Cp7. het bedrijfsplan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cp7. het bedrijfsplan"

Transcriptie

1 Cp7 het bedrijfsplan Een onderneming starten begint met een idee. U heeft een idee over wat u wilt verkopen en aan wie u dat wilt verkopen. U denkt ook na over een goede plaats voor uw onderneming. Voordat u echt gaat starten met uw bedrijf kunt u een bedrijfsplan maken. In een bedrijfsplan schrijft u heel precies op hoe u uw onderneming gaat starten. U schrijft over uzelf, over de rechtsvorm van uw bedrijf, over wat u gaat verkopen en waar u dat gaat doen en wat u daar allemaal voor nodig heeft. In welke branche gaat u een bedrijf starten? Zijn er veel concurrenten? Kunt u genoeg klanten krijgen? Kunt u genoeg geld verdienen met uw onderneming? Dit heet marktonderzoek. U leert waar u informatie kunt vinden. U denkt ook na over personeel. Heeft u personeel nodig of kunt u het werk alleen doen? Als u personeel aanneemt wordt u werkgever. Werkgevers hebben verplichtingen. U moet uw personeel salaris betalen, ook als het personeel ziek is. U moet ook een loonadministratie bijhouden.

2 Klaar voor de praktijk Cruciale praktijksituatie 7? Wat weet u? Wat kan u? Maak het bolletje zwart als u kunt zeggen: ja, dit weet ik of ja, dit kan ik. Ik weet 1 2 wat een bedrijfsidee is. wat een bedrijfsplan is waarom een bedrijfsplan belangrijk is. waar ik informatie kan vinden over branche en concurrentie. dat een werkgever verplichtingen heeft. Ik Kan informatie lezen over het maken van een bedrijfsplan. praten over het maken van een bedrijfsplan. vragen stellen over het maken van een bedrijfsplan. praten over mijn bedrijfsidee. informatie vinden over branche en concurrentie. informatie begrijpen over branche en concurrentie. praten over branche en concurrentie. informatie noteren over branche en concurrentie. informatie vinden over personeel aannemen. gevolgen van personeel aannemen begrijpen. praten over personeel aannemen. vertellen waarom u wel of geen personeel wilt aannemen. woordenlijst Welke woorden kent u? Welke nog niet? { { { { { { { { { { { { { { { { { { advies, het / advies geven/ adviseren bedrijfsidee, het bedrijfsplan, het / ondernemingsplan, het bedrijfsvorm, de BV, de doelgroep, de eenmanszaak, de failliet financieren/ financiering Kamer van Koophandel/ KVK startende ondernemer, de risico, het voorbereiden/ voorbereiding voorbereiding, de bedrijfschap, het branche. de brancheorganisatie, de concurrentie, de/ concurrenten, de { marktonderzoek doen { onderzoeken { promotie, de { arbeidscontract, het { collectieve Arbeidsovereenkomst CAO { loon betalen { loon doorbetalen { loondienst, de { loonstrook, de { loonadministratie, de { personeel, het { personeel aannemen { personeel in dienst nemen { uitzendbureau, het { vakantiegeld, het { verplichtingen, het { werknemersverzekering, de 2

3 eerste ronde filmkijken 1 Wat voor zaak wil Halina beginnen? tweede ronde filmkijken 1 Waar heeft Halina een gesprek? a. b. c. bij de kapper bij de winkel aan de overkant bij de Kamer van Koophandel Welke woorden hoort u in het gesprek? bedrijfsplan bedrijfsidee klanten marktonderzoek concurrenten personeel eenmanszaak Wanneer wil Halina beginnen met haar zaak? a. nu b. later c. over een paar jaar derde ronde filmkijken Halina wil een eigen zaak beginnen. Wat vindt Jerfy daarvan? 2 Halina zegt: Als je me binnenkort niet meer kunt vinden...ik zit daar, aan de overkant. Wat bedoelt Halina daarmee? 3

4 1. Praten over bedrijfsidee en bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) Oefenen: U praat met een ondernemer over het bedrijfsidee en het maken van een bedrijfsplan. De ondernemer is thuis begonnen met een cateringbedrijf. Nu heeft de ondernemer een lunchcafé. U vraagt: -- wanneer deze ondernemer is begonnen met zijn bedrijf, -- wat het bedrijfsidee van de ondernemer is, -- wat de doelgroep van de ondernemer is, -- of de ondernemner een bedrijfsruimte heeft gehuurd, -- waarom de ondernemer een lunchcafé (met accent op de e) heeft, -- of de ondernemer een bedrijfsplan heeft gemaakt, -- waarom de ondernemer een bedrijfsplan heeft gemaakt. Oefen het gesprek met iemand. Stel uw vragen aan de andere ondernemer. Lees uw tekst voor. Ja hoor, dat mag wel. andere Ondernemer Ik ben vijf jaar geleden begonnen. U U bent ondernemer. Mag ik u iets vragen over de start van uw bedrijf? Hoelang bent u al ondernemer? Met welk bedrijfsidee bent u begonnen? Ik wilde een cateringbedrijf beginnen. Voor welke doelgroep? Bedrijven. Ik verzorg lunches voor bedrijven. Heeft u meteen een bedrijfsruimte gehuurd? Nee hoor, ik ben vanuit huis begonnen. Dat heb ik drie jaar gedaan. 4

5 U heeft nu een lunchcafé. Waarom heeft u een lunchcafé geopend? De zaken gaan goed. Ik heb een nieuwe doelgroep erbij. Nu komen de mensen bij mij lunchen. Maar ik bezorg ook nog lunches. Heeft u ook een bedrijfsplan gemaakt voordat u een bedrijf ging starten? Ja, ik heb mijn bedrijfsidee eerst helemaal uitgewerkt. Waarom heeft u een bedrijfsplan gemaakt? Het is belangrijk om heel goed na te denken voordat je echt gaat starten. Er zijn veel risico s bij het starten van een bedrijf. Goed, ik zal ook goed nadenken voordat ik ga beginnen. Bedankt voor het gesprek. 5

6 1. Praten over bedrijfsidee en bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De andere ondernemer heeft de tekst. U niet. U luistert naar de andere ondernemer. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: U praat met een ondernemer over het bedrijfsidee en het maken van een bedrijfsplan. De ondernemer is thuis begonnen met een cateringbedrijf. Nu heeft de ondernemer een lunchcafé. U vraagt: -- wanneer deze ondernemer is begonnen met zijn bedrijf, -- het bedrijfsidee van de ondernemer, -- voor welke doelgroep, -- heeft de ondernemer een bedrijfsruimte gehuurd, -- waarom de ondernemer een lunchcafé heeft, -- heeft de ondernemer een bedrijfsplan gemaakt, -- waarom de ondernemer een bedrijfsplan heeft gemaakt. Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Mag ik u iets vragen over de start van uw bedrijf? Hoe lang bent u al ondernemer? Met welk bedrijfsidee bent u begonnen? Voor welke doelgroep? Heeft u meteen een bedrijfsruimte gehuurd? Heeft u een bedrijfsplan gemaakt? Waarom heeft u een bedrijfsplan gemaakt? Een afsluiting van het gesprek 6

7 2. Een bedrijfsplan maken Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U heeft een bedrijfsidee. U wilt een bedrijfsplan maken. U leest een tekst van de Kamer van Koophandel op internet. Lees de tekst en beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Waar gaat deze tekst over? a. een onderneming starten b. een ondernemingsplan schrijven In welk deel van het ondernemingsplan schrijft u wie u bent? a. de ondernemer b. de onderneming In welk deel van het ondernemingsplan schrijft u over uw geldzaken? a. markt b. financiën 7

