De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014"

Transcriptie

1 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Maritieme Toeleveringsindustrie Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte werkgelegenheid en vacatures 7 3. In- en uitstroom van personeel 9 4. Opleiding en scholing 10 Tabellen 12 A. Samenstelling werkgelegenheid 13 B. Instroom van nieuw personeel 17 C. Vacatures 19 D. Personeelsverloop 21 E. Opleiding en scholing 23 2

3 Inleiding In opdracht van Netherlands Maritime Technology, en onder de vlag van Nederland Maritiem Land, heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2014 uitgevoerd. Deze rapportage bevat een overzicht van de belangrijkste uitkomsten en een tabellenoverzicht van alle antwoorden op de arbeidsmarktenquête, die is uitgezet onder bedrijven in de maritieme toeleveringsindustrie. Focus op maritieme werkgelegenheid Een belangrijke opmerking vooraf is dat de focus van de arbeidsmarktenquete lag op werknemers met maritieme kennis en vaardigheden: dit betreft alle scheepsgebonden kennis en vaardigheden die nodig zijn om schepen te bouwen, te laten varen en hun transportfunctie mogelijk te maken (bijvoorbeeld scheepselektronica en automatisering, scheepsbouwkunde, financiering en verzekering van schepen). Respons De dataverzameling heeft plaatsgevonden in de periode september oktober De totale respons in de maritieme toeleveringsindustrie bestaat uit 18 ondernemingen. Deze ondernemingen zijn goed voor 42 procent van de totale werkgelegenheid in de sector. De uitkomsten zijn op basis van bedrijfsomvang gewogen voor de totale populatie. Gezien het aantal bedrijven dat de enquête heeft ingevuld, zijn de uitkomsten indicatief voor de situatie en de ontwikkelingen in de branche. Verder geldt dat door de afronding op hele percentages de optelsom in de tabellen soms niet precies gelijk is aan 100%. Leeswijzer Op de volgende pagina s beschrijven wij eerst de belangrijkste uitkomsten op de thema s: 1. Samenstelling werkgelegenheid; 2. Verwachte werkgelegenheid en vacatures; 3. In- en uitstroom van personeel; 4. Opleiding en scholing. De bijlage bevat een overzicht van de tabellen over alle vragen die in de enquete zijn gesteld. Waar mogelijk wordt een vergelijking gemaakt met eerdere metingen. Foto s cover: A Page 2 D: Bosch Rexroth BV, Harts: Aegir-Marine BV en fotoarchief Ecorys. 3

4 Belangrijkste uitkomsten 4

5 1. Samenstelling werkgelegenheid De totale directe werkgelegenheid in de maritieme toeleveringsindustrie bedroeg in 2013 bij benadering personen. 1 Dit bevestigt de opwaartse trend die in 2012 is ingezet. Over de periode is de werkgelegenheid met 4% gestegen. Aard dienstverbanden In overeenstemming met de algemene trend in de economie kent de branche een trend naar meer flexibele arbeid; zowel het aandeel ingehuurd personeel als het aandeel personeel met een tijdelijk dienstverband is de afgelopen jaren toegenomen (zie tabel A.4 in de bijlage). Het aandeel ingehuurd personeel is toegenomen van 10 procent in 2007 naar 21 procent in Deze uitkomst wijst erop dat de voorkeur voor ingehuurd personeel toeneemt, een trend die kenmerkend is voor de gehele Nederlandse arbeidsmarkt. Van het personeel in eigen dienst is het aandeel werknemers met een vast dienstverband iets afgenomen. In 2007 had nog 88% een vast dienstverband, in 2014 is dit gelijk aan 84%. Het aandeel personeel met een tijdelijk dienstverband is toegenomen van 12 naar 16 procent (zie tabel A.3). Figuur 1.1 Aandeel personeel in eigen dient en ingehuurd personeel (2014) Opleidingsniveau De meeste werknemers met maritieme kennis en vaardigheden in de maritieme toeleveringsindustrie hebben een afgeronde MBO-opleiding op niveau 3/4 (42%) of HBO/WO opleiding (28 procent) (zie tabel A.6). Het aandeel werknemers met een MBO opleiding is de afgelopen jaren fors toegenomen, van 24 procent in 2007 naar 53 procent in 2014 (zie tabel A.7) Zie De Nederlandse Maritieme Cluster, Monitor 2014, Ecorys i.s.m Nederland Maritiem Land. 5

6 Het aantal medewerkers met maritieme kennis envaardigheden, dat slechts beschikt over voortgezet onderwijs als hoogstgenoten opleiding, is ten opzichte van 2007 meer dan gehalveerd. Dit is mogelijk het gevolg van lager opgeleid personeel dat met pensioen is gegaan. Leeftijd De sector van maritieme toeleveranciers is de afgelopen jaren verder vergrijsd (tabel A.9). Het aandeel werknemers van 45 jaar en ouder beslaat momenteel bijna de helft (45%) van het totale personeelsbestand; hiervan is 16 procent ouder dan 55 jaar (Figuur 1.2). In de maritieme cluster als geheel is 39 procent ouder dan 45 jaar. Ter vergelijking: van de Nederlandse beroepsbevolking is 42,5 procent ouder dan 45 jaar. Het relatief hoge aandeel ouderen wordt gedeeltelijk veroorzaakt door de eigenaren en meewerkende familieleden binnen de sector; 84 procent van de eigenaren en familieleden is ouder dan 45 jaar; 12 procent daarvan is zelfs ouder dan 55 jaar. Vroegtijdig anticiperen op bedrijfsopvolging kan problemen in continuïteit van de bedrijfsvoering en werkgelegenheid voorkomen. Figuur 1.2 Leeftijdsverdeling persoenelsbestand (technische functies) Buitenlandse werknemers De inzet van buitenlandse werknemers is afgenomen van 16 procent in 2007 naar 5 procent in 2014 (tabel A.11) De buitenlandse werknemers komen bijna allemaal uit de EU. Een klein deel komt uit een Aziatisch land (tabel A.12). De belangrijkste redenen voor de inhuur van buitenlandse werknemers zijn (1) onvoldoende geschikt aanbod van Nederlands personeel, (2) buitenlandse werknemers zijn nodig om beter met klanten te communiceren, (3) buitenlandse werknemers zijn goedkoper en hun werkmentaliteit zou beter zijn (tabel A.14). 6

