Historische autotechniek (4)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Historische autotechniek (4)"

Transcriptie

1 Historische autotechniek (4) E. Gernaat (ISBN in overweging) 1 Dynamo en regelaar 1.1 Gelijkstroomdynamo De klassieke, historische dynamo (generator) staat bekent onder gelijkstroomdynamo. Moderne dynamo s worden vaak wisselstroomdynamo s genoemd. Helemaal correct zijn deze benamingen niet omdat beide dynamotypen een wisselstroom opwekken. Bij de gelijkstroomdynamo gebeurt het gelijkrichten mechanisch met behulp van de collector en bij de wisselstroomdynamo door een 6-tal dioden. Er zijn meer verschillen. Het magnetische veld wordt bij de wisselstroomdynamo opgewekt door een draaiende rotor en bij de gelijkstroomdynamo door de vaste veldspoelen tegen het dynamohuis zijn gemonteerd. Het stroomopwekkende gedeelte van de wisselstroomdynamo is de stilstaande stator en bij de gelijkstroomdynamo het roterende anker. Figuur 1: De gelijkstroom dynamo (links) en de wisselstroomdynamo (rechts) Foto: internet 1

2 1.1.1 Natuurkundige achtergrond Om stroom op te wekken dient een geleider zich te bevinden in een wisselend magnetisch veld. In een dynamo hebben we dus een magnetisch veld nodig en een beweging. De beweging zal om praktische redenen roterend moeten zijn. Het maakt niet uit of nu de geleider draait of het magnetische veld. Door de draaiende beweging wordt een wisselspanning opgewekt die moet worden gelijkgericht. De grootte van de opgewekte spanning van een dynamo hangt af van het dynamo-toerental en de sterkte van het veld. Aangezien het veld verkregen wordt door een elektrische stroom die door de veldspoelen wordt gestuurd kunnen we stellen dat de grootte van de opgewekte spanning (E) afhangt van de grootte van de veldstroom (Iv) en het dynamo-toerental (n) in formulevorm: E = C x Iv x n In de formule is C de dynamo-constante werking In fig. 2 zien we het draaiende anker (a) met de collector (c) en de dynamoborstels (b). Als het anker draait wordt in de spoelen een stroom opgewekt die via de lamellen van de collector mechanisch wordt gelijkgericht en via de + borstel en de D+ aansluiting naar de verbruikers wordt gevoerd en via de min- borstel weer terugkeert. Het magnetisch veld wordt verkregen door een stroom naar de veldspoelen. Deze veldstroom wordt van de ankerstroom afgetakt. De veldspoelen staan parallel aan de ankerwindingen. In de figuur ligt één veldspoeleinde aan de massa en de andere wordt naar buiten gevoerd als de F-aansluiting Praktische opbouw Fig. 3 geeft de tekening weer van een opengewerkte dynamo. Het anker met collector en borstels zijn het stroomopwekkende gedeelte. De veldwikkelingen welke om weekijzeren polen zijn gewikkeld zijn tegen het dynamohuis bevestigd. Veelal komen twee aansluitingen naar buiten, de dynamo plus (D+ soms B+) en de F(ield) aansluiting Het anker De anker bestaat uit gelamelleerd weekijzer waarin de ankerspoelwindingen liggen (fig. 4). De spoeleinden zijn vastgesoldeerd aan de lamellen van de collector. De lamellen zijn t.o.v elkaar geïsoleerd met behulp van isolatiemateriaal. Over de collector lopen de borstels waardoor het collectorkoper aan slijtage onderhevig is. Afdraaien van de collector is binnen bepaalde grenzen mogelijk. Het isolatiemateriaal tussen de lamellen moet onder het koperoppervlak liggen. Het toerental van een gelijkstroomdynamo mag niet te hoog oplopen. Een 2

3 Figuur 2: De gelijkstroomdynamo schematisch. a = anker, b = plusborstel, c = collector, f = veldwikkeling, h = huis, D+ = dynamostroom aansluiting, F = veldaansluiting. Tekening: J.D. Groet 1939 Figuur 3: Opengewerkte tekening van een gelijkstroomdynamo. Tekening: internet 3

