ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG: EEN STUDIE NAAR DE ROL VAN RELATIEKENMERKEN BIJ GESCHEIDEN EX-KOPPELS.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG: EEN STUDIE NAAR DE ROL VAN RELATIEKENMERKEN BIJ GESCHEIDEN EX-KOPPELS."

Transcriptie

1 ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG: EEN STUDIE NAAR DE ROL VAN RELATIEKENMERKEN BIJ GESCHEIDEN EX-KOPPELS. Auteur: Olivia De Smet i.s.m. Prof. A. Buysse Onderzoeksvraag Ongewenst intrusief gedrag houdt in dat men op (1) een indringende en ongewenste manier (2) een romantische relatie wil nastreven (3) met iemand anders waarmee men geen liefdesrelatie heeft of met wie de liefdesrelatie verbroken is (4) aan de hand van handelingen die de privacy van die andere persoon schenden (Cupach & Spitzberg, 1998, 2004; Langhinrischen-Rohling, Palarea, Cohen, & Rohling, 2000). Het is geweten dat dergelijke gedragingen, zoals de ex-partner blijven overladen met cadeaus, ongewenst blijven bellen, controleren, relatief frequent optreden bij ex-partners na een relatiebreuk en in sommige gevallen zelfs escaleren tot ernstige stalkingsgedragingen (e.g., Spitzberg & Cupach, 2007). Verschillende studies hebben reeds getracht na te gaan waarom sommige gescheiden mensen dergelijk gedrag stellen. Naast de rol van persoonskenmerken blijkt ook dat de aard van de partnerrelatie (zgn. relatiekenmerken) voor de scheiding een belangrijke verklarende factor is. Meer concreet (zie fact-sheet Wanneer ex-partners elkaar niet kunnen loslaten Het voorkomen van ongewenst intrusief gedrag bij Vlaamse ex-gehuwden ), blijken bijvoorbeeld - mensen die meer conflict rapporteren met hun ex-partner voor de scheiding meer ongewenst intrusief gedrag te stellen bij de breuk. - mensen die meer tevreden waren met hun relatie, er meer in investeerden, minder alternatieven hadden om hun behoeften buiten de relatie te vullen en meer angstig gehecht waren aan hun voormalige partner (i.e., afhankelijk waren van hem/haar en schrik hadden erdoor verlaten te worden) meer ongewenste gedragingen te stellen wanneer ze de scheiding zelf niet wouden. - mensen die minder alternatieven hadden om hun behoeften buiten de relatie te vervullen meer ongewenste gedragingen te stellen wanneer ze met veel negatieve emoties reageerden op de relatiebreuk. In de huidige fact-sheet willen we verdergaan op deze vorige bevindingen door de rol van deze relatiekenmerken verder te onderzoeken bij een kleinere groep ex-koppels waarvan beide ex-partners hebben deelgenomen aan het IPOS-onderzoek. Door een groep van exkoppels te bestuderen, kunnen we namelijk een aantal extra verbanden onderzoeken. Zo kunnen we nagaan of hoeveel ongewenst gedrag iemand stelt niet alleen beïnvloed wordt door bvb. hoe tevreden die persoon zelf was in de relatie maar ook door hoe tevreden zijn/haar ex-partner was in die relatie. We kunnen ex-partners namelijk beschouwen als interagerende individuen die beïnvloed worden door elkaars eigenschappen en ervaringen (e.g., Rusbult & Arriaga, 1997). Of, m.a.w., wanneer mensen met elkaar omgaan is het waarschijnlijk dat kenmerken van de ene persoon de andere persoon gaan beïnvloeden. Om deze invloeden die spelen binnen ex-koppels te onderzoeken, maken we gebruik van het in de literatuur veelbesproken Actor-Partner Interdependence Model (Cook & Kenny,

