Transferprotocollen, hoe en wat?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transferprotocollen, hoe en wat?"

Transcriptie

1 Transferprotocollen, hoe en wat? helemaal goed zo! zo hadden we m toch ook afgesproken?

2 Colofon Dit document is ontwikkeld door LOCOmotion in opdracht van de Stichting Arbeidsmarkt- en Opleidingsbeleid Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (A+O VVT) in samenwerking met de Klankbordroep fysieke belasting VVT. De inhoud is mede gebaseerd op een eerdere uitgave van de Convenantspartijen Arbeidsomstandigheden Thuiszorg (CAT) getiteld Transferprotocollen in de Thuiszorg (maart 2002), destijds ontwikkeld door LOCOmotion in samenwerking met de toenmalige Klankbordgroep Tilweg 5b. Het project Tilweg5b is uitgevoerd in het kader van het ZonMw programma Thuiszorgtechnologie. Auteurs: Hanneke JJ Knibbe, Nico E Knibbe (LOCOmotion). Tekeningen: Auke Herrema (www.aukeherrema.nl) / GoedGebruik (LOCOmotion / ZonMw) Vormgeving: Jan van Gils, Alphen aan den Rij Dit document is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. Noch de schrijvers, noch de uitgever stellen zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolkomenheden in dit document. Mocht u onjuiste, onvolledige of achterhaalde informatie aantreffen, dan horen wij dat graag. Bij een eventuele volgende versie kunnen we daar rekening mee houden. Alle reacties zijn welkom bij Dit document is alleen digitaal beschikbaar en kan desgewenst onbeperkt worden gedownload. Laatste update: augustus

3 Transferprotocollen, hoe en wat? In dit document gaan we in op de rol van Transferprotocollen in het kader van het Preventiebeleid Fysieke Belasting. Wat zijn Transferprotocollen? Wat heb je er aan? Wat zijn goede voorbeelden? En, hoe zorg je er voor dat ze goed worden gebruikt? 3

4 Hoofdstukindeling Hoofdstuk 1 Alles over Transferprotocollen 5 1. Praktijkrichtlijnen brengen duidelijkheid 5 2. Afspraken vastleggen 6 3. Kwaliteit van zorg én kwaliteit van werk 6 4. Zelf aan de slag 6 5. Transferprotocol geeft rust 7 6. Transferprotocol stimuleert mobiliteit 7 7. Transferprotocol stimuleert kennisopbouw 7 8. Zorgweigering en leveringsvoorwaarden 8 9. Rol ErgoCoach Voor de Thuiszorg Steun voor de zwakste schakel Aansprakelijkheid Nadelen 10 Hoofdstuk 2 Het invoeren van een Transferprotocol 11 Tip 1: Zorg voor de randvoorwaarden: maak haalbare afspraken 11 Tip 2: Werk via de ErgoCoaches 12 Tip 3: Maak het protocol op maat 12 Tip 4: Probeer het uit 13 Tip 5: Sluit aan bij andere onderdelen van het preventiebeleid 14 Tip 6: Maak het mooi 14 Tip 7: Houd het simpel 14 Tip 8: Integreer het in het zorgdossier 15 Tip 9: De rol van de cliënt 16 Tip 10: Houd de vinger aan de pols 16 Tip 11: Houd het kloppend 17 Tip 12: School 17 Tip 13: Denk aan de inspectie 18 Hoofdstuk 3 Voorbeeld Transferprotocollen 19 Voorbeeld Transferprotocol 1: Het Amsterdamse protocol 19 Voorbeeld Transferprotocol 2: Het Bewegingsprotocol 20 Voorbeeld Transferprotocol 3: Het Lindendaelse Transferprotocol 20 Voorbeeld Transferprotocol 4: DigiTil 21 Voorbeeld Transferprotocol 5: Paraad 21 Voorbeeld Transferprotocol 6: ECD+ 21 Voorbeeld Transferprotocol 7: Gerry Broers 22 Voorbeeld Transferprotocol 8: Bewegingsplan van Carinova 22 Relevante websites: 23 Bijlage 1 Checklisten Amsterdamse protocol 24 4

5 Hoofdstuk 1 Alles over Transferprotocollen In dit hoofdstuk alles over Transferprotocollen geven we een zo compleet mogelijk overzicht over wat Transferprotocollen zijn, hoe ze ingebed moeten zijn in de organisatie en wat hun voor- en nadelen zijn. 1. Praktijkrichtlijnen brengen duidelijkheid Sinds de invoering van de Praktijkrichtlijnen is het helder wanneer zorgverleners lichamelijk te zwaar belast worden tijdens het werken in de verpleeghuizen, verzorgingshuizen en de thuiszorg. De richtlijnen geven aan in welke situatie welk hulpmiddel gebruikt moet worden om de fysieke belasting binnen gezondheidkundige grenzen te houden. De precieze formulering van de Praktijkrichtlijnen is te vinden op le/praktijkrichtlijnenzorgverleners.pdf. We volstaan hier met een korte samenvatting (zie Figuur 1). Praktijkrichtlijnen in het kort Als de cliënt kan (gaan) staan maar steun nodig heeft, enigszins kan steunen op één of twee benen, de bedoeling begrijpt en geen schouderproblemen heeft dan is er een stalift of een vergelijkbaar opstahulpmiddel nodig. Als de cliënt veel steun nodig heeft bij het uit de stoel of bed komen en niet of nauwelijks gewicht kan nemen op de benen en/of er zijn problemen met de schouders, dan is er een passieve tillift nodig. Als de cliënt steun nodig heeft bij de transfers binnen de grenzen van het bed, daarbij zelf beperkt kan bewegen en/of zorg op bed nodig heeft, dan is altijd een elektrisch hoog-laag bed noodzakelijk en vaak ook een glijzeil of kleine hulpmiddelen (zoals een papegaai). Als de cliënt hulp nodig heeft bij het aan- of uittrekken van steunkousen van drukklasse 2 of hoger, moet er een aan- en uitrekhulpmiddel worden gebruikt. Een glad kousje voldoet niet. Als de cliënt wondverzorging krijgt, zorg dan voor een goede werkhoogte (gebruik een wondverzorgingskrukje, hoog-laag douchestoel, elektrisch hoog-laag bed of een vergelijkbare oplossing). Gebruik een in hoogte verstelbare douchestoel, of een vergelijkbare oplossing, als de cliënt zittend wordt gedoucht. Kijk op voor de complete versie van de Praktijkrichtlijnen. Daar vindt u ook de Praktijkrichtlijnen voor medewerkers van de ondersteunende diensten. Figuur 1. De Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting VVT in het kort. 5

6 2. Afspraken vastleggen Het is essentieel dat alle betrokken zorgverleners de Praktijkrichtlijnen toepassen, dat zowel zorgverleners als cliënten op de hoogte zijn van de afspraken die op basis van de Praktijkrichtlijnen gemaakt worden en deze afspraken ook opvolgen. Een protocol helpt daarbij. Op deze manier wordt iedereen beschermd tegen overbelasting en wordt de cliënt ook steeds op dezelfde, meest optimale wijze begeleid. De afspraken op basis van de Praktijkrichtlijnen moeten dus teamafspraken zijn waarin tevens integraal de afspraken met die cliënt en zijn of haar eventuele mantelzorger verwerkt zijn. Het formulier waarop die afspraken zijn vastgelegd kan allerlei namen hebben; Transferprotocol, Bewegingsprotocol, Mobiliteitsprotocol, Transferprotocol etc. Hoewel het de lading niet helemaal dekt, het gaat immers niet alleen om transfers, kiezen we in deze publicatie voor de naam Transferprotocol. Deze is namelijk het meest ingeburgerd in de VVT branche. 3. Kwaliteit van zorg én kwaliteit van werk Een belangrijk kenmerk van een Transferprotocol is dat het twee soorten afspraken vastlegt. Aan de ene kant afspraken over de bescherming van medewerkers en aan de andere kant over de zorg die verleend wordt. Een goed gebruik van een protocol slaat daarmee een brug tussen de kwaliteit van het werk en de kwaliteit van zorg. De cliënt is ermee gebaat omdat de afspraken in overleg, nauwkeurig op zijn of haar situatie en zorgvraag zijn afgestemd. Daarmee wordt ook de continuïteit van zorg, de veiligheid en het handelen op steeds dezelfde vertrouwde manier van handelen bevorderd. Het samen met de cliënt maken van afspraken kan daarmee de uiteindelijke kwaliteit van zorg vergroten. Het is voor iedereen zodoende direct duidelijk hoe er gehandeld moet worden, waardoor preventief werken regulier wordt ingepast in dagelijkse routines. Op deze manier kan het Transferprotocol stimuleren dat preventiebeleid fysieke belasting goed blijft lopen en niet na verloop van tijd inzakt. 4. Zelf aan de slag Door zorgorganisaties wordt de laatste jaren steeds meer gebruik gemaakt van een Transferprotocol. Landelijke monitoring geeft aan dat het percentage Verpleeg- en Verzorgingshuizen dat gebruik maakt van Transferprotocollen sinds 2001 is gestegen van 42% naar 75% in In ongeveer de helft van de gevallen worden de afspraken die in het Transferprotocol zijn aangegeven ook daadwerkelijk opgevolgd. Enige verbetering is daarom nog mogelijk. In dit document vindt u richtlijnen, voorbeelden en tips om succesvol met een Transferprotocol te werken. Aan de hand hiervan kunt u weloverwogen keuzes maken over het type, de vorm en de wijze van invoeren van een Transferprotocol. Zélf een protocol maken op basis van de modellen die we zullen laten zien, is belangrijk. Zo n protocol past dan precies bij de manier van werken in uw organisatie en bovendien vormt het samen werken aan een eigen protocol de eerste stap naar draagvlak voor de invoering. 1 Knibbe JJ, Knibbe NE. Een hap uit een gegroeide olifant. Vierde monitoring fysieke belasting in Verpleeg- en Verzorgingshuizen. SOV&V, LOCOmotion,

