Geachte leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat,

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geachte leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat,"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. de leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat Postbus EA 'S-GRAVENHAGE DATUM 27 NOVEMBER 2017 ONDERWERP Begroting Economische Zaken en Klimaat Geachte leden van de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, Van 12 t/m 14 december staat de behandeling van de begroting Economische Zaken en Klimaat gepland. De technologische industrie is de snelst groeiende sector in Nederland. De sector bestaat uit circa bedrijven en biedt directe voltijdsbanen. Daarnaast heeft de sector een bredere impact op de economie: gemiddeld koopt de technologische sector voor 17 miljard in bij andere sectoren. En bijna de helft van de private R&D-uitgaven komt voor rekening van de technologische industrie 1. Het is daarom voor alle Nederlandse sectoren van groot belang dat de technologische groei gecontinueerd wordt. Bovendien levert de sector een belangrijke bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen, waaronder de energietransitie. Voor de begrotingsbehandeling Economische Zaken en Klimaat vraagt FME, middels deze brief, aandacht voor: 1. Innovatie & digitalisering 2. Duurzaamheid Een korte introductie: FME is de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie. Onze leden zijn technostarters, handelsbedrijven, middelgrote en kleine industrie (mki) en grote industrie/multinationals die actief zijn in de sectoren metaal, elektronica, elektrotechniek en kunststof. Er werken bij onze leden medewerkers. De gezamenlijke omzet van de FME-leden bedraagt 82 miljard en zij exporteren voor 47 miljard. Daarmee realiseren de FME-leden een zesde van wat Nederland in totaal met export verdient. Bij FME zijn ook 60 brancheverenigingen aangesloten. 1. Innovatie en digitalisering Investeer en versterk het innovatiebeleid Het nieuwe kabinet wil Nederland sociaal, economisch en digitaal Europees koploper laten worden. Voor deze kabinetsambitie is volledige benutting van de innovatiekracht van ondernemers essentieel. Dat lukt niet zonder een daadkrachtig overheidsbeleid met voldoende financiële middelen voor innovatie. Daarvoor is volgens de kenniscoalitie een investeringsbedrag van 1 miljard nodig 2. Op basis van de kabinetsplannen komt er voor fundamenteel onderzoek in miljoen extra bij en voor toegepast onderzoek eenzelfde bedrag. Voor de versterking van de onderzoeksinfrastructuur trekt het kabinet in 2018 een bedrag van 50 miljoen uit. De dalende lijn De Kenniscoalitie bestaat uit KNAW, MKB-Nederland, NFU, NWO, TNO/TO2, Vereniging Hogescholen, Vereniging van Universiteiten en VNO-NCW. 1

