Hollands Midden Operationeel deeldraaiboek 3 Bestrijding influenzapandemie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hollands Midden Operationeel deeldraaiboek 3 Bestrijding influenzapandemie"

Transcriptie

1 Hollands Midden Operationeel deeldraaiboek 3 Bestrijding influenzapandemie Geactualiseerd juni 2009 Eerdere versie januari 2006 GHOR Hollands Midden GGD Hollands Midden

2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 4 2. Operationele fasering 8 3. Proces 1: Vaccinstrategie Inzet en distributie van vaccin Prioritering Massavaccinatie Bijwerkingen Pneumokokkenvaccinaties Proces 2: Inzet en distributie van antivirale middelen Proces 3: Criteria en uitgangspunten voor opname in een ziekenhuis tijdens een influenzapandemie Criteria Uitgangspunten Stappen bij het inschatten van de noodzaak tot opname bij patiënten met pneumonie Proces 4: Preventie en hygiëne Basisadviezen Overige maatregelen Proces 5: Coördinatie eerstelijns zorg en zorgmeldpunten Eerstelijns zorg onder druk Voortzetting huisartsenzorg tijdens schaarste Rol van de gemeenten Zorgmeldpunten Programma van eisen zorgmeldpunt Bescherming medewerkers zorgmeldpunten Bescherming bezoekers zorgmeldpunten Surveillance tijdens een pandemie Checklist bij concrete dreiging van een influenzapandemie (gedurende fase B) Proces 6: Coördinatie tweedelijns zorg Uitgangspunten tweedelijns zorg Aandachtspunten Verantwoordelijkheidsverdeling Aantal benodigde (ziekenhuis)bedden Schaarste aan medisch en verzorgend personeel Opnamecriteria en triage Benodigde opnamedagen voor influenzapatiënten Coördinatie ziekenhuisbedden Proces 7: Communicatie Uitgangspunten Algemene uitgangspunten Regionale communicatie Regionale communicatie met burgers Regionale communicatie met de pers Communicatie met lokale en provinciale overheid 40 2/68

3 9.7 Communicatie met hulp- en zorgverleners Communicatie met medewerkers Regionale invulling Openbare Orde en Veiligheid ten tijde van influenza problematiek Scenario s Operationele fasering 46 Bijlage I WHO fasering pandemie 48 Bijlage II Distributieplan antivirale middelen VWS 49 Bijlage III Scenario s grieppandemie VWS 49 Bijlage IV GRIP 50 Bijlage V Communicatiedoelstellingen en boodschap 52 Bijlage VI Flyer informatie Grieppandemie 54 Bijlage VII Nadere uitwerking van de communicatiemiddelen 55 Bijlage VIII Gemeentelijke taken m.b.t. communicatie 60 Bijlage IX Communicatieafspraken Hollands Midden grootschalige grieppandemie 61 Bijlage X Communicatiestructuur bij GRIP 4 Grieppandemie 65 Bijlage XI Literatuurlijst 66 Bijlage XII Lijst met afkortingen 67 3/68

4 1. Inleiding De aanleiding voor het actualiseren van het deeldraaiboek bestrijding influenzapandemie van 1 januari 2006 is de uitbraak van de Nieuwe Influenza A (H1N1), april Uitgangspunten Een infectieziektecrisis is die situatie waarbij tengevolge van een infectieziekte in de regio (of in geheel Nederland) een ernstige verstoring van de openbare orde en veiligheid is of dreigt te ontstaan. Door de infectieziektecrisis worden het leven en de gezondheid van vele personen of grote maatschappelijke belangen worden in ernstige mate bedreigd of zijn geschaad. Een gecoördineerde inzet van diensten en organisaties van verschillende disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken. De reguliere structuur van infectieziektebestrijding bezit onvoldoende capaciteit om grootschalige bestrijdingsmaatregelen tot uitvoer te brengen. Daartoe dient zowel verticale als horizontale opschaling plaats te vinden. Dat betekent dat: 1. op landelijk niveau het bestrijdingsbeleid wordt aangepast; 2. een landelijke aansturing van maatregelen en interventies wordt nagestreefd; 3. noodzakelijkerwijs maatregelen zoals communicatie naar de bevolking op landelijk niveau worden uitgevoerd; 4. op regionaal niveau uitvoering van de maatregelen onder regionale coördinatie plaatsvindt; 5. op basis van een regionale risico-inventarisatie in meer of mindere mate extra investeringen noodzakelijk worden geacht (bijvoorbeeld als in een regio specifieke infectieziekterisico s bestaan zoals een grote concentratie pluimveebedrijven of zeeen/of luchthavens). Bepalen bestrijdingsbeleid Als er sprake is van een internationale infectieziektedreiging gelden de International Health Regulations (IHR). Er moet in die gevallen internationale communicatie en afstemming plaatsvinden met het European Center of Disease Control (ECDC) en de World Health Organisation (WHO). Het Centrum voor Infectieziektebestrijding (CIb) is het focal point voor deze internationale afstemming. Voor ziekten die de gehele wereld bedreigen heeft de WHO een centrale en coördinerende rol in samenwerking met het ECDC. In de dagelijkse praktijk van de infectieziektebestrijding is de GGD het uitvoerende orgaan. De GGD laat zich bij die taak ondersteunen door de richtlijnen van de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI), onderdeel van het Centrum infectieziektebestrijding (CIb). De samenwerkingspartners daarbij zijn huisartsen, laboratoria en ziekenhuizen. Bij een groter (regio-overschrijdend) infectieziekteprobleem of internationale dreiging roept de LCI het Outbreak Management Team (OMT) bijeen. Het OMT bestaat uit vaste leden en wordt aangevuld met specifieke deskundigen. Het OMT adviseert de Minister van Volksgezondheid via het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO) welke bestrijdingsstrategie te volgen. Het BAO toetst het inhoudelijke advies op bestuurlijke haalbaarheid en logistieke uitvoerbaarheid en stelt uiteindelijk het bestrijdingsbeleid vast. Het CIb vertaalt vervolgens de maatregelen naar de professionals in de praktijk. Landelijke aansturing In het geval van een dreiging van een internationale of regio-overschrijdende infectieziektecrisis staan landelijke aansturing en interdepartementale afstemming centraal. Het CIb stuurt de regionale GGD en inhoudelijk aan op basis van het door het OMT 4/68

5 vastgestelde bestrijdingsbeleid. Tevens wordt op landelijk niveau een Interdepartementaal Beleidsteam (IBT) geformeerd, dat op basis van het advies van het OMT/BAO kan besluiten tot nationale crisiscoördinatie. Ook de GHOR werkt volgens landelijk vastgestelde uitgangspunten die regionaal geoperationaliseerd zijn. In het geval van een (dreigende) infectieziektecrisis is voorlichting aan de bevolking in het kader van onrustbeheersing in een vroeg stadium aan de orde. Op basis van besluitvorming binnen het OMT/BAO is het Ministerie van VWS leidend. Regionale uitvoering De infectieziektebestrijding zoals uitgevoerd door de GGD kent geen vaste opschalingsstructuur. De GGD werkt vanuit de dagelijkse routine en een uitgebreidere infectieziekteproblematiek zal meer GGD-menskracht vragen. Als de problematiek de grenzen van een GGD-regio overschrijdt, kan inzet van meer gemeentelijke diensten en van andere GGD en nodig zijn. Bij landelijke problemen of dreigingen is er dan in toenemende mate behoefte aan procesmatige ondersteuning vanuit de GHOR. Infectieziekterampen ontwikkelen zich relatief langzaam in de loop van dagen tot weken. De Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure (GRIP, zie bijlage IV) is daarentegen gebaseerd op zich snel ontwikkelende crisistypen. In de praktijk is gebleken dat de GRIP minder geschikt is voor opschaling bij infectieziektecrises en soms kan leiden tot bestuurlijk ingewikkelde situaties. Conform de GRIP wordt een regionaal beleidsteam (RBT) en een regionaal operationeel team (ROT) geformeerd. Binnen deze organisatiestructuur heeft de (coördinerend) burgermeester het opperbevel over de brandweer, politie, gemeente en GHOR. Binnen deze setting is de Regionaal Geneeskundig Functionaris (RGF) belast met de regionale leiding en coördinatie van de geneeskundige keten, de multidisciplinaire afstemming met brandweer en politie en de bestuurlijke advisering. De GGD blijft inhoudelijk verantwoordelijk voor de uitvoering van de infectieziektebestrijding in haar werkgebied. Tijdens een crisis zit de RGF in het Beleidsteam (BT) namens de gehele witte kolom, de multidisciplinaire inhoudelijke advisering loopt via het Operationeel team (OT) en de operationeel leider (OL). De arts infectieziektebestrijding (AIZB) is net als de andere inhoudelijke deskundigen, zoals bijvoorbeeld de (geneeskundig) adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS en AGS), adviseur van het OT. Gezien de specifieke aard van infectieziekterampen neemt de arts infectieziektebestrijding zitting in het OT, naast het hoofd van de Sectie GHOR, de HSGHOR. Geneeskundige adviezen worden door de HSGHOR en de arts infectieziektebestrijding ingebracht in het OT. De arts infectieziektebestrijding is volgens de Wet op de Publieke Gezondheid 1 aangewezen als adviseur aan het college van Burgemeester en wethouders. Het is gewenst dat de arts infectieziektebestrijding kan aanschuiven bij het BT op uitnodiging van de burgemeester. 1 HOOFDSTUK V. BIJZONDERE BEPALINGEN INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING Artikel 17: Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder gemeentelijke gezondheidsdienst: een door de directeur van de gemeentelijke gezondheidsdienst aangewezen arts in dienst van de gemeentelijke gezondheidsdienst die gespecialiseerd is in infectieziektebestrijding Artikel 16 Voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst. Artikel 18 Voordat de burgemeester een maatregel als bedoeld in de artikelen 31,35, 38, 47, 53, 54 of 55 neemt of intrekt, vraagt deze om advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst. 5/68

