ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders rijp rapport

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders rijp rapport"

Transcriptie

1 ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders rijp rapport Ri

2 ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders rijp rapport rijkswaterstaat biblioth9ek directie flevoiand postbus AP Lelys-td kantorennota zeewolde door e.w. klooster bco rijp-rapporten zijn in principe interne communicatiemiddelen; hun inhoud varieert sterk en kan zowel betrekking hebben op een weergave van cijferreeksen, als op een discussie van onderzoeksresultaten postbus AP lelystad smedinghuis zuiderwagenplein 2 tel (03200) telex 40115

3 Referaat Kantorennota Zeewolde / E.W. Klooster ; Ministerie van Verkeer en Waterstaat:. Rijksdienst voor de Ijsselmeerpolders. - Lelystad : RIJP, kl (5) p. : fig., tab. ; 30 cm. - (RIJP rapport ; Bco). Lit. opg. In het kader van de actualisering van het Structuurplan Zeewolde. waarin de verder uitgroei van het dorp van inwoners naar wordt opgenomen. is in eerste instantie op basis van een literatuurstudie een schatting gemaakt van de behoefte aan kantooraccommodatie. Voor de structuurplanperiode (tot het jaar 2000) wordt een minimale vraag naar kantoorrruimte verwacht van m 2. Zo'n m 2 b.v.o. kantoorruimte zou gerealiseerd kunnen worden in het centrumgebied voor kleine bedrijven met een baliefunctie. Verder zou zo'n 2.625m 2 b.v.o. kantoorruimte in het Horsterwold aan de westkant van het Gildenveld geschikt gemaakt dienen te worden voor stuwende bedrijvigheid.

4 SAJ.ENVATTING 2 1. Inleiding 4 1.I. Aanleiding Probleemstelling Onderzoeksopzet en opbouw van het rapport 5 2. Begrippenkader en de ontwikkeling van de kantorensector Inleiding Definiering van het begrip kantoor De landelijke ontwikkeling van kantoren De ruimtelijke spreiding van de kantorensector en de vestigingsplaatsfactoren Inventarisatie van kantoorruimte in Zeewolde Inleiding De werkgelegenheid De huisvestigingssituatie Aanbod van kantoren in omgeving van Zeewolde Inleiding Ontwikkeling kantorensector in Harderwijk, Amersfoort en Hilversum Ontwikkeling kantorenbestand overig Flevoland Prognose van kantoorruimte in Zeewolde Inleiding Berekening van kantoorbehoefte op basis van de vergelijkende methode Berekening van kantoorbehoefte op basis van bevolkingsvolgzame werkgelegenheid Berekening van kantoorbehoefte op basis van een trendmodel Berekening van kantoorbehoefte op basis van een doelstellingenmodel Vergelijking van de prognose-uitkomsten De kantoorlocaties en de tijdsfasering Inleiding De locaties in de Ontwikkelingsvisie Het type bedrijvigheid Conclusies en aanbevelingen 46 Bijlage Literatuurlijst

5 Samenvatting In het kader van de actualisering van het Structuurplan Zeewolde. waarin de verdere uitgroei van het dorp Zeewolde van inwoners naar wordt opgenomen. is in eerste instantie op basis van een literatuurstudie een schatting gemaakt van de behoefte aan kantooraccommodatie in Zeewolde. De zakelijke en overige dienstverlening vormen de belangrijkste bedrijfstakken in de kantoorsector. Beide bedrijfstakken maken de laatste jaren op landelijk niveau een belangrijke groei door, vooral wat betreft het aantal arbeidsplaatsen. Daarnaast is er ten gevolge van technische en economische ontwikkelingen een verandering opgetreden in de vraag naar kantoorpanden op de markt. Goede kantoorlocaties zijn gelegen binnen bereik van de Randstad en hebben een representatieve omgeving rondom de kantoorpanden. Hoewel de vraag naar kantoren is toegenomen is het aanbod echter dermate groot dat er slechts een geringe afname is te constateren van het aanbod van kantooraccommodaties. De ontwikkeling van de kantorensector in Zeewolde zelf is nog zeer jong zodat daar moeilijk een uitspraak over kan worden gedaan. Met een gemiddeld aantal kantoorwerkzamen van 22 per 1000 van de bevolking scoort Zeewolde echter aanzienlijk boven het gemiddelde van 8 kantoorwerkzamen in gemeenten met minder dan inwoners. De samenstelling van de kantoorwerkgelegenheid wordt voornamelijk bepaald door de gemeente en de banken. De RIJP en een aantal architectenbureaus vormen opmerkelijke vestigingen in een gemeente van een dergelijke omvang. De opbouwfase van de jongste polderplaats zal hierop ongetwijfeld van invloed zijn. Landelijk gezien nam de vraag naar kantooraccommodaties toe, ook in de omliggende gemeenten. In Harderwijk. Hilversum en Amersfoort nam het aanbod van kantoorruimte iets af, zodat geconcludeerd mag worden dat ook in deze regio's de beide takken van dienstverlening een groei doormaakten. Ook in de rest van de provincie Flevoland was een lichte afname van het aanbod van kantoorruimte te constateren tussen Positieve ontwikkelingen derhalve op de kantorenmarkt in de omliggende gemeenten. Zeewolde zou hierop kunnen inspelen door goede en voldoende ruimte aan te bieden voor kantoren. Op basis van de vergelijkende methode en afhankelijk van de gekozen groeivariant wordt een minimale vraag naar kantoorruimte verwacht van m 2. In groeivariant 1 wordt de inwoners in 2000 gehaald. in groeivariant 2 wordt dit in 1995 al bereikt. Voor groeivariant 1 zou jaarlijks zo 'n 985 m 2 tussen gerealiseerd kunnen worden. Twee verschillende typen locaties worden het meest geschikt geacht voor kantoorvestiging. beide locaties gericht op een ander type bedrijvigheid. Voor het centrumgebied wordt vooral gedacht aan kleine kantoorvestigingen met een baliefunctie. In totaal zou hier zo'n m 2 b.v.o. gerealiseerd dienen te worden. De twee locaties in het Horsterwold aan de westkant van het Gildenveld geschikt gemaakt dienen te worden voor stuwende bedrijvigheid met zo'n 105 arbeidsplaatsen ofwel m 2 b.v.o. kantoorvloeroppervlakte.

6 Figuur 1. Het structuurplangebied 0 1 I I I L 2km

7 Inleiding I.I. Aanleiding In 1987 is door de gemeenteraad van Zeewolde de "Ontwikkelingsvisie Zeewolde 1987" aanvaard als beleidsvisie voor de toekomstige ontwikkeling in de gemeente. Deze ontwikkelingsvisie geeft een eerste aanzet voor verdere uitgroei van Zeewolde van naar inwoners in de kern. Het huidige Structuurplan, dat in 1982 is goedgekeurd. is opgesteld voor een kern van inwoners. Bij de planvorming en de daarbij behorende ruimtereservering is wel rekening gehouden met doorgroeimogelijkheden tot ca inwoners (RIJP, 1982, p.5). Door de verandering in taakstelling van Zeewolde en ontwikkelingen die sindsdien hebben plaatsgevonden is een actualisering van het Structuurplan op het gebied van wonen. werken, verzorgen. recreeren en infrastructuur noodzakelijk. Deze notitie over de toekomstige kantoorbehoefte vormt een onderdeel van de actualisering van het beleid t.a.v. de werkgelegenheid in Zeewolde en wordt dan ook verricht in het kader van het opstellen van een nieuw Structuurplan Probleemstelling In het Structuurplan van 1982 is bepaald dat bij een kern van inwoners ca m bruto kantoorvloeroppervlakte nodig is. Hierbij is er vanuitgegaan dat in de werkgelegenheidsstructuur 21% van het totaal aantal benodigde arbeidsplaatsen in kantoren is gesitueerd. Het totaal aantal arbeidsplaatsen bij inwoners is gesteld op 3.000, wat minimaal overeenkomt met het aantal ter plaatse woonachtig zijnde beroepspersonen. Dit streven was in overeenstemming met de geformuleerde doelstellingen voor de werkgelegenheid. nl. dat: 1) gestreefd dient te worden naar een zo gedifferentieerd mogelijk samengestelde werkgelegenheid en 2) de samenstelling van die werkgelegenheid zoveel mogelijk dient te zijn afgestemd op die van de beroepsbevolking van Zeewolde (RIJP 1981, p ). In de Ontwikkelingsvisie wordt afgestapt van de doelstelling van volledige werkgelegenheid voor de ter plaatse wonende beroepsbevolking. Bij een taakstelling van arbeidsplaatsen wordt er rekening gehouden met ca. 20% (van de beroepsbevolking) meer uitgaande dan inkomende forensen. Wat betreft de werkgelegenheidsstructuur wordt in de Ontwikkelingsvisie verder geen uitspraak gedaan. Voor de ruimtereservering is wel globaal een verdeling gemaakt van het aantal arbeidsplaatsen over het plangebied. Deze verdeling ziet er als volgt uit: locaal verzorgende arbeidsplaatsen in het centrum alsmede scholen en woongebieden; op Schepenveld met een ruimtebehoefte van 10 a 15 ha.; in kantoren in/bij het centrum met een aanvullende ruimtebehoefte van 1 a 2 ha. : op terreinen met een representatief karakter en bijzondere inrichting: 25 a 30 ha; (een eerste mogelijkheid hiertoe biedt zich aan op het bedrijventerrein nabij de zuidelijke woonwijk het Gildenveld): op Trekkersveld met een oppervlak van 55 ha.

