VERENIGD KONINKRIJK. 1. Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERENIGD KONINKRIJK. 1. Inleiding"

Transcriptie

1 VERENIGD KONINKRIJK 1. Inleiding Het Verenigd Koninkrijk (Groot-Brittannië en Noord-Ierland) telt circa 56 miljoen inwoners waaronder 54,5 miljoen voor Groot-Brittannië (Engeland, Wales en Schotland) en 1,5 miljoen voor Noord-Ierland. In 1992 werd in de U.K. een grote fusie-operatie voor het geheel van het hoger onderwijs uitgevoerd. Dit hield o.m. de omvorming in van alle "Polytechnics" en "Colleges" tot universiteiten. Na deze omvorming is er een aanzienlijke toename van het aantal jongeren die hoger onderwijs volgen. Ter vergelijking: In 1984 volgden studenten in de U.K. (voltijds en deeltijds) hoger onderwijs. In 1995 was dit aantal reeds toegenomen tot 1,5 miljoen. In datzelfde jaar waren en circa jongeren die voor ingenieur studeerden. Vanaf 1993 taande ook in de U.K. (zoals in de meeste andere landen van de E.U.) de belangstelling voor het technisch hoger onderwijs, meer bepaald voor de opleidingen van ingenieur. Voor het academiejaar waren er 9,6 % eerste-jaars studenten, tegenover 11,5 % voor het academiejaar Overzicht van het hoger onderwijs in de U.K. Hoger onderwijs wordt in de U.K. verstrekt door universiteiten. Het zijn autonome instellingen. Alhoewel de hiernavolgende indeling niet "officieel" is, maakt men in de U.K. wel eens een onderscheid tussen 2 "soorten" van universiteiten. Zo onderscheidt men de z.g. "oude" en de "nieuwe" universiteiten. Deze aanduiding houdt geen enkele kwalitatieve beoordeling in. De ondervinding leert trouwens dat de "nieuwe" universiteiten op zijn minst gelijkwaardig zijn aan de "oude" onderwijsinstellingen. 2.1 Oude universiteiten, zijn bijvoorbeeld : - Oxford en Cambridge (12e eeuw) - St. Andrews (13e eeuw) - Aberdeen (15e eeuw) - Edinburgh (16e eeuw) - Glasgow - Londen - Birmingham enz. 2.2 Nieuwe universiteiten : De "nieuwe" universiteiten ontstonden in 1992 uit : enerzijds de vroegere "Polytechnics" en de "Central Institutions" van Engeland en Wales. en anderzijds uit de vroegere "Colleges of Technology" van Schotland. Vóór 1992 telden Engeland en Wales 30 "Polytechnics" en een tiental "Central Institutions". Schotland telde vóór 1992 eveneens een tiental "Colleges of Technology". Verenigd Koninkrijk 1

2 De opleiding aan een "College" was vooral georiënteerd op een beroep. De studieduur (volgend op het secundair onderwijs) bedroeg 2 jaar. Zeer bekend zijn o.m. de "teacher training colleges" en de "colleges of technology". De opleiding aan een "Polytechnic" behoorde tot het technisch hoger onderwijs en gebeurde overigens in nauwe samenwerking met de industrie. De studieduur (volgend op het secundair onderwijs) bedroeg 3 jaar. De opleiding was echter meer wetenschappelijk onderbouwd dan deze aan een "college". Zoals reeds eerder vermeld, werd deze binaire onderwijsstructuur (Universiteit - Polytechnic) met ingang van het academiejaar afgeschaft. "Polytechnics" en ook heel wat "colleges" mochten zich vanaf dan universiteit noemen. Volledigheidshalve weze vermeld dat er nog enkel autonome "Colleges of Technology" bestaan. Zo is de "College of Technology" van Leeds een zeer gespecialiseerde opleiding van 2 jaar (voltijds) op het post-secundair niveau. 3. Universiteiten 3.1 Tot 1992 telde men in de U.K. 46 traditionele universiteiten. De meeste van deze instellingen ontstonden in de 20ste eeuw. 3.2 Sinds 1992 telt men in de U.K. 84 universiteiten ("oude" en "nieuwe" samen): 69 universiteiten zijn gelegen in Engeland, 11 in Schotland, 2 in Wales en 2 in Noord Ierland. 3.3 In wat volgt zullen we echter geen onderscheid maken tussen "oude" en "nieuwe" universiteiten. Het begrip "universiteit" wordt in de U.K. algemeen aanvaard en een onderscheid tussen de situatie vóór en na 1992 wordt niet gemaakt. Eenvoudig gezegd: in de U.K. volgt men hoger onderwijs aan een universiteit (University). Uiteraard geldt dit ook voor de opleiding van ingenieurs. 3.4 Universiteiten zijn in de U.K. onafhankelijke onderwijsinstellingen. Dit houdt o.m. in dat ze zelfstandig kunnen beslissen welke academische graden ze verlenen en onder welke voorwaarden ze dit doen. Ze beslissen ook autonoom welke en hoeveel studenten er zullen worden toegelaten. Ze hebben ook een volledige autonomie inzake het personeelsbeleid. De financiering van de universiteiten gebeurt door niet gouvernementele organisaties. In Engeland gebeurt dit door de "Higher Education Funding Council for England". Voor Wales en Schotland bestaat er een gelijkaardige instelling, maar deze werkt onafhankelijk t.o.v. deze in Engeland. 4. "Degree" en "first degree" 4.1 Een "degree" is een academische graad die wordt uitgereikt door een universiteit. Een "degree" kan echter alleen worden verleend door een onderwijsinstelling die een z.g. "Royal Charter" heeft. Alle universiteiten beschikken nochtans over een "Royal Charter". Een "College" heeft daarentegen geen "Royal Charter". "Colleges" kunnen ook studies organiseren die leiden tot een "degree" (graad). De opleiding en de examens worden echter georganiseerd onder het toezicht van een universiteit. De "degree" behaald aan zo'n "College" wordt verleend door de universiteit. 4.2 Onder "first degree" verstaat men in de U.K. een afsluitende graad, die na een geslaagd examen wordt verleend door de universiteit. Een "first degree" is dus te vergelijken met de graad (en het diploma) die men in ons land heeft behaald na een basisopleiding (voorbeeld: na 4 jaar studie voor industrieel ingenieur). Verenigd Koninkrijk 2