7 2. Verwachte werkgelegenheid en vacatures Verwachting voor 2015 Voor 2015 verwacht de overgrote meerderheid van de bedrijven (89%) dat het aantal werknemers op de loonlijst dat gebruik maakt van maritieme kennis en vaardigheden gelijk zal blijven of zal toenemen (zie Figuur 2.1 en tabel A.5); 11% verwacht een sterke stijging van dit type werknemers. Het aantal ingehuurde arbeidskrachten met maritieme kennis en vaardigheden zal volgens 85% van de respondenten stabiel blijven of licht stijgen. Figuur 2.1 Door werkgevers verwachte werkgelegenheidsontwikkeling (met maritieme kennis en vaardigenden) Vacatures Uit de werkgeversenquête komen geen significante knelpunten in de personeelsvoorziening naar voren (meetmoment najaar 2014). Het vacaturepercentage is gelijk aan 1. Dit komt neer op 1 vacature per 100 arbeidsplaatsen. Dit is aanzienlijk lager dan in 2008 (5%), en vergelijkbaar aan het niveau in 2003 (tabel C.2), en eveneens vergelijkbaar met het gemiddelde in de maritieme cluster (maar lager dan in de scheepsbouw: 3%). Volgens de werkgevers zijn er vrijwel geen moeilijk vervulbare vacatures (7% van het totale aantal vacatures) (tabel C.2). Het grootste gedeelte van de werkgevers (83%) verwacht problemen met het vervullen van vacatures in de komende 5 jaar. De grootste problemen worden verwacht op het gebied van engineering en verkoop (tabel C.4). Gezien het feit dat dit voor een deel ook functies zijn waarvoor bij sommige bedrijven een personeelsoverschot bestaat, lijkt er voor deze functiegroep sprake van een kwalitatieve mismatch 7

8 Om knelpunten in de personeelsvoorziening te voorkomen, dient volgens de werkgevers te worden ingezet op (1) een betere doorstroming vanuit het onderwijs, (2) het voorkomen van de uitstroom van werknemers en (3) het eventueel verhuizen van bedrijfsactiviteiten naar het buitenland (tabel C.5). 8

9 3. In- en uitstroom van personeel Herkomst van nieuw personeel: Een belangrijk deel van de instroom van nieuw personeel komt van een ander bedrijf in de maritieme toeleveringsindustrie (17%) of uit een andere sector in de maritieme cluster (24%) (zie figuur 3.1). Het aandeel nieuwe werknemers dat rechtstreeks vanuit het onderwijs de branche instroomt, is de afgelopen jaren gedaald van 26 procent in 2007 naar 14 procent in Een aanzienlijk deel van de nieuwkomers (36%) heeft een andere herkomst dan de aangegeven opties. Het is op basis van de enquête niet duidelijk wat de precieze herkomst van deze werknemers is. In vergelijking met eerdere metingen valt op dat de instroom vanuit andere bedrijven binnen de maritieme toeleveringsindustrie is toegenomen (11% in 2007 en 17% in 2013), terwijl die vanuit andere branches in de maritieme cluster is afgenomen (44% in 2007 en 24% in 2013) (zie tabel D.4). Bestemming van vertrokken personeel: Het personeelsverloop in de branche lag in 2013 en 2014 gemiddeld op 0,3 procent; dit is erg laag en dient met enige voorzichtigheid te worden geinterpreteerd. In eerdere metingen lag het personeelsverloop in de branche op 7 á 8 procent. Ter vergelijking: gemiddeld lag het personeelsverloop in Nederland in 2013 op 6,1%. De meeste vertrokken werknemers (in 2013) zijn gegaan naar een bedrijf in een andere sector van de maritieme cluster (35%) of een andere onbekende bestemming (23%). Figuur 3.1 In- en uitstroom van nieuw personeel (met maritieme kennis en vaardigheden) 9

10 4. Opleiding en scholing Leerwerkplekken en stageplaatsen Bijna de helft (44%) van de werkgevers in de maritieme toeleveringsindustrie biedt leerwerkplekken of stageplaatsen aan (tabel E.3). Onderwijs is hiermee in potentie een belangrijke toeleverancier van nieuw personeel. Hiervoor zouden de beschikbare stage- en leerwerkplekken wel optimaal benut moeten worden. Hiervan is op dit moment geen sprake. Van de beschikbare leerwerkplekken en stageplaatsen op mbo-niveau is 47 procent niet vervuld; voor hbo-stageplekken is dat zelfs 64% (zie tabel E.5). Een mogelijke reden hiervoor is dat de branche concurrentie ondervindt van andere technische sectoren bij het aantrekken van stagiairs van generieke technische studies als werktuigbouw en elektrotechniek, waarnaar een grote markt vraag bestaat. Ook kan het zijn dat bedrijven momenteel terughoudend zijn om stagiairs aan te nemen. In totaal is het aandeel stagiairs van de totale werkgelegenheid in 2014 gelijk aan 0,3%. Dit is in vergelijking met de overige sectoren in de maritieme cluster laag. Van de stageplaatsen die in de maritieme toeleveringsindustrie worden aangeboden zijn de meeste (43%) op mbo-niveau, de rest van de stageplaatsen is voor studenten op hbo- (38%) of wo (19%) niveau (zie figuur 4.1). Zoals opgemerkt zijn deze bij lange na niet allemaal vervuld. Figuur 4.1 Verdeling van stageplaatsen naar opleidingsniveau Scholing van personeel In 2013 volgde 30% van de werknemers met maritieme kennis en vaardigheden een wettelijk verplichte opleiding. Een iets kleiner percentage (26%) volgde een niet wettelijk verplichte opleiding (tabel E.7). Het gemiddeld aandeel werknemers in de maritieme cluster dat in 2013 aan een (wettelijke of niet-wettelijke) cursus deelnam, was 38 procent. De deelname aan niet-wettelijk verplichte trainingen in de maritieme toelevering is in 2013 lager dan in 2007; ook is er minder geld aan uitgegeven (tabel E.9). 10