8 Daarnaast wordt op de plankaart nog een aantal mogelijkheden aangegeven voor vestiging van kantoren buiten het centrum. Hoewel in de planvisie specifiek ruimte is gereserveerd voor kantoren ontbreekt een behoefteraming van kantoren en een nadere invulling van het soort bedrijvigheid dat een vraag naar kantoren oproept. Tweede aanleiding tot het opstellen van deze notitie vormt het recente onderzoek naar de economische ontwikke1ingsmogelijkheden in Zeewolde (STOGO, 1987). In dit rapport wordt geconcludeerd dat het productiemilieu van Zeewolde voldoende mogelijkheden heeft voor een gezonde economische ontwikkeling, maar dat de werkgelegenheidssituatie en de inrichting van de bedrijfsterreinen als minder attractief moeten worden bestempeld. Op het terrein van kantoren wordt de aanbeveling gedaan om kantoorgebouwen te ontwikkelen met flexibel indeelbare ruimten of een kantoorverzamelgebouw te vestigen. Voor deze kantoren zouden dan met name de high-tech bedrijven als ook de zogeheten "economisch kansrijke activiteiten" met een bovenlocale afzetmarkt in aanmerking moeten komen (STOGO p.29). De vestiging van met name deze zogen. "stuwende" werkgelegenheid vormt een onzekere factor in het gemeentelijk economisch beleid. Voornamelijk omdat vestiging niet afhankelijk is van de locale afzetmarkt, maar van andere factoren. Van de verzorgende werkgelegenheid daarentegen is de uiteindelijke omvang beter vast te stellen, omdat zij georienteerd is op de locale afzetmarkt. Bij toeneming van de bevolkingscmvang zal dit type werkgelegenheid ook toenemen. Naast bepaling van de totale omvang aan kantoorruimte in Zeewolde voor de inwonersfase, is voor de planvorming noodzakelijk te weten welke ruimte en locaties voor kantoren in het plangebied moeten worden gereserveerd en of deze aansluiten op de wensen van mogelijke vestigers in Zeewolde. Op basis van het bovenstaande is de probleemstelling als volgt geformuleerd: 1) hoeveel kantoorruimte is nodig op basis van bevolkingsvolgende (verzorgende) werkgelegenheid? 2) wat is de behoefte aan kantoorruimte op basis van stuwende werkgelegenheid en hoe is deze te stimuleren? 3) waar zijn mogelijkheden voor vestiging van kantoren in Zeewolde en komen deze locaties overeen met de te verwachten vraag? 1.3. Onderzoeksopzet en opbcuw van het rapport In het tweede hoofdstuk wordt de vraag naar en het vestigingsgedrag van de kantorensector in Nederland behandeld op basis van secundair materiaal. De belangstelling voor kantoren op nationaal niveau is vrij groot door de enorme groei van het aantal kantooraccommodaties begin jaren tachtig. Deze groei van het aanbod is niet in overeenstemming met de vraag, waardoor op de kantorenmarkt een overschot aan kantoorpanden is ontstaan. De ruimtelijke spreiding c.q. concentratie van kantoren in Nederland en de kansen om kantoorvestigingen aan te trekken door gemeenten met een gering inwonertal worden in het tweede gedeelte van het hoofdstuk behandeld. Specifiek voor de gemeente Zeewolde met inwoners wordt bekeken wat haar kansen zijn als kleine gemeente om kantoorvestigingen aan te trekken. Het huidige kantorenbestand in Zeewolde wordt in het derde hoofdstuk gein-

9 ventariseerd. Hiervoor is in eerste instantie gebruik gemaakt van de bij de RIJP aanwezige bedrijvenkartotheek Zeewolde. Door middel van de 4 cijferige SBI-code van de standaardbedrijfsindeling van het CBS is het kantorenbestand in Zeewolde geselecteerd. Gegevens over ruimtebeslag en ruimtelijke kenmerken van de kantoren zijn nauwelijks aanwezig. Op basis van het aantal werkzame personen is daarom een schatting gemaakt van het aantal m 2 kantoorruimte in Zeewolde. In hoofdstuk vier wordt ingegaan op de ontwikkeling van het kantorenaanbod in de omliggende gemeenten van Zeewolde. Aanbod van kantoren in de omgeving kan bedrijven doen besluiten niet in Zeewolde te vestigen. Bekeken wordt wat de concurrentiepositie is van Zeewolde ten opzichte van gemeenten op de Veluwe en in de provincie Flevoland. In hoofdstuk vijf wordt door middel van verschillende rekenkundige excercities een prognose gemaakt van de te verwachten -c.q. wenselijk- aantal kantooraccommodaties in Zeewolde voor inwoners. In de behoefteraming wordt onderscheid gemaakt in kantoorvestigingen gericht op de locale afzetmarkt (de verzorgende bedrijven) en kantoorvestigingen die hun producten en/of diensten voornamelijk buiten Zeewolde verkopen (de stuwende werkgelegenheid ). Het zesde hoofdstuk gaat in op de vraag op welke locaties in Zeewolde de toekomstige kantoorvestigingen gerealiseerd kunnen worden bij afweging van vestigingswensen van de ondernemers en taaktstellingen/ruimtereserveringen in de planvorming. Tenslotte wordt in hoofdstuk zeven op basis van de prognoses een aantal beleidsaanbevelingen gegeven.

