De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2011"

Transcriptie

1 Indicatoren bedrijfsruimtemarkt Opname Aanbod Huurprijzen Beleggingsvolume m² m² 47 per m² 625 mln m² m² 47 per m² 480 mln. Economie en bedrijfsruimtemarkt In groeide de Nederlandse economie met circa 1,2% ten opzichte van Het jaar kende echter twee gezichten. Waar het begin van zich nog duidelijk positief ontwikkelde met relatief sterke groeicijfers, sloeg de stemming medio het jaar om. In het laatste kwartaal van belandde Nederland zelfs in een recessie. Een belangrijke motor achter de economische groei eind 2010 begin was de sterke groei van de im- en export als gevolg van een sterke toename van de wereldhandel. Op jaarbasis lieten zowel import (+3,5%) als export (+3,8%) nog wel een groei zien, maar op kwartaalbasis daalde zowel de import als de export in de tweede helft van. Ontwikkeling in- en uitvoer 15% 10% 5% 0% -5% -10% -15% Bron: CBS +16% +2% -1% +30% I II III IV I II III IV I II III IV I II III IV Invoer k-o-k Uitvoer k-o-k Invoer j-o-j Uitvoer j-o-j Het belang van de wereldhandel voor de Nederlandse economie hangt samen met de wederuitvoer naar andere landen binnen Europa en naar Duitsland in het bijzonder. Daarbij spelen de mainports Amsterdam en Rotterdam en luchthaven Schiphol een belangrijke rol. In alle drie de mainports was slechts sprake van een zeer beperkte groei van de overslag van goederen. In de sector transport en logistiek is nog altijd sprake van overcapaciteit, druk op de transportprijzen en toenemende concurrentie uit het buitenland. Naast de export zwakte ook de groei van de industriële productie af gedurende. Hoewel de bouwsector een licht herstel vertoonde in, blijft de sector in zwaar weer zitten. De bouwproductie ligt nog steeds ruim onder het niveau van voor 2009 en ook voor de komende jaren wordt nog geen verbetering verwacht. De consumentenbestedingen laten nauwelijks groei zien en gedurende zakte het vertrouwen naar een dieptepunt. De werkloosheid is in Europees perspectief wel nog altijd laag, maar vertoonde vooral in het tweede halfjaar een stijgende lijn. De voor seizoensinvloeden gecorrigeerde werkloosheid kwam eind uit op , wat een stijging van bijna 14% is ten opzichte van eind Hoewel het beeld op de bedrijfsruimtemarkt licht verbeterde, is dit vooral te danken aan een goed eerste halfjaar. Ondanks de sterke toename van de opname is het aanbod toch gestegen in, hoewel aanzienlijk minder dan in De gemiddeld gerealiseerde huurprijs kwam uiteindelijk iets lager uit dan in De vraag naar moderne logistieke ruimte houdt aan, maar het aanbod in het topsegment neemt af. Er is nog wel grote terughoudendheid met het starten van nieuwe ontwikkelingen. De stijging van de beleggingen is vooral te danken aan twee grote portefeuilletransacties aan het begin van. De bruto aanvangsrendementen zijn gedurende het jaar weer onder opwaartse druk komen te staan.

2 Economische indicatoren (in %) * Economische groei 1,8-3,5 1,7 1,2-0,75 Werkloosheid 3,8 4,8 5,4 5,4 6,75 Inflatie 2,5 1,2 1,3 2,3 2,25 Export 1,0-9,2 10,8 3,7-1,75 Invoer 3,7-10,4 10,6 3,5-1,75 * Betreft prognoses CPB, overige cijfers CBS Vooruitzichten 2012 De onzekerheid rond de schuldenproblematiek in Zuid-Europa houdt onverminderd aan. Tot nog toe zijn alleen kleinere economieën (Griekenland, Portugal en Ierland) in de problemen gekomen. De angst voor besmetting naar grotere economieën zoals Spanje, Italië en zelfs Frankrijk blijft aanwezig. Niet alleen de schuldenproblematiek in Europa, maar ook die in de Verenigde Staten en de groeivertraging in belangrijke economieën zoals China hebben een negatieve invloed op de groei van de wereldeconomie en daarmee samenhangend de wereldhandel. De meeste landen in de Europese Unie (ook Nederland) hebben een begrotingstekort dat het maximum van 3% van het BBP (ruim) overschrijdt. Om terug te komen tot het maximumniveau zullen deze landen fors moeten bezuinigen, wat een sterk negatief effect zal hebben op de economische groei. Het CPB verwacht voor 2012 een krimp van de Nederlandse economie van 0,75%. Pas in 2013 wordt een licht herstel verwacht. Voor de jaren daarna verwacht het CPB slechts een matige economische groei van circa 1,5%. de export met 1,75%. De werkloosheid zal naar verwachting oplopen tot circa 6,75% in Ook voor 2013 wordt nog een stijging verwacht. De verwachte krimp van de economie in 2012 en het matige herstel in de jaren daarna zal nadelig uitpakken voor de vraag naar bedrijfsruimte. De vraag van zowel gebruikers als beleggers zal voornamelijk nog gericht zijn op moderne bedrijfsruimte. Het aanbod van verouderde bedrijfspanden loopt daardoor verder op. In dit segment zal de prijsdruk dan ook alleen maar verder toenemen. Op de beleggingsmarkt blijft een gebrek aan goede investeringsmogelijkheden. De vraag richt zich op moderne, langjarig verhuurde objecten. Het aanbod van dergelijke beleggingsobjecten is echter schaars. Wel liggen er nog steeds mogelijkheden wat betreft sale-and-leaseback transacties. De bruto aanvangsrendementen voor het topsegment zullen naar verwachting stabiel blijven tot licht oplopen in Vooruitzichten 2012 Aanbod Opname Huur Beleggingen BAR Moderne logistiek / / / Middensegment / / / / Verouderde bedrijfsr. Al deze negatieve ontwikkelingen hebben een sterke invloed op de twee belangrijkste economische pijlers van de Nederlandse economie: de consumentenbestedingen en de export. Het CPB verwacht dat de consumptie van huishoudens in 2012 met een half procent zal afnemen en

3 Opname De opname in kwam uit op ruim 2,7 miljoen m². Dit is een stijging van bijna 16% ten opzichte van De stijging is te danken aan een goed eerste halfjaar en een zeer sterk vierde kwartaal. Het goede eerste halfjaar was waarneembaar bij alle typen bedrijfsruimten. Zo steeg de opname van nietlogistieke bedrijfsruimte in het eerste halfjaar met 36% en dat van logistieke bedrijfsruimte met 28%. In het tweede halfjaar was na een zeer slecht derde kwartaal (-30%) wel weer sprake van een stijging van de opname in het vierde kwartaal (+29%) bij logistiek vastgoed. Dat was vooral te danken aan PostNL die in het laatste kwartaal voor m² logistiek vastgoed uit de markt nam. PostNL is momenteel bezig met een reorganisatie, waarbij het de huidige 35 distributiecentra terug wil brengen tot 18 grotere distributiecentra. Bij niet-logistieke bedrijfsruimte was overigens een zelfde ontwikkeling waar te nemen met een aanzienlijke daling van de opname in het derde kwartaal (-15%) en een opleving in het vierde kwartaal (+19%). Overigens lijkt deze opleving in de opname bij zowel logistieke als nietlogistieke bedrijfsruimte van korte duur. De eerste maanden van 2012 duiden op een dramatisch verloop van de opname. Opname bedrijfsruimte per kwartaal (x m²) Het aantal transacties lag in hoger dan in 2010, circa 18%. Het gemiddelde metrage per transactie kwam echter circa 2% lager uit op m². Vooral in de grootteklasse tussen de m² en m² kwam de opname veel hoger uit (+21%). Ook het aantal transacties in deze categorie was ruim hoger (+23%). Circa 40% van de opname kwam voor rekening van de sector Logistiek. De sectoren Handel en transport overig en Bouw en industrie namen elk ruim een vijfde van de opname voor hun rekening. De logistieke sector is overigens al jaren de grootste afnemer van bedrijfsruimte. In bedroeg de opname van logistieke ruimte 1,1 miljoen m². De opname van niet-logistieke ruimte kwam uit op 1,6 miljoen m². Veel transacties betreffen verplaatsing van verouderde panden op minder goede locaties naar modernere panden op betere locaties. Ook vinden er nog steeds relatief veel huurverlengingen plaats. Opname naar sector 21% 13% 3% 40% Logistiek Handel en transport overig Bouw en industrie Diensten I 2009 II III IV I 2010 II III IV I II III IV 23% Overig/onbekend