11 Nieuwe comptentientiebehoeften De belangrijkste ontwikkelingen die van invloed zijn op de eisen die gesteld worden aan medewerkers zijn (1) internationalisering van het personeel, (2) comakership/strategische samenwerking en (3) internationalisering van productie / dienstverlening. Deze trends dienen te worden gecommuniceerd met het onderwijsveld zodat de werknemer van de toekomst hierop wordt voorbereid. Tevens ligt er een opdracht voor het bedrijfsleven zelf om het huidige personeel hierop voor te bereiden en hiervoor te investeren in scholing en trainingen (tabel E.10) 11

12 Tabellen 12

13 A. Samenstelling werkgelegenheid Tabel A.1 Werkzame personen naar meewerkende eigenaren en familieleden, werknemers op de loonlijst en ingehuurd personeel (%) Waarvan gebruik makend van maritieme kennis Personen en vaardigehden Meewerkende eigenaren en familieleden 0,5 60 Werknemers op de loonlijst 78,5 59 Ingehuurde arbeidskrachten a)percentage van aantal personen Tabel A.2 Omvang contractvorm van arbeidskrachten op de loonlijst en ingehuurd personeel (%) Werknemers op de loonlijst Ingehuurde arbeidskrachten 12 uur of minder 0 1 Tussen de 12 en 36 uur uur of meer Tabel A.3 Aard dienstverband werknemers op de loonlijst met maritieme kennis en vaardigheden (%) Werknemers op de loonlijst Vast dienstverband (onbepaalde tijd) 84 Tijdelijk dienstverband (bepaalde tijd) 16 Tabel A.4 Werkgelegenheid (werknemers met maritieme kennis en vaardigheden) naar aard dienstverband 2002, 2007 en 2014 (%) Personeel in eigen dienst, waarvan: Jaar Ingehuurd Eigen dienst In vaste dienst In tijdelijke dienst

14 Tabel A.5 Verwachte ontwikkeling arbeidskrachten met maritieme kennis en vaardigheden op de loonlijst en aantal ingehuurde werknemers (%) Werknemers op de loonlijst Ingehuurde arbeidskrachten Sterke daling 0 9 Lichte daling 11 6 Stabiel Lichte stijging Sterke stijging Tabel A.6 Opleidingsniveau werknemers op de loonlijst en meewerkende eigenaren en familieleden (%) Werknemers op de loonlijst Meewerkende eigenaren en familieleden Basisonderwijs 8 0 Voortgezet onderwijs (vmbo / havo / vwo) Mbo niveau 1/ Mbo niveau 3/ Hbo Wo Tabel A.7 Werkgelegenheid naar opleidingsniveau in 2002, 2007 en 2014 (%) Voortgezet Jaar Onderwijs a) MBO HBO/WO a) Zowel met als zonder diploma Tabel A.8 Leeftijd werknemers op de loonlijst en meewerkende eigenaren en familieleden (%) Werknemers op de loonlijst Meewerkende eigenaren en familieleden Jonger dan 25 jaar tot 35 jaar tot 45 jaar tot 55 jaar jaar en ouder

15 Tabel A.9 Werkgelegenheid naar leeftijd in 2002, 2007 en 2014 (%) a) Jaar Jonger dan tot 45 jaar 45 jaar en ouder a) Totaal werknemers op de loonlijst en meewerkende eigenaren en familieleden Tabel A.10 Functie werknemers op de loonlijst en meewerkende eigenaren en familieleden (%) Werknemers op de loonlijst Meewerkende eigenaren en familieleden Ontwerp 7 0 Verkoop Ontwikkeling / R&D 3 16 Engineering 13 0 Werkvoorbereiding 8 0 Productie 36 0 Anders Tabel A.11 Inzet buitenlandse werknemers met maritieme kennis en vaardigheden in 2007 en 2014 (%) Aandeel buitenlanders b) 16 5 Waarvan (%) afkomstig uit de EU Waarvan (%) afkomstig van buiten de EU 6 1 b) Aandeel buitenlanders van totale personeelsbestand (inclusief inhuur) Tabel A.12 Verdeling arbeidskrachten met maritieme kennis en vaardigheden, op de loonlijst en ingehuurd, naar nationaliteit (%) Werknemers met een vast dienstverband Werknemers met een tijdelijk dienstverband Ingehuurde werknemers Nederland Overig EU landen Europees niet EU Aziatische landen Afrikaanse landen Noord Amerika Zuid Amerika Overig

16 Tabel A.13 Verwachte ontwikkeling inhuur buitenlandse arbeidskrachten komende jaren (%) Verwachting inhuur buitenlandse arbeidskrachten komende jaren Nee, zeker niet meer inhuur 22 Nee, waarschijnlijk niet meer inhuur 42 Ja, waarschijnlijk wel meer inhuur 30 Ja, zeker wel meer inhuur 6 Tabel A.14 Top 3 redenen voor inhuur buitenlandse arbeidskrachten 1 Er is onvoldoende geschikt aanbod van Nederlands personeel 2 Buitenlandse arbeidskrachten zijn nodig om beter met onze klanten te communiceren Buitenlandse arbeidskrachten zijn goedkoper / Werkmentaliteit buitenlandse 3 arbeidskrachten beter 16

17 B. Instroom van nieuw personeel Tabel B.1 Bedrijven die nieuwe werknemers (met maritieme kennis en vaardigheden) hebben aangenomen in 2013 en 2014 (%) Wel nieuwe werknemers Geen nieuwe werknemers Tabel B.2 Herkomst van de drie laatst aangenomen werknemers (%) Herkomst aangenomen werknemers Zeevaart 0 Waterbouw 0 Binnenvaart 0 Visserij 0 Offshore 0 Watersportindustrie 0 Zeehavens 0 Scheepsbouw 24 Maritieme dienstverlening 0 Maritieme toeleveringsindustrie 17 Koninklijke Marine 0 Werkloos 10 Arbeidsongeschikt 0 Schoolverlater 14 Onbekend / Anders 36 Tabel B.3 Herkomst instroom personeel in 2002, 2007 en 2013 (%) Jaar Vanuit de maritieme toeleverings industrie Vanuit een andere sector in maritieme cluster Vanuit een sector buiten maritieme cluster Vanuit onderwijs Voorheen werkloos Onbekend / Anders