10 2. Begrippenkader en de ontwikkeling van de kantorensector 2.1. Inleiding De opzet van het tweede hoofdstuk is om een beeld te geven van de kantorensector op landelijk niveau en wat de rol van Zeewolde hierin kan zijn. De kantorensector in Zeewolde zelf stelt nog niet veel voor (zie hoofdstuk 3). Mogelijke toekomstige vestiging van kantoorbedrijven in Zeewolde. met name van bedrijven met een bovenregionale afzetmarkt zal in belangrijke mate bepaald worden door ontwikkelingen op landelijke niveau. De verzorgende bedrijvigheid in kantoren is vooral afhankelijk van bevolkingsgroei en bij toename van de bevolking zal deze bedrijfstak zich wel vestigen in Zeewolde. In de literatuur ontbreekt een eenduidige omschrijving van het begrip kantoor. De tweede paragraaf behandelt derhalve de definiering van de kantorensector. welke keuzes daarbij gemaakt moeten worden en wat de gevolgen daarvan zijn voor de statistische registratie. De sectoren die voornamelijk in kantoren worden aangetroffen worden in de derde paragraaf behandeld. Eelangrijk voor mogelijke vestiging van kantoren in Zeewolde is de groeiverwachting van een aantal sectoren. Hierbij wordt met name ingegaan op de ontvikkeling van "economisch kansrijke activiteiten". In de vierde paragraaf wordt ingegaan op de ruimtelijke spreiding van kantoren in Nederland (waar zijn ze gevestigd) en op de vestigingsplaatsfactoren van kantoren (waarcm zijn ze daar gevestigd). Daar Zeewolde uiteindelijk zal uitgroeien tot een plaats met zo'n inwoners, zal vooral ingegaan worden op de aanwezigheid van kantoren in kleine gemeenten Definigring van het begrip kantoor Het begrip kantoor kan worden gedefinieerd op basis van ruimtelijke en functionele criteria. Vanuit de ruimtelijke invalshoek worden arbeidsverrichtingen in zelfstandige gebouwde eenheden in beschouwing genomen. Het functionele criterium legt de nadruk juist op administratieve werkzaamheden. ongeacht de plaats waar deze worden verricht. Voor dit onderzoek, gericht op de toekomstige behoefte aan kantoorruimte in Zeewolde is een benadering vanuit kantoorwerkzaamheden niet geschikt, omdat het ruimtelijk element ontbreekt. Daarom wordt voor definiering van kantoor gekozen voor het ruimtelijk criterium. Dit houdt in dat alleen die kantoren die als een ruimtelijk zelfstandige eenheid kunnen worden beschouwd met een zelfstandig karakter, dus niet fungerend als onderdeel van een vestiging die hoofdzakelijk een andere functie uitoefent. deel uitmaken van het onderzoek. Deze keuze heeft voor de statistische registratie als consequentie dat kantoren die een onderdeel vormen van een vestiging met een andere. dominante functie geboekt zullen worden onder bijvoorbeeld industrie of groothandel (Hanemaayer e.a., 1981, p.16). Voor de bepaling van de vestigingsplaats van kantoren zijn deze afdelingen ook niet interessant. Aangenomen wordt nl. dat die afdelingen niet zelfstandig een vestigingsplaats kiezen, maar dat hun vestigingsplaats de wensen weerspiegelt van het totale bedrijf (v. Dinteren (red.). 1985, p.13).

11 De keuze voor een definiering van het begrip kantoor is dan ook voornamelijk gebaseerd op practische? gronden. Aangesloten wordt bij Bak (1980. p.24) die een kantoor omschiijft als: "een pand of een gedeelte van een pand waarin voornamelijk op zichzelfstaande bureauwerkzaamheden worden verricht. Onder bureauwerkzaamheden worden in dit verband niet alleen verstaan V de administratieve handelingen in strikte zin, maar ook organisatorische, beleidsmatige, creatieve en commercisle activiteiten. welke een administratieve voorbereiding of uitwerking behoeven". Voor de uiteindelijke select ie van de kantorensector in Zeewolde en de vergelijkingsgemeenten is gebruik gemaakt van de SBI-code (1974). In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van alle SBI kantorencodes en van de SBI-codes voor zover die in Zeewolde aanwezig zijn. Naar functiegroep moet bij het begrip kantoor in grote lijnen gedacht worden aan het bank- en verzekeringswezen, vrijwel de gehele zakelijke dienstverlening en in beperkte mate de 'overige dienstverlening', zoals onderdelen van openbaar bestuur en maatschappelijke dienstverlening (de Smidt e.a., 1982). Naast deze traditionele indeling van bedrijven naar bedrijfstakken bestaan nog vele benamingen en indelingen van bedrijvigheid. die van invloed zijn op de kantorenmarkt. Technologische vernieuwingen en de overgang naar een informatiemaatschappij vormen belangrijke impulsen voor de opleving van de economie en nieuwe vormen van bedrijvigheid. Vooral bedrijvigheid die zich bezighoudt met het verkrijgen, verwerken en verstrekken van allerlei typen informatie wordt van steeds groter belang. Het gaat om tal van gespecialiseerde dienstverlenende bedrijven op het gebied van distributie. financiele en zakelijke diensten en research en bedrijven die gericht zijn op het verhogen van de productiviteit van agrarische, industrigle en ook andere dienstverlenende bedrijven. Een groot deel van deze bedrijven behoren tot de bedrijfstak zakelijke dienstverlening, die voornamelijk is gehuisvest in een kantoor. Binnen de bedrijfstak zakelijke dienstverlening wordt een deel van deze bedrijven ook wel aangemerkt als commercisle intermediaire dienstensector. Hieronder worden o.a. gerekend "computer servicebureaus e.d. "(S.B.I.84.3). "reclame- en advertentiebureaus e.d." (S.B.I. 84.5) en "uitzendbureaus (S.B.I. 84.8) (v.dijken 1988 p.l). Ook wordt nogal eens het woord H.I.C.- sector genoemd i.v.m. planning van kantoren science parks of kantoren in een "parkachtige" setting. Van het begrip H.I.C- of high-tech sector bestaat nauwelijks een definiering. Bio- en milieutechnologische bedrijven, maar ook informatie- en materiaal- technologie worden hierbij genoemd. Zij hebben alien gemeen dat zij een kantoorpand als huisvesting nodig hebben, en bovendien als economisch kansrijke activiteiten (H.I.C.- sector STOGO, 1987, p.24) of groeisectoren van de economie worden beschouwd (RPD 1987). Tenslotte kan nog worden gesproken van verzorgende en stuwende werkgelegenheid in de kantorensector. Dit onderscheid in type bedrijvigheid is gebaseerd op het verzorgingsgebied van een onderneming/instelling. De verzorgende bedrijven zijn primair gericht op de bevolking (bijv. banken en postkantoren) of op bevolkingsverzorgende bedrijven en instellingen (bijv. accountants). In de werkgelegenheidsstatistiek van de RIJP, waar de gegevens van de gemeenten in Flevoland afkomstig zijn, wordt als norm voor verzorgende bedrijvigheid genomen dat 60% van de producten/diensten binnen het betreffende gebied (in dit geval binnen de gemeentegrenzen van Zeewolde) wordt afgezet. Het ruimtelijk spreidingspatroon van dit type bedrijven wordt voornamelijk bepaald door de spreiding van de bevolking

12 over het land. De tweede categorie. d_e stuuende sector, is primair gericht op niet bevolkingsverzorgende bedrijven en instellingen. Hiervoor geldt de norm dat minimaal 60% van de producten/diensten buiten het betreffende gebied wordt afgezet. Het vestigingsgedrag van deze sector is daardoor moeilijker te voorspellen. 2.3 De landelijke ontwikkeling van kantoren Om een beeld te kunnen geven van de ontwikkeling van de werkgelegenheid in de kantorensector zal vooral naar de dienstensector gekeken moeten worden. Dat de dienstensector een steeds groter aandeel vormt in de nationale economie ook op het gebied van de werkgelegenheid blijkt o.a. uit het jaarverslag van de RPD (1987). Geconcludeerd wordt dat Nederland op weg is naar een economie, waarin de dienstensector een steeds grotere rol krijgt. Door verandering van economische processen en de toegenomen overheidsinvloed is een steeds groter deel van de beroepsbevolking zich gaan bezighouden met allerlei kantoorwerkzaamheden. In 1985 blijkt zo'n 60,5% van het arbeidsvolume werkzaam te zijn in de dienstensector. Volgens berekeningen van het Centraal Planbureau zal in het jaar 2010 circa 67% van het arbeidsvolume worden opgenomen door de dienstensector. Naast uitbreidingen vinden binnen de kantorensector ook belangrijke technologische ontwikkelingen plaats. die een verandering te weeg brengen in de kwalitatieve eisen die bedrijven aan hun omgeving en gebouwen stellen. Zoals reeds aangegeven leiden technologische ontwikkelingen tot nieuwe vormen van bedrijvigheid met name tot nieuwe vormen van communicatie en dienstverlening, nieuwe productie- en procesmethoden. Deze nieuwe vormen van bedrijvigheid zoeken veelal een nieuw en modern bedrijfspand op een representatieve locatie. Tegen deze achtergrond van toenemende omvang van de kantorensector en structuurveranderingen binnen die sector wordt de verwachting gewekt dat er een aanzienlijke vraag naar kantoren bestaat op nationaal niveau. Figuur 2 geeft een overzicht van aanbod en opname van het aantal m bruto vloeroppervlakte (1) kantoorruimte in Nederland tussen 1977 tot (l)bruto vloeroppervlakte= vloeroppervlakte vermeerderd met dienstruimten, vergaderruimten, kantines en dergelijke. exclusief eventuele inpandige parkeerplaatsen en overig onbebouwd terrein.