3 Nog dit: "first degrees in engineering" worden ook uitgereikt door de "Imperial College of Science Technology and Medicine", door de "King's College", de "Queen Mary and Westfield College" en door de "University College Londen". Al deze "Colleges" behoren tot de "London University". 5. Faculteiten en departementen Wat men aan onze hogescholen een "departement" noemt, wordt aan de universiteiten van de U.K. aangeduid met "faculteit". Zo spreekt men in de U.K. over "the faculty of engineering". Faculteiten zijn op hun beurt samengesteld uit departementen. Voorbeeld "department of electrical engineering". Zo kan een "faculty of engineering" een "department of electrical engineering" hebben of een "department of mechanical engineering", enz. De aan de universiteiten van de U.K. gebruikte terminologie komt niet overeen met deze die wordt toegepast aan onze hogescholen. Een letterlijke Engels vertaling van onze terminologie leidt niet alleen tot verwarring, ze is ook geen juiste weergave van de inhoud. Voor de internationale wereld is het dus belangrijk dat we de vlag de lading laten dekken. 6. Opleiding van ingenieur 6.1 De meeste universiteiten van de U.K. hebben een "faculty of engineering". Dit geldt ook voor de "oude" universiteiten zoals de "University of Cambridge", de "University of Oxford", de "University of Aberdeen" en de "University of Glasgow". 6.2 Aan alle universiteiten van de U.K. bedraagt de studieduur voor de initiële opleiding voor ingenieurs 3 of 4 jaar. Zo'n basisopleiding leidt echter niet tot de beroepstitel van ingenieur. De beroepstitel (chartered engineer) wordt ten vroegste na 4 jaar beroepspraktijk verleend door de "Engineering Council" (zie verder). 6.3 Een initiële opleiding van 3 of 4 jaar aan een "faculty of engineers" leidt tot een van de 2 volgende graden: "Bachelor of Science" (BSc) of "Bachelor of Engineering" (BEng). 6.4 De opleiding tot "Bachelor of Engineering" omvat specifieke toepassingen voor het beroep van ingenieur. De graad van "BEng" wordt geaccrediteerd door de "Engineering Council" die werd opgericht in De "Engineering Council" accrediteert en houdt ook toezicht op de aangeboden leerprogramma's. Ze registreert ook de kwalificatie. 6.5 Voor de opleiding van 4 jaar wordt het vierde studiejaar aangeboden in een z.g. "modulair" studiepakket. De cursussen (business, management, talen) worden meestal gevolgd door diegenen die reeds in de industrie werken en een BEng of BSc hebben behaald. 6.6 "Sandwich degree" zijn opleidingen voor studenten die afwisselend cursussen volgen en in de industrie werken. Verenigd Koninkrijk 3

4 6.7 Aan alle ingenieursfaculteiten is de opleiding georiënteerd op de praktijk. De meeste faculteiten hebben een adviesraad die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de industrie. 6.8 Onderscheid in graad Voor de graden behaald na een basisopleiding (BSc of BEng), onderscheidt men : "honours degrees" en "non-honours degrees" "Honours degrees" Men onderscheidt : - "first class honours degrees" - "second class honours degrees" Een "first class honours degree" is vaak een minimum vereiste voor het bekomen van de graad van "chartered engineer" (CEng) "Non-honours degrees" Deze graden zijn minder prestigieus dan de "honours". Een "non-honours degree" wordt ook wel eens aangeduid met "pass" of "ordinary degree". "CEng-degrees" worden zelden verleend aan "non-honours". "Pass-degrees" kunnen niet in het beroepsleven een taak uitoefenen met "officiële" ingenieursverantwoordelijkheid. 7 "Chartered Engineer" en "Engineering Council" Ingenieursdisciplines zijn in de U.K. verenigd in officieel erkende professionele organisaties of instituten. Voor elke afzonderlijke discipline bestaat er een dergelijke organisatie of instituut. Zo heeft men o.m. de "Institution of Electrical Engineers- IEE", de "Institution of Mechanical Engineers" enz. Gespreid over de hele wereld heeft de IEE circa leden. Ongeveer 25 % werken in het buitenland. IEE heeft zijn hoofdkantoor in Londen (Savoy Place). De bibliotheek omvat boekdelen over onderwerpen die verband houden met elektriciteit, elektronica, informatica. Men kan er ook een duizendtal verschillende tijdschriften raadplegen. Een databank staat ter beschikking van de leden. De IEE heeft verschillende soorten leden: senior associate (min 21 j), associate, student, associate member, member en fellow. "Fellow" (F) is de hoogste rang en wordt toegekend aan " CEng's" die min. 5 jaar praktijk achter de rug hebben. Vaak schrijven de ingenieurs in de U.K. op hun naamkaartje alle verworven titels, zoals bijvoorbeeld: "BSc, MSc, PhD, FIEE". Sinds 1981 zijn deze afzonderlijke instituten verenigd in een overkoepelend orgaan, de door de regering opgerichte "Engineering Council". De "Engineering Council" kan drie soorten van graden uitreiken, met name deze van: 1. "Chartered Engineer" (CEng) 2. "Incorporated Engineer" (IEng) 3. "Engineering Technician" (Eng Tech). De "CEng" is het meest prestigieuse en is, zoals eerder aangehaald, ook officieel erkend voor het uitoefenen van het beroep van ingenieur. In "Standards and Routes to Registration" van de "Engineering Council" (1990) wordt de "CEng" als volgt gedefinieerd: "Chartered Engineers are concerned with the progress of technology through innovation, creativity and change. They should be able to develop and apply Verenigd Koninkrijk 4