4 De opname naar regio laat grote verschillen zien. Zo steeg de opname ten opzichte van 2010 fors in Midden- en Zuid-Nederland. In West-Nederland steeg de opname licht, terwijl in Oost-Nederland het opnameniveau juist ligt lager uitkwam. Binnen Midden-Nederland kwam de stijging vooral voor rekening van de regio Utrecht. In Zuid-Nederland kwam de stijging vooral voor rekening van West-Brabant waar de opname verdrievoudigde. De opname van logistieke ruimte vertienvoudigde zelfs, terwijl de opname van overige bedrijfsruimte afnam met 5%. Overigens nam het aanbod in Zuid- Nederland ook toe in de regio s Den Bosch, Zuid-Limburg, Zeeland en Regio Tilburg. In de regio s Eindhoven en Noord- en Midden-Limburg nam de opname juist af. Binnen de regio Oost is er ook sprake van grote onderlinge verschillen. Zo steeg de opname vooral in de regio Zwolle/Deventer en Twente, terwijl Rivierenland, Arnhem/Nijmegen en Achterhoek een sterke daling lieten zien. In Noord-Nederland nam de opname in Groningen en Friesland toe en in Drenthe af. In de regio West kwam de opname vooral in de regio Haaglanden en Haarlemmermeer hoger uit, terwijl in de Regio Amsterdam en Rotterdam de opname daalde. Opname per regio Regio 2010 Stijging/daling Noord % Oost % Midden % Zuid % West % Totaal % Deze cijfers kunnen in sterke mate worden vertekend door incidentele, grootschalige (vooral logistieke) transacties. Er werden enkele grote transacties gerealiseerd in onder andere Utrecht en de regio West-Brabant. De grootste transacties in waren zonder uitzondering logistieke ruimtes. De grootste was de aanhuur van m² door Syncreon in Tilburg. De grootste transactie van niet-logistieke ruimte betrof de aankoop van een bedrijfspand van bijna m² in Terneuzen. Top 10 gebruikerstransacties Plaats Locatie Huurder/koper m² Tilburg Vossenberg-West Syncreon Utrecht Lage Weide Kuehne + Nagel Bergen op Zoom Noordland TNT Fashion Group Oud Gastel Borchwerf DHL Supply Chain Amsterdam Amsterdam West PostNL Venlo Trade Park Noord DSV Solutions/Nutricia Roosendaal Borchwerf Plus Den Bosch De Herven PostNL Utrecht Kanaleneiland PostNL De Kwakel Bloemenveiling Florimex International Aanbod Het aanbod bedrijfsruimte is in met 2% gestegen ten opzichte van ultimo In totaal wordt momenteel circa 11,6 miljoen m² bedrijfsruimte aangeboden. Historisch gezien is dit nog nooit zo hoog geweest. Sinds 2008 is het aanbod met meer dan 50% toegenomen en een groot deel daarvan is structureel van aard. De forse toename van het aanbod op de bedrijfsruimtemarkt is vooral te wijten aan de sterk verminderde economische activiteit evenals de matige kwaliteit van een deel van de voorraad. Daarnaast speelt mee dat een belangrijk deel van de vraag bestaat uit vervangingsvraag, waarbij verouderde bedrijfsruimte wordt ingeruild voor (meer) moderne ruimte. De aanbodstijging in kwam geheel voor rekening van de stijging in aanbod van logistieke ruimtes. Het aanbod van logistieke bedrijfsruimte steeg ten opzichte van eind 2010 met 5%. Het aanbod van overige bedrijfsruimte bleef vrijwel onveranderd.

5 Aanbod en opname bedrijfsruimte (x m²) Aanbod ultimo Opname In het nam het aanbod vooral toe in Oost-Nederland. In Midden- en West-Nederland was sprake van een kleine aanboddaling. In Zuid-Nederland steeg het aanbod licht. De aanbodstijging was bovengemiddeld in de regio s Drechtsteden (+33%), Haaglanden (+17%), Rivierenland (+16%), Drenthe (+13%), Twente (+12%) en Zwolle/Deventer (+12%). In Groot-Rijnmond (-14%), West-Brabant (-8%), Regio Utrecht (-8%) en Overig Noord-Holland (-7%) was juist sprake van een aanzienlijke daling van het aanbod. Het aanbod nam vooral toe in de categorie van tot m² (+4%). Bijna 45% van het totale aanbod, in totaal circa 5,1 miljoen m², is grootschalig (vanaf m²). Ruim de helft daarvan betreft logistieke ruimte. Momenteel is circa 2,3 miljoen m² logistieke ruimte beschikbaar, een stijging van 5% ten opzichte van het eind Het aanbod van panden voor industrieel gebruik is beperkt. Veelal is de aangeboden bedrijfsruimte echter zowel voor logistieke als voor productiedoeleinden of een combinatie daarvan te gebruiken dan wel daartoe geschikt te maken. Het totale aanbod is verdeeld over bijna objecten. Daarmee steeg het aantal aanbiedingen met bijna 1,5% ten opzichte van eind Het gemiddelde aanbodmetrage per object lag, net als in 2010, rond de m². Aanbod bedrijfsruimte ultimo naar grootteklasse Metrageklasse Aantal Metrage in m² en meer Totaal Aanbod per regio Regio Ultimo 2010 Ultimo Stijging/daling Noord % Oost % Midden % Zuid % West % Totaal %