13 Figuur ^ Aanbod en opname kantoorruimte in Nederland noo oenicrt r - oenomt too * * I97S T97S ' '««Bron: VGM, 1988 De vermindering van het aanbod is vrij gering in relatie gezien met de forse stijging van de jaarlijkse opname. De belangrijkste oorzaak hiervan moet vooral gezocht worden in het feit dat bedrijven steeds meer kiezen voor nieuwbouw wat betreft hun huisvesting. Wanneer een bedrijf kiest voor bouw van een nieuw kantoor levert dit een vergroting van het aanbod op zonder dat daar een aanbodsvermindering elders tegenover staat. Op landelijk niveau is er daarom een structured overaanbod van kantoorruimte sprake. In 1986 is zc'n m 2 kantoorruimte door de gebruikersmarkt opgenomen (VGM, ). Tegenover deze opname staat echter een aanbod van kantoorruimte van ruim 1.5mln. m 2. (In deze cijfers zijn alleen de kantoorruimten van 500 m 2 of meer opgenomen) Daarnaast is nog eens 3.1 min m 2 in voorbereiding, wat 6 maal zoveel is als de gemiddelde vraag van de afgelopen drie jaar (RPD. 1987). Verwacht wordt dan ook dat, gezien de geringe netto-vraag en het.grote in voorbereiding zijnde aanbod aan de vraag naar kantoorruimte tot het jaar 2000 kan worden voldaan (RPD p.28) De ruimtelijke spreiding van de kantorensector en de vestigingsplaats; factoren Daar de kantorensector over een groot aantal bedrijfstakken verspreid is ontbreken veelal de statistische gegevens hierover. Over de ruimtelijke spreiding van kantoren in Nederland op gemeentelijk niveau is zeer weinig bekend. Belangrijkste bronnen over de kantorensector op het niveau van 10

14 gemeenten vormen het tijdschrift Vast Goed Markt (VGM) met gegevens over de leegstand van kantoren en een onderzoek van Bak (1980) over kantoren naar gemeentegrootte. Bak (1980, p.42) geeft aan dat in 1977 bijna de helft van de totale kantoorbevolking gevonden wordt in gemeenten met meer dan inwoners. De kleinste gemeenten (beneden de grens van inwoners) hebben aan het kantoorgebeuren slechts in heel beperkte mate deel. In figuur 3 is de relatie aantal kantoorwerkzamen en aantal inwoners per gemeente weergegeven. In deze situatie is weinig verandering opgetreden de laatste jaren, gezien de ontwikkeling in de opname van kantoorruimten. Rond tweederde van de totale opname wordt bepaald door de vier grote agglomeraties. In plaats van speiding van kantoren kan beter worden gesproken over ruimtelijke concentratie van kantoren. De relatie kantorensector en gemeentegrootte wordt bepaald door factoren in het productiemilieu en de functionele spreiding van de verschillende kantoorsectoren. Sommige kantocrsectoren hebben een dermate verzorgende functie ten opzichte van de bevolking dat van een stedelijke concentratie slechts beperkt sprake kan zijn. Voorbeelden daarvan zijn de sectoren bankwezen. communicatie. juridische praktijk. administratie en gemeentelijke overheid. Deze sectoren zijn met een relatief groot aantal vestigingen in alle grootteklassen van gemeenten vertegenwoordigd (Bak, 1980, p.43). De verhouding stuwende-verzorgende werkgelegenheid naar grootteklasse van gemeenten is in figuur vier aangegeven. In gemeenten met minder dan inwoners vormen de sectoren administratie, handel. gemeentelijke overheid en het bankwezen meer dan 6C% van de kantoorvestigingen in deze gemeenten. Uit het ruimtelijk gedrag van stuwende bedrijven is de vestigingsvoorkeur voor de Randstad duidelijk. Dit vestigingspatroon zou met name in de hand worden gewerkt om onzekerheden en risico's te vermijden. Aangesloten wordt bij bestaande kantorenconcer.traties wat de representativiteit en de status van de locatie ten goede kotrt en waarbij tevens de waarde van het pand is en blijft gegarandeerd. Figuur 3 Aantal kantoorwerkzamen per 1000 inwoners kan too rort*v.9p(aal»en per 1000 inwonets / 20 / Z> 0 ". /,, 1 1 O x 1000 inwoners Bron: Bok 1&80 11

15 Figuur 4 Kantoorwerkzamen naar grootte van gemeenten en categorie s 1 W 80 groot.eklassen gemeenten minder dan Vrwoners ver_orger>_ irmi stuwen inwoners inwoners 4, invoner.. 5. meer don invoners 0 gmottekknsen gemeenten Bron: Bak Wat betreft de kansrijke economische activiteiten en dan met name in de tertiaire dienstensector blijken kleine gemeenten (< inwoners) niet erg gunstig te scoren vanwege hun productiemilieu. Bedrijven die representatief zijn voor de informatiemaatschappij en voor nieuwe ontwikkelingen (bijv. computerbedrijven) zijn duidelijk gericht op grootstedelijke agglomeraties. Vestiging in kleine gemeenten en met name gemeenten op enige afstand van de grote steden komt maar zelden voor. Gezien de geplande omvang van Zeewolde van inwoners in 2005 (1) van vestiging van kansrijke bedrijven in de tertiaire en kwartaire sector gering worden geacht. In tabel 2.1 wordt dit nog eens geillustreerd. Tabel 2. 1 Locatiequotienten(1) voor kansrijke bedrijvigheid en totale bedrijvigheid naar vier sectoren en drie typen gemeenten bedrijfssector grote steden middelgrote steden overige gemeenten > inw OOOinw. < inw. kansrijk totaal kansrijk totaal kansrijk totaal traditionele industrie moderne industrie tertiaire diensten kwartaire diensten Bron:RPD 1987 (1) Locatiequotienten geven in dit geval de verhouding tussen de aanwezig- 12

16 (I) Locatiequotienten geven in dit geval de verhouding tussen de aanwezigheid van bepaalde typen bedrijvigheid in een stad en die in Nederland weer. Een quotient groter dan 100 geeft een meer dan evenredige vertegenwoordiging van het type bedrijvigheid aan. Voor Zeewolde kunnen een aantal vestigingsplaatsfactoren worden genoemd die aantrekkelijk zijn voor vestiging van bedrijven en specifiek voor kantoren. Zoals reeds eerder is aangegeven gelden de vestigingsfactoren niet voor alle bedrijven in dezelfde irate. In het rapport "Economische ontwikkelingspotenties Zeewolde" (STOGO, 1987) worden de volgende specifieke kenmerken van het productiemilieu in Zeewolde als positief genoemd: - woon- en leefmilieu; - arbeidsmarkt; - productiestructuur: - ligging en bereikbaarheid; - aanbod van bedrijfsruimten. 1. Woon- en leefmilieu Het aanbod van een kwalitatief en kwantitatief aantrekkelijk woonmilieu kan voor Zeewolde een belangrijke factor vormen in het productiemilieu i.v.m. meeverhuizende personeelsleden. Voor bedrijven die zich in Zeewolde willen vestigen kunnen de huisvestingsmogelijkheden voor meeverhuizend personeel van doorslag gevende betekenis zijn. Walen, Nozeman (1987, p.396) constateerden voor Zoetermeer dat bij bedrijfsverplaatsingen (in dat onderzoek kantoorverplaatsingen) op lange termijn sprake is van verhuizing van de kantoorwerkzamen naar de nieuwe werkplaats. Het proces van verhuizen in de richting van het werk stagneert na een aantal jaren, en lang niet alle werknemers zullen zich in de nieuwe werkplaats vestigen. Op basis van de twee groeivarianten (zie bijlage 2) zal de woningproductie in de kern van 600 per jaar omstreeks 1989 dalen tot 400 resp. 300 vanaf midden negentiger jaren. Rekening houdend met een stijging van de gemiddelde wonigbouwbezetting zal de ste inwoner in de kern bereikt worden tussen 1996 en 2003 waarbij zo'n woningen voor nodig zijn. Voor het huidige structuurplan is deze 90-95% eengezinswoningen en 5-10% meergezinswoningen. Naast uitbreiding van de bestaande wconwijken, is nog ruimte gereserveerd voor woningbouw in het centrum, havengebied en bos ca woningen). (1) Het jaar waarin de 16.5COste inwoners wordt bereikt is afhankelijk van de nog vast te stellen groeivariant (zie bijlage 2). In de groeivariant met de laagste woningbouwproductie wordt het aantal van inwoners bereikt in 2003 ; in de groeivariant met de hoogste woningbouwproductie wordt dit aantal al in 1996 bereikt. 13