8 2. Een bedrijfsplan maken Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U heeft een bedrijfsidee. U wilt een bedrijfsplan maken. U leest een tekst van de Kamer van Koophandel op internet. Lees de tekst en beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Waarom is het goed om voor uzelf een ondernemingsplan maken? a. omdat u een goed bedrijfsidee heeft. b. omdat u plannen heeft. c. omdat u goed over alles na moet denken. Waarbij kunt u een ondernemingsplan nog meer gebruiken? a. b. c. bij het nadenken bij het aanvragen van een financiering bij het slagen van uw bedrijf Wat schrijft u niet in een ondernemingsplan? a. b. c. wie uw docent is waar u zich gaat vestigen welke rechtsvorm u kiest Welke vijf onderdelen moeten in ieder geval in een ondernemingsplan? a. b. c. de ondernemer, de onderneming, markt, producten, financiën de onderneming, markt, financiën, geldzaken, organisatie de ondernemer, de onderneming, organisatie, markt, financiën In welk onderdeel schrijft u over uzelf? a. b. c. organisatie de onderneming de ondernemer In welk onderdeel schrijft u over wat u gaat verkopen? a. b. c. de onderneming markt organisatie 8

9 Een ondernemingsplan maken Heeft u een goed bedrijfsidee? Met een ondernemingsplan maakt u uw idee concreet. Een ondernemingsplan dwingt u om na te denken over allerlei zaken die een rol spelen bij het slagen van uw bedrijf. Zo ziet u of uw plannen haalbaar zijn. Bovendien kunt u het ondernemingsplan gebruiken bij het aanvragen van een eventuele financiering. Hoe maakt u een ondernemingsplan? In uw ondernemingsplan zet u uw plannen voor uzelf op een rij. Wat wilt u precies gaan doen? Waar gaat u zich vestigen? Welke rechtsvorm kiest u? U onderzoekt uw markt, uw concurrenten en berekent hoeveel geld u nodig heeft om uw plannen van de grond te krijgen. In een gedegen ondernemingsplan werkt u in ieder geval de volgende onderdelen uit:»»»»» De ondernemer: wie bent u? De onderneming: wat gaat u doen? Markt: hoe gaat u uw product of dienst verkopen? Organisatie: hoe gaat u het regelen? Financien: hoe regelt u uw geldzaken?

10 3. Een bedrijfsidee opschrijven - U heeft een bedrijfsidee. U schrijft uw bedrijfsidee op. U schrijft wat u wilt verkopen en aan wie u wilt verkopen. 1 Vul het formulier in. Schrijf uw bedrijfsidee in het schema. Schrijf wat u gaat verkopen en aan wie u wilt verkopen. 10

11 Mijn bedrijfsidee Wat? (product/dienst) Voor wie? (doelgroep)

12 3. Een bedrijfsidee opschrijven - U heeft een bedrijfsidee. U schrijft uw bedrijfsidee op. U schrijft wat u wilt verkopen en aan wie u wilt verkopen. 1 Vul het formulier in. Schrijf uw bedrijfsidee in het schema. 12

13 Mijn bedrijfsidee Waarom? (motivatie) Voor wie? (doelgroep) Waar? (locatie) Waarom? (motivatie)

14 4. Praten met een adviseur over uw bedrijfsidee Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een winkel beginnen in dameskleding voor dames met een grote maat. U vertelt een adviseur over uw bedrijfsidee. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Geef antwoord op de vragen van de medewerker. Lees uw tekst voor. Adviseur U wilt een bedrijf beginnen? Op welke doelgroep richt u zich? Waar wilt u uw bedrijf beginnen? U Ja, ik wil een bedrijf starten in dameskleding. Ik richt me op vrouwen met een grote maat. Ik wil mijn bedrijf vestigen in een grote stad. Daar wonen veel dikke vrouwen. Waar bent u goed in? Waarom wilt u ondernemer worden? Ik ben goed in verkopen. En ik heb zelf ook een grote maat. Er is weinig kleding voor dikke vrouwen. Ik wil graag eigen baas zijn. Heeft u al een bedrijfplan gemaakt? 14

15 Nee, ik wil graag informatie over een bedrijfsplan. Dat kunt u vinden op de site van de Kamer van Koophandel. Bedankt voor de informatie. Ik zal op de site kijken. Geen dank, graag gedaan. 15

16 4. Praten met een adviseur over uw bedrijfsidee - U vertelt een adviseur over uw bedrijfsidee. U wilt een winkel beginnen in dameskleding voor dames met een grote maat. U heeft zelf ook een grote maat. Voor dames met een grote maat is weinig kleding te koop. U wilt een winkel beginnen in een grote stad, daar wonen veel dikke dames. U bent goed in verkopen. U wilt graag eigen baas zijn. U heeft nog geen bedrijfsplan gemaakt. U wilt informatie over een bedrijfsplan. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De medewerker heeft de tekst. U niet. U luistert naar de medewerker. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik wil een bedrijf starten in dameskleding. Ik richt me op vrouwen met een grote maat. Ik wil mijn bedrijf beginnen in een grote stad. Ik ben goed in verkopen. Ik wil graag eigen baas zijn. Ik heb nog geen bedrijfsplan gemaakt. Ik wil informatie over een bedrijfsplan. Een afsluiting van het gesprek. 16

17 5. Vragen stellen over het maken van een bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een taxibedrijf beginnen. U praat met een adviseur. U stelt vragen aan de adviseur over het maken van een bedrijfsplan. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Geef antwoord op de vragen van de adviseur. Lees uw tekst voor. Adviseur Heeft u al een bedrijfsplan gemaakt? Dan kunnen andere mensen uw plan lezen en advies geven. Bijvoorbeeld een bankmedewerker als u praat over de financiering. U Ik wil een taxibedrijf beginnen. Nee, waarom moet ik een bedrijfsplan maken? Wie leest mijn bedrijfsplan? Dat leest u bijvoorbeeld op de website Wat staat er allemaal in een bedrijfsplan? Geen dank. Graag gedaan! Dank u wel voor de informatie. Ik zal op de website kijken. 17

18 5. Vragen stellen over het maken van een bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een taxibedrijf beginnen. U praat met een adviseur. U stelt vragen aan de adviseur over het maken van een bedrijfsplan. U vraagt waarom u een bedrijfsplan moet maken, wie uw bedrijfsplan leest en wat er in een bedrijfsplan staat. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De adviseur heeft de tekst. U niet. U luistert naar de adviseur. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik wil een beginnen. Waarom moet ik een bedrijfsplan maken? Wie leest mijn bedrijfsplan? Wat staat er allemaal in een bedrijfsplan? Een afsluiting van het gesprek 18

19 6. Praten over het maken van een bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een schoonmaakbedrijf beginnen. U wilt eigen baas zijn. U gaat alleen een bedrijf beginnen. U praat met een adviseur over het maken van uw bedrijfsplan. U vraagt advies over de rechtsvorm. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Geef antwoord op de vragen van de adviseur. Lees uw tekst voor. Adviseur U wilt een schoonmaakbedrijf beginnen. Waarom wilt u ondernemer worden? Heeft u al nagedacht over een bedrijfsvorm? Gaat u alleen een bedrijf beginnen? Of samen met anderen? U Ik wil niet voor een baas werken. Ik wil eigen baas zijn. Nee, welke rechtsvorm adviseert u mij? Ik ga alleen een bedrijf beginnen. Dan adviseer ik een eenmanszaak. Dank u wel voor het advies. Graag gedaan en succes met uw ondernemingsplan. 19