2 van overheidsuitgaven wordt daarmee iets omgebogen, maar bij lange na niet volledig gerepareerd. Het is te weinig en het gaat te langzaam. In de brief voor de plenaire behandeling van het Belastingplan 2018 heeft FME reeds aandacht gevraagd voor het stimuleren van de innovatiekracht in het Nederlandse bedrijfsleven. De WBSO is daarvoor fundamenteel. FME pleit daarom voor de reparatie van het WBSO-tekort en het opnemen van een categorie Procesgericht Technisch Onderzoek in de regeling die aansluit bij de Smart Industry ontwikkeling. Het nieuwe kabinet bouwt voort op de kern van het bestaande innovatiebeleid: Publiek Private Samenwerking (PPS). De focus ligt daarbij op de economische kansen van grote maatschappelijke thema s en sleuteltechnologieën. Om die kansen te grijpen moet de investeringscapaciteit voor innovaties omhoog. Voor het MKB is de drempel om te innoveren nu vaak te hoog. Om die drempel te verlagen moet een aantal dingen gebeuren. De PPS-toeslag moet - stapsgewijs - worden verhoogd tot uiteindelijk 50%. En verder moet de MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren (MIT) en het Innovatiekrediet budgettair worden versterkt. Ook de onderzoeksinfrastructuur wordt versterkt. Het is belangrijk dat de 50 miljoen die daarvoor wordt uitgetrokken missiegedreven op de digitaliseringsopgave (o.a. smart industry) wordt ingezet. FME pleit ervoor de versterking van de onderzoeksinfrastructuur te richten op de digitaliseringsopgave. Daarnaast zijn er extra middelen nodig voor het innovatiebeleid. De PPStoeslag moet stapsgewijs worden verhoogd van 25% naar uiteindelijk 50%. Ook moet het budget van de MIT-regeling en het Innovatiekrediet worden uitgebreid. Digitalisering De digitalisering van de industrie verdient de komende jaren topprioriteit. Verregaande digitalisering en vernetwerking van producten, machines en mensen en inzet van nieuwe productietechnologie (Smart Industry) biedt veel kansen voor bestaande en nieuwe bedrijven met werkgelegenheid in alle sectoren. Het belang van Smart Industry werd ook door het vorige kabinet erkend middels de totstandkoming van een actieagenda Smart Industry. Structurele financiering ontbreekt echter. FME vraagt de betrokkenheid vanuit de verschillende ministeries voort te zetten bij de uitvoering van de actieagenda Smart Industry en daarvoor financiering beschikbaar te stellen. Digitalisering van de industrie is alleen mogelijk wanneer de overheid haar digitaal leiderschap oppakt. Nederland moet de digitale voorsprong op andere landen verder uitbouwen door deze versnelling van de adoptie van nieuwe (ICT)technologie vast te houden. Hiervoor is het noodzaak dat beleid niet versnipperd maar dat er ook vanuit het kabinet gezorgd wordt voor een goede coördinatie van de digitale transitie. Omdat onze technologische kennis hoog is ligt er een grote kans voor Nederland bij de export. Dit vraagt wel om een ambitieus kabinetsbeleid rondom fieldlabs, het schrappen van beperkende weten regelgeving en betere toepassing van nieuwe technologieën als blockchain, robotica en 3D printing.

3 Februari komend jaar zal de implementatie agenda Smart Industry worden gepresenteerd. FME vraagt u er bij het kabinet op aan te dringen dat deze agenda vanuit de verschillende ministeries voortvarend opgepakt wordt en te zorgen voor een structurele financiering van de implementatieagenda Smart Industry. Cybersecurity Cybercriminaliteit wordt een steeds grotere bedreiging voor onze veiligheid en economie. Een goede stap is de oprichting van het Digital Trust Centrum (DTC). Daardoor kunnen concrete maatregelen worden genomen voor kennis- en informatiedeling over cybersecurity binnen niet-vitale sectoren. De kansen die er liggen rondom digitaal veilige producten en diensten binnen Smart Industry kan het DTC versterken. Kennis komt beschikbaar over cyberdreigingen in algemene zin en binnen industriële systemen en Internet of Things in specifieke zin. Het DTC zou ook een stimulans moeten zijn in de ontwikkeling van veilige hard- en software en van kennisontwikkeling binnen en tussen verschillende sectoren. Digitale weerbaarheid is zo sterk als de zwakste schakel, een dekkend stelsel van informatieknooppunten is daarom noodzakelijk. Het succes van DTC staat of valt met de beantwoording van de volgende vragen: Hoe gaat het DTC verschillende initiatieven aanjagen om te komen tot volwaardige CERT s? Hoe gaat het DTC ervoor zorgen dat zo veel mogelijk bedrijven (dreigings)informatie van onder andere het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) kunnen ontvangen? FME is positief over de oprichting van het DTC. Een goede governance, stevige publiek-private samenwerking en structurele bekostiging is noodzakelijk om Nederland digitaal weerbaar te maken. FME vraagt dan ook om een ambitieuze agenda van het ministerie die samen met het bedrijfsleven uitgewerkt wordt. 2. Verduurzaming Duurzame technieken Het regeerakkoord bevat voldoende ambitieuze maatregelen voor de energietransitie richting 2030 en FME onderschrijft het belang van ambitie op het punt van verduurzaming, maar daarbij moet er wel zekerheid en duidelijkheid komen voor de technologische industrie. Het regeerakkoord spreekt over 49% CO 2-reductie in 2030, maar stelt dat tegelijkertijd afhankelijk van de vorming van een Europese coalitie. De hoogte van CO 2-reductie kan daardoor lager of hoger dan 49% uitvallen. De onduidelijkheid over de hoogte van CO 2-reductie leidt tot onvoldoende zekerheid voor technologische bedrijven, waardoor het gevaar dreigt dat grootschalige investeringen in duurzaamheidsprojecten uitblijven. Om een concurrentienadeel voor de Nederlandse industrie te voorkomen vragen wij om geen nationale kop op Europees beleid te zetten. Verhoging van de CO 2- doelstellingen naar 49% of hoger kan alleen wanneer dit Europees wordt vastgelegd. Een breed scala aan innovatieve reductietechnieken is noodzakelijk om de CO 2- reductiedoelstellingen in 2030 te halen. De regering moet daarom inzetten op een brede implementatie van bestaande en nieuwe technologieën om CO 2-uitstoot te verminderen. Waar nodig zal CO 2-opslag (CCS) als overgangsmaatregel gefaciliteerd dienen te worden. Daarnaast dient het SDE+ budget van ruim 3 miljard de uitrol van innovatieve reductietechnieken (na de