2 2005; Kenny, Kashy, & Cook, 2006). Zoals de naam van het model al doet vermoeden, worden in dit model actor- en partnereffecten bestudeerd. Actoreffecten houden (toegepast op de huidige studie) in dat hoeveel ongewenst gedrag iemand stelt, afhangt van de door de persoon zelf gerapporteerde relatiekenmerken (de eigen gerapporteerde mate van conflict, tevredenheid, investeringen, alternatieven en angstige hechting in de vroegere relatie). Partnereffecten houden in dat hoeveel ongewenst gedrag iemand stelt, afhangt van de door de ex-partner gerapporteerde relatiekenmerken (de mate van conflict, tevredenheid, investeringen, alternatieven en angstige hechting in de vroegere relatie zoals gerapporteerd door de ex-partner). De bedoeling van deze fact-sheet is deze actor- en partnereffecten te onderzoeken. Tevens wordt ook nagegaan of deze actor- en partnereffecten verschillen voor mannen en vrouwen en of bepaalde combinaties van deze actor- en partnereffecten een rol spelen. Beschrijving Project Het IPOS project beoogt scheidingstrajecten te optimaliseren met als doel de levenskwaliteit van gezinnen tijdens en na een scheiding te verhogen. Hiervoor worden gedurende vier jaar personen in scheiding, hun kinderen en scheidingsdeskundigen bevraagd en opgevolgd aan de hand van gestandaardiseerde vragenlijsten. Steekproef Tussen 17 maart 2008 en 16 maart 2009 werd in de rechtbanken te Antwerpen, Mechelen, Gent en Kortrijk aan alle personen in scheiding via folders met antwoordkaarten gevraagd om deel te nemen aan het IPOS project. Van de 8896 kaarten kwamen er 3924 (44%) terug met bereidheid tot deelname, waarvan uiteindelijk 1850 (20,8%) volwassen de IPOS basisvragenlijst volledig invulden. Bijkomend aan deze basisvragenlijst die iedere deelnemer invulde, diende men ook nog één van de 3 bestaande extra vragenlijsten in te vullen. Welke van die 3 vragenlijsten men nog extra invulde, werd door toeval bepaald middels een ad random toewijzing. Van de 1850 mensen vulden 447 personen één van de 3 extra vragenlijsten in die de vragen bevatten rond ongewenst intrusief gedrag. Hoewel deelname van de ex-partner niet vereist was om zelf deel te kunnen nemen aan de IPOS-studie, waren er toch gegevens van 33 IPOS-exkoppels bruikbaar voor de huidige studie. Omdat een steekproef van 33 ex-koppels klein is om betrouwbare uitspraken over te doen, werden in de rechtbank van Gent nog 13 exkoppels extra gerekruteerd, zodat onze totale steekproef voor de huidige studie op 46 exkoppels neerkwam.

3 Resultaten De 46 mannen en vrouwen binnen de ex-koppels stelden ongeveer evenveel ongewenste intrusieve gedragingen na de breuk: mannen stelden gemiddeld 1 à 2 gedragingen na de breuk (M = 1.57, SD = 2.79) en vrouwen gemiddeld 2 à 3 gedragingen (M = 2.80, SD = 6.30). Dit kleine verschil was niet significant (t(90) = , p >.05). Zowel bij de mannen als de vrouwen stelde 65.2% geen enkele ongewenste gedraging en 34.8% minstens één ongewenste gedraging na de breuk. Hieronder volgen de resultaten van de bestudeerde relatiekenmerken, geanalyseerd volgens het Actor-Partner Interdependence Model 1 : Angstige hechting - Een actoreffect: hoe meer angstig gehecht men was tijdens de relatie voor de scheiding (m.a.w., hoe afhankelijker van de ex-partner en hoe meer angst erdoor verlaten te worden), hoe meer ongewenste gedragingen men stelde na de relatiebreuk. Dit was zowel bij de mannelijke als vrouwelijke ex-partners het geval. - Dit actoreffect verschilde bovendien naargelang het partnereffect van angstige hechting (zie Figuur 1): met name hoe meer men angstig gehecht was tijdens de relatie, hoe meer gedrag men stelde, en dit was vooral het geval wanneer de expartner minder angstig gehecht was ten tijde van de relatie. Figuur 1 1 Van elk relatiekenmerk werd het actoreffect en het partnereffect nagegaan, hun interacties met geslacht, alsook de actor-partner interactie.

4 - Een partnereffect volgens geslacht (zie Figuur 2): hoe meer angstig gehecht de vrouwelijke partner was tijdens de relatie, hoe minder ongewenst intrusief gedrag de man stelde bij de scheiding. Het omgekeerde was het geval bij vrouwen: zij stelden juist meer ongewenst intrusief gedrag wanneer hun mannelijke ex-partner meer angstig gehecht was. Figuur 2 Tevredenheid - Een partnereffect volgens geslacht (zie Figuur 3): hoe meer tevreden de vrouw was over de relatie, hoe minder ongewenst intrusief gedrag de man stelde bij de scheiding. Het omgekeerde was het geval bij vrouwen: zij stelden juist meer ongewenst intrusief gedrag wanneer hun mannelijke ex-partner meer tevreden was. Figuur 3

5 Kwaliteit van alternatieven - Een actoreffect volgens geslacht (zie Figuur 4): mannen die minder alternatieven hadden voor de relatie in de periode voor de scheiding, stelden meer ongewenst intrusief gedrag op het moment van de relatiebreuk. Vrouwen, daarentegen, die minder alternatieven hadden, stelden juist minder ongewenst intrusief gedrag. Figuur 4 - Het actoreffect verschilde bovendien naargelang het partnereffect van alternatieven (zie Figuur 5): mensen die minder relatiealternatieven hadden voor de scheiding, stelden vooral meer ongewenst intrusief gedrag als hun partner, in tegenstelling tot henzelf, meer alternatieven had voor de relatie. Figuur 5