20 6. Praten over het maken van een bedrijfsplan Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een schoonmaakbedrijf beginnen. U wilt eigen baas zijn. U gaat alleen een bedrijf beginnen. U praat met een adviseur over het maken van uw bedrijfsplan. U vraagt advies over de rechtsvorm. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De adviseur heeft de tekst. U niet. U luistert naar de adviseur. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik wil niet voor een baas werken. Ik wil eigen baas zijn. Welke rechtsvorm adviseert u mij? Ik ga alleen een bedrijf beginnen. Dank u wel voor het advies. 20

21 7. Informatie vragen over branche en concurrentie Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een restaurant beginnen in Deventer. U praat met een adviseur. U heeft nog geen marktonderzoek gedaan. U vraagt hoe u marktonderzoek kunt doen. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Geef antwoord op de vragen van de adviseur. Lees uw tekst voor. Adviseur Goedemorgen, u wilt een bedrijf beginnen? Waar wilt u uw bedrijf straten? In Deventer zijn al veel restaurants. Heeft u al marktonderzoek gedaan? Ja, dat is zeker belangrijk. U moet onderzoeken of u genoeg klanten kunt krijgen. Ja, ik wil een restaurant beginnen. U Ik wil een restaurant beginnen in Deventer. Nee, dat heb ik nog niet gedaan. Is dat belangrijk? Hoe moet ik dat doen? U moet onderzoeken hoeveel concurrenten er zijn. En u moet onderzoeken of u met uw bedrijfsidee genoeg klanten kunt krijgen. Waar kan ik de informatie vinden? U kunt zoeken op internet bij uw branche. U kunt bijvoorbeeld zoeken op de site van de Kamer van Koophandel. Op de site van het bedrijfschap kunt u ook veel informatie vinden. Goed, dat zal ik doen. Bedankt voor de informatie. Geen dank en succes! 21

22 7. Informatie vragen over branche en concurrentie Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een restaurant beginnen in Deventer. U praat met een adviseur. U heeft nog geen marktonderzoek gedaan. U vraagt of dat belangrijk is. U vraagt hoe u marktonderzoek doet. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De adviseur heeft de tekst. U niet. U luistert naar de adviseur. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik wil een restaurant beginnen. Ik wil een restaurant beginnen in Deventer. Marktonderzoek, is dat belangrijk? Waar kan ik de informatie vinden? Een afsluiting van het gesprek 22

23 8. Informatie zoeken over de branche op internet Zoeken op internet (12) U zoekt informatie over uw branche op internet. U zoekt op de site van de Kamer van Koophandel. Kijk naar de plaatjes. Wat moet u allemaal doen? 1 Zet de plaatjes in de goede volgorde

24 A B C

25 8. Informatie zoeken over de branche op internet Zoeken op internet (12) U zoekt informatie over uw branche op internet. U zoekt op de site van de Kamer van Koophandel. Kijk naar de plaatjes. Wat moet u allemaal doen? 1 Zet de plaatjes in de goede volgorde

26 EM D O A B C

27 D E

28 9. Informatie lezen over branchegegevens Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U zoekt informatie over de branche. Bekijk de grafieken. Geef antwoord op de vragen. Omcirkel het goede antwoord Vragen bij plaatje A Over welke branche krijgt u informatie? a. overzicht b. restaurants Hoeveel ondernemingen zijn er in deze branche? a b. 69 Vragen bij plaatje B Over welke provincie krijgt u informatie? a. b. Noord-Holland Overijssel In welke maand zijn de meeste ondernemers gestart? a. b. september december Vragen bij plaatje C In welke maand is meer winst gemaakt? a. april b. oktober 28

29 9. Informatie lezen over branchegegevens Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U zoekt informatie over de branche. Bekijk de grafieken. Geef antwoord op de vragen. Omcirkel het goede antwoord Vragen bij plaatje A Over welke branche krijgt u informatie? a. branche-overzicht b. restaurants c. cijfers Welke zin is waar? a. b. c. Het aantal restaurants blijft gelijk. Er zijn meer stoppers dan starters. Er zijn 69 ondernemers gestopt. Vragen bij plaatje B Over welke periode krijgt u informatie? a. juni t/m december 2009 b. januari t/m mei 2010 c. juni 2009 t/m mei 2010 Welke zin is waar? a. b. c. In juli waren de meeste starters. In december waren de meeste starters. In september waren de meeste starters. Vragen bij plaatje C 1 Kijk naar de grafiek. Welke zin is waar? a. b. c. In de horeca is in oktober meer winst gemaakt dan in april. In de horeca is in januari minder winst gemaakt dan in april. In de horeca in juli net zoveel winst gemaakt als in oktober. 2 Waar is in oktober meer winst gemaakt? a. b. c. in andere bedrijfstakken in de horeca er is geen verschil 29

30 A B C

31 10. Marktonderzoek doen Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U wilt een bedrijf starten. U gaat onderzoek doen naar uw concurrenten en uw klanten. Lees de tekst van de website van de Kamer van Koophandel. Beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Hoe heet onderzoek doen naar klanten en concurrenten? a. marktonderzoek b. klantenonderzoek Welke vraag hoort bij klantenonderzoek? a. b. Op welke doelgroep richt u zich precies? Wie zijn uw belangrijkste concurrenten? Welke vraag hoort bij concurrentieonderzoek? a. Waar komen uw klanten vandaan? b. Wat bieden uw concurrenten voor product of dienst? 31

32 10. Marktonderzoek doen Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U wilt een bedrijf starten. U gaat onderzoek doen naar uw concurrenten en uw klanten. Lees de tekst van de website van de Kamer van Koophandel. Beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Wat is marktonderzoek doen? a. onderzoek doen naar klanten en concurrenten b. onderzoek doen naar product of dienst c. onderzoek doen naar leeftijd en prijs Wat hoort niet bij klantenonderzoek? a. b. c. de leeftijd van de klanten de geldbesteding van uw klanten de verjaardag van uw klanten Wat hoort niet bij concurrentieonderzoek? a. het product of de dienst van uw concurrenten b. de kinderen van uw concurrenten c. de prijs van uw concurrenten Waarom is concurrentieonderzoek belangrijk? a. b. c. U kunt dan vrienden worden met uw concurrenten. U kunt zich dan onderscheiden van uw concurrenten. U kunt dan communiceren met uw concurrenten. 32

33 Marktonderzoek Klanten Om te bepalen hoe u uw product of dienst gaat verkopen, moet u weten wie uw klanten zijn. Met een klantenonderzoek brengt u uw potentiële klanten zo gedetailleerd mogelijk in beeld. Beantwoord vragen als: Op welke doe lgroep richt u zich precies? Welke leeftijd hebben uw klanten? Hoe en waar geven uw klanten hun geld uit? Waar komen uw klanten vandaan? Hoeveel klanten kunt u per jaar kunt bedienen? Concurrentie Meestal bent u niet de enige die een bepaald product of een bepaalde dienst aanbiedt. Daarom gaat u in een concurrentieonderzoek na wie uw concurrenten zjin en wat ze precies doen. Beantwoord daarbij in ieder geval de volgende vragen: Wie zijn uw belangrijkste concurrenten? Wat bieden uw concurrent voor product of dienst? Wat voor prijs vragen uw concurrenten? Hoe verkopen uw concurrenten hun producten of diensten? Als u weet wie uw concurrenten zijn en hoe zij op de klantbehoefte inspelen, kunt u bepalen hoe u zich onderscheidt van de concurrentie. Dat kan zijn door de producten die u levert, door uw imago of door uw communicatie met de klant.