7 5. Transferprotocol geeft rust Zoals gezegd ondersteunt een Transferprotocol de invoering van de Praktijkrichtlijnen VVT. De afspraken die rondom de cliënt zijn gemaakt zijn helder, concreet en toetsbaar. Deze eenduidigheid maakt ook het stap voor stap invoeren en bekrachtigen van de Praktijkrichtlijnen makkelijker. Het Transferprotocol vertaalt als het ware de Praktijkregels naar de concrete situatie bij elke cliënt. Naar de cliënt toe wordt ook verantwoord waarom bepaalde keuzes in de zorgverlening gemaakt moeten worden. Ik voel het als een soort rust dat iedereen zich aan het transferprotocol houdt en die tillift gebruikt. Voor die tijd was dat heel wisselend: de een deed het wel en de ander niet. Sommigen vonden het niet nodig om een lift te gebruiken. Ik heb een zwakke rug en gebruikte hem wel. De cliënt weigerde uiteindelijk de tillift: volgens haar stond lang niet iedereen er achter. En dat was toen ook zo. 6. Transferprotocol stimuleert mobiliteit Door gebruik te maken van een Transferprotocol zijn ook zorginhoudelijke afspraken op het gebied van mobiliteit en zelfredzaamheid van de cliënt helder voor iedereen. Ook dat betekent een steun in de rug voor de zorgverleners. Als ik mevrouw nu help bij het douchen, weet ik beter wat ik wel en niet van haar kan verwachten. Daardoor wordt het makkelijker om haar te stimuleren zèlf dingen te doen. Voor die tijd nam ik vaak het zekere voor het onzekere om te voorkomen dat ze zou vallen. Ik nam wel eens te veel over en deed het even snel zelf. Voor haar zelfvertrouwen was dat niet zo handig en ik deed meer dan nodig was Overleg met de cliënt over dergelijke afspraken is van wezenlijk belang. Goede voorlichting aan de cliënt en de eventuele mantelzorger hoort daar dus ook bij. Dat heeft veel voordelen. Cliënten kunnen dan immers ook meer en beter meehelpen. Ook zij weten immers beter wat ze verwachten kunnen en zij worden altijd op dezelfde wijze begeleid. Ervaring leert dat daardoor zelfs de kans op vallen en ongelukken kleiner wordt. 7. Transferprotocol stimuleert kennisopbouw Het is niet altijd eenvoudig om beslissingen te nemen over de manier waarop een cliënt wordt verplaatst. Wat betekent bijvoorbeeld 25 kg. bij meneer Doornbos en wat voor gevolgen heeft zijn beperkte stafunctie? De ervaring met Transferprotocollen leert dat het feit dat er zo bewust over na moet worden gedacht en overlegd wordt, inhoudt dat er steeds meer kennis en ervaring wordt opgebouwd in de teams. Dat komt omdat de situatie bij een cliënt geproblematiseerd wordt door het werken met een Transferprotocol. Er MOET immers iets ingevuld worden en dat MOET veilig zijn. Doordat er een beslissing genomen moet worden, wordt er ook nagedacht en overlegd waardoor en passent het kennisniveau in het team verhoogd wordt. 7

8 8. Zorgweigering en leveringsvoorwaarden In een enkel geval kan het zijn dat het ondanks alles niet lukt om een besluit te nemen waarin ook de cliënt zich kan vinden. Om die reden is het belangrijk dat het Transferprotocol kan terugvallen op de zorgweigeringsprocedure en de leveringsvoorwaarden. En, omgekeerd, dat in die leveringsvoorwaarden het protocol eveneens wordt genoemd. Juist ook voor dergelijke uitzonderingsgevallen heeft het veel voordelen dat de genomen stappen vastgelegd zijn in het protocol. Kenmerken Transferprotocollen: concretiseren Praktijkrichtlijnen VVT balans tussen kwaliteit van arbeid en kwaliteit van zorg past ARBO toe in elk zorgproces duidelijkheid en eenduidigheid in het handelen bij cliënt de cliënt heeft meer gelegenheid mee te werken de cliënt wordt steeds op dezelfde vertrouwde wijze begeleid helpt vallen en ongelukken voorkomen (verplicht) stilstaan bij elke (potentieel) fysiek zware handeling transferproblemen worden een teamprobleem invallers weten direct wat de bedoeling is als ze bij een cliënt zorg komen verlenen stimuleert bewustwording van risico s en opbouw kennis in organisatie 9. Rol ErgoCoach Door de inzet van Transferprotocollen kan rol van de ErgoCoach wat makkelijker worden. Zij ervaren het vaak als een probleem dat ze voortdurend moeten hameren op gezond werken en voelen zich op een gegeven moment een politie-agent. Ze zijn dat snel zat en raken hun enthousiasme kwijt. Met Transferprotocollen raken zij dat opgeheven-vingertje-gevoel kwijt, want het protocol neemt die functie over. Het is meer een teamverantwoordelijkheid geworden: iedereen is aanspreekbaar op veilig gedrag. Wel is het van belang duidelijk aan te geven wie eindverantwoordelijk is voor het actueel houden van de protocollen. Soms kiest men er, gezien het belang van een goed ingevuld protocol voor om ruimte te maken voor een paraaf van bijvoorbeeld zorgteammanager of de ErgoCoach. 8

9 Voordelen Transferprotocol maatwerk bij de cliënt inspelen op voor- en achteruitgang bij cliënt teamafspraken vastgelegd toetsbare en controleerbare afspraken aandacht voor ARBO bij intake/zorgstart aandacht komt terug op agenda verlicht rol aandachtsvelder in teams steunt ook de zwakste schakel in het team aanspreekbaar zijn op veilig gedrag controleerbare afspraken 10. Voor de Thuiszorg Drie andere voordelen mogen ook niet onvermeld blijven. In de thuiszorg wordt in vergelijking met de teams in verpleeghuizen of ziekenhuizen vrij solistisch gewerkt. Dat betekent dat het krijgen van feed-back van collega s niet zo snel plaatsvindt. Aan de andere kant is ook de invloed van de cliënt en diens familie groter. Er wordt immers gewerkt in een thuissituatie. Dan is het werken met duidelijke criteria en een zorgvuldige afweging extra belangrijk om op terug te kunnen vallen. Voor de cliënt, maar ook voor zorgverleners zelf: ze laten zich minder snel verleiden om even snel iets te doen of ah joh, help me nou toch even naar het toilet. 11. Steun voor de zwakste schakel Ten tweede kan er de situatie ontstaan dat een zorgverlener een fysiek probleem heeft. Hij of zij vormt dan in dat op zicht een zwakke schakel. Dan kan het voordelen bieden om de afspraken op het protocol mede daarop af te stemmen, zodat iedereen zo handelt dat ook deze werknemer goed kan blijven functioneren. 12. Aansprakelijkheid Tenslotte een voordeel van een wat andere orde. De afspraken zoals die vermeld staan op het Transferprotocol kunnen ook de rol van toetsing achteraf vervullen. De discussies over juridische aansprakelijkheid en letselschade nemen toe. Wanneer er echt iets misgaat, kan een Transferprotocol ook een rol spelen. Werkgevers moeten hard kunnen maken op welke wijze zij de gezondheid van werknemers beschermen en omgekeerd, werknemers moeten kunnen laten zien dat zij niet opzettelijk nalatig geweest zijn. De Praktijkrichtlijnen VVT geven duidelijke kaders aan waarbinnen gewerkt moet worden. Mocht er toch een probleem ontstaan, dan kan via de protocollen nagegaan worden op welke wijze de Praktijkrichtlijnen VVT zijn toegepast in een concrete situatie. 9

10 13. Nadelen Behalve voordelen zijn er echter ook nadelen verbonden aan dit type cliëntgebonden protocol. Allereerst betekent het een formulier erbij en dat werkt alleen al om die reden niet altijd. Het houdt in ieder geval in dat het formulier zelf zorgvuldig moet worden opgesteld en dat het goed moet passen in of bij de rest van de formulieren van de zorgmap of het zorgdossier. Het werken volgens een cliëntgebonden transferprotocol betekent ook minder vrijheid & blijheid. Voor sommigen kan dat een nadeel betekenen. Zij vinden bijvoorbeeld dat zij door hun goede tiltechniek, hun ervaring of het gegeven dat zij nog nooit klachten hebben gehad, wel in staat zijn om bijvoorbeeld zonder glijlaken, steunkousaantrekker of tillift te werken. Zij vinden het protocol onnodige bemoeienis en zij ervaren het protocol dus als een last. Dit is dan een signaal om actie te ondernemen. Wanneer dat soort gevoelens leven, is het belangrijk middels voorlichting aan te geven dat iedereen risico loopt om uit te vallen en dat het beleid ook werkelijk instellings- en landelijk beleid is. Mocht ook dat niet voldoende zijn, dan zullen deze teamleden aangesproken moeten worden op hun gedrag. Door het gebruik van een protocol wordt het sneller duidelijk wanneer dit gedrag aanwezig is. Niet de sterkste personen zijn de norm, maar elke zorgverlener moet gezond en prettig kunnen werken. 10

11 Hoofdstuk 2 Het invoeren van een Transferprotocol Het feit dat een transferprotocol een belangrijk instrument is in preventiebeleid betekent allerminst dat het vanzelfsprekend zijn weg zal vinden in de organisatie en direct enthousiast gebruikt zal worden. Het tegendeel komt regelmatig voor. Hoe voorkomen we dat het protocol ongebruikt in de bureaula verdwijnt? We hebben hieronder een aantal aandachtspunten uitgewerkt... Tijdens de eerste vergadering gaf iedereen aan dat het tillen een belangrijk aandachtspunt is en dat het transferprotocol nodig ingevoerd moest worden. Maar, nu we een jaar later zijn gaan kijken bij hoeveel cliënten het transferprotocol echt was ingevuld, zijn we toch wel geschrokken. Tip 1: Zorg voor de randvoorwaarden: maak haalbare afspraken Een protocol is een onderdeel van een preventiebeleid dat uit meerdere onderdelen moet bestaan. De organisatie moet dan ook rijp zijn of rijp gemaakt worden voor de invoering. In zijn algemeenheid is het daarom niet handig om als eerste stap met een protocol te beginnen. Wel moet vastgesteld worden dat het werken met een preventiebeleid fysieke belasting niet vrijblijvend is, maar noodzakelijk is en gebaseerd is op landelijke afspraken. Het invoeren van een transferprotocol zonder dat er voldaan is aan de rand voor waarden betekent dat het op den duur niet gebruikt zal worden. Voldoende hulpmiddelen is een belangrijke praktische randvoorwaarde. Dat betekent niet dat een protocol alleen werkt als er een ideale hoeveelheid hulpmiddelen is. Zoals eerder gezegd kan ook stap voor stap met haalbare doelstellingen naar een betere situatie gewerkt worden door de richtlijnen in eerste instantie nog niet te scherp te stellen. Wel moeten de richtlijnen die aan een protocol ten grondslag liggen haalbaar en realistisch zijn voor de betrokken zorgverlener. Wanneer er bijvoorbeeld afgesproken wordt dat er in een bepaalde situatie een glijzeil moet worden gebruikt, moet dat er wel zijn. Ook meer organisatorisch moet aan randvoorwaarden voldaan zijn. Er moet draagvlak zijn voor de invoering van de Praktijkrichtlijnen en er moet daarover voorlichting en instructie gegeven zijn. 11