6 Personele opschaling Bij de bestrijding van een grootschalige infectieziekte-uitbraak is veel personeel nodig met uiteenlopende kwaliteiten op bijvoorbeeld (para)medisch, administratief en logistiek gebied. Het eigen personeel van de GGD wordt maximaal ingezet en zal vooral een coördinerende rol gaan vervullen. Die capaciteit kan in eerste instantie gezocht worden binnen de RDOGsectoren. Hiernaast kan inzet van personeel van andere GGD en en gezondheidszorginstellingen noodzakelijk zijn. Dit personeel kan geworven worden bij regionale gezondheidsinstellingen en gemeentelijke instellingen. De regie voor de inzet van dit extra personeel ligt bij de GGD. Iedere organisatie is en blijft verantwoordelijk voor zijn eigen processen. De GGD is wel verantwoordelijk voor het indiceren van de inzet. Voorbeelden van het genereren van hulpkrachten: alle parttime GGD-medewerkers fulltime inzetten; (para)medisch personeel rekruteren via Rode Kruis, EHBO-verenigingen, medische opleidingsinstituten, arbodiensten, trombosediensten of thuiszorginstellingen (GHOR kan hierbij zonodig behulpzaam zijn); Defensie inschakelen (via de GHOR en de veiligheidsofficier van de regionale militaire commando s); adverteren, uitzendbureaus benaderen, etc. Processen In dit draaiboek komen de volgende processen, die specifiek zijn voor de influenzapandemie aan de orde: Proces 1 Vaccinstrategie Proces 2 Inzet en distributie van antivirale middelen Proces 3 Criteria en uitgangspunten voor opname in een ziekenhuis tijdens een influenzapandemie Proces 4 Preventie en hygiëne Proces 5 Coördinatie eerste lijnszorg en zorgmeldpunten Proces 6 Coördinatie tweedelijnszorg Proces 7 Communicatie De influenzapandemie heeft ook een specifieke fasering gebaseerd op de fasering van de WHO te vinden in bijlage I. Daarnaast kennen we een operationele fasering (hoofdstuk 2) en een fasering volgens de GRIP structuur. De landelijke/ regionale situatie bepaalt welke fase van kracht is en bovengenoemde faseringen lopen niet altijd tijdvolgelijk in de pas. Op het moment dat onderhavig deeldraaiboek in werking treedt, is er sprake van fase B2 (alarmering ) en vindt er tevens opschaling plaats naar GRIP 4. Binnen Nederland gaat het dan niet meer om incidentele introducties, maar om een epidemische verspreiding. Bij het ontstaan van een nieuwe virusvariant die van mens op mens overdraagbaar is, zal de WHO streven om zo snel mogelijk een effectief en veilig vaccin te laten produceren. Wanneer er een pandemisch vaccin geproduceerd kan worden zal het aanvankelijk nog niet voor iedereen beschikbaar zijn. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft voor 30 procent van de bevolking antivirale middelen opgeslagen liggen. Deze hoeveelheid is voldoende om de verspreiding van een nieuw griepvirus in de kiem te smoren en om zieken te behandelen in het geval van een grieppandemie. In dit draaiboek is tevens aandacht voor de openbare orde en veiligheid tijdens een influenza pandemie. 6/68

7 Taak gemeenten De gemeenten hebben de taak de gevolgen van de pandemie binnen hun grenzen te bestrijden. Zij zijn verantwoordelijk voor het uitwerken van dit draaiboek op gemeentelijk niveau. Onzekerheden Het is moeilijk te voorspellen, maar de mogelijkheid bestaat dat tijdens van een pandemie de reguliere zorg (mede door uitval) de vraag niet meer aankan, terwijl de behoefte aan zorg veel groter is dan normaal. Doordat de vaccinproductie altijd enige maanden duurt en vaccin in eerste instantie niet beschikbaar zal zijn, is het streven de continuïteit van zorg in de regio te waarborgen. Onder leiding van de GHOR kan de zorgorganisatie worden aangepast. Door maatschappelijke onrust kunnen tijdens een pandemie klemmende situaties ontstaan die op het vlak van openbare orde en veiligheid liggen. Mogelijk moeten de ziekenhuizen worden afgeschermd van een toestroom van patiënten om de schaarse en beperkte gespecialiseerde zorg zo eerlijk mogelijk te verdelen. Een systeem van triage (criteria en systematiek) moet de beperkte antivirale middelen en/of vaccins en reguliere ziekenhuis- en beademingsbedden toedelen aan de geselecteerde patiënten. Beheer en borging van het draaiboek bestrijding influenza pandemie Het draaiboek vereist beheer om de informatie actueel te houden. Bijhouden van het draaiboek De beheergroep infectieziekten is verantwoordelijk voor afronding en implementatie van het deeldraaiboek influenzapandemie. De beheergroep bestaat uit leden van de GHOR en de GGD en komt vier maal per jaar bijeen. De diverse partners worden bij de ontwikkelingen betrokken. Aanpassingen in het draaiboek zijn direct beschikbaar op de website van de GHOR. Beheer van beperkt houdbare bestanden Alle relevante adresgegevens zijn uit het draaiboek verwijderd en opgenomen in een separaat dossier. Beheer van de gegevens wordt uitgevoerd door de GHOR. 7/68

8 2. Operationele fasering Fase A: Planmatige voorbereiding Bij de voorbereiding op een influenzapandemie ligt de nadruk op het ontwikkelen van netwerken tussen individuele zorginstellingen en organisaties, het ontwikkelen van de vergroting van de zorgcapaciteit (vergroting van de zorg) en het in kaart brengen van logistieke stromen van middelen en patiënten. De regionale voorbereiding is op hoofdlijnen in dit draaiboek weergegeven. Hoewel de impact van een influenzapandemie onvoorspelbaar is, is te verwachten dat de gezondheidszorg en de maatschappij in onrustig vaarwater zal belanden. Bij de planvorming in regio Hollands Midden dient men dan ook van het ernstige scenario uit te gaan. De Ministeries van VWS en BZK hebben in april 2008 een tweetal scenario s grieppandemie beschreven. (Bijlage III) In de twee scenario s wordt ervan uitgegaan dat er geen effectieve restimmuniteit van (een) voorgaande infectie(s) is achtergebleven, omdat het een nieuw type influenzavirus betreft. Dit heeft naar verwachting met name invloed op de ernst van de ziekte en het percentage sterfgevallen onder de zieken. Voor het milde scenario, dat we baseren op wetenschappelijk gegronde data en aannames, nemen we aan dat de ziekte gemiddeld zes dagen duurt en dat 0.03% van de gehele bevolking overlijdt. In het milde scenario wordt rekening gehouden met het effect van het gebruik van antivirale middelen. Voor het ernstige scenario, waar we een aantal andere aannames toevoegen, veronderstellen we dat de ziekte gemiddeld acht dagen duurt bij een tot twee weken verzuim van het werk per zieke, en dat 0,47% van de gehele bevolking overlijdt. In het ernstige scenario is ervoor gekozen het effect van het gebruik van antivirale middelen buiten beschouwing te laten. 8/68