6 Investeringen - Een actoreffect: mannen of vrouwen die veel investeerden in hun relatie voor de breuk, stelden meer ongewenst intrusief gedrag t.a.v. hun ex-partner bij een scheiding. Conflict - Een partnereffect: hoe meer conflict de mannelijke of vrouwelijk ex-partner rapporteerde, hoe meer ongewenst intrusief gedrag de andere ex-partner stelde. Besluit In lijn met vorig onderzoek vonden we belangrijke actoreffecten terug van relatiekenmerken. Meerbepaald vonden we dat mensen die meer angstig gehecht waren in de relatie en er meer in investeerden ook meer ongewenst intrusief gedrag stelden bij een relatiebreuk. Interessant was ook de bevinding dat sommige actoreffecten verschillend waren voor mannen en vrouwen. Met name bleken mannen die minder alternatieven hadden voor de relatie in de periode voor de scheiding, bij een relatiebreuk meer ongewenst gedrag te stellen, terwijl dit bij vrouwen net andersom het geval was. Uniek aan deze studie was dat we de mogelijkheid hadden ex-koppels te bestuderen en we daardoor konden onderzoeken of bovenop de rol van de eigen relatiekenmerken ook de relatiekenmerken van de partner bijdragen aan het stellen van ongewenst gedrag. Dit was het geval; we vonden dat de rapportage van conflict door de ene ex-partner gekoppeld was aan het stellen van ongewenst gedrag door de andere ex-partner. Sommige partnereffecten verschilden ook voor mannen en vrouwen; mannen die scheidden van een angstig gehechte vrouw die erg tevreden was met de relatie, stelden in duidelijk mindere mate ongewenst intrusief gedrag. Bij vrouwelijke ex-partners bleek een omgekeerd mechanisme te spelen. Tot slot, verklaarden ook specifieke combinaties van kenmerken van de beide ex-partners het optreden van ongewenst intrusief gedrag. De combinatie van een heel angstig gehecht iemand met een weinig angstig gehechte partner zorgde voor een hogere mate van ongewenst intrusieve gedragingen door de angstig gehechte persoon. En, wanneer iemand met weinig relatiealternatieven een relatie deelde met iemand met veel relatiealternatieven bleek de persoon met minder alternatieven in hogere mate ongewenst gedrag te stellen. Mogelijke implicaties De bovenstaande studieresultaten omtrent ongewenst intrusief gedrag bij ex-koppels zijn vernieuwend t.a.v. de reeds bestaande kennis en hebben een aantal belangrijke implicaties. Ten eerste moet men erop bedacht zijn dat zowel mannen als vrouwen in min of meer dezelfde mate ongewenst intrusief gedrag stellen als ze scheiden van hun partner. Ten tweede is het belangrijk te weten dat als we dit gedrag willen opsporen, verklaren of verhelpen we niet alleen moeten rekening houden met de eigenschappen van de pleger zelf maar ook met de eigenschappen van zijn/haar ex-partner en met de specifieke combinatie van kenmerken van de beide ex-partners. Ten derde verschillen de verklaringsmechanismen en beweegredenen voor het stellen van dit gedrag voor mannen en vrouwen en ook dat moet in therapie, preventie, worden erkend. In het algemeen onderschrijven de bevindingen de principes van systeemtherapeutisch denken en werken, met name dat mensen niet geïsoleerd denken en handelen maar dat mensen relationele wezens zijn die met elkaar verbonden zijn en elkaar continu beïnvloeden. Ook in de context van ongewenst intrusief gedrag blijkt dit het geval te zijn. Verder onderzoek (vooral bij grotere steekproeven ex-koppels) is wel aangewezen om de robuustheid van de bevindingen in deze fact-sheet aan te tonen.

Auteur: Olivia De Smet i.s.m. Prof. A. Buysse. Onderzoeksvraag. Schets

Auteur: Olivia De Smet i.s.m. Prof. A. Buysse. Onderzoeksvraag. Schets Wanneer ex-partners elkaar niet kunnen loslaten Het voorkomen van ongewenst intrusief gedrag bij Vlaamse exgehuwden: doen de omstandigheden van de scheiding en de aard van de vroegere relatie ertoe? Auteur:

Nadere informatie

Rentezoekend Gedrag en Transfers bij Echtscheiding

Rentezoekend Gedrag en Transfers bij Echtscheiding 0 Density.002.004.006.008 Rentezoekend Gedrag en Transfers bij Echtscheiding Auteur: Sietse Bracke i.s.m. Prof. K. Schoors en Prof. G. Verschelden Onderzoeksvraag Wordt rentezoekend gedrag gecompenseerd

Nadere informatie

Wat is de levenskwaliteit bij mensen die een EOT-traject volgen? Hoe evolueert deze levenskwaliteit in de eerste 30 maanden?

Wat is de levenskwaliteit bij mensen die een EOT-traject volgen? Hoe evolueert deze levenskwaliteit in de eerste 30 maanden? Wat is de levenskwaliteit bij mensen die een EOT-traject volgen? Hoe evolueert deze levenskwaliteit in de eerste 30 maanden? Auteur: Ruben Brondeel i.s.m. Prof. A. Buysse Onderzoeksvraag Met als doel de

Nadere informatie

Welke koppels kiezen welk traject? Een analyse op basis van objectieve koppelkarakteristieken met speciale aandacht voor rente-zoekend gedrag

Welke koppels kiezen welk traject? Een analyse op basis van objectieve koppelkarakteristieken met speciale aandacht voor rente-zoekend gedrag Welke koppels kiezen welk traject? Een analyse op basis van objectieve koppelkarakteristieken met speciale aandacht voor rente-zoekend gedrag Auteur: Sietse Bracke i.s.m. Prof. K. Schoors Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar?

Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar? Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar? Auteur: Lut Daniëls i.s.m. Prof. P. Taelman en Prof. A. Buysse Onderzoeksvraag De Belgische wetgever heeft in de bemiddelingswet van 2005 bepaald

Nadere informatie

Input Traject Regeling levenskwaliteit

Input Traject Regeling levenskwaliteit Het belang van facilitatief werken en kwaliteit van scheidingsregelingen voor de levenskwaliteit van ex-gehuwden Auteur: Rachid Baitar i.s.m. Prof P. Rober en Prof. A. Buysse Onderzoeksvraag In deze studie

Nadere informatie

Kinderen en scheidingsdeskundigen: Kinderen toegelaten?

Kinderen en scheidingsdeskundigen: Kinderen toegelaten? Kinderen en scheidingsdeskundigen: Kinderen toegelaten? Auteurs: Katrien Herbots en Elke Roevens i.s.m. Prof. J. Put Onderzoeksvraag Het Kinderrechtenverdrag vormt een geheel van rechten die als minimumstandaard

Nadere informatie

Ongewenst, intrusief gedrag bij ex-koppels: Een onderzoek naar interpersoonlijke invloeden van romantische relatiekenmerken.

Ongewenst, intrusief gedrag bij ex-koppels: Een onderzoek naar interpersoonlijke invloeden van romantische relatiekenmerken. Faculteit Psychologische en 1 e examenperiode Pedagogische Wetenschappen Academiejaar 2011 2012 Ongewenst, intrusief gedrag bij ex-koppels: Een onderzoek naar interpersoonlijke invloeden van romantische

Nadere informatie

Een inhoudsanalyse van EOT-overeenkomsten: een basisportret

Een inhoudsanalyse van EOT-overeenkomsten: een basisportret Een inhoudsanalyse van EOT-overeenkomsten: een basisportret Onderzoeksvraag In deze fact sheet worden de eerste bevindingen van een inhoudelijke analyse van overeenkomsten voorafgaand aan echtscheiding

Nadere informatie

(Groot)ouders en de scheiding van hun zoon/dochter. Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2

(Groot)ouders en de scheiding van hun zoon/dochter. Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 (Groot)ouders en de scheiding van hun zoon/dochter Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 1Vrije Universiteit Brussel, 2 KU Leuven Een echtscheiding is meestal een ingrijpende gebeurtenis voor de ex-partners

Nadere informatie

Grootouders en het welzijn van kleinkinderen na echtscheiding. Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2

Grootouders en het welzijn van kleinkinderen na echtscheiding. Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 Grootouders en het welzijn van kleinkinderen na echtscheiding Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 1Vrije Universiteit Brussel, 2 KU Leuven Grootouders kunnen een belangrijke rol spelen in het leven van

Nadere informatie

Promotor: Prof. dr. Ann Buysse Begeleiding: Lic. Olivia De Smet

Promotor: Prof. dr. Ann Buysse Begeleiding: Lic. Olivia De Smet Academiejaar 2012-2013: Eerste examenperiode Man-Vrouw Verschillen bij Ongewenst, Intrusief Gedrag na Scheiding Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad van Master in de Psychologie, afstudeerrichting

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag ten aanzien van kinderen in de sport in Vlaanderen en Nederland

Grensoverschrijdend gedrag ten aanzien van kinderen in de sport in Vlaanderen en Nederland Grensoverschrijdend gedrag ten aanzien van kinderen in de sport in Vlaanderen en Nederland Een retrospectieve zelfrapportering van ervaringen met psychisch, fysiek en seksueel in de sport voor de leeftijd

Nadere informatie

Het bemiddelingsbeding in de EOT-overeenkomst

Het bemiddelingsbeding in de EOT-overeenkomst Het bemiddelingsbeding in de EOT-overeenkomst R. Hemelsoen m.m.v. K. Herbots en prof. G. Verschelden Onderzoeksvraag In deze fact sheet wordt aan de hand van de sociaalwetenschappelijke methode van de

Nadere informatie

Ongewenst, Intrusief Gedrag bij Homoseksuele versus Heteroseksuele Ex-Partners

Ongewenst, Intrusief Gedrag bij Homoseksuele versus Heteroseksuele Ex-Partners Academiejaar 2012-2013 Eerste examenperiode Ongewenst, Intrusief Gedrag bij Homoseksuele versus Heteroseksuele Ex-Partners Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad van Master in de Psychologie,

Nadere informatie

Samenvatting. Coparenting en Angst van het Kind

Samenvatting. Coparenting en Angst van het Kind Samenvatting Coparenting en Angst van het Kind In dit proefschrift worden verschillende associaties tussen coparenting en angst binnen het gezin getoetst, zoals voorgesteld in het model van Majdandžić,