12 Checklist ontwikkeling en voorbereiding van de invoering Transferprotocol: Is er voldoende basis om protocollair te gaan werken? Is onze organisatie daar rijp voor? Moeten er termijnen afgesproken worden om tot haalbare stappen te komen? Is er een werkgroep nodig? Hoe zorgen we ervoor dat daar voldoende deskundigheid en draagvlak aanwezig is op zorginhoudelijk en ergonomisch gebied? Is het een goed idee om het protocol in de praktijk te pilotten en wie zorgt daarvoor? Wie stelt het uiteindelijke protocol vast en moeten we het nog op hoog niveau in de organisatie en bij de OR laten accorderen? Wie maakt het invoeringplan, wat kom daarin en wie moeten we wanneer informeren? Tip 2: Werk via de ErgoCoaches Voor de ontwikkeling en de invoering van het protocol is het sterk aan te bevelen om ook ErgoCoaches in de teams te hebben. In elk team is dan een teamlid aanwezig met extra deskundigheid en een duidelijke functie om het beleid fysieke belasting vorm te geven. Wel moet benadrukt worden dat dit onverlet laat dat Preventiebeleid Fysieke Belasting gerichte en concrete aandacht vergt op directie- en zorgmanagersniveau. De ErgoCoach heeft hierin in principe een gedelegeerde verantwoordelijkheid en zal gesteund moeten worden in de uitvoering van de taken. Tip 3: Maak het protocol op maat Geen enkele organisatie is hetzelfde. Niet alleen de omvang en het type zorg dat geboden wordt verschillen, ook minder grijpbare zaken als de cultuur hebben tot gevolg dat een instrument in de ene organisatie goed valt en in de ander minder goed. Vraag ErgoCoaches en meer zorginhoudelijk georiënteerde mensen mee te denken. Zij kunnen hiervoor de voorbeelden aan het eind van de webbrochure gebruiken en hoeven zodoende het wiel niet opnieuw uit te vinden. Afgezien van het feit dat het door deze medewerkers gemaakte protocol goed zal passen bij de organisatiecultuur, wordt het gebruik van het instrument in de teams gestimuleerd. De medeontwikkelaars zijn immers positief over hun protocol dat zij zelf hebben samengesteld en zullen de introductie dus ook met enthousiasme doen. 12

13 Tilnaslagwerken In een Tilnaslagwerk kun je opzoeken hoe je bepaalde tiltechnieken, zoals die ook in het transferprotocol genoemd worden, moet uitvoeren. Vaak staan er ook foto s, tekeningen en pictogrammen in van til- en transfertechnieken. Hoewel op het protocol, bijvoorbeeld aan de hand van een pictogram, meestal duidelijk wordt hoe een techniek werkt, kan het handig zijn om de betreffende techniek nog even heel precies op te kunnen zoeken in een Tilnaslagwerk. Enkele voorbeelden: Tillen in de Thuiszorg, I.Mol, Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen (2001) Verplaatsingstechnieken, Paraad Uitgeverij, Hardenberg. Handboek Transfers,. Corpus 2008,. H.Knibbe, W. van Panhuys, W. van Vugt. Begeleiden, verplaatsen en tillen van actieve tot geheelafhankelijke cliënten. Zwaartepunt, Eersel (2008). Tip 4: Probeer het uit Wanneer een concept Transferprotocol is vastgesteld, is het verstandig dat uit te proberen (te pilotten ). Dat heeft niet alleen tot gevolg dat het Transferprotocol beter zal aansluiten bij de behoeftes van de zorgteams, ook zal er meer draagvlak zijn voor het echt gaan gebruiken van het instrument. Met name de invoeringsfase zelf kan dan verkend worden: snapt men de bedoeling, wat zijn handige momenten om het uit te leggen, hoeveel tijd kost het etc.. Niet alleen het formulier, maar ook de invoering wordt als het ware voorgekookt. 13

14 Tip 5: Sluit aan bij andere onderdelen van het preventiebeleid Op het Transferprotocol wordt beschreven hoe de cliënt verplaatst wordt. Dat kan manueel zijn, maar ook met hulpmiddelen. De technieken en hulpmiddelen moeten bekend zijn bij de zorgverleners. Gebruik daarom ook consequent dezelfde namen, Mobiliteitsklassen, pictogrammen of plaatjes zodat iedereen weet wat er bedoeld wordt en gebruik deze ook in training en voorlichting. Wanneer u gebruikt maakt van een Tilnaslagwerk, waarin alle technieken, hulpmiddelen en Mobiliteitsklassen worden getoond, zal de aansluiting naadloos moeten zijn om het Transferprotocol ook op de langere termijn te blijven gebruiken. A B C D E Figuur 2. De Vijf Mobiliteitsklassen 2. Gebruik in het Transferprotocol consequent dezelfde namen, Mobiliteitsklassen, pictogrammen, plaatjes, etc. Tip 6: Maak het mooi Zorg ervoor dat het Transferprotocol er aantrekkelijk uitziet. Het formulier, al dan niet digitaal, zelf moet uitnodigen om mee te werken. Dat betekent dat het overzichtelijk, eenvoudig en prettig leesbaar moet zijn. Wees er op bedacht dat het werken met kleur ook kan betekenen dat het formulier niet meer eenvoudig te kopiëren is. Tip 7: Houd het simpel Zorg er voor dat het invullen zo eenvoudig mogelijk is. Hoe meer informatie er op staat hoe lastiger het is in te vullen, hoe lastiger het is om snel de juiste informatie terug te kunnen vinden en hoe hoger de drempel voor de invoering van het protocol wordt. Streef er naar dat zorgverleners in één oogopslag kunnen zien welke afspraken er gemaakt zijn. 2 Knibbe, J.J., Friele R.D. (1999), The use of logs to assess exposure to manual handling of patients, illustrated in an intervention study in home care nursing. International Journal of Industrial Ergonomics 24,

15 Tip 8: Integreer het in het zorgdossier Om het transferprotocol ook op de langere termijn te laten werken is het belangrijk dat het is geïntegreerd in het zorgdossier of de zorgmap. Daarin zijn immers alle gegevens te vinden die nodig zijn om de cliënt te kunnen verzorgen. Daar horen afspraken over transfers en de verdere verzorging ook bij. Niet in alle organisaties wordt het zorgdossier echter even consequent gebruikt. Als dat het geval is zal een in het dossier geïntegreerd Transferprotocol uiteraard evenmin succesvol zijn. U staat dan voor de keuze om of het gebruik van het zorgdossier te optimaliseren (en daarmee gelijktijdig het transferprotocol in te voeren) of om het transferprotocol separaat in te voeren. Dat laatste betekent dan dat er bij de cliënt een los formulier komt waarop de transfers zijn aangegeven. Het zal duidelijk zijn dat dit nadelen heeft. Behalve een formulier dat geïntegreerd is in het zorgdossier, zorgmap of logboek is het ook aan te bevelen een weergave van de afspraken op het kantoor te hebben. Dat kan een rol spelen om verantwoording af te leggen van de stappen die doorlopen zijn, mocht er toch ondanks alles een zorgweigeringsprocedure nodig zijn. Steeds meer organisaties gaan over op digitale zorgdossiers. Dat betekent dat ook het Transferprotocol digitaal zal moeten zijn. In hoofdstuk 3. geven we hiervan enkele voorbeelden. Denk bij de invoering aan: informeren van en bevorderen draagvlak bij alle zorgteammanagers moeten de ErgoCoaches aanvullend getraind worden voor het introduceren van de protocollen in de teams? wie ontwikkelt die training en wie geeft hem? inpassing in trainingen (ARBO en zorginhoudelijk (welke?) en voorlichting inpassen in inwerkprogramma s, zorgmap, zorgdossier, logboek, Tilnaslagwerk, trainingssyllabus voorlichting naar en introductie bij cliënten (contact, leveringsvoorwaarden en zorgweigeringsprocedure) informeren hulpverleners over procedures en uitgangspunten (denk aan huisartsen, fysiotherapeuten, WVG etc.). PR (instellingsblad, etc) informeren en kortsluiten met het medezeggenschapsorgaan drukken protocollen, aanleveren, tijd reserveren voor training en voorlichting 15

16 Tip 9: De rol van de cliënt Betrek de cliënt en eventuele mantelzorg bij de afspraken die worden gemaakt. Wanneer de cliënt onvoldoende betrokken wordt bij de beslissing en het (daardoor?) oneens is met het zorgteam om bijvoorbeeld een tillift te gaan gebruiken, worden zorgverleners wel eens tegen elkaar uitgespeeld. Maar cliënten hebben soms ook zeer goede ideeën over hoe een transfer uitgevoerd kan worden of hoe ze zichzelf toch kunnen douchen. Ze komen daar niet altijd uit zichzelf mee... Onlangs was ik bij een cliënt voor wie ik het protocol ging invullen. Het bleek toen pas dat ze best zelf kon douchen, als we maar haar schone kleding en handdoek klaar zouden leggen en haar zouden begeleiden naar de douche. We hebben het uitgeprobeerd en dat ging prima. Dat heb ik toen ook op het protocol genoteerd. Het bleek dat ze dat niet had gezegd omdat ze bang was dat we dan niet zouden komen: ze is onzeker en bang om te vallen. Ook dat laatste heb ik op het protocol erbij gezet.. Betrek de cliënt dus actief bij het maken van de afspraken op een protocol. En, in feite, liever nog een stap daarvoor. Immers het samen vaststellen van wat precies de problemen zijn is de juiste basis voor het maken van afspraken in een protocol. Tip 10: Houd de vinger aan de pols Ga bijvoorbeeld een half jaar na het invoeren van het Transferprotocol na wat de ervaringen zijn met het instrument. Wordt het gebruikt? Wordt het goed gebruikt? Waar zijn nog verbeteringen mogelijk? Op basis daarvan kan het gebruik van het instrument worden geoptimaliseerd. Deze evaluatie vindt bij voorkeur ook weer zowel via een ARBO kant als via een meer zorginhoudelijke kant plaats: bijvoorbeeld via de ErgoCoaches en via de zorgteammanagers of een willekeurig gekozen aantal uitvoerenden. Ga ervan uit dat er aanpassingen nodig zullen zijn. Het is overigens verstandig om het niet bij deze ene evaluatie te laten. Vaak wordt een instrument als het Transferprotocol in de beginperiode wel goed gebruikt, maar is het volhouden op de langere termijn lastig. Soms ook kost het gewoon wat meer tijd. Voer de evaluaties dan ook breed uit. Het feit dat het Transferprotocol in een team goed is ingeburgerd betekent niet per defi nitie dat dat ook in de andere teams het geval zal zijn. Regelmatig bijsturen, denk aan: periodieke besprekingen op management niveau periodieke teambesprekingen bij SMT besprekingen nagaan of het protocol inderdaad een preventieve rol speelt signalen oppikken via het medezeggenschapsorgaan als ErgoCoaches periodiek de zorgdossiers nalopen op het al dan niet invullen van de protocollen het met elkaar als ErgoCoaches als thema bespreken 16

