info voor patiënten en familie Elektroconvulsietherapie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "info voor patiënten en familie Elektroconvulsietherapie"

Transcriptie

1 info voor patiënten en familie Elektroconvulsietherapie

2 Elektroconvulsietherapie of ECT ECT is een van de meest werkzame psychiatrische behandelingen. Als zorgvuldig voor ECT gekozen wordt, helpt de behandeling bij negen op de tien patiënten. Door de oppuntstelling van de apparatuur en de techniek is het bovendien een veilige behandeling met weinig nevenwerkingen. Toch bestaan over deze vorm van behandelen nog altijd veel misverstanden. In deze brochure proberen we een duidelijk antwoord te geven op tien veelgestelde vragen. Wat is elektroconvulsietherapie? Elektroconvulsietherapie, kortweg ECT, is een behandeling voor patiënten die lijden aan depressie, manisch-depressieve stoornis en sommige vormen van psychose (schizofrenie en schizo-affectieve stoornis). ECT, vroeger elektroshocktherapie genoemd, wordt al sinds 1938 met succes toegepast. Al sinds de jaren 30 probeerde men convulsies uit te lokken door bepaalde medicijnen in te spuiten. Convulsies zijn een soort ontladingen in de hersenen. Omwille van het succes van deze behandelingen werd later geprobeerd om convulsies op te wekken door een elektrische stimulus toe te dienen. Dat was veel eenvoudiger en ook voor de patiënten minder vervelend. Vele jaren ervaring leert dat ECT een zeer doeltreffende, snelwerkende en veilige behandeling is. In België worden jaarlijks naar schatting een 500-tal mensen met ECT behandeld. Hoe werkt ECT? Bij psychiatrische aandoeningen, bijvoorbeeld depressies, is het evenwicht van bepaalde scheikundige stoffen in de hersenen verstoord. Deze stoffen, de neurotransmitters of boodschapperstoffen, zorgen er voor dat signalen van de ene zenuwcel naar de andere worden doorgegeven. De elektrische ontlading die met ECT gepaard gaat, zorgt er voor dat het evenwicht in deze scheikundige stoffen wordt hersteld. ECT heeft ook een invloed op de belangrijkste klieren in de hersenen die hormonen vormen: de hypofyse en de hypothalamus. Door ECT worden hormonale stoffen aangemaakt en vrijgezet in het bloed. Deze stoffen hebben een regelende invloed op onze stemming en gedachten.

3 Wanneer kan ECT gebruikt worden? ECT wordt gebruikt bij ernstige depressies, zowel in het kader van een unipolaire majeure depressie als in het kader van een manisch-depressieve stoornis, bij een manie (bij een manisch-depressieve stoornis) en bij psychotische aandoeningen (zoals schizofrenie of schizo-affectieve stoornis). De keuze om ECT te gebruiken hangt meestal af van de ernst van het ziektebeeld en van de snelheid waarmee resultaat wordt verwacht. Zo zal sneller tot ECT worden overgegaan bij depressies met ernstig gevaar voor zelfmoord, of bij dreigende uitputting (in het kader van een manie of bij depressies waarbij patiënten niet meer eten of drinken). ECT wordt ook gebruikt wanneer een depressie niet reageert op een behandeling met psychotherapie en verschillende geneesmiddelen of combinaties van geneesmiddelen (medicatieresistente depressie). Er zijn nog een aantal andere minder vaak voorkomende situaties waarin ECT kan worden toegepast, zoals bij de ziekte van Parkinson en het Maligne Neuroleptisch Syndroom, een weinig voorkomende maar zeer ernstige complicatie van het gebruik van neuroleptica. Hoe verloopt een elektroconvulsieve behandeling? ECT wordt uitgevoerd door een psychiater, een anesthesist en een verpleegkundige. De behandelingen worden gewoonlijk s morgens gegeven. Vanaf middernacht vóór de behandeling mag je niets meer eten of drinken. De behandelingen vinden plaats onder volledige narcose (verdoving) in het operatiekwartier op 1K12C. Je voelt dus helemaal niets van de behandeling. Je wordt vooraf lichamelijk goed onderzocht en er worden een elektrocardiogram en een bloedonderzoek verricht om na te gaan of je fit genoeg bent om een korte volledige narcose te ondergaan. Wanneer je in het operatiekwartier aankomt, geeft de anesthesist je een spuitje in een ader van de arm. Na het inspuiten van het slaapmiddel val je binnen de minuut in slaap. Nadien krijg je een spierverslappend middel ingespoten. De psychiater houdt dan twee elektroden, kleine metalen plaatjes, tegen je hoofd. Door de elektroden wordt een zeer korte, nauwkeurig gemeten elektrische stroom gegeven. Deze stroom veroorzaakt een algemene ontlading van de zenuwcellen in de hersenen (zie ook Hoe werkt ECT?). Hierdoor treden ook spiertrekkingen in het hele lichaam op. Door de toediening van het spierverslappend middel zijn die echter nauwelijks merkbaar. De ontlading duurt gemiddeld zo n 20 tot 60 seconden. Je merkt daar zelf helemaal niets van. De ontlading in de hersenen wordt zorgvuldig gemeten door meetelektroden die op je voorhoofd worden gekleefd. Ook je hartritme wordt gedurende de hele behandeling opgevolgd door kleefelektroden op je borstkas. ELEKTROCONVULSIETHERAPIE 3

4 Na enkele minuten word je al terug wakker. Vaak zal je gedurende enkele minuten een beetje in war zijn, zoals ook soms het geval is bij patiënten die een operatie hebben ondergaan. Daarom blijf je na de behandeling nog even uitrusten in de ontwaakkamer van het operatiekwartier. Is één behandeling voldoende? Eén behandeling is bijna nooit voldoende. Vele patiënten voelen wel snel een verbetering, bijvoorbeeld na een drietal behandelingen. Meestal zijn acht tot twaalf behandelingen nodig voor een goed resultaat. De behandelingen worden twee of drie keer per week gegeven. In die periode blijven mensen in het ziekenhuis opgenomen omwille van de ernst van het ziektebeeld. Na de behandeling zal je verder medicijnen moeten innemen om een herval te voorkomen. Als je ondanks een goed effect van de ECT en een vervolgbehandeling met medicijnen toch opnieuw ziek wordt, kan een onderhoudsbehandeling met ECT toegepast worden. Je komt dan één keer per week tot één keer per maand ambulant naar het ziekenhuis voor een elektroconvulsiebehandeling. Veroorzaakt ECT geheugenverlies? Met de huidige moderne apparatuur en door de verfijning van de techniek is de kans op ernstige geheugenklachten vandaag de dag klein. Als er zich problemen voordoen, dan gaat het over het moeilijk kunnen onthouden van de dingen die gebeuren in de periode van de behandeling. Die duurt meestal enkele weken. Gewoonlijk verdwijnt het moeite hebben met het inprenten van nieuwe gebeurtenissen enkele weken na het einde van de behandeling. Heel uitzonderlijk duurt het langer. Heel soms hebben patiënten problemen om zich sommige gebeurtenissen van de periode vóór de behandeling te herinneren. Er is dan sprake van geheugengaten, waar de meeste patiënten geen last van hebben, maar die soms lang kunnen blijven bestaan. Het is dus uitzonderlijk dat er blijvende effecten zijn op intellectuele mogelijkheden en geheugen. Wat zijn de bijwerkingen? Net zoals bij elke andere behandeling, bijvoorbeeld een behandeling met antidepressiva, heeft ook ECT mogelijke bijwerkingen. Ten eerste is er het risico dat samenhangt met de narcose. Dit risico is hetzelfde als bij een narcose voor een kleine ingreep. Bij ECT ben je maar enkele minuten in slaap en is dus ook maar een kleine hoeveelheid van een verdovend middel nodig.

5 De bijwerkingen die kunnen voorkomen zijn: een lichte verwardheid of agitatie onmiddellijk na het wakker worden. Deze verwardheid duurt meestal maar een paar minuten. hoofdpijn na de behandeling. Die kan enkele uren duren en met een gewone pijnstiller behandeld worden. Wanneer de hoofdpijn telkens opnieuw optreedt, geven we preventief een pijnstiller tijdens de behandeling. spierpijn, meestal als gevolg van het spierverslappend middel. Deze pijn is ook van korte duur en kan indien nodig met een pijnstiller verholpen worden. voorbijgaande geheugenklachten zoals beschreven in vorig punt (Veroorzaakt ECT geheugenverlies?). Andere bijwerkingen zijn erg zeldzaam. Het is belangrijk om te weten dat de bijwerkingen in de regel van voorbijgaande aard zijn. ECT is veilig en heeft over het algemeen minder bijwerkingen dan geneesmiddelen. Is ECT een doeltreffende behandeling? ECT is een zeer werkzame behandeling. Als zorgvuldig wordt beslist om ECT te gebruiken, dan helpt de behandeling bij minstens zeven op de tien patiënten met een ernstige depressie. Vaak is een depressie gecompliceerd door andere moeilijkheden, zoals alcoholproblemen, angsten en persoonlijkheidsstoornissen. De kans op een goed resultaat is dan kleiner, maar nog altijd ongeveer 50%. Een ECT-kuur kan niet voorkomen dat mensen opnieuw ziek worden. Daarom is een goede nabehandeling noodzakelijk om de kans op herval te verkleinen. Wat is informed consent? Voor elke behandeling die in de geneeskunde wordt toegepast, is de toestemming van de patiënt nodig. De arts legt je uit hoe een behandeling werkt, wat de bijwerkingen zijn en waarom deze behandeling voor jou wordt aanbevolen. Wanneer je akkoord gaat met de voorgestelde behandeling, geef je je geïnformeerde toestemming of informed consent. Het is niet verplicht dit schriftelijk te doen, maar bij de meeste behandelingen waarbij een narcose nodig is, zal de arts je om een schriftelijke toestemming vragen. Je kan op elk moment deze toestemming intrekken, zonder dat daar een bijzondere reden voor nodig is. Soms wordt toch ECT toegepast zonder toestemming van de patiënt. Dit gebeurt alleen wanneer de patiënt zo ziek is dat hij/zij niet kan instemmen en wanneer de behandeling levensreddend is. In dat geval wordt meestal de toestemming van een familielid gevraagd. ELEKTROCONVULSIETHERAPIE 5

6 Waarom zijn veel mensen dan nog angstig voor ECT? ECT wordt al vanaf de jaren dertig gebruikt. Toen waren de apparatuur en de techniek echter nog niet op punt gesteld. De behandeling was ook toen al erg werkzaam, maar er traden veel meer geheugenstoornissen op. Bovendien gebeurde de behandeling toen zonder narcose en zonder spierverslappende middelen, zodat hevige spierschokken optraden met soms spierscheuren en zelfs beenbreuken tot gevolg. Hevige tegenstanders van psychiatrische behandelingen - antipsychiatrische organisaties zoals de Church of Scientology - proberen vandaag nog steeds dit oude beeld van ECT op te hangen. Ook in romans en films zoals One flew over the cuckoo s nest en Frances worden de oude elektroshocks heel afschrikwekkend voorgesteld, net zoals de psychiatrie in haar geheel trouwens. Tenslotte zijn ook op het internet talrijke antipsychiatriesites te vinden, die ECT als een onmenselijke behandeling beschrijven. De meeste mensen weten niet zo goed wat ECT is en denken dat het een ouderwetse en in onbruik geraakte behandeling is. ECT heeft echter een belangrijke evolutie doorgemaakt en de behandeltechnieken zijn verfijnd en wetenschappelijk bestudeerd. Vandaag is ECT een moderne, goede en veilige behandeling.

7 Vragen? Noteer ze hier ELEKTROCONVULSIETHERAPIE 7

8 Dienst Psychiatrie Angst- en stemmingsstoornissen Ingang 17, route 1700 Tel. leefeenheid 1: Tel. leefeenheid 2: Deze brochure werd enkel ontwikkeld voor gebruik binnen het UZ Gent. Alle rechten voorbehouden.niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het UZ Gent. Nevelland Graphics cvba-so Mei V03 (788) v.u.: Eric Mortier, afgevaardigd bestuurder UZ Gent, De Pintelaan 185, 9000 Gent UZ Gent Postadres De Pintelaan 185 Toegang C. Heymanslaan B 9000 Gent T: +32 (0) volg ons op

info voor patiënten en familie hoofd, hals en zenuwstelsel Elektroconvulsietherapie

info voor patiënten en familie hoofd, hals en zenuwstelsel Elektroconvulsietherapie info voor patiënten en familie hoofd, hals en zenuwstelsel Elektroconvulsietherapie Elektroconvulsietherapie of ECT ECT is een van de meest werkzame psychiatrische behandelingen. Als zorgvuldig voor ECT

Nadere informatie

Addendum 2. Patiënteninformatie ECT 4 5

Addendum 2. Patiënteninformatie ECT 4 5 Addendum 2 Patiënteninformatie ECT 4 5 4 Deze tekst is een herwerkte versie van het artikel Patiëntenvoorlichting Elektroconvulsietherapie (Sienaert, 2002) dat in het Nederlands tijdschrift Psychopraxis

Nadere informatie

Informatiebrochure Elektroconvulsietherapie

Informatiebrochure Elektroconvulsietherapie P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l Informatiebrochure Elektroconvulsietherapie Stationsstraat 22c 2570 Duffel tel : 015 30 40 30 www.pz-duffel.be Inhoud Inhoud Inleiding 3 Wat is elektroconvulsietherapie?

Nadere informatie

Informatie Elektroconvulsietherapie

Informatie Elektroconvulsietherapie Informatie Elektroconvulsietherapie Leuvensesteenweg 517, 3070 Kortenberg, Tel: 02/758.05.11, Fax: 02/759.53.80 www.upckuleuven.be Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat uw behandeling mogelijk kan

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Elektroconvulsietherapie

Informatie voor patiënten. Elektroconvulsietherapie Informatie voor patiënten Elektroconvulsietherapie Je arts heeft met jou besproken dat je behandeling mogelijk wordt voortgezet met elektroconvulsietherapie of ECT. Over deze vorm van behandeling bestaan

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Elektroconvulsietherapie

Informatie voor patiënten. Elektroconvulsietherapie Informatie voor patiënten Elektroconvulsietherapie 2 Je arts heeft met jou besproken dat je behandeling mogelijk wordt voortgezet met elektroconvulsietherapie of ECT. Over deze vorm van behandeling bestaan

Nadere informatie

Electro Convulsie Therapie (ECT)

Electro Convulsie Therapie (ECT) Electro Convulsie Therapie (ECT) In overleg met uw psychiater heeft u besloten voor Electro Convulsie Therapie (ECT) als behandeling. Deze vorm van behandeling wordt toegepast bij verschillende, over

Nadere informatie

Elektroconvulsietherapie (ECT)

Elektroconvulsietherapie (ECT) Elektroconvulsietherapie (ECT) inhoud 1 Wat is ECT? 02 2 Wanneer wordt overgegaan tot ECT? 02 3 Hoe verloopt de behandelingsprocedure 03 4 Beschrijving van de behandeling 04 5 Wat zijn de mogelijke bijwerkingen?

Nadere informatie

Elektroconvulsietherapie (ECT)

Elektroconvulsietherapie (ECT) Psychiatrie Elektroconvulsietherapie (ECT) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY008 / Elektroconvulsietherapie (ECT) / 17-10-2013 2 Elektroconvulsietherapie

Nadere informatie

Echo-endoscopie onder narcose

Echo-endoscopie onder narcose info voor patiënten Echo-endoscopie onder narcose Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een echo-endoscopie?... 05 03 Welke voorbereiding is nodig?... 05 04 Welke bijwerkingen kunnen optreden?... 06 05

Nadere informatie

Elektroconvulsie therapie (ECT) Afdeling PAAZ

Elektroconvulsie therapie (ECT) Afdeling PAAZ Elektroconvulsie therapie (ECT) Afdeling PAAZ Albert Scweitzer ziekenhuis afdeling Psychiatrie mei 2015 pavo 0373 Inleiding De psychiater heeft met u besproken dat u elektroconvulsie therapie (ECT) gaat

Nadere informatie

Katheterablatie van voorkamerfibrillatie

Katheterablatie van voorkamerfibrillatie info voor patiënten Katheterablatie van voorkamerfibrillatie Inhoud 01 Wat is voorkamerfibrillatie?... 04 02 Behandeling... 04 03 Ablatie... 09 04 Na de ablatie... 10 05 Complicaties... 10 06 Resultaat...

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding. Inleiding. 2. Voorafgaand aan de behandeling. 3. De behandeling. 3. Indicatie. 5. Mogelijke bijwerkingen en complicaties.

Inhoud. Inleiding. Inleiding. 2. Voorafgaand aan de behandeling. 3. De behandeling. 3. Indicatie. 5. Mogelijke bijwerkingen en complicaties. Infobrochure ECT Inhoud Inleiding. 2 Voorafgaand aan de behandeling. 3 De behandeling. 3 Indicatie. 5 Mogelijke bijwerkingen en complicaties. 5 Het einde van de behandeling. 6 Inleiding Elektroconvulsieve

Nadere informatie

Elektrofysiologisch onderzoek (EFO) en ablatie

Elektrofysiologisch onderzoek (EFO) en ablatie info voor patiënten Elektrofysiologisch onderzoek (EFO) en ablatie Inhoud 01 Het elektrofysiologisch onderzoek (EFO)... 04 02 Aanmelden... 04 03 Verloop van het onderzoek... 09 04 Mogelijke complicaties...

Nadere informatie

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker bewegingsstelsel info voor patiënten Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wie kan aan deelnemen?... 04 03 Hoe ziet het revalidatieprogramma eruit?... 05 04 Praktische

Nadere informatie

Electroshock behandeling

Electroshock behandeling Electroshock behandeling Uw behandelend psychiater heeft voor u een behandeling met electroshock therapie of electroconvulsie therapie (afgekort ECT-behandeling) afgesproken. Deze folder geeft u informatie

Nadere informatie

Raf en Henri gaan naar de operatiezaal

Raf en Henri gaan naar de operatiezaal kritieke diensten info voor patiënten Raf en Henri gaan naar de operatiezaal Ga je mee? Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Op weg naar de operatiezaal... 06 03 In de operatiezaal... 09 04 Terug naar het Brandwondencentrum...

Nadere informatie

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Ga je mee?

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Ga je mee? info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Ga je mee? Inhoud 01 Welkomstwoordje van Raf......................... 3 02 Stel jezelf even voor...................................

Nadere informatie

Electro Convulsie Therapie (ECT)

Electro Convulsie Therapie (ECT) Patiënteninformatie Electro Convulsie Therapie (ECT) 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Voorbereiding 5 De opname 6 De behandeling 7 Na de behandeling 8 Risico's van de behandeling 9

Nadere informatie

info voor ouders en familie man, vrouw en kind Hypospadie

info voor ouders en familie man, vrouw en kind Hypospadie info voor ouders en familie man, vrouw en kind Hypospadie Hypospadie Wat is hypospadie (of hypospadias)? Hypospadie is een vaak voorkomende aangeboren afwijking aan de penis. De afwijking komt voor bij

Nadere informatie

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor patiënten

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor patiënten Elektroconvulsie therapie Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen Informatie voor patiënten Uw arts heeft met u de mogelijkheid van elektroconvulsie therapie (ECT) besproken. Ook hebt

Nadere informatie

Elektroconvulsietherapie

Elektroconvulsietherapie Elektroconvulsietherapie Uw behandelend arts heeft met u de mogelijkheid van elektroconvulsietherapie (ECT) besproken. In deze brochure vindt u informatie over deze vorm van behandeling. Neem altijd uw

Nadere informatie

PAAZ. Elektroconvulsietherapie

PAAZ. Elektroconvulsietherapie PAAZ Elektroconvulsietherapie Uw behandelend arts heeft met u de mogelijkheden van elektroconvulsietherapie (ECT) besproken. In deze brochure vindt u informatie over deze vorm van behandeling. ECT wordt

Nadere informatie

info voor patiënten Ik krijg een pacemaker

info voor patiënten Ik krijg een pacemaker info voor patiënten Ik krijg een pacemaker Inhoud 01 Algemene informatie... 04 02 De opname... 04 03 De ingreep... 09 04 Het verblijf... 10 05 Wat te doen nadien?... 10 06 Praktische richtlijnen... 11

Nadere informatie

Transitie met een hart

Transitie met een hart info voor jongeren en hun ouders/verzorgers Transitie met een hart Inhoud 01 Opgroeien en zelfstandig worden... 04 02 Transitie, wat is dat?... 04 03 Transitie in het ziekenhuis... 04 04 Transitie met

Nadere informatie

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor verwijzers

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor verwijzers Elektroconvulsie therapie Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen Informatie voor verwijzers Effectieve behandelmethode Elektroconvulsie therapie (ECT) passen we toe bij mensen met specifieke

Nadere informatie

info voor patiënten Afdeling Geriatrie

info voor patiënten Afdeling Geriatrie info voor patiënten Afdeling Geriatrie 01. Inleiding Welkom op de afdeling Geriatrie van het UZ Gent. U bereikt de afdeling via ingang 50, route 575. Deze brochure bevat praktische informatie voor uw opname

Nadere informatie

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker

bewegingsstelsel info voor patiënten EU REKA Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker bewegingsstelsel info voor patiënten Een revalidatieprogramma voor mensen na kanker Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wie kan aan deelnemen?... 04 03 Hoe ziet het revalidatieprogramma eruit?... 05 04 Praktische

Nadere informatie

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee?

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Stel jezelf even voor... 06 03 De afdeling Intensieve zorg... 09

Nadere informatie

Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee?

Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? Inhoud 01 Welkomstwoordje van Raf... 2 02 Stel jezelf even voor... 4 03 De afdeling Intensieve

Nadere informatie

info voor de patiënt metabole en cardiovasculaire aandoeningen Echocardiografie

info voor de patiënt metabole en cardiovasculaire aandoeningen Echocardiografie info voor de patiënt metabole en cardiovasculaire aandoeningen Echocardiografie Inhoud 01 Wat is een echocardiografie?... 04 02 Soorten echocardiografie... 09 01. Wat is een echocardiografie? Bij een echografie

Nadere informatie

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor verwijzers

Elektroconvulsie therapie. Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen. Informatie voor verwijzers Elektroconvulsie therapie Een behandeling bij ernstige psychiatrische aandoeningen Informatie voor verwijzers Effectieve behandelmethode Elektroconvulsie therapie (ECT) passen we toe bij mensen met specifieke

Nadere informatie

Wat is ECT? Elektroconvulsietherapie: is dat nog van deze tijd? MANISCH-DEPRESSIEF? ZO GEK NOG NIET! Gent, 8 oktober 2011 20-10-2011

Wat is ECT? Elektroconvulsietherapie: is dat nog van deze tijd? MANISCH-DEPRESSIEF? ZO GEK NOG NIET! Gent, 8 oktober 2011 20-10-2011 Elektroconvulsietherapie: is dat nog van deze tijd? MANISCH-DEPRESSIEF? ZO GEK NOG NIET! Gent, 8 oktober 2011 prof dr pascal sienaert upc-kul, campus kortenberg Wat is ECT? 1 E LECTRO C ONVULSIE T HERAPIE

Nadere informatie

in gesprek over: Elektroconvulsietherapie (ECT)

in gesprek over: Elektroconvulsietherapie (ECT) in gesprek over: Elektroconvulsietherapie (ECT) Colofon Auteurs: M. van Verschuer W.W. van den Broek Redactie: W. Smith-van Rietschoten (eindredacteur) J.L.M. van der Beek E.A.M. Knoppert-van der Klein

Nadere informatie

Geriatrisch dagziekenhuis

Geriatrisch dagziekenhuis info voor patiënten Geriatrisch dagziekenhuis 01. Geriatrisch dagziekenhuis Het Geriatrisch dagziekenhuis richt zich tot personen ouder dan 75 jaar met acute of chronische aandoeningen, toenemende inactiviteit,

Nadere informatie

Uw kind krijgt een hartoperatie

Uw kind krijgt een hartoperatie man, vrouw en kind info voor de ouders Uw kind krijgt een hartoperatie UZ Gent, Afdeling Kindercardiologie - Cardiochirurgie Uw kind krijgt een hartoperatie We vragen u aanwezig te zijn tussen 10u00 en

Nadere informatie

info voor patiënten Blaasfunctieonderzoek

info voor patiënten Blaasfunctieonderzoek info voor patiënten Blaasfunctieonderzoek Inhoud 01 Het blaasfunctieonderzoek... 04 02 Bijwerkingen... 06 03 Praktisch... 07 04 Kort samengevat... 07 05 Contactgegevens... 08 01. Blaasfunctieonderzoek

Nadere informatie

klinisch ondersteunende sector info voor patiënten CT-afdeling

klinisch ondersteunende sector info voor patiënten CT-afdeling klinisch ondersteunende sector info voor patiënten CT-afdeling Inhoud 01 CT-afdeling... 04 02 Voorbereiding... 05 03 Aandachtspunten... 06 04 Kleding... 06 05 Het onderzoek... 06 06 Wachttijden... 07 07

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Bloedtransfusies 01. Inleiding U (of uw kind) krijgt binnenkort een behandeling of een ingreep. De kans bestaat dat u (of uw kind) daarbij bloed toegediend

Nadere informatie

info voor patiënten PIPAC Verneveling van chemotherapie in de buikholte

info voor patiënten PIPAC Verneveling van chemotherapie in de buikholte info voor patiënten PIPAC Verneveling van chemotherapie in de buikholte 01. Inleiding U wordt behandeld voor buikvlieskanker of carcinomatose. Deze carcinomatose kan niet chirurgisch verwijderd worden

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Galblaasoperatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Galblaasoperatie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Galblaasoperatie 01. Galblaasoperatie Binnenkort wordt tijdens een operatie uw galblaas verwijderd. Deze ingreep noemen we ook een cholecystectomie.

Nadere informatie

info voor patiënten Pleurapunctie

info voor patiënten Pleurapunctie info voor patiënten Pleurapunctie Inhoud 01 Afsprk... 04 02 Wat is een pleurapunctie?... 05 03 Wrom een pleurapunctie?... 05 04 Voorbereidingen... 05 05 Verloop... 06 06 Na het onderzoek... 07 07 Resultt...

Nadere informatie

Downsyndroomscreening

Downsyndroomscreening info voor de ouders Downsyndroomscreening 01. Wat is het syndroom van Down? Het syndroom van Down (trisomie 21) is een afwijking in het erfelijk materiaal van de baby (de chromosomen). Een baby met het

Nadere informatie

info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Rhinoplastie / Rhinoseptoplastie

info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Rhinoplastie / Rhinoseptoplastie info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Rhinoplastie / Rhinoseptoplastie Neuscorrectie: rhinoplastie / rhinoseptoplastie Een neuscorrectie (rhinoplastie en rhinoseptoplastie) kan om verschillende

Nadere informatie

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose info voor patiënten Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose 01. Inleiding In overleg met uw behandelende arts heeft u besloten om een ooroperatie te ondergaan op de afdeling Neus-, keel- en oorheelkunde

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje

man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje Mijn baarmoederhalsuitstrijkje vertoont afwijkingen. Antwoorden op veelgestelde vragen. Wat

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Impedantiemeting

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Impedantiemeting bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Impedantiemeting Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een impedantiemeting?... 04 03 Hoe gebeurt de meting?...04 04 Wat wordt van u verwacht?...05

Nadere informatie

info voor patiënten Bronchoscopie Onderzoek van de luchtwegen

info voor patiënten Bronchoscopie Onderzoek van de luchtwegen info voor patiënten Bronchoscopie Onderzoek van de luchtwegen Inhoud 01 Afspraak... 04 02 Wat is een bronchoscopie?... 05 03 Waarom een bronchoscopie?... 05 04 Voorbereidingen... 05 05 Verloop... 06 06

Nadere informatie

Ambulante hysteroscopie

Ambulante hysteroscopie info voor patiënten Ambulante hysteroscopie Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een ambulante hysteroscopie?... 04 03 Waarom een ambulante hysteroscopie?... 05 04 Het onderzoek... 06 05 Na het onderzoek...

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kijkoperatie (TEP-methode)

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kijkoperatie (TEP-methode) bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kijkoperatie (TEP-methode) 01. Liesbreuk, herstel via een kijkoperatie (TEP-methode) Binnenkort wordt u geopereerd voor

Nadere informatie

Intensieve Zorgen aan pasgeborenen.

Intensieve Zorgen aan pasgeborenen. info voor kinderen die op bezoek komen man, vrouw en kind Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve Zorgen aan pasgeborenen. Ga je mee? 01. Voorwoord Hallo, ik ben Raf, de giraf! Binnenkort kom

Nadere informatie

Hersteloperatie van de eileiders

Hersteloperatie van de eileiders man, vrouw en kind info voor de patiënt Hersteloperatie van de eileiders UZ Gent, Vrouwenkliniek Hersteloperatie van de eileiders na sterilisatie Wat is een hersteloperatie van de eileiders? In deze patiëntenbrochure

Nadere informatie

metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Intern Liaisonteam Geriatrie Zorg voor 75-plussers

metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Intern Liaisonteam Geriatrie Zorg voor 75-plussers metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Intern Liaisonteam Geriatrie Zorg voor 75-plussers 01. Wat is het Intern Liaisonteam Geriatrie ()? Om de zorg voor ouderen op alle diensten

Nadere informatie

Raf gaat een kijkje nemen in het Brandwondencentrum

Raf gaat een kijkje nemen in het Brandwondencentrum info voor kinderen die op bezoek komen kritieke diensten Raf gaat een kijkje nemen in het Brandwondencentrum Ga je mee? 01. Voorwoord Hallo, ik ben Raf, de giraf! Binnenkort kom jij iemand bezoeken in

Nadere informatie

Endonasale sinuschirurgie (FESS)

Endonasale sinuschirurgie (FESS) info voor patiënten Endonasale sinuschirurgie (FESS) 01. Endonasale sinuschirurgie (FESS) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een operatie van de sinussen te ondergaan in het UZ Gent. De

Nadere informatie

info voor de patiënt Echocardiografie

info voor de patiënt Echocardiografie info voor de patiënt Echocardiografie Inhoud 01 Wat is een echocardiografie?... 04 02 Soorten echocardiografie... 09 01. Wat is een echocardiografie? Bij een echografie worden ultrageluidsgolven gebruikt

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Operatieve hysteroscopie

man, vrouw en kind info voor patiënten Operatieve hysteroscopie man, vrouw en kind info voor patiënten Operatieve hysteroscopie Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een hysteroscopie?... 04 03 Waarom een operatieve hysteroscopie?... 05 04 De ingreep... 06 05 Na de ingreep...

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening

man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening man, vrouw en kind info voor de ouders Downsyndroomscreening 01. Wat is het syndroom van Down? Het syndroom van Down (trisomie 21) is een afwijking in het erfelijk materiaal van de baby (de chromosomen).

Nadere informatie

ERCP Endoscopisch onderzoek van de galwegen en pancreas

ERCP Endoscopisch onderzoek van de galwegen en pancreas info voor patiënten ERCP Endoscopisch onderzoek van de galwegen en pancreas Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een ERCP?... 04 03 Welke voorbereiding is nodig?... 05 04 Hoe verloopt het onderzoek?...

Nadere informatie

Hypospadie Hoe zorgt u voor uw kind na de ingreep?

Hypospadie Hoe zorgt u voor uw kind na de ingreep? info voor ouders man, vrouw en kind Hypospadie Hoe zorgt u voor uw kind na de ingreep? Hypospadie - hoe zorgt u voor uw kind na de ingreep? Onmiddellijk na de operatie In de meeste gevallen mag uw kind

Nadere informatie

info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Diabolo s of trommelvliesbuisjes

info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Diabolo s of trommelvliesbuisjes info voor patiënten hoofd, hals en zenuwstelsel Diabolo s of trommelvliesbuisjes Diabolo s of trommelvliesbuisjes In overleg met uw behandelende arts heeft u besloten om uw kind een ooroperatie (= plaatsen

Nadere informatie

info voor jongeren en hun ouders/verzorgers man, vrouw en kind Transitie met een hart

info voor jongeren en hun ouders/verzorgers man, vrouw en kind Transitie met een hart info voor jongeren en hun ouders/verzorgers man, vrouw en kind Transitie met een hart Inhoud 01 Opgroeien en zelfstandig worden... 04 02 Transitie, wat is dat?... 04 03 Transitie in het ziekenhuis... 04

Nadere informatie

Behandeling met Y-90 microsferen

Behandeling met Y-90 microsferen info voor patiënten Behandeling met Y-90 microsferen Inhoud 01 Inleiding 04 02 Wat zijn Yttrium-microsferen? 04 03 Toediening 04 04 Voorbereiding 05 05 Verloop van de behandeling 06 06 Voor- en nadelen

Nadere informatie

Coloscopie onder lichte sedatie

Coloscopie onder lichte sedatie bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Coloscopie onder lichte sedatie Voorbereiding met Laxoberon en Moviprep 01. Afspraak U kreeg zonet in onze polikliniek een afspraak voor een coloscopie

Nadere informatie

info voor patiënten EBUS Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de luchtpijp

info voor patiënten EBUS Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de luchtpijp info voor patiënten EBUS Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de luchtpijp Inhoud 01 Afspraak... 04 02 Wat is een EBUS?... 05 03 Waarom een EBUS?... 05 04 Voorbereidingen... 05 05 Verloop...

Nadere informatie

info voor patiënten Behandeling met radioactief samarium (Quadramet )

info voor patiënten Behandeling met radioactief samarium (Quadramet ) info voor patiënten Behandeling met radioactief samarium (Quadramet ) Inhoud 01 Inleiding 04 02 Wat is Quadramet? 04 03 Voorbereiding 05 04 Verloop van de behandeling 06 05 Resultaten 07 06 Mtregelen

Nadere informatie

info voor patiënten bloed, ademhaling & spijsvertering Leverbiopsie

info voor patiënten bloed, ademhaling & spijsvertering Leverbiopsie info voor patiënten bloed, ademhaling & spijsvertering Leverbiopsie Leverbiopsie In overleg met uw behandelende arts werd een leverbiopsie vastgelegd. Deze brochure geeft u informatie over dit onderzoek.

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Endonasale sinuschirurgie (FESS)

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Endonasale sinuschirurgie (FESS) hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Endonasale sinuschirurgie (FESS) 01. Endonasale sinuschirurgie (FESS) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een operatie van de sinussen te

Nadere informatie

Radiosynovior thesis

Radiosynovior thesis info voor patiënten Radiosynovior thesis Inhoud 01 Inleiding 04 02 Radiosynoviorthesis 04 03 Hoe verloopt deze behandeling? 05 04 Mtregelen na de behandeling 06 05 Resultaten 07 06 Vragen? 07 01. Inleiding

Nadere informatie

Verpleegafdeling. Algemene en hepatobiliaire heelkunde Gastro-intestinale heelkunde. info voor de patiënt en de bezoeker

Verpleegafdeling. Algemene en hepatobiliaire heelkunde Gastro-intestinale heelkunde. info voor de patiënt en de bezoeker info voor de patiënt en de bezoeker bloed, ademhaling & spijsvertering Verpleegafdeling Algemene en hepatobiliaire heelkunde Gastro-intestinale heelkunde Verpleegafdeling Voorstelling De verpleegafdeling

Nadere informatie

info voor patiënten Ziekte van Ménière

info voor patiënten Ziekte van Ménière info voor patiënten Ziekte van Ménière Inhoud 01 Inleiding 03 02 Het evenwichtsorgaan 03 03 Wat is de ziekte van Ménière? 04 04 Ontstaansmechanisme 04 05 Symptomen 05 06 Behandeling algemeen 06 07 Behandeling

Nadere informatie

Trommelvliessluiting en/of herstel van de gehoorbeentjesketen

Trommelvliessluiting en/of herstel van de gehoorbeentjesketen info voor patiënten Trommelvliessluiting en/of herstel van de gehoorbeentjesketen 01. Inleiding In overleg met uw behandelende arts heeft u besloten een ooroperatie te ondergaan op de afdeling Neus-, keel-

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kleine incisie in de liesstreek (TIPP-methode)

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kleine incisie in de liesstreek (TIPP-methode) bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Liesbreuk Herstel via een kleine incisie in de liesstreek (TIPP-methode) Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een liesbreuk?... 04 03 Kan een liesbreuk

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor de patiënt Myoomresectie UZ Gent, Vrouwenkliniek

man, vrouw en kind info voor de patiënt Myoomresectie UZ Gent, Vrouwenkliniek man, vrouw en kind info voor de patiënt Myoomresectie UZ Gent, Vrouwenkliniek Myoomresectie De ingreep In deze brochure vind je informatie over de meest voorkomende redenen voor het verwijderen van myomen,

Nadere informatie

Het sterven nabij Informatie over het levenseinde

Het sterven nabij Informatie over het levenseinde info voor naasten Het sterven nabij Informatie over het levenseinde Inhoud 01 Inleiding 03 02 Veranderingen 03 03 Het overlijden 05 04 Na het overlijden 06 04 Vragen? 06 05 Meer lezen 06 01. Inleiding

Nadere informatie

info voor de ouders man, vrouw en kind ROP-screening Oogheelkundig onderzoek

info voor de ouders man, vrouw en kind ROP-screening Oogheelkundig onderzoek info voor de ouders man, vrouw en kind ROP-screening Oogheelkundig onderzoek ROP-screening Beste ouders, Uw baby is opgenomen op de dienst Neonatale Intensieve Zorgen en komt in aanmerking voor een oogheelkundig

Nadere informatie

Zorgpad prostaat TEAM EU REKA

Zorgpad prostaat TEAM EU REKA info voor patiënten Zorgpad prostt TEAM EU REKA Inhoud 01 Inleiding 04 02 Wie kan n het zorgpad prostt TEAM EU REKA deelnemen? 04 03 Wat houdt het zorgpad in? 04 04 Fysieke training: praktische informatie

Nadere informatie

Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep

Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep Informatiebrochure Anesthesie bij heelkundige ingreep 1 2 Inhoud Inleiding? 3 Wat is Anesthesie? 4 Keuze Anesthesie? 4 Algemene Anesthesie 5 Regionale Anesthesie 6 Anesthesie kent tegenwoordig weinig verwikkelingen

Nadere informatie

Plexusverdoving voor operaties aan schouder, arm of hand Anesthesie. Patiënteninformatie

Plexusverdoving voor operaties aan schouder, arm of hand Anesthesie. Patiënteninformatie Plexusverdoving voor operaties aan schouder, arm of hand Anesthesie Patiënteninformatie Inhoudstafel 1. Inleiding... 3 2. Wat is een plexusverdoving?... 4 3. Hoe verloopt een plexusverdoving?... 5 4. Veel