Nadere informatie

De rol van het sociale netwerk bij (v)echtscheidingen

De rol van het sociale netwerk bij (v)echtscheidingen De rol van het sociale netwerk bij (v)echtscheidingen Catrin Finkenauer, Margreet Visser, Kim Schoemaker, Justine van Lawick, Esther Kluwer, Rachel van der Rijken, & Annelies de Kruiff Kwaliteit contact

Nadere informatie

4 BEPALEN VAN GEWICHTEN

4 BEPALEN VAN GEWICHTEN 4 BEPALEN VAN GEWICHTEN Van het totaal aantal huishoudens die uit het Rijksregister geselecteerd waren (zgn. bruto-steekproef), hebben er een aantal niet meegewerkt aan de enquête. Zulke non-respons veroorzaakt

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

General information of the questionnaire

General information of the questionnaire General information of the questionnaire Name questionnaire: Obsessive Relational Intrusion Original author: Spitzberg & Cupach Translated by: De Smet & Buysse (2008) Date version: 1997 Language: Dutch

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

De relatie tussen kenmerken van de scheidingscontext en ongewenst, intrusief gedrag bij ex-partners

De relatie tussen kenmerken van de scheidingscontext en ongewenst, intrusief gedrag bij ex-partners Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Academiejaar 2012 2013 Eerste examenperiode De relatie tussen kenmerken van de scheidingscontext en ongewenst, intrusief gedrag bij ex-partners Masterproef

Nadere informatie

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011)

Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen 4.3 (2010-2011) Verkeerskundige interpretatie van de belangrijkste tabellen (Analyserapport) D. Janssens, S. Reumers, K. Declercq, G. Wets Contact: Prof. dr. Davy

Nadere informatie

IPOS. IPOS Interdisciplinair Project voor de Optimalisatie van Scheidingstrajecten. Strategisch Basis Onderzoek gefinancierd door het IWT

IPOS. IPOS Interdisciplinair Project voor de Optimalisatie van Scheidingstrajecten. Strategisch Basis Onderzoek gefinancierd door het IWT Een Empirisch Ondersteunde Optimalisatie van Scheidingstrajecten in Vlaanderen: Naar Meer Kwaliteit van Leven voor Gezinnen Tijdens en na Scheiding IPOS Interdisciplinair Project voor de Optimalisatie

Nadere informatie

Does it matter how they matter? Jongeren uit NSG over hoe zij merken dat ze belangrijk zijn voor ouders en hun nieuwe partners.

Does it matter how they matter? Jongeren uit NSG over hoe zij merken dat ze belangrijk zijn voor ouders en hun nieuwe partners. Does it matter how they matter? Jongeren uit NSG over hoe zij merken dat ze belangrijk zijn voor ouders en hun nieuwe partners. Auteur: Sofie Maes i.s.m. Prof. A. Buysse en Prof. P. Rober Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Factsheet: De beleving van een vroege eerste geslachtsgemeenschap

Factsheet: De beleving van een vroege eerste geslachtsgemeenschap Factsheet: De beleving van een vroege eerste geslachtsgemeenschap Katrien Symons (contact: Katrien.Symons@UGent.be) Prof. Dr. Mieke Van Houtte Dr. Hans Vermeersch ACHTERGROND Een vroege eerste geslachtsgemeenschap

Nadere informatie

Samenvatting Inleiding Methode

Samenvatting Inleiding Methode Samenvatting Inleiding In de ene familie komt criminaliteit vaker voor dan in de andere. Uit eerder onderzoek blijkt dan ook dat kinderen van criminele ouders zelf een groter risico lopen op het plegen

Nadere informatie

HET VOORKOMEN VAN ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG BIJ EX-PARTNERS EN DE SAMENHANG MET HECHTINGSSTIJL EN RUMINATIE

HET VOORKOMEN VAN ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG BIJ EX-PARTNERS EN DE SAMENHANG MET HECHTINGSSTIJL EN RUMINATIE Academiejaar 2010-2011 Eerste examenperiode HET VOORKOMEN VAN ONGEWENST INTRUSIEF GEDRAG BIJ EX-PARTNERS EN DE SAMENHANG MET HECHTINGSSTIJL EN RUMINATIE Masterproef neergelegd tot het behalen van de graad

Nadere informatie

Ongewenst Intrusief Gedrag in Partnerrelaties: De Rol van Relatiebetrokkenheid, Volwassen Hechting en Vertrouwen

Ongewenst Intrusief Gedrag in Partnerrelaties: De Rol van Relatiebetrokkenheid, Volwassen Hechting en Vertrouwen Academiejaar 2015-2016 Tweedesemesterexamenperiode Ongewenst Intrusief Gedrag in Partnerrelaties: De Rol van Relatiebetrokkenheid, Volwassen Hechting en Vertrouwen Masterproef II neergelegd tot het behalen

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting Samenvatting In deze studie is de relatie tussen gezinsfunctioneren en probleemgedrag van kinderen onderzocht. Er is veelvuldig onderzoek gedaan naar het ontstaan van probleem-gedrag van kinderen in de