34 11. Praten MET EEN DESKUNDIGE over branche en concurrenten Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een Thais restaurant beginnen in Zaandam. U praat met een adviseur over uw bedrijfsidee, uw branche en uw concurrentie. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Geef antwoord op de vragen van de adviseur. Lees uw tekst voor. Adviseur U wilt een restaurant openen in Zaandam? In Zaandam zijn al veel restaurants. Weet u dat? Is het wel een goed idee om een restaurant in Zaandam te openen? Dus u denkt dat er veel klanten komen eten? U Ja, ik wil een Thais restaurant beginnen. Ja, dat weet ik. In Zaandam zijn al 39 restaurants. Er is nog geen Thais restaurant in Zaandam. Thais eten is erg lekker. Zeker, veel mensen houden van Thais eten. Hoe is uw prijs? Ik ben niet duur. Veel concurrenten zijn duurder. Ik denk dat u een goed bedrijfsidee heeft. U kunt dit allemaal in uw bedrijfsplan schrijven. Fijn, dank u wel! Ik zal een bedrijfsplan maken. 34

35 11. Praten MET EEN DESKUNDIGE over branche en concurrenten Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U wilt een Thais restaurant beginnen in Zaandam. U praat met een adviseur over uw bedrijfsidee, uw branche en uw concurrentie. In Zaandam zijn 39 restaurants. Er is nog geen Thais restaurant. U denkt dat veel mensen Thais eten lekker vinden en u bent niet duur. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De adviseur heeft de tekst. U niet. U luistert naar de adviseur. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik wil een Thais restaurant beginnen. In Zaandam zijn 39 restaurants. Er is nog geen Thais restaurant. Veel mensen houden van Thais eten. Veel concurrenten zijn duurder. Een afsluiting van het gesprek 35

36 12. Aantekeningen maken over branche en concurrentie - U wilt een taxibedrijf beginnen. U zoekt informatie over de branche op de site van de Kamer van Koophandel. U maakt aantekeningen. Kijk naar de plaatjes. Kies de goede antwoorden Plaatje A: Aantal ondernemingen: a. -59 b Aantal starters: a. 25 b. 84 Plaatje B: Naam brancheorganisatie: a. Taxi b. KNV Taxi Website branchevereniging: a. b. 36

37 A B Brancheorganisatie In de branche Taxi zijn de volgende brancheorganisaties gevonden: Brancheorganisatie: KNV Taxi Organisatie KNV Taxi Beschrijving Contactinformatie Postadres Postbus 19365, 2500 CJ Den Haag Bezoekadres Spui 88, 2511 BT, Den Haag Telefoon Fax Website

38 12. Aantekeningen maken over branche en concurrentie - U wilt een taxibedrijf beginnen. U zoekt informatie over de branche op de site van de Kamer van Koophandel. U maakt aantekeningen. Kijk naar de plaatjes. Maak aantekeningen Plaatje A: Aantal ondernemingen: Periode: Ontwikkeling: Plaatje B: Omzet vervoer ten opzichte van andere bedrijfstakken in januari 2010: Plaatje C: 5 Winst vervoer ten opzichte van andere bedrijfstakken: 38

39 A B C

40 13. Personeel aannemen Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U wilt personeel aannemen. Lees de tekst van de site van de Kamer van Koophandel. Beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Waar gaat deze tekst over? a. personeelskosten b. loonkosten Waar hoort vakantiegeld bij? a. directe loonkosten b. indirecte loonkosten Hoelang moet u ziek personeel doorbetalen? a. 2 jaar b. 70% 40

41 13. Personeel aannemen Uitleg vragen bij een tekst (4) Informatie zoeken in een folder of tekst (11) U wilt personeel aannemen. Lees de tekst van de site van de Kamer van Koophandel. Beantwoord de vragen. Omcirkel het goede antwoord Personeel kost meer dan salaris. Hoeveel extra moet u rekenen? a. 70% b. 8% c. 30% Wat hoort niet bij directe loonkosten? a. salaris b. werknemersverzekeringen c. vakantiegeld Wat hoort bij Indirecte loonkosten? a. loonbelasting b. vakantiegeld c. reiskosten Welke verplichtingen heeft u naar ziek personeel? a. b. c. 1 jaar maximaal 70% salaris betalen. 2 jaar 100% salaris betalen. 2 jaar minimaal 70% salaris betalen. 41

42 Personeelskosten Personeel kost u meer dan alleen salaris. U moet er rekening mee houden dat de personeelskosten ongeveer 30% hoger zijn dan het brutoloon. De personeelskosten bestaan uit: 1. Directe loonkosten Dit zijn salaris, vakantiegeld, winstuitkeringen en provisies. Een werknemer heeft recht op minstens het minimum(jeugd)loon en vakantiegeld van minimaal 8% van het bruto jaarsalaris. In sommige bedrijfstakken moet u zich houden aan de voorwaarden die in een CAO zijn afgesproken. 2 Indirecte loonkosten Dit zijn onder meer pensioen, reis- en onkostenvergoedingen. 3. Verplichte premies en bijdragen Als u personeel in dienst hebt, dan moet u loonheffingen afdragen (loonbelasting/premie volksverzekeringen, inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet en premies werknemersverzekeringen). Loon doorbetalen bij ziekte U moet maximaal 2 jaar minimaal 70% van het laatste loon doorbetalen aan zieke werknemers. Vaak is in CAO s vastgelegd dat het om 100% gaat. U kunt zich tegen de financiële gevolgen hiervan verzekeren.

43 14. Praten met een deskundige over personeel aannemen Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U praat met een adviseur over personeel aannemen. U vertelt waarom u personeel wilt aannemen. U vraagt welke verplichtingen u allemaal heeft. Oefenen: Oefen het gesprek met iemand. Lees uw tekst voor. Adviseur Gaat u personeel aannemen? Wilt u vast personeel? U moet uw personeel salaris betalen. Ja, dat moet. En u moet ook vakantiegeld betalen. U Ja, ik neem personeel in dienst omdat ik het werk niet alleen kan. Ik wil eerst informatie over mijn verplichtingen. Moet ik ziek personeel ook doorbetalen? En wat moet ik nog meer betalen? U moet ook werknemersverzekeringen betalen. Heb ik nog meer verplichtingen? U moet de loonadministratie bijhouden en uw personeel elke maand een loonstrookje geven. Dat kost dus extra tijd. Daar moet u rekening mee houden. Goed, ik zal er nog eens goed over nadenken. Bedankt voor de informatie. 43

44 14. Praten met een deskundige over personeel aannemen Informatie vragen aan iemand die u niet kent (2) Uitleg vragen in een gesprek (3) Begrijpen (5) Hoe zeg je dat? (6) U praat met een adviseur over personeel aannemen. U wilt personeel aannemen om dat u het werk niet meer alleen kunt. U wilt informatie over uw verplichtingen.u vraagt of u ziek personeel moet doorbetalen. U vraagt wat u nog meer moet betalen. U vraagt of u nog meer verplichtingen heeft. spelen: Voor deze oefening gebruikt u het gesprek op de vorige pagina. De adviseur heeft de tekst. U niet. U luistert naar de adviseur. U reageert. Wissel daarna van rol. Meeluisteren: Heeft u dit van de spreker gehoord? Zet een als u het hoort. Ik neem personeel in dienst omdat ik het werk niet meer alleen kan. Ik wil informatie over mijn verplichtingen. Moet ik ziek personeel doorbetalen? Wat moet ik nog meer betalen? Heb ik nog meer verplichtingen? Een afsluiting van het gesprek. 44