6 Huurprijzen Ondanks de gestegen vraag naar bedrijfsruimte in zijn de huurprijzen licht gedaald. In het eerste halfjaar van was nog sprake van een lichte stijging van de huurprijzen. In heel bedroeg de gemiddelde gerealiseerde huurprijs 47 per m². Dit is 1% lager dan de gemiddelde gerealiseerde huurprijs in Per regio zijn er grote verschillen. Zo lag de gemiddelde gerealiseerde huurprijs in Noord-Nederland circa 6% hoger in vergelijking met Terwijl in West-Nederland de gemiddelde gerealiseerde huurprijs circa 6% lager uitkwam. De huurprijzen zijn sterk afhankelijk van de locatie en de staat van het pand. De samenstelling van de verhuurde panden kan wat betreft kwaliteit, locatie en ligging per jaar sterk verschillen, wat een sterke invloed heeft op de gemiddelde gerealiseerde huurprijs. De mediane huurprijs lag in wel boven die van 2010, 49 per m² versus 48 per m². Gemiddeld gerealiseerde huurprijzen* bedrijfsruimte per regio (in ) Regio Stijging/daling Noord % West % Midden % Oost % Zuid % Landelijk % * Exclusief huurprijzen voor logistieke bedrijfsruimte bedrijfspanden op minder gunstige locaties staan nog steeds onder druk. Hiervoor geldt een huurniveau van tussen de 25 en 40 per m², met incidentele uitschieters naar beneden. Nieuwbouw De planvoorraad voor nieuwe bedrijfsruimte bedroeg per 1 januari 2012 circa 1,8 miljoen m². Circa 42% van deze nieuwbouwprojecten betreft logistiek vastgoed. Er worden momenteel nauwelijks nieuwe projecten op risico (i.e. zonder huurder) in aanbouw genomen. Het grootste deel van de nog te realiseren bedrijfsruimte staat gepland in de regio Eindhoven ( m²), de regio West-Brabant ( m²) en de regio Haarlemmermeer ( m²). Ook hier gaat het vooral om logistieke ruimte (circa 75%). In de provincie Noord-Holland zijn de meeste projecten te vinden in de regio s Amsterdam en Haarlemmermeer. In Zuid-Holland staat het grootste gedeelte van de nieuw te realiseren bedrijfsruimte gepland in de regio s Groot-Rijnmond en Haaglanden. In Gelderland ligt het zwaartepunt in de regio Arnhem-Nijmegen, gevolgd door de regio Veluwe. In Noordoost Nederland ligt het accent sterk op bedrijfsverzamelgebouwen die in units kunnen worden verkocht of verhuurd. Projecten bedrijfsruimte in verhuur ultimo naar type object in m² 31% Voor nieuwe logistieke complexen zijn de huurprijzen redelijk stabiel gebleven. Hier worden huurprijzen van gemiddeld tussen de 50 per m² en 65 per m² gerealiseerd. De huurprijzen in de belangrijkste logistieke hotspots bevinden zich aan de bovenkant van die bandbreedte. De hoogste huurprijzen worden gerealiseerd in de gemeente Haarlemmermeer, waar voor logistieke ruimte aan de luchthaven Schiphol tophuurprijzen van circa 90 per m² worden gerealiseerd. De huurprijzen voor minder courante 27% 42% Logistiek Units Overig/onbekend

7 Beleggingsmarkt In werd circa 625 miljoen in bedrijfsruimten geïnvesteerd door beleggers. Dit is een forse stijging van circa 30% ten opzichte van 2010 toen het beleggingsvolume nog ruim 480 miljoen bedroeg. Ruim 400 miljoen werd geïnvesteerd in logistiek vastgoed. Dit is een verdubbeling ten opzichte van De beleggingen in overige bedrijfsruimten namen met 23% af tot bijna 225 miljoen. Het beleggingsvolume ligt overigens nog ver onder het niveau van voor De stijging van de beleggingen in logistiek vastgoed is vooral te danken aan twee grote portefeuille transacties aan het begin van. De Amerikaanse belegger W.P. Carey kocht door middel van een sale-and-leaseback een portefeuille met zes distributiecentra ( m²) van C1000 voor ruim 145 miljoen. C1000 huurde de distributie voor 15 jaar terug (triple net). Het Belgische vastgoedfonds WDP kocht een portefeuille met zes warehouses ( m²) van Wereldhave voor circa 40 miljoen. De gemiddelde looptijd van de huurcontracten bedraagt 4 jaar. Beleggingsvolume per kwartaal (in mln.) I 2008 II III IV I 2009 Beleggingsvolume II III IV I 2010 II III IV I II III IV Gemiddelde volume gemeten over vier kwartalen Er werden 5 single-asset transacties gerealiseerd boven de 20 miljoen. De grootste transactie betreft de aankoop van een distributiecentrum van m² in Waddinxveen voor ruim 32 miljoen. Grootste (single-asset) beleggingstransacties Plaats Koper Type* Metrage Koopsom ( mln) Waddinxveen Een belegger L ,3 Tilburg Deka Immobilien L ,2 Waalwijk ABN Amro MeesP. L ,0 Zevenbergen Deka Immobilien L ,1 Venlo Aspen Real Estate L ,5 Maasvlakte RT Dudok L ,0 Amsterdam Ver. Bedr. Centra B ,7 Moerdijk Dudok L ,6 Waalwijk ProLogis L ,9 Moerdijk ING Insurance L ,6 * Type L is logistiek, B is bedrijfspand overig De Duitse belegger Deka Immobilien verwierf twee distributiecentra in Tilburg en Moerdijk/Zevenbergen. Het betreft de distributiecentra voor Rhenus Contract Logistics en DSV Solutions. Dudok verwierf wat betreft oppervlakte het grootste object. Via een sale-and-leaseback transactie kocht Dudok het distributiecentrum van Reebok op de Maasvlakte Rotterdam. Daarnaast verwierf Dudok nog het distributiecentrum van Delta Marine Terminal in Moerdijk. De grootste niet-logistieke belegging betreft de aankoop van een bedrijfsverzamelgebouw aan de Archangelkade in Amsterdam.

8 Ontwikkeling bruto aanvangsrendementen (k.k.) Bandbreedte Bandbreedte 2010 Van Tot Van Tot Beste locaties 8,0% 9,5% 8,0% 9,75% Overige locaties 9,0% 12,5% 9,0% 12,3% Logistiek 7,0% 10,5% 7,7% 9,8% ABN Amro MeesPierson, heeft ten behoeve van zijn Real Estate Growth Fund, een distributiecentrum in Waalwijk gekocht voor 23 mln. Verkoper is Spar die het direct terug huurt voor 15 jaar. Het pand heeft een verhuurbaar oppervlakte van m². De aanvangsrendementen voor moderne logistieke bedrijfsruimte lieten een wisselend beeld zien in. Aan het begin van het jaar werden de scherpste rendementen gerealiseerd, die zelfs lager lagen dan in Echter in het tweede halfjaar liepen de aanvangsrendementen weer op. Aan het eind lagen ze boven die van De bandbreedte wijzigde van 7% tot 10% aan het begin van naar 8% tot 10,5% aan het einde van het jaar. De gerealiseerde bruto aanvangsrendementen voor de overige bedrijfsruimten lieten een zelfde ontwikkeling zien als die van de logistieke ruimten. Voor de beste locaties lagen de aanvangsrendementen tussen de 8% en 9,5% in. Voor de overige locaties tussen de 9% en 12,5%. Aanvangsrendementen voor incourante bedrijfsruimte kan zelfs ver boven de bandbreedte uitkomen. Er is dan ook zeer weinig interesse in dit segment, alleen als er sprake is van langjarige verhuur of herontwikkelingspotentie zijn beleggers bereid te investeren. Distributiecentrum van Delta Marine Terminal

