IN BELEGGINGEN, WONINGMARKT, HYPOTHEKEN, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN. Exclusief consumentenblad voor: H.B.O.-ers en ACADEMICI SECTOR: ONDERWIJS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IN BELEGGINGEN, WONINGMARKT, HYPOTHEKEN, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN. Exclusief consumentenblad voor: H.B.O.-ers en ACADEMICI SECTOR: ONDERWIJS"

Transcriptie

1 WEGWIJS IN BELEGGINGEN, WONINGMARKT, HYPOTHEKEN, VERZEKERINGEN, PENSIOENEN Exclusief consumentenblad voor: H.B.O.-ers en ACADEMICI SECTOR: ONDERWIJS 14e Jaargang - Nov./Dec Uitgave nr Losse nrs: ƒ 7,75 - Oplage: Koninklijke Bibliotheek: Registernummer ISSN Internet: Pag. 10: Exorbitante prijsexplosie koopwoningen. Plafond in prijzen bijna bereikt. pag. 4: Rente blijft niet stijgen. Voorts in dit blad op pag.: pag. 14: We leven op een vulkaan!. 16: Nieuwbouwwoningen te duur. 18: Notaristarieven omlaag. 20: Spaarhypotheek fiscaal ter discussie. 27: Hypotheken te hoog. 28: Meer hypotheekgarantie. pag. 22: Kritiek op hypotheekadviseurs. pag. 36: Verzekeraars boos op Vermeend. pag. 44: Beleggingspolissen verslaan AEX. pag. 60: Forse stijging premie Ziektekosten verzekering. 30: Goedkopere hypotheekvorm ontwikkeld. 35: Hoe koop ik een huis? 43: Run op lijfrentekoopsommen! 48: Nieuw lease-aandelenplan. 54: Leraren teleurgesteld over Caso-verzekeringen. 62: Autoverzekering na 9 jaar bijna even duur.

2 (advertentie) DIT WAS TOT VOOR KORT EEN MENS IN NOOD Nonoi, een Filippijnse boer. Een wervelstorm vernielde zijn huis en zijn oogst. Mensen in Nood hielp met de opvang van zijn gezin. Maar ook met bouwmateriaal en rijstplantjes. Nonoi is nu weer gewoon aan het werk. Het verhaal van Nonoi is te klein voor het journaal, maar te groot om aan voorbij te gaan. Elke ramp treft gewone mensen zoals Nonoi. Mensen in Nood helpt ook de slachtoffers in de Derde Wereld en Oost Europa die het nieuws niet halen. Met eerste hulp, maar ook met de opbouw van een menswaardig bestaan. Helpt u mee? HULP HELPT. HELP MENSEN IN NOOD. GIRO Mensen in Nood Postbus 1041, 5200 BA s Hertogenbosch. Telefoon (073)

3 Op de labiele rand van deze eeuw In de maand november van 1998 schreef het blad Wegwijs in deze kolommen dat de hypotheekrente nog verder zou dalen. Dat gebeurde ook. Tussen november 1998 en maart 1999 daalde de rente tot het absolute dieptepunt van de afgelopen veertig jaar. Sinds het voorjaar is de rente echter met ruim anderhalf procent gestegen. Dat heeft een vloedgolf aan hypotheken en woningaankopen opgeleverd die zijn gelijke in de geschiedenis niet kent. Voor het eerst hebben hypotheekbanken hun telefooncentrales gesloten voor nieuwe klanten. Sinds enkele weken daalt de rente weer enigszins. In de toekomst kijken is vrijwel onmogelijk. Uitspraken daarover doen is ronduit gevaarlijk. De meeste magazines halen dat dan ook niet in hun hoofd. Wegwijs is daar eveneens voorzichtig mee. Toch kijkt Wegwijs steeds weer een half jaar vooruit. De in Wegwijs te lezen suggesties voor de toekomst zijn gebaseerd op uitspraken, verwachtingen en analyses van hooggeachte financiële experts in de wereld. Ook deze slaan wel eens de plank mis. Toch wil Wegwijs u deze toekomstverwachtingen niet onthouden. Doemdenkers Een millenniumwisseling is een gebeurtenis die geen enkele deskundige eerder heeft meegemaakt. Volgens een aantal doemdenkers ontstaan er grote moeilijkheden met het productieproces in een aantal landen. De gevolgen zouden de economie tijdelijk of zelfs voor langere tijd kunnen ondergraven. Krijgen deze lieden gelijk dan zal dat zijn weerslag hebben op o.m. de aandelenkoersen en de prijzen van onroerend goed. Vooral economieën, waar luchtbellen in de prijzen worden vermoed, kunnen daar last van krijgen. Nederland is zo n land. Vermeend Op de labiele rand van deze eeuw, waarbij aandelenkoersen en woningprijzen op topniveaus balanceren, zet staatssecretaris Vermeend in met een zeer rigoureus belastingplan. Vermeend wil af van een groot aantal verworven belastingrechten. De houding van de Hoofdredacteur G. Geysendorpher: Run op koopsompolissen in 1999 en staatssecretaris wordt, vooral door verzekeraars, als onbetrouwbaar gekenmerkt. Het eerste gevolg van deze plannen zal een run op koopsompolissen betekenen. Alleen dit jaar en volgend jaar is men nog van fiscale aftrek verzekerd. Leraren Het onderwijs is in de afgelopen twee jaar bestookt met aantrekkelijke premies voor auto- en ziektekostenverzekeringen. De kortingen vlogen de leraren om de oren. Tienduizenden onderwijskrachten hebben hun oude verzekeringen opgezegd en hebben zich aangemeld voor deze voor hen interessante verzekeringen. De salarisadministrateur in het onderwijs CASO zette de deur wagenwijd open voor de betrokken verzekeraars. Nu, twee jaar later, is op z n minst een deel van de korting als sneeuw voor de zon verdwenen. Veel leraren kunnen hun teleurstelling hieromtrent niet verbergen. In deze uitgave gaan wij dieper in op deze problematiek. Premieverhoging Voor deze beroepscategorie is het des te vervelender dat de ziektekostenverzekeraars per 1 januari a.s. opnieuw de premies drastisch zullen verhogen. Velen zullen hun recent gesloten verzekeringen weer opzeggen en deze elders onderbrengen. Bert Geysendorpher 3

4 De machtige presidenten van de Europese en Amerikaanse centrale banken: Duisenberg en Greenspan Millenniumvrees afgenomen. Rente blijft niet stijgen In het laatste jaar van het tweede millennium is de klap van 1998 in de aandelenmarkten een daling van 38% in twee maanden tijd aardig verwerkt. Nadat eind vorig jaar en vooral in het begin van dit jaar de koersen weer aardig herstelden, is de AEX slechts in zijwaartse richting opgeschoven. Zoals in de vorige uitgaven van Wegwijs reeds werd voorspeld, hebben de koersen door een stuiterbaleffect na de mini-crash van 1998, maandenlang een niveau aangehouden tussen de 520 en 580 euro. Het gemiddelde over de maanden april tot en met oktober lag op een koers van zo n 555. Eerst half november ging de koers weer door de 600 puntengrens heen. Dat is een prachtig resultaat, want tussen januari en oktober is de 10 jaars kapitaalmarktrente, waarvan de hypotheekrente is afgeleid, met niet minder dan 1,8 % gestegen. Rond 20 oktober stond de 10 jaars rente op 5,57%. De daarvan afgeleide 10 jaar vaste hypotheekrente ligt zo n 0,65% hoger. De gemiddelde 10 jaars rente voor hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie lag eind oktober dan ook op 6,2%. Het lijkt erop dat deze hoge rente voor het eind van het jaar weer enigszins zal dalen (inmiddels realiteit, red.). De kapitaalmarktrente is ook weer enigszins gedaald en de beurskoersen zijn weer wat gestegen. Waarschuwing Desondanks steken de financiële bonzen in de wereld het waarschuwende vingertje op. De president van de Amerikaanse Federale Bank, Alan Greenspan heeft al diverse malen laten blijken dat hij het koersniveau van aandelen veel te hoog vindt. Greenspan praat over een zeepbel in de aandelenbeurzen. Onze eigen Wim Duisenberg, momenteel de machtigste financiële man 4