17 . Als ErgoCoach heb ik in het begin de fout gemaakt dat ik er teveel bovenop zat dat ze de protocollen invulden. Op een gegeven moment deden ze het eigenlijk alleen maar voor mij. Ik was echt tutje transferprotocol geworden. Het kwam duidelijk niet meer uit henzelf. Toen heb ik in overleg met de zorgteammanager meer afstand genomen. Zij heeft toen benadrukt dat het een vanzelfsprekend onderdeel van het takenpakket is. Nu loopt het makkelijker. De ZTM r gaat nu af en toe na of ze bijgehouden worden en ik word gevraagd als er knelpunten zijn waar ze zelf niet uitkomen. Veel beter en voor mezelf ook veel prettiger. Tip 11: Houd het kloppend Het evalueren van de protocollen is de verantwoordelijkheid van de uitvoerenden. Wanneer u met het systeem van eerst verantwoordelijk verzorgende (EVV) werkt zullen zij moeten zorgdragen voor actuele en betrouwbare afspraken op het formulier, net zoals dat geldt voor bijvoorbeeld de wondverzorging en het medicijnbeleid. Zeker in het begin kan het verstandig zijn de protocollen als vast agendapunt terug te laten komen op teamvergaderingen en cliëntbesprekingen. Dat bevordert behalve het actueel houden van de protocollen ook het gezamenlijk opbouwen van deskundigheid en het inpassen van het protocol in het reguliere werk. Een goede richtlijn is het evalueren van de afspraken op het protocol: bij de zorgstart zo vaak als nodig is bij iedere verandering in zorgvraag, conditie of zorgsituatie minimaal eens per drie maanden. Wanneer een protocol niet actueel is kan dat tot gevaarlijke toestanden voor zowel de cliënt als zorgverlener leiden. Ook schaadt dit het imago van het transferprotocol als instrument. Op het transferprotocol stond dat mijnheer Zwart nog kon staan. Toen ik dat probeerde zakte hij direct door zijn benen. Omdat ik alleen was en het al laat was, voelde ik me doodongelukkig. Later zag ik dat het protocol al een half jaar niet meer was bijgewerkt. Sindsdien neem ik het zekere voor het onzekere en kijk ik niet meer op het Transferprotocol Tip 12: School Het Transferprotocol moet in alle trainingen en voorlichtingen betrokken worden. Ook hier is het van belang dat het niet alleen een plaats inneemt in trainingen tiltechniek, maar ook genoemd wordt in andere trainingen of scholingen. Bijvoorbeeld bij een training over het voorkomen van decubitus, over belevingsgerichte zorg, over het omgaan met mensen met reuma of over begeleiden van ouders met gehandicapte kinderen. De scholing of introductie in de teams kan het beste aan de hand van het invullen van het protocol voor een aantal concrete voorbeelden van cliënten gedaan worden. Bij de invoering zelf zal dus, behalve de ErgoCoach, ook de zorgteammanager actief betrokken moeten worden. Na een eerste, bij voorkeur korte, introductie is het raadzaam om 17

18 een vervolgafspraak te maken. Elk teamlid vult dan in de tussentijd bijvoorbeeld voor twee cliënten het protocol in. De vragen die daarover zijn ontstaan worden in de vervolgbijeenkomst besproken, waarna defi nitieve afspraken worden gemaakt in aanwezigheid van de zorgteammanager. De scholing mag zich overigens niet beperken tot de zorgverleners. Ook cliënten zullen bij de zorgstart voorgelicht moeten worden. Het gebruik van een Transferprotocol, de voordelen die dit ook voor de cliënt biedt en de inbreng die zij in de besluiten hebben moeten daarbij in ieder geval worden toegelicht. Dit geldt met nadruk in de beginperiode, waarin cliënten die al in zorg zijn, worden geconfronteerd met het protocol. Tip 13: Denk aan de inspectie Het mag eigenlijk geen reden zijn om met een Transferprotocol te gaan werken, maar een duwtje in de goede richting van de Inspectie voor de Gezondheidszorg kan soms erg welkom zijn. Vanuit de inspectie is het namelijk een verplichting om voor iedere cliënt een protocol te hebben waarin de transferhandelingen beschreven staan. 18

19 Hoofdstuk 3 Voorbeeld Transferprotocollen In dit hoofdstuk geven we voorbeelden van Transferprotocollen. Daarbij gaat het niet zozeer om best practices, in de zin dat dit de beste zouden zijn. Het gaat erom dat het Transferprotocol bij uw organisatie past, anders is succes uitgesloten. Gebruik daarom de Transferprotocollen die hier worden genoemd als inspiratie om uw eigen Transferprotocol te ontwikkelen. Voorbeeld Transferprotocol 1: Het Amsterdamse protocol Dit preventieprotocol van voorheen Amsterdam Thuiszorg, thans het huidige Cordaan, is een instrument om stapsgewijs een probleemanalyse te maken van de cliënt en werksituatie. De cliëntsituatie wordt ingeschat door de risicogroep te bepalen. De werksituatie voor de medewerkers wordt ingeschat door de mate van lichamelijke belasting in te schatten met behulp van de checklist. Cordaan levert zorg onder conditie dat de arbeidsomstandigheden voor de medewerkers in orde zijn en zij verwijzen daarvoor naar hun leveringsvoorwaarden en zorgweigeringsprocedure. Dit protocol is destijds ontwikkeld door Amsterdam Thuiszorg. Het copyright berust aldaar. Ga voor het Amsterdamse protocol naar bijlage 1. 19

20 Voorbeeld Transferprotocol 2: Het Bewegingsprotocol Het Bewegingsprotocol is vrij basic. U geeft per cliënt op basis van de Mobiliteitsklasse (A- E) de afgesproken transfermethode weer door middel van een nummer of een pictogram. Op de achterkant van het formulier zijn de transfertechnieken, de pictogrammen en de nummers weergegeven als geheugensteun. Naarmate de transfermethode meer naar rechts zijn geplaatst (minder bolletjes) is de cliënt minder mobiel. Deze bolletjes aanduiding komt overeen met de vijf Mobiliteitsklassen. Figuur 4. Het Bewegingsprotocol links (voorkant) en achterkant (rechts). Voorbeeld Transferprotocol 3: Het Lindendaelse Transferprotocol Het Lindendaelse Transferprotocol is één van de eerste Transferprotocollen. Het is destijds ontwikkeld door Verpleeghuis Lindendael uit Hoorn, nu onderdeel van De Omring. Het is een vrij eenvoudig systeem, waarbij afspraken over ADL, incontinentie én transfers over de betreffende cliënt in een geplastifi ceerd klein (A5) mapje zijn weergegeven. Figuur 5. Het Lindendaelse Transferprotocol uitgelegd in drie plaatjes. Links is de voorkant van het mapje weergegeven (over transfers), in het midden de beide middenpagina s (over ADL) en rechts de achterkant (over incontinentie). 20

21 Voorbeeld Transferprotocol 4: DigiTil Digitil is een voorbeeld van een digitaal Transferprotocol. De software vraagt bij de betreffende cliënt naar de mobiliteitsklasse en de zorgtaak. Voor wat betreft de zorgtaken kan er gekozen worden uit transfers in bed, transfers van zit<->zit, opstaan en gaan zitten, lopen, toiletteren, wassen, aan/ uitkleden en statische belasting. Door vervolgens op een zorgtaak te klikken kom je op een scherm waar pictogrammen staan die relevant zijn voor de gekozen zorgtaak. Door de gewenste pictogrammen aan te vinken, komen de pictogrammen na het invullen van alle relevante zorgtaken in het uiteindelijke protocol terecht. Indien wenselijk kan er bij een pictogram een toelichting worden ingevoerd. Het resultaat past op een A4tje en kan worden uitgeprint. Ook kan het protocol digitaal worden opgeslagen zodat het later gemakkelijk kan worden aangepast en het een eventueel in een digitaal zorgdossier kan worden ingepast. Meer informatie is verkrijgen via Voorbeeld Transferprotocol 5: Paraad Uitgeverij Paraad levert een softwareprogramma Verplaatsingsprotocollen waarin verplaatsingstechnieken met een foto en een bijbehorend pictogram terug te vinden zijn. De software biedt de mogelijkheid een individueel Transferprotocol, op maat voor de cliënt, te maken. Het is met de software ook mogelijk een database op te zetten en te onderhouden waarin alle cliënten met hun transfergegevens terug te vinden zijn. De software Verplaatsingsprotocollen is gekoppeld aan het Tilnaslagwerk Verplaatsingstechnieken dat in druk verkrijgbaar is bij dezelfde uitgeverij. Informatie over inhoud, kosten en voorwaarden is te vinden op Voorbeeld Transferprotocol 6: ECD+ ECD+ is feitelijk een elektronisch cliënten dossier, de opvolger van het GIZ Ouderenzorg. ECD+ is webbased en biedt een reeks aan functionaliteiten ter ondersteuning van het administratieve en het zorgproces. We moeten dan niet alleen denken aan een Transferprotocol, maar ook bijvoorbeeld aan ZZP productiecijfers, Bezettingsoverzichten, Kwaliteitsindicatoren, een Hulpmiddelendatabase en MIC (Melding Incidenten Cliënten) cijfers. Informatie over inhoud, kosten en voorwaarden is te vinden op 21