17 2. Arbeidsmarkt. De beroepsdeelname in Zeewolde was in ,7% (Pendelonderzoek 1987). Dit hoge deelnemingspercentage is onder andere het gevolg van het migratieproces naar Zeewolde van vnl jarigen. De beroepsdeelname in deze leeftijdsklassen is in het algemeen vrij hoog. Gezien het feit dat de bevolkingsgroei van Zeewolde voor de fase grotendeels bepaald wordt door migratie, waarvan toch ook weer een grote groep jarigen zal zijn mag verwacht worden dat de teroepsdeelname in Zeewolde nog hoog zal blijven. In de Ontwikkelingsvisie is uitgegaan van een beroepsdeelname van 47,8% bij inwoners. Op basis van stijging van het deelnemingspercentage en van het te realiseren aantal inwoners is qua omvang een beroepsbevolking te verwachten van ca personen bij inwoners. De samenstelling van de beroepsbevolking in 1987 wordt nog sterk gedomineerd door de "agrarische beroepsgroepen", zij het dat dit aandeel t.o.v al sterk was afgenomen. Het aandeel van de bercepsbevolking met een administratief beroep daarentegen is t.o.v sterk toegenomen. Juist in deze beroepsgroep is het percentage werkforensen in verhouding met de overige beroepsgroepen hoog te noemen. Een aanzienlijk arbeidspotentieel met een administratieve beroepsgroep kan een mogelijke vestigingsfactor vormen voor kantoorvestiging in Zeewolde. 3. Productiestructuur De aanwezige bedrijvigheid c.q. werkgelegenheid is in het algemeen sterk bepalend voor het productieirilieu en voor de toekomstige economische ontwikkelingsmogelijkheden. De geplande ontwikkeling van Zeewolde tot een agrarisch-recreatieve kern (Structuurplan Zeewolde, 1982) heeft vooral geleid tot vestiging van bedrijven in de agrarisch-ondersteunende sector en in de recreatieve sector. De ontwikkeling van de werkgelegenheid naar bedrijfstak tussen 1984 en 1987 wordt weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 2.2 Bezette arbeidplaatsen in de gemeente Zeewolde naar bedrijfstak ( ) in prccenten. bedrijfstakken landbouw en visserij industrie openbare nutsbedrijven, bouwnijverheid en install, bedrijven handel.horeca.reparatiebedrijven transport.opslag en comm.bedrijven bank- en verzekeringswezen overige dienstverlening totaal absoluut Bron:RIJP % %

18 Gezien het recente ontwikkelingsstadium van Zeewolde kan nog nauwelijks gesproken worden over een bestaande structuur. In de periode is het aandeel van de agrarische sector sterk afgenomen van 50% naar 34%, terwijl de dienstensector (zakelijke dienstverlening en overige dienstverlening) is toegenomen. De gemiddelde groei van deze twee sectoren per jaar was 20% (gerekend naar het aantal arbeidplaatsen. De bouwnijverheid neemt nog altijd een belangrijke positie in. Dit zal in de toekomst procentueel gezien afnemen. gezien de afname van de woningbouwproductie. 4. Ligging en bereikbaarheid De ligging van Zeewolde in de omgeving is aangegeven in figuur 5. De plaatsen op de Veluwe, Het Gooi. en de Randstad c.q. Amsterdam zijn bereikbaar via drie regionale hoofdverbindingswegen: de Gooiseweg!via de Stichtse Brug aansluitend op de A27). de Nijkerkerweg*aansluitend op de A28) en de Spiekweg. Daarnaast vinden r.og verbeteringen plaats aan de infrastructuur in de gemeente, waardoor de ligging van Zeewolde t.o.v. de wijdere omgeving verder zal toenemen. De volgende verbeteringen van de regionale infrastructuur kunnen worden genoemd: aansluiting van de A27 op de A6, verbetering van de aansluiting van Zeewolde op de A28. verdubbeling van de capaciteit van de Stichtse Brug en mogelijke uitbreiding van de wegcapaciteit tussen Lelystad en Harderwijk. Door de goede ontsluitingswegen is Zeewolde qua ligging t.o.v. de Randstad het belangrijkste centrum voor kantoren niet in het nadeel t.o.v. concurrerende regio's als N.W. Veluwe en de regio Amersfoort. De bereikbaarheid van Zeewolde met het openbaar vervoerlbussen) is en blijft zeer beperkt. 5. Aanbod van bedrijfsterreinen Het huidige aanbod van bedrijfsterreinen omvat drie locaties: het Trekkersveld, Gildenveld en Schepenveld. Het Trekkersveld is een grootschalig bedrijfsterrein waarin voor totaal ca. 70 ha. ruimte is gereserveerd. De gevestigde bedrijven behoren vrijwel allemaal tot de agrarisch-verzorgende sector: loonwerkersbedrijven, landbouwmechanisatiebedrijven, groothandels in sproeimiddelen en landbouwgewas sen. Eind 1986 is 15 ha. uitgegeven. Het Schepenveld is een kleinschalige bedrijventerrein gelegen in de kern van Zeewolde in aansluiting op de woonbebouwing. Het Schepenveld is bestemd voor kleine en middelgrote ondernemingen van verschillende aard. Een verzamelgebouw voor startende bedrijven is op dit terrrein gelegen. De bestemming van deze terreinen gaat vooral de aandacht uit naar bedrijven in de sfeer van opslag, productie en kantooractiviteiten. Eind 1986 is 3 ha. uitgegeven. Het Gildenveld is een nieuwer terrein bedoeld voor kleinere, hoogwaardige ondernemingen, die hoge eisen stellen aan hun directe omgeving. Bijv. bedrijven op het gebied van de automatisering, dienstverlening, research en ontwikkeling. Voor de ruimtereservering specifiek voor kantoren in Zeewolde is in de Ontwikkelingsvisie met name het centrumgebied genoemd, welke ruimte zou moeten bieden voor 500 arbeidsplaatsen. Daarnaast wordt als aanvullende ruimtebehoefte voor kantoren zo'n 1 a 2 ha. gepland. De mogelijke locaties voor kantoren zijn in de plankaart ondergebracht onder de bestemming: bijzondere bestemming parkachtige setting, instituten en kantoren/reservering. 15

19 De ligging van de gemeente Zeewolde -S-T_q Flevoland ETC-a stad # dorp Bronn-n: Rijkidlanit voor d. UiMlmaarpoklcn MI-UM. im. autosnelweg hoofdweg (binnen Flevoland) spoorlijn kilometer