Nadere informatie

JOnG!0: Longitudinale ontwikkeling van opvoeding, kindgedrag en zorg

JOnG!0: Longitudinale ontwikkeling van opvoeding, kindgedrag en zorg Steunpunt WVG Minderbroedersstraat 8 B-3000 Leuven +32 16 37 34 32 www.steunpuntwvg.be swvg@kuleuven.be Rapport 42 JOnG!0: Longitudinale ontwikkeling van opvoeding, kindgedrag en zorg Onderzoeker: Promotor:

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Genderdysforie in kinderen: Oorzaken en Gevolgen Chapter ELEVEN De studies, beschreven in dit proefschrift, richten zich op vier thema s. De eerste hoofdstukken beschrijven twee

Nadere informatie

De interpersoonlijke dynamieken van seksuele pijn Heeft de aanwezigheid van de partner een invloed op seksuele opwinding en vaginale druk?

De interpersoonlijke dynamieken van seksuele pijn Heeft de aanwezigheid van de partner een invloed op seksuele opwinding en vaginale druk? De interpersoonlijke dynamieken van seksuele pijn Heeft de aanwezigheid van de partner een invloed op seksuele opwinding en vaginale druk? Marieke Dewitte Genitale pijn Biopsychosociale conditie: meeste

Nadere informatie

Ik kan zelf beslissen bij wie van mijn ouders ik wil wonen

Ik kan zelf beslissen bij wie van mijn ouders ik wil wonen Ik kan zelf beslissen bij wie van mijn ouders ik wil wonen Auteur: Katrien Herbots i.s.m. Elke Roevens en Prof. J. Put Onderzoeksvraag Kinderparticipatie, als noemer voor de rechten die ervoor zorgen dat

Nadere informatie

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1

Onderzoeksrapport MASS. Fase 1 Onderzoeksrapport MASS Media adolescenten sociale steun stress Fase 1 1 Beste directieleden en leerkrachten, Enkele maanden geleden nam uw school deel aan de eerste fase van het MASS-onderzoeksproject.

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting Inleiding Depressie en angst zijn veel voorkomende psychische stoornissen. Het ontstaan van deze stoornissen is gerelateerd aan een breed scala van risicofactoren, zoals genetische kwetsbaarheid, neurofysiologisch

Nadere informatie

4. Profiel van de respondenten.

4. Profiel van de respondenten. 23 4. Profiel van de respondenten. 4.1 Geslacht : Hoeveel mannen en vrouwen hebben de vragenlijst ingevuld? Aantal deelnemers die geantwoord hebben. 163 vrouwen 132 mannen 163 vrouwen hebben effectief

Nadere informatie

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van

het psychisch functioneren van de ouder, de tevredenheid van de ouders met de (huwelijks)relatie en de gezinscommunicatie. Een beter functioneren van 9 Samenvatting 173 174 9 Samenvatting Kanker is een veel voorkomende ziekte. In 2003 werd in Nederland bij meer dan 72.000 mensen kanker vastgesteld. Geschat wordt dat het hier in 9.000 gevallen om mensen

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De adolescentie is lang beschouwd als een periode met veelvuldige en extreme stemmingswisselingen, waarin jongeren moeten leren om grip te krijgen op hun emoties. Ondanks het feit

Nadere informatie

Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Academiejaar Eerste examenperiode

Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Academiejaar Eerste examenperiode 0 Faculteit Psychologie en Pedagogische wetenschappen Academiejaar 2013-2014 Eerste examenperiode What s in a Name? Een Onderzoek naar de Prevalentie en Risicofactoren voor Verschillende Operationalisaties

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Parenting Support in Community Settings: Parental needs and effectiveness of the Home-Start program J.J. Asscher Samenvatting (Dutch summary) Ouders spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van kinderen.

Nadere informatie

Dutch Summary Acknowledgements Curriculum Vitae

Dutch Summary Acknowledgements Curriculum Vitae Dutch Summary Acknowledgements Curriculum Vitae 184 Welbevinden en hoofdpijn bij adolescenten: de rol van zelfregulatie In dit proefschrift is de rol van zelfregulatie processen voor het welbevinden van

Nadere informatie

ORGANISATIEVERANDERINGEN, JOBSTRESS EN KLANTENSATISFACTIE : NAAR HET «FLEXIHEALTH CONCEPT» SAMENVATTING

ORGANISATIEVERANDERINGEN, JOBSTRESS EN KLANTENSATISFACTIE : NAAR HET «FLEXIHEALTH CONCEPT» SAMENVATTING ORGANISATIEVERANDERINGEN, JOBSTRESS EN KLANTENSATISFACTIE : NAAR HET «FLEXIHEALTH CONCEPT» SAMENVATTING Prof. C. Vandenberghe, coordinateur Université catholique de Louvain Prof. V. De Keyser Université

Nadere informatie

Figuur 1. Intelligentiescores (numerieke, spatiale, verbale en algemene) per geslacht

Figuur 1. Intelligentiescores (numerieke, spatiale, verbale en algemene) per geslacht Tweede luik "Het verschil in schools presteren tussen jongens en meisjes" (literatuurstudie en emprirsche studie) (Jan Van Damme & Agnes De Munter- K.U.Leuven) 1. Welke sekseverschillen in prestaties?