4 demonstratiefase) te financieren. Ook dient de overheid ambitieuze doelstellingen te formuleren op het punt van energiebesparing en circulaire economie. FME roept op om in Europese context duidelijkheid te verschaffen over de hoogte van CO 2- reductiedoelstellingen. Daarnaast vragen we het overheidsbeleid te richten op een brede implementatie en financiering van CO 2-reductietechnieken, waarbij ook voldoende aandacht is voor energiebesparing en circulaire economie. CO 2-beprijzing elektriciteit In het regeerakkoord is vastgelegd dat een minimum CO 2-prijs wordt gehanteerd voor de elektriciteitssector. Bij de ontwikkeling van een minimum CO 2-prijs moet in ieder geval het gelijke speelveld gewaarborgd worden. Een CO 2-prijs voor elektriciteit moet dus aansluiten op Europees- of internationaal niveau. De kosten van CO 2-beprijzing op elektriciteit zullen voornamelijk worden betaald door de industrie, omdat de industrie in vergelijking met andere sectoren zoals de transportof landbouwsector veel meer elektriciteit verbruikt. FME wil dat de inkomsten uit de CO 2-heffing terugvloeien richting de sectoren die deze extra prijs betalen, ter financiering van duurzame bedrijfsinitiatieven. Daarnaast vindt FME dat energieopwekking door hergebruik van procesgassen onderdeel is van de circulaire economie en daarom moet worden vrijgesteld van CO 2-beprijzing. FME vraagt te zorgen dat de CO 2-prijs voor elektriciteit aansluit op Europees-of internationaal niveau en dat inkomsten uit CO 2-beprijzing terugvloeien richting de sectoren. Bovendien dient het hergebruik van procesgassen te worden vrijgesteld van CO 2-beprijzing. Actieve duurzame overheid Een ambitieus klimaatbeleid vraagt om een overheid die actief controleert op de uitvoering van klimaatplannen. Daarvoor moet volgens FME met name ook voldoende aandacht zijn voor effectieve handhaving van energiebesparende maatregelen. FME zou graag zien dat in toekomstig milieubeleid een handhavingsparagraaf wordt toegevoegd, zodat voorkomen wordt dat afgesproken maatregelen een papieren werkelijkheid blijven. Daarnaast is voldoende kwalitatief personeel essentieel voor een optimale milieuhandhaving. Gemeentes beschikken nu nog over onvoldoende capaciteit en kennis en kunde om adequaat te kunnen handhaven. FME vraagt om een actieve milieuhandhaving vanuit de overheid. In toekomstig overheidsbeleid dient een handhavingsparagraaf te worden toegevoegd, daarnaast dienen gemeentes over voldoende handhavingscapaciteit- en kennis te beschikken. Het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst stelt dat ondernemers van onschatbare waarde zijn voor de Nederlandse economie. Om dat zo te houden is een ambitieus innovatiebeleid en verdergaande digitalisering een belangrijke voorwaarde. FME zal daar de komende jaren op blijven aandringen. Daarnaast zien wij de komende jaren kansen door de samenvoeging van economie en klimaat bij het Ministerie van EZK. Economie en klimaat kunnen elkaar versterken. Dit stelt ons beter in staat maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Een sterk Energieakkoord 2.0 is hierbij fundamenteel. FME werkt graag mee aan de totstandkoming van dit akkoord.