4 te hoog toerental geeft een te grote centrifugaalkracht op de anker-wikkelingen. Het maximum toerental van de gelijkstroomdynamo is ongeveer even hoog als dat van de motor. Een wisselstroomdynamo heeft ongeveer een 2x zo hoog toerental. Het nadeel van een relatief laag dynamotoerental is dat de dynamo tijdens het stationair draaien van de motor nog niet in staat is om de batterij te laden. Er is nog een ander probleem. De constructie van de dynamo, met name door de collector met zijn soldeerverbindingen maakt dat de dynamostroom moet worden begrensd. Dit gebeurt extern door een stroom-spanningregelaar. Figuur 4: Opbouw van een anker. Tekening: J.D. Groet De veldspoelen De veldspoelen liggen om spoelkernen de zgn poolschoenen welke met één of twee schroeven tegen het huis zijn bevestigd. Het katoenband waarmee de veldspoelen zijn omwikkeld kan worden vervangen. De twee veldspoelen staan onderling in serie en zijn parallel geschakeld aan het anker. Eén zijde van de veldspoel komt naar buiten, de andere is verbonden met de massa of met de plusborstel. De bekrachtiging van de veldpoelen vindt plaats door de eigen dynamostroom. De maximale stroom bedraagt zo n 3A. De spoeleinde dat naar buiten wordt geleid via de F-aansluiting wordt verbonden met een externe stroom/spanningsregelaar. In sommige gevallen is deze regelaar op de dynamo gemonteerd. 4

5 Figuur 5: Een gelijkstroomdynamo heeft twee veldspoelen die met elkaar in serie staan. Tekening: J.D. Groet Dynamo-onderhoud Dit type dynamo is zeker niet onderhouds vrij. De borstels zijn aan slijtage onderhevig en hebben een levensduur tussen de 30 en km. Hierbij dient dan de collector op slijtage te worden gecontroleerd. Is een dynamo eenmaal gedemonteerd dan moeten het anker en de rotorspoelen worden gecontroleerd. Het testen van een anker gebeurt met behulp van een ankertester ook wel growler genoemd. Zie fig.6 Figuur 6: De growler of de ankertester wordt gebruikt om ankers te testen op draadbreuk, massasluiting en kopersluiting. 5

6 1.2 Dynamo-regeling Er zijn drie zaken die bij de gelijkstroomdynamo moet worden geregeld: 1. er moet worden voorkomen dat er een stroom gaat lopen van de batterij naar de dynamo; 2. de dynamospanning moet op een constant waarde worden gehouden; 3. de dynamostroom moet worden begrensd. Deze zaken worden geregeld door de stroom-spanningregelaar met automatische schakelaar. Bij de wisselstroomdynamo blokkeren de gelijkrichtdioden een mogelijke stroom van de batterij naar de dynamo. Ook is een stroomregeling bij een wisselstroomdynamo niet nodig. Door de constructie mag de stroom zijn natuurlijke maximale waarde bereiken. Een spanningsregelaar blijft echter wel nodig De automatische schakelaar (AS) De batterij of accu staat rechtstreeks in verbinding met de dynamo. Zouden we geen maatregelen nemen dan ontlaadt de batterij zich via de dynamo. De dynamo heeft dan de neiging om als motor te willen gaan draaien. Om dit te voorkomen is er een automatische schakelaar (AS) aangebracht tussen de batterij en de dynamo. We bekijken fig. 7. In de figuur staan de contactpunten open en is er geen verbinding tussen dynamo en batterij. De contactpunten staan onder invloed van twee spoelen, een spanningsspoel en een stroomspoel. Zal de dynamo gaan draaien dan zal de opgewekte spanning een stroom veroorzaken in de spanningsspoel. Heeft de spanning een bepaalde waarde bereikt bijv. 12V dan zal het magnetisch veld van de stroom door de spanningsspoel zodanig sterk zijn dat de punten worden aangetrokken. De verbinding met de batterij is dan tot stand gebracht en een laadstroom kan gaan vloeien. Wanneer de contactpunten eenmaal gesloten zijn loopt de laadstroom naar de batterij door de stroomspoel van de AS. De magnetische velden van de stroom- en de spanningsspoel ondersteunen elkaar en de punten worden steviger op elkaar gedrukt. Wanneer de motor stationair draait en de batterij-spanning hoger is dan de dynamospanning dan zal er een stroom naar de dynamo vloeien. Deze stroom gaat door de stroomspoel in tegengestelde richting en verzwakt het magnetische veld van de spanningspoel waardoor de punten weer openen. De verbinding wis nu verbroken. De retourstroom bedraagt enkele ampères. Zie fig Definities stroom- en spanningspoel Een spanningsspoel is een spoel waarvan de sterkte van het magnetische veld bepaald wordt door de aangelegde spanning. Een stroomspoel is een spoel waarvan de sterkte van het magnetische veld bepaald wordt door de verbruikers waarmee hij in serie staat. 6

7 Figuur 7: Een automatische schakelaar reageert op het magnetisme van twee spoelen, een stroom- en een spanningsspoel. Figuur 8: Wanneer de motor wordt stilgezet zal de stroom door de stroomspoel het magnetische veld van de spanningsspoel zodanig tegenwerken dat de punten openen. Een controlelampje staat over de contactpunten geschakeld. 7