9 De aannames voor het milde scenario en het ernstige scenario zijn samengevat in onderstaande tabel. Ter vergelijking is dezelfde informatie over de jaarlijkse seizoensgriep opgenomen. Aannames voor Nederland op basis van voorgaande grieppandemieën om het milde en het ernstige scenario te beschrijven, in vergelijking met een normale winterepidemie. jaarlijkse seizoensgriep mild scenario met antivirale middelen ernstig scenario zonder antivirale middelen ca. 5 miljoen Aantal mensen ziek % % ca. 5 miljoen 30% 30 % Aantal doden ca ca % 0.03 % 0,47 % Frequentie jaarlijks onbekend onbekend Oorzaak bij de mens bekend nieuw type griepvirus nieuw type type griepvirus griepvirus Duur van de ziekte 0 à 2 weken 0 à 2 weken 1 à 2 weken en het herstel (tijd thuis per patiënt) Gemiddelde 6 dagen 6 dagen 8 dagen ziekteduur Duur griepgolf 6 tot 10 weken ca. 20 weken ca. 10 weken Piekmoment Na 3 tot 5 weken rond de 10e week rond de 6e week Piekbelasting (nieuwe zieken per dag) % - ca ,6 % ca % Aantal zieken tijdens piek % Aantal thuisblijvers tijdens piek* % - ca % - % 0,7-1,6 miljoen 4-10 % 0,8-1,6 miljoen 5-10 % 1,6-4,8 miljoen % * Hiervan is in het ernstige scenario 15-20% thuis ten gevolge van influenza en alle andere ziekten. Health Protection Agency (2006), uit concept notitie RIVM (Jacco Wallinga) over verwachtingen omtrent absenteïsme, 5 april Daarbij nog 5-10% uit voorzorg en mensen die voor zieke famile of vrienden zorgen. Het gaat hier om een gemiddelde: voor grotere organisaties is dit een redelijke verwachting, voor kleinere bedrijven of voor bedrijfsonderdelen zullen er grotere afwijkingen zijn naar boven of naar beneden. 10 Scenario s Grieppandemie april 2008 Note: Voor de Nieuwe Influenza A (H1N1) is nog geen scenarioberekening voorhanden. Zodra meer bekend is over attack-rate, mortaliteit, etc. zijn gerichte prognoses te geven over het te verwachten verloop en ernst van de pandemie. De bestaande rekenmodellen worden dan gevoed met actuele surveillance- en onderzoeksgegevens en met informatie over beschikbare interventies. 9/68

10 Fase B1 Operationele voorbereiding en aanloop De WHO stelt vast wanneer de fase van pandemische verspreiding een feit is. (Bijlage I) Het kan enige tijd duren, maar op een gegeven moment zal ook in Nederland het nieuwe influenzavirus gaan circuleren. Incidentele introductie is mogelijk, hiervoor is een separaat draaiboek ontwikkeld (deeldraaiboek 2). Hoe lang het duurt voordat een nieuwe virusvariant Nederland bereikt is moeilijk aan te geven. Er verschijnen regelmatig studies waarbij voor verschillende wereldsteden een pandemie volgens een standaardtheorie wordt berekend. De intensiteit van personenverkeer wordt afgeleid uit de passagierslijsten van luchtvaartmaatschappijen. Gebruikmakend van passagierslijsten van het jaar 2000 wordt verwacht dat een influenzapandemie die begint in Hong Kong rond 120 tot 160 dagen later in West-Europese steden aankomt (bron RIVM. J. Wallinga). Opstartprocedure De GHOR en GGD beschikken over een opstartprocedure die parallel loopt aan het draaiboek. Deze opstartprocedure is een hulpmiddel in fase BI waarin wordt aangegeven van welke functionaris welke actie wordt verwacht. Fase B2: Alarmering Voor de regio Hollands Midden geldt dat het draaiboek bestrijding pandemie in werking treedt zodra de minister van VWS of de coördinerend burgemeester dat afkondigt. De bestrijding van een influenzapandemie heeft als doel het met antivirale middelen voorkómen van ziekte en sterfte onder de bevolking. In het geval van besmetting met een nieuw influenzavirus is een nieuw vaccin niet direct voorhanden. De antivirale middelen worden niet meer preventief ingezet. Deze middelen worden tijdens de pandemie therapeutisch ingezet ter behandeling van patiënten. Actiecentrum GHOR/GGD Bij een grootschalige crisissituatie is er sprake van één actiecentrum GGD voor de regio Hollands Midden. Dit functioneert naast het Actiecentrum GHOR. Actiecentrum GHOR: Locatie: GHOR bureau Doel: Coördinatie influenzapandemie: Coördinatie eerstelijnszorg Coördinatie tweedelijnszorg Bemensing: Hoofd actiecentrum met GHOR-medewerkers GHOR medewerker voorlichting/communicatie Taken: Ondersteuning van mensen en middelen Afstemmen actiecentrum GGD GHOR-processen: Preventieve volksgezondheid en medisch hygiënische maatregelen (proces 12) Geneeskundige hulpverleningsketen (proces 13) Psychosociale zorg (proces 24) 10/68

11 Toegespitst op een infectieziektecrisis leidt dit tot de volgende uitwerking in (geneeskundige) deelprocessen: a. Opschaling 1. Bestuurlijke coördinatie 2. Multidisciplinaire afstemming b. Crisiscommunicatie c. Logistieke ondersteuning d. Continuering van zorg 1. Inzicht in bevolkingsopbouw en bestaande capaciteiten van zorg 2. Verdeling van schaarse medische zorg e. PSHOR en nazorg Doelgroep: Gemeentelijk leider zorgmeldpunt MOV-ers van de gemeenten (ambtenaren OOV) Politie Brandweer Actiecentrum GGD: Locatie: Doel: Bemensing: Vestiging Gouda en Leiden Medisch inhoudelijke aspecten influenzapandemie: Coördinatie eerstelijnszorg Coördinatie tweedelijnszorg Crisisteam GGD-processen: a. Opschaling van organisatie en beleidsvorming 1. Personele opschaling 2. Opschaling naar regionaal OMT b. Vakinhoudelijke communicatie (interne en externe) c. Interventies 1. Oproepen bevolking 2. Massavaccinatie, verstrekken medicatie 3. Isolatie, quarantaine en advies tot thuisblijven 4. Voorlichting 5. Surveillance/registratie Taken: Doelgroep: Afstemmen actiecentrum GHOR Medische achterwacht Medisch leider zorgmeldpunt Ambtenaren Zorg gemeenten Ziekenhuizen Huisartsen In eerste instantie is het voor te stellen dat het actiecentrum met een bepaalde interval bij elkaar komt. Naarmate er sprake is van toenemende druk op het zorgsysteem of door het organiseren van vaccinatiecampagnes zal de frequentie aangepast worden. Het actiecentrum zal zich richten op het actualiseren van het regionale draaiboek en het verkennen van de lacunes van de zorg. Gegevens over de attack rate en specifiek 11/68

12 pandemische risicogroepen moeten verwerkt worden in de knelpuntenprognose. Hierbij is de input van het Nationaal Influenza Centrum (NIC), RIVM en de WHO te gebruiken. Informeren Informeren van alle betrokken beroepsgroepen over de voorhanden zijnde interventiemaatregelen zal landelijk gebeuren (beleidsdraaiboek). Tijdens een pandemie is het noodzakelijk zowel de bevolking als hulpverleners voor te lichten over de symptomen en behandeling van influenza. Factsheets over influenza en secundaire complicaties dienen professionals te ondersteunen. Aanvullend hierop zal regionaal relevante informatie vanuit de GGD over vaccinaties en antivirale middelen worden gegeven. Dit dient in een vroeg stadium te worden uitgevoerd om overbelasting van de huisarts tegen te gaan. Vaccinaties, indien voorhanden, worden zo spoedig mogelijk ten uitvoer gebracht conform de landelijke aanwijzingen. Gelet op de productietijd van de huidige generatie vaccins zal er in deze fase waarschijnlijk geen of heel beperkt pandemisch vaccin beschikbaar zijn. Bij het beschikbaar komen van het vaccin zal gevaccineerd worden volgens de fasering van de prioritaire groepen (zie proces 1 Vaccinstrategie). Indien het vaccin effectief ingezet kan worden voordat een nieuw influenzavirus circuleert in de bevolking, zal dit van grote invloed zijn op het verdere verloop van de pandemie. Een belangrijk aspect in een beginfase van een pandemie is het overbrengen van de voorlichtingsboodschap over de mogelijkheden en onmogelijkheden, zoals de inzet van antivirale middelen. Heldere consistente informatie, ook in geval van schaarse middelen, is noodzakelijk om maatschappelijke onrust te voorkomen. Hierbij is belangrijk aan te geven wat de burger zelf kan doen ter voorkoming van influenza of het verspreiden ervan. Zelfbehandeling dient daarbij aandacht te krijgen. In het communicatieproces, hoofdstuk 9, zijn de voorlichtingsboodschappen gegeven. De RGF informeert alle intra- en extramurale zorginstellingen, huisartsen en andere zorgverleners over de organisatie van de zorg tijdens de pandemie. De contacten worden gelegd op directieniveau. Daarnaast gaat eventueel een afschrift naar bepaalde functies binnen de organisatie. Voorbereidingen voor de organisatie van psychosociale nazorg worden getroffen (deelproces psychosociale hulpverlening bij ongevallen en rampen en deelproces nazorg). 12/68