5 Graag verzoeken wij u de voorliggende punten te betrekken bij de behandeling van deze begroting. Mocht u naar aanleiding hiervan vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met de Public Affairs adviseur van FME: Lianne Raap via of Met vriendelijke groet, FME Ineke Dezentjé Hamming-Bluemink Voorzitter

FME-ANALYSE REGEERAKKOORD Digitaal leiderschap voor Vertrouwen in de toekomst

FME-ANALYSE REGEERAKKOORD Digitaal leiderschap voor Vertrouwen in de toekomst FME-ANALYSE REGEERAKKOORD Digitaal leiderschap voor Vertrouwen in de toekomst Nu verder: ambitie en lef graag! De nieuwe coalitie heeft op 10 oktober haar akkoord Vertrouwen in de toekomst gepresenteerd.

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

Missiegedreven Innovatiebeleid: in het teken van de Energieen Klimaattransitie

Missiegedreven Innovatiebeleid: in het teken van de Energieen Klimaattransitie Missiegedreven Innovatiebeleid: in het teken van de Energieen Klimaattransitie Werkconferentie Topsector Energie Martine Roza Directie Energiemarkt & Innovatie Inhoud De maatschappelijke opgave Visie EZK

Nadere informatie

Naar een landelijk dekkend stelsel van informatieknooppunten. Advies inzake informatie-uitwisseling met betrekking tot cybersecurity en cybercrime

Naar een landelijk dekkend stelsel van informatieknooppunten. Advies inzake informatie-uitwisseling met betrekking tot cybersecurity en cybercrime Naar een landelijk dekkend stelsel van informatieknooppunten Advies inzake informatie-uitwisseling met betrekking tot cybersecurity en cybercrime Naar een landelijk dekkend stelsel van informatieknooppunten

Nadere informatie

Presentatie DTC door Michel Verhagen, kwartiermaker DTC, bij Holland Strikes Back, 3 oktober 2017

Presentatie DTC door Michel Verhagen, kwartiermaker DTC, bij Holland Strikes Back, 3 oktober 2017 Presentatie DTC door Michel Verhagen, kwartiermaker DTC, bij Holland Strikes Back, 3 oktober 2017 Dames en heren, 3 oktober is voor mij als Leidenaar een bijzondere dag. Dan vier ik met mijn stadsgenoten

Nadere informatie

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Publiek gefinancierd energieonderzoek 2016 In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Inleiding Jaarlijks brengt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie

Nadere informatie

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Inleiding Jaarlijks brengt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie van

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

AMBITIE FME Vaart maken

AMBITIE FME Vaart maken AMBITIE FME 2017 Vaart maken Verregaande digitalisering, een steeds kortere time-to-market, felle internationale concurrentie en razendsnelle marktontwikkelingen. Het zijn niet de minste uitdagingen die

Nadere informatie

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken 28753 Publiek-private samenwerking 32637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 april 2014 Hierbij

Nadere informatie

Procedure 2016 nieuwe Smart Industry Fieldlabs

Procedure 2016 nieuwe Smart Industry Fieldlabs Procedure 2016 nieuwe Smart Industry Fieldlabs Smart Industry Programma Bureau email: info@smartindustry.nl De actieagenda Smart Industry startte in 2015 met 10 fieldlabs. Voor 2016 komt een uitbreiding

Nadere informatie

Groene InvesteringsMaatschappij (GIM)

Groene InvesteringsMaatschappij (GIM) Groene InvesteringsMaatschappij (GIM) Voordelen impuls verduurzaming Reductie broeikasgassen Groene groei Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen Economische structuurversterking Maar, verduurzaming

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Remko Ybema Lezing Den Bosch 12 oktober 2010 www.ecn.nl Inhoud Noodzaak van duurzame energie Een duurzame energievoorziening in 2050 Doelen van het

Nadere informatie

11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export

11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export 11 Pijler 9: Stimulering commercialisering voor groei en export 11.1 Ambitie In 2030 neemt Nederland, op weg naar een duurzame energiehuishouding in 2050, een top 10-positie in op de Mondiale CleanTech-ranking.

