Mindmappen met kleuters

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Mindmappen met kleuters"

Transcriptie

1 Mindmap Woordenschat Groep 1-2 Mindmappen met kleuters Rianne Hofma Mindmappen met kleuters? Ongetwijfeld een goed idee! Maar hoe kun je dit bij jonge kinderen, die niet kunnen lezen en schrijven, gestalte geven? Met andere woorden: zijn er toepassingen te bedenken voor deze doelgroep? En vooral: wat levert het uiteindelijk op? Twee onderbouwleerkrachten van de Vensterschool, in Noordwolde zijn de uitdaging aangegaan. Na bijna twee jaar experimenteren hebben zij verschillende toepassingen voor kleuters ontwikkeld. Dit artikel is bedoeld om u als collega te inspireren, zodat de mindmap ook op andere scholen al op jonge leeftijd geïntroduceerd kan worden. Over de auteur Rianne Hofma is groepsleerkracht van groep 1/2 op de Vensterschool (een brede school in ontwikkeling), in Noordwolde (Friesland). Niet brullen in de bieb! Aanleiding Een gesprek over woordenschatontwikkeling in relatie tot woordwebben was de aanleiding, om op zoek te gaan naar achtergrondinformatie over (en mogelijkheden van) mindmappen met kleuters. Op internet en in de boekhandel is voldoende informatie te vinden over mindmappen. Tony Buzan, een internationaal bekende autoriteit op dit gebied, geeft als definitie: Een mindmap is een visueel diagram, dat gebruikt wordt om informatie vast te leggen en te organiseren op een manier,

2 Kikker in de kou woorden moesten visualiseren, zodat de kinderen een mindmap kunnen lezen, waardoor ze in staat zijn om ook met elkaar hierover in gesprek te gaan. Behalve voor woordenschatontwikkeling zagen we ook mogelijkheden, om mindmappen in te zetten bij begrijpend luisteren. En verder wilden we de kinderen zo veel mogelijk van het mindmapdenken meegeven. Mindmapdenken Kikker in de kou. De nadruk ligt op associatief, creatief en hiërarchisch denken die past bij hoe onze hersenen van nature werken. Naast de beschikbare informatie worden er ook diverse mindmaptrainingen aangeboden. Maar concrete toepassingen voor onderwijs aan jonge kinderen zijn bijna niet voorhanden. Het aanbod is zeer schaars. Reden genoeg dus om hiermee aan de slag te gaan, waarbij de visie van Tony Buzan centraal staat. In dit artikel een verslag. Brainstormen Samen met mijn collega Joland Rijkelijkhuizen (net als ik groepsleerkracht van groep 1/2 op de Vensterschool, in Noordwolde) ben ik gaan zoeken naar mogelijkheden, om kleuters van mindmappen te laten profiteren. De conclusie was drieledig: We begrepen al snel, dat we in ieder geval alle Bij de doelgroep (kleuters) ligt de nadruk op associatief, creatief en hiërarchisch denken. In de klas noemen we dit: mindmapdenken. Coöperatieve leerstrategieën komen hierbij heel goed van pas. Door de kinderen op deze manier bij het maken van de mindmap te betrekken, krijgen ze overzicht en leren ze verbanden te zien, waardoor de leerstof uiteindelijk beter beklijft. Doorgaande lijn De mindmaps, behorend bij woordenschatontwikkeling en begrijpend luisteren, worden samen met de kinderen gemaakt. De kinderen leren op deze manier wat een mindmap is, hoe zo n mindmap is opgebouwd en welke denkprocessen hiermee gepaard gaan. Wij hebben ons tot doel gesteld, dat de kinderen in de loop van groep 2 zélf een eenvoudige mindmap kunnen maken, al dan niet voorzien van woorden. Daarmee hebben we in feite een begin gemaakt met een doorgaande lijn, startend in groep 1 van de basisschool! 16 Mindmappen met kleuters Mindmap Woordenschat