Nadere informatie

info voor patiënten Histamineprovocatietest

info voor patiënten Histamineprovocatietest info voor patiënten Histamineprovocatietest 01. Wat is een histamineprovocatietest? Een histamineprovocatietest toont n hoe gevoelig uw luchtwegen zijn voor prikkels. Via de test kan de arts een luchtwegndoening

Nadere informatie

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst voor kinderen die op bezoek komen kritieke diensten Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst Inhoud Voorwoord Welkomstwoordje van Raf 3 Stel jezelf even

Nadere informatie

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten EUS Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de slokdarm

bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten EUS Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de slokdarm bloed, ademhaling & spijsvertering info voor patiënten Onderzoek van de lymfeklieren in de borstkas via de slokdarm Inhoud 01 Afspraak... 04 02 Wat is een?... 05 03 Waarom een -onderzoek?... 05 04 Voorbereidingen...

Nadere informatie

info voor patiënten Postoperatieve pijn

info voor patiënten Postoperatieve pijn info voor patiënten Postoperatieve pijn Inhoud 01 Inleiding 03 02 Wat is pijn? 03 03 Belang van goede pijnbehandeling 03 04 Pijnmeting 04 05 Misverstanden over pijn 05 06 Pijnbehandeling 06 07 Contact

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Video-EEG monitoring

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Video-EEG monitoring hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Video-EEG monitoring Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Aanmelding en inschrijving... 04 03 Aankomst op de Video-EEG Monitoring Eenheid... 05 04 Start van de video-eeg

Nadere informatie

Deep Brain Stimulation

Deep Brain Stimulation Deep Brain Stimulation He althy Ageing: moving to the next generation WAT IS DEEP BRAIN STIMULATION? Deep Brain Stimulation (DBS), in het Nederlands diepe-hersenkernstimulatie, is een therapie waarbij

Nadere informatie

info voor patiënten Hoofdhuidkoeling

info voor patiënten Hoofdhuidkoeling info voor patiënten Hoofdhuidkoeling Inhoud 01 Waarom verlies ik mijn haar? 4 02 Wat is hoofdhuidkoeling?... 4 03 Hoe werkt het?... 5 04 Verloop...6 05 Hoe verzorg ik mijn haar?...6 06 Heeft hoofdhuidkoeling

Nadere informatie

info voor patiënten Ik krijg een defibrillator

info voor patiënten Ik krijg een defibrillator info voor patiënten Ik krijg een defibrillator Inhoud 01 Algemene informatie... 04 02 De opname... 04 03 De ingreep... 09 04 Het verblijf... 10 05 Wat te doen nadien?... 10 06 Telemonitoring... 10 07

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE. en richtlijnen na dagopname

PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE. en richtlijnen na dagopname PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE en richtlijnen na dagopname Mevrouw, mijnheer Binnenkort word je verwacht op de dienst daghospitalisatie voor een maagof darmonderzoek. Er is afgesproken dat je een lichte

Nadere informatie

In de war? Op de Intensive Care

In de war? Op de Intensive Care In de war? Op de Intensive Care Albert Schweitzer ziekenhuis juni 2015 pavo 1168 Inleiding Uw partner of familielid is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen op de Intensive Care. Waarschijnlijk

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Wat is cardioversie? Hoe lang duurt de behandeling? Voorbereiding thuis De dag van het onderzoek

Wat is cardioversie? Hoe lang duurt de behandeling? Voorbereiding thuis De dag van het onderzoek Cardioversie 2 U staat op de wachtlijst voor cardioversie. De behandeling vindt meestal plaats in dagverpleging op de afdeling cardiologie B42. Er wordt telefonisch contact met u opgenomen over het tijdstip

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Ambulante hysteroscopie

man, vrouw en kind info voor patiënten Ambulante hysteroscopie man, vrouw en kind info voor patiënten Ambulante hysteroscopie Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Wat is een ambulante hysteroscopie?... 04 03 Waarom een ambulante hysteroscopie?... 05 04 Het onderzoek... 06

Nadere informatie

Van snurken tot apnoe s

Van snurken tot apnoe s info voor patiënten Van snurken tot apnoe s Inhoud 01 Inleiding... 04 02 Van snurken tot obstructief... slaapapnoesyndroom (OSAS)... 05 03 Hoe wordt de diagnose gesteld?... 06 04 Gevolgen van snurken

Nadere informatie

Consultatie Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Consultatie Kinder- en Jeugdpsychiatrie hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de ouders Consultatie Kinder- en Jeugdpsychiatrie Alles wat u moet weten voor een eerste afspraak Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Hoe werkt de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose Inleiding In overleg

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Transcraniële Magnetische Stimulatie

Informatie voor patiënten. Transcraniële Magnetische Stimulatie Informatie voor patiënten Transcraniële Magnetische Stimulatie Je arts heeft met jou besproken dat je behandeling mogelijk wordt voortgezet met transcraniële magnetische stimulatie of TMS. In dit informatieboekje

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Mastoïdoperatie ter behandeling van een chronische middenoorontsteking (cholesteatoom)

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Mastoïdoperatie ter behandeling van een chronische middenoorontsteking (cholesteatoom) hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Mastoïdoperatie ter behandeling van een chronische middenoorontsteking (cholesteatoom) Inhoud 01 Inleiding 4 02 Voorbereiding 4 03 Het oor 5 04 Wat is een

Nadere informatie

PSA procedurele sedatie en analgesie

PSA procedurele sedatie en analgesie PSA procedurele sedatie en analgesie PSA (procedurele sedatie en analgesie) Deze brochure is bedoeld om patiënten te informeren die een ingreep of onderzoek moeten ondergaan in het ziekenhuis waarbij

Nadere informatie