Nadere informatie

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Inhoud 1. Samenvatting Miljoenennota en Troonrede 2. Advies Raad van State 3. Budgettair beleid per Ministerie 4. Vervolg 2016 Samenvatting Miljoenennota

Nadere informatie

Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen

Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen De topsectoren in 2017 Het afgelopen jaar waren de resultaten van het topsectorenbeleid breed zichtbaar. De weg naar economisch herstel is doorgezet,

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013

Energieakkoord voor duurzame groei. 6 september 2013 Energieakkoord voor duurzame groei 6 september 2013 Programma perspresentatie Korte toelichting Energieakkoord voor duurzame groei Wiebe Draijer Korte toelichting doorrekeningen ECN/PBL/EIB Maarten Hajer

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord Jeroen van der Tang Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT 30 januari 2014 Introductie Nederland ICT Nederland ICT is de branchevereniging van ICT-bedrijven

Nadere informatie

Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid. September 2016

Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid. September 2016 Onderzoek naar het gevoerde kabinetsbeleid September 2016 Samenvatting - Middenbedrijf geeft gevoerde kabinetsbeleid een ruime voldoende Nederlandse middelgrote en kleine bedrijven zijn in het algemeen

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

STEMMEN VOOR CHEMIE WAT WILLEN DE POLITIEKE PARTIJEN DOEN VOOR DE CHEMISCHE INDUSTRIE?

STEMMEN VOOR CHEMIE WAT WILLEN DE POLITIEKE PARTIJEN DOEN VOOR DE CHEMISCHE INDUSTRIE? WAT WILLEN DE POLITIEKE PARTIJEN DOEN VOOR DE CHEMISCHE INDUSTRIE? STEMMEN VOOR CHEMIE Voor de Technische Stemwijzer zijn aan de politieke partijen veertig stellingen voorgelegd over klimaat, energie,

Nadere informatie

De energietransitie. Een korte geschiedenis en een blik in de toekomst. Presentatie: Gijs Linthorst

De energietransitie. Een korte geschiedenis en een blik in de toekomst. Presentatie: Gijs Linthorst De energietransitie. Een korte geschiedenis en een blik in de toekomst. Presentatie: Gijs Linthorst De energietransitie Macro economische verkenning adhv bedrijfsgeschiedenis van Linthorst Techniek met

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

d) EUR-Lex uri=celex:52016dc0860

d) EUR-Lex  uri=celex:52016dc0860 Fiche 2: Mededeling Schone energie voor alle Europeanen 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Schone energie voor alle Europeanen b) Datum ontvangst Commissiedocument 30 november 2016 c) Nr. Commissiedocument

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving

TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving TKI - Topconsortium Kennis en Innovatie EnerGO - Energie in de Gebouwde Omgeving Gezocht: Multifunctionele energie renovatie Multifunctionele energie renovatie kunnen we samen versnellen Programma TKI

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving 6 december 2016 Hoofdpunten (Inter)nationale context van de ambitie van Flevoland De energietransitie

Nadere informatie

De toekomst van energie

De toekomst van energie De toekomst van energie Duurzame Energie door Redactie ElectricityMatters 15-08-2017 Dat ons wereldwijde energiesysteem niet duurzaam is, blijkt duidelijk uit onze steeds schaarsere hulpbronnen, de regelmatig

Nadere informatie

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL

Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Provinciaal klimaat- en energiebeleid: doelen, emissies, maatregelen. Robert Koelemeijer - PBL Doelstellingen - Mondiaal Parijs-akkoord: Well below 2 degrees. Mondiaal circa 50% emissiereductie nodig in

Nadere informatie

REGEERAKKOORD ANALYSE VOOR DE GENEESMIDDELEN SECTOR

REGEERAKKOORD ANALYSE VOOR DE GENEESMIDDELEN SECTOR REGEERAKKOORD ANALYSE VOOR DE GENEESMIDDELEN SECTOR EEN NIEUW REGEERAKKOORD: VERTROUWEN IN DE TOEKOMST Plaats de kosten van geneesmiddelen in de context van de opbrengsten. Dat is waar de Vereniging Innovatieve

Nadere informatie

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen

Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Energieakkoord Kansen voor Warmtepompsystemen Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 20 november 2013 Inhoud Algemeen het SER Energieakkoord Proces, doelen, borging, hoofdlijnen & pijlers, concrete afspraken

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 826 Industriebeleid Nr. 64 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 8

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Kom naar de Week van de mki

Kom naar de Week van de mki Kom naar de Week van de mki Maandag 25 tot en met vrijdag 29 september De Nederlandse middelgrote en kleine industrie (mki) is een belangrijke motor voor de economie. Speciaal voor deze bedrijven organiseert