5 new technologies, promote advanced designs and design methods, introduce new and more efficient production techniques, marketing and construction concepts and pioneer new engineering services and management methods. They may also be involved with the effective direction of advanced existing technology involving high risk and capital intensive projects. The work of a Chartered Engineer is therefore predominantly intellectual and varied. It requires the exercise of original thought and judgement concerning the development of new systems and technologies, the ability to supervise the work of others and, in due time, the maturity to assume responsibility for the direction of important tasks including the profitable management of industrial and commercial enterprises. In their work Chartered Engineers have a responsibility to society with regard to the ethical, economic and environmental impact of technical needs and changes." Kandidaten die de kwalificatie van "CEng" aanvragen dienen aan 2 basisvoorwaarden te voldoen: 1. ze dienen in het bezit te zijn van een geaccrediteerde "honours degrees" (first of second class). "Pass" of "ordinary degrees" komen niet in aanmerking voor een aanvraag van "CEng". 2. ze moeten enkele jaren praktijk hebben. Dit komt meestal overeen met 2 jaar werken in de industrie "zonder ingenieursverantwoordelijkheid" + 2 jaar industrie "met ingenieursverantwoordelijkheid". Het verlenen van een graad van "CEng" komt er in de praktijk op neer dat men de beroepstitel van ingenieur in de U.K. ten vroegste kan behalen op een leeftijd van 25 jaar. (18 jaar + 3 jaar voor BEng + 4 jaar industrie). Momenteel (1997) werkt men aan een nieuwe regeling voor het toekennen van de "CEng". In plaats van een "BEng" zou de minimum opleiding deze zijn van Master of Engineering (MEng) of Master of Sciences (MSc) (zie verder). 8 "Postgraduate"-opleidingen In de U.K. verstaat men onder "Postgraduate education" een opleiding die volgt op een "first degree"- opleiding (vb. BSc, BEng). "Postgraduate degrees" hebben aan de universiteiten van de U.K. een bepaalde rangorde. De laagste rang is de "postgraduate diploma". De tweede rang is de "Master's degree". Tot de hoogste rang behoort het doctoraat (PhD). De terminologie die men in het decreet i.v.m. onze hogescholen gebruikt stemt echter niet overeen met deze van de U.K. of deze in internationaal verband. De "Voortgezette Opleiding" aan onze hogescholen komt immers overeen met een "Postgraduate education". Bovendien is de "Posthogeschoolvorming", zoals gestipuleerd in het decreet niet de "Postgraduate" van de U.K. Het decreet is ook verwarrend voor de internationale vergelijking van graden. Voorbeeld: "Gediplomeerde in de Voortgezette Studie (GVS)". Voortgezette Studie heeft een heel andere betekenis in de U.K. Postgraduaat opleidingen ("postgraduate education", "postgraduate awards") kunnen in de U.K. ingedeeld worden in 2 groepen. Men onderscheidt er opleidingen die leiden tot: 1. Master's degree (M) Voor ingenieurs is dit vaak een MSc (Master of Sciences) of een MPhil (Master of Philosophy). Verenigd Koninkrijk 5