18 Tabel B.4 Opleidingsniveau van de drie laatst aangenomen werknemers (%) Werknemers met maritieme kennis en vaardigheden Basisonderwijs 0 Voortgezet onderwijs (vmbo / havo / vwo) 0 Mbo niveau 1/2 11 Mbo niveau 3/4 37 Hbo 35 Wo 18 Tabel B.5 Bedrijven die schoolverlaters (met maritieme kennis en vaardigheden) hebben aangenomen in 2013 (%) Schoolverlaters aangenomen Wel schoolverlaters aangenomen 41 Geen schoolverlaters aangenomen 59 Tabel B.6 Aangenomen schoolverlaters in 2013 naar opleidingsniveau (%) Aangenomen schoolverlaters Basisonderwijs 0 Voortgezet onderwijs (vmbo / havo / vwo) 0 Mbo niveau 1/2 0 Mbo niveau 3/4 24 Hbo 61 Wo 15 Tabel B.7 Verwachting voor het aannemen van schoolverlaters in de komende jaren (%) Voortgezet onderwijs Basisonderwijs (vmbo / havo / vwo) Mbo niveau 1/2 Mbo niveau 3/4 Hbo Wo Veel meer Meer Stabiel Minder Veel minder

19 C. Vacatures Tabel C.1 Bedrijven die te maken hebben met openstaande vacatures (waarvoor maritieme kennis en vaardigheden gevraagd worden) (%) Bedrijven Nee, geen openstaande vacatures 46 Ja, wel openstaande vacatures 54 Tabel C.2 Vacaturepercentage en aandeel moeilijk vervulbare vacatures in 2003, 2008 en 2014 (%) Jaar Vacaturegraad a) in totaal aantal vacatures Aandeel moeilijk vervulbaar a) Aandeel vacatures van totale werkgelegenheid in werkzame personen, excl. ingehuurd personeel Tabel C.3 Vacatures per functiegroep (waarvoor maritieme kennis en vaardigheden gevraagd worden) en moeilijk vervulbare vacatures (%) Waarvan moeilijk Vacatures vervulbaar Ontwerp 18 0 Verkoop Ontwikkeling / R&D 6 0 Engineering 56 6 Werkvoorbereiding 6 0 Productie 3 0 Anders 0 0 Tabel C.4 Top 3 functiegroepen waarvoor de komende jaren moeilijk vervulbare vacatures verwacht worden 1 Engineering 2 Verkoop 3 Ontwikkeling/ R&D Tabel C.5 Top 3 oplossingsrichtingen ter oplossing / voorkoming van moeilijk vervulbare vacatures 1 Betere doorstroom vanuit het onderwijs 2 Voorkomen uitstroom van werknemers 3 Eventueel verhuizen van bedrijfsactiviteiten naar het buitenland 19

20 Tabel C.6 Bedrijven met een overschot aan personeel (%) Bedrijven Nee, geen overschot 95 Ja, wel een overschot 5 Tabel C.7 Top 3 functiegroepen waar momenteel een overschot aan personeel is 1 Verkoop

21 D. Personeelsverloop Tabel D.1 Bedrijven met verloop van personeelsleden met maritieme kennis en vaardigheden in 2013 en 2014 (%) 2013 en 2014 Geen personeelsleden hebben het bedrijf verlaten 29 Personeelsleden hebben het bedrijf verlaten 71 Tabel D.2 Verloop als aandeel van de totale werkgelegenheid (%) Verloop als aandeel van de totale werkgelegenheid 0,3 0,3 Tabel D.3 Bestemming van de drie laatst vertrokken werknemers (%) Vertrekkende werknemers Zeevaart 3 Waterbouw 0 Binnenvaart 0 Visserij 3 Offshore 0 Watersportindustrie 0 Zeehavens 0 Scheepsbouw 22 Maritieme dienstverlening 7 Maritieme toeleveringsindustrie 10 Koninklijke Marine 0 Andere sector 32 Werkloosheid 0 Arbeidsongeschiktheid 0 VUT / Pensioen 0 Onbekend / Anders 23 21

22 Tabel D.4 Uitstroom van personeel in 2002, 2007 en 2014 (%) Jaar Binnen de maritieme toeleveringsindustrie Naar een andere sector in maritieme cluster Naar een sector buiten maritieme cluster Werkloos Arbeidsongeschikt VUT / pensioen Onbekend / Anders

23 E. Opleiding en scholing Tabel E.1 Bedrijven met (leerling)werknemers / stagiairs die een beroepsopleiding volgen (%) Bedrijven Geen (leerling)werknemers / stagiairs die een beroepsopleiding volgen 77 Wel (leerling)werknemers / stagiairs die een beroepsopleiding volgen 23 Tabel E.2 Niveau van de beroepsopleidingen die gevolgd worden (%) Aandeel beroepsopleidingen Mbo niveau 1/2 0 Mbo niveau 3/4 15 Hbo 66 Universitair 18 Tabel E.3 Bedrijven met leerwerkplekken / stageplaatsen (%) Bedrijven Geen leerwerkplekken / stageplaatsen 56 Wel leerwerkplekken / stageplaatsen, maar niet allemaal vervuld 27 Wel leerwerkplekken / stageplaatsen, allemaal vervuld 17 Tabel E.4 Bedrijven met leerwerkplekken / stageplaatsen (%) Maritieme Variabele toeleveringsindustrie % stagiairs t.o.v. werkgelegenheid % stagiairs t.o.v. werkgelegenheid % stagiairs t.o.v. werkgelegenheid ,3 23

24 Tabel E.5 Verdeling leerwerkplekken / stageplaatsen naar opleidingsniveau en aandeel vervuld (%) Leerwerkplekken / Stageplaatsen Waarvan vervuld Vmbo 0 0 Mbo niveau 1/2 0 0 Mbo niveau 3/ Hbo Wo Tabel E.6 Verdeling naar wettelijk verplichte trainingen en niet-wettelijk verplichte traningen onder werknemers die in 2013 een functiegerichte training hebben gevolgd (%) Werknemers Wettelijk verplichte trainingen 53 Niet wettelijk verplichte trainingen 47 Tabel E.7 Deelname aan scholing door werknemers met maritieme kennis en vaardigheden (% van totale werkgelegenheid) Aantal werknemers dat een functiegerichte training volgde in Wettelijk verplicht Niet wettelijk verplicht 2002 a) a) a)geen cijfers beschikbaar Tabel E.8 Gemiddelde uitgaven (per werknemer) aan trainingen en opleidingen Uitgaven Gemiddelde uitgaven per werknemer (op de loonlijst) 100 Tabel E.9 Gemiddelde uitgaven aan trainingen en opleidingen per werknemer Jaar Gemiddeld bedrag per werknemer Tabel E.10 Top 3 ontwikkelingen van inlvoed op de eisen die gesteld worden aan medewerkers 1 Internationalisering van het personeel 2 Co makership / Strategische samenwerking 3 Internationalisering van productie / dienstverlening, 24

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Scheepsbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Waterbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritiem Land (NML) en de aangesloten branches heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2015 uitgevoerd. In 2015 is niet voor elke branche afzonderlijk een rapportage opgesteld.