22 achterzijde) Form.nr versiedatum Pagina 1 van 2 voor de functionele mobiliteit van cliënten (ICIDH, ICF) en anderzijds aan de gezondheidkundige gevolgen daarvan voor de fysieke belasting van zorgverleners (Knibbe & Knibbe, 2003). Form.nr versiedatum Pagina 2 van 2 Voorbeeld Transferprotocol 7: Gerry Broers De website van Gerry Broers, winnares van de ErgoCoach prijs 2008, biedt een mogelijkheid om gratis een Transferprotocol te maken. Op haar website zijn worddocumenten te vinden met pictogrammen van in totaal 28 verschillende transfers. Die kunnen door middel van digitaal knippen en plakken in een Transferprotocol worden geplaatst. Het is ook mogelijk de pictogrammen op stickertjes af te drukken die vervolgens op een Transferprotocol kunnen worden geplakt. De pictogrammen zijn zodanig in het worddocument geplaatst dat ze op standaard stickervellen (Herma, no. 5051) geprint kunnen worden. Er is ook een voorbeeld van een Transferprotocol te vinden op de website. Op het Transferprotocol is naast de ruimte voor de pictogrammen ruimte gemaakt om eventuele aanwijzingen te kunnen ingeven. Desgewenst kan het resultaat op A4 worden uitgeprint. Het Tilprotocol is hier te downloaden. Alle informatie te vinden op Voorbeeld Transferprotocol 8: Bewegingsplan van Carinova Het Bewegingsplan van Carinova, is in feite een doorontwikkeling van Transferprotocol 3 (Het Lindendaelse Transferprotocol) en Transferprotocol 2 (Het Bewegingsprotocol). Dit soort protocollen zijn inmiddels redelijk gangbaar. Herkenbaar zijn de Mobiliteitsklassen (in drie of in vijf niveaus) die worden toegelicht op de achterzijde van het formulier. BEWEGINGSPLAN De zorgtaken bij cliënten worden verricht op basis van de gegeven indicatie door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Voor het bepalen van de wijze waarop til- en verplaatsingshandelingen kunnen worden uitgevoerd dient in eerste instantie rekening te worden gehouden met de gesteldheid van de cliënt. Gebruik zorg en bewegingsplan: - Geef eerst de zorgcategorie aan van de cliënt. - Daarna geef je aan hoe je de zorgtaken gaat uitvoeren ( aankruisen). Voor de uitvoering van de zorgtaak zijn hulpmiddelen en bewegingsruimte vereist. De vereiste hulpmiddelen zijn in dit document beschreven. Soms kan er een keuze gemaakt worden uit enkele hulpmiddelen. Voor de uitvoering van de zorgtaken zijn geschikte hulpmiddelen nodig. Als de juiste hulpmiddelen niet aanwezig zijn, kunnen de zorgtaken niet goed worden uitgevoerd en moet voor een aangepaste werkwijze worden gekozen. Mobiliteitsklasse (zie 1. Omdraaien in bed zelfstandig 2. Zijwaarts in bed zelfstandig 3. Hogerop in bed zelfstandig Categorie A/B Categorie C Categorie D/E Groen Oranje Rood Pictogram Opmerking slide slide papegaai slide Mobiliteit van de zorgvrager Mobiliteitsklassen 1 A, B, C, D en E Mobiliteit goed ( Klasse A ): De zorgvrager is in staat om de handeling zelf uit te voeren, met of zonder het gebruik van hulpmiddelen of (speciale) aanpassingen. 4. Naar bedrand manueel zelfstandig Gebruik tillift actieve tillift passieve tillift maat band: M L LL XL soort band: 5. Bed (rol)stoel tillift zelfstandig 6. Toiletgang tillift zelfstandig 7. Achterin stoel manueel tillift zelfstandig 8. Opstaan en lopen opstaan met begeleiding van verzorgende lopen met begeleiding van verzorgende zelfstandig lopen met rollator 9. Wassen/kleden zittend deels zittend / deels liggend zelfstandig op bed 10 Douchen/baden staand douchestoel zelfstandig Dit protocol bevat een zorg en bewegingsplan, dat een overzicht geeft van de benodigde hulpmiddelen voor zorgtaken waarbij tillen en verplaatsing nodig is, welke hulpmiddelen worden ingezet en de afspraken die voor deze cliënt zijn gemaakt. Aanvullende opmerkingen kunnen in het zorg en bewegingsplan worden genoteerd. Het protocol wordt in de zorgmap van de cliënt (achter het tabblad Werk-/ zorgplan) bewaard. Mobiliteit goed ( Klasse B ): De zorgvrager is niet in staat om de handeling zelfstandig uit te voeren, maar de hulp die hierbij nodig is, brengt geen risico van fysieke overbelasting voor de zorgverlener met zich mee. Mobiliteit beperkt/matig ( Klasse C ): De zorgvrager is niet in staat om de handeling zelfstandig uit te voeren. De hulp die hierbij nodig is, zou (zonder maatregelen) risico van fysieke overbelasting voor de zorgverlener met zich meebrengen. Het is nodig gebruik te maken van hulpmiddelen die de taak van de zorgverlener fysiek gezien aanvaardbaar maken door deze taak (deels) over te nemen. De zorgvrager kan hieraan zelf wel een fysieke bijdrage leveren. Meestal is die eigen bijdrage zeer gewenst: zowel voor de zorgvrager zelf als voor de zorgverlener. De hulp die nu gegeven wordt is bijvoorbeeld de tilhandeling met een actieve tillift of sta-lift. Mobiliteit niet/nauwelijks/slecht ( Klasse D ): De zorgvrager is niet in staat om de handeling zelfstandig uit te voeren. De hulp die hierbij nodig is, brengt, zonder speciale maatregelen, risico van fysieke overbelasting voor de zorgverlener met zich mee. Het is nodig gebruik te maken van hulpmiddelen die de taak van de zorgverlener fysiek gezien aanvaardbaar maken door deze taak (deels) over te nemen. De zorgvrager kan hieraan zelf slechts een zeer beperkte of vrijwel geen fysieke bijdrage leveren. Toch blijft het van belang deze activiteit van de zorgvrager sterk te stimuleren. Dat is van belang voor zowel de zorgvrager als voor de zorgverlener. De hulp die nu gegeven wordt is bijvoorbeeld de tilhandeling met een passieve tillift. Daarbij wordt medewerking en activiteit van de zorgvrager wel gestimuleerd. Het voorkomen van complicaties van immobiliteit (zoals contracturen of decubitus) is een aandachtspunt. Mobiliteit niet/nauwelijks/slecht ( Klasse E ): De zorgvrager is niet in staat om de handeling zelfstandig uit te voeren. De hulp die hierbij nodig is, brengt risico van fysieke overbelasting voor de zorgverlener met zich mee. Het is nodig gebruik te maken van hulpmiddelen die de taak van de zorgverlener fysiek gezien aanvaardbaar maken door deze over te nemen. Het stimuleren of onderhouden van mobiliteit is geen doelstelling. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om zorgvragers die terminaal zijn of zo moe dat het voor hen van belang is dat zij hun energie sparen om bijvoorbeeld bezoek te kunnen ontvangen of te lezen. Transfers vinden nu bijvoorbeeld plaats met behulp van een passieve tillift. Daarbij wordt medewerking van de zorgvrager niet gestimuleerd. Het verlenen van optimale zorg en het voorkomen of beperken van de complicaties van immobiliteit, zoals decubitus, staat op de voorgrond. 1 Deze indeling in mobiliteitsklassen is ontwikkeld door Knibbe et al.(1998) en is enerzijds gekoppeld aan gangbare indelingen Het Bewegingsplan geeft voor de betreffende cliënt een overzicht van de benodigde hulpmiddelen voor zorgtaken waarbij tillen en verplaatsing nodig is, welke hulpmiddelen worden ingezet en de afspraken die voor deze cliënt zijn gemaakt. Aanvullende opmerkingen kunnen in het zorg en bewegingsplan worden genoteerd. Het Bewegingsplan wordt in de zorgmap van de cliënt bewaard. 22

Transferprotocollen, hoe en wat?

Transferprotocollen, hoe en wat? Update 2015 Transferprotocollen, hoe en wat? 1 Nico Knibbe Hanneke Knibbe LOCOmotion in opdracht van A+O VVT Wat is de rol van Transferprotocollen bij het Preventiebeleid Fysieke Belasting? Wat zijn Transferprotocollen?

Nadere informatie

Goed gebruik transferhulpmiddelen

Goed gebruik transferhulpmiddelen Goed gebruik transferhulpmiddelen In dit artikel gaan we in op het goed gebruiken van transferhulpmiddelen om het aantal klachten van het bewegingsapparaat bij zorgverleners terug te dringen. Landelijk

Nadere informatie

Management Summary 5e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg onderzoek in opdracht van A+O VVT

Management Summary 5e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg onderzoek in opdracht van A+O VVT Management Summary 5 e Landelijke Monitoring Fysieke Belasting Kraamzorg 1 onderzoek in opdracht van A+O VVT Stichting Arbeidsmarkt- en Opleidingsbeleid Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (A+O VVT)

Nadere informatie

Cliënten in Mobiliteitsklasse A zijn actief, het onderhouden van de mobiliteit is belangrijk voor zowel de client als de zorgverlener.