6 2. "Doctor of Philosophy" (PhD) Voor de doctor's graden zijn er twee varianten, zoals "PhD of DPhil" en de hogere doctoraten ("Higher Doctorate"). Men duidt deze laatste aan met "DSc" (algemeen) of "DEng" (meestal voor ingenieurs). De graden "MPhil", "PhD" en "DSc" stoelen op onderzoek (zie verder). 9. Master's degree en Diploma Course 9.1 Masters In de U.K. zijn de Master's graden wettelijk beschermd en geaccrediteerd. De opleiding is onderworpen aan strenge kwaliteitsnormen. Toezicht op de kwaliteit van de opleiding gebeurt door externe organen. Examens en een thesis zijn inherent aan de opleiding. De U.K. kent veel soorten Masters, zoals MSc, MA, MPhil, MEng, MBA, MPhys, MSc(Eng), MSc(Econ), MLitt, MTh, enz. De opleiding voor een "Master's degree" duurt in de regel 12 maanden. 9.2 "Diploma Course" (postgraduate diploma-pg Dip) Het begrip "diploma" heeft in de U.K. een specifieke betekenis. Diploma's worden uitgereikt door niet-universiteiten. Meestal gaat het over zeer gespecialiseerde opleidingen die leiden tot een of ander beroep. De opleiding duurt 1 jaar (voltijds) of 2 jaar (deeltijds). De opleiding gebeurt vaak aan een "college". Een "diploma" is niet noodzakelijk een waarborg voor de kwaliteit van de opleiding (zo wordt in de U.K. beweerd). Het is goed dit te weten wanneer men als Vlaming in de U.K. het heeft over zijn "diploma van industrieel ingenieur"! Het is beter te spreken over een "degree". 9.3 Verschil tussen "MEng" en "MSc degree" Iemand die een basisopleiding voor "BEng" heeft gevolgd kan na een aanvullend jaar een "MEng" behalen. Het aanvullend studiejaar omvat een aantal niet-technische vakken. In feite is iemand met een "MEng"- graad op technisch vlak niet méér gespecialiseerd dan iemand met een "BEng". De "MEng" blijft een "first degree", in tegenstelling tot de "MSc" die een "second degree" is. De opleiding tot een "MSc-degree" beoogt heel andere objectieven dan de "MEng". De opleiding is wetenschappelijk georiënteerd en gespecialiseerd. Een "MEng" (= 4 jaar opleiding) zou men kunnen vergelijken met de graad van industrieel ingenieur. Om toegelaten te worden tot de "MSc-degrees" dient de kandidaat in het bezit te zijn van een "first" of "second class honours" (zie voorgaande). 9.4 "Taught Masters" en "Research Masters" Naargelang de "werkwijze" die leidt tot een "master" kan men een onderscheid maken tussen "Taught Masters" en "Research Masters". De eerste categorie omvat voornamelijk hoorcolleges, seminaries, oefeningen enz. Voltijds bedraagt de opleiding 1 jaar. Deeltijds is dit 2 jaar. De opleiding omvat examens en een thesis. Voorbeelden zijn: MSc, MA, MBA, enz. "Research Masters" (zoals "MPhil") zijn hoofdzakelijk gericht op onderzoek, 2 of 3 jaar voor voltijdse studenten en 4 of 5 jaar voor deeltijdse studenten. In 1992 waren er in de U.K voltijdse "postgraduate" studenten en deeltijdse voltijdse studenten en deeltijdse studeerden in het domein "engineering en technologie". Verenigd Koninkrijk 6

7 10. Doctoraat ("PhD" of "DPhil") Origineel onderzoek leidt tot een PhD en, zoals eerder vermeld, ook tot een MPhil. Aan sommige universiteiten volgt de kandidaat PhD eerst een MPhil. Dit geeft de kandidaat de mogelijkheid na te gaan of hij/zij wel geschikt is om aan onderzoek te doen. Meestal speelt ook de beschikbare "funding" een belangrijke rol bij de keuze "MPhil" of "PhD". Na het behalen van een "first degree" kan men direct toegelaten worden tot een PhD of MPhil. Een "first class honours degree" is echter vereist. De meeste PhDkandidaten volgen eerst een MSc waarbij de opleiding verband dient te houden met het eventueel latere onderzoeksdomein van de Phd-kandidaat. De "Research Council" van de universiteit kan autonoom beslissen of kandidaten al of niet sommige (gespecialiseerde) cursussen dienen te volgen. De minimum duur voor het behalen van een PhD bedraagt 3 jaar. Voor het domein "engineering and technology" worden in de U.K. jaarlijks circa doctoraten uitgereikt. Voor het geheel van het hoger onderwijs worden in de U.K. jaarlijks gemiddeld doctoraten uitgereikt. PhD's kunnen zowel voltijds of deeltijds worden georganiseerd. In dit laatste geval is zes jaar een minimum periode voor het behalen van de PhD. Ook industrieel ingenieurs kunnen in de U.K. rechtstreeks doctoreren (min. 3 jaar). Dit kan ook via het tussenstadium van de MSc, of MPhil. Kandidaten dienen uiteraard belangstelling te hebben voor een onderzoeksopdracht. Industrieel ingenieurs kunnen bijvoorbeeld aan de Leeds Metropolitan University doctoreren volgens één van de mogelijkheden zoals weergegeven in het hiernavolgend overzicht. Verenigd Koninkrijk 7

8 Mogelijkheden om te doctoreren als industrieel ingenieur aan de Leeds Metropolitan University Ing.(Belgium) Education oriented Research oriented (1 y) (1 y) MSc in... MSc in (research t o p i c ) (3 y) (1 y) (2-3 y) (3 y) MPhil (transfer report) (1 y) PhD-level PhD PhD Doctor in Engineering Projectwork + Courses related to industrial activities (management skills...) European Doctor Work in EU-country Thesis in English Defence in Dutch Verenigd Koninkrijk 8

IERLAND. 1. Inleiding

IERLAND. 1. Inleiding IERLAND 1. Inleiding 1.1. De laatste jaren is Ierland bezig met het inhalen van een enorme economische achterstand. Industriële sectoren voor elektronische apparatuur, computers, textiel en farmaceutische