5 in Europa, laat zich op een dergelijke wijze uit over de Europese beurzen. Vulkaan De enorme geldstroom die in de afgelopen jaren van de beurzen kwam, is door particulieren hoofdzakelijk gestoken in de aanschaf van nieuwe woningen, verbouwingen en dure consumptiegoederen. Mede door de extreem lage rente van hypotheken werden de prijzen in de huizensector opgedreven. Premier Kok meent dat met de zeer overtrokken aandelenmarkten en de buiten proporties gestegen prijzen van woningen de mensen op een vulkaan leven. Zowel aandelen als woningen worden veelal gefinancierd met geleend geld. Hypotheekbanken wisten talloze redenen te bedenken om het hypotheekbeleid te versoepelen, waardoor torenhoge hypotheken werden verstrekt. De president van De Nederlandsche Bank, Wellink, spreekt van veel te hoge hypothecaire leningen die soms zes tot zevenmaal het gezamenlijk inkomen van partners bedragen. Zeventiger jaren De huidige situatie wordt steeds vaker vergeleken met de omstandigheden van De prijzen van woningen waren toen ook torenhoog gestegen. De waanzinnige stijging van 1999 lijkt daar als twee druppels water op. Een ander aspect van het debâcle van eind zeventiger jaren was de stijging van de olieprijzen. Ook nu is de olieprijs binnen een jaar met meer dan 100% gestegen. De financiële topmensen uit de wereld waarschuwen dan ook niet voor niets. Er is hen alles aan gelegen om een rampscenario te voorkomen. Negatieve hefbomen De financiële omstandigheden aan het eind van de negentiger jaren hebben ook veel weg van de situatie die vlak voor de Wall Street Crash in 1929 ontstond. Aandelenkoersen die ook toen, veelal door hedgefondsen met zgn. hefboomwerking, waren opgeklopt tot extreme niveaus. Aandelen werden gekocht met voor 90% geleend geld. Iedereen kon in aandelen. Uiteindelijk bleken, toen de koersen gingen dalen, onderliggende waarden van bedrijven en particulieren niet voldoende om het geleende geld af te lossen. Toen de eerste zorgwekkende verliezen in de publiciteit kwamen, boden velen hun aandelen te koop aan. De hefboomwerking functioneerde negatief. De koersen crashten in korte tijd met 85%, met alle bekende gevolgen. Leaseproducten Beursmakelaars, banken en verzekeraars hebben van deze geschiedenis kennelijk niet veel geleerd. Ook in de afgelopen jaren werd de markt bedolven onder aandelenconstructies als Vermogensverdriedubbelaars, Triple Effects en vele andere producten die vaak met geleend geld worden gefinancierd. Het betreft over het algemeen kortlopende constructies van drie of vijf jaar waarin in het merendeel van de advertenties slechts over winst gesproken wordt. Dat het zeer twijfelachtig is dat aandelen over zo n korte periode winst maken, wordt daarbij vergeten. In de nu bijna afgelopen eeuw zijn zeer veel perioden op te tekenen waarbij een periode van vijf jaar een fiks verlies heeft opgeleverd. De periode na 1982 is daarop een gunstige uitzondering.pas na een periode van 15 jaar kan echter vrijwel zeker worden gesproken van aanzienlijke winst. Korte horizon Desondanks hebben velen in de afgelopen jaren de overwaarde op het huis met hypotheek belast om hiermee in aandelen te gaan. Dat is niet erg als hierbij de langjarige filosofie maar wordt toegepast. Veel particuliere beleggers hebben echter maar een korte horizon. In de afgelopen jaren zag de wereld er aardig uit. Maar wat gaat er geschieden als de prijzen van huizen gaan dalen (want eens staat dat te gebeuren) en de waarde van de woning de hypotheek niet meer dekt. Volgens de Nederlandsche Bank bedraagt de hypotheekschuld in Nederland zo n 65% terwijl deze in de rest van Europa slechts op 33% uitkomt. Schijnwelvaart Als de huizenprijzen door de bodem gaan, gaat gegarandeerd ook de aandelenmarkt mee en dan hebben we de poppen aan het dansen. Duisenberg, Kok en Wellink, maar ook de vereniging Eigen Huis, waarschuwen niet voor niets. Menigeen is bang dat de welvaart van dit moment slechts schijn is en is gebaseerd op goedkoop geleend geld met een luchtbel als onderpand. Winsten Of deze welvaart nu schijn is of niet, een feit is 5

6 dat het particulieren en bedrijven in de westerse wereld voor de wind gaat. De angst voor het Azië-virus is weggeëbd. De economische terugslag hiervan is slechts 0,3% geweest en kon gemakkelijk worden opgevangen. Het vertrouwen van bedrijven en particulieren is groot en de winsten in het bedrijfsleven zien er beter uit dan verwacht. SPAARQUOTE V.S. Bedrijven en huishoudens % van BBP Verschil inkomsten / uitgaven Negatieve spaarquote V.S. De consumenten besteden er lustig op los. Vooral in de V.S., dat op economisch gebied toch nog steeds de leidende rol heeft in de wereld, lijken de consumenten het plafond van hun mogelijkheden nog lang niet te zien. Sparen is in de V.S. een vies woord. De spaarquote is in de laatste jaren van dit millennium zwaar door de nullijn gezakt en was sinds het einde van de vijftiger jaren niet meer zo laag. Tegelijk is het opgenomen krediet ter financiering van aandelen in de V.S. sinds 1990 verzevenvoudigd. Niet gek dus dat Greenspan met angst kijkt naar de oude filmbeelden uit Volgens financiële experts is een correctie op de aandelenkoersen van 15 tot 20% realistisch. EFFECTENKREDIET V.S. In % van Persoonlijk Besteedbaar Inkomen Inflatie redelijk Ondanks de enorme koopgolf in Amerika is de inflatie nog redelijk. Greenspan houdt echter de vinger aan de pols, want de lonen zijn in de afgelopen 12 maanden al met 3,8% gestegen. De gestegen lonen worden niet helemaal in de prijzen doorberekend omdat bedrijven vooral concurrentie vrezen van Japan, dat na de catastrofe in 1998 aanzienlijk goedkoper is geworden. Ook Europa is goedkoper. De scheepvaart tussen de continenten, vooral richting V.S., floreert dan ook. PRIJZEN EN GROEI Frankrijk 0,7% 2,4% Duitsland 0,7% 1,4% Zweden 0,9% 3,6% Engeland 1,1% 1,7% België 1,2% 1,7% Zwitserland 1,2% 1,2% Italië 1,8% 1,2% Nederland 2,2% 3,0% Spanje 2,5% 3,6% Denemarken 2,8% 1,5% Euro 11 1,2% 2,0% Japan 0,3% 1,0% VS 2,6% 3,9% economische groei 1999 (prognose economen) Kentering Desondanks lijkt er een kentering op handen. De prijzen die de producenten in de V.S. rekenen voor hun producten stegen in september met maar liefst 1,1%. Dat is de grootste stijging sinds De kans op inflatie is hiermee wat toegenomen. Als de tussenhandel de gestegen lonen en prijzen niet in de eindprijs doorberekent, komen de winsten onder druk te staan. Het gevolg is een daling van de aandelenkoersen. Worden de gestegen prijzen van producten en de veel hogere olieprijzen wel doorberekend, dan neemt de inflatie toe en zal Greenspan uiteindelijk het rentewapen in de strijd gooien. De investeringen van bedrijven, die het geld tegen een hogere rente moeten lenen, nemen dan iets 6

7 af, terwijl de consument wat langer zal nadenken over verdere bestedingen. Ook dan zullen de aandelenkoersen dalen. Economisch gezien is in de V.S. niet veel ruimte meer voor verdere koersstijgingen. Nederland In Europa ligt de zaak echter iets anders. Het enige Euroland dat vergelijking vertoont met de V.S. is Nederland. Ook hier vindt een aanzienlijke overbesteding plaats. Onze landgenoten besteedden vorig jaar meer dan het bedrag dat vorig jaar door hen werd verdiend. Ten gunste van Nederland dient gezegd te worden dat de spaarzin aanzienlijk groter is dan in de V.S. De inflatie in Nederland is de hoogste van Europa. In augustus was deze nog 2,6%. Tot grote opluchting van het kabinet daalde dat percentage in oktober naar 2,1%. Een hogere inflatie zou de kans op stijging van lonen en uitkeringen vergroten. De vakbonden staan al klaar met een looneis van 4%. Omdat er haast geen personeel te krijgen is, - door Wegwijs al in 1998 voorspeld - stijgen de lonen binnen de bedrijven toch al meer dan normaal. Duisenberg Zouden deze omstandigheden zich in het verleden hebben voorgedaan dan zou de voormalige president van De Nederlandsche Bank al aan de noodrem hebben getrokken. De rente zou verhoogd zijn. Wellink heeft sinds de invoering van de euro deze mogelijkheden moeten meegeven aan zijn voorganger Duisenberg. De Europese bankpresident zit echter met geheel andere problemen. Hij zal de korte rente slechts verhogen als de gemiddelde inflatie in geheel Europa de pan uitrijst. Dat is niet het geval. Weinig inflatie In het grootste deel van Europa is de inflatie rond de 1%. Overeenkomstig de afspraken in Europa mag de inflatie maximaal 3% bedragen. De inflatie is dus laag. Landen als Duitsland, Italië en Frankrijk die zo n 65% van de Europese Unie uitmaken, kampen bovendien met een hoge werkloosheid. Een forse rentestijging zou daar grote schade aanbrengen. Duitsland klimt door de éénwording net uit een heel diep dal. Om deze landen enige stimulans te geven heeft de Europese Centrale Bank, mede op verzoek van het Internationale Monetaire Fonds, in april van dit jaar nog besloten om de korte rente van 3% naar 2,5% te laten dalen. Kortgeleden kon deze rente weer terug naar 3%, hetgeen de economische kracht van Europa weergeeft. 3,0 2,5 2,0 1,5 INFLATIE CONSUMENTENPRIJSINDEX verandering t.o.v. dezelfde maand een jaar geleden o n d j f m a m j j a s INFLATIE naar categorie september 1999 t.o.v. september 1998 totaal 2,2% waarvan: voeding 0,5% communicatie -7,4% kleding 0,3% horeca 3,9% huisvesting 2,8% overheidstarieven 4,2% vervoer 4,3% Lange rente omhoog In het afgelopen half jaar is de lange rente wel sterk gestegen. Dat heeft geleid tot een run op hypotheekbanken die tot op de dag van vandaag met grote achterstanden kampen. De lange rente wordt niet gedirigeerd door de Centrale Banken, maar is afhankelijk van de vraag in de markt. De forse economische groei, waardoor meer langdurige investeringen nodig zijn, is daar debet aan. Inmiddels is de lange rente weer wat aan het dalen. Ook de daling van de euro tegenover buitenlandse valuta speelt een rol. Als de rente in Euroland te laag is, vloeien de kapitaalstromen vanzelf naar de V.S. waar de lange rente hoger is. Een verlaging van de eurowaarde versterkt dat proces. Investeerders van buiten Europa zien immers hun geld minder waard worden als in Europa wordt belegd. Om een kapitaalvlucht tegen te gaan, dient dan of de euro te worden opgewaardeerd of de lange rente te stijgen. Het laatste is dit jaar gebeurd. Aandelen Stijgende rentetarieven hebben altijd hun weerslag op de aandelenkoersen. De gemiddelde 7