9 Logistiek Economie en logistiek De sectoren Handel en Vervoer en opslag zijn samen goed voor bijna 23% van de werkgelegenheid in Nederland. De ontwikkeling van de internationale handel en daarmee de transportsector is dan ook van groot belang voor de ontwikkeling van de Nederlandse economie. In was er sprake van een aanzienlijke groeivertraging van de wereldhandel en daarmee de im- en export in Nederland. De vooruitzichten voor 2012 zijn nog somberder, met een verwachte daling van de zowel de im- en export (-1,75%) als de relevante wereldhandel (-1,75%). De wederuitvoer zal zelfs nog meer afnemen. Er is echter nog veel onzekerheid met betrekking tot de economische prognoses en voor de transportsector is van groot belang hoe de wereldeconomie en daarmee samenhangend de wereldhandel zich zal ontwikkelen. De haven van Rotterdam zag in een lichte groei in de overslag van goederen (totaal 433 miljoen ton). Dit is een stijging van 1% ten opzichte van De goederenoverslag in de Amsterdamse havens groeide met 2% tot bijna 93 miljoen ton. Ook de luchtvracht op Schiphol liet een beperkte stijging van 1% tot 1,5 miljoen ton. Volgens TLN (Transport en Logistiek Nederland) zijn de verwachtingen met betrekking tot de vraag naar transport en logistieke dienstverlening gematigd negatief. Circa 53% van de logistieke ondernemers verwacht dat de bedrijvigheid op eenzelfde niveau zal liggen als in en circa 32% verwacht dat de bedrijvigheid zal afnemen in. Daarnaast spelen oplopende brandstofprijzen en toenemende concurrentie vanuit Oost-Europa de transportsector parten. Een pluspunt van het afgelopen jaar was dat de winstgevendheid is gestegen doordat veel bedrijven flink in de kosten hadden gesneden. Economische indicatoren (in %) * Economische groei 1,8-3,5 1,7 1,2-0,75 Export 1,0-9,2 10,8 3,7-1,75 Wederuitvoer 3,6-6,9 17,2 6,3-3,0 Invoer 3,7-10,4 10,6 6,25-1,75 Relevante wereldhandel 1,6-13,6 11,0 4,0-1,75 * Betreft prognoses CPB maart 2012, overige cijfers CBS Opname De stagnatie van de wereldeconomie die halverwege inzette en de daaruit volgende recessie in Nederland in het laatste kwartaal van het jaar is nog niet terug te zien in de opnamecijfers. Over heel werd er bijna 13% meer logistieke ruimte opgenomen ten opzichte van De opname in bedroeg bijna 1,1 miljoen vierkante meter (2010: m²). Met name in het derde kwartaal was sprake van een duidelijke terugval van de vraag (- 23%). Echter in het vierde kwartaal was weer sprake van een opleving. Deze opleving is volledig toe te schrijven aan de aanhuur van diverse locaties door PostNL, goed voor circa m². Zonder deze transacties zou de opname in het vierde kwartaal ook lager zijn uitgevallen (-8%). Ondanks de stijging van de opname in hebben veel logistieke bedrijven nog steeds te kampen met overcapaciteit. In veel gevallen betreft de vraag naar logistieke bedrijfsruimte een vervangingsvraag, een duidelijke verschuiving van oud naar nieuw.

10 Logistiek Aanbod en opname logistieke bedrijfsruimte in m² (x ) Aanbod ultimo Opname De mainports Rotterdam en Amsterdam/Schiphol lieten een verschillend beeld zien in. Terwijl de opname in Rotterdam afnam met 24% steeg de opname in Amsterdam met 23%. De logistieke hotspots West-Brabant, Oss/Den Bosch/Eindhoven en Zuid-Limburg kenden de sterkste stijging van de opname in. In West-Brabant was zelfs sprake van een vertienvoudiging van de opname. Echter, de opname in West-Brabant was erg laag in 2010, wat het beeld enigszins vertekend. Tot de grootste opnametransacties behoren de verhuur van m² aan Syncreon in Tilburg, m² aan Kuehne + Nagel in Utrecht en de verhuur van m² aan TNT Fashion Group in Bergen op Zoom (West-Brabant). Het merendeel van de transacties op de logistieke hotspots heeft een oppervlakte van minder dan m². Circa 25% van de transacties had een oppervlakte van meer dan m². Gezamenlijk waren deze transacties goed voor meer dan 50% van de totale opname van logistieke ruimte. Opname naar logistieke regio in m² Regio 2010 Stijging/daling Rotterdam e.o % Venlo/Venray % Amsterdam/Schiphol % Tilburg e.o % Tiel/Geldermalsen % Oss/Den Bosch/Eindhoven % West-Brabant % Arnhem/Nijmegen % Almere/Zeewolde % Zuid-Limburg % Overige regio s % Totaal % Voor de grootste logistieke transacties in het zie de tabel op pagina 4. Deze transacties hebben allen betrekking op de logistieke sector. Aanbod Ultimo stond er 2,3 miljoen m² logistieke bedrijfsruimte in aanbod. Ten opzichte van eind 2010 is dit een lichte stijging van circa 5%. De toename van het aanbod bestaat vooral uit verouderde logistieke bedrijfsruimte buiten de logistieke hotspots. Ruim twee derde van het aanbod heeft een bouwjaar van voor 2000, medio was dit nog 60%. De reden voor de toename van oudere objecten in het aanbod kan worden gezocht in de toenemende (vervangings)vraag naar moderne objecten. Van de opname in had bijna 60% een bouwjaar van na Bijna 50% hiervan had zelfs een bouwjaar van 2009 en later. Het aanbod van modern, kwalitatief hoogwaardig logistiek vastgoed op goede locaties is relatief beperkt van omvang.

11 Logistiek Aanbod naar logistieke regio in m² Regio Stijging/daling Rotterdam e.o % Venlo/Venray % Amsterdam/Schiphol % Tilburg e.o % Tiel/Geldermalsen % Oss/Den Bosch/Eindhoven % West-Brabant % Arnhem/Nijmegen % Almere/Zeewolde % Zuid-Limburg % Overige regio s % Totaal % Het meeste aanbod bevindt zich in de regio s West-Brabant, Oss/Den Bosch/Eindhoven en Tilburg. In de logistieke hotspot Oss/Den Bosch/Eindhoven nam het aanbod sterk toe (+50%), ondanks de stijging van de opname in. Dit is voornamelijk toe te schrijven aan de voor verhuur beschikbaar gekomen m² op het Goederen Distributie Centrum in Acht. In vier belangrijkste logistieke hotspots nam het aanbod af. In Rotterdam daalde het aanbod het sterkst met 31%, gevolgd door West- Brabant met -28%, Amsterdam/Schiphol met -23% en Venlo/Venray met -6%. Voorgaande bevestigt het beeld dat de vraag zich op dit moment vooral concentreert op de belangrijkste logistieke hotspots. In Arnhem/Nijmegen nam het aanbod af door het onttrekken aan de markt van een verouderd object voor een woningproject. In de overige regio s nam het aanbod toe. Huurprijzen De huurprijsniveaus stabiliseerden zich eind 2010 en ook laat vrijwel geen verandering zien in de huurprijzen. Wel is er sprake van prijsdruk aan de onderkant van de markt. Het betreft hier veelal verouderde objecten die niet meer voldoen aan de kwalitatieve eisen. De huurprijzen voor moderne logistieke bedrijfsruimte blijven stabiel binnen een bandbreedte van 50 per m² tot 65 per m². Huurprijzen voor verouderde logistieke bedrijfsruimte liggen tussen de 25 per m² en 45 per m². De hoogste huurprijzen (tot circa 90 per m²) worden nog altijd gerealiseerd voor moderne logistieke bedrijfsruimte rondom de luchthaven Schiphol. Bandbreedte huurprijzen logistieke bedrijfsruimte naar regio (in per m²) Regio 2010 Rotterdam e.o Venlo/Venray Amsterdam Schiphol Tiel/Geldermalsen Oss/Den Bosch/Eindhoven West-Brabant Arnhem/Nijmegen Zuid-Limburg Almere/Zeewolde