Nadere informatie

FINLAND. 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs in Finland

FINLAND. 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs in Finland FINLAND 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs in Finland Het vooruitzicht van de toetreding tot de EU (1 januari 1995) en de aanhoudende economische recessie zorgde in Finland voor een structurele hervorming

Nadere informatie

GRIEKENLAND. 1. Inleiding

GRIEKENLAND. 1. Inleiding GRIEKENLAND 1. Inleiding 1.1. De republiek Griekenland, waarvan de officiële naam Elliniki Dimokratia (Helleense Democratie) luidt, telt zo'n 10,1 miljoen inwoners. Het vasteland en de 1425 eilanden (waarvan

Nadere informatie

IIT Kanpur Ornella Geboers Maarten Leys

IIT Kanpur Ornella Geboers Maarten Leys IIT Kanpur Ornella Geboers Maarten Leys Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Voorstelling bedrijf... 3 Producten... 4 Reden in India... 5 Gerichte vragen... 6 Voorstelling bedrijf Het Indiaas Instituut voor

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Ierland. Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Ierland. Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Ierland Het Ierse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Ierland. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

ITALIË. 1. Inleiding. Italië 1

ITALIË. 1. Inleiding. Italië 1 ITALIË. Inleiding.. Voor circa, miljoen inwoners telt de republiek Italië universiteiten ( openbare en 9 privéinstellingen). Tot dit aantal behoren eveneens de polytechnische hogescholen. Aan openbare

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Infoavond TTO 6 plenair 15-16

Infoavond TTO 6 plenair 15-16 1 Mentorgroepen gehandhaafd, klassennamen veranderd in V6A en V6B Ingrid Ottenheijm Roelf Welkenhuizen Milou Samuels Casper Gardeniers Ben Perry mentor tto 6 a mentor tto 6 b mentor tto 6 c/ibcoördinator

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Pakistan. Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Pakistan. Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Pakistan Het Pakistaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Pakistan. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

ZWEDEN. 1. Het Hoger Onderwijs in Zweden. 1.1. In Zweden kan men hoger onderwijs volgen aan :

ZWEDEN. 1. Het Hoger Onderwijs in Zweden. 1.1. In Zweden kan men hoger onderwijs volgen aan : ZWEDEN 1. Het Hoger Onderwijs in Zweden 1.1. In Zweden kan men hoger onderwijs volgen aan : 7 universiteiten; 15 zelfstandige universitaire scholen ("University Colleges"); 17 instituten met gespecialiseerde

Nadere informatie

De invoering geschiedt volgens een gefaseerde opbouw (jaar na jaar), waarbij de oude opleidingen parallel met de nieuwe worden afgebouwd.

De invoering geschiedt volgens een gefaseerde opbouw (jaar na jaar), waarbij de oude opleidingen parallel met de nieuwe worden afgebouwd. Aanbevelingen aangaande de overgangen voor het academiejaar 2006-2007 bij de invoering van de BaMastructuur vanaf het academiejaar 2004-2005 voor studenten uit bestaande opleidingen Vanaf het academiejaar

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27438 28 augustus 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 augustus 2015, nr. 759965,

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

TSJECHIË EN SLOVAKIJE

TSJECHIË EN SLOVAKIJE TSJCHIË N SLOVAKIJ 1. Het land in een notedop 1.1. Het universitair onderwijs heeft in Tsjechië en Slovakije een lange traditie. Reeds in 1348 werd in Praag een universiteit opgericht. Op de wereldranglijst

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Nigeria. Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Nigeria. Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Nigeria Het Nigeriaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Nigeria. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Tanzania. Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Tanzania. Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Tanzania Het Tanzaniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Tanzania. Ook wordt uitgelegd wat het

Nadere informatie

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit

adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit adviesnota de 20-20-doelstelling m.b.t. de hogeronderwijsmobiliteit definities en criteria die gebruikt worden om de studentenmobiliteit te meten en te registreren 1/6 Situering Het Leuven / Louvain-la-Neuve

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Doctoraatsreglement van de FPPW

Doctoraatsreglement van de FPPW FACULTEIT PSYCHOLOGIE EN PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN Doctoraatsreglement van de FPPW Unaniem goedgekeurd door de Faculteitsraad op 17 september 2014 1. Inleiding Dit reglement bevat faculteitsspecifieke

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Toelichting: In het onderstaande overzicht is per technische masteropleiding aangegeven welke bacheloropleidingen drempelloos worden toegelaten.

Nadere informatie

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING STUDIEGIDS (v. 3.0) DEZE STUDIEGIDS GEEFT EEN OVERZICHT VAN DE OPLEIDINGEN EN DE VOORWAARDEN. VANAF 2014 KUNNEN SOMMIGE COLLEGES VIA INTERNET GEVOLGD WORDEN. ANDERE COLLEGES VEREISEN DAT DE STUDENT DE

Nadere informatie

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland

Studiekeuzetraject. Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Studiekeuzetraject Het belang van het vak Nederlands binnen het IB-diploma voor studie in Nederland Opbouw IB-diplomaprogramma Vak Nederlands binnen IB-diploma Higher level Standard level A versus B (B

Nadere informatie

C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g

C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g 1 1. Algemeen 2 2. Indeling van de modules Jaar 1 Modules Indeling in vakken Credits Osteopathische principes Osteopathische Medische en principes,

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Iran. Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Iran. Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Iran Het Iraanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Iran. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