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritieme Land (NML) en de aangesloten brancheorganisaties heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2014 uitgevoerd. Voor elke branche afzonderlijk is een sectorrapportage

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt Monitor 2015 Ruud van der Aa Jeroen Kleingeld Lisa van Beek Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 3 2. Belangrijkste uitkomsten 5 3. Omvang en samenstelling

Nadere informatie

Factsheet arbeidsmarkt Overijssel (bijlage bij Investeringsvoorstel Iedereen in Overijssel doet mee )

Factsheet arbeidsmarkt Overijssel (bijlage bij Investeringsvoorstel Iedereen in Overijssel doet mee ) Factsheet arbeidsmarkt Overijssel (bijlage bij Investeringsvoorstel Iedereen in Overijssel doet mee 2016-2019 ) Economische kerngetallen uit de begroting (kerntaak 5: Regionale Economie) Er zijn 3 kerngetallen

Nadere informatie

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d.

Notitie Aan. Doel en opzet. Totaalbeeld. Jan Kees Boon. Sectorcommissie Boomkwekerijproducten. Agendapunt 10, vergadering d.d. Notitie Aan Sectorcommissie Boomkwekerijproducten Van Jan Kees Boon Kenmerk Behoort bij Agendapunt 10, vergadering d.d. 9-5-2007 Totaal aantal pagina s 7 27 april 2007 SAMENVATTING ARBEIDSMARKTMONITOR

Nadere informatie

Arbeidsmarktanalyse Elektrotechnische detailhandel Chantal Nijhuis/Wilco Brinkman april en oktober 2014

Arbeidsmarktanalyse Elektrotechnische detailhandel Chantal Nijhuis/Wilco Brinkman april en oktober 2014 Arbeidsmarktanalyse Elektrotechnische detailhandel 2014 Chantal Nijhuis/Wilco Brinkman april en oktober 2014 1 Inhoud Blok 1: Werkgelegenheid in de sector Blok 2: Kenmerken van werknemers Blok 3: Kenmerken

Nadere informatie

Vacatures in de industrie 1

Vacatures in de industrie 1 Vacatures in de industrie 1 Martje Roessingh 2 De laatste jaren is het aantal vacatures sterk toegenomen. Daarentegen is in de periode 1995-2000 het aantal geregistreerde werklozen grofweg gehalveerd.

Nadere informatie

Februari 2010. Brancheschets Horeca

Februari 2010. Brancheschets Horeca Februari 2010 Brancheschets Horeca Brancheschets Horeca Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis & Niek Veeken 10-2-2010 Landelijk Bedrijfsadviseur Horeca Patricia Oosthof

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013

Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013 Arbeidsmarkt Achterhoek Februari 2013 Inhoud Werkgelegenheid Vacatures Werkloosheid Bevolkingsontwikkeling Aandachtspunten komende jaren Activiteiten POA Achterhoek PAG 2 Structuur werkgelegenheid regio

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij Factsheet persbericht Student stelt eisen aan stage bij Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van hun schoolcarrière. Maar tegen welke problemen lopen

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

in het kort OFED Arbeidsmarktmonitor elektrotechnische detailhandel 2013

in het kort OFED Arbeidsmarktmonitor elektrotechnische detailhandel 2013 in het kort OFED Arbeidsmarktmonitor elektrotechnische detailhandel 2013 OFED Arbeidsmarktmonitor elektrotechnische detailhandel 2013 in het kort 2 Mei 2013 Onderzoek en rapportage a-advies In opdracht

Nadere informatie

Maart 2010. Brancheschets Transport & Logistiek

Maart 2010. Brancheschets Transport & Logistiek Maart 2010 Brancheschets Transport & Logistiek Brancheschets Transport en Logistiek Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis, Niek Veeken Landelijk bedrijfsadviseur voor

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) April 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die vanwege de resultaten van de Quick Scan wat later verschijnt dan gebruikelijk, worden de actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

Arbeidsmarktonderzoek Akkerbouw en Diervoeder 2010

Arbeidsmarktonderzoek Akkerbouw en Diervoeder 2010 Arbeidsmarktonderzoek Akkerbouw en Diervoeder 2010 Managementsamenvatting Opdrachtgever: Productschap Akkerbouw en Productschap Diervoeder Rotterdam, 30 september 2011 Arbeidsmarktonderzoek Akkerbouw

Nadere informatie

Aantrekkende Economie en Toekomstige Vacatures

Aantrekkende Economie en Toekomstige Vacatures Aantrekkende Economie en Toekomstige Vacatures Digitaal Werkgevers - Panelonderzoek 12 WoonWerk Jonna Stasse Woerden, oktober 2006 In geval van overname van het datamateriaal is bronvermelding verplicht.

Nadere informatie

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe

Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Drenthe Zuidoost-Drentse arbeidsmarkt van zorg en welzijn Een regionaal arbeidsmarktonderzoek voor de zorg- en welzijnssector in Zuidoost- Managementsamenvatting Arbeidsmarktinformatie is belangrijk voor de zorg-

Nadere informatie

Grootste stijging aantal nieuwe WIA-uitkering in het hoger beroepsonderwijs

Grootste stijging aantal nieuwe WIA-uitkering in het hoger beroepsonderwijs Langdurig zieke werknemers die in aanmerking komen voor een uitkering op grond van arbeidsongeschiktheid vielen voorheen onder de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). Op 1 januari 2006 maakte

Nadere informatie

Artikelen. Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in Ingrid Beckers en Birgit van Gils

Artikelen. Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in Ingrid Beckers en Birgit van Gils Minder dynamiek binnen de werkzame beroepsbevolking in 23 Ingrid Beckers en Birgit van Gils In 23 vonden ruim 9 duizend mensen een nieuwe baan. Dat is 13 procent van de werkzame beroepsbevolking. Het aandeel