Nadere informatie

Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt

Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Waarom doen sommige personen wel aan sport en anderen niet? In hoeverre speelt genetische aanleg voor sportgedrag een rol? Hoe hangt sportgedrag samen met geestelijke

Nadere informatie

Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen

Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen Wat is belangrijk bij een onderzoek met een intensieve dagboek methode? Valkuilen en voordelen Laura Steenhuis, Hanneke Wigman, Sanne Booij, Roos Willemsen en Marike Fowler Wie zijn wij? Laura Steenhuis

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting De nadelige gezondheidsrisico s/gevolgen van roken en van depressie en angststoornissen zijn goed gedocumenteerd, en deze aandoeningen doen zich vaak tegelijkertijd voor. Het doel

Nadere informatie

Ongewenst intrusief gedrag bij ex-partners: Hoe evolueert het en wat verklaart de evolutie?

Ongewenst intrusief gedrag bij ex-partners: Hoe evolueert het en wat verklaart de evolutie? Academiejaar 2013-2014 Tweedesemesterexamenperiode Ongewenst intrusief gedrag bij ex-partners: Hoe evolueert het en wat verklaart de evolutie? Masterproef II neergelegd tot het behalen van de graad van

Nadere informatie

Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is

Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is Nederlandse samenvatting Bij mensen is er gemiddeld één jongen op één meisje. Wellicht is dit het logische gevolg is van Mendelse overerving. Vrouwen hebben het genotype XX, mannen het genotype XY en een

Nadere informatie

SAMENVATTING Introductie

SAMENVATTING Introductie Introductie Affect heeft een belangrijke functie in de organisatie van gedrag. Affect moet en kan in principe gereguleerd worden, als dit voor iemands doelen van belang is. Dysregulatie van effect verwijst

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Evaluatie van een 24-uur-niet-roken actie

Evaluatie van een 24-uur-niet-roken actie Evaluatie van een 24-uur-niet-roken actie De onderzoeksresultaten van de pre- en post-vragenlijsten December 2011 Uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen, in opdracht van het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie

Nadere informatie

Deel I: Integratie van Opvoeding in het I-Change Model

Deel I: Integratie van Opvoeding in het I-Change Model Samenvatting Hoewel bekend is dat roken schadelijk is voor de gezondheid, beginnen adolescenten nog steeds met roken. Om dit te veranderen is het nodig een beter inzicht te krijgen in de factoren die

Nadere informatie

1.1 Achtergrond. 1.2 Doelstelling van het onderzoek

1.1 Achtergrond. 1.2 Doelstelling van het onderzoek 1.1 Achtergrond Sinds 1994 voert de Vlaamse Overheid onderzoek uit naar het verplaatsingsgedrag van Vlamingen. Dit onderzoek wordt het Onderzoek VerplaatsingsGedrag of OVG genoemd. In het OVG worden een

Nadere informatie

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Nederlandse samenvatting INLEIDING Mensen met een mogelijk verhoogde kans op kanker kunnen zich

Nadere informatie

Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief

Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief Samenvatting Autobiografisch geheugen in longitudinaal perspectief Stabiliteit en verandering in gerapporteerde levensgebeurtenissen over een periode van vijf jaar Het belangrijkste doel van dit longitudinale,

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) (Dutch summary) Een studie naar het welbevinden, psychosociaal functioneren en de verzorgingssituatie van kinderen van gedetineerde moeders Introductie Een overzicht van onderzoeksliteratuur in dit proefschrift

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 83 97 Wanneer gebruiken we kwalitatieve interviews? Kwalitatief interview = mogelijke methode om gegevens te verzamelen voor een reeks soorten van kwalitatief onderzoek Kwalitatief interview versus natuurlijk

Nadere informatie

Facts & Figures: Slachtofferschap van (cyber)pesten

Facts & Figures: Slachtofferschap van (cyber)pesten Facts & Figures: Slachtofferschap van (cyber)pesten 1. Inleiding Erbij horen is een diepgewortelde menselijke behoefte. Opgroeiende tieners richten zich daarvoor doorgaans tot leeftijdsgenoten in hun onmiddellijke

Nadere informatie

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief

Individuele verschillen in. persoonlijkheidskenmerken. Een genetisch perspectief N Individuele verschillen in borderline persoonlijkheidskenmerken Een genetisch perspectief 185 ps marijn distel.indd 185 05/08/09 11:14:26 186 In de gedragsgenetica is relatief weinig onderzoek gedaan

Nadere informatie

Huishoudens die niet gecontacteerd konden worden

Huishoudens die niet gecontacteerd konden worden 4.2. Participatiegraad Om de vooropgestelde steekproef van 10.000 personen te realiseren, werden 35.023 huishoudens geselecteerd op basis van het Nationaal Register. Met 11.568 huishoudens werd gepoogd