45 antwoordblad 2. Een bedrijfsplan maken 1 b 2 a 3 b 2. Een bedrijfsplan maken 1 c 2 b 3 a 4 c 5 c 6 a 3. Een bedrijfsidee opschrijven Bespreek deze opdracht met de docent. 8. Informatie zoeken over de branche op internet 1 b 2 c 3 a 8. Informatie zoeken over de branche op internet 1 c 2 a 3 c 4 e 5 b

46 9. Informatie lezen over branchegegevens Plaatje A 1 b 2 a Plaatje B 1 b 2 a Plaatje C 1 b 9. Informatie lezen over branchegegevens Plaatje A 1 b 2 b Plaatje B 1 a 2 b Plaatje C 1 a 2 b 10. Marktonderzoek doen 1 a 2 a 3 b 10. Marktonderzoek doen 1 a 2 c 3 b 4 b

47 12. Aantekeningen maken over branche en concurrentie A. Aantalondernemingen: 5999 Aantal starters: 25 B. Naam branchevereniging: KNV Taxi Website branchevereniging: 12. Aantekeningen maken over branche en concurrentie A. Aantal ondernemingen: 5999 Periode: December 2009 Ontwikkeling: -59 B. Omzet vervoer ten opzichte van andere bedrijfstakken in januari 2010: gelijk/hetzelfde/geen verschil C. Winst vervoer ten opzichte van andere bedrijfstakken: kleiner/minder 13. Personeel aannemen 1 a 2 a 3 a 13. Personeel aannemen 1 c 2 b 3 c 4 c

CP16. ziek- en betermelden

CP16. ziek- en betermelden CP16 ziek- en betermelden Bent u ziek? Kunt u daarom niet werken? Geef het dan door aan uw baas. Dat is normaal in Nederland. Als u wat langer ziek bent, maakt u een afspraak met de bedrijfsarts. Als u

Nadere informatie

CP17. het werkoverleg

CP17. het werkoverleg CP7 het werkoverleg Als u in Nederland aan het werk bent, overlegt u ook vaak met collega s over het werk. Soms overlegt u tijdens het werk met een colleg Soms doet u ook mee aan een speciaal werkoverleg

Nadere informatie

CP14. gesprek over arbeidsvoorwaarden

CP14. gesprek over arbeidsvoorwaarden CP4 gesprek over arbeidsvoorwaarden In Nederland maakt de werkgever met de werknemer afspraken over het werk. Afspraken over bijvoorbeeld kinderopvang, reiskostenvergoeding en vakantiedagen. Die afspraken

Nadere informatie

van tevoren vragen opschrijven om bij een sollicitatiegesprek te stellen.

van tevoren vragen opschrijven om bij een sollicitatiegesprek te stellen. CP2 solliciteren Als u in Nederland belangstelling heeft voor een vacature, kunt u gaan solliciteren. Meestal gaat u dan praten bij een bedrijf. Soms kunt u ook telefonisch solliciteren. In cruciale praktijksituatie

Nadere informatie

dat ik aan mijn baas en collega s moet doorgeven welke werkzaamheden ik heb gedaan en wat nog gedaan moet worden.

dat ik aan mijn baas en collega s moet doorgeven welke werkzaamheden ik heb gedaan en wat nog gedaan moet worden. CP26 rapporteren Als u in Nederland in de Handel & Dienstverlening werkt, bijvoorbeeld in een winkel of op een kantoor, moet u doorgeven aan uw baas en/of uw collega wat u gedaan heeft en wat er nog moet

Nadere informatie

CP9. In gesprek over de toekomst

CP9. In gesprek over de toekomst CP9 In gesprek over de toekomst Na het voortgezet onderwijs kiest uw kind welk vak hij wil gaan leren en welke opleiding hij wil gaan volgen. Hij maakt een beroepskeuze. Een decaan of studiebegeleider

Nadere informatie

CP1. op zoek naar werk

CP1. op zoek naar werk CP1 op zoek naar werk Als u in Nederland op zoek gaat naar werk, kunt u zich inschrijven bij het CWI of een uitzendbureau. Bedrijven die vacatures hebben, geven dat door aan het CWI of uitzendbureau. Ook

Nadere informatie

CP15. functioneringsgesprek

CP15. functioneringsgesprek CP5 functioneringsgesprek In Nederland voert de leidinggevende een of meer keren per jaar een functioneringsgesprek met de werknemer over het werk. Dit gesprek gaat over wat wel en niet goed gaat in het

Nadere informatie

CP23. klachten afhandelen

CP23. klachten afhandelen CP3 klachten afhandelen Als u in Nederland als monteur werkt en bij mensen thuis komt, heeft u veel contact met klanten. Als een klant ergens niet tevreden over is, zal hij of zij dat tegen u zeggen. Dat

Nadere informatie

CP11. op zoek naar werk

CP11. op zoek naar werk CP11 op zoek naar werk Als u in Nederland op zoek gaat naar werk, kunt u zich inschrijven bij het CWI of een uitzendbureau. Bedrijven die vacatures hebben, geven dat door aan het CWI of uitzendbureau.

Nadere informatie

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen WHITEPAPER 2015 Voor het eerst personeel aannemen Ondernemers heb je in alle soorten en maten. Van zzp er tot mkb er, van idealist tot opportunist, en van hobbyist tot professional. Veel van hen wordt

Nadere informatie

dat ik als werkende in de zorg of welzijn ook veel praat met de mensen waarvoor ik werk.

dat ik als werkende in de zorg of welzijn ook veel praat met de mensen waarvoor ik werk. CP30 klantencontact Als u in Nederland in Zorg of Welzijn werkt, heeft u veel contact met klanten. U praat bijvoorbeeld over het huishoudelijk werk dat u gaat doen voor iemand. Of u geeft door dat u op

Nadere informatie

CP3. Naar de basisschool

CP3. Naar de basisschool CP Naar de basisschool In Nederland gaan de meeste kinderen als ze vier jaar zijn, naar de basisschool. Vanaf hun vijfde jaar zijn kinderen leerplichtig. Dan moeten ze naar school. In deze cruciale praktijksituatie

Nadere informatie

begrijpen wat de huisarts zegt over wat ik moet doen aan mijn klachten.

begrijpen wat de huisarts zegt over wat ik moet doen aan mijn klachten. CP0 de huisarts In Nederland gaat u als u ziek bent naar uw huisarts. De huisarts kan u een recept geven voor een medicijn. Daarmee gaat u naar de apotheek. Als de huisarts u niet kan helpen, verwijst

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 Inhoud Inleiding 6 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 2 Instanties in Nederland 13 Belangrijke instanties voor ondernemers 14 Kamer

Nadere informatie

dat ouders vaak afspraken maken om hun kinderen bij elkaar thuis te laten spelen.

dat ouders vaak afspraken maken om hun kinderen bij elkaar thuis te laten spelen. CP7 Vrije tijd In Nederland zijn veel kinderen lid van een sportclub of een andere club zoals bijvoorbeeld een knutselclu Maar het is ook heel gewoon dat kinderen na schooltijd bij elkaar thuis spelen.

Nadere informatie

CP1. Op het consultatiebureau

CP1. Op het consultatiebureau CP1 Op het consultatiebureau In Nederland kunt u met uw kind naar het consultatiebureau. De medewerkers op het consultatiebureau kijken of het goed gaat met de groei en ontwikkeling van uw kind. U kunt

Nadere informatie

EE P6 n huis huren/ verhuizen

EE P6 n huis huren/ verhuizen CP6 Een huis huren/ verhuizen In Nederland kunt u een huis huren of een huis kopen. In cruciale praktijksituatie 6 oefent u met het kiezen en huren van een huis en met het doorgeven van uw verhuizing.