8 RENTE 1999 lange rente (rendement op staatsobligaties) korte rente (3 maands euribor) koersen van 1999 liggen dan ook niet veel hoger dan die van Toch is het uitgaan van gemiddelden nogal gevaarlijk. Godfried Bomans schreef eens: Een statisticus liep door een rivier met een diepte van gemiddeld één meter Hij verdronk. Medio oktober lagen de aandelenkoersen op hetzelfde niveau als in januari Daar worden beleggers niet echt vrolijk van. Echter iemand die medio oktober vorig jaar instapte, had per eind oktober van dit jaar een winstpositie van maar liefst 51%. Particulieren Ondanks deze prachtige cijfers is een legioen particuliere beleggers zich doodgeschrokken van de terugval van vorig jaar. In 1998 werd de totale beursomzet nog voor 40% door particulieren gerealiseerd. In oktober was dat nog maar 25%. In cijfers betekent dit dat zo n particulieren zich in 1999 hebben teruggetrokken. Beurs Amsterdam Zoals vorig jaar in Wegwijs reeds is gesuggereerd, is door de komst van de Euro de omzet op de Amsterdamse beurs dit jaar ook daadwerkelijk gedaald. Verzekeraars en pensioenfondsen beleggen steeds vaker in het buitenland, hetgeen mede de teruggang van Amsterdam t.o.v. die van New York veroorzaakte. Toekomst Hoe zien nu de kansen voor de nabije toekomst eruit? Algemeen wordt verondersteld dat de normale eindejaarsrally op de beurs dit jaar wat gematigder zal zijn. Daar zijn diverse oorzaken voor. Ten eerste is daar het millenniumprobleem, waar beleggers tegen het einde van het jaar toch wat zenuwachtig van zullen worden. Opvallend is dat van overheidswege op dit terrein steeds meer geruststellende woorden tot het volk worden gericht, nadat men de jaren daarvoor de onrust haast tot paniek had opgezweept. Het heeft er alle schijn van dat de politiek allerlei onrustgedachten bewust wil elimineren en greep wil houden op de massa. Millennium Nu moet gezegd worden dat de V.S. en Nederland het meest hun best hebben gedaan om de cijfers 19.. uit de computer de verwijderen. Internationaal onderzoek heeft uitgewezen dat een kanjer als Duitsland aanzienlijk heeft stilgezeten en dat landen als Rusland en Zuid Afrika wellicht nog niet op de hoogte zijn van de nadering van een volgend millennium. Nederland is echter geen eiland. Als de enorme INDEX MILLENNIUM RISICO USA Nederland Zweden Canada Gr. Brittanië Zwitserland België Australië Singapore Nieuw Zeeland Chili Hongarije Frankrijk Zuid-Korea Thailand Japan Taiwan Spanje Italië Duitsland Mexico Brazilië Tsjechië Oostenrijk Maleisië Argentinië Egypte Polen Zuid-Afrika India Indonesië China Rusland Filippijnen 8

9 De AEX weer door de 600 punten op 15 nov. jl. gastoevoer uit Rusland en de Oekraïne naar Duitsland per 1 januari plotseling stopt, is niet alleen Duitsland (en Leiden) in last, maar ook een groot deel van het achterland van deze staten. Geldopnames Ondanks de geruststellende woorden van de Nederlandse overheid, houden alle banken rekening met grote geldopnames in de maand december. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat zo n 25% van de Nederlanders van plan is om een fikse hoeveelheid contant geld op te nemen. In dit licht bezien, zullen de bankpresidenten het na de maand november waarschijnlijk wel uit hun hoofd laten om de rente te verhogen. Stilte op de beurs De grote pensioenfondsen en verzekeraars hebben besloten om per eind november hun boeken te sluiten en weinig tot geen aankopen meer te doen op de beurs. De beursomzetten zullen in de maand december waarschijnlijk wat gematigd zijn. Aan de andere kant zullen veel aandeelhouders hun bezit willen verkopen. De kans op een koersdaling is in de tweede helft van deze maand dan ook reëel. Wellicht dat de koers in de laatste week weer iets aantrekt. Durf Degene die het aandurft om in de laatste week van het jaar een groot pak aandelen in te slaan is straks waarschijnlijk spekkoper. Want, mocht de eerste dag van de volgende eeuw geruisloos voorbij gaan dan spuiten zonder twijfel alle indices in de wereld met grote vaart omhoog. Het psychologische effect van een nieuwe eeuw met een nieuwe toekomst, een sterk winstmakend bedrijfsleven en dus veel nieuwe kansen, zou wel eens tot grote euforie kunnen leiden. De wetenschap bovendien dat in Amerika de presidentsverkiezingen worden gehouden en dat in zo n jaar de bankpresidenten over het algemeen geen rigoureuze rentewijzigingen toepassen, maakt de risico s kleiner. Alhoewel er rekening mee gehouden moet worden dat het enthousiasme wellicht wat zal worden getemperd door een potentiële renteverhoging in februari, lijkt het er momenteel niet op dat de rente in het jaar 2000 aanzienlijk zal stijgen. Veel zal echter afhangen van wat er op 1 januari 2000 om uur zal gebeuren in de eerste landen die het nieuwe millennium ingaan. Toekomstverwachting AEX AEX-index reële situatie Gemiddeld koersniveau geprojecteerd op de komende 10 jaar 18/11-'99 * 50-jarig gemiddelde 1946 tot euro 800 euro 700 euro 600 euro 500 euro 400 euro 300 euro 200 euro 1992 * AEX-Aandelenkoers 310 euro hoger dan het 50-jarig gemiddelde euro 9

10 Makelaars benutten laatste ruimte. Exorbitante prijsexplosie koopwoningen De prijzen van koopwoningen zijn tussen de zomer van 1998 en de zomer van 1999 met niet minder dan 20% gestegen. Een dergelijke prijsexplosie heeft zich het laatst voorgedaan in 1977, het jaar voordat definitief de koopwoningenmarkt instortte. Met deze hausse werd het voorspellend vermogen van de Nederlandse Vereniging van Makelaars -N.V.M.- voor het derde achtereenvolgende jaar onderuit gehaald. Rond de jaarwisseling sprak de top van de N.V.M. nog van een verwachte afvlakking van de prijzen en een opschuiving van een verkopersmarkt naar een kopersmarkt. Nadat deze organisatie vorig jaar al had gesproken over een verzadiging van de markt en in het jaar daarvoor over een zachte landing van de prijzen van koopwoningen, slaat men nu voor het derde achtereenvolgende jaar de plank volstrekt mis. De prijzen zijn in die drie jaar in totaal met bijna 43% gestegen. Wishful thinking Waar de N.V.M. haar zeer gematigde verwachtingen steeds vandaan haalt, mag Joost weten. Je zou toch mogen verwachten dat de grootste makelaarsorganisatie van ons land, met een al jaren bijna perfecte registratie van de huizenprijzen, op basis van deze gegevens beter zou kunnen voorspellen. De uitspraken van de N.V.M.-top geven door deze miskleunen meer de indruk van wishful thinking en emotie dan van rationeel en analytisch gedrag. Maximale rek Al jaren is de stroom huizenkopers danig op drift. Deze krachten beteugel je niet door het uiten van een aantal loze kreten. In het vorige nummer werd door Wegwijs reeds berekend dat de rek er in de huizenmarkt nog niet uit was. Hierbij werden enerzijds vergelijkingen getrokken met het debâcle van eind zeventiger jaren en anderzijds de maximale hypotheekmogelijkheden berekend die de gemiddelde kooplustige momenteel heeft volgens de normen van de Nationale Hypotheek Garantie - NHG -. Volgens de in mei van dit jaar berekende mogelijkheden was er toen nog een rek in de koopwoningenmarkt van maximaal 24% en een plafondprijs van ƒ ,- voor de gemiddelde koopwoning in Nederland (inclusief kosten koper). Leencapaciteit afgenomen Sinds mei 1999 is de rente echter aanzienlijk gestegen. Hierdoor is de maximale leencapaciteit van tweeverdieners afgenomen. Volgens cijfers van de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen - de stichting die de Nationale Hypotheek Garantie uitvoert - is het gezamenlijk inkomen van de gemiddelde tweeverdieners gestegen tot ƒ ,- bruto per jaar. Laten we hier de algemeen geaccepteerde N.H.G.-normen op los, dan is op basis van dit inkomen een maximale hypotheek mogelijk van ƒ ,-. Voorts is bekend dat de gemiddelde koper thans uit eigen middelen of uit de overwaarde van een vorige woning ca. ƒ ,- meeneemt. Uit 10