8 1.3 De driekern-regelaar In fig. 9 is een vereenvoudigde versie weergegeven van een zgn driekernregelaar. Deze regelaar bestaat uit de reeds beschreven automatische schakelaar en een afzonderlijke stroom- en spanningregelaar. Wanneer we het veldcircuit volgen dan zien we dat vanaf de plus-borstel het veldcircuit via twee sets contactpunten met de massa verbonden is. De punten zijn bij niet draaiende dynamo gesloten. Zodra één van de contactpunten geopend wordt zal het veldcircuit worden onderbroken en zal door het wegvallen van het magnetische veld, de dynamo geen spanning meer kunnen opwekken De spanningsregelaar Volgens de dynamoformule E = C x Iv x n zal bij oplopend toerental de spanning oplopen. We kunnen nu de spanning constant houden door Iv (de veldstroom) te verkleinen. De batterij is geheel geladen bij een spanning van 14,4 V zodat deze spanning geldt als de afgeregelde spanning. De stroom door spanningsspoel van de spanningregelaar zal bij 14,4 V zo groot worden dat het bijbehorende magnetische veld de punten van de spanningsregelaar opent en de veldspoelen van de dynamo niet meer bekrachtigd worden. De spanning daalt en de punten zullen weer sluiten. De contactpunten gaan dus voortdurend open en dicht en regelen zo de dynamospanning. De punten van de stroomregelaar blijven gesloten De stroomregelaar We zien dat de dynamostroom door twee stroomspoelen loopt, die van de stroomregelaar en die van de automatische schakelaar. Wanneer bij draaiende dynamo de batterij ontladen is of wanneer veel verbuikers zijn ingeschakeld kan het zijn dat de dynamostroom een bepaalde waarde overschrijdt. Om de dynamo tegen overbelasting te beschermen worden nu de punten van de stroomregelaar geopend waardoor het veld verdwijnt en de stroom zal wegvallen. Hierna zullen de punten weer sluiten en stroomopbouw zal opnieuw plaatsvinden. De punten zullen dus met een bepaalde frequentie openen en sluiten waardoor de stroom wordt afgeregeld. Afhankelijk van het dynamotype zal dat tussen de 20 en 30 A bedragen. Parallel aan de punten zijn een tweetal weerstanden geschakeld. Deze staan bekend als vonkblus-weerstanden. Ze voorkomen inderdaad vonkvorming over de punten door er voor te zorgen dat het veld niet geheel wegvalt en dat de daarbij optredende inductiespanning niet te hoog wordt Het op spanning komen van een dynamo Nadat er een veldstroom door de veldspoelen is gevloeid blijft er in de poolschoenen een gering magnetisch veld over. Dit is het remanent magnetisme. 8

9 Figuur 9: De driekern-regelaar bestaat uit een automatische schakelaar (AS), een stroomregelaar en een spanningsregelaar. Dit remanent magnetisme is belangrijk omdat de dynamo door gebrek aan een magnetisch veld anders nooit op spanning komt. De veldstroom wordt immers afgetakt van de ankerstroom. Dit remanent magnetisme kan verdwijnen. Is de dynamo nog gemonteerd dan is het voldoende om de punten van de automatische schakelaar kortstondig dicht te drukken. Er gaat dan een stroom door de veldspoelen die het remanent magnetisme weer herstelt Nabeschouwing Er zijn vele uitvoeringen van regelaars. Eén ervan was de destijds veel toegepaste twee-kernregelaar. Bij de twee-kernregelaar wordt de stroom- en spanning geregeld door hetzelfde stel contactpunten. Over de kern waren dan zowel de stroom- als de spanningsspoel gewikkeld. De contactpunten van de regelaars konden in het verleden vaak worden vervangen en moesten dan opnieuw worden afgesteld. Gebruikelijke waarden voor een 12 V installatie waren: Automatische schakelaar: sluitspanning 12 V, retourstroom tot 3 A Stroomregelaar: afgeregelde stroom tussen de 20 en 40 A Spanningsregelaar: 14,4 V Losse dynamo s kunnen worden gecontroleerd door ze als motor te laten draaien. We sluiten dan een batterij aan op de D-aansluiting en de massa. Om het veld te bekrachtigen moet dan de F-aansluiting tegen de massa worden 9