3 Mogelijkheden: van begeleid naar zelfstandig Woordenschatuitbreiding Mindmaps, die in het teken van woordenschatuitbreiding worden gemaakt, verdelen we in het algemeen over twee lessen. Daarnaast zijn er een aantal uitloopmogelijkheden, die in tweetallen of in de kleine kring uitgevoerd kunnen worden. Les 1 Deze les start met een gezamenlijke brainstorm en het maken van een woordweb. Creatief en associatief denken staan hierbij centraal. Om zo veel mogelijk woorden te genereren en alle kinderen actief bij het proces te betrekken, worden er coöperatieve leerstrategieën ingezet. Voorbeelden van geschikte werkvormen zijn in dit verband: binnen- en buitenkring en tweepraat. Het is de taak van de leerkracht, om de woorden van het woordweb vervolgens vóór aanvang van de volgende les te visualiseren. Les 2 Tijdens deze les worden de afbeeldingen (visualisaties; zie les 1) met de kinderen besproken en ligt de nadruk op hiërarchisch denken. Samen met de leerlingen wordt bekeken hoe de afbeeldingen gerubriceerd kunnen worden. We geven de verzamelingen vervolgens een naam en bespreken de achterliggende gedachten. Deze activiteit is zeer geschikt om in de kleine kring aan te bieden. De leerkracht maakt tot slot de mindmap af en voorziet die van de afbeeldingen. Daarmee wordt het mogelijk voor de kinderen, dat ze een mindmap zelfstandig kunnen lezen. Uitloopmogelijkheden Als de mindmap klaar is, wordt die met de kinderen besproken en vervolgens in de klas opgehangen. De kinderen krijgen dan tijdens de werkles de gelegenheid om er met elkaar (in tweetallen) over in gesprek te gaan. Deze activiteit is ook heel geschikt, om als verlengde instructie te geven aan (bijvoorbeeld) taalzwakke leerlingen. Begrijpend luisteren De mindmaps met betrekking tot begrijpend luisteren worden in het algemeen verdeeld over drie lessen, die alle opgebouwd zijn volgens dezelfde structuur: wie, waar, probleem en oplossing. De gegeven antwoorden worden in een conceptmindmap genoteerd. Het kost namelijk te veel effectieve lestijd om een mindmap inclusief afbeeldingen ter plekke te maken. Het is nu ook weer de taak van de leerkracht, om alle woorden te visualiseren en de afbeeldingen op een definitieve versie van de mindmap te plakken (of te tekenen). Dit is een leuke, maar tijdrovende klus! Maar in tegenstelling tot de mindmaps ten behoeve van woordenschatuitbreiding verandert er nu niets aan de inhoud, waardoor deze mindmap ieder schooljaar opnieuw gebruikt kan worden! Zuinig bewaren dus! Les 1 Deze les is vaak de introductie van een nieuw prentenboek (ankerverhaal), waarbij de luistervraag wie centraal staat. De kinderen krijgen de opdracht, om goed te luisteren over welke mensen en/of dieren het verhaal gaat. Ook nu worden de antwoorden in een conceptmindmap genoteerd. En ook nu visualiseert de leerkracht de afbeeldingen vóór aanvang van de tweede les. Les 2 Deze les start met het bespreken van de tak wie van de definitieve mindmap. Herkennen de kinderen de gegeven antwoorden in de afbeel- Woeste Willem. 17

4 Mindmappen geeft leerlingen structuur en houvast en vergroot de betrokkenheid Website Ik heb de website mindmappenmetkleuters.nl ontwikkeld. Op deze website vindt u voorbeelden van mindmaps, die ik de afgelopen periode gemaakt heb. Bovendien zijn een aantal uitgewerkte lesideeën en downloads opgenomen, die u kunt gebruiken voor uw eigen mindmaplessen. Rianne Hofma dingen? Met andere woorden: kunnen ze de mindmap lezen? Vervolgens wordt het verhaal nogmaals voorgelezen en staat de luistervraag waar centraal. De kinderen geven deze keer aan waar het verhaal zich afspeelt. De tak waar is vaak erg uitgebreid. Het is daarom goed om tussentijds een aantal keren te stoppen, de luistervraag waar te beantwoorden en de antwoorden meteen in de conceptmindmap te noteren. Les 3 Deze les start met het bespreken van de takken wie en waar. Tot slot wordt het verhaal opnieuw voorgelezen en komen de luistervragen probleem en oplossing aan bod. De verdere uitwerking is hetzelfde als in de voorgaande lessen. Bij ieder ankerverhaal wordt er in principe een verteltafel gemaakt. (Zie een voorbeeld hiervan op pagina 19.) De mindmap wordt ter ondersteuning bij de verteltafel opgehangen. Het is fantastisch om te constateren, dat de kinderen de mindmap ook daadwerkelijk bij hun spel gebruiken. Mindmapspel Het mindmapspel bestaat uit een centrale afbeelding, met maximaal 4 hoofdtakken én een serie afbeeldingen, die bij de hoofdtakken horen. Voorbeeld De kinderen krijgen een centrale afbeelding huis, met de hoofdtakken woonkamer, keuken, slaapkamer en badkamer én een flink aantal afbeeldingen van voorwerpen, die zich in de genoemde vertrekken bevinden. De leerlingen leggen de afbeeldingen vervolgens bij de juiste tak. Dit is een activiteit, die ze alleen of samen met klasgenoten kunnen doen en zowel begeleid als zelfstandig kunnen uitvoeren. Het is aan te bevelen, om woorden te gebruiken, die de groep tijdens het brainstormen heeft genoemd. Daarnaast kunt u natuurlijk zelf nog belangrijke woorden toevoegen. Het is de bedoeling, dat de kinderen tijdens de werkles met het mindmapspel aan de slag gaan. Als u het spel ook in volgende jaren wilt gebruiken, dan is het verstandig, om het spel vóór gebruik te lamineren. Wie beschikt over een digitaal schoolbord (of een multitouch table) kan dit spel natuurlijk ook digitaal spelen! Groepswerk Voor deze activiteit hebt u nodig: tijdschriften, vouwcirkels en plak- en tekenmateriaal. En verder: een centrale afbeelding, met maximaal 4 hoofdtakken. (Kies bijvoorbeeld bij het thema Dieren een centrale afbeelding, met de hoofdtakken lucht, land en water. Iedere tak heeft een eigen kleur!) Bij deze activiteit gaan de kinderen in tijdschriften op zoek naar passende afbeeldingen bij de genoemde hoofdtakken. Maar ze kunnen de afbeeldingen natuurlijk ook zelf tekenen. Ze krijgen hierbij de volgende opdracht: Plak je tekening of plaatje op dezelfde kleur ondergrond als de kleur van de tak waar de afbeelding bij hoort. Interessante discussies ontstaan, als kinderen een tekening maken, die eigenlijk bij verschillende takken hoort! Individueel vervolg Als de hiervoor beschreven mindmapactiviteiten regelmatig in de groep worden ontplooid, dan zijn de meeste kleuters in de loop van groep 2 in staat om zélf een eenvoudige mindmap te maken. Daarbij is het handig, om de kinderen in eerste instantie weer vanuit een basis (zoals die beschreven is bij Mindmapspel en Groepswerk; zie hiervoor) te laten werken. Opbrengsten Het afgelopen schooljaar hebben we voornamelijk mindmaps met betrekking tot begrijpend 18 Mindmappen met kleuters Mindmap Woordenschat