11 deze ingrediënten kan berekend worden dat de gemiddelde aankoopcapaciteit momenteel maximaal ƒ ,- bedraagt, hetgeen gelijk staat aan een koopsom van ƒ ,- k.k. Prijsplafond Dat zou betekenen dat, als er geen rentedaling plaatsvindt, het prijsplafond van de woningmarkt in de zomer van 1999 is bereikt. In de maand juli bereikte de gemiddelde koopsom een absolute top van ƒ ,- k.k. Dat was toen nog mogelijk omdat de hypotheekrente wat lager was dan nu. In augustus zakte de gemiddelde prijs al naar ƒ ,- k.k. De N.V.M. registreert momenteel een prijs van ƒ ,-. Dat is echter niet de gemiddelde maar de mediane prijs, waarbij de duurste en goedkoopste woningen niet meegeteld worden. Weerbarstig Blijft de vraag of de markt van koopwoningen nu inderdaad de absolute top heeft bereikt. Het hiervoor berekende plafond is namelijk gebaseerd op de berekeningswijze van de N.H.G., een ook door de vereniging Eigen Huis als betrouwbaar verklaarde berekeningsvorm. De weerbarstige stroom huizenkopers laat zich echter niet zo gemakkelijk ringeloren via deze door instellingen opgelegde fatsoens- of berekenings-normen. Het is dus mogelijk dat in de delta van financieringsmogelijkheden de kopersstroom op zoek gaat naar hypotheekinstellingen met nog grotere financieringsmogelijkheden. Bouwfonds Volgens de meeste hypotheekadviseurs komt het Bouwfonds momenteel het dichtst in de buurt van de titel filantropische instelling. Op het gemiddeld inkomen van tweeverdieners verleent het Bouwfonds zelfs een hypotheekbedrag van ƒ ,-. Met een gemiddeld eigen geld van ƒ ,- zou het Bouwfonds het dus mogelijk maken om de gemiddelde koopsom in Nederland, op basis van het huidige rentetarief, nog omhoog te trekken tot ƒ ,-. Dat kan echter alleen als iedereen zich voor tophypotheken tot het Bouwfonds zou wenden. Het valt te betwijfelen of deze organisatie een overdaad aan risicovolle hypotheken zou willen aantrekken. Te verwachten is dat ook het Bouwfonds eens de deur zal dichtsmijten en dan zijn GEMIDDELDE HUIZENPRIJZEN bestaande woningen (Gemiddelde koopsom 1990 ƒ ,-) 1995 % 1996 % 1997 % 1998 % januari ƒ ,7 ƒ ,2 ƒ ƒ ,6 ƒ e februari ƒ ,3 ƒ ,8 ƒ ,2 ƒ ,4 ƒ e maart ƒ ,2 ƒ ,8 ƒ ,8 ƒ ,1 ƒ e april ƒ ,9 ƒ ,7 ƒ ,3 ƒ ,3 ƒ e mei ƒ ,1 ƒ ,4 ƒ ,5 ƒ ƒ e juni ƒ ,6 ƒ ,4 ƒ ƒ ,2 ƒ e juli ƒ ,8 ƒ ,9 ƒ ,5 ƒ ,5 ƒ e augustus ƒ ,7 ƒ ,2 ƒ ,8 ƒ ,7 ƒ e september ƒ ,2 ƒ ,6 ƒ ,8 ƒ Prijsstijging gemiddeld oktober ƒ ,2 ƒ ,8 ƒ ,2 ƒ per jaar november ƒ ,6 ƒ ,3 ƒ ,8 ƒ sinds % 13,22% sinds % 13,50% december ƒ ,3 ƒ ,5 ƒ ,4 ƒ sinds % 19,20%

12 alle mogelijkheden voor verdere prijsopdrijving op! Verantwoordelijkheid Het is duidelijk dat de markt, gebaseerd op de huidige rente, met een koopsom van gemiddeld ƒ ,- zo ongeveer de absolute top heeft bereikt. Hypotheekbanken laden een zware verantwoordelijkheid op zich als zij de, bij dit gemiddelde geldende normen, overschrijden. Zoals wij reeds eerder memoreerden zijn dergelijke hypotheekbanken de veroorzakers van de luchtbel in de prijzen. Natuurlijk gaat dit artikel slechts over gemiddelden. De gehanteerde berekeningswijze laat slechts ruimte voor het bewegen van de rente. Daalt de rente weer, dan is een hogere hypotheeksom mogelijk en zullen de prijzen nog enigszins kunnen stijgen. Stijgt de rente verder dan zullen hypotheekverstrekkers al snel moeten inzien dat de hypotheeksommen die zij de afgelopen jaren hebben verstrekt, tot het randje zijn gegaan. De prijzen kunnen eigenlijk alleen nog naar beneden, maar zullen, zoals in elke markt gebruikelijk, door wanbeleid nog wel even kunnen doorschieten. In de laatste weken van november is overigens weer enige rek ontstaan door een lichte daling van de rente. Deze rentedaling geeft een extra koopsomruimte van ca. ƒ 5.000,- (gemiddeld). Correctie Tot op heden is binnen dit kader alleen nog maar berekend wat de absolute top van de gemiddelde marktprijs zou kunnen zijn. In feite bewegen de prijzen zich reeds lang in een luchtbel. Volgens het 32-jarig gemiddelde is de huidige prijs van een woning al ƒ ,- te hoog. Kookt de boel over dan is wellicht een correctie van meer dan 35% te verwachten. Want ook correcties houden zich niet aan plafonds. De correctie van 1979 bedroeg zelfs 58%. Hypotheekbanken kunnen zo n correctie uitstellen door het verstrekken van steeds maar hogere hypotheken. Daarmee zal de luchtbel in de prijzen echter alleen maar groter worden en de uiteindelijke klap alleen maar harder. Het is te hopen dat op tijd de wijsheid doorbreekt, want inmiddels is de topprijs van 1978, ook gecorrigeerd voor inflatie, ver overschreden. De woningprijzen liggen dus op recordniveau! x ƒ 1000, gemiddelde prijsstijging Prijsverloop reële prijsstijging Gemiddelde woning ca. ƒ ,- te duur!

13 GEMIDDELDE PRIJZEN BESTAANDE WONINGEN PER REGIO Regio Verkoopprijs Prijs Verkooptijd sept. '98 sept. '99 stijging sept. '98 sep. '99 in ƒ 1000 in ƒ 1000 in % in dagen in dagen Groningen , Friesland , Drenthe , Overijssel , Twente e.o , Gelderland , Arnhem e.o , Apeldoorn e.o , Nijmegen e.o , Utrecht , 't Gooi , Vechtstreek Utrecht Stad Flevoland , Noord-Holland , Amsterdam e.o , Zaanstreek , Kennemerland Zuid-Holland , Den Haag , Rotterdam , Leiden , Gouda , Dordrecht , Zeeland , Noord-Brabant , Breda e.o Tilburg e.o , Den Bosch , Eindhoven , Limburg , Zuid-Limburg

14 Visie van marktpartijen op de koopgekte. Kok over prijzen koopwoningen: We leven op een vulkaan! Het aantal personen en instellingen dat zich zorgen maakt over de huidige gekte op de koopwoningenmarkt neemt hand over hand toe. Terwijl makelaars aan de ene kant hun winsten drastisch hebben zien stijgen en aan de andere kant moeite hebben om voldoende koopwoningen te verwerven om aan de vraag te voldoen, maken de eerste banken zich zorgen over hun eigen hypotheekbeleid. Minister-president Kok verwoordde de precaire situatie op de huizenmarkt als die van een vulkaan die elk moment kan uitbarsten. De verontrusting van Kok betreft het feit dat de prijsstijging hoofdzakelijk is gebaseerd op steeds hogere hypotheekschulden. Ook Nout Wellink, de president van de Nederlandsche Bank, is bang van de berg hypothecair krediet. Wellink verwijt de banken te hoge hypotheken te verstrekken. Onheil Het objectieve financiële magazine Cash rept in haar artikelen over naderend onheil: De ontwikkeling van de huizenmarkt roept associaties op met de crash van de jaren zeventig! Het Nationaal Woning Instituut rept in één van haar artikelen over koopgekte, terwijl de vereniging eigen huis zich vertwijfeld afvraagt wanneer er een einde komt aan de prijsstijging. Zeepbel De ABN-AMRO vraagt zich zo langzamerhand serieus af of haar hypotheken zijn gebaseerd op een zeepbel. Zij gaat in haar Hypotheekkrant wat dieper in op de huidige gang van zaken op de woningmarkt. Zo constateert ABNAMRO dat het bedrag aan uitstaande hypotheken in de afgelopen jaren tweemaal zoveel is gestegen als de huizenprijzen. De bank is de mening toegedaan dat er inmiddels sprake zou kunnen zijn van een kleine zeepbel, maar men is niet bang voor verdere escalatie. Wel verklaart men dat een sterkere rentestijging tot lagere huizenprijzen zou kunnen leiden. Hierbij dient te worden aangetekend dat de bank als marktpartij er alles aan zal doen om paniek in de markt door al te zorgwekkende uitspraken te voorkomen. Prijsopdrijvende werking Volgens het blad de Woonconsument van de vereniging eigen huis gaat van de prijsstijging zelf ook een prijsopdrijvende werking uit. Hoe meer iemand voor zijn huis krijgt, hoe meer hij uiteraard kan bieden voor een volgende woning, Starters en alleenverdieners komen in deze dure tijd nauwelijks aan bod, aldus de V.E.H. Tweeverdieners De Vereniging van Institutionele Vastgoed beleggers - IVBN - constateert dat de prijsstijgingen ver boven de inflatie en de loonkostenstijging liggen. Om een huis te kunnen kopen, moet je tegenwoordig tweeverdiener zijn en veel geld hebben, aldus de IVBN. Ook valt op dat de aftrek van hypotheekrente steeds weer ter discussie wordt gesteld. Vroeg of laat zal daar zeker iets mee gebeuren. Trendbreuk Het blad Vastgoed van de Nederlandse Ver- 14