12 Logistiek Nieuwbouw In zijn 10 logistieke centra opgeleverd met een totaal verhuurbaar vloeroppervlak van circa m² (exclusief bouw voor eigen gebruik). Alle opgeleverde distributiecentra waren volledig verhuurd bij oplevering. Het betrof onder andere het voor DSV Solutions door Borghese ontwikkelde distributiecentrum van m² en het voor Fetim door DHG ontwikkelde distributiecentrum van m². Beide objecten zijn gelegen in het westelijk havengebied van Amsterdam. De oplevering van nieuwe logistieke centra zal naar verwachting in 2012 op een zelfde niveau uitkomen als in. Momenteel is circa m² in aanbouw. De volledige planvoorraad van logistieke ruimte heeft begin 2012 een omvang van circa m². Daarvan wordt momenteel circa m² voor verhuur of verkoop aangeboden. Nieuwbouw logistieke ruimte naar regio en status (in m²) Regio Opgeleverd In aanbouw Nieuwbouw onverhuurd Planvoorraad in verhuur Rotterdam e.o Venlo/Venray Amsterdam/Schiphol Tilburg e.o Tiel/Geldermalsen Oss/Den Bosch/Eindhoven West-Brabant Arnhem/Nijmegen Almere/Zeewolde Zuid-Limburg Overig Totaal Cijfers zijn exclusief nieuwbouw voor eigen gebruik De regio Oss/Den Bosch/Eindhoven heeft verreweg de grootste planvoorraad. De plannen zijn voor een belangrijk deel gelegen op het GDC Acht, aan de westzijde van Eindhoven. In de regio Amsterdam/Schiphol zijn de nieuwbouwplannen ( m²) vooral geconcentreerd op het Fokker Logistics Park ( m²). Logistieke spelers zoals Uti Worldwide, Schenker Logistics en Kerry Logistics hebben zich hier al gevestigd. In de regio s Almere/Zeewolde en Arnhem/Nijmegen blijft het aanbod van concrete plannen zeer beperkt. Het betreft hier locaties die zich in potentie zouden kunnen ontwikkelen als volwaardige logistieke hotspot. Buiten de logistieke regio s zijn er vooral plannen voor nieuwbouw in de regio Utrecht. Door de verschuiving van de vraag naar moderne logistieke ruimte was er sprake van een daling van het aanbod van recent gerealiseerde objecten (bouwjaar vanaf 2007). Daarbij komt dat er op dit moment niet op risico ontwikkelingen worden gestart, waardoor de aanwas nihil is. Ten opzichte van begin is er circa 30% minder onverhuurde nieuwbouw. In totaal gaat het om circa m², waarvan circa tweederde in 2009 werd gerealiseerd. Het betreft hier voornamelijk projecten die op risico zijn ontwikkeld. Het grootste deel van de onverhuurde nieuwbouw is te vinden in de regio s Venlo/Venray, Tilburg en Amsterdam/Schiphol. In West-Brabant nam de onverhuurde nieuwbouw het meest af met circa 70% tot m². De daling werd onder andere gerealiseerd door de verhuur van circa m² aan DHL op bedrijventerrein Borchwerf in Oud Gastel.

13 Onderzoeksverantwoording Troostwijk Research voert permanent onderzoek uit naar de ontwikkelingen op de diverse vastgoedmarkten in Nederland. Diverse gegevens zoals huurtransacties, beleggingen, projecten, aanbod, prijsontwikkeling en uitgifte bedrijventerrein worden op basis van zowel interne als externe bronnen verzameld en verwerkt in onze researchdatabase. De marktrapportages, referenties en andere onderzoeken en analyses van Troostwijk zijn gebaseerd op gegevens uit deze researchdatabase, eventueel aangevuld met gegevens van derden, in combinatie met eigen marktkennis van Troostwijk Taxaties en Troostwijk Real Estate. Definities Aanbod De hoeveelheid bedrijfsruimte vanaf 500 m² die voor verhuur of verkoop beschikbaar is. Het aanbod betreft uitsluitend reeds opgeleverde of nog in aanbouw zijnde complexen. Plannen worden niet in de cijfers meegenomen. Bedrijfsruimte Vastgoed dat is gebouwd voor bedrijfsactiviteiten, niet zijnde een kantoor of een winkel. Tot bedrijfspanden kunnen worden gerekend distributiecentra, bedrijfsverzamelgebouwen, fabrieksgebouwen en opslagruimten. Bedrijfscomplexen bestaan veelal uit een combinatie van verschillende componenten, zoals opslagruimte, productieruimte, logistieke ruimte, showroomruimte en kantoorruimte. Indien de kantoorruimte 50% of meer van het totale metrage beslaat, wordt het totale object niet meegenomen in het onderzoek. Beleggingstransactie Kooptransacties van bedrijfsruimte vanaf 2 miljoen door een belegger. Ook sale-and-leaseback transacties worden hierin meegenomen. Koop ten behoeve van herontwikkeling wordt alleen tot de beleggingstransacties gerekend indien het bestaande object nog minimaal vijf jaar wordt verhuurd. Bruto aanvangsrendement De bruto huuropbrengsten als percentage van de koopsom Huurprijzen bedrijfsruimte Prijzen per vierkante meter vloeroppervlak. Incentives, BTW en servicekosten worden niet meegenomen. Logistiek Bedrijfsruimte vanaf m² voornamelijk bestemd voor opslag-, overslag-, sorteer- en vervoerfuncties. Nieuwbouw Bedrijfsruimte niet ouder dan twee jaar. Opname Bedrijfsruimte vanaf 500 m² die op de vrije markt is verhuurd of verkocht, met uitzondering van sale-andleaseback transacties en nieuwbouw ten behoeve van eigenaar-gebruikers (eigenbouw). Huurverlengingen en koop door huurder worden eveneens buiten beschouwing gelaten. Transacties worden geregistreerd op het moment van wilsovereenstemming tussen betrokken partijen. Planvoorraad Bouwplannen voor nog te realiseren bedrijfsruimte. Voorraad Bestaande of in aanbouw zijnde bedrijfsruimte met een vloeroppervlak van 500 m² of meer.