13 3. Proces 1: Vaccinstrategie 3.1 Inzet en distributie van vaccin Het ministerie van VWS heeft contracten afgesloten met een vaccinfabrikant voor de productie van een pandemisch vaccin. Met betrekking tot de Nieuwe Influenza A (H1N1) zijn 34 miljoen dosis besteld. Het vroegste moment waarop we in Nederland kunnen beschikken over vaccin is vijf maanden na de start van een pandemie en het beschikbaar hebben van zaaivirus. Een en ander is afhankelijk van de voor de vaccinproductie gebruikte techniek. De Gezondheidsraad heeft in april 2000 uitgesproken welke groepen patiënten voorrang hebben bij schaarste aan influenzavaccin. (Gr00) In de prioritering van het vaccineren wordt deze volgorde aangehouden. Zij doen geen uitspraak over voorrang voor specifieke maatschappelijke, economische of politieke overwegingen. Wel laat men de mogelijkheid om beleidsbeslissingen te nemen over de te hanteren vaccinstrategie. Zo zou de regering bij vaccinschaarste juist kunnen kiezen voor een doelgroep waar de meeste transmissie van influenza is te verwachten (schoolgaande jeugd) en in eerste instantie niet voor de bescherming op individueel niveau om ziekte te voorkomen. Er is ook geen uitspraak over de medische en verpleegkundige zorgverleners die tijdens een pandemie zorg moeten verlenen aan influenzapatiënten. Het is wel te verantwoorden dat de groep zorgverleners, gezien het risico op influenza door blootstelling door contact met patiënten, met voorrang gevaccineerd worden. Het streven is erop gericht om tijdens een pandemie de gezondheidszorg overeind te houden. In de Pandemic Preparedness Plans van diverse landen 2 worden de zorgverleners als eerste prioritaire groep omschreven. Dit draaiboek volgt de prioritering van de Gezondheidsraad en zal indien nodig worden aangepast na OMT-advisering en een besluit van de minister van VWS. Wanneer de productie van vaccin eenmaal op gang is, kunnen per week één tot twee miljoen doses geleverd worden (op basis van celkweek) en zal op een gegeven moment aan een ieder vaccin aangeboden worden (bron NVI). Er zijn verschillende scenario s denkbaar: er is of geen, of schaars of in de loop van de tijd volop vaccin beschikbaar. Afhankelijk van de beschikbaarheid zal er volgens een prioritering vaccin worden aangeboden. Het is niet bekend of een enkele dosis van een pandemisch vaccin zal leiden tot een effectieve bescherming. Het is mogelijk dat de vaccinatie bestaat uit twee afzonderlijke injecties die met bepaalde tussenpozen toegediend moeten worden. De richtlijnen voor de vaccinatie zullen pas bekend worden na klinische trials met het vaccin. De voorbereiding op grootschalige vaccinatie met een pandemisch vaccin is gericht op het volledig vaccineren van de bevolking. Dit doel kan alleen bereikt worden door beïnvloeding van de publieke opinie door middel van een heldere en stimulerende voorlichtingsboodschap. 2 Zie 13/68

14 3.2 Prioritering De volgorde van prioritering bij (schaars) beschikbaar vaccin is als volgt: Eerste groep: prioritaire groepen conform advies Gezondheidsraad, ( personen). Tweede groep: specifieke pandemische risicogroepen (bijvoorbeeld 0-20 jarigen, jongvolwassenen: personen). Deze groep kan gedeeltelijk overlappend zijn met de eerste groep. Derde groep: zorgverleners die tijdens een influenzapandemie direct in aanraking komen met potentiële influenzapatiënten (schatting personen). Vierde groep: gezonde volwassenen en kinderen (schatting personen). De huisartsen zijn verantwoordelijk voor de zorg en uitvoering van de vaccinatie voor de eerste en tweede groep (schaars beschikbaar vaccin). Wanneer Nederland beschikt over voldoende vaccin kan de keus gemaakt worden om de algehele bevolking vaccin aan te bieden. In dat geval treedt het draaiboek massavaccinatie in werking en draagt de GGD zorg voor het proces van vaccineren. Eerste groep: prioritaire groepen conform advies Gezondheidsraad De Gezondheidsraad hanteert in zijn advies het uitgangspunt dat schaars pandemisch vaccin volgens een bepaalde prioritering ingezet moet worden. De volgorde van vaccinatie is die van afnemende urgentie. Tussen de per klasse aangeduide groepen heersen geen voorrangsverschillen. Er kan een omvangrijke overlap bestaan met de tweede groep. Klasse 1 Patiënten met ernstige afwijkingen en functiestoornissen aan de luchtwegen en de longen die ondanks hun medicatie een grote kans hebben op decompensatie van de longfunctie bij een infectie met het pandemische influenzavirus. Hiertoe behoren patiënten met zeer ernstige astma bronchiale, een zeer ernstige mate van emfyseem, COPD (chronic obstructive pulmonary disease), anthracosilicose, longfibrose, mucoviscoïdose en kyfoscoliose, alsmede patiënten die longresectie hebben ondergaan. Patiënten met een ernstige, acute of chronische, stoornis van de hartfunctie die ondanks hun medicatie een grote kans hebben op decompensatie van de hartfunctie bij een infectie met het pandemische influenzavirus. Patiënten met furunculosis, hun gezinsleden en daarmee gelijk te stellen contacten. Patiënten met een insuline-afhankelijke vorm van suikerziekte (diabetes mellitus type I). Klasse 2 Zwangeren die tijdens de pandemie in het derde trimester van de zwangerschap verkeren. Klasse 3 Patiënten met afwijkingen en functiestoornissen van de luchtwegen en de longen bij wie in tegenstelling tot de in klasse 1 bedoelde mensen hun medicatie een redelijk stabiele compensatie van de longfunctie garandeert. 14/68

15 Patiënten met een chronische stoornis van de hartfunctie, bij wie in tegendeel tot de in klasse 1 bedoelden hun medicatie een redelijke compensatie van de hartfunctie garandeert. Deze groep omvat patiënten met stoornissen van de linker hartkamer, patiënten met aangeboren hartafwijkingen of met klepgebreken, allen voorzover hun medicatie toereikend is voor compensatie. Patiënten met een chronische nierinsufficiëntie. Deze groep omvat onder meer patiënten die behandeld worden met hemodialyse en chronische ambulante peritoneale dialyse (CAPD) en mensen die een niertransplantatie hebben ondergaan. Kinderen en adolescenten in de leeftijd van zes maanden tot achttien jaar die langdurig salicylaten gebruiken. Patiënten die na een recente beenmerg- of orgaantransplantatie een immunosuppressieve therapie ondergaan. Patiënten met een niet insuline-afhankelijke vorm van suikerziekte (diabetes mellitus type II). Verstandelijk gehandicapten in intra-murale voorzieningen en verpleeghuisbewoners met een ziektebeeld dat predisponeert voor luchtweginfecties (zoals dat vooral het geval is bij mensen met het syndroom van Down). Klasse 4 Personen van 65 jaar en ouder voorzover zij niet behoren tot een al genoemde urgentieklasse. Personen tot 65 jaar met verminderde weerstand tegen infecties, waaronder gerekend worden degenen die met HIV geïnfecteerd zijn. Tweede groep: specifieke pandemische risicogroepen Tijdens het ontstaan van een pandemie komen er meer gegevens vrij die inzicht geven in de werkelijke leeftijdspecifieke attack en complicatie rates. Voor vaccinatie van deze groep is het uitgangspunt de individuele bescherming van een persoon tegen influenza en daardoor een vermindering van de morbiditeit en mortaliteit. Vaccineren van deze groep is niet direct gericht op beperking van de verspreiding van het virus in de bevolking. Deze groep zal naar verwachting grotendeels overeenkomen met de eerste prioritaire groep. Het beschikbare vaccin dient dan in tweede prioriteit via de huisarts aan deze groep aangeboden te worden. De distributie en toediening verloopt volgens de systematiek van de jaarlijkse influenzacampagne. De huisarts maakt vanuit zijn patiëntensysteem een selectie van deze groep, bestelt de benodigde hoeveelheid vaccin bij het Nederlands Vaccin Instituut (NVI via de DHV 3 ), nodigt actief de doelgroep uit en organiseert vaccinatiespreekuren. Daarvoor dient een draaiboek voorhanden te zijn op (groeps)praktijkgrootte voor het houden van vaccinatiespreekuren gericht op specifiek pandemische groepen conform de jaarlijkse griepcampagne (actiepunt 2.19). Hierbij kan gebruik gemaakt worden van het LHV/NHG praktijkhandleiding Influenzavaccinatie 4. 3 Naamgeving District Huisartsenvereniging (DHV) wordt regionaal verschillend gebruikt. Nieuwe benamingen zijn: REOS en ROS en. 4 Zie bijlage 11: (Frijling Eventuele ondersteuning van de huisarts bij het vaccineren kan lokaal in de planvorming worden betrokken.) 15/68