15 eniging van Makelaars spreekt van een te verwachten omslag op de koopwoningenmarkt. Als sterk belanghebbende marktpartij wordt wel van een trendbreuk gesproken, maar uitdrukkelijk niet van een crisis. Uitholling makelaarsvak Het Nationaal Woning Instituut - N.W.I. - vindt de exorbitante prijsstijging in sommige regio s van meer dan 25% een ongewenste marktontwikkeling. Verder vindt men dat door de koopgekte het beroep van de makelaar wordt uitgehold. Voor de makelaar lijkt het prijsopdrijvende effect in deze marktsituatie op het eerste gezicht gunstig voor zijn inkomsten. Immers de meeste makelaars rekenen nog steeds af via het zogenaamde courtagesysteem van 1 tot 2% van de koopsom. Echter veel makelaars constateren dat door de snelle verkoop hun vak wordt uitgehold. Er is nog nauwelijks een rustig gesprek over de woning en de verkoopvoorwaarden. Op de trap van het portaal nemen kopers al een optie (als die al wordt verstrekt), terwijl de bezichtiging nog moet beginnen. Ed Nijpels, voorzitter Raad van Commissarissen Nationaal Woning Instituut Hypotheekadviseur Waarom niet de verkoop organiseren via de notaris of hypotheekadviseur? Dan kan de woning als extra service bij dezelfde dienstverlener passeren en/of gefinancierd worden. Kortom, voor de goed opgeleide en ervaren makelaar betekent deze marktsituatie een regelrechte bedreiging voor zijn rol als onafhankelijk bemiddelaar, aldus het Nationaal Woning Instituut. Hoge drempel Volgens een door Intomart op verzoek van het N.W.I. gehouden onderzoek, blijkt dat de makelaarskantoren een hoge drempel hebben. De toegevoegde waarde van de makelaar wordt bij het aankopen van een woning sterk in twijfel getrokken en het imago is nog steeds dat van een bemiddelaar achter gesloten gordijntjes. Door de koopgekte wordt het beroep van makelaar niet alleen uitgehold, dit beroep komt ook in groot gevaar als de woningmarkt onverhoopt mocht instorten. De laatste recessie in de woningmarkt heeft bijna 50% van de makelaarsstand de kop gekost. De makelaar zal de enorme winsten van de afgelopen jaren dan nog hard nodig hebben. De huidige woningmarkt is voor een onervaren koper vreselijk tricky. Voor het objectief aankopen van een woning en het uitsluiten van zoveel mogelijk risico s is begeleiding door een onafhankelijk adviseur -zeker nuessentieel. Degenen die nadere informatie wensen over onafhankelijke adviseurs kunnen hiervoor de in dit blad bijgesloten kaart gebruiken. Nederland Duitsland 38,2% HYPOTHEEKLASTEN Uitstaand hypothekair krediet als % van het BBP Finland Portugal Ierland België Spanje Frankrijk Italië Oostenrijk (1987: 38,2%) 1997: 60,1% (46,3) 50,9 (27,6) 29,5 (11,6) 26,3 (18,9) 26 (18,5) 22,2 (10,2) 22 (21,9) 20,4 (3,9) 7,3 (4,2) 4,4 60,1% 64,8% Uitstaande woninghypotheken in Nederland 15

16 Politiek contra marktsector Boosheid over prijzen nieuwbouwwoningen Aanstaande bewoners van nieuwbouwwijken zouden tienduizenden guldens en soms meer dan een ton teveel betalen voor hun woning. Althans, op dat standpunt staat het P.v.d.A. - Tweede - Kamerlid Adri Duivesteijn na enkele bezoeken aan dergelijke wijken. Duivesteijn is boos op aannemers en projectontwikkelaars die enige jaren geleden de politiek te slim af zijn geweest bij het doen van strategische grondaankopen. Hij vindt dat deze organisaties de prijzen van grond en bebouwing te hoog opschroeven, waardoor een prijzenexplosie is ontstaan. Vertraging In het begin van de jaren negentig hebben de centrale en gemeentelijke overheden gezamenlijk bepaald op welke plekken in Nederland extra woningen moesten worden gebouwd. Ondanks de enorme behoefte aan koopwoningen heeft het jaren geduurd voordat keuzes gemaakt waren en er eindelijk aan bouwen kon worden gedacht. Stroperig Op het moment dat de te bebouwen terreinen werden vastgesteld, kochten aannemers en projectontwikkelaars met grote spoed strategische gronden op. Door de stroperige wijze van overleg binnen de overheid had de particuliere sector daar alle gelegenheid toe en kwamen de gemeenten te laat. Gemeenten moesten met de betrokken organisaties onderhandelen, waarbij aannemers en projectontwikkelaars natuurlijk hun eisen stelden aan deelname aan het bouwprogramma. Vinex locaties De nieuwbouw volgens dit plan, vindt voor een groot deel plaats rond zeven grote steden. Hier worden woningen gebouwd. In de rest van Nederland worden woningen gebouwd. Van dit monsterprogramma van woningen zijn er tot op heden slechts afgebouwd. De overige moeten uiterlijk in 2005 gereed zijn. Nadat de te bouwen gebieden -Vinex (Vierde Nota Ruimtelijke ordening Extra)-locaties genoemd- waren bepaald, heeft het in sommige gevallen nog jaren geduurd voordat gemeenten de benodigde vergunningen hadden afgegeven. Hierdoor is een enorme vertraging ontstaan, terwijl de vraag naar nieuwbouwwoningen gigantisch is. De productie van woningen is nu eindelijk in volle gang. Tienduizenden kopers De politiek heeft natuurlijk tonnen boter op het hoofd als nu, na jaren van gesjoemel, uiteindelijk de marktpartijen de schuld krijgen van prijsopdrijving. Het waren altijd de gemeenten die in het verleden de grondprijzen opdreven, waardoor nieuwbouwprijzen stegen. De particuliere sector reageert niet anders. Het doet bovendien wat merkwaardig aan als dit Tweede-Kamerlid Duivesteijn stelt dat deze woningen te duur zijn, terwijl buiten de muren van het Binnenhof tienduizenden potentiële kopers zich verdringen om in aanmerking te mogen komen voor deze huizen. 16

17 De opmerkingen van Duivesteijn zijn ook merkwaardig, bezien in het licht van het advies van staatsecretaris Remkes van Volkshuisvesting aan de gemeenten om maatregelen te nemen tegen mensen die een nieuwbouwwoning alleen aankopen om deze vervolgens met tienduizenden guldens winst weer te verkopen. Hoezo, te duur? Adri Duivesteijn (PvdA) Kwaliteit De vraag naar koopwoningen is dus nog altijd torenhoog, terwijl het aanbod, vooral door overheidsmaatregelen, te laag blijft. Bovendien wordt op last van de overheid, nog steeds een te groot kwantum aan rijtjeswoningen gebouwd, terwijl de behoefte aan twee-onder-één-kappers en vrijstaande huizen enorm is. Daarnaast sluit de kwaliteit van de huidige nieuwbouw niet aan bij de behoefte van de markt. Er is grote behoefte aan duurdere woningen. Worden die te weinig gebouwd, dan kunnen gegadigden die een dergelijk huis kunnen betalen hun goedkopere woning niet verlaten, waardoor de doorstroming blokkeert. Schuld overheid In feite hebben zowel het Rijk als de gemeenten de prijsopdrijving in de hand gewerkt door zo lang te talmen met beslissingen. Het aanbod van woningen kon hierdoor de vraag niet meer bijbenen. Je hoeft geen econoom te zijn om te kunnen bedenken dat hiermee ingrediënten worden aangedragen voor een prijsstijging. Woningbehoeften Volgens het Woningbehoefte Onderzoek - W.B.O van het ministerie van Volkshuisvesting zijn minstens landgenoten al minimaal een half jaar op zoek naar een (andere) woning. Daaronder waren starters en doorstromers. Het tekort aan woningen bedraagt volgens dit onderzoek In 1998 bestond ca. 51% van de bestaande woningen uit koopwoningen. In 1994 was dat nog 47,6%. De vraag naar koopwoningen blijft hoog. Bij de doorstromers steeg het percentage tussen 1994 en 1998 van 49% naar 56%. Maar ook bij de starters nam de behoefte aan koopwoningen toe van 25% naar 34%. In het W.B.O is voor het eerst aan huurders gevraagd of men de huurwoning wilde kopen. Maar liefst huishoudens reageerden daar positief op. Niet iedereen krijgt echter de kans. Daarnaast denken ongeveer huishoudens er serieus over om binnen twee jaar een huis te kopen. Dat is 42 procent meer dan in De meerderheid van de kopers heeft echter moeite met de dichte wijkopzet van nieuwe woningen in de Vinex-wijken. Het zou aardig zijn wanneer de politiek duidelijkheid zou scheppen, waardoor projectontwikkelaars en aannemers wat slagvaardiger en meer marktgericht zouden kunnen optreden. De kans wordt dan groter dat de juiste woningtypen worden gebouwd en dat die bouw wat sneller vordert. Je moet er niet aan denken wat de gevolgen zullen zijn van een eventuele forse rentestijging, terwijl nog ruim woningen moeten worden gebouwd. Tot 2005 worden op Vinex locaties* woningen gebouwd. Ruim woningen zijn gepland in 7 grote stadgewesten: VINEX-LOCATIES aantal woningen Amsterdam Rotterdam Haaglanden Utrecht Eindhoven Arnhem-Nijmegen Twente totaal Overige NL totaal NL * Vinex staat voor: Vierde Nota Ruimtelijke ordening EXtra. 17