14 Colofon De Nederlandse Bedrijfsruimtemarkt is een uitgave van Troostwijk. Research & samenstelling: Sybe Nijboer Korné Loef Jasper Cnossen Contactgegevens: Troostwijk, afdeling Research Anderlechtlaan 181 Postbus AP Amsterdam Overname van teksten en cijfermateriaal is alleen toegestaan onder volledige bronvermelding. Alle gegevens zijn met zorg samengesteld, doch m.b.t. de juistheid van deze gegevens kunnen wij geen aansprakelijkheid aanvaarden. Troostwijk 2012

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2013

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2013 De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2013 ndicatoren bedrijfsruimtemarkt (niet-logistiek) medio 2013 vs medio 2012 Opname Aanbod Huurprijzen Beleggingsvol. 1H 2013 735.000 m² 9.751.000

Nadere informatie

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2012

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2012 ndicatoren bedrijfsruimtemarkt ultimo vs 2011 Opname Aanbod Huurprijzen Beleggingsvol. 2.500.000 m² 12.200.000 m² 45 per m² 350 mln. -10% -3% -50% +5,5% 2011 2.800.000 m² 11.500.000 m² 46,5 per m² 702

Nadere informatie

De Nederlandse Logistieke Vastgoedmarkt 2013

De Nederlandse Logistieke Vastgoedmarkt 2013 ndicatoren bedrijfsruimtemarkt Opname Aanbod Huurprijzen Beleggingsvol. 707.000 m² 2.627.000 m² 44 per m² 437 mln. -39% +5% 2012 1.165.000 m² 2.504.000 m² 45 per m² 182 mln. Economie en logistiek stond

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE Maart 215 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.A. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2015

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2015 De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2015 De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2015 ndicatoren bedrijfsruimtemarkt (niet-logistiek) medio 2015 vs medio 2014 Opname

Nadere informatie

De Nederlandse Logistieke Vastgoedmarkt 2014

De Nederlandse Logistieke Vastgoedmarkt 2014 De Nederlandse Logistieke Vastgoedmarkt ndicatoren logistieke bedrijfsruimtemarkt Opname Aanbod Huurprijzen Beleggingsvol. 1.154.000 m² 2.591.000 m² 45 per m² 715 mln. 43% 2013 808.000 m² 2.626.000 m²

Nadere informatie

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2014

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2014 De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2014 De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt niet-logistiek medio 2014 ndicatoren bedrijfsruimtemarkt (niet-logistiek) medio 2014 vs medio 2013 Opname

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte Maart 212 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

De Nederlandse Kantorenmarkt medio 2013

De Nederlandse Kantorenmarkt medio 2013 De Nederlandse Kantorenmarkt medio 2013 Economische indicatoren (in %) 2010 2011 2012 2013* 2014* Economische groei 1,7 1,0-1,2-1,25 0,75 Werkloosheid 5,5 5,4 6,4 8,5 9,25 nflatie 1,3 2,3 2,5 2,8 2,0 *

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte Maart 213 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

De Nederlandse Kantorenmarkt 2011

De Nederlandse Kantorenmarkt 2011 De Nederlandse Kantorenmarkt 2011 Economische indicatoren (in %) 2008 2009 2010 2011* 2012** Economische groei 1,8-3,5 1,7 1,2-0,75 Werkloosheid 3,8 4,8 5,4 5,4 6,75 Inflatie 2,5 1,2 1,3 2,3 2,25 * betreft

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE Maart 214 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.A. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 2015

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 2015 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van 3. Prijzen van STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Klaartje Asselbergs Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt oost-nederland Overijssel en Gelderland

Bedrijfsruimtemarkt oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2009. troostwijk TAXATIES

De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2009. troostwijk TAXATIES De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2009 Voorwoord Dit is de tweede uitgave van het onderzoek naar de Nederlandse bedrijfsruimtemarkt dat is uitgevoerd door Troostwijk Research. Met het rapport wordt een

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR OPNAME VAN AANBOD VAN HUURPRIJZEN VAN BELEGGINGEN IN APRIL 217 De Nederlandse economie houdt de stijgende lijn van de laatste jaren vast. In is het bruto binnenlands

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van bedrijfsruimte September 212 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G. Raven Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek 2014

Nieuwbouw logistiek 2014 Nieuwbouw logistiek 2014 Nieuwbouw logistieke ruimte gedaald in 2014 De oplevering van nieuwe logistieke ruimte in Nederland heeft in 2014 een forse daling laten zien. In totaal werd circa 475.000 m² nieuwe

Nadere informatie

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE

NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE September 211 STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE MARKT VOOR BEDRIJFSRUIMTE Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van 3. Prijzen van 4. Beleggingen in D Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Presentatie. Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen. Zeist. 26 mei 2011

Presentatie. Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen. Zeist. 26 mei 2011 Presentatie Nederlandse Vereniging Bouw Kostendeskundigen Zeist 26 mei 2011 1930 1970 Veilingen, taxaties & schaderegeling 1990 1997 Specialisatie & Focus 1970 1980 Expansie 1997-2007 Diversificatie 1980

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek 2015

Nieuwbouw logistiek 2015 Nieuwbouw logistiek 2015 Nieuwbouw logistieke ruimte sterk gestegen in 2015 De oplevering van nieuwe logistieke ruimte in Nederland heeft in 2015 een sterke stijging laten zien. In totaal werd circa 570.000

Nadere informatie

Nieuwbouw logistiek 2016/2017 FOTO: WDP

Nieuwbouw logistiek 2016/2017 FOTO: WDP Nieuwbouw logistiek 2016/2017 FOTO: WDP Nieuwbouw logistieke ruimte verdubbeld in 2016 De bouw van nieuwe logistieke ruimte in Nederland is in 2016 explosief gegroeid. In totaal werd in 2016 circa 1.150.000

Nadere informatie

Voorwoord. Troostwijk Real Estate Mr Paul I. van Hezik MRICS. Directeur Capital Markets

Voorwoord. Troostwijk Real Estate Mr Paul I. van Hezik MRICS. Directeur Capital Markets De Nederlandse bedrijfsruimtemarkt 2010 Voorwoord Dit is de derde uitgave van het onderzoek naar de Nederlandse bedrijfsruimtemarkt dat is uitgevoerd door Troostwijk Research. We kunnen dus inmiddels

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

Kantorenmarkt Rotterdam

Kantorenmarkt Rotterdam Kantorenmarkt Rotterdam 1 e halfjaar 2015 Kantorenmarkt Rotterdam De gemeente Rotterdam telt circa 625.000 inwoners en 314.120 banen, verdeeld over 25.220 vestigingen (bron: Lisa). De kantorenvoorraad

Nadere informatie

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Huurprijs van bedrijfsruimte

Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Huurprijs van bedrijfsruimte Maart 211 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse markt voor Bedrijfsruimte 3. Huurprijs van 4. Vooruitzichten Colofon Samenstelling Drs I.L. de Kruif Bron gegevens NVM Data & Research,

Nadere informatie

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuidwest-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuidwest-Nederland (*1. m²) 35.536 13.629 459 Overig Nederland In Zuidwest-Nederland ligt circa 29%

Nadere informatie

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Midden-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Midden-Nederland (*1. m²) 42.674 95 6.46 Overig Nederland In de regio Midden-Nederland ligt circa 14%

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2010. Amstelveen. 40% minder opname kantoorruimte. Grootste transacties. 40% minder opname kantoorruimte Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2010 40% minder opname kantoorruimte De negatieve economische ontwikkelingen in Nederland in 2009 hebben bijgedragen aan een terugval in de opname van kantoorruimte

Nadere informatie

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noordwest- Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noordwest- (*1. m²) 38.116 11.59 Overig In Noordwest- ligt circa 23% van de landelijke kantorenvoorraad.