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 663 EU-voorstellen: Pakket «Schone Energie voor alle Europeanen» van de Energie Unie COM (2016) 759, 761, 767, 861, 862, 863 en 864 Nr. 2 BRIEF

Nadere informatie

D e n H a a g 9 oktober 2015. T e l e f o o n n u m m e r 070-3490414 E - m a i l wolthuis@vnoncw-mkb.nl

D e n H a a g 9 oktober 2015. T e l e f o o n n u m m e r 070-3490414 E - m a i l wolthuis@vnoncw-mkb.nl Aan de voorzitter, leden en plv. leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG B r i e f n u m m e r 15/11.369/RW/Kal O n d

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bedrijfsleven Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT

BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT LETTER OF COMMITMENT BIJLAGE EXPO 2025 COMMITMENT Vrijdag 2 oktober 2015, 2 e concept Leeswijzer en de relatie van dit document tot andere documenten 1. De afzender van een Letter of Commitment wordt aangeduid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Groei door digitalisering

Groei door digitalisering Manifest voor de Digitale Economie 2017-2021 Groei door digitalisering De ontwikkeling van de digitale economie komt de komende kabinetsperiode in een stroomversnelling. De transformatie van een traditionele

Nadere informatie

MVI Verklaring Leverancier - Alliander

MVI Verklaring Leverancier - Alliander MVI Verklaring Leverancier - Alliander Subtitel Eventueel logo leverancier en/of ketenpartners Datum Auteurs: Doel: Duidelijke omschrijving van het doel van deze MVI Verklaring. Onderstaande tekst kan

Nadere informatie

De Raad en de Omgevingswet

De Raad en de Omgevingswet De Raad en de Omgevingswet Inhoud - Wat is de Omgevingswet? - Wat betekent deze wet voor de gemeenten - Wat is de rol en de invloed van de raad op de wet - Waar liggen de kansen van de raad en waar moet

Nadere informatie

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol?

Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Het nieuwe Europese klimaatplan voor 2030: behoudt de EU haar voortrekkersrol? Dr. Jos Delbeke, DG Klimaat Actie, Europese Commissie, Universiteit Hasselt, 25/2/2014 Overzicht 1. Klimaat en energie: waar

Nadere informatie

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016 DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis 19 oktober 2016 Beleidsthema s en doelen innovatie 1 Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Doelen: NL

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Herzien voorstel winstbestemming jaarrekening 2016 Metropoolregio Eindhoven

Herzien voorstel winstbestemming jaarrekening 2016 Metropoolregio Eindhoven Herzien voorstel winstbestemming jaarrekening 2016 Metropoolregio Eindhoven Vergadering Algemeen Bestuur d.d. 28 juni 2017 AGENDAPUNT Aan het Algemeen Bestuur, In de vergadering van het Algemeen Bestuur

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2131 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Syntens, Maart 2013 Paul d Hond pdh@syntens.nl Voorbeeld: Ambitie Innovatiecontract: Topsector High Tech Systemen en Materialen De topsector

Nadere informatie

Aanbevelingen voor een versterking van Nederlandse financiële innovatie

Aanbevelingen voor een versterking van Nederlandse financiële innovatie Aanbevelingen voor een versterking van Nederlandse financiële innovatie Financiële dienstverlening staat samen met de rest van de digitale wereld ten dienste van de gehele economie, en verdient de aandacht

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23199 21 december 2011 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 13 december 2011, nr.

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

Datum 18 april 2013 Betreft Wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving in de Biobased

Datum 18 april 2013 Betreft Wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving in de Biobased > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton Hoe financier ik de vernieuwing Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton TCNN Innovatie-expert voor MKB in N-NL Begeleiding tot daadwerkelijke vernieuwde of nieuwe producten, diensten en processen

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Voorzitter van de SER T.a.v. de heer dr. A.H,G, Rinnooy Kan Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509

Nadere informatie

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering

Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma (33625, nr. 8) inzet private sector bij klimaatfinanciering Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 13 november 2013 Betreft Motie Sjoerdsma