18 Bij aankoop eigen huis Notaristarieven omlaag! Na een jarenlange strijd die op initiatief van de vereniging eigen huis is gevoerd, heeft de overheid per 1 oktober jl. een nieuwe notariswet in werking gesteld, waarbij de huidige tarieven in een periode van drie jaar worden afgebouwd. De notaristarieven werden tot 1 oktober vastgesteld door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie K.N.B. die de tarieven niet baseerde op de kostprijs van de te passeren akte, maar op het belang van de transactie. Ondanks een aantal marginale tariefsverlagingen in het verleden, steeg het inkomen van de notaris fors als gevolg van de exploderende woningmarkt. Overgangsperiode In een overgangsperiode van drie jaar zullen de K.N.B.-tarieven echter worden afgebouwd. De ministers van Justitie en Economische zaken stellen in de overgangsperiode jaarlijks een regeling vast, waarvan de uitwerking direct na dat jaar zal worden beoordeeld. De regeling bevat op de huidige K.N.B.-tarieven gebaseerde bandbreedtes, waarbinnen de notaris zijn tarief met de klant moet overeenkomen. In de loop van de komende drie jaar worden de bandbreedtes verruimd. Tarieven Voor het eerste jaar zijn tarieven vastgesteld voor de onroerend goed praktijk Het tarief is gebaseerd op intervallen. Voor een woning die voor een bedrag van ƒ ,- wordt verkocht, geldt bijvoorbeeld een tarief tussen ƒ 1.333,- en ƒ 1.935,-. Over de uiteindelijke prijs kan met de notaris worden onderhandeld tussen deze twee uitersten. Tot 1 oktober kostte een transportakte voor een dergelijke transactie ƒ 2.117,-. Gemiddeld lijken de tarieven zo n 25% gedaald. Het is nu dus zinvol om vooraf een aantal notarissen te bellen en deze te vragen om het tarief. Daarna kunt u de goedkoopste kiezen. Koper kiest! Bij een woningtransactie is het gebruikelijk dat de koper de notaris kiest. De meeste koopaktes worden immers opgemaakt op basis van kosten voor de koper (k.k.). De notariskosten worden dus door de koper betaald. De vereniging eigen huis vindt het logisch dat de koper nu voortaan gaat shoppen alvorens de akte te laten passeren. Ook hoopt men dat makelaars zich voortaan wat afzijdig houden bij de keuze van de notaris, om belangenverstrengeling tussen makelaar en notaris te voorkomen. Koopsom/ hypotheek ƒ ƒ ƒ Overdrachtsakte*/ hypotheekakte* minimumprijs ƒ 2.811,- ƒ 2.886,- Prijs verlaging t.o.v. oude tarieven ƒ 492,- ƒ 607,- ƒ 660,- Groei aantal transporten notaris De onroerendgoedmarkt blijft nog steeds groeien. Volgens het kadaster zijn in de eerste vijf maanden van dit jaar koopaktes gepasseerd tegen exact in dezelfde periode van Dat is een groei van 2,1%. Opmerkelijk is de enorme toename van het aantal hypotheekaktes: dit jaar tegen vorig jaar. Dat is een groei van maar liefst 22,2%. Opvallend is bovendien dat er 66,8% meer hypotheekaktes dan koopaktes zijn ingeschreven hetgeen de berichten bij banken en verzekeraars bevestigt dat velen vanwege de lage rente hun hypotheek bij een andere bank hebben ondergebracht, ondanks de geldende boetebepalingen. ƒ 3.097,- MINIMUMTA- RIEF OUD TARIEF 18

19 (advertentie) EIGEN HUIS AANKOOPBEGELEIDING Wat doet C.A.K. allemaal voor u? 1. C.A.K. adviseert de juiste koopsom. 2. C.A.K. onderhandelt voor u en verlaagt de koopsom tot het absolute minimum. 3. C.A.K. controleert de door de verkopend makelaar opgestelde koopakte op juridische voetangels en klemmen. 4. C.A.K. zoekt de meest voordelige hypotheek voor u op. 5. C.A.K. zorgt voor rentekorting middels de Nationale Hypotheek Garantie. 6. C.A.K. stelt een notaris aan die de belangen van de koper in de gaten houdt. 7. C.A.K. begeleidt u tot na de aankoop. MAXIMALE HYPOTHEEK voor hypotheken met een 10 jaar vaste rente één inkomen twee inkomens met N.H.G. zonder garantie met N.H.G. zonder garantie ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- ƒ ,- AANGEKOCHT DOOR C.A.K. ALTIJD DE LAAGSTE RENTE VAN NEDERLAND Speciaal hypotheek-arrangement voor h.b.o.-ers en academici C.A.K. Financieel Advies Centrum voor h.b.o.-ers en academici 19

20 Spaarhypotheek ter discussie Steeds meer aanvallen op aftrek hypotheekrente! De fiscale aftrekbaarheid van de hypotheekrente staat onmiskenbaar op de tocht. Steeds meer politici en invloedrijke organisaties durven het onderwerp ter discussie te stellen. Enige weken geleden deed zelfs de Federatie van Nederlandse Vakverenigingen - F.N.V. - een uithaal naar het meest gekoesterde fiscale item van Nederland. Ongetwijfeld zal de lezer in diverse artikelen vergelijkingen met het einde van de zeventiger jaren hebben aangetroffen. De angst voor een nieuwe crash in de woningmarkt is dan ook zeer groot. En het moet gezegd, steeds meer elementen die toen aan de orde waren, steken ook nu de kop op. Knik in woningverkoop Aan de vooravond van de huizencrisis kaartte de toenmalige minister van Economische Zaken, Ruud Lubbers, de aftrekbaarheid van de hypotheekrente aan. Lubbers stond een plafond in de aftrek voor van ca. ƒ ,-. De minister deed deze uitspraak aan het eind van een hausse in de woningverkoop, waarbij de prijzen in vijf jaar tijd met ruim 100% waren gestegen. Kenmerkend was dat ook in die periode de olieprijzen, net als nu, verdubbelden. Al direct in de eerste maand na de suggestie van Lubbers daalden de omzetten bij makelaars met minimaal 50%. Nieuwe generatie In 1999, 21 jaar na Lubbers opmerking, en aan het eind van de volgende hausse, krijgt een 20

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

Het kopen en financieren van een woning

Het kopen en financieren van een woning Het kopen en financieren van een woning Beste heer/mevrouw, U staat op het punt om een (nieuwe) woning te kopen. Het kan zijn dat u zich als starter op de markt begeeft en dus voor het eerst een woning

Nadere informatie

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort

Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst. Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Woningmarktcijfers: huidige stand van zaken & blik op de toekomst Pieter van Santvoort, 15 april 2014 @pmjvansantvoort Onze diensten Van Santvoort Makelaars helpt al sinds 1976 bij transacties van: Bestaande

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM Data & Research 15 januari 2015 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het vierde kwartaal van 2014 nog steeds een opwaartse

Nadere informatie

De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015

De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015 De huizenmarkt in beweging: stappenplan huis kopen in 2015 De huizenmarkt en de nieuwste ontwikkelingen worden door veel makelaars nauwlettend in de gaten gehouden. Alhoewel het herstel van de markt nog

Nadere informatie

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente

De Hypotheek. De Hypotheekrente. Rentevastperiode. Wat is een hypotheek? Wat zijn de kosten van mijn lening? Variabele rente De Hypotheek Je gaat een woning kopen en hebt hiervoor een lening nodig van de bank. In deze toelichting proberen wij je inzichtelijk te maken wat een hypotheek is en wat de meest voorkomende vormen zijn.

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM Data & Research 9 oktober 2014 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het derde kwartaal van 2014 een zeer sterke opwaartse

Nadere informatie

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016

HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 HYPOTHEEK INDEX 2E KWARTAAL 2016 De Hypotheek Index geeft ieder kwartaal inzicht in het consumentengedrag op het gebied van hypotheken. De kerncijfers zijn afkomstig van De Hypotheker die met ruim 10 procent

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

De Conservatrix Hypotheek

De Conservatrix Hypotheek U mag vertrouwen op een aantrekkelijke rente. Maar dat is niet de enige zekerheid. De Conservatrix Hypotheek Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Een hypotheek van Delta Lloyd

Een hypotheek van Delta Lloyd Een hypotheek van Delta Lloyd Inhoud Belangrijk 3 Een hypotheek 4 Stappenplan 4 Lenen 5 De Budget Hypotheek 5 De DrieSterrenHypotheek 6 De Nieuwbouw Hypotheek 6 Bent u zelfstandig ondernemer? 6 Terugbetalen

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee.

special MILJOENENNOTA 2014 uitgaven 267,0 miljard inkomsten 249,1 miljard De miljoenennota en uw portemonnee. MILJOENENNOTA 2014 special De miljoenennota en uw portemonnee. inkomsten 249,1 miljard uitgaven 267,0 miljard Het kabinet heeft op Prinsjesdag bekend gemaakt hoe de begroting, met daarin het bezuinigingspakket

Nadere informatie

Hypotheken Pensioenen Verzekeringen Sparen

Hypotheken Pensioenen Verzekeringen Sparen Kennis- en Ervaringstoets hypotheken. Om een hypotheekofferte aan te kunnen vragen dient u onderstaande tekst te lezen, de toets te maken en uw gegevens in te vullen. Hierna dient u dit document naar ons

Nadere informatie

Welkom bij de HypotheekSpecialist

Welkom bij de HypotheekSpecialist Welkom bij de HypotheekSpecialist Meepraten over hypotheken Als u een huis wilt kopen, hoef u niet alles te weten over hypotheken. Het is wel in uw voordeel als u over de belangrijkste basiskennis beschikt.

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet!

De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! De 15 valkuilen om voor op te passen bij het aangaan van een lening of krediet! Wees u bewust van deze valkuilen om niet bedrogen uit te komen Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Valkuil 1. Aanbiedingen...

Nadere informatie

Dieptepunt op woningmarkt lijkt bereikt

Dieptepunt op woningmarkt lijkt bereikt PERSBERICHT Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen Betreft : NVM-woningmarktcijfers eerste kwartaal 2009 Datum :

Nadere informatie

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen.