Cliënten in Mobiliteitsklasse A zijn actief, het onderhouden van de mobiliteit is belangrijk voor zowel de client als de zorgverlener. klasse liënten in klasse zijn voor wat betreft hun mobiliteit vrijwel zelfstandig. Normaliter is er geen risico op fysieke overbelasting voor de zorgverlener. liënten in klasse zijn actief, het onderhouden

Nadere informatie

Gezond Blijven Werken in de Zorg

Gezond Blijven Werken in de Zorg Gezond Blijven Werken in de Zorg Drs Hanneke Knibbe Drs Nico Knibbe LOCOmotion 1 Veel samengevat in... 2 1. Probleem 2. Arboconvenanten (CAO AG voor de V&V) 3. Bronaanpak 4. Normen 5. Arbocatalogus 3 Arbocatalogi:

Nadere informatie

Werken met de tillift

Werken met de tillift Werken met de tillift Indeling op intranet: Werken met de tillift verantwoorde, patiëntveilige zorg De juiste lift: een belangrijke keuze Actieve tillift mobiliteitsklasse Passieve tillift mobiliteitsklasse

Nadere informatie

Volledige naam trainer

Volledige naam trainer De adviseurs voor werkend Nederland Volledige naam trainer +200 (zorg & welzijn) organisaties WWW.VEILIGHEIDSCOACH-ZORG.NL Advies, werkplekonderzoek, scholing Bezoek onze beursstand (No 17) en maak alleen

Nadere informatie

Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed

Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed Het bedboekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed Voor meer informatie Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen Postbus 556, 2501 CN Den Haag E staz@caop.nl I www.staz.nl Ziekenhuizen 14 Het

Nadere informatie

www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed

www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed www.locomotion.nu Het BedBoekje Tips en trucs voor optimaal gebruik van het zorgbed nog meer mogelijkheden In dit BedBoekje gaat het met name om de gewone elektrische hoog-laag bedden. Hoewel deze bedden

Nadere informatie

Tilweg 5b. Een tillift thuis

Tilweg 5b. Een tillift thuis Tilweg 5b Tilweg 5b is een project van het programma Thuiszorgtechnologie van ZorgOnderzoek Nederland, waarin met vijftien thuiszorgorganisaties samen aan dit pakket is gewerkt. Tilweg 5b is een huisadres,

Nadere informatie

3 Zorg voor houding, beweging en mobiliteit

3 Zorg voor houding, beweging en mobiliteit 3 Zorg voor houding, beweging en mobiliteit De 80-jarige mevrouw Versluys heeft een week geleden door een val haar heup gebroken. Ze is een dag later geopereerd en heeft een nieuwe heup gekregen. Inmiddels

Nadere informatie

Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg

Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg Praktijkrichtlijnen fysieke belasting ambulancezorg Bronnen van fysieke belasting De norm Hoe kunnen we dit helderder maken? De situatie en/of de patiënt (operationalisatie) De Praktijkrichtlijn(en) Deze

Nadere informatie

" Ik ken alle woorden wel beperkt, afhankelijk, zielig. Ik kan ze niet meer horen Ik geef mijn kracht uit handen Mijn doel is niet verder dan de

 Ik ken alle woorden wel beperkt, afhankelijk, zielig. Ik kan ze niet meer horen Ik geef mijn kracht uit handen Mijn doel is niet verder dan de " Ik ken alle woorden wel beperkt, afhankelijk, zielig. Ik kan ze niet meer horen Ik geef mijn kracht uit handen Mijn doel is niet verder dan de stoel Aan de overkant van de kamer Maar mijn huis is mijn

Nadere informatie

Stilstaan bij bewegen. Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg. Zorgverlening

Stilstaan bij bewegen. Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg. Zorgverlening Stilstaan bij bewegen Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Zorgverlening Zorgverlening Voorwoord In 1995 heeft de Arbeidsinspectie het rapport Een goede zuster tilt er niet zwaar aan uitgebracht.

Nadere informatie

FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER!

FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! FYSIEKE BELASTING OP JE WERK PRAAT ER EENS OVER! Bescherm je lijf! In de gehandicaptenzorg is veel verzuim door rug-, nek- en schouderklachten. Niet zo gek, want je tilt, manoeuvreert en duwt wat af op

Nadere informatie

Samenvatting Klik Klak! onderzoek 1

Samenvatting Klik Klak! onderzoek 1 Samenvatting Klik Klak! onderzoek 1 Inleiding Om de zelfredzaamheid bij ADL activiteiten in badkamer en toilet te bevorderen en de fysieke belasting van zorgverleners te verminderen is er een scala van

Nadere informatie

M_6_003. Toetsingsformulier "Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien" M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht

M_6_003. Toetsingsformulier Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht Toetsingsformulier "Vanuit rugligging in bed zijwaarts verplaatsen en op de zij draaien" M.C. de Vries - Hoefakker Inleiding op transfers en zorg voor een juiste lichaamshouding van een zorgvrager. Liggend,

Nadere informatie

De Matrasheffer. onderzoek in opdracht van onder andere het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

De Matrasheffer. onderzoek in opdracht van onder andere het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De Matrasheffer Evaluatie van een nieuw hulpmiddel Fysieke belasting, gebruikservaringen, financiële aspecten, gebruiksbegrenzingen en indicaties in kaart gebracht. onderzoek in opdracht van onder andere

Nadere informatie

Het HulpmiddelenBoekje. voor. Zorgverleners

Het HulpmiddelenBoekje. voor. Zorgverleners Het HulpmiddelenBoekje voor Zorgverleners 1 COLOFON auteurs: Hanneke Knibbe, Nico Knibbe, LOCOmotion, Bennekom. Josien Boomgaard, Amsterdam Thuiszorg, Amsterdam. Annemarie Klaassen, Klaassen Advies, Rotterdam.

Nadere informatie

Dit kan alleen of met 2 personen.

Dit kan alleen of met 2 personen. Wil je de cliënt beter vast houden begeleidt dan op het schouderblad En onder de arm door. Handvatting als hiernaast, pak je eigen pols vast en zet je schouder aan de voorkant tegen de schouder van de

Nadere informatie

Til les, les 2. A : Hogerop in bed verplaatsen bij een persoon die nog veel zelf kan Beginsituatie: Een persoon onderuitgezakt in bed

Til les, les 2. A : Hogerop in bed verplaatsen bij een persoon die nog veel zelf kan Beginsituatie: Een persoon onderuitgezakt in bed Til les, les 2 Inhoudsopgave : Algemene instructies : blz. 1 A : hogerop in bed verplaatsen (geleid) actief blz. 1 A 1 : even uit bed blz. 1 A 2 : met een bruggetje blz. 2 A 3 : bruggetje en glijzeil blz.

Nadere informatie

Staat van de Gezondheidszorg 2008 Position Paper: Tilliften

Staat van de Gezondheidszorg 2008 Position Paper: Tilliften Staat van de Gezondheidszorg 2008 Position Paper: Tilliften Voor de beantwoording van de SGZ-vragen is uitgegaan van de bevindingen in het inspectierapport uit september 2004 Tilliften: nog steeds niet

Nadere informatie

Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden.

Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden. Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden. Dave Homan (Zorggroep Solis) Nico Knibbe (LOCOmotion) Inhoudsopgave Samenvatting Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2. Hoofdstuk

Nadere informatie

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra.

7. Tillen en Dragen. Tillen en Dragen. Fysieke belasting. Het arbothemablad Tillen en Dragen is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het arbothemablad is onderdeel van de Arbocatalogus Tuincentra. Het is bedoeld voor werkgevers en medewerkers om te voldoen aan de verplichtingen uit de Arbo-wet. Het arbothemablad geeft oplossingen voor

Nadere informatie

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland

Dé VCA-specialist van Zuid-Nederland Toolbox: Fysieke belasting Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat verstaan we onder fysieke belasting? De door

Nadere informatie

Nico Knibbe Hanneke Knibbe. www.locomotion.nl

Nico Knibbe Hanneke Knibbe. www.locomotion.nl Nico Knibbe Hanneke Knibbe www.locomotion.nl 1 overheid vakbonden werkgevers Arbocatalogus met daarin: Praktijkrichtijnen Fysieke Belasting 2 Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting Geven aan wanner fysieke

Nadere informatie

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag?

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? IK KRIJG DE VRAAG OM EEN PGB TE INDICEREN, WAT DOE IK? 1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? Als verpleegkundige kom je nooit bij een cliënt om een PGB

Nadere informatie

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Raf Maiori Kinesitherapeut/Bewegingsconsulent raf.maiori@zol.be Multidisciplinair PijnCentrum Ziekenhuis Oost-Limburg Stalenstraat 2 3600 Genk 089/32

Nadere informatie

M_6_002. Toetsingsformulier "Tillen met behulp van een passieve tillift" M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht

M_6_002. Toetsingsformulier Tillen met behulp van een passieve tillift M.C. de Vries - Hoefakker ROC Utrecht Toetsingsformulier "Tillen met behulp van een passieve tillift" M.C. de Vries - Hoefakker Inleiding op transfers en zorg voor een juiste lichaamshouding van een zorgvrager. Liggend, zittend of staand stel

Nadere informatie

Organiseren van zorg Niveau 3

Organiseren van zorg Niveau 3 Antwoorden stellingen Organiseren van zorg Niveau 3 NU ZORG Editie 2014 Pagina 1 Hoofdstuk 1. Het zorgproces 1. De holistische mensvisie gaat uit van de hele mens. Lichamelijke, psychische en sociale aspecten

Nadere informatie

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag

Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Verbetercheck ongewenst gedrag VVT Workshop ongewenst gedrag Vul deze verbetercheck in om zicht te krijgen op waar uw organisatie staat met de aanpak rond ongewenst gedrag. Aan de hand van de scores kunt

Nadere informatie

Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk? Wat doe jij? Analyseren. TilThermometer. BeleidsSpiegel: Nico Knibbe, LOCOmotion

Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk? Wat doe jij? Analyseren. TilThermometer. BeleidsSpiegel: Nico Knibbe, LOCOmotion Wat doe jij? Wat doe je nou eigenlijk???? Nico Knibbe, LOCOmotion Wat doe jij? Analyseren? Analyseren BeleidsSpiegel TilThermometer RisikoRadar BeleidsSpiegel: check op managementniveau is alles er wat

Nadere informatie

ZORG VOOR THUISZORG. Werkpakket Aanpak fysieke belasting

ZORG VOOR THUISZORG. Werkpakket Aanpak fysieke belasting ZORG VOOR THUISZORG Werkpakket Aanpak fysieke belasting Convenant Arbeidsomstandigheden Thuiszorg, een initiatief van: ministeries SZW en VWS, LVT, BTN, ABVAKABO FNV, CNV Publieke Zaak, NU 91, LAD 2003

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer

Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Globale beoordeling fysieke belasting bij particulier verhuisvervoer Verhuizers hebben te maken met werkzaamheden die fysiek overbelastend kunnen zijn. Voorbeelden hiervan zijn: Tillen van zware voorwerpen,

Nadere informatie

Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten

Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten In dit document vindt u het inschrijfformulier en de informatie betreffende het seminar Begeleiden, Verplaatsen

Nadere informatie

Van lig naar zit en vise-versa. A1: actief

Van lig naar zit en vise-versa. A1: actief til les, les 3 Inhoudsopgave : Algemene structies blz. 1 Van lig naar zit en vise versa blz. 2 A 1 : actief blz. 2 A 2 : geleid actief blz. 3 A 3 : met papegaai blz. 4 A 4 : passief blz. 4 A 5 : 2 hulpverleners

Nadere informatie

! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion!! verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat?!!!!!

! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion!! verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat?!!!!! Nico Knibbe, Hanneke Knibbe LOCOmotion verbeteren, veranderen. hoe doe ik dat? 1 2 3 4 Hoe? Visie? SMART geformuleerde doelen? Stappenplan? Werkgroep? Training? Monitoring? Etc??. een van de meest voorkomende

Nadere informatie

Beroepsopdracht 3: Zorg voor de veiligheid en voorlichting geven

Beroepsopdracht 3: Zorg voor de veiligheid en voorlichting geven l Beroepsopdracht 3: Zorg voor de veiligheid en voorlichting geven Pagina 1 van16 Werkprocessen en competenties gericht op het verpleegplan 1.1 Stelt verpleegkundige diagnose en stelt het verpleegplan

Nadere informatie

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg

Nadere informatie

RISICORADAR. Handleiding bij de RisicoRadar INDEX 4 AKTIEBLOK-VELLEN EN ANDERE DOCUMENTATIE 3 RISICORADAR. Wat is de RisicoRadar?

RISICORADAR. Handleiding bij de RisicoRadar INDEX 4 AKTIEBLOK-VELLEN EN ANDERE DOCUMENTATIE 3 RISICORADAR. Wat is de RisicoRadar? 4 3 RISICORADAR RISICORADAR Handleiding bij de Wat is de? Werken in de zorg kan zwaar en lichamelijk belastend zijn. Dat geldt ook voor de werkzaamheden van medewerkers van ondersteunende diensten: bijvoorbeeld

Nadere informatie

Resultaten Onnodige Zorg

Resultaten Onnodige Zorg Avoord Zorg en Wonen In december 2014 hebben alle extramurale cliënten in zorg de juiste steunkousen en hulpmiddelen die zij nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Cliënten die hulp houden

Nadere informatie

5 SAMENVATTING, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN. 5.1 Inleiding

5 SAMENVATTING, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN. 5.1 Inleiding 5 SAMENVATTING, CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 Inleiding Uit eerder onderzoek kwam naar voren dat een tillift met name positief wordt beoordeeld als de mantelzorger deze lift kan bedienen (Knibbe, 1994).

Nadere informatie

Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden.

Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden. Lekker laten zitten. Eindrapport van het Zorg voor Beter verbeterproject Verblijfstilbanden. Dave Homan (Zorggroep Solis) Nico Knibbe (LOCOmotion) Inhoudsopgave Samenvatting Hoofdstuk 1. Hoofdstuk 2. Hoofdstuk

Nadere informatie

Uitleenhulpmiddelen. Care for Comfort HULPMIDDELEN. Liggen & zitten. Hoog/laag bed. Anti-decubitus matras. Anti-decubitus zitkussen.

Uitleenhulpmiddelen. Care for Comfort HULPMIDDELEN. Liggen & zitten. Hoog/laag bed. Anti-decubitus matras. Anti-decubitus zitkussen. ULPMIDDELEN Uitleenhulpmiddelen Liggen & zitten oog/laag bed Een elektrisch hoog/laag bed wordt gebruikt bij cliënten die op bed verzorgd worden. et bed is standaard uitgerust met onrusthekken en een papegaai.

Nadere informatie

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg A. Algemeen Proactieve zorgplanning: markering Het palliatief overdrachtsdocument is bedoeld voor palliatieve patiënten. Vaak

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

Hoe blijf je er gezond bij?

Hoe blijf je er gezond bij? Het Nieuwe Werken Hoe blijf je er gezond bij? Aandachtspunten bij een verantwoorde introductie W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 1 10-09-10 09:19 W&V-64L240-A5 folder_07_def.indd 2 10-09-10 09:19 Het Nieuwe

Nadere informatie

PDL: Een benadering voor passief welzijn

PDL: Een benadering voor passief welzijn PDL: Een benadering voor passief welzijn Chrétienne van der Burg, ergotherapeut Lisette Vrolijk, fysiotherapeut Inhoud Voorstellen Wie zijn wij Ipse de Bruggen LACCS en PDL Anne: van ADL naar PDL Interactief

Nadere informatie

ER GOC O A C H www.gezondenzeker.nl

ER GOC O A C H www.gezondenzeker.nl mini-pocket Kennis is de Basis Project Gezond & Zeker, Stichting RegioPlus, 2010 Zoetermeer, RegioPlus, 2010 Tekst Knibbe JJ, Knibbe NE Eindredactie Angelique van Beuzekom / Your Life Media Vormgeving

Nadere informatie

Functiebeschrijving Verzorgende

Functiebeschrijving Verzorgende Functiebeschrijving Organisatie: Regionale Thuiszorg Oude en Nieuwe Land Afdeling: Eenheid Zorg Functie: Integraal manager: Regiomanagers Zorg Vastgesteld door directeur d.d.: 14 oktober 2003 Peildatum:

Nadere informatie

Handleiding. Functionele inspectie. Lees altijd de instructies. Max. 150 kg/330 lbs. ReTurn7400. ReTurn7500

Handleiding. Functionele inspectie. Lees altijd de instructies. Max. 150 kg/330 lbs. ReTurn7400. ReTurn7500 Handleiding ReTurn7500 ReTurn7400 Max. 150 kg/330 lbs De ReTurn7500 en ReTurn7400 worden binnen gebruikt voor korte verplaatsingen tussen rolstoel en bed, rolstoel en toilet/ verplaatsbaar toilet/rolstoel

Nadere informatie

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte

toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte toolkit persoons gerichte zorg Bouwen aan eerstelijns zorg op maat voor mensen met een chronische ziekte Over deze toolkit Welkom in het huis van persoonsgerichte zorg! Zoals je ziet is het huis nog in

Nadere informatie

ZORGWEIGERING. Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Procedure, code REG 001 Reikwijdte: Zorggroep. Manager V&V, B. Wieferink.

ZORGWEIGERING. Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Procedure, code REG 001 Reikwijdte: Zorggroep. Manager V&V, B. Wieferink. Zorggroep Oude en Nieuwe Land Handboek Procedure, code REG 001 Reikwijdte: Zorggroep ZORGWEIGERING Beheer inhoud: Manager V&V, B. Wieferink Verantwoordelijk: Managementteam Opgeslagen in pc: g:\kwaliteit\vastgestelde

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Hulpmiddelen, van toestel tot ruimte

Hulpmiddelen, van toestel tot ruimte Hulpmiddelen, van toestel tot ruimte Inspiratiedag Toegankelijke zorginfrastructuur 13.11.2012 Lieve Houbrechts, adviseur wonen en zorg Toegankelijkheidsbureau Belgiëplein 1 3510 Kermt info@toegankelijkheidsbureau.be

Nadere informatie

Thuiszorg. Samen actief in zorg aan huis. persoonlijk. dichtbij ACTIEF ZORG HULP IN DE HUISHOUDING VERZORGING VERPLEGING ADVIES

Thuiszorg. Samen actief in zorg aan huis. persoonlijk. dichtbij ACTIEF ZORG HULP IN DE HUISHOUDING VERZORGING VERPLEGING ADVIES ACTIEF ZORG Postbus 317 5000 AH Tilburg T 013-467 28 30 F 013-750 82 10 E info@actiefzorg.nl www.actiefzorg.nl REGIO TILBURG Nimrodstraat 27 5042 WX Tilburg REGIO S-HERTOGENBOSCH Tolbrugstraat 8 5211 RW

Nadere informatie

Notitie. Preventiebeleid. Fysieke belasting

Notitie. Preventiebeleid. Fysieke belasting Notitie Preventiebeleid Fysieke belasting P&O De Lichtenvoorde versie 2 Status Beleidsnotitie Preventiebeleid Fysieke belasting Auteur(s), adviseur personeelszaken Datum januari 2005 Bespreking MT Datum

Nadere informatie

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument

Ergonomie in de supermarkt. Infodocument Ergonomie in de supermarkt Infodocument 201506/Provikmo-I-2001 Ergonomie in de supermarkt 1 Inleiding Fysieke belasting is de belasting, die spieren en gewrichten ondervinden, tijdens lichamelijke arbeid.

Nadere informatie

WerkPlekCheck Zorg. Maak werk van je werkplek!

WerkPlekCheck Zorg. Maak werk van je werkplek! WerkPlekCheck Zorg Maak werk van je werkplek! Colofon Uitgave Sectorfondsen Zorg en Welzijn, maart 2002 Sectorfondsen Zorg en Welzijn is een samenwerkingsverband van werkgevers en werknemers in de zorgsector

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V.