Nadere informatie

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noord-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noord-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noord-Nederland (*1. m²) 46.787 643 973 1.222 Drenthe Friesland Groningen Overig Nederland De drie noordelijke

Nadere informatie

Kantorenmarkt Amsterdam

Kantorenmarkt Amsterdam Kantorenmarkt Amsterdam 2014 Kantorenmarkt Amsterdam De gemeente Amsterdam telt circa 810.000 inwoners en 554.730 banen, verdeeld over 112.800 vestigingen (bron: Lisa). De kantorenvoorraad heeft een omvang

Nadere informatie

kantorenmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg

kantorenmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010

Regio Amsterdam. Kantorenvisie. Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp. Lichte stijging opnameniveau 2010 Research Kantorenvisie Regio Amsterdam Januari 2011 Beukenhorst, Hoofddorp Lichte stijging opnameniveau De totale opname van kantoorruimte in de regio Amsterdam in bedraagt 268.317 m², hetgeen een lichte

Nadere informatie

Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere 2015

Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere 2015 Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere 2015 [1] Inhoud Voorwoord Roger Bakker 3 Bedrijfsruimtemarkt Almere 4 Kantorenmarkt Almere 9 Tot slot 15 Begrippenlijst 16 Over Van Westrhenen Bedrijfshuisvesting

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Managementsamenvatting 2011 Het Vastgoedrapport Groningen-Assen 2011 stelt zich ten doel om een belangrijke informatiebron te zijn voor de hele regionale vastgoedsector.

Nadere informatie

NEDERLANDSE KANTORENMARKT

NEDERLANDSE KANTORENMARKT Augustus 211 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE KANTORENMARKT 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie

kantorenmarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

kantorenmarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

De Nederlandse kantorenmarkt werd in 2012. Maart 2013. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren

De Nederlandse kantorenmarkt werd in 2012. Maart 2013. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren Maart 213 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren Stand van zaken Nederlandse kantorenmarkt 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie

SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT

SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT UPDATE NOVEMBER 2017 www.colliers.nl 16 BEDRIJFSRUIMTEMARKT VRAAG Gebruikers van bedrijfsruimten stellen hogere eisen aan het vastgoed: gebruikers besteden

Nadere informatie

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Opgeleverde nieuwbouw kantoorruimte in m² (x 1.000)

Opgeleverde nieuwbouw kantoorruimte in m² (x 1.000) Nieuwbouw kantoren 2014 Nieuwbouw kantoren verder gedaald in 2014 De oplevering van nieuwe kantoorruimte in Nederland heeft in 2014 een forse daling laten zien. In totaal werd circa 245.000 m² nieuwe kantoorruimte

Nadere informatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie

INVESTMENT SNAPSHOT. Nederland Januari 2012. Cushman & Wakefield Research Publicatie INVESTMENT SNAPSHOT Nederland Januari 2012 DE BELEGGINGSMARKT IN 2011 ALGEMEEN Het jaar 2011 begon met een positieve stemming op zowel de gebruikers als de beleggingsmarkt. Ondanks dat de beleggingsniveaus

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 9 Beleggersmarkt 2011 9.1 Veranderend investeringsgedrag: vastgoed met weinig risico Klik hier direct door naar regionale ontwikkelingen > Veranderend investeringsgedrag:

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Nederlandse winkelmarkt

Nederlandse winkelmarkt April 213 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse winkelmarkt 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein Vormgeving

Nadere informatie

HUURWONINGMARKT H1 2017

HUURWONINGMARKT H1 2017 HUURWONINGMARKT H1 2017 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LANDELIJKE HUURWONINGMARKT... 4 Forse stijging huurprijzen kleine woningen... 4 Nieuwbouw en vooroorlogse huurwoningen het duurst... 5 Verschil in huurprijzen

Nadere informatie

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012

Woningmarktcijfers 4e kwartaal 2012 7 januari 2013 NVM Data & Research Niveau (t.o.v.) 2012-3 (t.o.v.) 2011-4 Opmerking Aantal transacties 25.031 + 31,8% +13,9% Gemiddelde verandering t.o.v. 3 e kwartaal: +3,1%. Totale markt naar schatting

Nadere informatie

Factsheet. Nieuwbouw kantoorruimte Nederland

Factsheet. Nieuwbouw kantoorruimte Nederland Factsheet Nieuwbouw kantoorruimte Nederland 2013 1 Nieuwbouw kantoren neemt verder af De bouw van nieuwe kantoren in Nederland is in 2013 sterk afgenomen. De matige economische ontwikkeling en vooruitzichten,

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Nederlandse winkelmarkt

Nederlandse winkelmarkt September 212 Inhoud 1. Opname van 2. Aanbod van Stand van zaken Nederlandse winkelmarkt 3. Prijzen van 4. Beleggingen in Colofon Samenstelling Drs. G.Raven Bron gegevens NVM Data & Research, Nieuwegein

Nadere informatie

LANDELIJKE MARKTONTWIKKELINGEN BEDRIJFSRUIMTEMARKT

LANDELIJKE MARKTONTWIKKELINGEN BEDRIJFSRUIMTEMARKT LANDELIJKE MARKTONTWIKKELINGEN BEDRIJFSRUIMTEMARKT Verdeling voorraad bedrijventerrein in Nederland per regio (in netto ha) Opname bedrijfsruimtemarkt in Nederland in m² (*1.) 2.386 1.83 14.422 Noord-Nederland

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

BEDRIJFSRUIMTEMARKT ZUIDWEST- NEDERLAND

BEDRIJFSRUIMTEMARKT ZUIDWEST- NEDERLAND juli 212 BEDRIJFSRUIMTEMARKT ZUIDWEST- NEDERLAND zeeland en zuid-holland LANDELIJKE MARKTONTwIKKELINGEN De bedrijfsruimtemarkt liet in 211 een tweedelig beeld zien. In de eerste zes maanden van het jaar

Nadere informatie

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013 Persbericht Woningmarktcijfers.nl, Heerlen 21-01-2014 Nederlandse woningmarkt stabiel in tweede halfjaar 2013 De gemiddelde koopsom van de door het Kadaster geregistreerde woningtransacties kwam in december

Nadere informatie

SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT

SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT SECTORRAPPORT BEDRIJFSRUIMTE EN LOGISTIEKE MARKT UPDATE AUGUSTUS 2017 www.colliers.nl 16 BEDRIJFSRUIMTEMARKT VRAAG De opname van bedrijfsruimten toont verder herstel: De economische groei zorgt voor meer

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Memo. Algemeen. jm.van.geet@mvgm.nl. Marktontwikkelingen rapportage

Memo. Algemeen. jm.van.geet@mvgm.nl. Marktontwikkelingen rapportage Aan Memo Behandeld door MVGM Vastgoedtaxaties / +31(0)33 464 02 97 E-mail jm.van.geet@mvgm.nl Datum Kwartaal 3 van 2011 Stationsplein 121 Postbus 442 3800 AK Amersfoort T +31(0)33 464 02 97 F +31(0)33

Nadere informatie

Thermometer economische crisis

Thermometer economische crisis 9 Thermometer economische crisis oktober 20 Bestuursinformatie 07//20 gemeente Utrecht Inleiding In deze negende Thermometer economische crisis worden de recente ontwikkelingen op belangrijke gemeentelijke

Nadere informatie

MARKTSCAN. 1. Gerichte markinformatie. 2. Markt op macroniveau

MARKTSCAN. 1. Gerichte markinformatie. 2. Markt op macroniveau MARKTSCAN 1. Gerichte markinformatie Het bieden van de flexibiliteit in het bestemmingsplan voor Eeneind West is geen doel op zich. Het moet de vertaling zijn van het gewenste ruimtegebruik van de bedrijven

Nadere informatie

Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere e halfjaar

Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere e halfjaar Marktrapport bedrijfsruimte en kantoorruimte Almere 2016 1e halfjaar [1] Inhoud Voorwoord 3 Bedrijfsruimtemarkt Almere 4 Kantorenmarkt Almere 9 Tot slot 14 Onderzoeksverantwoording 15 Begrippenlijst 16