Nadere informatie

CP2. Documenten en andere zaken aanvragen

CP2. Documenten en andere zaken aanvragen CP Documenten en andere zaken aanvragen In Nederland vraagt iedereen zijn paspoort en rijbewijs aan bij de gemeente. Ook een aanvraag voor naturalisatie doet u bij de gemeente. In deze cruciale praktijk

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Ken je mensen met een eigen bedrijf? Wat voor soort bedrijf is dat? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid wil een

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

De Kamer van Koophandel

De Kamer van Koophandel 1 De Kamer van Koophandel KleurRijker Deze module gaat over De Kamer van Koophandel. De Kamer van Koophandel helpt je met informatie en tips over het starten van een bedrijf. Je gaat informatie lezen van

Nadere informatie

Ondernemerschap in Nederland

Ondernemerschap in Nederland Ondernemerschap in Nederland Je neemt deel aan het profiel Ondernemerschap. Dit betekent dat je erover denkt om in de toekomst als ondernemer te gaan werken. Dat is anders dan werken in loondienst. Dan

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Als je een eigen bedrijf zou beginnen, wat voor soort bedrijf zou dat dan zijn? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen bij arbeidsongeschiktheid kan erg tegenvallen Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee

Nadere informatie

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof Levensloopregeling Spaar voor uw verlof De Levensloopregeling Spaar voor uw verlof Nederland verandert. Non stop werken tot aan ons pensioen is niet meer vanzelfsprekend, we willen werk kunnen combineren

Nadere informatie

De WGA-verzekering voor AGF Groothandel

De WGA-verzekering voor AGF Groothandel De WGA-verzekering voor AGF Groothandel Arbeidsongeschikt, wat nu? Het is belangrijk dat u goed op de hoogte bent van de risico s van inkomensterugval waar uw medewerkers mee te maken kunnen krijgen als

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid. Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee.

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid. Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Stel, u wordt ziek. Dat klinkt niet prettig, maar het kán zomaar gebeuren. Een ziekte hebben we immers

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen bij arbeidsongeschiktheid kan erg tegenvallen Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee

Nadere informatie

Starterspakket. Wij bieden een oplossing als jij minder goed bent in administratie, speciaal op maat gemaakt voor in de sportwereld.

Starterspakket. Wij bieden een oplossing als jij minder goed bent in administratie, speciaal op maat gemaakt voor in de sportwereld. Wat kan PvN voor jou betekenen? Is administratie niet je sterkste punt? Heb je vooral zin om je op de leuk kanten van het ondernemer te richten? Of wil je gewoon zeker weten dat alles goed geregeld wordt?

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 30. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden uit les 27, 28 en 29. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van:

Nadere informatie

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing tsvorm Jaarreken Vergunningen De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT maart 2013 DE MKB-ACCOUNTANT: EEN GOEDE ADVISEUR Elke ondernemer heeft behoefte aan een goede adviseur,

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong Starten met een plan Alles op een rij Robert Loontjens & Anne de Jong Even voorstellen Robert Loontjens en Anne de Jong Accountmanager MKB Rabobank Parkstad Limburg (045) 533 44 44 bedrijven@parkstadlimburg.rabobank.nl

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 10. Het eindgesprek. Wat leert u in deze les? Een eindgesprek voeren. Informatie vragen en geven. Het verschil tussen werk en vrijwilligerswerk. De

Nadere informatie

werkbladen thema 5 werk

werkbladen thema 5 werk werkbladen thema 5 werk 5.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken 1 Jan staat voor het uitzendbureau. Jan heeft werk. Tarik wil taxichauffeur

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid. Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee.

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid. Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Stel, u wordt ziek. Dat klinkt niet prettig, maar het kán zomaar gebeuren. Een ziekte hebben we immers

Nadere informatie

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam

Ondernemersplan. Bedrijfsnaam Ondernemersplan Bedrijfsnaam 1. De ondernemer 1.1 Persoonlijke gegevens Naam : Adres : Postcode : Woonplaats : Telefoonnummer : E-mailadres : Geboortedatum : Geboorteplaats : Nationaliteit : Burgerservicenummer

Nadere informatie

Wanneer heeft werknemer recht op een transitievergoeding?

Wanneer heeft werknemer recht op een transitievergoeding? Transitievergoeding Inhoud Transitievergoeding In het kort...1 Wanneer heeft werknemer recht op een transitievergoeding?...1 Hoe hoog is de transitievergoeding?...1 Hoe berekent u het maandsalaris?...2

Nadere informatie

waar ik afval zoals papier, glas, groente en plastic en gevaarlijke stoffen in moet doen.

waar ik afval zoals papier, glas, groente en plastic en gevaarlijke stoffen in moet doen. CP8 Het Mileu In Nederland wordt het huisvuil gescheiden opgehaald. Ook kunt u afval gescheiden weggooien in bijvoorbeeld de glasbak, of papierbak. De Nederlandse overheid wil graag dat mensen zuinig omgaan

Nadere informatie

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk Les 11. Herhaling Inleiding Deze les is een herhalingsles van de vier gesprekken van les 7 tot en met 10. Wat leert u in deze les? Vragen

Nadere informatie

Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business

Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business WHITEPAPER Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business 5 vragen die u aan het denken zetten: bent u wel echt bezig met doen waar u goed in bent? PP-056/02-14 Inleiding De flexmarkt

Nadere informatie

De reiskostenregeling voor de sociale werkvoorziening. Dit zijn de belangrijkste punten

De reiskostenregeling voor de sociale werkvoorziening. Dit zijn de belangrijkste punten De reiskostenregeling voor de sociale werkvoorziening Dit zijn de belangrijkste punten Inleiding Per 1 januari 2010 geldt voor werknemers in de sociale werkvoorziening een nieuwe reiskostenregeling. Deze

Nadere informatie

Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL

Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL 12345 2008 Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL Inhoud Inhoud 2 Algemene informatie 3 Wanneer vraagt u een Verklaring arbeidsrelatie aan? 3 Meer informatie

Nadere informatie

3.1 Omcirkel het juiste antwoord.

3.1 Omcirkel het juiste antwoord. 3.1 Vraag 1 Lees de uitspraken I en II en bedenk welke juist is/zijn. I Economie gaat over behoeften II Economie gaat over middelen A. I en II zijn beiden juist B. I is juist, II is onjuist C. II is juist,

Nadere informatie

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw [ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw Sta sterk! [ Werk In Nederland ] Er zijn verschillende manieren waarop je in Nederland kan werken. Je kunt tijdelijk in Nederland werken voor een Poolse werkgever.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20

Inhoudsopgave. Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20Mijnondernemingsplan.rtf Pagina 2 van 20 Ondernemingsplan Inhoudsopgave 1. Ondernemer... 4 1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.1. Persoonlijke gegevens... 4 1.1.2. Opleiding... 4 1.1.3. Arbeidssituatie... 4 1.2. Medeondernemer... 4 1.2.1. Medeondernemer(s)...