10 gehouden. Er zijn ook dynamo s waarvan de veldwikkeling intern aan de minborstel ligt. In dat geval moet de F-aansluiting tegen de plus worden gehouden. 1.4 Vragen en opgaven 1. Noem een overeenkomst tussen de wisselstroom en gelijkstroomdynamo. 2. Noem enige belangrijke verschillen tussen de wisselstroom- en gelijkstroomdynamo. 3. Hoe luidt de dynamo-formule? 4. Wat zal er moeten gebeuren met de veldstroom als het toerental hoger wordt en we de spanning gelijk willen houden? 5. Wat is de functie van de collector met lamellen en borstels? 6. Waar zijn de aansluitingen van de veldspoelen mee verbonden? 7. Wat kun je met een growler doen? 8. wat is de functie van een automatische schakelaar (AS)? 9. Verklaar hoe het controlelampje functioneert in fig Waarom bestaat is de kern van de AS omwikkeld met een spannings- en een stroomspoel? 11. Hoe wordt een stroomspoel gedefiniëerd? 12. Hoe wordteen spanningsspoel gedefiniëerd? 13. Op welke wijze worden de punten van de AS weer geopend? 14. Hoe groot is de afgeregelde spanning en hoe komt men aan deze waarde? 15. Waarom is een stroomregelaar noodzakelijk? 16. Wat verstaat men onder remanent magnetisme? 17. Wat kan men doen als het remanent magnetisme is verdwenen? 18. Hoe kunnen we een dynamo als motor laten draaien? 10

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator Alternator In dit hoofdstuk zal ik het vooral hebben over de functie is van de alternator in de wagen. En hoe het basisprincipe is van deze generator. 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator

Nadere informatie

HELP, DE ACCU LOOPT LEEG. Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE

HELP, DE ACCU LOOPT LEEG. Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE HELP, DE ACCU LOOPT LEEG Technische Avond van Old-Timers Oirschot, Oirschot, 17 juni 2005 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Werking van het laadcircuit 3. Controle van het laadcircuit 4. Reparaties en afregeling

Nadere informatie

De dynamo De collector De gelijkstroomdynamo De shuntdynamo

De dynamo De collector De gelijkstroomdynamo De shuntdynamo Elektra De dynamo De werking van de dynamo berust op elektromagnetische inductie. Als we namelijk een geleider bewegen in een magnetisch veld, wordt in de geleider een inductiestroom opgewekt. De geleider

Nadere informatie

EAT-242 Diagnose Laad- en startsystemen

EAT-242 Diagnose Laad- en startsystemen EAT-242 Diagnose Laad- en startsystemen Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 LAADSYSTEEM 5 DIAGNOSE STELLEN AAN HET LAADSYSTEEM 5 LAADSTROOMCONTROLELAMPJE 6 MULTIMETER 7

Nadere informatie

Inhoudsopgave. www.freewebs.com/nick_electronics - 2 -

Inhoudsopgave. www.freewebs.com/nick_electronics - 2 - Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Generatoren... 3 Project:... 4 Werking...4 Berekeningen...4...4...4 Schema... 4 Tip... 4 Componentenlijst... 5...5...5 Datasheets...5...5...5 Afbeeldingen...

Nadere informatie

SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten

SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten ELEKTRICITEIT THEORIE SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten versie:30/05/2005 1 SYNCHRONE MOTOREN...2 1.1 Bepaling...2 1.2 Samenstelling...2 1.3 Werkingsprincipe...2 1.4 Werkingsprincipe synchrone

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Opstellen van een octrooiaanvrage (deel A) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 2014 09.00 13.00 uur 1 TENTAMENOPGAVE OPSTELLEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (A) E/W

Nadere informatie

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting Het magnetisch veld Een permanente magneet is een magneet waarvan de magnetische werking niet verandert Een draaibare kompasnaald draait met zijn noordpool

Nadere informatie

DA F :l#;""''"structies

DA F :l#;''structies DA F :l#;""''"structies Laadcircuit wisselstroomdynamo 5r21 LAADCI RCU IT WISSELSTROOMDYNAMO sev.2gv 35A De wisselstroomdynamo heeft tot taak de electrische verbruikers op het voertuig te voorzien van

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

Toerental-/positiesensoren: inductie-sensoren. Beschrijving. Afgegeven signaal

Toerental-/positiesensoren: inductie-sensoren. Beschrijving. Afgegeven signaal Toerental-/positiesensoren: inductie-sensoren Beschrijving 0. Sensor. Tandkrans. Signaalaansluiting. Signaalaansluiting 3. Afschermmantelaansluiting Principeschema. Tandkrans (recht weergegeven) Afgegeven

Nadere informatie

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Drie fasen spanning zijn drie gelijktijdig opgewekte wisselspanningen die ten opzichte van elkaar 120 in fase verschoven zijn. De spanningen

Nadere informatie

1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving:

1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving: 1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving: Contactoren zijn niet vergrendelde, op afstand bediende schakelaars met een elektromagnetische aandrijving. De schakeling kan grote vermogens in- en afschakelen.

Nadere informatie

VMT-22 Laad- en startsysteem

VMT-22 Laad- en startsysteem VMT-22 Laad- en startsysteem Zelfstudie en huiswerkvragen Naam Cursist: Trainer: Datum: copyright 2011 Zelfstudie 2 Zelfstudie 3 Introductie Dit Zelfstudiepakket is een voorbereiding op de RPT-dag "Laad-

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen.

Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen. H2: Condensatoren: Opbouw: Condensator = passieve component bestaande uit 2 geleiders (platen) met een isolator/diëlectricum(lucht, papier, kunststoffen) tussen. Opgelet: 2 draden/printbanen kort naast

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

VOLT POT 1K R 220. OPEN FOR 60 Hz STAB. Spanningsregelaars R 220. Installatie en onderhoud

VOLT POT 1K R 220. OPEN FOR 60 Hz STAB. Spanningsregelaars R 220. Installatie en onderhoud VOLT POT 1K 110 0V E+ E- OPEN FOR 60 Hz STAB Deze handleiding is van toepassing op de regelaar van de alternator die u aangekocht hebt. We wensen uw aandacht te vestigen op de inhoud van deze onderhoudshandleiding.

Nadere informatie

X C D X C D. voertuigentechniek CSPE KB 2009. minitoets bij opdracht 8

X C D X C D. voertuigentechniek CSPE KB 2009. minitoets bij opdracht 8 voertuigentechniek CSPE KB 2009 minitoets bij opdracht 8 variant d Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMGENERATOREN LABO

ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMGENERATOREN LABO ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMGENERATOREN LABO Technisch Instituut Sint-Jozef Wijerstraat 28, B-3740 Bilzen Cursus : I. Claesen/R.Slechten Versie:20/10/2005 1 PROEVEN OP GELIJKSTROOMGENERATOREN... 2 1.1 Constructie...

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 5 Opgaven... 6 Opgave: Alarminstallatie... 6 Opgave: Gelijkrichtschakeling... 6 Opgave: Boormachine... 7 1/7

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Spijkermotor. Dit moet hem worden:

Spijkermotor. Dit moet hem worden: Spijkermotor Dit moet hem worden: Dit heb je nodig: materialen blok hout (15 bij 15 bij 1,8 cm) twee hoekijzers 18 m koperdraad (gelakt, 0,5) 4 spijkers (65 mm) 1 spijkers (90 mm) 2 spijkers (80 mm) 6

Nadere informatie

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit.

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. VTI Aalst: een school van techniek en toegepaste wetenschappen. De Beer Gino, http://users.telenet.be/laboee/

Nadere informatie

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK 8 29/04/2011 Deze toets bestaat uit 3 opgaven (32 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave 1: Afbuigen van geladen

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten

ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten 1 Eenfaze motoren... 2 1.1 Bepaling... 2 1.2 Eenfaze inductiemotoren... 2 1.2.1 Eenfaze statorwikkeling... 2 1.3 De spleetpoolmotor...

Nadere informatie

Bij een inductieve ontsteking, zoals toegepast op MG, wordt de energie die nodig is voor een vonk opgebouwd in de bobine.

Bij een inductieve ontsteking, zoals toegepast op MG, wordt de energie die nodig is voor een vonk opgebouwd in de bobine. Meten is weten Bij een inductieve ontsteking, zoals toegepast op MG, wordt de energie die nodig is voor een vonk opgebouwd in de bobine. De bobine bestaat uit een weekijzer kern met twee wikkelingen, een

Nadere informatie

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen SCHAKELENDE VOEDING INLEIDING Bij de examenstof over voedingen is sinds 2007 behalve de stof in hoofdstuk 3.3. van het cursusboek ook kennis van de werking van schakelende voedingen opgenomen. De voordelen

Nadere informatie

DAF WISSELSTROOMDYNAMO EN REGELAAR 2-3. :;::'"""'"tructies INHOUD 4-13 16-25 1-10. Testprocedure... Bladz. Laadcircuit. Principe en werking

DAF WISSELSTROOMDYNAMO EN REGELAAR 2-3. :;::''tructies INHOUD 4-13 16-25 1-10. Testprocedure... Bladz. Laadcircuit. Principe en werking DAF :;::'"""'"tructies Wisselstroomcivnamo - 2Bv 21A 21 O -72-1 WSSELSTROOMDYNAMO EN REGELAAR NHOUD Laadcircuit Principe en werking Regelaar Wenken voor de werkplaats Testprocedure... Technische gegevens

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

7 Elektriciteit en magnetisme.

7 Elektriciteit en magnetisme. 7 Elektriciteit en magnetisme. itwerkingen Opgae 7. aantal 6, 0 9,60 0 8 elektronen Opgae 7. aantal,0 0,0 0 A,60 0 s 9,5 0 6 elektronen/s Opgae 7. O-atoom : +8-8 0 O-ion : +8-0 - Lading O-ion - x,6 0-9

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2 natuurkunde 1,2 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET. Labo Elektrotechniek

Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET. Labo Elektrotechniek Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET Marijn Roels 3 November 2005 Labo Elektrotechniek Driefasige ASM C A M P U S Geel Docent: Segers

Nadere informatie

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet Elektromotor met permanente magneet Naam: Groep/klas: Inhoud: enodigd gereedschap: 1 triplex 200 x 70 x 10 mm potlood, liniaal, passer 1 triplex 190 / 20 x 10 mm,, 2 x boormachine 1 latje 150 x 10 x 5

Nadere informatie

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1.