Een tien voor transparantie. Workshop een tien voor transparantie 26 mei 2010 Fred Jonker Wageningen University

Een tien voor transparantie. Workshop een tien voor transparantie 26 mei 2010 Fred Jonker Wageningen University Een tien voor transparantie Workshop een tien voor transparantie 26 mei 2010 Fred Jonker Wageningen University Overzicht presentatie/programma Inleiding ECTS Users Guide Learning outcomes Grading table

Nadere informatie

Paramaribo, 30 juni 2012

Paramaribo, 30 juni 2012 Paramaribo, 30 juni 2012 1 Visie en missie FHR The vision of FHR (2000) is to be a center of excellence in post graduate education to midterm professionals in management, governance and legal practice

Nadere informatie

Beta s rol in toekomstige PhD programma s

Beta s rol in toekomstige PhD programma s Sessie Lunteren, over Verleden, heden en toekomst van het PhD onderwijs Beta s rol in toekomstige PhD programma s Geert-Jan van Houtum Wetenschappelijk directeur van Onderzoeksschool Beta voor Operations

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO FEBRUARI 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 FEBRUARI 2016 (13:15-16:00) Meeloopdag International

Nadere informatie

Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau)

Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau) Bijlage 1. Diplomavoorwaarden (koppeling diploma - administratief niveau) 1. De volgende diploma's en getuigschriften worden, naargelang van het administratieve niveau, in aanmerking genomen voor aanwerving:

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

HBO5 in Vlaanderen. Toelichting Noël Vercruysse 23 november 2011 Noel.vercruysse@ond.vlaanderen.be

HBO5 in Vlaanderen. Toelichting Noël Vercruysse 23 november 2011 Noel.vercruysse@ond.vlaanderen.be HBO5 in Vlaanderen Toelichting Noël Vercruysse 23 Noel.vercruysse@ond.vlaanderen.be De Feiten Decreet betreffende het secundair na secundair onderwijs en het hoger beroepsonderwijs van 30 april 2009 In

Nadere informatie

Omvorming naar de masteropleidingen

Omvorming naar de masteropleidingen Omvorming naar de masteropleidingen Data van indiening van de ingevulde formulieren: Dit beperkt formulier op 4 oktober 2002 Uitgebreider formulier (met o.m. de doelstellingen en eindtermen) uiterlijk

Nadere informatie

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Uw locaal interviewernummer Naam plaats

Nadere informatie

DENEMARKEN. 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs

DENEMARKEN. 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs DNMARKN 1. Hervorming van het Hoger Onderwijs Zoals voor de meeste andere landen van de U vond ook in Denemarken, enkele jaren geleden, een hervorming plaats van het hoger onderwijs. Voor de opleiding

Nadere informatie

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers

Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021. Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers Aanbod Erasmus-uitwisseling 2014-2021 Vakgroep PP07 (ontw-pers-soc) Coördinator Wim Beyers http://www.maastrichtuniversity.nl/ Christine Majelle (international relations officer) maakt je wegwijs in het

Nadere informatie

Profileren met open en online onderwijs

Profileren met open en online onderwijs Profileren met open en online onderwijs Keuze MOOC platform - op weg naar succes Ulrike Wild, WageningenUR If we will speak of MOOCs over 5 years, we don't know. But there will be a legacy and lasting

Nadere informatie

DECREET. betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap

DECREET. betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende de hervorming van het hoger onderwijs in de kinesitherapie en de revalidatiewetenschappen in de Vlaamse Gemeenschap HOOFDSTUK I Inleidende bepalingen Artikel 1 Dit

Nadere informatie

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Deutsche Telekom Laboratories: T- Labs One of the largest university-industry research centers London Technology Network LTN helps a company define

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Wet van.. tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op het onderwijstoezicht en het Wetboek van Strafrecht, in verband met het tegengaan van misleidend gebruik

Nadere informatie

SPANJE. Over het hoger onderwijs in Spanje, en meer in het bijzonder over de opleiding van ingenieurs, bestaan er bij ons veel misvattingen.

SPANJE. Over het hoger onderwijs in Spanje, en meer in het bijzonder over de opleiding van ingenieurs, bestaan er bij ons veel misvattingen. SPANJE 1. Inleiding Over het hoger onderwijs in Spanje, en meer in het bijzonder over de opleiding van ingenieurs, bestaan er bij ons veel misvattingen. Tijdens het Franco-tijdperk (tot 1975) werd het

Nadere informatie

NEDERLAND. Voor het secundair onderwijs in Nederland onderscheidt men drie mogelijkheden :

NEDERLAND. Voor het secundair onderwijs in Nederland onderscheidt men drie mogelijkheden : NEDERLAND 1. Secundair onderwijs in Nederland Voor het secundair onderwijs in Nederland onderscheidt men drie mogelijkheden : 1.1 Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs (VWO) (pre-university education).

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Onderwijssysteem. Kenia. Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. Kenia. Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem Kenia Het Keniaanse onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van Kenia. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie

First Certificate in English (FCE): level upper-intermediate. Certificate in Advanced English (CAE): level advanced

First Certificate in English (FCE): level upper-intermediate. Certificate in Advanced English (CAE): level advanced EASY LANGUAGES Cambridge Examens Taalexamens zijn handig om je niveau op een officiële manier vast te leggen. Ieder examen vraagt om voldoende voorbereiding en motivatie van de student om het beste resultaat

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Educatie A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 20 Inschrijving voor cursussen 20A De student is

Nadere informatie

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer.