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. Hypotheekgids 2014 Inleiding Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. De wijzigingen op het gebied van hypotheek en wonen zijn

Nadere informatie

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013 Persbericht Woningmarktcijfers.nl, Heerlen 21-01-2014 Nederlandse woningmarkt stabiel in tweede halfjaar 2013 De gemiddelde koopsom van de door het Kadaster geregistreerde woningtransacties kwam in december

Nadere informatie

Koopgarant. Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw

Koopgarant. Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Koopgarant Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Een koopwoning binnen handbereik Vanaf 2008 zijn de huizenprijzen flink gedaald. Daardoor is ook voor starters een koopwoning binnen

Nadere informatie

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013

2) Wanneer gaan de verschillende maatregelen in? Per 1 januari 2013 Oktober 2012 Nieuws hypotheekrenteaftrek Zoals het er nu voorstaat zal er vanaf 2013 alleen aftrek worden genoten voor hypotheekrente bij minimaal een annuïtaire aflossing. Op dit moment mag je nog de

Nadere informatie

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren

Een eigen huis. mogelijkheden voor kopen of huren Een eigen huis mogelijkheden voor kopen of huren Een woning kopen of huren? Verschillende verantwoordelijkheden Wilt u een woning kopen of een woning huren? Dat is een afweging die u maakt. Een van de

Nadere informatie

Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen

Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen Meepraten over hypotheken als u een huis wilt kopen Inleiding Welkom bij ZO.nl 3 De beste rente 1.1 Kijk verder dan het laagste rentepercentage 5 1.2 De samenstelling van je maandlast 6 1.3 Pas op met

Nadere informatie

Uitleg hypotheekvormen.

Uitleg hypotheekvormen. Ik wil mijn eerste huis kopen Uitleg hypotheekvormen. Als je graag een huis wilt kopen, dan heb je een hypotheek nodig. Ook als je je huis gaat verbouwen is het goed om naar je huidige hypotheek te kijken.

Nadere informatie

Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen

Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen Hypotheekvormen Kenmerken van diverse basisvormen van hypothecaire leningen Onderstaand geven wij u een korte beschrijving van de verschillende hypotheekvormen. Het betreft slechts een opsomming van de

Nadere informatie

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het!

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! Starters Renteregeling van Mitros Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! De Starters Renteregeling is ontwikkeld door woning corporaties, de hypotheek service

Nadere informatie

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen

Huizenmarkt stagneert door tekort aan betaalbare woningen Aan Van : de financieel-economische redacties en vakpers : de Nederlandse Vereniging van Makelaars o.g. en Vastgoeddeskundigen Betreft : NVM-woningmarktcijfers vierde kwartaal 2007 Datum : Nieuwegein,

Nadere informatie

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013?

Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Hoe zit het met op 31-12-2012 al bestaande hypotheken vanaf 1-1-2013? Voor alle op 31 december 2012 bestaande hypotheken blijven de oude hypotheekregels van kracht. Oversluiten van een bestaande schuld

Nadere informatie

Uitleg hypotheekvormen

Uitleg hypotheekvormen Uitleg hypotheekvormen Annuïteitenhypotheek Lineaire hypotheek Levenhypotheek Beleggingshypotheek Spaarhypotheek Hybride hypotheek Bankspaarhypotheek Aflossingvrije hypotheek Krediethypotheek Direct beginnen

Nadere informatie

De Conservatrix Hypotheek

De Conservatrix Hypotheek U mag vertrouwen op een aantrekkelijke rente. Maar dat is niet de enige zekerheid. De Conservatrix Hypotheek Een beetje conservatief is zo gek nog niet. Al sinds 1872 is Conservatrix gespecialiseerd in

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna

Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek. Ontwerp power point; Henk Douna Belasting betalen en Hypotheekrente aftrek Ontwerp power point; Henk Douna De grootste financiële beslissing in een mensenleven 2 520.000.000.000,- ( 520 mrd) Totale hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Door de dalende woningprijzen groeit het aantal huizen dat onder water staat. Onder water staan betekent dat de waarde van de woning lager is

Nadere informatie

igg bouweconomie marktanalyse

igg bouweconomie marktanalyse igg bouweconomie marktanalyse indices en prognoses kwartaalbericht, - Het herstel van de bouwmarkt krijgt steeds duidelijker vormen. Na een periode van circa zeven jaar waarin de prijzen eigenlijk continu

Nadere informatie

SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008

SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008 SUB-PRIME HYPOTHEKEN IN NEDERLAND Onderzoek door mr P.G. Lijesen/NHP augustus 2008 Aanleiding Na afloop van iedere rente-vast-periode wordt hypotheekrente opnieuw voor een bepaalde periode vast gezet.

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008

Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008 Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008 In dit kwartaalbericht van Woningmarkcijfers.nl de volgende onderwerpen: - prijsontwikkelingen en transacties september - prijsontwikkelingen en transacties

Nadere informatie

Van kijker naar koper

Van kijker naar koper Van kijker naar koper Wat komt er kijken bij het kopen van een woning? 2 Kopen van Actium Naast het verhuren, verkoopt Actium ook woningen. Zowel bestaande- als nieuwbouwwoningen. De koopwoningen variëren

Nadere informatie

De verschillende hypotheekvormen

De verschillende hypotheekvormen De verschillende hypotheekvormen Hierbij ontvangt u een beschrijving van een vijftal hypotheekvormen. Wij willen u vragen dit alvast door te nemen zodat u reeds bekend bent met de diverse hypotheeksoorten.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

Hypotheekschuld in Nederland:

Hypotheekschuld in Nederland: Hypotheekschuld in Nederland: Loan to value / loan to income Ruimteconferentie, 21 mei 2013 Marcel van Wijk Vastgoed en Woningmarkt ac.vanwijk@cbs.nl Agenda Recente ontwikkelingen Onderzoeksopzet Hypotheekschuld

Nadere informatie

Veilig uw eigen droomhuis kopen

Veilig uw eigen droomhuis kopen Veilig uw eigen droomhuis kopen Uw eigen woning Voor veel mensen is een eigen woning de ultieme droom. Waarschijnlijk de grootste aankoop in uw leven. Daarom is het van groot belang alles wat er bij de

Nadere informatie

een eigen huis kopen met zekerheid voor nu én later

een eigen huis kopen met zekerheid voor nu én later een eigen huis kopen met zekerheid voor nu én later Inhoud Uw koopwoning dichterbij 3 Betaalbaar en minder risico 4 U bent eigenaar 7 Kiezen voor een eigen huis 8 Waar kunt u op rekenen? 11 2 Uw koopwoning

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw

Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw Kopen met korting en terugkoopgarantie van bestaande bouw De huizenprijzen zijn tot 2008 enorm gestegen. Daardoor lijkt een koopwoning vooral voor starters onbereikbaar. Om u als kandidaat-koper te helpen,

Nadere informatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie

De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De Amsterdamse woningmarkt: voorzichtige stabilisatie De problemen op de wereldwijde financiële markten hebben de economie inmiddels meer dan twee jaar in haar greep. Vanaf oktober 28 zijn de gevolgen

Nadere informatie

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën,

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën, Directie Financiële Markten Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 24 mei 2007 FM 2007-00924 U Onderwerp Vragen van

Nadere informatie

NBG Finance: Uw hypotheek in 2012

NBG Finance: Uw hypotheek in 2012 NBG Finance: Uw hypotheek in 2012 NBG Finance blikt vooruit op de belangrijkste hypotheekontwikkelingen van het nieuwe jaar. In dit dossier leest u meer over de wijzigingen in de NHG-hypotheek, de hypotheektrend

Nadere informatie

VA S T G O E D. KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed

VA S T G O E D. KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed VA S T G O E D Koopgarant Kopen zonder zorgen! KOOPgarant is een product van Woondrecht Vastgoed 2 Veel mensen die nu een woning huren, zouden liever een woning kopen. Maar door de snel gestegen huizenprijzen

Nadere informatie

Algemene informatie hypotheken (starter)

Algemene informatie hypotheken (starter) Algemene informatie hypotheken (starter) Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Hypotheekvormen... 2 Annuïteitenhypotheek... 2 Lineaire hypotheek... 2 Leningvormen... 2 Doorlopend

Nadere informatie

Starterslening en Koopsubsidie

Starterslening en Koopsubsidie Starterslening en Koopsubsidie Voor starters op de woningmarkt is het kopen van een woning de laatste jaren niet eenvoudiger geworden. Ondanks de lage hypotheekrente en regelingen zoals Nationale Hypotheek

Nadere informatie

Prijsbewegingen op de koopwoningmarkt

Prijsbewegingen op de koopwoningmarkt 6 4 2 0 1995-2 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010-4 -6 Prijsbewegingen op de koopwoningmarkt OTB-cursus :De Markt van Koopwoningen Paul de Vries /TUDelft 6 4 2 0

Nadere informatie

Handige tips bij aankoop woning

Handige tips bij aankoop woning Handige tips bij aankoop woning Uw eigen woning Voor veel mensen is een eigen woning de ultieme droom en waarschijnlijk de grootste aankoop in hun leven. Daarom is het van groot belang alles wat er bij

Nadere informatie

DrieSterrenHypotheek. Wilt u een lening met een scherpe rente én flexibiliteit? Dan is de DrieSterrenHypotheek geschikt voor u.

DrieSterrenHypotheek. Wilt u een lening met een scherpe rente én flexibiliteit? Dan is de DrieSterrenHypotheek geschikt voor u. Pag. 1/5 G 01.1.05-0512 Wilt u een lening met een scherpe rente én flexibiliteit? Dan is de geschikt voor u. Wat zijn de voordelen van de? 1 Flexibiliteit door gunstige voorwaarden en tóch een scherpe

Nadere informatie

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen.

Nadeel Uiteindelijk wordt er geen vermogen opgebouwd om de hypotheek mee af te kunnen lossen. Welke hypotheekvorm past het beste bij uw specifieke situatie? Het is fijn om van tevoren al te weten welke basis hypotheekvormen er bestaan. Hieronder staan de hypotheekvormen een voor een kort beschreven

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 Op de gegevens voor de top 10% van 1999

Nadere informatie

Kentering op de Europese woningmarkten

Kentering op de Europese woningmarkten Na een hausse die twaalf jaar duurde, is nu in de meeste Europese landen waaronder Nederland een afvlakking van de huizenprijsstijging te zien. In enkele landen dalen de prijzen zelfs. Een belangrijke

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

Voorbeeld gebaseerd op een goede adviespraktijk m.b.t. bruto/netto berekening: man, 44 jaar en vrouw, 40 jaar Verstrekte hypotheek in 2006 195.