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Elektrisch veld In de vacuüm gepompte beeldbuis van een TV staan twee evenwijdige vlakke metalen platen

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor.

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor. Metingen met LEGO zonnepaneel en condensator In mei zullen we LEGO autootjes een circuit laten afleggen waarbij we gebruik maken van groene energie. Ik heb gekozen om zonne-energie te gebruiken en omdat

Nadere informatie

Practicum complexe stromen

Practicum complexe stromen Practicum complexe stromen Experiment 1a: Een blokspanning over een condensator en een spoel De opstelling is al voor je klaargezet. Controleer of de frequentie ongeveer op 500 Hz staat. De vorm van het

Nadere informatie

Hoge output dynamo met meertrapsregelaar

Hoge output dynamo met meertrapsregelaar Hoge output dynamo met meertrapsregelaar ww.victronenergy.com Balmar hoge opbrengst dynamo s Het Amerikaanse Balmar staat bekend als producent van uitermate professionele dynamo s die ook bij een laag

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

Meer laadstroom aan boord

Meer laadstroom aan boord Meer laadstroom aan boord Balmar hoge opbrengst dynamo s Het Amerikaanse Balmar staat bekend als producent van uitermate professionele dynamo s die ook bij een laag motortoerental veel stroom kunnen leveren.

Nadere informatie

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding):

P Als twee van de drie eenheden P, U of I bekend zijn, dan kan de derde worden berekend aan de hand van de volgende formule (zie de afbeelding): Algemene informatie over stroomverbruik Algemene informatie over stroomverbruik BELANGRIJK! Om beschadiging van de accu te voorkomen, moet de laadcapaciteit van de dynamo worden aangepast aan het stroomverbruik.

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

Opgaven elektrische machines ACE 2013

Opgaven elektrische machines ACE 2013 Opgaven elektrische machines ACE 2013 1a. Geef de relatie tussen koppel en stroom bij een gelijkstroommachine 1b. Geef de relatie tussen hoeksnelheid en geïnduceerde spanning van een gelijkstroommachine

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter

Pajottenlandse Radio Amateurs. De multimeter Pajottenlandse Radio Amateurs De multimeter ON3BL 05/03/2013 Wat is een multimeter of universeelmeter? Elektronisch meetinstrument waar we de grootheden van de wet van ohm kunnen mee meten Spanning (Volt)

Nadere informatie

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 De tijd van velddagen en festiviteiten breekt weer aan. Voor het aansluiten van elektrische apparatuur wordt vaak een klein aggregaat gebruikt. Maar ook zijn er

Nadere informatie

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI WITH SUPPORT OF: VZW DE CREATIEVE STEM De Joule Dief kit Proficiat met je aankoop van de Ingegno

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting

Hoofdstuk 4: De gelijkrichting Hoofdstuk 4: De gelijkrichting 4.1. Inleiding: De gelijkrichting is een toepassing op het gebruik van de diode. Elektronische en elektrische apparatuur maken gebruik van de netspanning. Niettegenstaande

Nadere informatie

De huisinstallatie bestaat uit éénfasige kringen die gevoed worden door een driefasig net.

De huisinstallatie bestaat uit éénfasige kringen die gevoed worden door een driefasig net. 10 Veiligheid 10.1 De huisinstallatie De bedoeling van een elektrische huisinstallatie is de elektrische energie op doelmatige en vooral veilige wijze naar de plaats te brengen waar ze nodig is. De huisinstallatie

Nadere informatie

AC-inductiemotoren en BLDC-motoren lijken erg op elkaar. Het grootste verschil ligt in de constructie van de rotor.