20 Het gaat hierbij om ruimtereserveringen aan de oost- en westkant van het Gildenveld. langs de Horsterweg en de Dasselaarweg. Beide terreinen omvatten samen 3,6 ha. De afmetingen zijn nl. 150x500m en 300x450m. Verder van de kern afgelegen zijn nog een tweetal terreinen in het Horsterwold aangewezen als locatie voor instituten en kantoren in "en parkachtige setting". Tenslotte is nog een gebied ten westen van het Trekkersveld gereserveerd voor deze bestemming. Niet al deze factoren kunnen tot de specifieke vestigingsfactoren voor kantoren worden genoemd. Daarnaast is het feit dat er in Zeewolde geen verouderde voorraad aanwezig is een vestigingsfactor zijn. Op de nieuwste ontwikkelingen waarbij steeds meer de nadruk komt te liggen op representatieve omgeving en gebouwen kan men derhalve goed inspelen. De afstand van Zeewolde t.o.v. de Randstad wordt als te groot ervaren om voor bedrijfsverplaatsing een alternatief te kunnen vormen. Over het algemeen wordt 40 kilometer als de gemiddelde afstand gehanteerd waarover bedrijfsverplaatsingen plaatsvinden. Als verplaatsing uit de Randstad wordt overwogen. dan zal Almere als intervening opportunity een belangrijke concurrent vormen voor Zeewclde. Wat betreft de vestiging var. m.n. stuwende kantoren in Zeewolde moet gezien de landelijke ontwikkelingen de verwachtingen niet al te hoog gespannen zijn. Een blijvende voorkeur voor de Randstad en de grote steden komt duidelijk naar voren. De geplande omvang van de gemeente tot inwoners blijft vrij klein om hcogwaardige stuwende bedrijvigheid in de kantorensector te kunnen aantrekken. De behoefte op landelijk niveau blijkt vooral te zijn gebaseerd op vervanging. Daarnaast spelen de kwalitatieve aspecten met betrekking tot de huisvesting een steeds grotere rol. Het blijken met name de representatieve locaties bij bestaande kantoorconcentraties te zijn die goed in de markt liggen. Zeewolde heeft als voordeel dat er geen verouderde voorraad aanwezig is, zodat men in principe goed kan inspelen op de behoefte op de markt. De ligging van Zeewolde ten opzichte van de Randstad en dan met name t.o.v. Amsterdam en Utrecht, zou met goede infrastructurele verbindingen, een voordeel kunnen zijn. Verplaatsing van economische activiteiten uit de Randstad naar de intermediaire zone kan plaatsvinden indien er een te kort aan representatieve locaties zou ontstaan of dat locaties buiten de Randstad goede concurrenten gaan vormen. Met name op dat laatste zou Zeewolde moeten inspelen. In hoeverre nieuwe vormen van bedrijvigheid als H.I.C. bedrijven of de intermediaire dienstensector zich in kleine gemeenten wil vestigen moet de toekomst nog uitwijzen. Op dit moment komt het nog zeer sporadisch voor. deze sectoren zijn nog volop in ontwikkeling. Het scheppen van condities voor vestiging biedt nog geen garantie dat deze bedrijvigheid zich ook inderdaad in de gemeente vestigt, het vormt wel een harde randvoorwaarde. 17

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur.

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur. JJuunni i 22 Uitkomsten Ruimtebehoefteonderzoek Gemeente Etten-Leur Samenvatting De provincie Noord-Brabant en de gemeente Etten-Leur zijn een onderzoek gestart naar de meest geschikte locatie voor een

Nadere informatie

BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING

BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING BEROEPSBEVOLKING EN PENDEL PROVINCIE FLEVOLAND 2000 SAMENVATTING Arbeidsmarkt Arbeidsparticipatie Van de 15 tot 65-jarige bevolking in Flevoland behoort 71% tot de beroepsbevolking (tabel 1) tegenover

Nadere informatie

RIJKSOIEidST VOOR DE. ljsyelk4eerpolders. REALISATIE KANTOORRUIElTE IN ALMERE-HAVEN. door. A.G. Renkema. juni

RIJKSOIEidST VOOR DE. ljsyelk4eerpolders. REALISATIE KANTOORRUIElTE IN ALMERE-HAVEN. door. A.G. Renkema. juni RIJKSOIEidST VOOR DE ljsyelk4eerpolders W E R K D O C U M E N T REALISATIE KANTOORRUIElTE IN ALMEREHAVEN door A.G. Renkema juni \. E N S T V O O R D E I J S S E L M E E R P O L D E R S,,\A1 S l 4 E D I

Nadere informatie

BIJLAGE A KENGETALLEN In deze bijlage geven we in overzichtelijke tabellen de kengetallen weer die gebruikt zijn ter bepaling van de effecten van het kantoren- en bedrijventerreinenprogramma voor de regio

Nadere informatie

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven 23 juni 2015 Managementsamenvatting Status: Managementsamenvatting Datum: 23 juni 2015 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

B!BLIOTHZEK. RIJWSDIEE:ST VOOR Dm RAMING VAN DE BEHOEFTE AAN RUIMTE VOOR KLEINE BEDRIJVEN'TERREINEN I N LELYSTAD TOT 2010 (CONCEPT) door.

B!BLIOTHZEK. RIJWSDIEE:ST VOOR Dm RAMING VAN DE BEHOEFTE AAN RUIMTE VOOR KLEINE BEDRIJVEN'TERREINEN I N LELYSTAD TOT 2010 (CONCEPT) door. I 1 B!BLIOTHZEK RIJWSDIEE:ST VOOR Dm W E R K D O C U M E N T RAMING VAN DE BEHOEFTE AAN RUIMTE VOOR KLEINE BEDRIJVEN'TERREINEN I N LELYSTAD TOT 2010 (CONCEPT) K. R. H. door Johnson april,877 K S. D I E

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder (Maassluis) Maatschappelijke Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kapelpolder, gemeente Maassluis A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht

Nadere informatie

VERZONDEN - 4.11.13 uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 1101231 31 oktober 2013

VERZONDEN - 4.11.13 uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 1101231 31 oktober 2013 gemeentebestuur,..,.. r^fw Postbus 15 PURMEREND JSj 1440 AA Purmerend V telefoon 0299-452452 telefax 0299-452124 Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Team Economie Aan de gemeenteraad van Purmerend VERZONDEN

Nadere informatie

ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument

ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument ministerie van verkeer en waterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument ministerie van verkeer en v.aterstaat rijksdienst voor de ijsselmeerpolders werkdocument I I I kantoren in zeewolde

Nadere informatie

Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein De Mient (Capelle a/d IJssel) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein De Mient, gemeente Capelle a/d IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten

Werklandschap Meerpaal. Sport en werk centraal in Nederland. Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Werklandschap Meerpaal Sport en werk centraal in Nederland Bedrijfsvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Werklandschap Directe aansluiting op A27 Gebiedsoppervlak van 10 ha Flexibele kavelgrootte

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012

WERKGELEGENHEID REGIO WATERLAND 2012 1.1 Arbeidsplaatsen De regio Waterland telt in totaal 61.070 arbeidsplaatsen (dat zijn werkzame personen). Daarvan werkt 81 procent 12 uur of meer per week (49.480 personen). Het grootste deel van de werkgelegenheid

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Midden-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Midden-Nederland (*1. m²) 42.674 95 6.46 Overig Nederland In de regio Midden-Nederland ligt circa 14%

Nadere informatie

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Nieuw Mathenesse, Gemeente Schiedam A. Inleiding Deze factsheet

Nadere informatie

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum 1. Ontwikkeling bevolking naar leeftijd De Primos huishoudensprognose (2011) voor de periode 2010-2040 schetst het volgend beeld:

Nadere informatie

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad In Nederland staat veel kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte leeg. Leegstand van bedrijfsvastgoed lijkt structureel te worden en de verwachting is

Nadere informatie

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto

Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto Nederlands-Duitse grensstreek Sociaal-economische foto 1 Rabobank Groep Duits-Nederlandse grensstreek Inhoudsopgave Demografie Dynamiek, groen-grijs, beroepsbevolking, inkomen, migratie Werkgelegenheid

Nadere informatie

Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters

Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters Van plan een eigen bedrijf te starten? De gemeente Apeldoorn is er voor starters Versie: 20 oktober 2014 Inleiding Startende ondernemers leveren een belangrijke bijdrage aan de dynamiek en groei van de

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

VAN HET PERIFEER BEDRIJVENPARK "EEMPARK"

VAN HET PERIFEER BEDRIJVENPARK EEMPARK W E R K D O C U M E N T PROGRAMMA VAN EISEN VOOR DE EERSTE FASE VAN HET PERIFEER BEDRIJVENPARK "EEMPARK" door K. Stoel W. v. Woerkom.. - R I J K S D I E N S T V O O R D E I J S S E L M E E R P O L D E

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

downloadbaar document, behorende bij bijlage I

downloadbaar document, behorende bij bijlage I Monitor Uitvoeringsstrategie Plabeka Voortgangsrapportage 2009-2010 downloadbaar document, behorende bij bijlage I Definities monitor B.V. en verschillen met andere bronnen Om een foute interpretatie van

Nadere informatie

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins M200705 Werkgelegenheid bij startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2007 2 Werkgelegenheid bij startende bedrijven Van startende bedrijven wordt verwacht dat zij bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid.