Mantelzorgbeleid AYA Thuiszorg B.V. 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 : Visie op werken met mantelzorgers Hoofdstuk 2 : Wat kunnen mantelzorgers doen bij AYA Thuiszorg? Hoofdstuk 3 : Ondersteuning van mantelzorgers Hoofdstuk 4 : Mantelzorg en

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden

Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden Praktijkrichtlijnen Fysieke Belasting voor niet-cliëntgebonden werkzaamheden Bron Denk bijvoorbeeld aan: De Praktijkrichtlijnen 1. Tillen Laden en lossen, pannen, koffiecontainers, verhuizingen, waszakken,

Nadere informatie

Unieke mensen verdienen persoonlijke zorg. Ziekenhuiszorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Unieke mensen verdienen persoonlijke zorg. Ziekenhuiszorg voor mensen met een verstandelijke beperking Unieke mensen verdienen persoonlijke zorg Ziekenhuiszorg voor mensen met een verstandelijke beperking COLOFON Platform VG Brabant i.s.m. werkgroep Kind en Ziekenhuis en Zorgbelang Brabant Juni 2012 Auteurs:

Nadere informatie

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Jaarlijks vallen verpleeghuiscliënten gemiddeld 2 keer. Psychogeriatrische cliënten

Nadere informatie

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Tijd voor de dood Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen Beleidsnotitie Tijd voor de dood Auteur(s) A.Trienekens Datum September

Nadere informatie

in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz

in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz Gezonderzorgen in de ggz Fysieke belasting Praktijkrichtlijnen fysieke belasting voor de ggz Fysieke belasting Werkpakket bij het arboconvenant 2001 Gezonderzorgen in de ggz Colofon Uitgave September

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Carinova Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Vertrouwd dichtbij www.carinova.nl Wat is palliatieve zorg? Speciaal voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en de laatste fase van hun leven doormaken,

Nadere informatie

Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten

Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten Informatie geaccrediteerde Seminar Begeleiden, verplaatsen en tillen (BVT) van obese patiënten In dit document vindt u het inschrijfformulier en de informatie betreffende het seminar Begeleiden, Verplaatsen

Nadere informatie

ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT)

ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT) ZZP-Productenboek Volledig Pakket Thuis (VPT) Informatie over zorgproducten van Amerpoort voor mensen met een verstandelijke beperking die thuis wonen Een zorgzwaartepakket (ZZP) is een manier om aan te

Nadere informatie

Technieken voor het verplaatsen van patiënten ter voorkoming van aandoeningen aan het bewegingsapparaat in de gezondheidszorg

Technieken voor het verplaatsen van patiënten ter voorkoming van aandoeningen aan het bewegingsapparaat in de gezondheidszorg 28 Technieken voor het verplaatsen van patiënten ter voorkoming van aandoeningen aan het Inleiding Arbeidsgerelateerde aandoeningen aan het bewegingsapparaat vormen een ernstig probleem onder ziekenhuispersoneel,

Nadere informatie

Nikki van der Meer. Stage eindverslag. Stage Cordaan Thuiszorg.

Nikki van der Meer. Stage eindverslag. Stage Cordaan Thuiszorg. Nikki van der Meer. Stage eindverslag Stage Cordaan Thuiszorg. Klas: lv13-4agz2 Student nummer: 500631386 Docentbegeleider: Marieke Vugts Werkbegeleider: Linda Pieterse Praktijkopleider: Evelien Rijkhoff

Nadere informatie

Samen voorkomen dat u valt

Samen voorkomen dat u valt www.tantelouise-vivensis.nl Valpreventie Samen voorkomen dat u valt Als u ouder wordt, is de kans groter dat u valt. Toch is het niet zo dat vallen nu eenmaal bij het ouder worden hoort. U kunt zelf veel

Nadere informatie

OVEREENKOMST. Het ontwikkelen van een BRAVO beleid, welke vanzelfsprekend onderdeel wordt van de bedrijfsvoering

OVEREENKOMST. Het ontwikkelen van een BRAVO beleid, welke vanzelfsprekend onderdeel wordt van de bedrijfsvoering OVEREENKOMST PROJECTPLAN Voorbeeld: Zorgcombinatie Noorderboog Naam BRAVO project: Fit4Work Zorgcombinatie Noorderboog biedt ziekenhuiszorg, verpleging en verzorging in de regio Meppel en Steenwijkerland.

Nadere informatie

Ergonomische Aspecten. van Wassen-zonder-Water. voor Zorgverleners. - Samenvatting -

Ergonomische Aspecten. van Wassen-zonder-Water. voor Zorgverleners. - Samenvatting - Ergonomische Aspecten van Wassen-zonder-Water voor Zorgverleners - Samenvatting - Onderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Januari 2005, Hanneke Knibbe, Liddy Geuze,

Nadere informatie

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg

Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg Stilstaan bij bewegen Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Huishoudelijke zorg Huishoudelijke zorg Voorwoord In 1995 heeft de Arbeidsinspectie het rapport Een goede zuster tilt er niet

Nadere informatie

Leerniveau s en Trunk Control Test zie laatste blz.

Leerniveau s en Trunk Control Test zie laatste blz. Longstay N.P.I. Praktijk fotoboek Transfers Hiermee wordt bedoeld de verplaatsingen van de patiënt zowel in bed, rond bed, buiten bed zoals bad en auto. Er wordt steeds uitgegaan van de mate van stabiliteit

Nadere informatie

INTRODUCTIE VAN DE NIEUWE CAREVO DOUCHEWAGEN. with people in mind

INTRODUCTIE VAN DE NIEUWE CAREVO DOUCHEWAGEN. with people in mind INTRODUCTIE VAN DE NIEUWE CAREVO DOUCHEWAGEN with people in mind MIJN WAARDIGHEID Nu ik hulp nodig heb om te kunnen douchen, wil ik graag op een aangename manier geholpen worden om me goed schoon te voelen.

Nadere informatie

Organisatie: KadeZorg Functie: Verzorgende IG nv. 3

Organisatie: KadeZorg Functie: Verzorgende IG nv. 3 Organisatie: KadeZorg Functie: nv. 3 Kern van de functie De verzorgende levert cliëntgerichte zorg (lichamelijke, geestelijke en sociale hulp, begeleiding en verzorging) aan cliënten binnen de daartoe

Nadere informatie

De noodzaak van een geïntegreerd ECD

De noodzaak van een geïntegreerd ECD De noodzaak van een geïntegreerd ECD Whitepaper 2 UNIT4 De noodzaak van een geïntegreerd ECD De noodzaak van een geïntegreerd ECD Papieren dossier maakt plaats voor geïntegreerd ECD dat multidisciplinair

Nadere informatie

PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE

PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE De probleeminventarisatie is een overzicht van beperkingen en problemen op verschillende levensgebieden: lichamelijke gezondheid, emotioneel welbevinden,

Nadere informatie

Transferhulpmiddelen 2016-2017. Life without limits

Transferhulpmiddelen 2016-2017. Life without limits Transferhulpmiddelen 2016-2017 Life without limits Transferhulpmiddelen Lopital heeft in haar assortiment een groot aantal transferhulp - mid delen. De transfer hulpmiddelen ondersteunen de mobiliteit

Nadere informatie

Uitvoering van specifieke zorghandelingen door een vrijwilliger

Uitvoering van specifieke zorghandelingen door een vrijwilliger Uitvoering van specifieke zorghandelingen door een In het sbeleid SGL staat vermeld dat het wel/niet inzetten van s bij ADL handelingen in elke situatie een zorgvuldige overweging vraagt. Welke verleent

Nadere informatie

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007)

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) Interne instructie Arbeidsinspectie Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. WETTELIJKE GRONDSLAG 3. INSPECTIE 3.1 Beoordeling van de werkplek 3.1.1 Zitwerkplek

Nadere informatie

Stilstaan bij bewegen. Kraamzorg

Stilstaan bij bewegen. Kraamzorg Stilstaan bij bewegen Praktijkregels voor fysieke belasting in de thuiszorg Kraamzorg Kraamzorg Voorwoord In 1995 heeft de Arbeidsinspectie het rapport Een goede zuster tilt er niet zwaar aan uitgebracht.

Nadere informatie

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS

AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS AANSTUREN OP BETERE SAMENWERKING TUSSEN PROFESSIONALS EN MANTELZORGERS Informatie voor managers en beleidsmedewerkers van thuiszorgorganisaties ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen

Nadere informatie

Thuiszorg Alerimus. Zorg om thuis te kunnen blijven wonen

Thuiszorg Alerimus. Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Thuiszorg Alerimus Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Alerimus biedt zorg op maat, niet alleen binnen de instelling maar ook in uw eigen woonomgeving. We willen allemaal zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt

Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt Inhoud Inleiding Mogelijke problemen die u ervaart met bijbehorende tips / adviezen Vergoedingsmogelijkheden Bronnen voor verdere informatie Inleiding

Nadere informatie

Plan van Aanpak woon-en zorgcentrum de Westerkim 2013 n.a.v. inspectiebezoek (20 september 2012) i.h.k.v. 2 e fase gefaseerd toezicht

Plan van Aanpak woon-en zorgcentrum de Westerkim 2013 n.a.v. inspectiebezoek (20 september 2012) i.h.k.v. 2 e fase gefaseerd toezicht Algemeen Op 20 september 2012 heeft de Inspecteur voor de Volksgezondheid, de heer C. Dekker, in het kader van de tweede fase van gefaseerd toezicht een inspectiebezoek gebracht aan de Westerkim. Doel

Nadere informatie

Zorgweigering en Zorgbeëindiging

Zorgweigering en Zorgbeëindiging Beschrijving Zorgweigering en Zorgbeëindiging Menzis zorgkantoren Enschede, april 2011 Februari 2012 1 Beschrijving te ondernemen stappen t.a.v. Zorgweigering en Zorgbeëindiging Juridisch kader: Art 7:460

Nadere informatie

Beroepsopdracht Beroepstaak B Gevorderd niveau

Beroepsopdracht Beroepstaak B Gevorderd niveau Beroepsopdracht Beroepstaak B Gevorderd niveau Toelichting: Deze beroepsopdracht is om te leren, vraag feedback met behulp van het feedbackformulier. NB. Beroepstaak B heeft 2 niveaus! Helpen waar het

Nadere informatie

Dienst PBW 1. Wat is ergonomie

Dienst PBW 1. Wat is ergonomie 22-9-2015 AZ Groeninge Kortrijk AZ Groeninge Preventie en bescherming Ergonomie Ann Debaere September 2015 Fusieziekenhuis ontstaan uit de vier algemene ziekenhuizen in Kortrijk. 1 2 Dienst PBW 1. Wat

Nadere informatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Richtlijnen/afspraken met betrekking overdracht van de coördinatie van zorg naar de thuissituatie. Protocol thuiszorg, 1 december 2004 Opgesteld

Nadere informatie

Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg

Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg Wij zorgen voor alle thuiszorg die u nodig heeft! Thuiszorg Thuiszorg Alerimus Zorg om thuis te kunnen blijven wonen Alerimus biedt zorg op maat, niet alleen binnen de instelling maar ook in uw eigen woonomgeving.

Nadere informatie

Preventie van psychosociale

Preventie van psychosociale Preventie van psychosociale risico s in Familiehulp Infosessie 20141009 1 Inhoud Korte voorstelling van de organisatie Familiehulp Knelpunten m.b.t. preventie van psychosociale risico s De knipperlichtmeter

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie programma s

Poliklinische revalidatie programma s Poliklinische revalidatie programma s Mensen met chronische pijnklachten van het bewegingsapparaat (rug, nek, schouder, knie) kunnen revalideren met behulp van gespecialiseerde revalidatieprogramma s.

Nadere informatie