AC-inductiemotoren en BLDC-motoren lijken erg op elkaar. Het grootste verschil ligt in de constructie van de rotor. Pneumatische pompen vormen al vele jaren de steunpilaar van de verfcirculatiewereld en daar zijn goede redenen voor. Ze zijn eenvoudig, betrouwbaar en dankzij de langzame heenen-weer gaande beweging beschadigen

Nadere informatie

De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be

De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be De Permanent Magneet Motor: door: Thierry Dejaegere Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be I. Voorwoord De zoektocht naar alternatieve energiebronnen is reeds lange tijd aan

Nadere informatie

Het onmogelijke mogelijk gemaakt

Het onmogelijke mogelijk gemaakt Het onmogelijke mogelijk gemaakt Beheersing van (wal-)stroom met de Phoenix Multi/MultiPlus van Victron Energy * Victron Energy www.victronenergy.com Soms zijn nieuwe producten zo revolutionair dat velen

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-GL 2006

Correctievoorschrift VMBO-GL 2006 Correctievoorschrift VMBO-GL 26 tijdvak VOERTUIGENTECHNIEK CSE GL Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel REGELS VOOR

Nadere informatie

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

BAT-141 EPD basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 BAT-141 EPD basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

5. HOOFDSTUK 5 SYNCHRONE MACHINES

5. HOOFDSTUK 5 SYNCHRONE MACHINES 5. HOOFDSTK 5 SYNCHRON MACHNS 5.1 quivalent schema, fasordiagram Zoals bij de inductiemachine heeft men ook hier te doen met een draaiveld. De rotor wordt gevoed met gelijkstroom. De spanningsvergelijkingen

Nadere informatie

Energieopslag d.m.v. vliegwiel ZX ronde 17 augustus 2014

Energieopslag d.m.v. vliegwiel ZX ronde 17 augustus 2014 Energieopslag d.m.v. vliegwiel ZX ronde 17 augustus 2014 Elektriciteitopslag. De opslag van grote hoeveelheden elektriciteit is tot nu nog een groot probleem. Elektriciteit wordt nu nog steeds in batterijen

Nadere informatie

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek Verantwoordelijke docent: R. Hoogendoorn, H.J. Wimmenhoven Cursus Analoge- en Elektrotechniek Code MAMAET01 Cursusjaar: 2014 Datum: 2-6-2014 Tijdsduur: 90 min. Modulehouder: R. Hoogendoorn Aantal bladen:

Nadere informatie

De (Lood-Zuur) batterij

De (Lood-Zuur) batterij De (Lood-Zuur) batterij Een batterij is eigenlijk niets meer dan een vat vol energie. Deze energievaten kun je gebruiken om energie uit te halen en ook om energie er in te stoppen. Er zijn zeer veel batterijtypes

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

Motor start niet. Startmotor defect Batterij leeg Elektrische aansluiting(en) defect. Startinrichting werkt niet

Motor start niet. Startmotor defect Batterij leeg Elektrische aansluiting(en) defect. Startinrichting werkt niet Motor start niet Startinrichting werkt niet Startmotor defect Batterij leeg Elektrische aansluiting(en) defect Motor draait te langzaam om aan te slaan Motor draait voldoende snel maar slaat niet aan Zie

Nadere informatie

WINDENERGIE : GENERATOREN

WINDENERGIE : GENERATOREN INHOUD: Inleiding Overzicht types generatoren Turbine met asynchrone generator Turbine met asynchrone generator met grote slip Turbine met dubbel gevoede inductiemachine Turbine met synchrone generator

Nadere informatie

toekomstopwielen.be 1.1 Branden en zoemen

toekomstopwielen.be 1.1 Branden en zoemen 1.1 Branden en zoemen We beginnen met een prachtige toepassing van de parallel- of serieschakeling. In het stroomschema dat je hieronder ziet, zitten een autobatterij, enkele lampen, een zoemer en schakelaars.

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Verdedigen van een octrooiaanvrage (deel B) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 14 13.4 17.4 uur 1 TENTAMENOPGAVE VERDEDIGEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (B) E/W 14

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMMOTOREN - LABO

ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMMOTOREN - LABO ELEKTRICITEIT GELIJKSTROOMMOTOREN - LABO Technisch Instituut Sint-Jozef Wijerstraat 28, B -3740 Bilzen Cursus: I. Claesen/R.Slechten Versie:18/11/2004 1 PROEVEN OP GELIJKSTROOMMOTOREN...2 1.1 Inleiding...2

Nadere informatie

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional

WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional WWW.AMT.NL - Dé internetsite voor de Automotive Professional ATC INFORMATIE Nieuws van de Vereniging van Automobieltechnici ATC Valeo doceert starters en dynamo s Voorkom problemen, let op bij montage

Nadere informatie

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Energievoorziening Van de centrale naar de gebruiker legt de stroom een lange weg af. In de centrale draait

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Opgaven 7.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

Buispomp pomp T250 Handleiding

Buispomp pomp T250 Handleiding Buispomp pomp T250 Handleiding Versie November 2013 Bom Aqua B.V. Tel. 078-6150402 Oosteind 47 Email: info@bom-aqua.nl 3356 AB website: www.bom-aqua.nl Papendrecht Capaciteiten Pomp Opvoerhoogte van 0-150

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Aarding aan boord van schepen