16 Derde groep: zorgverleners Wanneer een pandemie dreigt, zal voorkomen moeten worden dat hulpverleners betrokken bij de zorg door ziekte uitgeschakeld worden waardoor een tekortkoming in de zorg ontstaat. Het overeind houden van de gezondheidszorg tijdens een pandemie is de centrale opdracht van dit draaiboek. De ratio hiervoor is dat gezondheidswerkers in de frontlinie van een pandemie hun werk moeten verrichten. Zorgverleners die klinisch of subklinisch geïnfecteerd zijn kunnen het influenzavirus overdragen naar risicopatiënten. De transmissie van influenza naar risicopatiënten zal door vaccinatie van deze groep hulpverleners beperkt worden. Daardoor vermindert de kans op influenza en ook op influenzagerelateerde doodsoorzaken. De volgende groepen gezondheidswerkers ontvangen met voorrang het pandemisch vaccin. Medewerkers van: Ziekenhuizen Verpleeg- en verzorgingshuizen Huisartsenpraktijken Ambulancediensten en paramedische diensten Thuiszorgorganisaties en GGD Laboratoria en apotheken De uitvoer voor de vaccinatie van deze beroepsbeoefenaren ligt bij de zorginstellingen. De zorginstellingen zijn op de hoogte gebracht dat zij zelf een plan van aanpak moeten maken of dit kunnen uitbesteden aan de Arbo-diensten. Vierde groep: gezonde volwassenen en kinderen Wanneer Nederland beschikt over voldoende vaccin kan de keus gemaakt worden om de algehele bevolking vaccin aan te bieden. Deze groep heeft een statistisch lagere kans op complicaties bij een influenza-infectie tijdens de jaarlijkse pandemieën. De groep vormt wel het leeuwendeel van de motor van de economie. Vaccinatie van deze groep zal een verlaging van de zorgvraag veroorzaken en kan voorkomen dat maatschappelijke ontwrichting ontstaat door ziekteverzuim. Kinderen in de leeftijd van twee tot achttien jaar spelen een belangrijke rol in de verspreiding van influenza in jaarlijkse influenza-pandemieën. Alhoewel schoolabsentie van kinderen niet direct leidt tot economische schade kan de benodigde zorg voor hen indirect wel invloed hebben op werkverzuim van ouders of verzorgers. Longini et al toont aan dat vaccineren van de groep jongeren onder de negentien jaar zeer effectief is voor het sterk beperken van een pandemisch verspreidingspatroon en de daarmee gepaard gaande (over)belasting van de gezondheidszorg. (Long04) 3.3. Massavaccinatie Het draaiboek massavaccinatie pokken kan aan de Nieuwe Influenza A (H1N1) aangepast worden zodra er meer informatie bekend is. In het kader van het draaiboek massavaccinatie pokken is reeds een model uitgewerkt om de gehele populatie te vaccineren. De regionaal ontwikkelde strategieën voor pokkenvaccinatie zijn goed bruikbaar om een massale influenzavaccinatie uit te voeren, waarbij de vaccinatiestrategie is aangepast aan het influenzavaccin. Zo gelden voor het influenzavaccin nauwelijks contra-indicaties, maar dient wel rekening gehouden te worden met een 2 e vaccinatieronde. In dit hoofdstuk wordt aangegeven op welke wijze de vaccinatie bij een influenzapandemie wordt georganiseerd. 16/68

17 Uitgangspunten Het draaiboek massavaccinatie pokken van de regio Hollands Midden is goed en gedetailleerd beschreven. Bij massavaccinatie bij een influenzapandemie wordt dit draaiboek dan ook grotendeels gevolgd. Teneinde maatschappelijke onrust zoveel mogelijk te voorkomen is er voor gekozen om in het geval van griep (bij beschikbaarheid van een vaccin) snel te vaccineren, hoewel dit medisch gezien niet strikt noodzakelijk is. Fasering De fasering zoals is beschreven in het draaiboek massavaccinatie pokken wordt ook voor massavaccinatie bij een influenzapandemie gehanteerd. Achtereenvolgens zijn te onderscheiden: Fase A: planmatige voorbereiding Fase B: Operationele voorbereiding op de uitvoering van massavaccinatie Fase C: Daadwerkelijke uitvoering na besluit tot massavaccinatie Fase D: Nazorg en afschaling. Gezien het feit dat er geen vaccin beschikbaar is, zal fase B pas worden gestart wanneer er zicht is op beschikbaarheid van voldoende vaccin voor de regio Hollands Midden. Hiervoor worden de landelijke uitgangspunten gehanteerd. Tijdsbestek Voor de uitvoering van de vaccinatie wordt aangesloten bij het draaiboek massavaccinatie pokken. Dat betekent dat de gehele populatie in een tijdsbestek van 4 dagen zal worden gevaccineerd. Mogelijk zal dit enkele weken later herhaald moeten worden. Het tijdsbestek van fase C ziet er als volgt uit: Dag 0: Voorbereidingstijd (gereed maken van vaccinatielocaties) Dag 1-4: Vaccinatie populatie Dag 5-6: Vaccinatie niet mobiele personen Week..: Herhaling van massavaccinatie Regionale structuur Voor de regionale structuur en de bestuurlijke verantwoordelijkheden wordt aangesloten bij het regionaal draaiboek massavaccinatie. Dat betekent dat de voorbereiding van de massavaccinatie wordt benaderd als rampbestrijdingsplan, onder verantwoordelijkheid van de burgemeesters. De uitvoering van de daadwerkelijke vaccinatie (fase C) valt onder verantwoordelijkheid van de GGD. Er wordt opgeschaald volgens de bestuurlijke en operationele structuur van de rampenbestrijding. De RGF draagt zorg voor de afstemming, de burgemeester is bevelhebber en bestuurlijk eindverantwoordelijk. De GGD en GHOR hebben in fase C actiecentra ingesteld. De GGD draagt zorg voor de inhoudelijke vaccinatie, zoals personele inroostering, medische achterwacht, communicatie en voorlichting en registratie. Het GHOR actiecentrum draagt zorg voor opslag en distributie van het vaccin en de logistiek. Vanuit het actiecentrum GHOR wordt afgestemd met het regionaal beleidsteam en het operationeel team. De vaccinlocaties vallen onder beheer van de gemeenten. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de locaties. 17/68

18 Medische en cijfermatige uitgangspunten Voor de uitvoering van de vaccinatie wordt gebruik gemaakt van de landelijke richtlijnen die bij een massavaccinatie door het ministerie van VWS zullen worden verstrekt. Vooralsnog worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: Er is geen sprake van contra-indicaties bij vaccinatie. Dat betekent dat in principe ieder inwoner van de regio zich bij de massavaccinatie kan laten vaccineren. Om deze vaccinatie effectief te laten zijn is een tweede vaccinatieronde mogelijk noodzakelijk. Dat betekent dat iedere gevaccineerde zich dient te laten registreren. De bijwerkingen van het vaccin zijn nog niet bekend. Mogelijk zal bij de uitvoering van de vaccinatie rekening gehouden moeten worden met bijwerkingen. Voor de massavaccinatie wordt een instructie ontwikkeld, waarin wordt ingegaan op de volgende zaken: protocol prikaccidenten. De GGD handelt prikaccidenten af volgens de normale GGD richtlijnen. De dienstdoende arts is verantwoordelijk voor de incidenten op de vaccinatielocatie. Personeel werkt onder zijn eindverantwoordelijkheid. hygiëneprotocol. In fase B wordt materiaal aangeschaft tbv de hygiëne voor de medewerkers van de vaccinatiecampagne. bijsluiters vaccinflacons bijwerkingen vaccinatie gebruik maken van vaccinatiekit GGD voor artsen De volgende uitgangspunten gelden: 20 mensen vaccineren per vaccinatiemedewerker per uur vaccinatiemedewerkers werken 12 uur per dag ziekteverzuim vaccinatiemedewerkers is gesteld op 0% geen uitval door contra-indicatie, maar ook geen ingewikkelde triage 625 priklijnen voor de regio Hollands Midden ( inwoners) 19 locaties met 25 priklijnen en 2 locaties met 100 priklijnen Distributie en infrastructuur Het distributieplan van de vaccins is niet voorhanden. De infrastructuur moet daarop aangepast worden. Oproepsystematiek De inwoners van de regio worden op basis van hun postcode opgeroepen voor de vaccinatie. Deze oproepen worden huis-aan-huis verspreid en gecommuniceerd via radio en tv. De GGD draagt zorg voor het oproepen van de inwoners, op basis van de door de gemeenten verstrekte informatie. Vaccinatie van personeel en bijzondere groepen Het personeel in en rond de vaccinatielocatie gebeurt op de vaccinatielocatie op de eerste dag van de campagne. De overige hulpverleners worden via het reguliere oproepschema gevaccineerd tegen influenza. De nietmobielen en bijzondere groepen worden op dag 5 en 6 gevaccineerd. De thuiszorgorganisaties en ziekenhuizen zal worden gevraagd (conform het massavaccinatie pokkendraaiboek) eigen cliënten en patiënten te vaccineren. De GGD draagt zorg voor materiaal en instructie. 18/68