Voorbeeld gebaseerd op een goede adviespraktijk m.b.t. bruto/netto berekening: man, 44 jaar en vrouw, 40 jaar Verstrekte hypotheek in 2006 195. Casussen fiscaliteit In dit document biedt de AFM u als financiële dienstverleners enkele uitgewerkte praktijkvoorbeelden aan die de AFM heeft aangetroffen bij haar onderzoek. Er zijn voorbeelden die in

Nadere informatie

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt.

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. De gemeente wil het huurders gemakkelijker maken om in Utrecht een woning te kopen. Met het verstrekken van

Nadere informatie

Van huurder naar koper

Van huurder naar koper Van huurder naar koper Is het kopen van mijn huurwoning iets voor mij? U huurt een woning van Actium. U ontving van ons een aanbod om uw huurwoning te kopen. We kunnen ons voorstellen dat dit veel vragen

Nadere informatie

Woning kopen van Kennemer Wonen

Woning kopen van Kennemer Wonen Woning kopen van Kennemer Wonen Ga ik een huis kopen of huren? Dat is een vraag die serieuze aandacht verdient. Kopen heeft voordelen, maar ook nadelen. En dat geldt natuurlijk ook voor huren. In deze

Nadere informatie

Lees deze brochure zorgvuldig door. Uw hypotheekadvies bij de Rabobank. Een aandeel in elkaar

Lees deze brochure zorgvuldig door. Uw hypotheekadvies bij de Rabobank. Een aandeel in elkaar Lees deze brochure zorgvuldig door. Uw hypotheekadvies bij de Rabobank Een aandeel in elkaar Uw hypotheekadvies bij Rabobank U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig idee voor de verbouwing of u vraagt

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen:

Hoofdstuk 12. Vreemd vermogen op lange termijn. Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op lange termijn Een lening (schuld) met een looptijd van langer dan een jaar. We bespreken 3 verschillende leningen: 1. Onderhandse lening. 2. Obligatie lening. 3.

Nadere informatie

De Roche. Hypotheek waaier. Een persoonlijke keus voor uw toekomst. Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is

De Roche. Hypotheek waaier. Een persoonlijke keus voor uw toekomst. Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is De Roche Hypotheek waaier Een persoonlijke keus voor uw toekomst Het kiezen van de juiste hypotheekvorm is zeker niet eenvoudig; er zijn ontzettend veel mogelijkheden en bovendien vormt uw beslissing de

Nadere informatie

Benodigde hypotheek 200.000 Hypotheekrente 5% WOZ-waarde 200.000

Benodigde hypotheek 200.000 Hypotheekrente 5% WOZ-waarde 200.000 Inleiding De inkt van het Kunduzakkoord is nog niet opgedroogd en de gevolgen worden al merkbaar. In slechts twee dagen tijd werd er een akkoord bereikt waar heel summier ook iets in stond over de woningmarkt.

Nadere informatie

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar

koopwoning uw eerste een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar uw eerste koopwoning een handig stappenplan voor de aanstaande huiseigenaar 2 uw eerste koopwoning uw eerste koopwoning Thuis; een eigen huis geeft een goed gevoel. Toch is een huis kopen nog een hele

Nadere informatie

financiële dienstverlening

financiële dienstverlening Algemene gegevens cliënt Algemene gegevens partner Naam : Naam : Geboortedatum : Geboortedatum : Algemene Kennis en Ervaring 1. Wat weet u van hypotheken? 2. Wat weet u van beleggingsproducten? 3. Wat

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7. Door de dalende woningprijzen groeit het aantal huizen dat onder water staat. Onder water staan betekent dat de waarde van de woning lager is

Nadere informatie

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE

UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE UITSLAGEN WONEN ENQUÊTE 3 E KWARTAAL 211 Gemaakt voor NVM Wonen Gemaakt door NVM Data & Research Inhoudsopgave 1 Introductie enquête... 3 1.1 Periode... 3 1.2 Respons... 3 2 Staat van de woningmarkt...

Nadere informatie

Nieuwbouw Hypotheek. Koopt u een nieuwbouwwoning? Of gaat u uw woning verbouwen? Dan is de Nieuwbouw Hypotheek geschikt voor u.

Nieuwbouw Hypotheek. Koopt u een nieuwbouwwoning? Of gaat u uw woning verbouwen? Dan is de Nieuwbouw Hypotheek geschikt voor u. Nieuwbouw Hypotheek Koopt u een nieuwbouwwoning? Of gaat u uw woning verbouwen? Dan is de Nieuwbouw Hypotheek geschikt voor u. Wat zijn de voordelen van de Nieuwbouw Hypotheek? 1 Uw offerte is 7 maanden

Nadere informatie

Koopgarant. Informatieset

Koopgarant. Informatieset Koopgarant Informatieset 26 augustus 2013 Koopgarant maakt een koopwoning betaalbaar en bereikbaar. U krijgt een korting bij de aankoop van een woning en heeft daardoor dus lagere woonlasten. De terugkoopgarantie

Nadere informatie

Woning kopen van Kennemer Wonen. Ga ik een huis kopen of huren? Dat is een vraag. de Koopgarant constructie. Met Koopgarant

Woning kopen van Kennemer Wonen. Ga ik een huis kopen of huren? Dat is een vraag. de Koopgarant constructie. Met Koopgarant Woning kopen van Kennemer Wonen Ga ik een huis kopen of huren? Dat is een vraag die serieuze aandacht verdient. Kopen heeft voordelen, maar ook nadelen. En dat geldt natuurlijk ook voor huren. In deze

Nadere informatie

Starterslening Hof van Twente

Starterslening Hof van Twente Gemeente Hof van Twente 2010-2011 Starterslening Hof van Twente Meer kansen voor starters op de koopwoningmarkt in Hof van Twente. w w w. h o f va n t w e n t e. n l Vanwege de hoge huizenprijzen is het

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Bijlage I: Woningmarktcijfers 1 e kwartaal 2009

Bijlage I: Woningmarktcijfers 1 e kwartaal 2009 Bijlage I: Woningmarktcijfers 1 e kwartaal 2009 De prijs van de gemiddelde verkochte woning daalt met -3,1% in het 1e kwartaal van 2009. De prijs per m2 daalt met -2,6%. De definitieve cijfers komen voor

Nadere informatie

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem

open +verk kopen eigen huis maga eigen hu is maga i z ne september 2014 ne septem kopen+verkopen 52 eigen huis magazine september 2014 Scheiden wordt (te) duur voor huisbezitter Bij elkaar blijven voor de hypotheek Sinds de crisis op de woningmarkt, is scheiden toch al naar en duur

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel van: (naam): In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op

Nadere informatie

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank Voorwoord Sinds begin jaren negentig domineren koopwoningen de Nederlandse woningmarkt. Er worden stelselmatig meer koop- dan huurwoningen opgeleverd en het aantal koopwoningen is inmiddels groter dan

Nadere informatie

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling ook u kunt kopen met de 2 3 uw eigen droomhuis dichterbij dé sleutel naar uw eerste koophuis! Droomt u ook van een eigen huis? Van zo n heerlijke woning die je kunt inrichten en vormgeven zoals je dat

Nadere informatie

Informatiedocument De Erfpachter BV

Informatiedocument De Erfpachter BV Informatiedocument De Erfpachter BV U staat op het punt om een woning te kopen. De Erfpachter BV. wil u via dit Informatieboek informeren over De Erfpachter BV. Hieronder zetten we graag voor u uiteen

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met

Nadere informatie

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning

SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning CPB Notitie Datum : 27 augustus 2004 Aan : de SP, de heer E. Irrgang SP-voorstel fiscale behandeling eigen woning 1 Inleiding De SP-fractie heeft het CPB gevraagd de budgettaire en koopkrachteffecten te

Nadere informatie

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD De macro-vraaglijn of geaggregeerde vraaglijn geeft het verband weer tussen het algemeen prijspeil en de gevraagde hoeveelheid binnenlands product. De macro-vraaglijn

Nadere informatie

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam

Sprekende Cijfers. Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt. Gemeente Rotterdam. Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers 2010-4 / Woningmarkt gemeente Rotterdam Sprekende Cijfers Kwartaalbericht Q4 Woningmarkt pagina 1 van 8 Gemeente Rotterdam Gemeente Rotterdam Januari 2011 Inleiding Beste lezer, Voor

Nadere informatie

geldig? 1 Uw offerte is 7 maanden geldig. En als u dat wilt, Hypotheek? Nieuwbouw Hypotheek toch niet doorgaat? Hypotheek geldig?

geldig? 1 Uw offerte is 7 maanden geldig. En als u dat wilt, Hypotheek? Nieuwbouw Hypotheek toch niet doorgaat? Hypotheek geldig? Pag. 1/5 G 01.1.18-0413 Koopt u een nieuwbouwwoning? Of gaat u uw woning In deze brochure staat de volgende informatie In deze brochure de volgende informatie ouwwoning? u uw verbouwen? Of Dangaat is de

Nadere informatie

Verstandig een hypotheek kiezen

Verstandig een hypotheek kiezen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig een hypotheek kiezen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die een hypotheek wil afsluiten

Nadere informatie

Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect

Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect Verlaging overdrachtsbelasting heeft positief effect Door laag consumentenvertrouwen en schuldencrisis zijn kopers nog altijd schuw Aantal transacties stijgt in het derde kwartaal met 4% Banken moeten

Nadere informatie