Nadere informatie

Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV

Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV Bedrijfsscan Arbeidsmarktmonitor Metalektro 2013/IV In dit document vindt u een selectie van de resultaten van de vierde meting van 2013 in het kader van de Arbeidsmarktmonitor Metalektro. Bij elke indicator

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten Tweede meting werkgevers en werknemers 2 Inleiding In deze brochure vindt u de belangrijkste resultaten van de benchmark Opleiden en Ontwikkelen. De benchmark

Nadere informatie

Payrollkrachten. Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten. Jena de Wit Peter Donker van Heel. 6 december 2011

Payrollkrachten. Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten. Jena de Wit Peter Donker van Heel. 6 december 2011 Payrollkrachten Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten Jena de Wit Peter Donker van Heel 6 december 2011 Vraagstelling: Bekendheid met payrolling Herkomst Persoonskenmerken Kenmerken payrollbaan

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office)

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) ICT~Office voorspelt een groeiend tekort aan hoger opgeleide ICT-professionals voor de komende jaren. Ondanks de economische

Nadere informatie

TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017

TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017 TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017 AANDEEL LEERLINGEN VMBO 3E LEERJAAR 2006-2007 2013-2014 2016-2017 VMBO-BB 31% 24% 24% VMBO-KB 27% 22% 21% Het betreft hier het aandeel leerlingen binnen het totaal

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling nieuwe WW-uitkeringen (index: 2010 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling nieuwe WW-uitkeringen (index: 2010 = 100) Wanneer onderwijspersoneel geheel of gedeeltelijk werkloos wordt, kunnen zij, onder bepaalde voorwaarden, een werkloosheidsuitkering (WW-uitkering) aanvragen. Het aantal nieuwe WWuitkeringen in het onderwijs

Nadere informatie

resultaten Vacature-enquête

resultaten Vacature-enquête resultaten Vacature-enquête voorjaar 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Vacatures maart 2014 4 3. Vacatures per sector 5 4. Conclusies 11 Bijlage 1 Tabellen 12 Kenmerk: Project: 81110 Juni 2014 1. Inleiding

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Over de voedingsmiddelenindustrie

Over de voedingsmiddelenindustrie Voedingsmiddelenindustrie Brancheontwikkelingen 2012 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de voedingsmiddelenindustrie. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen,

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen September 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage

Nadere informatie

Resultaten vacaturescan Regio West

Resultaten vacaturescan Regio West Resultaten vacaturescan Regio West Meting 3 Amsterdam, oktober 2004 drs B. van Bruggen 187/oktober 2004 DIJK12 Beleidsonderzoek Adelaarsweg 11 1021 BM AMSTERDAM Tel.: 020-6373623 Fax: 020-6362645 info@dijk12.nl

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen verder gestegen in februari

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen verder gestegen in februari Februari 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen verder gestegen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage 8 Toelichting NWW

Nadere informatie

Maart 2010. Brancheschets Bouw

Maart 2010. Brancheschets Bouw Maart 2010 Brancheschets Bouw Brancheschets Bouw Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis en Niek Veeken Landelijk Bedrijfsadviseur voor de Bouw Erik van As, tel. 020-7515077

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Personeelsmonitor 2011 Samenvatting

Personeelsmonitor 2011 Samenvatting Jaarlijks brengt het A+O fonds Gemeenten de Personeelsmonitor uit. Dit rapport geeft de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van HRM en arbeidsmarktontwikkelingen bij gemeenten weer. In deze samenvatting

Nadere informatie

Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw 3

Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw 3 Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw Samenvatting Opdrachtgever: SOOW Rotterdam, februari 2012 Naar een toekomstgericht arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid in de waterbouw

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen Maart 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013 Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2012-2013 Samenvatting van de monitor 2012-2013 en de volgmodules najaar 2013 Platform Praktijkonderwijs Rotterdam, 2 december 2013 1 Introductie In deze beknopte samenvatting

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden daalt in augustus met 8.400

Aantal werkzoekenden daalt in augustus met 8.400 Augustus 2008 Aantal werkzoekenden daalt in ustus met 8.400 2 Ingediende vacatures 4 Vraag en aanbod bij CWI 5 Ontslagen met toestemming CWI 6 Statistische bijlage 7 Toelichting NWW / Toelichting CWI krapte-indicator

Nadere informatie

Arbeidsmarktmonitor Tuinbouw 2012

Arbeidsmarktmonitor Tuinbouw 2012 . Productschap Tuinbouw Adres Louis Pasteurlaan 6 Postbus 280, 2700 AG Zoetermeer Telefoon 079 347 07 07 Fax 079 347 04 04 Internet www.tuinbouw.nl e-mail info@tuinbouw.nl Arbeidsmarktmonitor Tuinbouw

Nadere informatie

Figuur 1: Totaal aantal deelnemers groen mbo

Figuur 1: Totaal aantal deelnemers groen mbo Onderwijscijfers groen mbo-onderwijs Het deelnemersaantal voor het groene mbo-onderwijs is nog altijd stijgend. Met 27.134 deelnemers maakt het groene mbo-onderwijs ruim 5% uit van het totale mbo-onderwijs

Nadere informatie

Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant

Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant Ontwikkelingen Technisch Installatiebedrijf Zeeland/West-Brabant B. van Bruggen Amsterdam, maart 2006 517/Amsterdam, maart 2006 DIJK12 Beleidsonderzoek Adelaarsweg 11 1021 BM AMSTERDAM Tel.: 020-6373623

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Behoefte aan Ad-opleidingen in het ECABO domein

Behoefte aan Ad-opleidingen in het ECABO domein Behoefte aan Ad-opleidingen in het ECABO domein Afdeling arbeidsmarktonderzoek, Maart 2011 ECABO Disketteweg 6 Postbus 1230 3821 RA AMERSFOORT Telefoon 033 450 46 46 Fax 033 450 46 66 info@ecabo.nl www.ecabo.nl

Nadere informatie

TI-Arbeidsmarkt 2013-2015

TI-Arbeidsmarkt 2013-2015 TI-Arbeidsmarkt 21-215 1. Recessie 2. Maatregelen TI-bedrijven. Gevolgen voor stage- en leerlingplekken 4. Demografische ontwikkelingen 5. Situatie in 215 1. Recessie Ontwikkeling werkvoorraad Ontwikkeling

Nadere informatie

Aantal medewerkers Zuidoost-Brabant

Aantal medewerkers Zuidoost-Brabant Regio Zuidoost-Brabant 1. Werkgelegenheid Zorg en Welzijn Zuidoost-Brabant In dit katern volgt een overzicht van diverse arbeidsmarktfactoren in de sector zorg en welzijn in de regio Zuidoost-Brabant.