19 Vaccinatieproces In afwijking van het draaiboek massavaccinatie pokken vindt geen triage plaats. Hierdoor wordt proces 1 en 2 uit het draaiboek aanzienlijk vereenvoudigd. Gezien de aard van de vaccinatie is ook de informatie over controle en verzorging van proces 3 en 4 niet noodzakelijk. Hierdoor gelden voor het vaccinatieproces de volgende stappen: 1. Proces 1: Registratie 2. Proces 2: Toedienen vaccin Ad 1.: In een aparte ruimte zal mensen gevraagd worden zich te laten registreren. Dit gebeurt door middel van een standaard formulier Ad 2.: Vaccinstrategie De vaccinatie bestaat uit een prik. Deze dient te worden gezet door een bevoegd vaccinateur. Na de vaccinatie kan worden volstaan met een pleister. Het Centrum Infectieziektebestrijding voorziet in instructies en richtlijnen voor het toedienen van de vaccinatie. Deze zullen in de regio worden gevolgd. Vaccinatielocaties en personeel De vaccinatielocaties uit het draaiboek massavaccinatie pokken zijn aan de orde voor de vaccinatie tijdens een influenzapandemie. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de locaties en de logistieke ondersteuning.voor OOV-aspecten zijn afspraken gemaakt met de politie. Voor de vaccinatie wordt onderscheid gemaakt tussen medisch en niet-medische taken. De medische taken zijn de daadwerkelijke vaccinatie. Deze wordt uitgevoerd door BIG-geregistreerde vaccinateurs. Deze worden door de GGD geworven. De eindverantwoordelijkheid voor de vaccinatie op de locatie ligt bij de aanwezige arts.voor de massavaccinatie zijn 625 vaccinateurs en minimaal 21 artsen noodzakelijk. Voor de niet-medische taken is behoefte aan 21 locatiemanager, schoonmakers, locatieinrichters, cateraars en circa 100 registratiemedewerkers noodzakelijk. Deze medewerkers worden geworven en geleverd door de betreffende gemeente. Roostering van de medewerkers geschiedt door GGD cq gemeente. Registratie Zie draaiboek massavaccinatie pokken Ketenpartners Zie draaiboek massavaccinatie pokken Psychosociale zorg Zie draaiboek massavaccinatie pokken Communicatie en voorlichting De communicatie en voorlichting tijdens een influenzapandemie staat uitvoerig beschreven in hoofdstuk 9 (proces 7) van het draaiboek influenzapandemie. Tijdens de massavaccinatie wordt hier niet vanaf geweken. Dat betekent dat de communicatie en voorlichting landelijk wordt geleid door het Ministerie van VWS. Regionaal wordt de zelfredzaamheid van de burger benadrukt, maatschappelijke onrust zoveel mogelijk beperkt en open en helder gecommuniceerd. Woordvoering loopt via gemeenten en de (coördinerend) burgemeester. 19/68

20 De GGD kan opdracht geven tot communicatie en coördineren de publieksvoorlichting. De GGD instrueert de gemeentevoorlichters over de inhoud van de boodschap en de afgesproken werkwijze en activiteiten. Openbare orde en veiligheid Aangezien bij influenzapandemie geen sprake is van terroristische dreiging, zijn maatregelen ten aanzien van openbare orde en veiligheid mogelijk van een andere aard dan bij dreiging met het pokkenvirus. Randvoorwaarden en juridisch kader Zie draaiboek massavaccinatie pokken 3.4 Bijwerkingen Tijdens een pandemie is het voor te stellen dat door de grote personele inzet tijdens nationale vaccinatiecampagnes de registratie van aan het vaccin gerelateerde bijwerkingen vertraagd verloopt. Het effect van het toeschrijven van bijwerkingen aan een vaccin kan van grote invloed zijn op de bereidheid van de bevolking om zich te laten vaccineren. Tijdens een vaccinatiecampagne dient het monitoren van bijwerkingen zorgvuldig te gebeuren. Specifieke geïntensiveerde surveillance naar vaccinveiligheid kan nodig zijn. Voor de registratie van bijwerkingen zal gebruik gemaakt worden van de bestaande organisatie Landelijke Registratie en Evaluatie van Bijwerkingen (Lareb). De Stichting Lareb vertegenwoordigt het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb, en heeft als doel schade door geneesmiddelgebruik te voorkomen. Hiertoe verzamelt en analyseert Lareb bijwerkingen van geneesmiddelen die spontaan aan Lareb zijn gemeld. Voorheen waren het alleen apothekers en artsen die een bijwerking meldden bij Lareb. Vanaf 2003 is het ook mogelijk dat een patiënt zelf een bijwerking rapporteert. Dit kan via de website Deze mogelijkheid dient onder de aandacht gebracht te worden. 3.5 Pneumokokkenvaccinaties Pneumokokkenvaccinatie kan mits voldoende voorhanden gegeven worden aan de medische risicogroepen voor influenzavaccinatie als het influenzavaccin niet voorhanden is. Het advies op dit moment (mei 2009) luidt om dit niet te doen. 20/68

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Vaccinatie strategie pandemie

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Vaccinatie strategie pandemie 9.5 Inleiding Tijdens de jaarlijkse influenza-epidemie overlijden gemiddeld 233 personen, wat neerkomt op 0,15 sterfgevallen per 10.000 inwoners per jaar (bron Nationaal Kompas Volksgezondheid Influenzasterfte

Nadere informatie

Website Informatie Influenzapandemie. Gelderland Midden en Gelderland Zuid

Website Informatie Influenzapandemie. Gelderland Midden en Gelderland Zuid Website Informatie Influenzapandemie Gelderland Midden en Gelderland Zuid INHOUDSOPGAVE Inleiding...3 1 Samenvatting deeldraaiboek 3 Bestrijding Influenzapandemie...4 1.1 Uitgangspunten... 4 1.2 Alarmering

Nadere informatie

Regionaal draaiboek Influenzapandemie

Regionaal draaiboek Influenzapandemie Regionaal draaiboek Influenzapandemie Deel 3 Bestrijding influenzapandemie Versie augustus 2010 GHOR Regio Groningen Als basisdocument vastgesteld in de Bestuurscommissie Brandweer en GHOR d.d. 22 april

Nadere informatie

RBPi INFLUENZA PANDEMIE Actiecentrum GHOR / GGD

RBPi INFLUENZA PANDEMIE Actiecentrum GHOR / GGD 2.9 Inleiding Tijdens een uitbraak van een hoogpathogene ziekteverwekker zoals een nieuw humaan influenzavirus, wordt er regionaal opgeschaald naar GRIP 4. Dit betekent dat alle operationele hulpdiensten

Nadere informatie

Regionaal draaiboek Influenzapandemie

Regionaal draaiboek Influenzapandemie Regionaal draaiboek Influenzapandemie Introductie en leeswijzer versie november 2007 GHOR Regio Groningen GHOR Groningen Postbus 584 9700 AN Groningen 050-367 4300 www.ghorgroningen.nl Legenda In de kantlijn

Nadere informatie

RBPi Influenza pandemie

RBPi Influenza pandemie 2.9 Inleiding Het operationeel deeldraaiboek 3. Bestrijding influenzapandemie behoort tot het Modeldraaiboek influenzapandemie geschreven in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 130 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet?

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Samenvatting Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Griep (influenza) wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Omdat het virus steeds verandert, bouwen mensen geen weerstand op die hen een leven lang

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP-2.781.583 9 juli 2007

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP-2.781.583 9 juli 2007 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 9 juli 2007 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Standpunt op advies Gezondheidsraad

Nadere informatie

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Informatie voor zorgpersoneel Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep 1 ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP U ontvangt deze folder omdat u in aanmerking komt voor een vaccinatie

Nadere informatie

Antivirale middelen tijdens een grieppandemie

Antivirale middelen tijdens een grieppandemie Antivirale middelen tijdens een grieppandemie Standpunt van de overheid over het gebruik ter voorkoming van ziekte 1. Samenvatting Bedrijven en organisaties die een vitale rol spelen bij het zo goed mogelijk

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst. Huisartsenzorg. GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

Samenwerkingsovereenkomst. Huisartsenzorg. GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Samenwerkingsovereenkomst Huisartsenzorg en GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Vastgesteld op 1 juli 2013 te Rotterdam Inhoudsopgave I. Partijen... 3 II. Overwegingen... 3 III. Doel en begrippen...

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP)

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Inleiding Een goede coördinatie tussen betrokken hulpdiensten is bij de bestrijding van complexe incidenten van groot belang. Het model voor

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

@rboinfect alertsysteem

@rboinfect alertsysteem Samenvatting: Nieuwe website van VWS Arboprofessionals werkzaam de gemeente Arboprofessionals o.a. werkzaam in het onderwijs Griep Check Nederlands Huisartsen genootschap Niet zorg: wanneer mag ik weer

Nadere informatie

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Procedure callcentre & beddenbureau

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Procedure callcentre & beddenbureau 9.4 Inleiding Tijdens een grieppandemie zal de huisarts medisch eindverantwoordelijk zijn voor de triage van patiënten in de extramurale setting. Dit document bespreekt de triage tijdens een grieppandemie.