5 Verteltafel Kikker in de kou. luisteren gemaakt. En het valt ons op, dat er in tegenstelling tot voorgaande jaren bij het onderdeel Kritisch luisteren van de Cito-toets Taal voor kleuters relatief weinig fouten worden gemaakt. Ook door kinderen, die op de andere onderdelen matig of zelfs zwak presteren! Een opmerkelijke ontwikkeling, die wat ons betreft het onderzoeken waard is! Conclusies Mindmappen is in de onderbouw een prachtig middel om in te zetten bij begrijpend luisteren en woordenschatuitbreiding. Bovendien lijkt het de leerprestaties positief te beïnvloeden. Mindmappen geeft de leerlingen structuur en houvast. Het stimuleert de taal- en denkontwikkeling en zorgt ervoor, dat de leerstof beter beklijft. Mindmappen vergroot de betrokkenheid van leerlingen. De kinderen vinden mindmappen een boeiende activiteit. Ouders worden vaak vóór schooltijd door hun zoon/dochter meegenomen naar de mindmap. En de kinderen geven dan tekst en uitleg over het proces en het resultaat. Mindmappen is zeker mogelijk met leerlingen, die nog niet kunnen lezen en schrijven. Door hiermee al in groep 1 van de basisschool te starten, ontwikkelen deze leerlingen een voorsprong op leerlingen, die pas op latere leeftijd leren mindmappen. Mijn motto is dan ook: Mindmappen, je kunt er niet jong genoeg mee beginnen! Ik hoop, dat ik u heb kunnen inspireren en wens u veel succes! 19

Mindmappen met kleuters, kan dat? Volgens de

Mindmappen met kleuters, kan dat? Volgens de taal Effect op begrijpend luisteren en woordenschat Mindmappen met kleuters Steeds meer leerkrachten gebruiken mindmaps in de klas om kinderen te ondersteunen binnen taalactiviteiten. Maar wat levert het

Nadere informatie

Woordenschatonderwijs. Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs

Woordenschatonderwijs. Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs Schooljaar 2011-2012 Woordenschatonderwijs Ideeën, modellen en (werk)vormen die de leerkrachten kunnen inzetten in de klas om het woordenschatonderwijs te verbeteren opbrengsten Schooljaar 2012-2013 Woordleerstrategieën

Nadere informatie

Inspiratie-reader. de klas. Auteur: Yorick Saeijs

Inspiratie-reader. de klas. Auteur: Yorick Saeijs Inspiratie-reader Mindmappen in de klas Auteur: Yorick Saeijs Colofon uitgever auteur VORMGEVING Onderwijs Maak Je Samen Yorick Saeijs Onderwijs Maak Je Samen Multimedia Inhoudsopgave 4 Introductie 12

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14

Voorwoord 9. Inleiding 10. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 10 Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 14 Mind-app 15 De kracht van de mindmap 16 Overzicht en inzicht 16 Ordenen, onthouden en bedenken 17 Een mindmap voor alles! 17 Gebruik

Nadere informatie

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag

Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Instructieblad Gebruik het vragenmachientje en bedenk een onderzoeksvraag Onderzoeken is leuk omdat je wat over jezelf leert: wat je kunt en hoe creatief je bent. Ook leer je over je omgeving en de wereld.