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen April 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen blijven stijgen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Aantal vestigingen: 3.451. Aantal werkzame personen: 20.921. 23% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen

Aantal vestigingen: 3.451. Aantal werkzame personen: 20.921. 23% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen Groene detailhandel Brancheontwikkelingen 2012 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de groene detailhandel. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen, vacatures

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland

Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland Arbeidsmarkt Metaalbewerking 2004 Regio Gelderland Overview Hieronder wordt ingegaan op een aantal arbeidsmarktaspecten in de regio Gelderland, die op basis van de resultaten van het huidige monitoronderzoek

Nadere informatie

Feiten en cijfers 2010 Branche WMD

Feiten en cijfers 2010 Branche WMD Feiten en cijfers 2010 Branche WMD Ieder jaar maakt FCB de zogenoemde factsheets. Deze bestaat uit cijfers over de branche in een bepaald jaar. De cijfers over 2010 worden met de ontwikkelingen ook in

Nadere informatie

OOM Arbeidsmarktinformatie cijfers en trends Peildatum januari 2011

OOM Arbeidsmarktinformatie cijfers en trends Peildatum januari 2011 OOM Arbeidsmarktinformatie cijfers en trends 2011 Peildatum januari 2011 Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding 4 1 Werkgelegenheid en bedrijvigheid 6 1.1 Bedrijvigheid 6 1.2 Werkgelegenheid 7 2 Personeelsopbouw

Nadere informatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie Sectorale arbeidsmarktinformatie Overschotten en tekorten Kansen en mogelijkheden Deel B: Sectorbeschrijvingen 19. Onderwijs Den Haag 20 december 2011 Inhoudsopgave Onderwijs...3 1. Sectorfiche...3 2.

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek Regiorapportage Mobiliteitsbranche Groot Amsterdam - Gooi en Vechtstreek Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Groot Amsterdam -

Nadere informatie

Februari 2010. Brancheschets Zorg & Welzijn

Februari 2010. Brancheschets Zorg & Welzijn Februari 2010 Brancheschets Zorg & Welzijn Brancheschets Zorg & Welzijn Afdeling Arbeidsmarktinformatie Redactie: Rob de Munnik, Marijke Oosterhuis en Niek Veeken Landelijk Bedrijfsadviseur voor de branche

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren

Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013. De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Werkgelegenheid, vacatures en werving in de provincie Utrecht 2013 De knelpunten die Utrechtse bedrijven ervaren Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Crisis kost meer

Nadere informatie

Aantal medewerkers Noordoost-Brabant

Aantal medewerkers Noordoost-Brabant Regio Noordoost-Brabant 1 1. Werkgelegenheid Zorg en Welzijn Noordoost-Brabant In dit katern volgt een overzicht van diverse arbeidsmarktfactoren in de sector zorg en welzijn in de regio Noordoost-Brabant.

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2011

Resultaten WO-monitor 2011 Resultaten WO-monitor 2011 - kan met recht een werelduniversiteit genoemd worden, kijkend naar het afkomst van studenten. - Gemiddeld zijn Wageningers actiever dan de studenten in andere ederlandse studiesteden/andere

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie

Minder personeel en andere taken

Minder personeel en andere taken Minder personeel en andere taken Samenvatting Arbeidsmarktanalyse Openbare Bibliotheken 2015 Minder personeel en andere taken Samenvatting Arbeidsmarktanalyse Openbare Bibliotheken 2015 De openbare bibliotheek

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem Regiorapportage Mobiliteitsbranche Doetinchem Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Doetinchem Graafschap College 2012 2013 1 1.

Nadere informatie

Facts & Figures. Aansluiting arbeidsmarkt

Facts & Figures. Aansluiting arbeidsmarkt Facts & Figures Aansluiting arbeidsmarkt 1 De Nationale Alumni Enquête (NAE, voorheen WO-Monitor) wordt tweejaarlijks afgenomen onder de afgestudeerden van de ruim 800 masteropleidingen aan de Nederlandse

Nadere informatie

& #% # ' (## "% # % %) # #%#! #% %% " %"# # # #% #! #

& #% # ' (## % # % %) # #%#! #% %%  %# # # #% #! # * +, "# -.. /! " # $! # "# %" #! & #% # ' (## "% # % %) # #%#! #% %% " %"# # # #% #! # - # -.. 1, #2 2 # ## # 3 4 # #2 2 2 56 756 8 9, 3 2 2 -.... : 56 " 5 : # 2 -.. / # 2 1-/ -;

Nadere informatie

Vacatures in Nederland 2015. Personeelswerving in beeld

Vacatures in Nederland 2015. Personeelswerving in beeld Vacatures in Nederland 2015 Personeelswerving in beeld Inhoudsopgave Inleiding 2 Samenvatting 3 1. Werving en aanname van personeel 7 1.1. Inleiding 7 1.2. Wervings- en aannamekanalen 7 1.3. Succesquote

Nadere informatie

Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor. Metropoolregio Amsterdam. Oktober amsterdam economic board

Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor. Metropoolregio Amsterdam. Oktober amsterdam economic board Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor Metropoolregio Amsterdam Oktober 2016 amsterdam economic board Samenvatting Onderwijs- en Arbeidsmarktmonitor Metropoolregio Amsterdam (MRA) Oktober 2016

Nadere informatie

Jongeren die niet meer leren, maar ook niet werken

Jongeren die niet meer leren, maar ook niet werken Jongeren die niet meer leren, maar ook niet werken Marjolein Korvorst en Francis van der Mooren In 27 zijn er in Nederland bijna 83 duizend jongeren van 15 tot 27 jaar, die niet naar school gaan. Van hen

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht Regiorapportage Mobiliteitsbranche Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Dordrecht-Gorinchem-Zwijndrecht

Nadere informatie

Arbeidsmarkt DA regio Noord (LHV-kringen Groningen, Friesland, Drenthe en Zwolle/Flevoland)