Nadere informatie

Werkdocument 28-08-2009. Continuïteitsplan Grieppandemie Zuidwester

Werkdocument 28-08-2009. Continuïteitsplan Grieppandemie Zuidwester Werkdocument 28-08-2009 Continuïteitsplan Grieppandemie Zuidwester Betreft : Opgesteld door: Continuïteitsplan Grieppandemie Zuidwester Werkgroep Grieppandemie Datum: 28 augustus 2009 Continuïteitsplan

Nadere informatie

Voorstel. Algemene toelichting AGP 6

Voorstel. Algemene toelichting AGP 6 Voorstel AGP 6 Aan : Dagelijks Bestuur Datum : 10 juni 2015 Bijlage : 1 Steller : Willeke Tengnagel Onderwerp : Regionaal bestrijdingsplan grootschalige uitbraak infectieziekten Algemene toelichting De

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

GRIP-teams en kernbezetting

GRIP-teams en kernbezetting GR P Wat is GRIP? GRIP is de afkorting van Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure en staat voor: het snel en multidisciplinair organiseren van de juiste mensen en middelen die nodig

Nadere informatie

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Klein distributieplan Tamiflu

RBPi INFLUENZA BIJLAGEN Klein distributieplan Tamiflu 7.3 Inleiding en achtergrond Door de aanschaf van een (beperkte) hoeveelheid antivirale middelen 1 (neuraminidaseremmers) heeft de Nederlandse overheid op bescheiden schaal de mogelijkheid te interveniëren

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 11 december 29, week 5 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) afgenomen

Nadere informatie

Standpunt NVOG. Nieuwe Influenza A (H1N1) en zwangerschap / lactatie

Standpunt NVOG. Nieuwe Influenza A (H1N1) en zwangerschap / lactatie Standpunt NVOG Nieuwe Influenza A (H1N1) en zwangerschap / lactatie Oorspronkelijke versie: 10 augustus 2009 Toevoegingen aangaande vaccinatie en wijzigingen in tekst naar aanleiding van voortschrijdend

Nadere informatie

Samenvatting. Etiologie. samenvatting

Samenvatting. Etiologie. samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding op dit proefschrift. Luchtweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen, die door een groot aantal verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt kunnen

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 23 oktober 29, week 43 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) verdubbeld

Nadere informatie

Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal

Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal Juni 2013 versie 2.0 Gebaseerd op Draaiboek IHR: infectieziekten gerelateerd aan internationaal vervoer van mensen en goederen MELDINGSSYSTEEM SCHIP-RMD-GGD

Nadere informatie

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2-0 Overzicht Samenvatting In dit deel is de Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings- Procedure (GRIP) Noord-Holland Noord

Nadere informatie

Voorbereiding op infectieziektebestrijding; hoe staan we er voor?

Voorbereiding op infectieziektebestrijding; hoe staan we er voor? Voorbereiding op infectieziektebestrijding; hoe staan we er voor? Scriptie in het kader van de opleiding Master of Crisis and Disaster Management, Leergang 8 Arthur Overkamp Hilversum, mei 2007 1 Omslagfoto:

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Lees deze brochure aandachtig. In deze brochure staat praktische

Nadere informatie

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Vaccinatie Influenza A (H1N1) onder 0 tot en met 4 jarigen en ontwikkelingen mbt de Q-koorts Samenvatting

Nadere informatie

22-11-2012. Beleid zieke kinderen

22-11-2012. Beleid zieke kinderen Beleid zieke kinderen Inhoudsopgave Inleiding... 3 Het beleid omvat de volgende onderdelen:... 3 1. Zieke kinderen op een groep... 3 1. Zieke kinderen op een groep... 3 2. Kinderziekten... 3 2.1 Voorkomende

Nadere informatie

Crisisplan HAWB Huisartsenzorg West Brabant

Crisisplan HAWB Huisartsenzorg West Brabant Crisisplan HAWB Huisartsenzorg West Brabant Samenvatting Kaderplan Samenvatting Scenario Flitsramp Samenvatting Scenario Infectieziekte Versie 05-01-2016 1 Samenvatting Crisisplan HAWB Inleiding Deze samenvatting

Nadere informatie

Convenant. Huisartsenzorg Friesland GHOR Fryslân GGD Fryslân

Convenant. Huisartsenzorg Friesland GHOR Fryslân GGD Fryslân Convenant Huisartsenzorg Friesland GHOR Fryslân GGD Fryslân Inhoudsopgave Partijen Overwegingen Doel en begrippen Verantwoordelijkheden Grootschalige infectieziektebestrijding Flitsramp (opgeschaalde acute

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Overzicht 6 november 29, week 45 Samenvatting In de afgelopen week is het aantal ziekenhuisopnamen wegens een laboratoriumbevestigde infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1) wederom

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden?

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? WAT IS SEIZOENSGRIEP? WAT IS SEIZOENSGRIEP? > Een acute luchtweginfectie: Plots begin met koorts en rillingen Hoofdpijn Spierpijn Keelpijn

Nadere informatie

Nieuwe Influenza A (H1N1)

Nieuwe Influenza A (H1N1) Belangrijke informatie voor de verzorgings- en verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties over de handelswijze bij Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A (H1N1) ( Mexicaanse

Nadere informatie

BAOZW/U200901542 Lbr. 09/099

BAOZW/U200901542 Lbr. 09/099 Brief aan de leden T.a.v. het college en de gemeenteraad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 uw kenmerk bijlage(n) 1 betreft Aanpak Grieppandemie Influenza A (H1N1) en Q-koorts ons kenmerk BAOZW/U200901542

Nadere informatie

Samenhang. GHOR Zuid-Holland Zuid. uw veiligheid, onze zorg

Samenhang. GHOR Zuid-Holland Zuid. uw veiligheid, onze zorg Samenhang GHOR Zuid-Holland Zuid uw veiligheid, onze zorg De GHOR (geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening

Nadere informatie

Grieppandemieplan, richtlijnen voor de apothekers GRIEPVACCINS A/H1N1 GRIEPVACCINS A/H1N1

Grieppandemieplan, richtlijnen voor de apothekers GRIEPVACCINS A/H1N1 GRIEPVACCINS A/H1N1 Grieppandemieplan, richtlijnen voor de apothekers Zoals reeds eerder aangekondigd worden de apotheken officieel ingeschakeld in het pandemieplan en dus ook in de verdeling van de vaccins en de benodigdheden.

Nadere informatie

Waarom krijgt u een uitnodiging voor de griepprik?

Waarom krijgt u een uitnodiging voor de griepprik? Griepprik 2014 Uw (huis)arts nodigt u uit voor de griepprik. Deze folder geeft u informatie over de griepprik. Kiest u voor de griepprik? Ga de griepprik dan halen en wacht niet tot de griep heerst. De

Nadere informatie

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s Kennispublicatie Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s 1 Infopunt Veiligheid In 2006 heeft de toenmalige Veiligheidskoepel een landelijk Referentiekader GRIP opgesteld. De op 1 oktober 2010

Nadere informatie

Beleidsdraaiboek Influenzapandemie

Beleidsdraaiboek Influenzapandemie Beleidsdraaiboek Influenzapandemie Juli 2004 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding Adriaen van Ostadelaan 140 Postbus 85300 3508 AH

Nadere informatie

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Achtergrond Het RIVM en Vernet Verzuimnetwerk B.V. hebben een onderzoek uitgevoerd onder ziekenhuismedewerkers naar de relatie tussen de influenza vaccinatiegraad

Nadere informatie

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige

Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige Eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot dialyse verpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied van de dialyse

Nadere informatie

Raads informatiebrief

Raads informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer 09. R3236. OOI Inboeknummer ogbstorsaz Dossiernummer 930.503 zr juli zoog Raads informatiebrief Betreft Plan van Aanpak grieppandemie. Inleiding Naar aanleiding van de dreigende

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK

BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK BCOU PROTOCOL NIEUWE INFLUENZA A H1N1, DE ZOGENAAMDE MEXICAANSE GRIEP, VERSIE 26 AUGUSTUS 2009 / IVK MEDE OP BASIS VAN NOTITIE NUOVO Teksten voor website PCOU en Willibrord Het H1N1-influenzavirus (de

Nadere informatie

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR54284_1 1 juni 2016 Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding De raad van de gemeente Leek; gelet op: - artikel 1, tweede lid, artikel 12

Nadere informatie

Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek.

Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. Aan: Van: Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Ans Engelsman Datum: 26 juli 2011 Betreft: tweede tranche Wet Publieke

Nadere informatie

Format Zorgcontinuïteitsplan

Format Zorgcontinuïteitsplan Format Zorgcontinuïteitsplan LOGO zorginstelling Locatie: naam locatie!!! Pers niet te woord staan!!! Dit wordt gedaan door de overkoepelende organisatie of de gemeente. 1 1. Sluiting van (delen van) de

Nadere informatie

Voorzitter Crisisbeleidsteam

Voorzitter Crisisbeleidsteam - generieke - - Voorzitter Crisisbeleidsteam Naam: Reguliere functie: Crisisfunctie sinds: ROP-coördinator: Organisatie: Periode: Typering van de functie De voorzitter van het Crisisbeleidsteam is (in

Nadere informatie

Infectieziektebestrijding elke dag anders!

Infectieziektebestrijding elke dag anders! Infectieziektebestrijding elke dag anders! Ronald ter Schegget Arts infectieziekten 29 GGD en Algemene Infectieziekten Bestrijding Surveillance Meldingsplichtige infectieziekten Bron- en contactonderzoek

Nadere informatie

Grieppandemie. Wat moet u weten over een grieppandemie (wereldgriep)?