OPEN DAGEN WO MAART 2016. Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. OPEN DAGEN WO MAART 2016 Kijk voor aanvullende informatie op de site van de universiteit. Lever tijdig een roze formulier in bij de decanenkamer. 1 MAART 2016 (13:00-16:00) Meeloopdag Bestuurskunde: Economie

Nadere informatie

Wondzorgopleidingen in Vlaanderen?

Wondzorgopleidingen in Vlaanderen? Wondzorgopleidingen in Vlaanderen? Luc Gryson RN, MSc, MA, DA CNC wondzorgvereniging Feit Wondzorg evolueert snel en intens naar een grotere interdisciplinariteit Elke blijvende verbetering van wondzorg

Nadere informatie

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE

FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE ACADEMISCH PROGRAMMA POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT KENNIS PRAKTIJK INNOVATIE IMPLEMENTATIE INHOUD POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT MODULE FISCALE RECHTSVAKKEN Pagina 2 tot 7 POSTGRADUAAT FISCAAL RECHT SUMMERSCHOOL

Nadere informatie

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit

Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit Science De bètabrede opleiding van de Radboud Universiteit 7 november 2015 Bètabreed - waarom zou ik bètabreed gaan? Multidisciplinair combineer vakgebieden: Behoefte bij bedrijfsleven en in onderzoek:

Nadere informatie

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde

21-4-2016. Info voor B2 TOM studenten van. Opleiding Werktuigbouwkunde 21-4-2016 Info voor B2 TOM studenten van Opleiding Werktuigbouwkunde PROGRAMMA Doel Derde jaar Minor Afstuderen Master ME Regelingen Tot Slot Doel Opleiden Academische Werktuigbouwer met oog voor wat er

Nadere informatie

TUITION FEES academic year 2014-2015

TUITION FEES academic year 2014-2015 TUITION FEES academic year 2014-2015 EEA S (or equivalent) NON-EEA S ACADEMIC LEVEL NON-SCHOLARSHIP REDUCED TUITION SYSTEM SCHOLARSCHIP NON-SCHOLARSHIP SCHOLARSCHIP fixed variable fixed variable fixed

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01)

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Onderzoeksgroep Mariene Biologie Universiteit Gent werft aan (english version from page 4 onwards): 1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Uiterste inschrijvingsdatum: Sep 29, 2013 16:00

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

Nuffic Neso Mexico. Janneke de Geus Director 22 maart 2011

Nuffic Neso Mexico. Janneke de Geus Director 22 maart 2011 Nuffic Neso Mexico Janneke de Geus Director 22 maart 2011 Bienvenidos a Nuffic Neso México! Wie, wat, waar, wanneer Nuffic Neso Mexico 2011 Activiteiten Plannen Marktonderzoek Hoger onderwijs in Mexico

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

Verzoek tot toelating

Verzoek tot toelating Verzoek tot toelating Masteropleidingen Universiteit Leiden Versie: april 2010 Students with non-dutch nationality or a non-dutch diploma can apply online on www.mastersinleiden.nl or use the English form

Nadere informatie

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT

N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S. over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT N Landmeters A05 Brussel, 29.9.2005 MH/BL/LC A D V I E S over DE GELIJKWAARDIGHEID VAN DIPLOMA'S VOOR HET BEKOMEN VAN DE TITEL VAN LANDMETER-EXPERT (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Zelfstandigen

Nadere informatie

DUITSLAND. Tot deze soort instellingen behoren: - de Universiteiten; en - de gelijkwaardige instellingen voor hoger onderwijs.

DUITSLAND. Tot deze soort instellingen behoren: - de Universiteiten; en - de gelijkwaardige instellingen voor hoger onderwijs. DUITSLAND 1. Hoger onderwijs in Duitsland De Bondsrepubliek Duitsland heeft 234 instellingen voor hoger onderwijs. Deze instellingen voor hoger onderwijs zijn in de regel staatsinstellingen van de deelstaten.

Nadere informatie

STUDIEGELDEN academiejaar 2013-2014

STUDIEGELDEN academiejaar 2013-2014 STUDIEGELDEN academiejaar 2013-2014 EER STUDENTEN (of gelijkgesteld) NIET-EER STUDENTEN OPLEIDINGSNIVEAU NIET-BEURS BIJNA-BEURS BEURS bursalen niet-bursalen < 54 SP 54-66 SP > 66 SP < 54 SP 54-66 SP >

Nadere informatie

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente

Het I*Teach project. Innovative Teacher BG/05/B/P/PP-166 038. Nico van Diepen Universiteit Twente Het I*Teach project Innovative Teacher B Nico van Diepen Universiteit Twente Overzicht Het project De doelen De resultaten De plannen Het project Internationaal / EU Leonardo Partners - Sofia University

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Studeren in Nederland

Studeren in Nederland Studeren in Nederland Annekee de Jager Kaj Temme Nederlandse Ambassade Brussel Leuven, 27 oktober 2015 Inhoud 1. Nederland 2. Waarom studeren in Nederland? 3. Onderwijs in Nederland 4. Nederlandse studentensteden

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014

Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014 Info en werkwijze - Campus Brussel-T Serclaes 2013-2014 In de cursusdienst worden alleen nieuwe syllabi en handboeken verkocht. Tweedehandsexemplaren zijn er niet te verkrijgen. De betaling van de handboeken

Nadere informatie

Bijlage 5 Afdeling III. Bijlage 5 BIJLAGE BIJ HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 2 OKTOBER 1937 HOUDENDE HET STATUUT VAN HET RIJKSPERSONEEL.