Nadere informatie

10 Stappen voor het maken van een Mindmap

10 Stappen voor het maken van een Mindmap 10 Stappen voor het maken van een Mindmap Benodigdheden Om een mindmap te maken heeft u de volgende materialen nodig: papier stiften Gebruik bij voorkeur A3-formaat blanco papier, lijntjes of ruitjes leiden

Nadere informatie

Blauwe stenen leer je zo

Blauwe stenen leer je zo Handleiding groep 3-8 Blauwe stenen leer je zo Wijzers Jeelo heeft gele wijzers om samen met leerlingen te verkennen hoe je een steen van Jeelo leert. Voor groep 3-4 wijzer 2009 Zo leer je blauwe stenen

Nadere informatie

HANDLEIDING BLOEMPOT ONDERBOUW

HANDLEIDING BLOEMPOT ONDERBOUW HANDLEIDING BLOEMPOT ONDERBOUW De opdracht In deze drie energizers gaan de leerlingen aan de slag met het bedenken van een nieuwe manier om een bloempot te gebruiken. Dit doen de leerlingen door te bespreken

Nadere informatie

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + +

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + + Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands? - + + De gebruikte methoden stellen duidelijke (toetsbare) doelen en leerlijnen voor begrijpend lezen. Zwakke lezers krijgen een aanvullend

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

2.7 Interview met Rianne Hofma

2.7 Interview met Rianne Hofma 2.7 Interview met Rianne Hofma Afbeelding 2.31 Rianne Hofma Rianne Hofma is een van de laatste leerkrachten met een specifieke opleiding voor het kleuteronderwijs (KLOS). Zij werkt fulltime als leerkracht

Nadere informatie

Hoe lees je een prentenboek voor?

Hoe lees je een prentenboek voor? taal Drie voorleesmanieren onder de loep Hoe lees je een prentenboek voor? Op een ochtend werd Konijn wakker. Hij stapte uit zijn hol het stralende zonlicht in. Het was een prachtige dag. Maar er was iets

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Modelen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Modelen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Hoe ziet het modelen er in de 21 ste eeuw uit? Is flipping the classroom dan

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2:

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4 Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Leerlingen raken vertrouwd met het presenteren voor een groep Leerlingen raken vertrouwd

Nadere informatie

Handleiding schrijfles: Een uitdaging

Handleiding schrijfles: Een uitdaging Handleiding schrijfles: Een uitdaging Taalhandeling: Fictie Fictie 0 1 Verhaal Schrijftaak: Verhaal over jezelf als held die een uitdaging aangaat. Lesdoel: Leerlingen maken kennis met de standaardopzet

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Logeer boeken. Groep 1-2

Logeer boeken. Groep 1-2 Logeer boeken Groep 1-2 INHOUD 1 Inleiding... 1 1.1 Doelstelling... 1 2 Logeerboeken... 2 2.1 Organisatie... 2 2.2 Voorbereiding... 4 2.3 Algemene Lessuggesties... 5 3 Bijlagen... 8 3.1 Informatiebrief

Nadere informatie

Hoe schrijf ik een artikel?

Hoe schrijf ik een artikel? Hoe schrijf ik een artikel? Gebruiksaanwijzing in 7 stappen Vondelschool, januari 2013 Hoe schrijf ik een artikel? Bij het schrijven van een artikel werk je aan een informatieve tekst (weettekst). Dit

Nadere informatie

Oranje stappers maak je zo

Oranje stappers maak je zo Handleiding groep 3-8 Oranje stappers maak je zo Wijzers Jeelo heeft gele wijzers om samen met leerlingen te verkennen hoe je een oranje stapper van Jeelo maakt. Voor groep 3-4 wijzer 2008 Zo maak je oranje

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding: Hello 12. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20

Voorwoord 9. Inleiding: Hello 12. Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding: Hello 12 Hoofdstuk 1: Mindmap de Mind-app 20 Mind-app 21 De kracht van de mindmap 22 Overzicht en inzicht 22 Ordenen, onthouden en bedenken 23 Een mindmap voor alles! 24 Gebruik

Nadere informatie

door Eric Maccare januari 2014 1

door Eric Maccare januari 2014 1 door Eric Maccare januari 2014 1 doel: Autisme en mindmap Thuis en School Mindmap uitvoeren in een thuis situatie met 2 jongeren met een vorm van autisme en in een Schoolse Activiteiten groep, gemixte

Nadere informatie

De verteltafel. Bouwstenen voor leesbevordering

De verteltafel. Bouwstenen voor leesbevordering De verteltafel Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Eva Janssen Bouwstenen voor leesbevordering Colofon Auteur: Eva Janssen

Nadere informatie

Doe meer met Bas. Speel- en leerprogramma bij de Bas-prentenboeken

Doe meer met Bas. Speel- en leerprogramma bij de Bas-prentenboeken Doe meer met Bas Speel- en leerprogramma bij de Bas-prentenboeken In samenwerking met de gemeente Staphorst, directies, onderbouwleerkrachten en leid(st)ers van peuterspeelzalen in Staphorst. cip-gegevens