Grieppandemie. Wat moet u weten over een grieppandemie (wereldgriep)? Grieppandemie Wat moet u weten over een grieppandemie (wereldgriep)? Grieppandemie 2 Wat leest u in deze folder? Deze folder gaat over een grieppandemie (wereldgriep). U leest de antwoorden op 10 belangrijke

Nadere informatie

Crisismodel GHOR. Landelijk model voor de invulling van het geneeskundige deel van het regionaal crisisplan. Versie 1.0 Datum 4 juni 2013

Crisismodel GHOR. Landelijk model voor de invulling van het geneeskundige deel van het regionaal crisisplan. Versie 1.0 Datum 4 juni 2013 Crisismodel GHOR Landelijk model voor de invulling van het geneeskundige deel van het regionaal crisisplan. Versie 1.0 Datum 4 juni 2013 Status Definitief Besluit Raad DPG d.d. 26 april 2013 Beheer PGVN

Nadere informatie

Eindtermen vervolgopleiding intensive care verpleegkundige

Eindtermen vervolgopleiding intensive care verpleegkundige Eindtermen vervolgopleiding intensive care verpleegkundige De beschrijving van de eindtermen voor de vervolgopleiding tot intensive care verpleegkundige is ontleend aan het deskundigheidsgebied intensive

Nadere informatie

Landelijk draaiboek Infectieziekten en Veiligheid Massavaccinatie Pokken

Landelijk draaiboek Infectieziekten en Veiligheid Massavaccinatie Pokken Landelijk draaiboek Infectieziekten en Veiligheid Massavaccinatie Pokken Landelijke uitgangspunten en richtlijnen ten behoeve van een regionaal draaiboek voor de preparatie en uitvoering van massavaccinatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 27 925 Terroristische aanslagen in de Verenigde Staten Nr. 14 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

Samenvatting. Q-koorts in Nederland

Samenvatting. Q-koorts in Nederland Samenvatting Q-koorts is een zoönose een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii (C. burnetii). Bij mensen verloopt een infectie met

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

Ik laat me vaccineren tegen seizoensgriep! U toch ook?

Ik laat me vaccineren tegen seizoensgriep! U toch ook? vzw AZ Alma campus sijsele Gentse Steenweg 132 B-8340 Sijsele-Damme tel. 050 72 81 11 campus eeklo (Maatschappelijke Zetel) Moeie 18 B-9900 Eeklo tel. 09 376 04 11 www.azalma.be PERSBERICHT AZ Alma promoot

Nadere informatie

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar

Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar Intensieve Zorgafdeling de Hazelaar 2 Doelstelling Het doel van het project is om patiënten die vallen binnen de doelgroep zo spoedig mogelijk weer naar de - of een thuissituatie te laten terugkeren of

Nadere informatie

Gezondheidsraad. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Gezondheidsraad. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Uw kenmerk : - Bijlagen : - Geachte minister, Gezamenlijk volgen Gezondheidsraad en RIVM/CIb de internationale en nationale ontwikkelingen met betrekking

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol Wmo en Jeugdwet Rivierenland 2015 30 november 2014

Calamiteitenprotocol Wmo en Jeugdwet Rivierenland 2015 30 november 2014 Calamiteitenprotocol Wmo en Jeugdwet Rivierenland 2015 30 november 2014 Dit calamiteitenprotocol Wmo/Jeugdwet bevat proces- en communicatieafspraken wanneer zich een calamiteit of geweldsincident voordoet

Nadere informatie

Waarom krijgt u een uitnodiging voor de griepprik?

Waarom krijgt u een uitnodiging voor de griepprik? Griepprik 2015 Uw (huis)arts nodigt u uit voor de griepprik. Deze folder geeft u informatie over de griepprik. U kunt de griepprik het beste halen tussen half oktober en half november. U krijgt de griepprik

Nadere informatie

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN

LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN LAAT GRIEP DEZE WINTER IN DE KOU STAAN 10 vragen over griepvaccinatie GRIEPVACCINATIE.BE AGENTSCHAP ZORG & GEZONDHEID 1. Waarom vaccinatie tegen griep? Vaccinatie is de enige manier om je tegen griep en

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 468 Wet van 13 juli 2002 tot wijziging van de Wet collectieve preventie volksgezondheid Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Wie komen er voor het RVP in aanmerking?

Wie komen er voor het RVP in aanmerking? Wie komen er voor het RVP in aanmerking? Vanaf 1 januari 2015 wordt het RVP niet meer via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten geregeld, en is dus geen verstrekking meer in het kader van de AWBZ. Met

Nadere informatie

Infectiepreventie. De jaarlijkse griepprik

Infectiepreventie. De jaarlijkse griepprik Infectiepreventie De jaarlijkse griepprik 1 De jaarlijkse griepprik Deze folder informeert u over de vaccinatie tegen de seizoensgriep. U krijgt deze folder omdat u, net als uw collega s, ook dit jaar

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

B & W-nota. Onderwerp Vaststelling Notitie Een kwaliteitsslag in de Rampenbestrijdingsorganisatie van Haarlem

B & W-nota. Onderwerp Vaststelling Notitie Een kwaliteitsslag in de Rampenbestrijdingsorganisatie van Haarlem Onderwerp Vaststelling Notitie Een kwaliteitsslag in de Rampenbestrijdingsorganisatie van Haarlem B & W-nota Portefeuille mr. J.J.H. Pop Auteur P. Abma Telefoon 023 5114489 E-mail: pabma@haarlem.nl PD/Veiligheid/2005/547

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 7 - Infectieziekte 7 Infectieziekte Versie april 2012 crisistypen (dreigende) infectieziekte, waaronder op de mens overdraagbare dierziekte (zoönose)

Nadere informatie

Protocol. Gebruik geneesmiddelen en medisch handelen. Structuur deel

Protocol. Gebruik geneesmiddelen en medisch handelen. Structuur deel Protocol Gebruik geneesmiddelen en medisch handelen Structuur deel Primair proces Datum vaststelling Versie 1.0 06 november 2013 Datum herijking Voorgaande versies Verantwoording Uitwerken met Advies van

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvraag

Samenvatting. Adviesvraag Samenvatting Hoewel tuberculose op wereldschaal veel voorkomt, is de ziekte in Nederland geen groot probleem. Vooral migranten uit landen waar wel veel tuberculose is, vormen een risicogroep. Omdat kinderen

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging GVT-team Gespecialiseerde Verpleging Gespecialiseerde Verpleging: liever thuis dan in het ziekenhuis Infuus inbrengen, pijnbestrijding De Gespecialiseerde Verpleging Thuiszorgtechnologie van Cordaan- Thuiszorg

Nadere informatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

Business Continuity en Crisis Management

Business Continuity en Crisis Management Gezond weer thuis! www.klmhealthservices.nl Business Continuity en Crisis Management MANAGING PUBLIC HEALTH CRISES IN DE LUCHTVAART PUBLIC HEALTH CRISES Infectieziekten met ernstig beloop Besmettelijk

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond.

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond. Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond. (2080910270) 1 Wat is uw reactie op het bericht dat de gepromoveerde arts P. uit

Nadere informatie

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk Al jaren is het de dagelijkse praktijk om bij grote, complexe incidenten op te schalen binnen de GRIP-structuur. Deze structuur beschrijft in vier fasen de organisatie

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement a. Functie adviseur gevaarlijke stoffen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub a Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg

Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg Ontstaan huisartsenpost Oprichting 2002 Posten in s-hertogenbosch, Zaltbommel, Oss en Uden Lagere dienstbelasting voor huisartsen Van circa 700 naar 225

Nadere informatie

DRAAIBOEK. Infectieziekten. Opschaling tot GRIP. Besluitvormingsstructuur. GGD crisisteam. Protocollen. GGD Infectieziekten.

DRAAIBOEK. Infectieziekten. Opschaling tot GRIP. Besluitvormingsstructuur. GGD crisisteam. Protocollen. GGD Infectieziekten. DRAAIBOEK WET PUBLIEKE GEZONDHEID SCHIPHOL Infectieziekten Werkprocessen Opschaling tot GRIP Besluitvormingsstructuur GGD crisisteam Protocollen Infectieziekten Werkprocessen Opschaling tot GRIP Besluitvormingsstructuur

Nadere informatie

Rampenplan gemeente Heerhugowaard. Inhoudsopgave

Rampenplan gemeente Heerhugowaard. Inhoudsopgave Rampenplan gemeente Heerhugowaard Inhoudsopgave Vastgesteld door het college van Burgemeester en Wethouders op 08-07-2008 0. Inhoudsopgave Inhoud Dit document bevat de volgende onderwerpen. DEEL A RAMPENPLAN:

Nadere informatie

Griepprik 2013 Informatie over de griepprik 2013

Griepprik 2013 Informatie over de griepprik 2013 Griepprik 2013 Informatie over de griepprik 2013 Uw (huis)arts nodigt u uit voor de griepprik. Deze folder geeft u informatie over de griepprik. Kiest u voor de griepprik? Ga de griepprik dan halen en

Nadere informatie

Protocol voor doseersystemen in de thuissituatie

Protocol voor doseersystemen in de thuissituatie Protocol voor doseersystemen in de thuissituatie Overeengekomen tussen Evean Thuiszorg en Apothekervereniging Departement Noord Holland. Doel van het protocol: Het bevorderen van juist gebruik van geneesmiddelen

Nadere informatie