Nadere informatie

BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND

BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND juli 211 BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND, en LANDELIJKE MARKT ONTWIKKELINGEN Na de enorme daling van de wereldhandel in 29 was er vorig jaar een sterk herstel te zien. Vooral de export heeft hiervan

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl Factsheets Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt medio 215 www.dtz.nl 1 Factsheet kantorenmarkt medio 215 Kantoorbanen 2.236.85 214 t.o.v. 213,9% Aanbod 8.36 m 2,6% Voorraad 49.533. m 2,1% Opname 497. m 2 1

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio Factsheets Nederland Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt medio 216 www.dtz.nl 1 Factsheets kantorenmarkt medio 216 Kantoorbanen 2.275. 215 t.o.v. 214 1,7% Aanbod 7.861. m 2 3,6% Voorraad 49.2. m 2,7% Opname

Nadere informatie

NEDERLANDSE KANTORENMARKT

NEDERLANDSE KANTORENMARKT Maart 215 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE KANTORENMARKT 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

De markt voor kantoren in ons land is in de. Augustus 2012. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren

De markt voor kantoren in ons land is in de. Augustus 2012. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren Augustus 212 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren Stand van zaken Nederlandse kantorenmarkt 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND

BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND BEDRIJFSRUIMTEMARKT NOORDWEST- NEDERLAND Flevoland, Noord-Holland en Utrecht LANDELIJKE MARKT ONTwIKKELINGEN De bedrijfsruimtemarkt liet in 211 een tweedelig beeld zien. In de eerste zes maanden van het

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-038 15 mei 2009 9.30 uur Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Grootste krimp na de Tweede Wereldoorlog Export en investeringen vallen

Nadere informatie

KANTORENVISIE REGIO AMSTERDAM JANUARI 2012

KANTORENVISIE REGIO AMSTERDAM JANUARI 2012 Amsterdam Zuidoost Daling opnameniveau 2011 Aanbod en leegstand Huurprijzen verder onder druk Beleggingsmarkt; Afname transactievolume Toekomstverwachting Deelgebieden Regio Amsterdam Onze jaarlijkse kantorenvisie

Nadere informatie

8Vastgoedmarkt. Vastgoedmarkt

8Vastgoedmarkt. Vastgoedmarkt 8Vastgoedmarkt Stedelijke ontwikkeling Vastgoedmarkt In het afgelopen jaar komt de opname aan Utrechte kantoorruimte uit op 88.000 m². Dit is aanzienlijk meer dan de 65.000 m² in het voorgaande jaar. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Sectorrapport Bedrijfsruimte en logistiek VOORJAARS UPDATE 2017

Sectorrapport Bedrijfsruimte en logistiek VOORJAARS UPDATE 2017 Sectorrapport Bedrijfsruimte en logistiek VOORJAARS UPDATE 2017 22 SPF Nederlandse Sectorrapport Slagersbedrijven Vastgoedmarkt Bedrijfsruimte 2017 en logistiek Voorjaarsupdate 2017 Voorjaarsupdate Stand

Nadere informatie

Persbericht. Economie verder gekrompen. Centraal Bureau voor de Statistiek. Uitvoer blijft groeien. Minder investeringen

Persbericht. Economie verder gekrompen. Centraal Bureau voor de Statistiek. Uitvoer blijft groeien. Minder investeringen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-011 14 februari 2013 9.30 uur Economie verder gekrompen Economie krimpt in vierde kwartaal 0,2 procent t.o.v. kwartaal eerder Ten opzichte van een jaar

Nadere informatie

NEDERLANDSE KANTORENMARKT

NEDERLANDSE KANTORENMARKT STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE KANTORENMARKT OPNAME VAN KANTOREN MAART 217 AANBOD VAN KANTOREN HUURPRIJZEN VAN KANTOREN BELEGGINGEN IN KANTOREN De Nederlandse kantorenmarkt heeft het afgelopen jaar de weg

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Tweede kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Tweede kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Tweede kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt Factsheets Nederland Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt december 16 1 Factsheets kantorenmarkt december 16 KANTOORBANEN 2.2. t.o.v. 14 1,7% AANBOD 7.643. m 2 16 t.o.v. 6,2% VOORRAAD 48.9. m 2 16 t.o.v. 1,3%

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-077 14 november 2008 9.30 uur Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent Bijna een halvering in vergelijking met eerste halfjaar

Nadere informatie

NEDERLANDSE KANTORENMARKT

NEDERLANDSE KANTORENMARKT Maart 214 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren STAND VAN ZAKEN NEDERLANDSE KANTORENMARKT 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken

Persbericht. Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal Centraal Bureau voor de Statistiek. Kwartaal-op-kwartaalgroei aangetrokken Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB04-103 1 juli 2004 9.30 uur Economie groeit 0,9 procent in eerste kwartaal 2004 De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal van 2004 met 0,9 procent

Nadere informatie

Vastgoed waarde op Graveland Zuid Spaanse Polder Schiedam. 23 mei 2012 Desirée Uitzetter

Vastgoed waarde op Graveland Zuid Spaanse Polder Schiedam. 23 mei 2012 Desirée Uitzetter Vastgoed waarde op Graveland Zuid Spaanse Polder Schiedam 23 mei 2012 Desirée Uitzetter Even voorstellen.. Stec groep: adviesbureau Gebieden Gebouwen Grond Geld bedrijventerreinen!! Wat zien we landelijk

Nadere informatie

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial

Halfjaarbericht Interim report 2003. Offices/Industrial Halfjaarbericht Interim report 2003 Offices/Industrial Profiel VastNed Groep De VastNed Groep bestaat uit twee gespecialiseerde onroerendgoedbeleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal: VastNed

Nadere informatie

Marktscan Logistiek. Aanbod naar regio op 1 januari 2015 in m 2 vvo. Regio Aanbod per 1-1-15. 1. Rotterdam e.o. 375.450. 2. Tilburg 305.

Marktscan Logistiek. Aanbod naar regio op 1 januari 2015 in m 2 vvo. Regio Aanbod per 1-1-15. 1. Rotterdam e.o. 375.450. 2. Tilburg 305. 15 Marktscan Logistiek Dynamis Vastgoedconsultants en Makelaars publiceert hierbij de tweede uitgave van de Marktscan Logistiek. Door middel van deze uitgave geeft Dynamis inzicht in de Nederlandse logistieke

Nadere informatie

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg

Eerste kwartaal 2013. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Limburg Eerste kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal

Derde kwartaal Conjunctuurenquête Nederland. Nederland totaal Derde kwartaal 2013 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt Factsheets Nederland Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt medio 17 1 Factsheets kantorenmarkt medio 17 KANTOORBANEN 2.38.3 16 t.o.v. 15 4,6% AANBOD 7.92. m 2 medio 17 t.o.v. ultimo 16 7,2% VOORRAAD 48.612.

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

De Nederlandse kantorenmarkt is in 2011. Maart 2012. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren

De Nederlandse kantorenmarkt is in 2011. Maart 2012. Inhoud 1. Opname van kantoren. 2. Aanbod van kantoren. 3. Huurprijzen van kantoren Maart 212 Inhoud 1. Opname van kantoren 2. Aanbod van kantoren Stand van zaken Nederlandse kantorenmarkt 3. Huurprijzen van kantoren 4. Beleggingen in kantoren Colofon Samenstelling Drs. R. L. Bak Bron

Nadere informatie