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie

Digiborden bij kleuters. Marloes de Vetten Onderwijsconsulent

Digiborden bij kleuters. Marloes de Vetten Onderwijsconsulent Digiborden bij kleuters Marloes de Vetten Onderwijsconsulent Inhoud Waarom een bord bij de kleuters Organisatie Leidt het bord af? Plan van aanpak voor implementatie Wanneer NIET? Valkuilen Doelgericht

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2

Leskist PLUS-handleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 Leskist PLUShandleiding Kriebelpoten Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een

Nadere informatie

Stijgen/Dalen. Effectief rekenonderwijs

Stijgen/Dalen. Effectief rekenonderwijs Effectief rekenonderwijs Stijgen/Dalen 1. Eén persoon stelt een gesloten vraag 2. Is het antwoord op jou van toepassing; ga je staan. Is het niet bij jou van toepassing: blijf je zitten. Kan ook met voorwerp/

Nadere informatie

lezing Krachtig Onderwijzen

lezing Krachtig Onderwijzen lezing Krachtig Onderwijzen 25 september 2013 www.bazalt.nl Bazalt Postbus 21778 3001 AT Rotterdam Tel: 088-5570570 1 Doelen Informatie over de werking van het brein in relatie tot onderwijs en ontwikkeling

Nadere informatie

Maak samen een glossy groep 8

Maak samen een glossy groep 8 Maak samen een glossy groep 8 Er zijn hieronder werkbladen voor: brainstorm & mindmap om inhoud te bepalen voor het tijdschrift persoonlijke pagina maken interview meester, juf of klasgenoten een echte

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Voorwoord Zo maakte ik kennis met mindmapping 7

Voorwoord Zo maakte ik kennis met mindmapping 7 Inhoud Voorwoord Zo maakte ik kennis met mindmapping 7 Hoofdstuk 1 Wat is Freemind? 9 1.1 Wanneer gebruik je Freemind? 10 1.2 Waarom zou ik een mindmap maken? 10 Hoofdstuk 2 Wat kan ik met mindmapping?

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2

Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2 Leskist PLUS-handleiding Zijzoentje Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Dit is een NME

Nadere informatie

Discussiëren Kun Je Leren:

Discussiëren Kun Je Leren: Chantal Deken Discussiëren Kun Je Leren: discussielessen voor groep 3 t/m 8; sluit aan bij referentieniveaus Mondelinge taal; versterkt 21 e -eeuwvaardigheden als communiceren en samenwerken; compleet

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas...

kunstbv beeldende vorming Afsluiting kunstbv 5 Havo / 6VWO afsluiting Naam:... Klas... Naam:... Klas... Afsluiting 5 Havo / 6VWO In periode 2, 3 en 4 gaan jullie werken aan een eigen thema om het vak af te sluiten. De volgende onderdelen zullen aan bod komen: - eigen werk rond thema + logboek

Nadere informatie

Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1)

Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1) Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1) Vorige week ontving ik de beschrijfbare dobbelsteen van Credu.nl: een webwinkel vol met prachtige educatieve materialen, maar ook voor

Nadere informatie

DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding

DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding DE ROZENTUIN- KAMP AMERSFOORT Docentenhandleiding Door : Priscilla de Kock Joey Larioza Wesley van Vliet Cursus: Minor, Tweede Wereldoorlog Educatie Docent:

Nadere informatie

Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model

Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model Richtlijn Het Activerende Directe Instructie Model Omschrijving Verwijzing naar Doelgroep Opsteller Intern document die uitleg geeft over het activerende directe instructiemodel. Vaardigheidsmeter Betrokken

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Kies je onderwerp Je kiest natuurlijk een onderwerp waar je veel belangstelling voor hebt. Misschien weet je er al veel van, of je wilt dat nu juist gaan onderzoeken! Ga vervolgens

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Les 1 Pratende dingen Samenvatting van de les Deze les is de eerste van vier lessen over beeldcultuur. Tijdens

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Stap 1: Onderwerp en vraag Voordat je kunt beginnen met het maken van een werkstuk, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Als je een onderwerp hebt gekozen ga je bedenken wat

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Blok 4 - we hebben hart voor elkaar.

Blok 4 - we hebben hart voor elkaar. Blok 4 - we hebben hart voor elkaar. In dit blok hebben we het over onze gevoelens. In de vorige les hadden we besproken welke gevoelens je kunt hebben. Bij de binnenkomer van deze les noemde ik een gevoel

Nadere informatie

Als één blok samen. Laat 's morgens bij het binnenkomen de clip van de Phillibustas zien: http://www.youtube.com/watch?

Als één blok samen. Laat 's morgens bij het binnenkomen de clip van de Phillibustas zien: http://www.youtube.com/watch? Lesvoorbereiding Als één blok samen Diversiteit 3 e graad Beluister het lied Iedereen is anders van de Phillibustas: http://www.youtube.com/watch?v=13md0gd6sec Voorzie een speelgoedauto, huis, of ander

Nadere informatie

Begrijpend Luisteren

Begrijpend Luisteren WORKSHOP PRENTENBOEKEN Begrijpend Luisteren in de onderbouw van de basisschool Doel Een theoretische verdieping en praktische voorbereiding om een prentenboek interactief voor te kunnen lezen. Begrijpend

Nadere informatie

STEMKASTJES Schrijver: Meia Wippoo Doelgroep: onderbouw Datum: 2 maart 2012

STEMKASTJES Schrijver: Meia Wippoo Doelgroep: onderbouw Datum: 2 maart 2012 STEMKASTJES Schrijver: Meia Wippoo Doelgroep: onderbouw Datum: 2 maart 2012 Leerarrangement Stemkastjes: Taal Inhoudelijke omschrijving en achtergrond Een stemkastje is een eenvoudige middel om snelle

Nadere informatie

Woorden in prenten. 5 Voorwoord 6 Inleiding

Woorden in prenten. 5 Voorwoord 6 Inleiding Inhoud Woorden in prenten 5 Voorwoord 6 Inleiding Prentenboeken 2 38 Wil je mijn vriendje zijn? 66 Plons! 94 Nandi s verrassing 22 Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft Bijlagen

Nadere informatie

WAT IS DALTONONDERWIJS?

WAT IS DALTONONDERWIJS? WESTERKIM EN DALTON DALTONONDERWIJS Westerkim vindt het belangrijk rekening te houden met de mogelijkheden van het kind en de verschillen tussen kinderen. Aandacht voor ieder kind, zelfstandigheidsbevordering,

Nadere informatie

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift -

Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - Zin in schrijven! Workshop vrij en creatief schrijven voor jonge anderstaligen door Fros van der Maden - auteur Op Schrift - I Oefenen met observeren 1. Het woordenschilderij A Kijk 60 seconden heel goed

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Systeemdenken in de klas

Systeemdenken in de klas Systeemdenken in de klas Werken met mind maps (bron: Tony Buzan: Mind Maps for kids ) Jan Jutten www.natuurlijkleren.org Inleiding Een van de kenmerken van systeemdenken is het gebruik maken van een gevarieerd

Nadere informatie

China. Chinees porselein versieren. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Chinees porselein versieren. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Chinees porselein versieren Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 - Chinees porselein versieren - Colofon Chinees porselein versieren Les voor groep 5/6 60 minuten Tekenen

Nadere informatie

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2

Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles PLUS-handleiding Kabouter IJssel Groep 1 en 2 J Dit

Nadere informatie

BAS. Samenwerkend Leren Vastgesteld mei 2009. De Overstap

BAS. Samenwerkend Leren Vastgesteld mei 2009. De Overstap BAS Samenwerkend Leren Vastgesteld mei 2009 De Overstap DE OVERSTAP BAS-project Ontwikkelingslijn: Samenwerken Ontwikkelingsveld: Coöperatief leren/tandemleren Vastgesteld: mei 2009 BAS Doel: Door middel

Nadere informatie

Nieuwsbrief 23 januari

Nieuwsbrief 23 januari Nieuwsbrief 23 januari Trefwoord In deze nieuwsbrief Thema: Dat heb je verdiend! Trefwoord Rapporten Lezen 2 Wist u dat? 3 Eerste H Communie. Tafeltennistoernooi LeerKRACHT 5 De komende weken werken de

Nadere informatie

De laatste wens van Maarten Ouwehand

De laatste wens van Maarten Ouwehand De laatste wens van Maarten Ouwehand Een verhalend ontwerp voor CKV waarin leerlingen op school een museum ontwerpen, inrichten en openen. Gemaakt voor en door: Andreas College Katwijk en Bureau voor Educatief

Nadere informatie

WERKBLADEN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8

WERKBLADEN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8 EN & HANDLEIDING Maak samen een glossy voor groep 8 Verlaten jouw leerlingen groep 8? Maak samen een afscheidstijdschrift of jaarboek als blijvende herinnering. Naast het kamp en de musical kunnen de leerlingen

Nadere informatie

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika

Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Plan van aanpak horizon verbreden Zuid-Afrika Welk gebied heb je gekozen? Het gekozen thema voor horizon verbreden is Zuid-Afrika. Ik ben zelf 4 keer in Zuid-Afrika geweest voor vrijwilligerswerk en ga

Nadere informatie

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang

WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang WOORDENSCHAT - MIDDENBOUW Met woorden aan de gang Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps

Titanpad. Answergarden. Wordle. Tricider. Resultaten Workshop ICT & Aps Titanpad Answergarden Wordle Tricider Resultaten Workshop ICT & Aps Rotterdam, Landelijke Lio-dag 9 februari 2012 Beste student van de lerarenopleidingen economie. Jullie hebben op 9 februari 2012 een

Nadere informatie

De doorgaande woordenschatlijn (huidige situatie) Basisschool de Kameleon April 2008

De doorgaande woordenschatlijn (huidige situatie) Basisschool de Kameleon April 2008 De doorgaande woordenschatlijn (huidige situatie) Basisschool de Kameleon April 2008 Kerndoel woordenschat Kerndoel Omschrijving Het vergroten van de woordvoorraad in het Nederlands van leerlingen. De

Nadere informatie

De Viertakt van Verhallen

De Viertakt van Verhallen De Viertakt van Verhallen Waarom werken met de Viertakt van Verhallen? Vooral in groep 3 leren de kinderen veel nieuwe woorden. Niet alleen tijdens het lezen, maar ook gewoon tijdens de lessen. Het is

Nadere informatie

Een overtuigende tekst schrijven

Een overtuigende tekst schrijven Een overtuigende tekst schrijven Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Je mening geven over een andere manier van herdenken op school instructieles oefenlesles Lesdoel: Leerlingen kennen

Nadere informatie

heeft praatjes Gespreksvaardigheden en doelen bij Ko heeft praatjes en mondelinge taalvaardigheid bij Veilig leren lezen (uitgebreid schema)

heeft praatjes Gespreksvaardigheden en doelen bij Ko heeft praatjes en mondelinge taalvaardigheid bij Veilig leren lezen (uitgebreid schema) Zwijsen heeft praatjes bij en mondelinge taalvaardigheid bij (uitgebreid schema) In dit document vindt u het schema bij en mondelinge taalvaardigheid bij. In dit schema is uitgewerkt welke doelen bij de

Nadere informatie

Handleiding groepsoverzicht en Ontwikkelingsperspectieven Taal Startblokken

Handleiding groepsoverzicht en Ontwikkelingsperspectieven Taal Startblokken Handleiding groepsoverzicht en Ontwikkelingsperspectieven Taal Startblokken Het doel van dit document is om een goed beeld te krijgen van de geïndiceerde kinderen. Op de locaties kennen de medewerkers

Nadere informatie

Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid

Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid Kerndoelen: 1. Leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie mondeling (of schriftelijk) gestructureerd weer te

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Contactgegevens Tseard Veenstra t.veenstra@cps.nl 06 55168626 Is spellingonderwijs nog relevant als we met behulp

Nadere informatie

Een dierentuin voor Beverdam

Een dierentuin voor Beverdam Dieren 21e eeuw Competenties Groep 1-8 Leren in de 21e eeuw Een dierentuin voor Beverdam Anke van Boxmeer & Els van Dijck Anke van Boxmeer en Els van Dijck zijn groepsleerkracht van groep 1-2 op basisschool

Nadere informatie

H A N D L E I D I N G

H A N D L E I D I N G H A N D L E I D I N G Nederlands leren met de krant Ine Duijnkerke Anne Marie Klasen Carina Westmaas Beste docent, In deze handleiding vindt u kort een uitleg bij iedere les van de lessencyclus Nederlands

Nadere informatie

Onderwijs Maak Je Samen DENKBEELDEN LEREN MET BEELDEN. TREIN Volgorde. CIRKEL Omschrijven van... BLOEM Beschrijf kenmerken. STRIK Oorzaak en gevolg

Onderwijs Maak Je Samen DENKBEELDEN LEREN MET BEELDEN. TREIN Volgorde. CIRKEL Omschrijven van... BLOEM Beschrijf kenmerken. STRIK Oorzaak en gevolg king in samenwerking in in samenwerking samenwerking TREIN Volgorde CIRKEL Omschrijven van... Eerst..., dan... BLOEM Beschrijf kenmerken Wat weet je van...? STRIK Oorzaak en gevolg De... is... KAPSTOK

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Gepubliceerde afleveringen: ( zie volgende pagina s) Februari 2010

Gepubliceerde afleveringen: ( zie volgende pagina s) Februari 2010 Gepubliceerde afleveringen: ( zie volgende pagina s) Maart 2010 Februari 2010 September 2010 April 2012 AVI nieuw S llezen Hoogbegaafd? Mindmappen AVI*-Nieuw? (*AVI=Analyse Van Individualiseringsvormen)

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Alles over. ipockets. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. ipockets. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders.  GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad, vervolg Bijlage 2 Deze pagina zal vaker uitgeprint moeten worden om een beweegdagboek voor de hele week te

Nadere informatie

September 2015. Iedere woensdag is het bij ons op school fruitdag!