Nadere informatie

Trendrapportage Monitor Werkgebieden Regio Gooi en Vechtstreek

Trendrapportage Monitor Werkgebieden Regio Gooi en Vechtstreek 2013 Trendrapportage Monitor Werkgebieden Regio Gooi en Vechtstreek 1 Voorwoord De tweede, verbeterde versie van de ilocator monitor Werkgebieden wordt in juni gelanceerd. De belangrijkste toevoeging aan

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Kantorenmarkt Amsterdam

Kantorenmarkt Amsterdam Kantorenmarkt Amsterdam 2014 Kantorenmarkt Amsterdam De gemeente Amsterdam telt circa 810.000 inwoners en 554.730 banen, verdeeld over 112.800 vestigingen (bron: Lisa). De kantorenvoorraad heeft een omvang

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Leegstand van kantoren, 1991-2013

Leegstand van kantoren, 1991-2013 Leegstand van kantoren, 1991-2013 Conclusie In Nederland is een overaanbod van kantoorvloeroppervlakte. Gemiddeld 16% van het kantoorvloeroppervlakte staat leeg in 2013. Dit percentage neemt nog steeds

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kethelvaart (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Kethelvaart Gemeente Schiedam 1. FACTSHEET BEDRIJVENTERREIN KETHELVAART,

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN. 1. Inleiding

NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN. 1. Inleiding NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN Gemeente Zeewolde, maart 2009 2 NOTITIE TOEPASSING PARKEERNORMEN 1. Inleiding Iedere bouwaanvraag moet op grond van de huidige bouwverordening, artikel 2.5.30, voorzien

Nadere informatie

Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt

Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt Analyse Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt DO Research 1 Structureel aanbod op de kantorenmarkt Het aanbod van kantoorruimte in Nederland loopt nog altijd op. In totaal wordt momenteel

Nadere informatie

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noordwest- Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noordwest- (*1. m²) 38.116 11.59 Overig In Noordwest- ligt circa 23% van de landelijke kantorenvoorraad.

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Kerkerak, Gemeente Sliedrecht A. Inleiding Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen September 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Utrecht Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT

BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT BIJLAGE D KANTOREN-, HOTEL- EN WONINGMARKT WEERT Kantorenmarkt Weert Tot 2020 zeer beperkte behoefte aan nieuwe kantoorruimte in Weert, er is al meer dan voldoende aanbod van kantoorruimte, toevoegen van

Nadere informatie

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014

Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen. Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Marktonderzoek bedrijventerreinen gemeente Dalfsen Bestuurlijke eindrapportage 28 februari 2014 Inleiding BMC heeft in opdracht van de gemeente Dalfsen een marktonderzoek uitgevoerd naar de lokale behoefte

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Overijssel. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Overijssel. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Overijssel Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Gelderland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Gelderland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Gelderland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Noord-Brabant. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Noord-Brabant. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Noord-Brabant Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Friesland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Friesland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Friesland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Zuid-Holland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht 7-74% betaald werk voor

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen Juni 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage 8 Toelichting

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen April 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen blijven stijgen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

VRIJBLIJVENDE OBJECTINFORMATIE COMMERCIELE RUIMTE TE HUUR

VRIJBLIJVENDE OBJECTINFORMATIE COMMERCIELE RUIMTE TE HUUR VRIJBLIJVENDE OBJECTINFORMATIE COMMERCIELE RUIMTE TE HUUR ORANJEKWARTIER, AMSTERDAM Type : Commerciële ruimten Locatie : Amsterdam, Koningin Wilhelminaplein Parkeerplaatsen : Betaald parkeren Oranjekwartier,

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

Leegstand van bedrijfsruimten in Noord-Holland

Leegstand van bedrijfsruimten in Noord-Holland Leegstand van bedrijfsruimten in Noord-Holland Inhoud Blz. 1 Inleiding 1 2 Leegstand bedrijfsruimten 3 3 Typering leegstand 6 Bijlage 1 Contactpersonen 9 Uitgevoerd in opdracht van: Provincie Noord-Holland

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek

Werkgelegenheidsonderzoek Monitor Ruimtelijke Economie Uitkomsten Werkgelegenheidsonderzoek Provincie Utrecht 2011 (Voorlopig) Januari 2012 Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Inleiding In de periode april t/m september 2011

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Boonsweg, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Parkeervraag 'project Duinhoek

Parkeervraag 'project Duinhoek Exploitatiemaatschappij De Quack BV Parkeervraag 'project Duinhoek Datum 25 augustus 2008 Kenmerk EDQ002/Khr/0007 Eerste versie 20 augustus 2008 1 Inleiding Exploitatiemaatschappij De Quack BV, eigenaar

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Purmerend 2011-2026

Bevolkingsprognose Purmerend 2011-2026 Bevolkingsprognose Purmerend 2011-2026 Uitgevoerd door: Jan van Poorten Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement Gemeente Purmerend mei 2011 Informatie: Gemeente Purmerend Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

INVENTARISATIE BEDRIJVENTERREINEN REGIO ROTTERDAM

INVENTARISATIE BEDRIJVENTERREINEN REGIO ROTTERDAM INVENTARISATIE BEDRIJVENTERREINEN REGIO ROTTERDAM G.H. van der Wilt en W.H.M. van der Zanden Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) maart 2006 In opdracht van Stadsregio Rotterdam en Ontwikkelingsbedrijf

Nadere informatie

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuidwest-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuidwest-Nederland (*1. m²) 35.536 13.629 459 Overig Nederland In Zuidwest-Nederland ligt circa 29%

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

De Drieslag, een streep er door. en verder gaan

De Drieslag, een streep er door. en verder gaan 2012 De Drieslag, een streep er door. en verder gaan College van B&W Gemeente Ommen 14-3-2012 Inhoud Leeswijzer...2 Hoofdstuk 1 Wat was het doel...2 Hoofdstuk 2 Wat is er bereikt...2 Hoofdstuk 3 Wat is

Nadere informatie

Faradaystraat 2a Postbus 40089 8004 DB Zwolle T:038-4606747 F:038-4604912

Faradaystraat 2a Postbus 40089 8004 DB Zwolle T:038-4606747 F:038-4604912 Faradaystraat 2a Postbus 40089 8004 DB Zwolle T:038-4606747 F:038-4604912 Parkeerbalans centrumgebied Epe 2 juli 2013 - nadere onderbouwing - Gemeente Epe 1. Inleiding In het centrum van Epe worden mede

Nadere informatie

Werken in startende bedrijven

Werken in startende bedrijven M201211 Werken in startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, september 2012 Werken in startende bedrijven De meeste startende ondernemers hebben geen personeel. Dat is zo bij de start met het bedrijf,

Nadere informatie

Bedrijfsruimte vanaf 120m2 te koop. Windmolenbos Haelen

Bedrijfsruimte vanaf 120m2 te koop. Windmolenbos Haelen Bedrijfsruimte vanaf 120m2 te koop Industrie terrein Windmolenbos Haelen Inleiding Kleinschalige bedrijvigheid vormt een belangrijke bron van vernieuwing en dynamiek in de economie, het zijn de gangmakers

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

BIBLIOTHEEK R~~JKSOIENST VOOR OE USSELMECHBOLD~RS BEDRIJFSGEBOUWEN OP BEDRIJVENTERREINEN IN ALMERE-STAD. Programmering ALmere-Stad.