Arbeidsmarkt DA regio Noord (LHV-kringen Groningen, Friesland, Drenthe en Zwolle/Flevoland) Arbeidsmarkt DA regio Noord (LHV-kringen Groningen, Friesland, Drenthe en Zwolle/Flevoland) Tabel 1 Aantal en ontwikkeling van % vacatures in Noord en in Nederland. peilmomenten okt-13 jun-13 mrt-13 okt-12

Nadere informatie

Lesbrief. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt

Lesbrief. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Lesbrief Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Inleiding Het aantrekkelijke van loopbaan en burgerschap is dat het voortdurend in beweging is. Onze samenleving is dynamisch; er vinden continu veranderingen

Nadere informatie

Resultaten vacaturescan Regio Rijndelta

Resultaten vacaturescan Regio Rijndelta Resultaten vacaturescan Regio Rijndelta Meting 3 Amsterdam, oktober 2004 drs B. van Bruggen 188/oktober 2004 DIJK12 Beleidsonderzoek Adelaarsweg 11 1021 BM AMSTERDAM Tel.: 020-6373623 Fax: 020-6362645

Nadere informatie

Waar gaat LLL over? Regio. Onderwijs continuïteit. Arbeidsmarkt macro economie. Overheid vitaliteit, fiscaal beleid

Waar gaat LLL over? Regio. Onderwijs continuïteit. Arbeidsmarkt macro economie. Overheid vitaliteit, fiscaal beleid Waar gaat LLL over? Onderwijs continuïteit Arbeidsmarkt macro economie Individu employability Sector Regio Overheid vitaliteit, fiscaal beleid Bedrijven continuïteit, concurrentie Arbeidsmarkt doelen Sectorbeleid

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag Regiorapportage Mobiliteitsbranche Den Haag Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Den Haag ROC Mondriaan 2012 2013 1 1. Kans op werk

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Gelieerd aan Maastricht University, SBE 3 afdelingen:

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Gelieerd aan Maastricht University, SBE 3 afdelingen: De arbeidsmarkt tot 2018. Is er ruimte voor jongeren? Didier Fouarge d.fouarge@maastrichtuniversity.nl RPA Netwerkbijeenkomst, Alphen aan den Rijn, 13 februari 2014 2 Researchcentrum voor Onderwijs en

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December 2014

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December 2014 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) December 2014 In deze notitie van UWV WERKbedrijf, die tweemaandelijks verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht.

Nadere informatie

Aanbod van Arbeid 2016

Aanbod van Arbeid 2016 Aanbod van Arbeid 2016 Samenvatting Rapport over werken, zorgen en leren op een flexibele arbeidsmarkt. In het rapport wordt verslag gedaan van een langlopend onderzoek onder ca. 4500 werkenden en niet-werkenden

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven Regiorapportage Mobiliteitsbranche Eindhoven Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Eindhoven Summa College 2012 2013 1 1. Kans op

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem Regiorapportage Mobiliteitsbranche Arnhem Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Arnhem Rijn IJssel 2012 2013 1 1. Kans op werk Het

Nadere informatie

De toekomstige arbeidsmarktsituatie van de sector Gemeenten

De toekomstige arbeidsmarktsituatie van de sector Gemeenten De toekomstige arbeidsmarktsituatie van de sector Gemeenten Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Mei 2005 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. De toekomstige ontwikkeling van actief personeel...3

Nadere informatie

Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek

Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Opdrachtgever: Sectorinstituut Transport en Logistiek Rotterdam, 23 juli 215 Arbeidsmarkt- en onderwijsinformatie transport en logistiek Opdrachtgever:

Nadere informatie

Met een startkwalificatie betere kansen op de arbeidsmarkt

Met een startkwalificatie betere kansen op de arbeidsmarkt Met een startkwalificatie betere kansen op de arbeidsmarkt Ingrid Beckers en Tanja Traag Van alle jongeren die in 24 niet meer op school zaten, had 6 procent een startkwalificatie, wat inhoudt dat ze minimaal

Nadere informatie

Uitstroommonitor praktijkonderwijs Samenvatting uitkomst volgmodules Voorjaar 2015

Uitstroommonitor praktijkonderwijs Samenvatting uitkomst volgmodules Voorjaar 2015 Uitstroommonitor praktijkonderwijs Samenvatting uitkomst volgmodules Voorjaar 2015 Platform Praktijkonderwijs Rotterdam, 31 mei 2015 1 Introductie In de eerste maanden van 2015 zijn door de scholen voor

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom Regiorapportage Mobiliteitsbranche Breda Bergen op Zoom Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Breda Bergen op Zoom ROC West-Brabant

Nadere informatie

KENGETALLEN MOBILITEITSBRANCHE

KENGETALLEN MOBILITEITSBRANCHE KENGETALLEN MOBILITEITSBRANCHE 2005-2016 Juni 2016 Kengetallen mobiliteitsbranche 2005-2016 1 INHOUD 1. Aanleiding 3 2. Conclusie 5 3. Resultaten 10 3.1 Werkgevers 10 3.2 Medewerkers 27 3.3 Branchemobiliteit

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid Regiorapportage Mobiliteitsbranche Noord-Holland Zuid Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Noord-Holland Zuid ROC Nova College 2012

Nadere informatie

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016

De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2016 maart 2012 Deborah van den Berg 1. Inleiding Wat zijn de huidige en toekomstige arbeidsmarktperspectieven naar opleiding en beroep? Het Researchcentrum

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg

Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg Regiorapportage Mobiliteitsbranche Zuid-Limburg Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs in de motorvoertuigen- en tweewielerbranche in de regio Zuid- Limburg ROC Arcus College 2012 2013 1

Nadere informatie

Personeelsmonitor GEMEENTEN

Personeelsmonitor GEMEENTEN Personeelsmonitor GEMEENTEN 2016 INHOUDSOPGAVE LEESWIJZER 2 SAMENVATTING 3 OVERZICHT TABELLEN EN FIGUREN 10 1. FORMATIE & BEZETTING 13 Formatie, bezetting 13 Bezuinigingen 24 Externe inhuur 26 2. INSTROOM,

Nadere informatie

Hoveniers/groenvoorziening

Hoveniers/groenvoorziening Hoveniers/groenvoorziening Brancheontwikkelingen 2013 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de hoveniers/groenvoorziening. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen,

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie