Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO"

Transcriptie

1 Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: SBO Mozaik Soort voorziening: Speciaal Basisonderwijs Datum bezoek: 28 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO Tilburg e.o. Rapporteur: drs. J. Schuitert M&O-groep, s-hertogenbosch Augustus 2013

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding De opbrengsten van het schoolbezoek Het onderwijsconcept De voorzieningen op de vijf velden 9 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de school Groeimogelijkheden en grenzen voor wat betreft het onderwijsconcept Karakterisering van de voorzieningen op de vijf velden Tot slot Bijlage: Speciale onderwijsondersteuning per schoolprofiel

3 1. Inleiding In het kader van passend onderwijs worden nieuwe samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs gevormd. Die samenwerkingsverbanden krijgen als taak om de lichtere en zwaardere ondersteuning binnen het samenwerkingsverband op een zodanige wijze te organiseren dat er sprake is van een dekkend netwerk. De samenwerkingsverbanden brengen daarvoor de ondersteuningsprofielen van de reguliere scholen in beeld. Echter ook de onderwijs ondersteuningsarrangementen (ooa s) die door speciale voorzieningen worden aangeboden spelen een belangrijke rol in het dekkende netwerk. Het gaat daarbij om het (voortgezet) speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs. Vanuit het samenwerkingsverband gezien zijn de genoemde scholen leveranciers van onderwijs ondersteuningsarrangementen. Om te beoordelen of het samenwerkingsverband een dekkend netwerk heeft, moet zij weten welke ooa s binnen het gebied beschikbaar zijn en welke ontbreken. Als duidelijk is welke ooa s ontbreken staat het samenwerkingsverband voor een beleidskeuze: Leerlingen naar een voorziening buiten het samenwerkingsverband sturen dat wel zo n ooa beschikbaar heeft (nadeel: reisafstand en afrekenen via grensverkeer). Gekoppeld aan een reguliere school of een bestaande speciale school een nieuw ooa inrichten (voordeel: thuisnabij; nadeel: kwaliteitsvraagstuk). De opbrengsten van de audits in de reguliere scholen en de speciale voorzieningen bieden de basis voor beleidsbeslissingen van de samenwerkingsverbanden. Uw school 1 is een speciale voorziening en als zodanig aanbieder van ooa s voor een smallere of bredere doelgroep. Om uw school als aanbieder van ooa s te karakteriseren maken we onderscheid tussen een zogenaamde doelgroepenschool en een integratieve school. De doelgroepenschool richt zich op een specifieke doelgroep zoals leerlingen met een lichamelijk beperking, een verstandelijke beperking, langdurig zieken etc.. Veel speciale scholen zullen doelgroepenschool zijn en er in de toekomst regelmatig ook voor kiezen om doelgroepenschool te blijven. Onder passend onderwijs blijft deze keuze mogelijk. Er zullen echter ook speciale scholen zijn die meer vraaggestuurd willen gaan werken. Zij worden wat we noemen een integratieve school. Deze school is vraaggestuurd. De voorzieningen op de 5 velden worden ook vraaggericht ingezet. Er zijn meerdere specialismen binnen deze school beschikbaar en de school is in staat om haar voorzieningen als het ware om de reguliere voorzieningen heen te brengen. De audit bij speciale voorzieningen is gericht op het geven van een beschrijving van het huidige arrangement en een indicatie van mogelijkheden voor verbreding of verdieping van dat arrangement. 1 Waar in dit rapport kortheidshalve staat school wordt steeds bedoeld school of andere eenheid van onderwijszorg. 2

4 Net als bij het regulier onderwijs laat het arrangement zich beschrijven op de 5 velden en is het onderwijsconcept als onderlegger voor deze velden van groot belang. Het gaat om de volgende vijf velden: 1. De hoeveelheid aandacht/handen in de groep 2. Speciale onderwijsmaterialen 3. De ruimtelijke omgeving 4. Expertise 5. Samenwerking met externe instanties die zich ook met de ondersteuning voor het kind bezig houden Bij het onderwijsconcept gaat het om de wijze waarop het onderwijs is ingericht voor het omgaan met diversiteit. Informatie over de vijf velden en het onderwijsconcept is verzameld door: een documentenanalyse (schoolplan, schoolgids, inspectierapport, website); een half gestructureerd interview/gesprek: het gesprek is gevoerd met dhr. Anton Willemse (directeur), dhr. Rik Aarden (adjunct directeur), mw. Wilma Sweere (IB), mw. Ilse van Roessel (IB); half gestructureerde observaties in de groepen oranje (leerjaar 6), paars/geel (leerjaar 4-5), groep groen (leerjaar 7) en groep rood (leerjaar 8), met name ter ondersteuning van de bevindingen over het gehanteerde onderwijsconcept en het daarbij horende klassenmanagement; een gesprek met bijna het gehele schoolteam waarin de opvattingen rond en het draagvlak voor het onderwijs aan leerlingen met speciale onderwijsbehoeften aan de orde komt. In het gesprek met het schoolteam zijn de eerste indrukken vanuit het interview en de observaties verwerkt. In dit rapport doen wij verslag van onze bevindingen. Wij wijzen er op dat de informatieverzameling weliswaar uitgebreid en veelzijdig was, maar beperkt is door het karakter van een momentopname. 3

5 2. De opbrengsten van het schoolbezoek 2.1 Het onderwijsconcept Karakterisering van de school SBO Mozaik te Oisterwijk is sinds 2009 gehuisvest in een nieuw gebouw, samen met een basisschool (De Coppele), een peuterspeelzaal, een ontmoetingscentrum voor het dorp en een gymzaal onder beheer van een sportbedrijf. De directeur van SBO Mozaik is ook directeur van de basisschool De Coppele. Op de teldatum had de school 59 leerlingen, In overleg met het samenwerkingsverband zijn er drie momenten in het schooljaar waarop leerlingen worden toegelaten (augustus, januari en april). In de regel groeit het aantal leerlingen gedurende het schooljaar. Op het moment van de audit waren er 52 leerlingen ingeschreven, verdeeld over 4 groepen. De groepsgrootte varieert tussen 8 en 16 leerlingen. De tussentijdse instroom vergt van het schoolteam steeds weer aanpassing van de groepssamenstelling. De mogelijkheid bestaat om in januari met 5 groepen te werken. De groepen worden globaal ingedeeld op basis van leeftijd en niveau van het kind. In hoeverre heeft de school te maken met verschillen tussen leerlingen? Verschillen tussen leerlingen kunnen er in velerlei opzicht zijn. In het kader van de audit zoomen wij in op de volgende verschillen: Verschillen m.b.t. het niveau van leren en de spreiding daarin; Verschillen m.b.t. onderwijsbehoeften op gedrag; Verschillen m.b.t leerstijlen; Verschillen door aanwezige beperkingen en/of stoornissen; Verschillen m.b.t. secundaire kenmerken als culturele en sociaaleconomische achtergronden bij leerlingen en ouders. Leerlingen stromen op Mozaik doorgaans in van de basisschool met een leerachterstand van 1,5 jaar of meer op één of meerdere vakgebieden. Het gemiddelde IQ wordt geschat op ongeveer 85 (CITO D E). De school blijkt in staat de opgelopen achterstand deels weg te werken, waardoor de uitstroom vooral op VMBO basis-kader niveau is. Enkele leerlingen gaan naar het Praktijkonderwijs en enkelen stromen uit naar VMBO-theoretische leerweg. Soms worden leerlingen teruggeplaatst in het basisonderwijs. De spreiding van de niveaus van leren zijn op zich redelijk normaal verdeeld, de eerder genoemde achterstanden in ogenschouw genomen. Hierdoor is de leerlingenpopulatie op het gebied van leren van matig heterogene samenstelling. Leerlingen hebben onderwijsondersteuningsbehoeften op werkhouding, concentratie, taakopvatting, zelfstandigheid en zijn doorgaans sterk leerkracht-afhankelijk. Opvallend is ook het vaak disharmonische ontwikkelingsprofiel, waarbij de verbale en performale prestaties ver uit elkaar kunnen liggen. Leerlingen met PDD-nos, ASS en externaliserende gedragsproblematiek hebben speciale behoeften op gedrag. Leerkrachten bieden structuur en duidelijkheid, begrenzen het gedrag, bieden van inzicht in sociale interacties en het bieden van alternatieven. Door de aanwezigheid van leerlingen met externaliserend gedrag is de grens tussen SBO en SO wat vervaagd. 4

6 Hierdoor is er binnen het schoolteam de behoefte ontstaan aan een time-out mogelijkheid en achtervang. Het beleid is er op gericht ontsporingen van leerlingen zoveel mogelijk te beperken. Volgens de schoolleiding is het team gegroeid in een meer preventieve aanpak met duidelijke protocollen en afspraken. De grens voor de school ligt bij leerlingen die frequent fysiek en/of verbaal geweld gebruiken dat niet of moeilijk beïnvloedbaar is. De school is eerder toegerust op leerlingen met leerproblemen, dan op leerlingen met gedragsproblemen. Er zijn 8 leerlingen met een rugzakje : cluster 2: 1, cluster 3: 1, cluster 4: 5. Daarnaast zijn er leerlingen die niet zijn geïndiceerd, maar vergelijkbare problemen en speciale onderwijsondersteuningsbehoeften hebben. De culturele en taalachtergrond van de leerlingen is niet heel divers. Er zijn geen allochtone leerlingen en er zijn 6 leerlingen met een 0,3 leerlinggewicht, 2 leerlingen met cumi. De sociaal-economische achtergrond van de gezinnen is een redelijke dwarsdoorsnede van de samenleving, met relatief veel lager opgeleide ouders. Hoe wordt binnen de school op speciale onderwijsbehoeften gereageerd? De leerlingen die speciale aandacht nodig hebben krijgen dit vooral: met individuele aandacht, in dezelfde ruimte, maar apart van de groep; met groepsaandacht in homogene subgroepen; met individuele aandacht, in een andere ruimte dan de groep. En dus niet of nauwelijks: met individuele aandacht geïntegreerd in de groepsaanpak. Voor de vier hoofdvakken (rekenen, technisch lezen, begrijpend lezen en spelling) wordt er gewerkt met groepsplannen en per vakgebied wordt er binnen de groep geclusterd. Daarnaast worden de ontwikkelingsperspectieven (OPP) gehanteerd met handelingsplannen. Bij rekenen worden groepsdoorbrekende homogene subgroepen geformeerd. De kindercoach werkt individueel met leerlingen. Het is schoolbeleid om de RT zoveel mogelijk binnen de groep te organiseren. Het schoolteam speelt in op de leerstijlen van leerlingen, zoals met visuele ondersteuning (picto s), concreet materiaal en een prikkelarme leeromgeving. Dit is niet gebaseerd op een onderliggend theoretisch model. Het hangt eerder af van de leerkracht die een eigen inschatting maakt vanuit de kennis over het dossier van de leerling. Er is een dyslexieprotocol met interventieperioden. De dyslexiegroep voor leerlingen met een dyslexieverklaring krijgt 3 maal per week extra begeleiding (o.a. met Kurzweil). Ook is er een groep die extra begeleiding krijgt bij lezen met extra materialen en extra tijd. Voor dyscalculie zijn er spiekkaarten met één strategie. Er is een protocol voor medische handelingen voor bijvoorbeeld epilepsie en toediening medicatie. De leerkrachten ondersteunen de leerlingen bij de inname van medicijnen. De school differentieert op het leerstofaanbod op drie niveaus vanuit de methode. De niveaus staan in het groepsplan. Tevens wordt er gedifferentieerd op instructie en op hoeveelheid leerstof en opdrachten en moeilijkheidsgraad. In principe zijn de eindtermen voor de leerlingen van toepassing, tenzij in het OPP per vakgebied wordt aangegeven dat beredeneerd wordt afgeweken in overleg met ouders. 5

7 Bij de aanname van leerlingen met LGF of een speciale onderwijsbehoefte, worden de leerlingen op grond van de volgende afwegingen verdeeld over de groepen: Volgorde 1. De speciale behoefte van de leerling. van 2. De onderwijsondersteuning expertise van de leerkracht.) afweging 3. De limitering van aantallen leerlingen met LGF per groep (èn de groepsgrootte 4. De vraag van de ouders. De afweging van argumenten geldt niet alleen voor LGF-leerlingen, maar is een algemeen gehanteerde lijn binnen de school. In de volgende tabel staat een weergave van het onderwijsconcept op SBO Mozaik. Per regel is een dimensie weergegeven, met links en rechts de uitersten op de dimensie. Tijdens het interview is gevraagd aan te geven waar de school staat: duidelijk links, enigszins links, enigszins rechts, duidelijk rechts. Gevraagd werd om globaal te kijken naar de school en zo mogelijk een duidelijke richting aan te geven. In het algemeen wordt het onderwijs op SBO Mozaik als volgt gekenmerkt: Onderwijsconcept SBO Mozaik Overdragen van kennis Kennis verwerven Klassikaal leren Sturing van het leren door de lkr Alle leerlingen op bepaald basisniveau brengen Leerstof bepaalt de leerweg Nadruk op gestructureerde opdrachten Beoordeling van prestaties o.b.v. gelijke normering Beoordeling door de leerkracht Evaluatie onderwijs o.b.v. leervorderingen groep Evaluatie onderwijs door de lkr Zelf ontdekken Werken met kennis Individueel en groepsleren Kinderen sturen eigen leren Maximale uit elke leerling halen Beginsituatie van de leerling bepaalt de leerweg Nadruk op vrije opdrachten Beoordeling van leervorderingen o.b.v. beginsituatie van leerlingen Zelfbeoordeling door de leerling Evaluatie onderwijs o.b.v. leervorderingen individuele leerling Evaluatie samen met leerlingen Over het algemeen sturen de leerkrachten het leerstofaanbod en verzorgen de beoordeling, gericht op de eisen van de inspectie en conform de verwachte gemiddelde Cito opbrengsten. Binnen de groepen worden subgroepen gevormd met daarbinnen differentiatie per leerling. Naarmate de leerlingen ouder zijn, worden ze meer betrokken bij het mede bepalen van de doelen gezien de ambities van de leerling voor de VO-uitstroom. Het OPP geeft het minimum te behalen niveau aan, maar de progressie van de leerling wordt steeds gevolgd en zonodig leidt dat tot aanpassing. De school gaat daarbij zoveel mogelijk uit van de beginsituatie van de leerling. In verband met de begrenzing die leerlingen nodig hebben, wordt er overwegend gebruik gemaakt van gestructureerde opdrachten. De beoordeling van de leervorderingen is een interpretatie van de Cito-norm en is afhankelijk van de beginsituatie van de leerling. De evaluatie van het onderwijs geschiedt op basis van de leervorderingen van individuele leerlingen, omdat groepsopbrengsten moeilijk zijn vast te stellen. Leerlingen worden bevraagd op hun tevredenheid en competentiebeleving. 6

8 Hoe wordt de continuïteit van de onderwijsondersteuning voor elke leerling verzekerd? Het eigenaarschap van de onderwijsondersteuning: De groepsleerkracht heeft voornamelijk het eigenaarschap van de leerlingenondersteuning en draagt de verantwoordelijkheid voor de signalering en uitvoering. Het managementteam (directeur, adjunct directeur en de IB-ers) bepaalt de personele hulp en inzet van de ondersteuning, eventueel door middel van inzet van externe specialisten. De taken van de interne begeleiding: In de functieomschrijving IB staan de taken geformuleerd. Inhoudelijk is de IB verantwoordelijk voor de totale ondersteuning op leergebied en gedrag. Kenmerkend voor de taken is het directe contact met de groepsleerkrachten met betrekking tot de klassenorganisatie, lesbezoeken, observaties en dergelijke. Daarnaast veel andere taken, zoals: een luisterend oor voor ouders, toetsen afnemen, verzorgen van de groepsbesprekingen, zorgkalender opstellen, adviesgesprekken voeren, gesprekken met specialisten en behandelaars, beleidsvoorbereiding (zoals opzetten kindercoach), netwerk SWV onderhouden, enzovoort. Het gebruik van leerlingvolgsystemen voor leren en voor de sociaal-emotionele ontwikkeling: Voor het volgen van de sociaal-emotionele ontwikkeling wordt ZIEN gebruikt en het CITO-LVS. De procesbewaking gedurende het schooljaar en over de schooljaren heen: In principe zijn de eindtermen voor de leerlingen van toepassing, tenzij in het OPP is aangegeven dat hiervan beredeneerd wordt afgeweken. In het OPP worden de bevorderende en belemmerende factoren beschreven. Later wordt het uitstroomperspectief bepaald. Regelmatig wordt de progressie onderzocht en geëvalueerd. De CITO-scores leveren de gegevens voor de leerlingenbesprekingen en groepsbesprekingen, leidend tot een aanpak in het handelingsplan. De school kent drie niveaus van overleg omtrent de ondersteuning: men werkt met een zorgoverleg tussen de leerkrachten en IB, met heeft een zorgteamoverleg met het IB, SMW en GGD en tenslotte is er een overleg met het ZAT. Zes maal per jaar is er een zorgteamoverleg. De groepsbesprekingen zijn gekoppeld aan de groepsplannen waar de toetsuitslagen worden besproken. Daarnaast bestaan er zoals gezegd leerlingenbesprekingen. Groepsoverstijgende bespreekpunten worden geagendeerd voor de teamvergaderingen. De rol van ouders en de mate van betrokkenheid: Ouders worden actief geïnformeerd en betrokken bij activiteiten, zoals het mede bepalen van de ondersteuningsbehoefte van de leerling. De betrokkenheid verschilt overigens per ouder. Drie maal per jaar zijn er rapportbesprekingen en elk jaar is er een huisbezoek. Ouders worden bevraagd op de ondersteuningsbehoeften van hun kind in het kader van het OPP. Hun oordeel wordt serieus meegewogen, maar niet alle wensen kunnen worden gehonoreerd. Het team is gericht op meedenken met de ouders en voert overleg om tot werkbare oplossingen te komen. Uit enquêtes blijkt een zeer hoge oudertevredenheid. 7

9 Welke resultaten behaalt de school met haar aanpak? Om hiervan een indruk te krijgen, zijn in- en uitstroomcijfers opgevraagd. Aantal en herkomst van leerlingen die tussen en nieuw zijn ingeschreven: Instroom SBO Vanuit huis - Kinderdagcentrum - Regulier onderwijs met AB 1 Regulier onderwijs zonder AB 6 Verhuizing - Speciaal basisonderwijs 1 SO cluster 1 - SO cluster 2 - SO cluster 3 1 SO cluster 4 - Niveau bij instroom Afdeling Gemiddeld IQ Spreiding IQ Cito niveau op dl. Of CITO-eindscore 2 Spreiding Cito op dl. Of CITO-eindscore SBO DLE = 37 DLE = 12 tot 60 Toelichting: De Cito-eindtoets wordt niet afgenomen. Het gemiddelde van alle schoolverlaters (17 leerlingen) van schooljaar over alle vakken was een DLE van 37 (drempeltoets), met een spreiding van DLE 12 tot 60. Aantal en uitstroom van leerlingen die tussen en zijn uitgeschreven: Uitstroom SBO Terugplaatsingen bao 2 Speciaal basisonderwijs - Praktijkonderwijs 1 VMBO met LWOO - VMBO bl 7 VMBO kl 3 VMBO gl 2 VMBO tl 5 HAVO-VWO-Gym 1 SO ander cluster 2 VSO cl. 1 - VSO cl. 2 - VSO cl. 3 1 VSO cl. 4 1 Opmerking: Onder de leerlingen die naar VMBO TL, GL, KL en BL zijn gegaan, zit ook LWOO. Dit is echter nu niet uitgesplitst. 2 Bedoeld wordt de eindscore van CITO in groep 8. 8

10 2.2 De voorzieningen op de vijf velden Wij beschrijven hier de voorzieningen van de school tegen de achtergrond van alle mogelijke voorzieningen die op dit moment op scholen, van wat voor soort dan ook, bestaan. In de praktijk heeft geen enkele school alle voorzieningen. Van reguliere scholen kan, in de huidige verdeling van mensen en middelen onder de schoolsoorten, verwacht worden dat zij maar beperkt kunnen scoren op deze velden van onderwijs ondersteuningsvoorzieningen. Speciale scholen (ook het sbo en opdc s) kunnen op deze velden uitgebreidere arrangementen bieden. Vergeleken met het reguliere onderwijs biedt het (voortgezet) speciaal onderwijs in zijn algemeenheid: 1. Meer aandacht per individuele leerling; 2. Meer (tijd om) aangepast onderwijsmateriaal (te maken); 3. Een aangepaste fysieke ruimte; 4. Specifieke expertise; 5. Zorg van andere instanties, verweven in het onderwijs. Voor alle typen speciaal onderwijs gelden de kenmerken 1, 2 en 4. In sommige typen speciaal onderwijs zien we bovendien de kenmerken 3 en/of 5. Een verschil tussen sbo en (v)so op de vijf velden is, dat het speciaal onderwijs een intensiever en meer verdiept aanbod heeft: nog meer tijd per leerling, meer specifieke op een bepaald type leerling toegesneden materialen, verder aangepaste fysieke ruimten, diepte-expertise op bepaalde terreinen en vaker geïntegreerde samenwerking met externe partners. Tussen de typen speciaal onderwijs kunnen er flinke verschillen zijn. Een groot verschil zal er zijn m.b.t. het veld expertise. Zowel de teamexpertise als de individuele expertise zal vaak toegesneden zijn op de beperkingen of stoornissen waarvoor de school altijd bedoeld was. Veld 1: de hoeveelheid aandacht/handen in de klas Dit veld gaat over de hoeveelheid aandacht, uitgedrukt in beschikbare menskracht ( handen ), die beschikbaar is bij het lesgeven in de klas. Functionaris(sen) Te gebruiken afkortingen voor functionarissen: (Lkr. = leerkracht, Vlkr. = vakleerkracht, KA = klassenassistente, OA = onderwijsassistent, RT = remedial teacher, AB = ambulant begeleider, OU = ouder/verzorger, LIO = leerkracht in opleiding, ST = stagiaire, TA = technisch assistent) Groep/Afdeling/School Functionaris(sen) Aantal uren per week 3 Groep geel/paars LKR, vlkr, st Lkr=5 dgn, vlkr= 1uur Groep oranje Lkr, vlkr, st,ab, kindercoach st=do,vrij Lkr=5 dgn, vlkr= 1 uur, st=ma,di, ab=9 uur, kindercoach=40 min Groep groen Lkr, vlkr,st Lkr=5 dgn, vlkr=2 uur, st= woe,do,vrij 3 Het gaat hier om het aantal effectieve uren met leerlingen (lestijd). 9

11 Groep rood leesonderwijs Orthopedagoog Psych. assistent Op oproep ab cluster 4 Lkr,vlkr,st,ab, kindercoach Gecertificeerd logopediste/ dyslexiebehandelaar Lkr = dgn, vlkr=1 uur, st=ma,di, ab=9 uur, kindercoach=80 min Di ochtend Woe ochtend Do ochtend maandag Vrijdag Leerkracht leerling ratio over de hele school gerekend (gemiddelde groepsgrootte): De school heeft 4 groepen met gemiddeld 13 lln per groep. Twee leerkrachten werken fulltime en 4 leerkrachten werken parttime. De groepen zijn over het algemeen niet groter dan 15 leerlingen. Aanbod aan revalidatie en therapie onder schooltijd: Dyslexiebehandeling (5 lln) Ergotherapie (2 lln) Speltherapie (1lln) Fysiotherapie (1lln) Ondersteuning door eigen medewerkers van de school in direct contact met de leerling(en) buiten de klas: Begeleiding van dyslexiegroepjes door de logopediste / dyslexiebehandelaar intern. IB, op deze manier: toetsafname, gesprekken op sociaal-emotioneel gebied, waar nodig extra instructie, rots & water, achtervang. De lestijd is afhankelijk van de hulpvraag. Logopedist, op deze manier: dyslexie, leesbegeleiding, spellingbegeleiding, logopedie, screening Vakleerkrachten, op deze manier: gym Kindercoach, op deze manier: individueel voor rugzakleerlingen cluster 4 Motorische Remedial Teaching, door de combinatiefunctionaris Sport en bewegen. Gebruik van handen van: Ouders, op deze manier: luizencontrole, school aankleden, knutselen, schoolverlatersavond, klassenouders, schoolreisje, sportdag, excursies, kamp, schoolfotograaf, vieringen Medeleerlingen, op deze manier: maatjes lezen Zelf bekostigde externen, op deze manier: kindercoach, orthopedagoog, psychologisch assistent Vakdocenten voor naschools aanbod koken, sport en bewegen en Mad Science. 10

12 Handen op schoolniveau beschikbaar voor ondersteuning van professionals en ouders: Schoolarts, op deze manier: onderzoek van kinderen, overleg IB Maatschappelijk werk, op deze manier: deelname zorgteam, gesprekken leerkracht/kinderen/ouders/ib, begeleiding van hulpvragen kindercoach, op deze manier: overleg ouders, ondersteuning leerkracht Orthopedagoog, op deze manier: overleg ouders, ondersteuning leerkracht Sociaal Verpleegkundige, op deze manier: overleg ouders, ondersteuning leerkracht Veld 2: de onderwijsmaterialen SBO Mozaik heeft het volgende beschikbaar: Het gaat hier alleen om heel specifieke op leerlingen met speciale onderwijsbehoeften toegesneden materialen (materialen die niet op nagenoeg iedere school aanwezig zijn)! Beschikbare onderwijsmaterialen met speciale didactische kenmerken alternatieve methodes, nl. taaltrapeze met een lager tempo, veel herhalen, nl. ralfi lezen, kurzweil gericht op auditieve informatieverwerking, nl. inzet soloapparatuur anders, nl indien nodig laptop, leespen. Beschikbare onderwijsmaterialen met speciale pedagogisch/psychologische kenmerken Onderwijsmaterialen ondersteunend bij: methode voor sociaal-emotionele ontwikkeling, nl. denk goed, voel je goed en diverse andere methoden. Dit jaar wordt gestart met Kanjertraining. begrenzing van het gedrag, nl. interne route voor grensoverschrijdend gedrag anders, nl. rots & water, spreekkamer met boksbal, time-out ruimte Aanpassingsvermogen aan kindspecifieke fysieke belemmeringen (in aanvulling op de didactische materialen) Aanwezige materialen (b.v. voor hyperactieve kinderen, fysiotherapeutische materialen voor revaliderende kinderen, basis verpleegmaterialen voor langdurig zieke kinderen, MRT-materialen 4, aangepast schrijfmateriaal, aangepast meubilair, e.d.): - Wiebelkussen - Gehoorafschermers - Voetenplankjes - Study buddy - Tangle - Stabilo pennen - 3-hoeks potloden - Anti slipmat op tafel en stoel - Diverse MRT-materialen voor de gym 4 MRT=motorische remedial teaching 11

13 Veld 3: de ruimtelijke omgeving In de school zijn de volgende ruimtes beschikbaar / is voldaan aan de volgende ruimtelijke eisen: Voor speciale bewegingsbehoeften Rolstoeltoegankelijk Invalidentoilet Time-out ruimte: realiseerbaar Extra grootte van de lokalen, gangen en speel/gymruimten Voor verzorging en therapie Verzorgingsruimte: realiseerbaar Revalidatieruimte: realiseerbaar Ruimte fysiotherapie: realiseerbaar Ruimte ergotherapie: realiseerbaar Ruimte speltherapie: realiseerbaar Rustruimte: spreekkamer en lounge Voor speciale leerbehoeften Handenarbeidlokaal/atelier Speel-/gymlokaal Keuken (voor leerlingen) Anders, nl. computerlokaal Veld 4: de expertise We onderscheiden teamexpertise en specialistische expertise. Met teamexpertise wordt gedoeld op kennis en ervaring die geïntegreerd is in de teamaanpak en geïnternaliseerd in het handelen van alle medewerkers. SBO Mozaik heeft teamexpertise op het gebied van: Kennis over opvattingen en aanpakken in de onderwijszorg (handelingsgericht werken, werken met leerlijnen, onderwijsconcepten gebaseerd op onderwijsbehoeften van leerlingen zoals coöperatief leren) Competenties om ouders als partner te betrekken bij de onderwijszorg voor hun kind Een teamaanpak op gedrag (afspraken op papier en werkend in de praktijk) Toelichting: De laatste jaren is er veel ingezet op onder andere HGW en de doorwerking daarvan in het handelen van de leerkrachten. De concretisering in de praktijk blijft aandacht vragen. Er is aandacht voor het pedagogisch klimaat (Kanjertraining). Ook zijn er afspraken rond interne en externe time-out met achtervang. Ouders worden systematisch als partners betrokken in het geval van een OPP. Het schoolteam heeft (nog) geen (volledige) teamexpertise op het gebied van: Kennis over onderwijszorgvoorzieningen rond de school en in de regio. Wel is er zicht op het VO en de ondersteuningsmogelijkheden daar. SBO Mozaik ontwikkelt op dit moment teamexpertise op het gebied van zelfstandig werken en klassenmanagement in de groep. 12

14 Expertise die momenteel wordt gemist heeft betrekking op de omgang met forse gedragsproblematiek en kennis over cluster 1 en 2 gerelateerde ondersteuningsbehoeften. Een tweede vorm van expertise is de specifieke, bij één of meer collega s of partners aanwezige expertise. Deze specialistische expertise kan soms, kortdurend, nodig zijn. De beschikbaarheid van expertise (gecertificeerd) op specifieke gebieden is als volgt: Binnenschools Buitenschools Expertiseveld snel toegankelijk nee nee Visuele beperkingen nee nee Auditieve beperkingen ja nee Spraakmoeilijkheden en taalstoornissen ja nee Verstandelijke beperkingen (tot MLK-niveau) nee ja Motorische beperkingen nee nee Beperkingen door chronische ziektes ja nee Autisme Spectrum Stoornissen (ASS) ja nee ADHD en ADD nee nee Angst- en hechtingsstoornissen nee ja Overige psychiatrische aandoeningen ja nee Gedragsproblemen ja nee Dyslexie nee nee Onderwijsachterstanden andere culturen Toelichting: Alle leerkrachten hebben de opleiding gespecialiseerde leerkracht gevolgd. Daarnaast hebben teamleden veel verschillende studiedagen gevolgd rond de onderwijsondersteuning. Het schoolteam heeft ervaringsdeskundigheid verworven op het gebied van cognitieve beperkingen, ADHD en andere gedragsproblemen. Een aantal leerkrachten heeft zich ontwikkeld op een specifiek terrein: - dyslexiebehandelaar; - ASS-specialist; - gespecialiseerde leerkracht op rekenen, IB, kindercoach; - PAB en rots & water; - NLP-coach 13

15 Veld 5: de samenwerking met andere instanties nooit sporadisch regelmatig vaak ghp SMW Bureau Jeugdzorg GGD GGZ MEE Kinderziekenhuis Revalidatiekliniek Justitiële inrichting KDC MKD Psychiatrische instelling Gemeente: ketenzorg CCE Toelichting: Overleg met AB over de rugzakleerlingen. 6 x per jaar zorgteam overleg met schoolmaatschappelijk werk, schoolarts en IB. Uit deze gesprekken volgt samenwerking met bijv: MEE, AMK enz. Bij leerlingen die niet naar school gaan heeft de school contact met CCE, waarbij gesprekken worden gevoerd met ouders, IB, leerkracht, casemanager en AB. 6x per jaar IB netwerk. Collegiale consultatie vanuit SBO met de andere scholen uit het samenwerkingsverband wanneer hulpvragen van andere scholen binnenkomen. Regelmatig is er contact met de consulent (gespecialiseerd in gedragsproblemen en orthopedagogiek) die verbonden is aan de school. Haar inzet bestaat onder andere uit; preventieve ambulante begeleiding, ondersteuning bij hulpvragen vanuit SBO, observaties. Regelmatig vinden gesprekken plaats tussen PCL en directie/ib. Externe RT ers, dyslexiebegeleiders en speltherapeuten komen regelmatig op school voor overleg met ouders, leerkracht en IB. 14

16 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de school 3.1 Groeimogelijkheden en grenzen voor wat betreft het onderwijsconcept Een basis voor onderwijs aan kinderen met diverse onderwijsbehoeften wordt gelegd door het onderwijsconcept van de school. Op het gebied van de diversiteit zijn twee kenmerken van het onderwijsconcept bepalend: het draagvlak binnen het team, en de mate waarin de lesstof dan wel de individuele onderwijsbehoefte van de leerling uitgangspunt van het lesprogramma is. Dit laatste kenmerk kan worden gezien als een dimensie van methodegestuurd naar leerlingengestuurd. Aan het ene uiterste van die dimensie staan de scholen die bijna de volledige lestijd de methode als leidraad hanteren 5. Leerlingen die onvoldoende uit de weg kunnen met de standaardmethode krijgen herhalingsstof, extra instructie of verdiepingsstof zoals die binnen de methode is gegeven. Het gemiddelde niveau en tempo van de standaardmethode is maatgevend. Scholen die dit concept welbewust hanteren zijn vaak van opvatting dat een leerling bij de groep houden betekent dat de leerkracht zijn of haar uiterste best doet om de zwakkere leerling, voor wat betreft zijn of haar prestaties, zoveel mogelijk bij de gemiddelde groep aan te laten haken. Het andere uiteinde van de dimensie wordt bezet door scholen die hun onderwijsconcept afstemmen op de specifieke groep die op dat moment de klas vormt. De start ligt bij de individuele onderwijsbehoeften van leerlingen met hun individuele ontwikkelings- en leerlijnen. Het overzicht van die lijnen in de groep geeft mogelijkheid tot het bundelen van de leerlijnen waar deze (bijna) samenvallen. De instructieplanning wordt afgestemd op deze gebundelde leerlijnen. De werkvormen in de groep zijn vaak heterogeen, waardoor een leerling bij de groep houden hier een gelijke betekenis heeft voor elke leerling. Bij een dergelijk concept worden veelal ook standaardmethoden en methodegebonden toetsen gebruikt, maar dan als middel zonder dat zij direct het didactisch en pedagogisch handelen sturen. Binnen de speciale voorzieningen kunnen de beide uitersten voorkomen. Het accent zal er echter op de individuele leerlijnen liggen. Voor de voorziening is het een uitdaging om een goed pedagogisch klimaat te creëren en tegelijkertijd voor alle leerlingen de lat voldoende hoog te leggen. Alle scholen, en dus ook speciale voorzieningen, hebben te maken met verschillen tussen kinderen. Relevant voor Passend Onderwijs zijn verschillen tussen leerlingen op het gebied van: leercompetenties leerstijlen gedragscompetenties gedragsstijlen culturele achtergronden gezinsachtergronden 5 Onderzoek van de SLO wijst uit dat gemiddeld ongeveer tweederde van de lestijd op Nederlandse scholen met gebruik van standaardmethoden les wordt gegeven. 15

17 Leerkrachten op scholen die vooral methodegestuurd werken, rekken naarmate er meer verschillende kinderen in hun klas zitten, de mogelijkheden van hun onderwijsaanbod steeds verder op. Manieren om binnen het methodegestuurde concept onderwijs te bieden aan leerlingen met verschillende onderwijsbehoeften zijn o.a.: het groeperen van handelingsplannen in groepsplannen; het werken in niveaugroepen; zelfstandig werken; coöperatief leren; vergroting van de expertise van de leerkracht; incidentele toepassing van vormen van leren in heterogene groepen; de keuze van methodes die heel veel ruimte bieden voor gedifferentieerd werken. In het volgende schema wordt het onderwijsconcept van SBO Mozaik weergegeven in de relatie tussen de mate waarin de lesmethode sturend is en de mate waarin diversiteit van leerlingen opgevangen kan worden. De gebogen lijn geeft van links naar rechts een mogelijk model van de ontwikkeling van een onderwijsconcept, startend bij het leerstofjaarklassensysteem met een strakke hantering van standaardmethoden. Via het oprekken van de methodegestuurde aanpak toont het model een omslag in de aanpak naar het starten van de lesinhoud bij de individuele onderwijsbehoeften van de leerlingen in de klas. Let wel: de richting van links naar rechts geeft alleen een wenselijke richting aan wanneer: de school meer ruimte wil bieden aan de bestaande diversiteit onder de leerlingen; de school meer leerlingen met speciale onderwijsbehoeften onderwijs wil kunnen bieden; de leerlingenpopulatie van de school steeds meer divers wordt. 16

18 Scholen bevinden zich ergens op of onder de gebogen lijn. SBO Mozaik bevindt zich op positie SBO Mozaik Toelichting: Het schoolteam maakt veel gebruik van standaardlesmethoden, maar niet op de wijze zoals veel basisscholen de methoden gebruiken. Soms wordt de methode op verschillende niveaus ingezet, afhankelijk van de beginsituatie van de leerling. De leerkrachten zoeken daarbij de grens op om binnen de methode aanpassingen door te voeren. Men gebruikt de SBO methode Taaltrapeze en verder reguliere methoden zoals Pluspunt en Goed gelezen. De schoolleiding schat in dat het schoolteam niet echt parate kennis heeft over de onderliggende leerlijnen en de cruciale punten daarin van de methoden. Leerkrachten hebben de methoden hiervoor juist nodig voor houvast. Het team is evenwel in ontwikkeling: het leerlijnenboekje wordt al vaker toegepast, mede door het werken met OPP en het uitstroomperspectief. Zoals in de inleiding gezegd hebben wij geen opvatting over de wenselijkheid van de positie van de school: een school kan sterk onderwijs bieden naar tevredenheid van alle betrokkenen op elke positie van de grafiek. De volgende suggesties als groeimogelijkheden en grenzen geven wij voor het geval dat de school wil groeien naar een breder profiel in de zin dat meer verschillen tussen leerlingen mogelijk zijn. 17

19 Groeimogelijkheden van uw school voor wat betreft het schoolconcept: De ervaringen van het schoolteam met het werken met OPP en de uitstroomperspectieven bieden een goede basis om met het team het gesprek aan te gaan over het gehanteerde onderwijsconcept. Er zijn veel aanknopingspunten om het onderwijs (nog) meer leerlinggericht te maken dan leerstofgericht. Een voorbeeld daarvan is het betrekken van de leerlingen in de hoogste groep bij de te behalen doelen, in verband met de VO-uitstroom. Deze werkwijze kan wellicht ook al worden ingevoerd voor de jongere leerlingen. Sturing en beoordeling liggen dan meer bij de leerling en dat zal de betrokkenheid van de leerling bij het eigen leerproces kunnen verhogen. In het kader van planmatig werken is het wellicht aan te bevelen om een theoretische basis te ontwikkelen voor het inspelen op de verschillende leerstijlen van leerlingen. Nu gebeurt dat vooral op basis van dossierkennis en ervaring van de leerkrachten. De continuïteit van het leerproces van de leerling kan daarmee worden verhoogd. Uit het teamgesprek is gebleken dat thuisnabijheid van speciale onderwijsondersteuning van belang wordt geacht. Hier liggen mogelijkheden voor een vlotte ontwikkeling van meer Passend Onderwijs. Dit kan worden versterkt door de gedachten rondom de integratie van basisschool De Coppele met SBO Mozaik tot één brede zorgschool. Grenzen van uw school voor wat betreft het schoolconcept: Uit de lesbezoeken is gebleken dat er veel gebruik wordt gemaakt van standaard lesmethoden. Ondanks de aanpassingen die leerkrachten doorvoeren is er sprake van methodesturing. Dit komt niet ten goede aan de mogelijkheden die leerkrachten hebben om in te spelen op de diversiteit in de groepen. Als het schoolteam blijft vasthouden aan deze werkwijze, zal dat het proces naar Passend Onderwijs wellicht kunnen vertragen. Uit het teamgesprek is gebleken dat men bereid is om deze sturing nog meer los te laten. Beperkte kennis in het schoolteam omtrent cluster 1 en 2 gerelateerde ondersteuningsbehoeften en het omgaan met leerlingen met gedragsproblemen en multiproblematiek, belemmeren de mogelijkheden om voor meer leerlingen thuisnabij een passend aanbod te bieden. Resultaten teamgesprek: Er is een teamgesprek gevoerd aan de hand van stellingen. Deze zijn bewust ambigu geformuleerd om de discussie op te roepen. Collega s hebben op persoonlijke titel hun mening gegeven en deze uitlatingen hoeven niet automatisch overeen te stemmen met het schoolbeleid. In het volgende overzicht is de weging van de argumenten op basis van consensus door de aanwezige collega s weergegeven. 18