Bijlage 5 Afdeling III. Bijlage 5 BIJLAGE BIJ HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 2 OKTOBER 1937 HOUDENDE HET STATUUT VAN HET RIJKSPERSONEEL. Bijlage 5 Afdeling III Bijlage 5 BIJLAGE BIJ HET KONINKLIJK BESLUIT VAN 2 OKTOBER 1937 HOUDENDE HET STATUUT VAN HET RIJKSPERSONEEL 1 diplomkb) De volgende diploma's of getuigschriften komen in aanmerking

Nadere informatie

Windstroom en werkgelegenheid

Windstroom en werkgelegenheid Windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 x meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer dan 40 x

Nadere informatie

ENGINEERING in Leuven. Peter Van Puyvelde programme director

ENGINEERING in Leuven. Peter Van Puyvelde programme director CHEMICAL ENGINEERING in Leuven Peter Van Puyvelde programme director peter.vanpuyvelde@cit.kuleuven.be content presentation (English) master programme presentation Erasmus Mundus programma EURHEO rationale

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties Pre-masterprogramma Maakt u plannen voor een masteropleiding Psychologie? Heeft u een afgeronde vierjarige hbo-opleiding of een driejarige bachelor wo-opleiding? Dan kan, voor sommigen van u, het eenjarige

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Economie en Management A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 32 Inschrijving voor cursussen. 3A

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8

Samenvatting aanvraag. Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Bijlage 8 Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing

Nadere informatie

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing

Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) A. Toelating tot de masteropleiding Niet van toepassing Uitvoeringsregeling master 2016-2017 Faculteit Management, Science and & Technology Wo masteropleiding Milieuwetenschappen (MSc) (Uitlopende programmering) Einde nieuwe instroom: 31 augustus 2015 Einde

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGLEMENT. Academiejaar 2012 2013. Aanvullingen en afwijkingen Leuven Engineering College

ONDERWIJS- EN EXAMENREGLEMENT. Academiejaar 2012 2013. Aanvullingen en afwijkingen Leuven Engineering College ONDERWIJS- EN EXAMENREGLEMENT Academiejaar 2012 2013 Aanvullingen en afwijkingen Leuven Engineering College Zoals goedgekeurd door het hogeschoolbestuur op 11 maart 2013. Academiejaar 2012-2013 1 Inhoud

Nadere informatie

INFOSESSIE DOCTORAATSPORTFOLIO

INFOSESSIE DOCTORAATSPORTFOLIO INFOSESSIE DOCTORAATSPORTFOLIO Welkom Waarom zijn we hier vandaag? Reglementair kader? Ø Artikel 27(a) van het Centraal Reglement voor de Toekenning van de Academische Graad van Doctor: De Vrije Universiteit

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau

CT Nieuws. Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48. Training Reis Veilig. International Office / Stagebureau Faculteit Civiele Techniek en Geowetenschappen Onderwijs- en Studentenzaken CT Nieuws Inhoud 05/12/2013 nummer 14 jaargang 48 1 Training Reis Veilig 1 International Office / Stagebureau gesloten 2 Shell

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 4-0 5 2

U I T S P R A A K 1 4-0 5 2 U I T S P R A A K 1 4-0 5 2 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellante tegen het Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen, 1.

Nadere informatie

Overgangsregels 2014-2015. Page 1

Overgangsregels 2014-2015. Page 1 Inhoudsopgave MSc Accounting MSc Econometrics and Mathematical Economics MSc Economomics MSc Finance MSc Fiscale economie MSc Information Management MSc International Management MSc International Business

Nadere informatie

Examenreglement 2014-2015

Examenreglement 2014-2015 Examenreglement 2014-2015 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Algemeen 3 Hoofdstuk 2 Toelating tot opleidingen en cursussen 4 Hoofdstuk 3 Onderwijsprogramma 5 Hoofdstuk 4 Getuigschrift 7 Hoofdstuk 5 Doel en vorm

Nadere informatie

Vlaamse Trainersschool

Vlaamse Trainersschool Vlaamse Trainersschool DOSSIER KANDIDAAT SPORTGEKWALIFICEERDE AMBTENAAR MET ELDERS VERWORVEN COMPETENTIES BINNEN HET SPORTBELEID Dossier in te dienen bij: Vlaamse Trainersschool t.a.v. Paul Eliaerts, afdelingshoofd

Nadere informatie

Leerkrediet 2011 2012

Leerkrediet 2011 2012 2011 WAT IS HET LEERKREDIET? Het leerkrediet trad in werking in 2008-2009. Dit betekent dat elke student bij zijn eerste inschrijving een rugzak met 140 meekrijgt. De student gebruikt bij zijn inschrijving

Nadere informatie

Onderwijssysteem. India. Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse

Onderwijssysteem. India. Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Onderwijssysteem India Het Indiase onderwijssysteem beschreven en vergeleken met het Nederlandse Dit document geeft informatie over het onderwijssysteem van India. Ook wordt uitgelegd wat het Nederlandse

Nadere informatie