Nadere informatie

Geachte mevrouw Schippers,

Geachte mevrouw Schippers, Betreft: NVDE voorstellen voor de formatie Utrecht, 6 april Geachte mevrouw Schippers, Alle seinen staan op groen om een historische doorbraak in duurzame energie te realiseren. De energietransitie kan

Nadere informatie

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Bijlage : kengetallen Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Overzicht prestatie-indicatoren/kengetallen Begroting 0 en Begroting 017 Begroting 0 Begroting 017 Artikel Omschrijving Artikel Omschrijving

Nadere informatie

Economische scenario s West-Friesland

Economische scenario s West-Friesland Economische scenario s West-Friesland 24 april 2014 Opzet presentatie 1. Economische ontwikkeling West-Friesland 2. SWOT economie 3. Trends en ontwikkelingen 4. Prognose economische ontwikkeling 5. Scenario

Nadere informatie

Betreft: inzet van uw gemeente voor energiebesparing bij bedrijven, de Gelderse Aanpak

Betreft: inzet van uw gemeente voor energiebesparing bij bedrijven, de Gelderse Aanpak Aan raadsleden en bestuurders van gemeenten in Gelderland Apeldoorn, 18 november 2016 Betreft: inzet van uw gemeente voor energiebesparing bij bedrijven, de Gelderse Aanpak Geachte heer, mevrouw, In Gelderland

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken InnoTeP 2013 Innovatie in samenwerking Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken Stimuleren en maximeren van technologische vernieuwing

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 009 Innovatiebeleid Nr. 13 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING

NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT NOTA AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: - ontwerp van decreet houdende de wijziging van het decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Voorstel inrichting TKI HTSM Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Agenda Uitgangspunten Structuur TKI HTSM Uitvoering TKI toeslag (onder voorbehoud)

Nadere informatie

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch:

RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: RVO.NL-regelingen voor zon-pv en zonthermisch: SDE+, TKI en experimenten E-wet 15 april 2015 16 april 2015 Wido van Heemstra Karin Keijzer Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Wat doen wij: (RVO.nl)

Nadere informatie

12 december

12 december 12 december 2017 3.2 X 18 januari 2017 02/2018 Vervolgvel 2 Vervolgvel 3 Overzicht voorgestelde projecten Bestemmingsreserve Ondernemersfonds Nijmegen Project Doel Aanvrager/betrokken partijen Financiering

Nadere informatie

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018

AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 AMBITIE NUTRIËNTEN 2018 ACTIEPLAN Als uitwerking van de Ambitie Nutriënten 2018 zullen de leden van het Nutrient Platform, ondersteund door het secretariaat, de komende twee jaar de volgende activiteiten

Nadere informatie

der Staten-Generaal Postbus Plein EA Den Haag 2511 CR DEN HAAG

der Staten-Generaal Postbus Plein EA Den Haag 2511 CR DEN HAAG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer Postadres der Staten-Generaal Postbus 20001 Plein 2 2500 EA Den Haag 2511 CR DEN HAAG Bezoekadres Binnenhof 20, Den Haag Datum Kenmerk Onderwerp 26 maart 2005 05M473585

Nadere informatie

3x3 voor de technologische industrie

3x3 voor de technologische industrie 3x3 voor de technologische industrie Slimme groeiagenda met behoud van financiële stabiliteit Visie Wil Nederland op lange termijn de welvaart kunnen vasthouden, dan zullen we de kennisfabriek van onze

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

GELDERSE GIETERIJEN TOEKOMSTBESTENDIG

GELDERSE GIETERIJEN TOEKOMSTBESTENDIG GELDERSE GIETERIJEN TOEKOMSTBESTENDIG Plan van aanpak 21 juni 2017 AGENDA: 9.15 uur 9.30 uur 9.45 uur Inloop Welkom door Dirk Jan van den Hout, Managing Director Lovink Technocast B.V, Presentatie van

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-08 Milieuraad Nr. 523 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 17 juli 2014 Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu

Nadere informatie

Stimulering lokale hernieuwbare energie productie vanaf 2020

Stimulering lokale hernieuwbare energie productie vanaf 2020 Stimulering lokale hernieuwbare energie productie vanaf 2020 Jon Eikelenstam Programmadirectie Energieuitdagingen 2020 Ministerie van Economische Zaken Agenda 1. Bevindingen uit evaluatie van salderingsregeling

Nadere informatie