20 Rangorde Sterk argument of belangrijk Zwak argument of minder belangrijk Team SBO Mozaik 11. Voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften hoeft de lat voor basisvaardigheden niet lager gelegd te worden. 4. Leerlingen met speciale onderwijsbehoeften hebben baat bij een gestructureerde, (methodegestuurde) aanpak. 7. De deskundigen uit het speciaal onderwijs moeten zich in het bijzonder bekommeren om de ouders van de leerling met speciale onderwijsbehoeften. 2. Thuisnabijheid weegt zwaarder dan een therapeutisch aanbod voor leerlingen. 10. Een heterogene leeromgeving met reguliere leerlingen en leerlingen met speciale onderwijsbehoeften is voor iedereen een rijkere onderwijsomgeving. 12. Leerlingen die veel aanpassingen nodig hebben, passen niet binnen een reguliere school. 1. Door als samenwerkingsverband de ondersteuning van leerlingen meer in eigen hand te nemen, voorkom je bureaucratie. 6. Het is een slechte zaak als het onderwijs leerlingen opdeelt in soorten (regulier,sbo en (v)so). Als de leerlingen volwassen zijn, moeten ze allemaal samen leven. 8. De belangrijkste taak van deskundigen uit het speciaal onderwijs is om expertise over te brengen middels adviesgesprekken met leerkrachten. 3. Leraren kiezen bewust voor een bepaald type onderwijs en moeten niet worden opgescheept met leerlingen waarvoor ze niet zijn opgeleid. 5. Alle leerlingen, dus ook leerlingen met speciale onderwijsbehoeften, hebben recht op regulier onderwijs. 9. Het is niet nodig om een gedeelte van de week op een school voor speciaal onderwijs te werken om de expertise van AB-ers op peil te houden. Op het gebied van de basisvaardigheden wil het team zo weinig mogelijk bijstellen en heeft hoge verwachtingen van de prestaties van de leerlingen. Eén en ander is uiteraard afhankelijk van het ontwikkelingsperspectief van de leerling. Het team heeft de ambitie om de methodesturing meer los te laten, maar heeft tegelijkertijd wel behoefte aan een leidraad om te voldoen aan de eisen. Structuur is daarbij van belang, maar dat hoeft niet via een methodegestuurde aanpak. Het team geeft de ouders een belangrijke positie in de ondersteuning. Het team gelooft in de meerwaarde van heterogeniteit en vinden thuisnabijheid voor een passend aanbod een belangrijk argument. Daarbij bestaat er wel het risico op versnippering van de zorg. 3.2 Karakterisering van de voorzieningen op de vijf velden We karakteriseren het ondersteuningsprofiel van basisscholen als een profiel op de lijn van netwerkschool, via smalle en brede ondersteuningsschool naar inclusieve school. Deze lijn is gebaseerd op een verbreding van de mogelijkheden voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften, in het bijzonder voor leerlingen met beperkingen en stoornissen. Bij het speciaal (basis) onderwijs gebruiken we een andere karakterisering. Vooral het speciaal onderwijs (so), maar ook het speciaal basisonderwijs (sbo) krijgt na de invoering van passend onderwijs een andere rol. In de huidige situatie waarin de speciale scholen kunnen rekenen op een open einde financiering zijn zij weinig afhankelijk van de samenwerkingsverbanden. 19

21 Integendeel, de samenwerkingsverbanden zullen het als een aanvulling ervaren dat zij leerlingen bij wie zij handelingsverlegenheid ervaren kunnen doorverwijzen naar het speciaal onderwijs. In de nieuwe situatie verandert dit: het samenwerkingsverband heeft een gesloten budget (incl. de middelen die straks rechtstreeks naar het speciaal onderwijs gaan op grond van ingeschreven leerlingen) en zal met dit budget passend onderwijs aan alle leerlingen moeten bieden. Vooral in situaties waarin er vereveningstekorten zullen zijn, zal het samenwerkingsverband de toestroom naar speciaal onderwijs gaan herijken. Het samenwerkingsverband zal nagaan of er leerlingen zijn aan wie tegen lagere kosten passend onderwijs geboden kan worden. De verwachting is dat daarbij regelmatig aan tussenvoorzieningen zal worden gedacht. Dit kunnen bv. hulpklassen zijn in reguliere scholen of binnen minder dure speciale voorzieningen als het sbo en het praktijkonderwijs. Gelet op de overgangsregeling tot 2019 valt niet te verwachten dat er veel leerlingen vanuit de huidige speciale scholen teruggeplaatst zullen worden naar minder dure voorzieningen. Wel kan verwacht worden dat er sprake zal zijn van een beperking van de instroom van met name de leerlingen met een minder complexe problematiek. Dit heeft 2 gevolgen voor de huidige scholen: het leerlingenaantal zal mogelijk omlaag gaan en de overgebleven leerlingen zullen een verdichte problematiek laten zien. Er is nog een belangrijke ontwikkeling: door het vervallen van de landelijke criteria voor het speciaal onderwijs voor cluster 3 en 4 komen de grenzen tussen clusters en de schoolsoorten daarbinnen te vervallen. Speciale scholen kunnen verschillende profielen aannemen door zich te verbreden of zich juist te (blijven) concentreren op een speciale doelgroep. Hoe dan ook, de positie van de speciale scholen verandert ingrijpend. In tegenstelling tot nu zullen de scholen veel meer in een dienende positie ten opzicht van het samenwerkingsverband komen. Op dezelfde voet verder gaan kan eigenlijk alleen als het samenwerkingsverband dat wenselijk acht. Dit roept de vraag op in welke mate de speciale scholen in staat zullen zijn om vraaggestuurd te werken. Op dit moment weten we nog niet wat samenwerkingsverbanden precies zullen vragen. Het zal mede afhangen van de visie en missie van het verband en de financiële urgenties die gevoeld zullen worden. Omdat in de toekomst het veld aan voorzieningen met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften er heel anders uit kan zien spreken we in het vervolg niet over speciale scholen, maar speciale voorzieningen. Deze voorzieningen omvatten ook de tussenvoorzieningen in de reguliere scholen en de scholen die nu als goedkoper speciaal onderwijs omschreven worden (bv. het sbo en klassen in een opdc). We maken bij de karakterisering van de speciale scholen gebruik van de begrippen doelgroepenschool en integratieve voorziening. De doelgroepenschool richt zich op een specifieke doelgroep zoals leerlingen met een lichamelijk beperking, een verstandelijke beperking, langdurig zieken etc. Mogelijk zullen nogal wat speciale scholen er (vooralsnog) voor kiezen om doelgroepenschool te blijven. Zij zullen zich veelal kenmerken door een smal en verdiept arrangement. Smal in de zin van een kleine en af te bakenen doelgroep (meestal op grond van kindkenmerken) en verdiept in de zin van veel specialisme in het aanbod. Kenmerkend is de aanbodgerichtheid. Onder passend onderwijs kan in afstemming met het samenwerkingsverband deze keuze gemaakt worden. 20

22 Doelgroepenschool Aanbodgericht Specifieke doelgroep Betrekkelijk uniforme onderwijsbehoeften Voorkeur voor leren in homogene groepen van leerlingen met de betreffende onderwijsbehoeften Benodigde expertise voor doelgroep vraagt specialistische voorziening Er zullen echter ook speciale scholen zijn die directer ten dienste van het regulier onderwijs willen en kunnen gaan werken. Zij worden wat we noemen een integratieve voorziening. Zo n voorziening is per definitie vraaggestuurd. De 5 velden worden dan ook vraaggericht ingezet. Er zijn meerdere specialismen binnen deze school beschikbaar en de school is in staat om haar voorzieningen als het ware om de reguliere voorzieningen heen te brengen. Integratieve school Vraaggestuurd Voorzieningen in aanvulling op mogelijkheden reguliere scholen Voorzieningen om de reguliere scholen heen Geen ordening op basis van medische en/of psychologische kenmerken, maar op basis van onderwijsbehoeften Voorkeur voor leren in heterogene groepen (verschillende onderwijsbehoeften) Inzet van de expertise heeft meerwaarde voor leerlingen die de behoefte niet zo specifiek hebben Op dit moment wordt het vormen van een integratieve speciale voorziening belemmerd door wet- en regelgeving (bv. de criteria voor de schoolsoorten). Bij invoering van passend onderwijs kunnen samenwerkingsverbanden (incl. speciale scholen) zelf bepalen welke arrangementen bij welke voorziening worden aangeboden. Het deelnamepercentage op SBO Mozaik ligt op 3,1% (landelijk gemiddelde is 4,7%). De schoolleiding ontwikkelt momenteel de gedachte om de basisschool De Coppele en SBO Mozaik te integreren tot een tussenvoorziening (brede ondersteuningsschool). Het team van De Coppele heeft namelijk al meer ervaring opgedaan met het omgaan met diversiteit. De kleinschaligheid kan een aantrekkelijk alternatief zijn voor een SOplaatsing in Tilburg. Daarnaast kan die tussenvoorziening zich ontwikkelen tot een expertisecentrum voor onderwijsorganisatie, klassenmanagement, groepsdynamiek en leerkrachtgedrag. Op dit moment wordt er incidenteel ondersteuning geboden aan andere reguliere scholen. 21

23 4. Tot slot Over het geheel genomen is SBO Mozaik te karakteriseren als een doelgroepenschool. De doelgroep is op zich beperkt, met daarbinnen relatief veel diversiteit. Het is een zelfstandig opererende school, met ambitie zich meer te ontwikkelen richting het integratief vormgeven van ondersteuningsarrangementen. Geschetst op een continuüm tussen doelgroepenschool en integratieve school kan de positie van SBO Mozaik als volgt geschetst worden: Doelgroepenschool X Integratieve school Gekenmerkt naar prototypes voor ondersteuningsprofielen in het regulier onderwijs kenmerkt SBO Mozaik zich als volgt: Onderwijsconcept Netwerkschool Smalle ondersteuningsschool Brede ondersteuningsschool Inclusieve school Onderwijsvoorzieningen: 1. Handen in de klas 2. Materialen 3. Ruimtelijke omgeving 4. Expertise 5. Relaties SBO Mozaik toont zich een open, gastvrije school die de discussie rond de onderwijsondersteuning naar aanleiding van de ontwikkelingen rond Passend Onderwijs graag aangaat. Hopelijk ondersteunt dit rapport het team bij deze discussie. Met dank voor de prettige ontvangst, Jeroen Schuitert 22

24 Bijlage: Speciale onderwijsondersteuning per schoolprofiel Tabel 1: Speciale onderwijsondersteuning op de netwerkschool Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd 2. Onderwijsmaterialen Setting Binnen de klas Er is één paar handen in de klas, de lk 6 zorgt zelf voor bijv. preteaching, werken aan de instructietafel, op tijdelijke basis (een uur per week). Er wordt gewerkt met de gegeven groepsgrootte (± 25 leerlingen). Er wordt waar nodig gebruik gemaakt van niveaudifferentiatie in de lesmethoden. Er is aanvullend remediërend materiaal voor de kernvakken, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Binnen de school Er is speciale onderwijszorg door rt er en/of ib er, op tijdelijke basis (gedurende enkele uren per week). Er zijn onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken en speciale pedagogische/psychologische kenmerken (bijv. beloningssysteem). 3. Ruimtelijke omgeving Aan de tafel van de zorgleerlingen wordt één-op-één begeleiding gegeven. Er is op de gang ruimte waar éénop-één begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje leerlingen kan plaatsvinden. 4. Expertise De lk hebben enige kennis van en competenties op het gebied van speciale onderwijsbehoeften. 5. Samenwerking met andere instanties De lk onderhouden contacten met de ib er om op de hoogte te blijven. De rt er en/of ib er hebben enige kennis van en competenties op het gebied van de meest voorkomende speciale onderwijsbehoeften. Er is op basis van behoefte samen werking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen. 6 In deze tabel en de andere tabellen komen meerdere afkortingen voor. Daarbij staat lk voor leerkracht, oa voor onderwijsassistent, ou voor ouder, mll voor medeleerling, rt er voor remedial teacher, ib er voor intern begeleider, ab er voor ambulant begeleider, so voor speciaal onderwijs, lgf voor leerlinggebonden financiering, pgb voor persoonsgebonden budget, ihp voor individueel handelingsplan. 23

25 Tabel 2: Speciale onderwijsondersteuning op de smalle ondersteuningsschool Veld 1. Hoeveelheid aandacht en tijd Setting Binnen de klas Binnen de school Er is één paar handen in de klas, Er is speciale de lk zorgen eventueel met extra onderwijsondersteuning door rt er ondersteuning van oa/ou/mll voor en/of ib er, op tijdelijke basis (een bijv. preteaching, extra leestijd, op enkel dagdeel of enkele dag per tijdelijke basis (enkele uren per week). week). Er is speciale Er wordt grotendeels gewerkt met onderwijsondersteuning door ab er de gegeven groepsgrootte (± 25 (gedurende enkele uren per week). leerlingen). Voor korte perioden kan de groep kleiner worden gemaakt door inzet van oa/ou/mll; de lk kan dan individuele zorgleerling of subgroep zorgleerlingen helpen. 2. Onderwijsmaterialen Er wordt gebruik gemaakt van niveau- en tempodifferentiatie in de lesmethoden. Er is aanvullend remediërend materiaal, behorend bij de gebruikte lesmethoden. Er zijn onderwijsmaterialen beschikbaar die tegemoet komen aan specifieke didactische kenmerken (bijv. pictogrammen) en speciale pedagogische/ psychologische kenmerken. Er wordt op projectbasis gewerkt aan het pedagogisch klimaat. 3. Ruimtelijke omgeving Er is een aparte plek (bijv. prikkelarm hoekje) waar één-opéén begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje zorgleerlingen kan plaatsvinden. Er is op de gang ruimte waar éénop-één begeleiding of begeleiding van een (sub)groepje zorgleerlingen kan plaatsvinden. 4. Expertise De lk hebben enige kennis van en competenties op het gebied van de speciale onderwijsbehoeften. Enkele leerkrachten hebben zich verdiept in de meest voorkomende problemen / aandoeningen / stoornissen. 5. Samenwerking met andere instanties De lkr. onderhouden contacten met de ib er om op de hoogte te blijven. De rt er en/of ib er hebben kennis van en competenties op het gebied van vele speciale onderwijsbehoeften. Een deel van het team heeft kennis van en competenties op het gebied van de speciale onderwijsbehoeften. Er is geregelde samenwerking en afstemming met professionals uit so en zorginstellingen. 24

Schoolondersteuningsprofiel van

Schoolondersteuningsprofiel van Schoolondersteuningsprofiel van 1. Inleiding De Zwaluw ligt aan de rand van het dorp Nes aan de Amstel. De school telt rond de 100 leerlingen, die zijn verdeeld over 5 groepen. In het gebouw zijn ook een

Nadere informatie

Rapport audit School-Ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit School-Ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit School-Ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening s(b)o: SBO Mozaik Datum bezoek: 19 november 2015 In opdracht van: Plein013 Rapporteur: drs. Jeroen Schuitert Sardes, Utrecht December

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: St. Caecilia Datum bezoek: 19 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Heleen Versteegen M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: De Bongerd Datum bezoek: 23 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband IJssel Berkel Rapporteur: Pauline van

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Mytylschool Tilburg Soort voorziening: cluster 3 EMB, MG, LG, LZK Datum bezoek: 23 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Open Hof Datum bezoek: 29 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: obs De Blaak Datum bezoek: 8 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Armhoefse Akker Datum bezoek: 23 oktober, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM. 1. De school in het voedingsgebied

SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM. 1. De school in het voedingsgebied SO DE ISSELBORGH, DOETINCHEM 1. De school in het voedingsgebied SO de Isselborgh in Doetinchem van de stichting Speciaal Onderwijs Twente en Oost Gelderland (SOTOG) is een cluster 4 locatie voor leerlingen

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Borne Datum bezoek: 31 oktober, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Naam onderwijsvoorziening: Openbare Basisschool Dorus Rijkers Datum bezoek: 4 juni 2013 In opdracht van: Stichting Openbaar Onderwijs Noord Rapporteur:

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: De Kikkenduut te Oisterwijk Datum bezoek: 5 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Ina Latuputty

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. Juni 2015. Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer

Schoolondersteuningsprofiel. Juni 2015. Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer Schoolondersteuningsprofiel Juni 2015 Jozefschool (03KF) Gerberastraat 2 1431 SG Aalsmeer Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Huidige stand van zaken... 3 1.1 Het onderwijsconcept... 3 1.2 De voorzieningen

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO (Voortgezet) Speciaal Onderwijs. Speciaal basisonderwijs. Praktijkonderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO (Voortgezet) Speciaal Onderwijs. Speciaal basisonderwijs. Praktijkonderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO (Voortgezet) Speciaal Onderwijs Speciaal Basisonderwijs Praktijkonderwijs Naam onderwijsvoorziening: Soort voorziening: SBO de Dijk Speciaal basisonderwijs Datum bezoek: 28-09-11

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: Jozefschool Datum bezoek: 17 januari 2013 In opdracht van: SWV Amstelland Zuid en De Veenlanden Rapporteur: Sicco

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: RK Basisschool Christoffel Datum bezoek: 17 september, 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofielen Plein SBO Mozaik

Schoolondersteuningsprofielen Plein SBO Mozaik Schoolondersteuningsprofielen Plein013 2016 SBO Mozaik Rapport audit School-Ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening s(b)o: SBO Mozaik Datum bezoek : 19 november 2015 In opdracht van : Plein013

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Verkorte versie Wij beogen met deze verkorte versie het voor ouders vlot en inzichtelijk wordt wat onze mogelijkheden en ambities zijn op het gebied van passend onderwijs. De

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: Datum bezoek: 08-09-2011 In opdracht van: SWV Veluwe Rijn Vallei Aanwezig bij het interview: Dhr. Hans Bierman (directeur) Mw.

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Don Sarto Datum bezoek: 25 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Wingerd in Esbeek Datum bezoek: 16 september In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk

Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk Ondersteuningsprofiel basisschool Dierdonk Gebaseerd op format Qliq Primair Onderwijs Aanleiding In het kader van de wet Passend onderwijs is Nederland verdeeld in een aantal regio s. Binnen elke regio

Nadere informatie

ONDERSTEUNINGSPROFIEL. De Meeander

ONDERSTEUNINGSPROFIEL. De Meeander ONDERSTEUNINGSPROFIEL De Meeander Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De school... 4 2.1 Het onderwijsconcept... 4 2.2 De voorzieningen op de vijf velden... 5 3. Grenzen en groeimogelijkheden van de school...