September 2015. Iedere woensdag is het bij ons op school fruitdag! Nieuwsbrief September 2015 Rembrandt van Rijnschool: Jozef Isräelslaan 31 3443 CR Woerden Tel: 0348-483150 / e-mail: directie@rembrandtvanrijnschool.nl / www.rembrandtvanrijnschool.nl Belangrijke data

Nadere informatie

Welkom in de kikkergroep

Welkom in de kikkergroep Welkom in de kikkergroep Informatie-avond 06-09-2016 Om 8:20 uur gaan de deuren open: welkom Bij de deur geven we een hand. Fijn dat je er bent! Soms een kring: op de stoel ligt een naamkaartje Soms vrije

Nadere informatie

HOOFDSTUK 9 DE ROL VAN CREATIVITEIT

HOOFDSTUK 9 DE ROL VAN CREATIVITEIT HOOFDSTUK 9 DE ROL VAN WAT IS? Creativiteit: het vermogen om perspectieven, paden, oplossingen, mogelijkheden en ideeën te zien die anderen niet kunnen of willen zien. Innovativiteit vereist creativiteit.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Hoe maak je een mindmap? 2

Hoofdstuk 1: Hoe maak je een mindmap? 2 Inhoud Brief van Tony Hoofdstuk 1: Hoe maak je een mindmap? 2 Wat is een mindmap? 4 Hoe komt het dat mindmappen echt werkt? 5 Je les leren Stel je eens voor Mindmap van jouw huis Hoe maak je een mindmap?

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde

Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde Nieuwsrekenen naast reguliere methoden voor rekenen-wiskunde De bedoeling van dit document is leerkrachten handvatten te geven bij het inpassen van het werken met Nieuwsrekenen in de reguliere rekenmethode.

Nadere informatie

Slash. Slash in de klas. Zelf activiteiten ontwikkelen

Slash. Slash in de klas. Zelf activiteiten ontwikkelen Programma Slash Slash Slash in de klas Een robot in de klas, dat is iets nieuws. Als je nog nooit met een robot gewerkt hebt is het lastig om te bepalen hoe je hem wilt gebruiken en programmeren. Daarom

Nadere informatie

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw groep naar de voorstelling Beet! van Het Houten Huis. Met de opdrachten in deze

Nadere informatie

Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050

Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050 Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050 Lesdoel: Leerlingen schrijven een winnend verhaal voor de Nieuwsbegrip schrijfwedstrijd. De Nieuwsbegrip schrijflessen werken met één handleiding voor A

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

S c h o o l j a a r 2 0 1 4-2 0 1 5, L i n d e b l a a d j e n r. 1 7

S c h o o l j a a r 2 0 1 4-2 0 1 5, L i n d e b l a a d j e n r. 1 7 S c h o o l j a a r 2 0 1 4-2 0 1 5, L i n d e b l a a d j e n r. 1 7 12-03-2015 Vanuit de directie Scholenbezoek De Doelakkers Hilvarenbeek Op vrijdag 6 maart zijn Ton, Jeroen en Linda op scholenbezoek

Nadere informatie

Huiswerkregels Sint Martinusschool

Huiswerkregels Sint Martinusschool Huiswerkregels Sint Martinusschool Wat is het doel van huiswerk? a) Huiswerk is in de eerste plaats een belangrijk middel om de zelfstandigheid van de kinderen te bevorderen. b) Een ander belangrijk doel

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Programma Doelen en programma toelichten Terugblik op huiswerkopdracht Een

Nadere informatie

FIONA REMPT - KINDERBOEKEN - WORKSHOPS - GROEP 1 T/M 8

FIONA REMPT - KINDERBOEKEN - WORKSHOPS - GROEP 1 T/M 8 FIONA REMPT - KINDERBOEKEN - WORKSHOPS - GROEP 1 T/M 8 Kinderboeken schrijven is een prachtig vak. Verhalen bedenken en die in stilte uitwerken staat in schril contrast met het ontmoeten van lezers en

Nadere informatie

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Als kinderen aangemeld worden bij de Leilinde voor de groepen 3 t/m 8 hebben ze altijd een jaar onderwijs in Nederland gehad. Zo niet dan

Nadere informatie

Nieuwsbrief de Horizon

Nieuwsbrief de Horizon P a g i n a 1 Nieuwsbrief de Horizon Agenda november 4. Afsluiting project veilig internet (M2-B2) 8. Oudergesprekken 10. Oudergesprekken 11. Start techniekcircuit (M2-B2) 14. Start leestoetsen 22. Theo

Nadere informatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie

Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Les 1: Vaktijdschriften: een eerste oriëntatie Aanvulling Competent in leesbevordering Docentengids voor opleidingen Pedagogisch Werk en Onderwijsassistent Auteur: Annemiek Hermans Bouwstenen voor leesbevordering

Nadere informatie

Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * website * voorlezen

Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * website * voorlezen Handleiding voor: * spreekbeurt * nieuwskring * leeskring * website * voorlezen Antoniusschool Groep 7/8 Let op: deze heb je het hele schooljaar nodig! Hoe maak je een spreekbeurt? Mijn voorbereiding:

Nadere informatie

Voor de leerkracht van groep 1 en 2

Voor de leerkracht van groep 1 en 2 Voor de leerkracht van groep 1 en 2 Handleiding Taaltas voor de leerkracht van groep 1 en 2 Taaltas is een educatief programma dat ontwikkeld is door de Bibliotheek Hoogeveen, OBS Apollo Hoogeveen en Stap-in

Nadere informatie