Nadere informatie

een gesprek voeren op een school of in het buurthuis om me aan te melden voor een cursus.

een gesprek voeren op een school of in het buurthuis om me aan te melden voor een cursus. CP9 Onderwijs In Nederland kunt u cursussen volgen, bijvoorbeeld een taalcursus of cursus over opvoeding, of fotograferen. U kunt ook cursussen volgen om u voor te bereiden op het inburgeringsexamen. Deze

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Demet TV. Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken

Thema Op zoek naar werk. Demet TV. Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Thema Op zoek naar werk. Demet TV Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Inleiding Maria heeft een sollicitatiegesprek met de manager. Deze les gaat over het tweede deel van het gesprek. Maria

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Les 30. Herhaling thema Wat leert u in deze les? De woorden uit les 27, 28 en 29. Informatie vragen bij een instelling. Veel succes! Deze

Nadere informatie

U doet goede zaken met een accountant

U doet goede zaken met een accountant U doet goede zaken met een accountant Onno Kobus, directeur P&O bureau: Nu ik weet dat de financiën goed geregeld zijn, kan ik al mijn energie richten op mijn bedrijf. U doet goede zaken met een accountant

Nadere informatie

P De heer A. Werknemer Anoniemstraat AB AMSTERDAM

P De heer A. Werknemer Anoniemstraat AB AMSTERDAM P123456 De heer A. Werknemer Anoniemstraat 56 1234 AB AMSTERDAM Inhoudsopgave Onderwerp Brief Uw verzekeringsoverzicht WIA-werknemersverzekering Veelgestelde vragen Uniform Pensioenoverzicht (UPO) Toelichting

Nadere informatie

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen.

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Sinds mijn afstuderen in 2008, heb ik gewerkt als waarnemend huisarts in de kop van Noord-Holland. Dat was een goede start. Ik heb ongelooflijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders

Inhoudsopgave. SVB Servicecentrum PGB Administratieve hulp en persoonlijk advies voor budgethouders Inhoudsopgave Uw zorg, ons werk 2 Vier gratis diensten U kunt rekenen op onze deskundige hulp Advies en modelovereenkomsten 4 Advies over de juiste modelovereenkomst SVB Servicecentrum PGB Administratieve

Nadere informatie

Welkom bij NV schade WIA-werknemersverzekering

Welkom bij NV schade WIA-werknemersverzekering Welkom bij NV schade WIA-werknemersverzekering Welkom bij NV schade U bent gaan werken bij een werkgever die valt onder de CAO Metaal en Techniek of CAO Motorvoertuigenen Tweewielerbedrijven. Daardoor

Nadere informatie

Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl

Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl www.edusom.nl Thema Op het werk. Les 16. Herhaling thema Dit is een herhalingsles. U heeft vier gesprekken van Kofi gelezen. In deze gesprekken was Kofi op zijn werk. U heeft in les 12, 13, 14 en 15 veel

Nadere informatie

Om P gaa27 n met voorschriften

Om P gaa27 n met voorschriften emergency exit CP7 Omgaan met voorschriften Elk bedrijf in Nederland heeft te maken met Arbovoorschriften. In de wet staat dat de werkgever van een bedrijf moet zorgen dat u veilig, schoon en gezond kunt

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau.

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau. http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Les 7. Naar het uitzendbureau. Wat leert u in deze les? Een gesprek bij het uitzendbureau begrijpen. Hoe je je kunt inschrijven bij het uitzendbureau. Wat u

Nadere informatie

Lekker op vakantie met Adecco Informatie voor vakantiewerkers

Lekker op vakantie met Adecco Informatie voor vakantiewerkers Lekker op vakantie met Adecco Informatie voor vakantiewerkers Lekker op vakantie met Adecco Een goed begin is het halve werk, luidt het gezegde en je begint goed als jij je inschrijft voor een vakantiebaan

Nadere informatie

Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008

Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008 Bruto minimum(jeugd)loon per 1 januari 2008 Voor een werknemer van 23 tot 65 jaar is het bruto minimumloon bij een volledig dienstverband per 1 januari 2008: per maand 1.335,00 per week 308,10 per dag

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 15. Vrij vragen

Thema Op het werk. Lesbrief 15. Vrij vragen Thema Op het werk. Lesbrief 15. Vrij vragen Kofi is op het werk. Hij wil een dag vrij. Hij vraagt het aan de vrouw op het kantoor. Zou het Kofi lukken? Souad komt op kantoor. Zij wil ook een dag vrij.

Nadere informatie

Expeditie M&M. ontdek avontuurlijk leren. lesbrief. Bijbanen. Foto: Marcel van den Bergh / Hollandse Hoogte

Expeditie M&M. ontdek avontuurlijk leren. lesbrief. Bijbanen. Foto: Marcel van den Bergh / Hollandse Hoogte Expeditie M&M ontdek avontuurlijk leren lesbrief VMBO Foto: Marcel van den Bergh / Hollandse Hoogte Bijbanen Expeditie M&M Inleiding Nieuwe telefoon, mp3-speler, een vette game, naar de film, kleren, schoenen.

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 6. Het sollicitatiegesprek Antwoord geven op vragen

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 6. Het sollicitatiegesprek Antwoord geven op vragen Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 6. Het sollicitatiegesprek Antwoord geven op vragen Inleiding heeft een afspraak met de manager voor een sollicitatiegesprek. Deze les gaat over het eerste deel van het

Nadere informatie

hoe ik kan reageren op familieberichten van de buren, bijvoorbeeld als er iemand jarig is, of er een baby geboren is.

hoe ik kan reageren op familieberichten van de buren, bijvoorbeeld als er iemand jarig is, of er een baby geboren is. CP10 De Buren U woont in Nederland. Dan heeft u ook buren. Misschien alleen buren links en rechts, maar soms ook buren boven en onder u. In cruciale praktijk 10 leert u hoe kennismaken en omgaan met de

Nadere informatie

Lesbrief 14. Naar personeelszaken.

Lesbrief 14. Naar personeelszaken. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 14. Naar personeelszaken. Wat leert u in deze les? Wanneer u zeggen en wanneer jij zeggen. Je mening geven en naar een mening vragen. De voltooide tijd gebruiken.

Nadere informatie

Ik ben zelfstandige en zwanger

Ik ben zelfstandige en zwanger uwv.nl werk.nl Ik ben zelfstandige en zwanger Uw inkomen bij zwangerschap en bevalling Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het lezen preciezer weten wat voor u in uw situatie

Nadere informatie

Voor de sectoren Beroepsgoederenvervoer en Verhuur van Mobiele Kranen

Voor de sectoren Beroepsgoederenvervoer en Verhuur van Mobiele Kranen VUT aanvragen Voor de sectoren Beroepsgoederenvervoer en Verhuur van Mobiele Kranen Waarom dit formulier? Met dit formulier kunt u een VUT-uitkering aanvragen als u werkt in de sectoren Beroepsgoederenvervoer

Nadere informatie

Vakantiewerk 2009 x_151.indd :05:34

Vakantiewerk 2009 x_151.indd :05:34 Vakantiewerk 2009 Vakantiewerk 2009 (De bedragen in deze brochure gelden vanaf 1 juli 2009) Pas als je dertien jaar of ouder bent, mag je werken in je schoolvakantie. Wat voor vakantiewerk je mag doen

Nadere informatie

Minder personeelskosten? 12 praktische tips

Minder personeelskosten? 12 praktische tips Minder personeelskosten? 12 praktische tips Inleiding Wanneer u met uw bedrijf bezig bent, dan kijkt u vaak naar de toekomst. Welke doelen stellen we? Wat moeten we nog verbeteren? En wat doet de concurrentie?

Nadere informatie

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst.

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. www.damd.nl Arbeidsovereenkomst en opdrachtovereenkomst Arbeid kun je op verschillende manieren verrichten: in loondienst (arbeidsovereenkomst),

Nadere informatie

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Het wettelijk minimum loon of wettelijk minimum jeugdloon is het loon of het salaris dat je minimaal uitbetaald hoort te krijgen. Werknemers

Nadere informatie

Thema Op het werk. Demet TV. Lesbrief 8. De eerste werkdag

Thema Op het werk. Demet TV. Lesbrief 8. De eerste werkdag Thema Op het werk. Demet TV Lesbrief 8. De eerste werkdag Deze les gaat over de eerste werkdag. gaat voor het eerst werken bij een snoepfabriek. Hij komt binnen en maakt kennis met de chef. De chef vertelt

Nadere informatie

Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld?

Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld? Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld? Toekomstplannen. Een andere woning, een verre reis of kinderen die gaan studeren. Je hebt uitdagend werk, een inkomen en ambities. Je moet

Nadere informatie

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen.

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat Wij zijn een uitzendbureau dat

Nadere informatie

Payroll Services voor de horeca en recreatiebranche

Payroll Services voor de horeca en recreatiebranche Payroll Services voor de horeca en recreatiebranche Wat is payrolling? Bij het runnen van een bedrijf komt veel kijken. Alleen al de inzet van personeel levert een hoop extra werk en administratieve rompslomp

Nadere informatie

Sociale verzekeringen in België voor werkgevers in Nederland

Sociale verzekeringen in België voor werkgevers in Nederland Sociale verzekeringen in België voor werkgevers in Nederland Inhoud Wanneer is uw werknemer sociaal verzekerd in België? 2 Wat regelt de werknemer? 2 Wat regelt u? 3 Hoe regelt u dit? 3 Wat regelt u nog

Nadere informatie

Bijzondere voorwaarden WIA-werknemersverzekering Metaal en Techniek N.V. Schadeverzekering Metaal en Technische Bedrijfstakken

Bijzondere voorwaarden WIA-werknemersverzekering Metaal en Techniek N.V. Schadeverzekering Metaal en Technische Bedrijfstakken Polisvoorwaarden Metaal en Techniek N.V. Schadeverzekering Metaal en Technische Bedrijfstakken Inhoud 1. Wat bedoelen wij met...?...3 2. Over de voorwaarden...3 3. Waarvoor is deze verzekering?...3 4.

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 5. Werk vragen in een winkel Inleiding Deze les gaat over het zoeken naar werk. Over hoe je een baan kunt vinden. In deze les gaat een vrouw, Maria, naar een winkel om

Nadere informatie

Ondernemingsplan. Naam bedrijf

Ondernemingsplan. Naam bedrijf Ondernemingsplan Naam bedrijf LOGO door naam datum 1 INHOUDSOPGAVE INLEIDING pag HOOFSTUK 1 DE ONDERNEMING 1.1 Bedrijfsnaam 1.2 Bedrijfsidee 1.3 Persoonlijke gegevens HOOFSTUK 2 DRIJFVEREN, PERSOONLIJKE

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

IJS FABRIEK WERKEN MET IJS

IJS FABRIEK WERKEN MET IJS IJS FABRIEK WERKEN MET IJS Rekenen voor vmbo-groen en mbo-groen Colofon RekenGroen. Rekenen voor vmbo- groen en mbo- groen Module IJsfabriek Werken met ijs Leerlingtekst Versie 1.0. November 2012 Auteurs:

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten

Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten Kofi is op het werk. De chef geeft opdrachten: zij zegt wat Kofi moet doen. De eerste opdracht is de rommel opruimen. Kofi moet de vloer vegen. Het is weer netjes

Nadere informatie

Alles wat een ondernemer in het mkb moet weten. Het ZAken ZAk boekje

Alles wat een ondernemer in het mkb moet weten. Het ZAken ZAk boekje Alles wat een ondernemer in het mkb moet weten Het ZAken ZAk boekje De accountant in uw achterzak Hij die niet kan lachen, moet geen winkel beginnen Inhoudsopgave 3 Een goede start is het halve werk Wie

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

MAA SCH. De Speeddate Een evenement van Jij de Baas A PPE L IJK. Het Hondsrug College een slimme start voor je toekomst!

MAA SCH. De Speeddate Een evenement van Jij de Baas A PPE L IJK. Het Hondsrug College een slimme start voor je toekomst! ONDERNEMEND LEREN MAA SCH T De Speeddate Een evenement van Jij de Baas A PPE L IJK Het Hondsrug College een slimme start voor je toekomst! Inhoudsopgave De Speeddate is een evenement van het project Jij

Nadere informatie

Salaris of (uur)tarief van uw zorgverlener

Salaris of (uur)tarief van uw zorgverlener Salaris of (uur)tarief van uw zorgverlener In de toekenningsbeschikking is vastgelegd hoeveel tegemoetkoming u ontvangt bij het regelen van de zorg, hulp of begeleiding die u nodig hebt. Als u met uw zorgverleners

Nadere informatie

Belastingdienst. Toelichting bij de digitale aanvraag Verklaring arbeidsrelatie

Belastingdienst. Toelichting bij de digitale aanvraag Verklaring arbeidsrelatie Belastingdienst Toelichting bij de digitale aanvraag Verklaring arbeidsrelatie Inhoud Algemene informatie 3 Wanneer vraagt u een Verklaring arbeidsrelatie aan? 3 Meer informatie 3 Toelichting bij de vragen

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 10. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 10. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 10. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Inleiding Maria heeft een sollicitatiegesprek met de manager. Deze les gaat over het tweede deel van het gesprek. Maria en

Nadere informatie

Welkom bij NV schade

Welkom bij NV schade Welkom bij NV schade Welkom bij NV schade U bent gaan werken bij een werkgever die valt onder de CAO Metaal en Techniek of CAO Motorvoertuigenen Tweewielerbedrijven. Daardoor bent u automatisch verzekerd

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal.

Voorbeeld: Ik werk het liefst met een tweetal. & OHHUOLQJHQKDQGOHLGLQJ LQOHLGLQJ Het sectorwerkstuk staat voor de deur. Misschien heb je er al slapeloze nachten van, misschien lijkt het je de leukste opdracht van je hele opleiding. Eindelijk iets leren

Nadere informatie

Thema Gezondheid. Lesbrief 2. De wachtkamer

Thema Gezondheid. Lesbrief 2. De wachtkamer Thema Gezondheid. Lesbrief 2. De wachtkamer Deze les gaat over praten in de wachtkamer. Een man, meneer Wong, gaat naar de huisarts. Hij moet even wachten. Hij zit in de wachtkamer. Er zitten veel mensen.

Nadere informatie

ECONOMIE. Begrippenlijst H4 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn

ECONOMIE. Begrippenlijst H4 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn ECONOMIE VMBO-T2 Begrippenlijst H4 PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw Bewerkt door D.R. Hendriks Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn Versie 1 2013-2014 Begrippenlijst H4 Economie VMBO T2 Hoofdstuk

Nadere informatie

Werk Algemeen. Versie 1.0 INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved

Werk Algemeen. Versie 1.0 INBURGEREN. daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved en Werk Algemeen Versie 1.0 INBURGEREN daar gaan we werk van maken! 2007 ITpreneurs Nederland BV. All Rights Reserved Inhoudsopgave Inleiding 4 CP11 Op zoek naar werk 5 Praktijkopdracht 1* CH01 Informatie

Nadere informatie

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken www.edusom.nl Opstartlessen Les 1. Kennismaken Wat leert u in deze les? Uzelf voorstellen Kennismaken Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag en DWI Amsterdam HET GESPREK

Nadere informatie

Lesbrief 35. AOW aanvragen.

Lesbrief 35. AOW aanvragen. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Lesbrief 35. AOW aanvragen. Wat leert u in deze les? Informatie over AOW begrijpen. Uitleg vragen. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Opdracht 1 bij 3.2 Jullie zijn bij het consultatiebureau. Cursist A: je bent arts bij het consultatiebureau. Cursist B: je bent met je baby van twee maanden bij het consultatiebureau.

Nadere informatie