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: OBS De Tarthorst, Wageningen Datum bezoek: 14 september 2011 In opdracht van: SWV Veluwe Rijn Vallei Rapporteur: Caroline van

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Den Bongerd Datum bezoek: 21 augustus In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Kameleon Datum bezoek: 1 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Antonius Biest-Houtakker Datum bezoek: 14 mei 2013 In opdracht van: Samenwerkingsverband PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Berkeloo Datum bezoek: 24 september In opdracht van: SWV-PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel 2017-2018 Naam school: CBS t Kompas Radewijk Ingevuld op: 1 oktober 2017 Typering van de school als onderwijsondersteuningsvoorziening We hebben in ons team 1 interne begeleider

Nadere informatie

Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School Cbs. Het Middelpunt BRIN 09YO Directeur Dhr. J. Oudshoorn Adres Cromme Meth 70, 3191 TG Hoogvliet Telefoon 010-4168762 E-mail

Nadere informatie

Definitieve versie 1 mei 2015

Definitieve versie 1 mei 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Het Spectrum Algemene gegevens School Het Spectrum BRIN 27xk Directeur Dhr. J. Ligthart Adres Robert van t Hoffstraat 10, 3059 PN Rotterdam Telefoon 010-2222842

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Bezoekadres: Dorpshuisweg 36A Postadres: Postbus 19 9617 ZG Harkstede Voor Openbaar Onderwijs Tel: 050-4041675 URL: www.obsdriespan.nl e-mail: mailbox@obsdriespan.nl Schoolondersteuningsprofiel Naam school

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: SBO Zonnesteen Soort voorziening: Speciaal Basisonderwijs Datum bezoek: 26 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede

Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede Schoolondersteuningsprofiel CBS de ster Harkstede VGPONN- SWV PO 20.01 1 Inhoudsopgave Inleiding pag 3 Schoolgegevens pag 4 Ondersteuning pag 5 Basisondersteuning pag 5 Extra ondersteuning pag 6 Zorg voor

Nadere informatie

Ondersteuning van leerlingen op. CBS De Rank

Ondersteuning van leerlingen op. CBS De Rank Ondersteuning van leerlingen op CBS De Rank Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Onze uitgangspunten en ambitie... 2 3. De organisatie van de zorg op De Rank... 2 4. Wanneer spreken we van leerlingen die ondersteuning

Nadere informatie

SchoolOndersteuningsProfiel (SOP)

SchoolOndersteuningsProfiel (SOP) SchoolOndersteuningsProfiel (SOP) Versie 10 juni 2014 P.I. School Hondsberg Oisterwijk (SO en VSO cluster 4 met verbrede toelating cluster 3) Bron: Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO (02-10-2013)

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: St. Jozef Datum bezoek: 30 september In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Heleen Versteegen M&O-groep, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010 Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs 24 maart 2010 Programma Wat is een ontwikkelingsperspectief (OPP) Voor wie een OPP? Waarom van een OPP? Wanneer een OPP opstellen? Hoe

Nadere informatie

Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs

Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs Rapport Audit Onderwijs ondersteuningsaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: Parcivalschool Datum bezoek: 8 september 2011 In opdracht van: Samenwerkingsverbanden Arnhem e.o. Rapporteur:

Nadere informatie

Definitieve versie februari 2015

Definitieve versie februari 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Steven Stemerding Algemene gegevens School Steven Stemerding BRIN 12GJ Directeur Marloes Snel Adres Slingeplein 10 Telefoon 010-4808635 E-mail Bestuur Basisondersteuning

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Jenaplanschool Rennevoirt Datum bezoek: 24-9-2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel April 2014 Halderweg 43-45 6721 ZJ Bennekom 0318-415346 info@juliana.cnsede.nl www.juliana.cnsede.nl -1- Inhoudsopgave Deel I Inventarisatie...3 1. Korte typering van de school...

Nadere informatie

BASISONDERSTEUNINGSPROFIEL BEGELEIDINGSSCHOOL (REGULIER VOORTGEZET ONDERWIJS)

BASISONDERSTEUNINGSPROFIEL BEGELEIDINGSSCHOOL (REGULIER VOORTGEZET ONDERWIJS) ONDERWIJSCONCEPT (DIALOOG OVER LEERLINGEN MET SPECIALE ONDERWIJSBEHOEFTEN, AANPASSINGEN, DIFFERENTIATIE) a. Dialoog over speciale onderwijsbehoeften 1 : Alle docenten binnen de school/afdeling kennen de

Nadere informatie

intern begeleider Sasja Dijkstra

intern begeleider Sasja Dijkstra Schoolondersteuningsprofiel School: Evangelische basisschool De Oase Contact gegevens: Hovens Grevestraat 1 1333 KX ALMERE 036-5376523 www.ebsdeoase.nl deoase@haal.nl Directie en IB: directeur Jelle Admiraal

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Tiliander Datum bezoek: 5 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Karin Vaessen M&O-groep,

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Bunders Datum bezoek: 2 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: drs. Jeroen Schuitert

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: SBO Noorderlicht Soort voorziening: Speciaal Basisonderwijs Datum bezoek: 24 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg

Nadere informatie

Definitieve versie 1 mei 2015

Definitieve versie 1 mei 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel CBS Het Mozaiëk Algemene gegevens School BRIN Directeur Adres CBS Het Mozaiëk 12 XS Jaap Valkhoffplein 5, 3023 PV Rotterdam Telefoon 0102440891 E-mail Bestuur

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel (SOP)

Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Schoolondersteuningsprofiel (SOP) Zakelijke gegevens (*): Naam school: Damiaanschool Straat: Rozenstraat 21/ Graaf Lodewijklaan 6 Telefoon:030-6918394 Mailadres: info@damiaanschool.nl Website:www.damiaanschool.nl

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. SO Het Mozaïek. onderbouw

Schoolondersteuningsprofiel. SO Het Mozaïek. onderbouw Schoolondersteuningsprofiel SO Het Mozaïek onderbouw 1. Inleiding Alle scholen baseren hun onderwijs op de zeven kernwaarden zoals die door het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs zijn ontwikkeld:

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Symbion

Ondersteuningsprofiel Symbion Ondersteuningsprofiel Symbion 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Algemene informatie 4 2.1 Contactgegevens 4 2.2. Onderwijsvisie/schoolconcept 4 2.3 Kerngetallen leerlingenpopulatie

Nadere informatie

CBS De Ark. Onderwijs Ondersteuningsprofiel

CBS De Ark. Onderwijs Ondersteuningsprofiel Onderwijs Ondersteuningsprofiel CBS De Ark 1. Naam en adres CBS De Ark Acaciahage 17 19 9501 WD Stadskanaal Tel: 0599-614924 email: de-ark@picto.nl www.cbsdeark.picto.nl 2. Denominatie Wij zijn een open

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Basisschool De Bron Spiesheem 54 3907 NJ Veenendaal tel. 0318-508510 e-mail. De bron@shsveenendaal.nl PASSEND ONDERWIJS - Elke school zorgplicht?! Met het ingaan van de Wet

Nadere informatie

ONDERWIJSCONCEPT (DIALOOG OVER LEERLINGEN MET SPECIALE ONDERWIJSBEHOEFTEN, AANPASSINGEN, DIFFERENTIATIE)

ONDERWIJSCONCEPT (DIALOOG OVER LEERLINGEN MET SPECIALE ONDERWIJSBEHOEFTEN, AANPASSINGEN, DIFFERENTIATIE) ONDERWIJSCONCEPT (DIALOOG OVER LEERLINGEN MET SPECIALE ONDERWIJSBEHOEFTEN, AANPASSINGEN, DIFFERENTIATIE) a. Dialoog over speciale onderwijsbehoeften 1 : Allen docenten binnen de school/afdeling kennen

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis

Schooljaar 2014-2015. Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis Schooljaar 2014-2015 Schoolondersteuningsprofiel van Anne Frankschool De Basis VRAGENLIJST Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Julianaschool adres: Corleseweg 4 postcode: 7102EV Winterswijk telefoon nr.: 0543-512937 website: www.juliana-winterswijk.nl Schooljaar 2013-2014 Inhoudsopgave Vooraf... 3 Inleiding...

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. De Zevensprong

Schoolondersteuningsprofiel. De Zevensprong Schoolondersteuningsprofiel De Zevensprong 1. Inleiding Alle scholen baseren hun onderwijs op de zeven kernwaarden zoals die door het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs zijn ontwikkeld: 1.

Nadere informatie

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Koningsschool Wat is het schoolondersteuningsprofiel en waar dient het voor? Het schoolondersteuningsprofiel beschrijft welke ondersteuning wij kinderen kunnen bieden die op

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool Antares Datum bezoek: 27 augustus 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Sicco Baas M&O-groep,

Nadere informatie

Definitieve versie februari 2015

Definitieve versie februari 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel PCB Westpunt Algemene gegevens School PCB Westpunt BRIN 10QX02 Directeur Dhr.I.van Wijngaarden Adres Foeliestraat 16 Telefoon 010-4161435 E-mail administratie@pcbwestpunt.nl

Nadere informatie

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Uitgangspunten: De toewijzing van het arrangement gebeurt op basis van de onderwijsbehoefte van de leerling. De onderwijsbehoefte van een cluster

Nadere informatie

Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften).

Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften). Het schoolprofiel van De Knienenbult aan de hand van de vijf domeinen van IVO (Indiceren volgens Onderwijsbehoeften). Onderwijsondersteuning voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften De school biedt

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel CBS De Meander

Schoolondersteuningsprofiel CBS De Meander Schoolondersteuningsprofiel CBS De Meander 4 december 2013 Liesbeth Luycx, Inschool Postbus 2033 3800 CA Amersfoort Utrechtseweg 29-G 3811 NA Amersfoort T 033 46 22 717 F 084 83 93 616 info@inschool.nl

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL. Daltonschool Leiden en De Sleutelbloem Boshuizerkade 119 Kennedylaan TZ leiden 2324ER Leiden

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL. Daltonschool Leiden en De Sleutelbloem Boshuizerkade 119 Kennedylaan TZ leiden 2324ER Leiden SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Daltonschool Leiden en De Sleutelbloem Boshuizerkade 119 Kennedylaan 1 2321TZ leiden 2324ER Leiden 071-5722141 0715763314 Daltonschool Leiden en de Sleutelbloem zijn twee locaties

Nadere informatie

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis en kunde Aantoonbare specifieke deskundigheid Extra ondersteuning ism externe partners

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool Pius X SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool Pius X 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Pius X. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Molenhoek te Oisterwijk Datum bezoek: 12 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur:

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs

Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Rapport audit onderwijs ondersteuningsaanbod IVO basisonderwijs Naam onderwijsvoorziening: Buikslotermeer Datum bezoek: In opdracht van: 25 april Openbaar Onderwijs Amsterdam Noord Rapporteur: Sicco Baas

Nadere informatie

Uw schoolondersteuningsprofiel

Uw schoolondersteuningsprofiel Uw schoolondersteuningsprofiel Moment van opstellen 2012/08/01 1 e tussenevaluatie 2014 11 18 Typering van onze school De Klankhof/ 't Kofschip zijn twee kleine, sfeervolle locaties met een veilige sfeer

Nadere informatie

ALS ONDERWIJS MIJ NIET PAST MAG IK HET DAN RUILEN?

ALS ONDERWIJS MIJ NIET PAST MAG IK HET DAN RUILEN? ALS ONDERWIJS MIJ NIET PAST MAG IK HET DAN RUILEN? Omslag in denken en handelen: van deficit-denken naar handelen vanuit onderwijsbehoeften In plaats van: Deze leerling heeft ADHD,ODD, ASS, Dyslexie, Dyscalculie,

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Naam school: De Fontein Leerlingaantal: 270 Klassendeler: 25 Brinnummer: 24 DX De Fontein is een groeiende, moderne, Christelijke basisschool.

Nadere informatie

Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School Zalmplaatschool BRIN 10QX 00 Directeur Nico Bakker Adres Aalreep 8-10 Telefoon 010-4167408 E-mail directie@ Bestuur

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel het Accoord

Schoolondersteuningsprofiel het Accoord Schoolondersteuningsprofiel het Accoord Februari 2014 Ron Benjamins Inschool Postbus 2033 3800 CA Amersfoort Utrechtseweg 29-G 3811 NA Amersfoort T 033 46 22 717 F 084 83 93 616 info@inschool.nl www.inschool.nl

Nadere informatie

Onderwijsondersteuningsprofiel

Onderwijsondersteuningsprofiel Onderwijsondersteuningsprofiel Naam school Casper Diemerschool Ingevuld op Oktober 2016 Typering van de school als onderwijsondersteuningsvoorziening De Casper Diemerschool is een school waar les gegeven

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen

Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen Schoolondersteuningsprofiel Vrije School De Zwaneridder Wageningen Wageningen, 1 augustus 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De beschrijving van het onderwijs... 4 2.1 Het onderwijsconcept... 5 2.2

Nadere informatie

De actuele kaart van het samenwerkingsverband

De actuele kaart van het samenwerkingsverband De actuele kaart van het samenwerkingsverband Bevindingen externe audit Schoolondersteuningsprofielen Bron: Rapportage AUDIT ONDERSTEUNINGSAANBOD IVO versie regionale indeling swv PLEIN 013 (po 30-04 Tilburg

Nadere informatie

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T)

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) TRIPLE T Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) Passend onderwijs Een ontwikkeling die parallel loopt aan de transitie Jeugdzorg en die met name vanwege de sterk inhoudelijke samenhang

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel De Griftschool - 14 oktober 2014

Schoolondersteuningsprofiel De Griftschool - 14 oktober 2014 Contactgegevens school Naam De Griftschool Straat + huisnummer Van Speijklaan 3 Plaats Woudenberg Postcode 3931 AB Land Nederland Brinnummer 1SO Telefoon (33)286-2295 E-mailadres info@griftschool.nl 1B.

Nadere informatie

Mw. Willemijn Visser

Mw. Willemijn Visser School: Columbusschool Contact gegevens: Marcopoloroute 56 1363 LA Almere (036)767 01 50 info@columbusschool.asg-almere.nl Directie en IB: Dhr. Thijs Remmers Mw. Willemijn Visser Inleiding Alle scholen

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld)

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR Basisschool SamSam. Oosterhout (Gld) SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool SamSam Oosterhout (Gld) 1 2 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool SamSam. Iedere school stelt een SOP

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Basisschool St. Jozef

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Basisschool St. Jozef SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Basisschool St. Jozef adres: Schoolstraat 1 postcode: 7101 GB Winterswijk telefoon nr.: 0543-532747 website: www.jozefww.skbg.nl Schooljaar 2013-2014 Inhoudsopgave Vooraf...

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: OBS Koolhoven Datum bezoek: 2 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

Uw schoolondersteuningsprofiel

Uw schoolondersteuningsprofiel Uw schoolondersteuningsprofiel Moment van opstellen 2012/08/01 1 e tussenevaluatie 2014011018 Typering van onze school De incent van oghschool (11XL) is een pc-school van ongeveer 200 lln en valt samen

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel De Drieluik (SBO De Werf) - 4 november 2014

Schoolondersteuningsprofiel De Drieluik (SBO De Werf) - 4 november 2014 Contactgegevens school Naam De Drieluik (SBO De Werf) Straat + huisnummer James Cookstraat 10 Plaats Amersfoort Postcode 3814 D Land Nederland Brinnummer 01 A Telefoon (033)475-3555 E-mailadres connie.baan@sbo-dewerf.nl

Nadere informatie

Regeling rugzakleerlingen in het Passend Onderwijs

Regeling rugzakleerlingen in het Passend Onderwijs Onderwijsondersteuningsroute: Instroom van leerlingen met rugzak (concept versie 5 september 2013; ontwikkeld door de Werkgroep Passend Onderwijs Toewijzing Onderwijsondersteuning van Koers VO). - De onderwijsondersteuningsroute

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school Obs De Spil Brinnummer 13 SK Adres Slochterdiep 5 A Bestuursnummer 41779 Woonplaats Lageland Naam directeur R. Wouda Telefoon 0598-416215 E-mail directeur mailbo@obsdespil.nl

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Visie 3. Kernwaarden. 4. Zorgstructuur. 5. Zorgniveau 1 6. Zorgniveau Zorgniveau 3 9. Zorgniveau Zorgniveau 5.

Inhoudsopgave. Visie 3. Kernwaarden. 4. Zorgstructuur. 5. Zorgniveau 1 6. Zorgniveau Zorgniveau 3 9. Zorgniveau Zorgniveau 5. Zorgstructuur 1 Inhoudsopgave Visie 3 Kernwaarden. 4 Zorgstructuur. 5 Zorgniveau 1 6 Zorgniveau 2... 7 Zorgniveau 3 9 Zorgniveau 4 11 Zorgniveau 5. 13 Bijlagen.. 15 2 Visie De visie van de Fonkelsteen:

Nadere informatie

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs

Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Audit Onderwijszorgaanbod IVO Primair Onderwijs Naam onderwijsvoorziening: De Zilverzwaan Datum bezoek: 15 november 2011 In opdracht van: Samenwerkingsverband Over Betuwe Rapporteur: Pauline van der Zwet-Kortekaas

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool Mikado. Iedere school stelt een dergelijk profiel op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

1. Inleiding 2. 2. Algemene gegevens 2 2.1. contactgegevens 2.2 visie 2.3 kengetallen

1. Inleiding 2. 2. Algemene gegevens 2 2.1. contactgegevens 2.2 visie 2.3 kengetallen Inhoud 1. Inleiding 2 2. Algemene gegevens 2 2.1. contactgegevens 2.2 visie 2.3 kengetallen 3. Basisondersteuning 5 Interventies, ondersteuningsstructuur, standaarden, inspectieoordeel 4. Extra ondersteuning

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: Basisschool De Bienekebolders Datum bezoek: 9 september 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg e.o. Rapporteur: Irma Miedema

Nadere informatie

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO

Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Rapport audit onderwijs ondersteuningsprofiel IVO Naam onderwijsvoorziening: P.I. School Hondsberg Soort voorziening: Speciaal onderwijs Datum bezoek: 02 oktober 2013 In opdracht van: SWV PO 30-04 Tilburg

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring (20KY00) School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring 20KY Directeur

Nadere informatie

Werken met groepsplannen in het VO Naar handelingsgericht werken. Schoolpsychologencongres maart 2013 Arjan Clijsen

Werken met groepsplannen in het VO Naar handelingsgericht werken. Schoolpsychologencongres maart 2013 Arjan Clijsen Werken met groepsplannen in het VO Naar handelingsgericht werken Schoolpsychologencongres 2013 15 maart 2013 Arjan Clijsen Programma workshop Aanleiding Doel en uitgangspunten Ontwerpen eigen onderwijszorgroute

Nadere informatie

Cornelis Haak School

Cornelis Haak School 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Cornelis Haak School Algemene gegevens School Cornelis Haak School BRIN 11BY Directeur J. Ligthart Locatieleider R. Liefhebber Adres Algiersstraat 6, 3067 MZ

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL de Bosmark. adres: Europastraat 10 postcode: 7091 XC Dinxperlo telefoon nr.: website:

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL de Bosmark. adres: Europastraat 10 postcode: 7091 XC Dinxperlo telefoon nr.: website: SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL de Bosmark adres: Europastraat 10 postcode: 7091 C Dinxperlo telefoon nr.: 0315-820213 website: www.bosmark.nl Schooljaar 2013-2014 Inhoudsopgave Vooraf... 3 Inleiding... 3

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Kader arrangeren en indiceren

Kader arrangeren en indiceren Kader arrangeren en indiceren Versie vastgesteld door het bestuur van SPPOH op 4 juni 2014 Inhoudsopgave 1.1 Inleiding blz. 1 1.2 Doel van het kader blz. 1 1.3 Uitgangspunten voor het kader blz. 2 2. Procedure

Nadere informatie

Definitieve versie februari 2015

Definitieve versie februari 2015 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Stephanusschool Algemene gegevens School Stephanusschool BRIN 05JC Directeur Mw. A. van Gogh Adres Asserweg 360, 3052AJ, Rotterdam Telefoon 0104184727 E-mail

Nadere informatie