BIBLIOTHEEK R~~JKSOIENST VOOR OE USSELMECHBOLD~RS BEDRIJFSGEBOUWEN OP BEDRIJVENTERREINEN IN ALMERE-STAD. Programmering ALmere-Stad. BBLOTHEEK R~~JKSOENST VOOR OE USSELMECHBOLD~RS BEDRJFSGEBOUWEN OP BEDRJVENTERRENEN N ALMERE-STAD Programmering ALmere-Stad mei L E N S T V O O R D E J S S E L M E E R P O L D E R S.. S M E D N G H U S

Nadere informatie

bouwkavels Coenecoop III te Waddinxveen

bouwkavels Coenecoop III te Waddinxveen PROJECT KOOPINFORMATIE bouwkavels Coenecoop III te Waddinxveen BLAD 1 Project : Coenecoop III is aantrekkelijk voor middelgrote en kleinere bedrijven die actief zijn in de lichte industrie en zakelijk

Nadere informatie

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015

Gemeente Oegstgeest. Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg. 11 maart 2015 Gemeente Oegstgeest Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg 11 maart 2015 DATUM 11 maart 2015 TITEL Onderbouwing Ladder voor duurzame verstedelijking Oude Vaartweg OPDRACHTGEVER

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

1 Inleiding. Parkeernormering ontwikkeling Brittenstein. Rijnhart Wonen. notitie. 28 augustus 2012 RHW010/Bes/0025

1 Inleiding. Parkeernormering ontwikkeling Brittenstein. Rijnhart Wonen. notitie. 28 augustus 2012 RHW010/Bes/0025 Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570 666 222 F +31 (0)570 666 888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland

Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Stand van zaken huisvesting kinderopvang in Nederland Utrecht, januari 2010 Buitenhek Management & Consult Winthontlaan 200 Postbus 85183 3508 AD Utrecht T +030 287 59 59 F +030 287 59 60 info@buitenhek.nl

Nadere informatie

LENTEHOF CERESSTRAAT, BREDA

LENTEHOF CERESSTRAAT, BREDA Object: Oppervlakte: Parkeren: Huurprijs: Huurtermijn: Op het voormalige terrein van brouwerij Inbev wordt door AM Wonen het gebied de 3 Hoefijzers ontwikkeld. Het 3 Hoefijzers terrein is een nieuwe centrumlocatie

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen

Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen 22 april 199797-000527 concept-nota Hoofdlijnen ruimtelijk beleid regio Gooi en Vechtstreek Gooi en Vechtstreek: Meer ruimte voor bedrijventerreinen, overleg met ondernemersverenigingen Het bebouwde deel

Nadere informatie

KANTORENMARKT NETWERKSTAD TWENTE ANALYSE EN VISIE. Martin Stijnenbosch

KANTORENMARKT NETWERKSTAD TWENTE ANALYSE EN VISIE. Martin Stijnenbosch KANTORENMARKT NETWERKSTAD TWENTE ANALYSE EN VISIE Martin Stijnenbosch Definitie kantoor Kantoor is activiteit en huisvesting; Uitgangspunten analyse Kantoor als zelfstandig gebouw Kantoren bij hallen op

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Werkgelegenheid commerciële sector daalt. Minder banen in industrie en zakelijke dienstverlening Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-196 26 september 2002 9.30 uur Werkgelegenheid commerciële sector daalt Voor het eerst sinds 1994 is het aantal banen van werknemers in commerciële bedrijven

Nadere informatie

Werkgelegenheid in de Drechtsteden

Werkgelegenheid in de Drechtsteden Werkgelegenheid in de Bedrijvenregister 2010 Inhoud: 1. Conclusies 2. Ontwikkeling 3. Ontwikkeling t.o.v. Nederland 4. Bedrijventerreinen In deze factsheet leest u de meest recente informatie over de werkgelegenheid

Nadere informatie

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Kantorenmarkt uit balans De situatie op de Nederlandse kantorenmarkt is zeer ongunstig. Het aanbod van kantoorruimte ligt structureel op een zeer hoog niveau

Nadere informatie

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarapportage 2008

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarapportage 2008 ONTSLAGSTATISTIEK Jaarapportage 2008 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Arbeidsverhoudingen Mei 2009 Inleiding Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende wijzen eindigen. De gegevens

Nadere informatie

Rijksvastgoed Lelystad (onder voorbehoud)

Rijksvastgoed Lelystad (onder voorbehoud) Rijksvastgoed Lelystad (onder voorbehoud) AANLEIDING (1) Kabinetsbesluit 2011: concentratie van Rijkskantorenlocaties in select aantal plaatsen Aanleiding: - taakstellende besparing betreffende Rijkshuisvesting

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

DISTRIBUTIE ONDERZOEK CREMATORIUM DE OMARMING PLANOLOGISCH

DISTRIBUTIE ONDERZOEK CREMATORIUM DE OMARMING PLANOLOGISCH DISTRIBUTIE PLANOLOGISCH ONDERZOEK CREMATORIUM DE OMARMING Responsum onderzoek en adviesbureau 3-8-2009 0 DISTRIBUTIE PLANOLOGISCH ONDERZOEK CREMATORIUM DE OMARMING Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 2 2.

Nadere informatie

Culemborg, Pascalweg 4

Culemborg, Pascalweg 4 Culemborg, Pascalweg 4 OMSCHRIJVING: Op het moderne deel van bedrijventerrein Pavijen gelegen recent opgeleverde bedrijfsruimte bestaande uit 153 m² bedrijfs- /opslagruimte met 156 m² kantoor of showroomruimte.

Nadere informatie

Kantorenmonitor Holland Rijnland

Kantorenmonitor Holland Rijnland Kantorenmonitor Holland Rijnland Inhoud Voorwoord 4 Inleiding 4 Kantorenvoorraad in Holland Rijnland 7 Bestaande kantorenvoorraad 7 Kantoren 8 Kantorenstand 9 Ontwikkelingen in 21, 211 en 212 12 Kantorenvoorraad

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen Maart 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen

Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen 1 Verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt: sector- en sekseverschillen Peter van der Meer Samenvatting In dit onderzoek is geprobeerd antwoord te geven op de vraag in hoeverre het mogelijk is verschillen

Nadere informatie

FIETSTOCHT langs (leegstaande) bedrijfspanden / bedrijventerreinen 5 juni 2013 (Wereld Milieudag)

FIETSTOCHT langs (leegstaande) bedrijfspanden / bedrijventerreinen 5 juni 2013 (Wereld Milieudag) FIETSTOCHT langs (leegstaande) bedrijfspanden / bedrijventerreinen 5 juni 2013 (Wereld Milieudag) Middelburg wil bij Nieuw-en St. Joosland een nieuw bedrijventerrein ontwikkelen. Volgens het Middelburgse

Nadere informatie

Datum : 3 december 2013 Onze referentie : 13.305 / HP Onderwerp : onderbouwing verhuisdynamiek in gemeente Neder-Betuwe

Datum : 3 december 2013 Onze referentie : 13.305 / HP Onderwerp : onderbouwing verhuisdynamiek in gemeente Neder-Betuwe GEM Kesteren Zuid De heer Alkema Datum : 3 december 2013 Onze referentie : 13.305 / HP Onderwerp : onderbouwing verhuisdynamiek in gemeente Neder-Betuwe Geachte heer Alkema, U vroeg ons onderzoek te doen

Nadere informatie

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG

VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG Rapportage door bureau Onderzoek en Statistiek van de gemeente Heerlen Telefoon: 45 564741 E-mail: o&s@heerlen.nl Limburg, februari 27 VESTIGINGENREGISTER PARKSTAD LIMBURG METING 26 INHOUD INLEIDING...-

Nadere informatie