Aarding aan boord van schepen Aarding aan boord van schepen Dit document is bedoeld om meer inzicht te krijgen omtrent aarding methoden aan boord van schepen en de daar bijkomende verschijnselen. Hiernaast zal ook elektrolytische corrosie

Nadere informatie

Hooiland pomp, Handleiding

Hooiland pomp, Handleiding Hooiland pomp, Handleiding Versie Maart 2012 Bom Aqua B.V. tel 078 6150402/ 06 120 945 36 Oosteind 47 Email info@bom-aqua.nl 3356 AB website: www.bom-aqua.nl Papendrecht Capaciteiten Opvoerhoogte van 20-75

Nadere informatie

Gebruikers Handleiding

Gebruikers Handleiding SWITCH MODE ACCULADER Switch Mode Acculader Model No. SEC - 1245E SEC - 1260E SEC - 1280E SEC - 2425E SEC - 2440E Gebruikers Handleiding Lees deze handleiding zorgvuldig door voordat u uw acculader gaat

Nadere informatie

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder

Thema Massaproductie. De Reciprozaag. Maurice Mulder Thema Massaproductie De Reciprozaag Maurice Mulder Thema Massaproduct Technisch Product Dossier Maurice Mulder Den Haag september 2010 De Haagse Hogeschool Inhoudsopgave Verklarende woordenlijst...4 1.

Nadere informatie

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten Stroomkring XL Inleiding Dagelijks verbruiken we elektriciteit. Maar toch is elektriciteit een heel abstract begrip. Waar komt elektriciteit vandaan? En wat gebeurt er precies wanneer we thuis de schakelaar

Nadere informatie

De autoaccu. Create PDF with GO2PDF for free, if you wish to remove this line, click here to buy Virtual PDF Printer

De autoaccu. Create PDF with GO2PDF for free, if you wish to remove this line, click here to buy Virtual PDF Printer De autoaccu In dit hoofdstuk behandelen we de functie van de autoaccu, hoe de autoaccu werkt. Dus wat er allemaal gebeurt tijdens het laden en het ontladen van de batterij. Wanneer je dit onderdeel van

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

Fischertechnik e-m2 (30072)

Fischertechnik e-m2 (30072) Fischertechnik e-m2 (30072) Bladzijde 2 Inhoud 3 Onderdelen Bouwdoos e-m 1 en e-m 2 4-6 Toegepaste schakelsymbolen 7-8 Elektromechanische bouwdelen en basisschakelingen De open en gesloten stroomkring

Nadere informatie

Dieselmanagement (5) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-03-1) 1 Unit-injectoren en unitpompen

Dieselmanagement (5) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-03-1) 1 Unit-injectoren en unitpompen Dieselmanagement (5) E. Gernaat (ISBN 978-90-79302-03-1) 1 Unit-injectoren en unitpompen De pompverstuiver ook wel unit-injector genoemd is in feite een brandstofinspuitpomp voorzien van een magneetklep

Nadere informatie

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Inhoud De schakeling Een blokspanning van 15 V opwekken De wisselspanning omhoog transformeren Analyse van de maximale stroom door de primaire

Nadere informatie

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet Energieomzetting We maken veel gebruik van elektrische energie. Aan elektrische energie hebben we niet zoveel. Elektrische energie is maar een tussenvorm van energie. Bij een elektrische verwarming, willen

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Oefeningen Elektriciteit II Deel II

Oefeningen Elektriciteit II Deel II Oefeningen Elektriciteit II Deel II Dit document bevat opgaven die aansluiten bij de cursustekst Elektriciteit II deel II uit het jaarprogramma van het e bachelorjaar industriële wetenschappen KaHo Sint-ieven.

Nadere informatie

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen - pagina 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 Inleiding 4 Analoog rijden 8 Analoog

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 0.1 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel.. 2

Inhoudsopgave. 0.1 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel.. 2 Inhoudsopgave 01 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel 2 1 01 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel I Figuur 1: Schematische voorstelling van een deel van een axon Elk

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Digitale multimeter 700b

Digitale multimeter 700b 9705801 Digitale multimeter 700b Gebruikershandleiding Waarschuwing: lees en begrijp de handleiding voor het gebruik van de digitale multimeter. Het niet begrijpen of te voldoen aan de waarschuwingen en

Nadere informatie

U niversiteit Twente - Faculteit der Elektrotechniek. Ten tam en INLEIDING ELEKTRISCHE ENERGIETECHNIEK (191241770)

U niversiteit Twente - Faculteit der Elektrotechniek. Ten tam en INLEIDING ELEKTRISCHE ENERGIETECHNIEK (191241770) U niversiteit Twente - Faculteit der Elektrotechniek Ten tam en NLEDNG ELEKTRSCHE ENERGETECHNEK (191241770) te houden op woensdag 19 januari 2011 van 13.30 tot 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 6 bladzijden

Nadere informatie