Nadere informatie

Toegepaste data-analyse: sessie 3

Toegepaste data-analyse: sessie 3 Toegepaste data-analyse: sessie 3 Mixed Models II: Actor-partner model Corr (Yij, Yik) = σσ 2 kkkkkkkkkkkk σσ 2 kkkkkkkkkkkk+ σσ 2 rrrrrr Je kan deze data niet modelleren a.d.h.v. lineaire regressie. Er

Nadere informatie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie

Samenvatting. Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Opvoeding en thuis omgeving als aangrijpingspunten in de preventie van overgewicht bij kinderen: resultaten van de ChecKid studie Overgewicht is een snel groeiend wereldwijd probleem en is geassocieerd

Nadere informatie

Slachtoffers van woninginbraak

Slachtoffers van woninginbraak 1 Slachtoffers van woninginbraak Fact sheet juli 2015 Woninginbraak behoort tot High Impact Crime, wat wil zeggen dat het een grote impact heeft en slachtoffers persoonlijk raakt. In de regio Amsterdam-Amstelland

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Coparenting and child anxiety Metz, M. Link to publication Citation for published version (APA): Metz, M. (2017). Coparenting and child anxiety General rights It

Nadere informatie

STABLE LOVE, STABLE LIFE?

STABLE LOVE, STABLE LIFE? STABLE LOVE, STABLE LIFE? De rol van sociale steun en acceptatie in de relatie van paren die leven met de ziekte van Ménière Oktober 2011 Auteur: Drs. Marise Kaper Master Sociale Psychologie, Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25815 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25815 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25815 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Jamal, Mumtaz Title: Smoking and the course of anxiety and depression Issue Date:

Nadere informatie

TEVREDENHEID IN ROB- EN RVT INSTELLINGEN: Deel 1: Ervaringen van de bewoners 2001

TEVREDENHEID IN ROB- EN RVT INSTELLINGEN: Deel 1: Ervaringen van de bewoners 2001 3.3. Tevredenheid over de hygiënische- en verpleegkundige verzorging 3.3.1. De hygiënische verzorging (hulp bij het ochtendtoilet) Koor rtee ssaameennvvaat ttinngg ddee hhyyggi iëënni isscchhee zzoor rggeenn

Nadere informatie

S a m e n v a t t i n g 149. Samenvatting

S a m e n v a t t i n g 149. Samenvatting S a m e n v a t t i n g 149 Samenvatting 150 S a m e n v a t t i n g Dit proefschrift richt zich op de effectiviteit van een gezinsgerichte benadering (het DMOgespreksprotocol, gebruikt binnen het programma

Nadere informatie

Do Fathers Matter? The Relative Influence of Fathers versus Mothers on the Development of Infant and Child Anxiety E.L. Möller

Do Fathers Matter? The Relative Influence of Fathers versus Mothers on the Development of Infant and Child Anxiety E.L. Möller Do Fathers Matter? The Relative Influence of Fathers versus Mothers on the Development of Infant and Child Anxiety E.L. Möller Samenvatting 207 Samenvatting Zijn vaders belangrijk? De relatieve invloed

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Titel: Cognitieve Kwetsbaarheid voor Depressie: Genetische en Omgevingsinvloeden Het onderwerp van dit proefschrift is cognitieve kwetsbaarheid voor depressie en de wisselwerking

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG SABINE HELLEMANS PROF. DR. ANN BUYSSE

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG SABINE HELLEMANS PROF. DR. ANN BUYSSE SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG SABINE HELLEMANS PROF. DR. ANN BUYSSE Seksuele gezondheid (WHO, 2002) Een staat van fysiek, emotioneel en mentaal welbevinden met betrekking tot seksualiteit Het is

Nadere informatie

Even voorstellen. Wat is bemiddeling?

Even voorstellen. Wat is bemiddeling? Even voorstellen Mijn naam is Sabine Poel. In 2006 ben ik als klinisch psychologe optie kinderen en jeugdigen afgestudeerd aan de K.U.L. Na mijn afstuderen ben ik als docent aan de slag gegaan en daarnaast

Nadere informatie

Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen?

Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen? Kun je met statistiek werkelijk alles bewijzen? Geert Verbeke Biostatistisch Centrum, K.U.Leuven International Institute for Biostatistics and statistical Bioinformatics geert.verbeke@med.kuleuven.be http://perswww.kuleuven.be/geert

Nadere informatie

De kracht van de leerkracht

De kracht van de leerkracht Wetenschappelijk onderzoek: Perceptie en aanpak van kindermishandeling in het Brussels Nederlandstalig Basisonderwijs Johan Galle & Karolien De Ruyck Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel Prof.

Nadere informatie

In de afgelopen decennia heeft ongehuwd samenwonen overal in Europa. toegenomen populariteit van het ongehuwd samenwonen is onderdeel van

In de afgelopen decennia heeft ongehuwd samenwonen overal in Europa. toegenomen populariteit van het ongehuwd samenwonen is onderdeel van Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) De verschillende betekenissen van ongehuwd samenwonen in Europa: Een studie naar verschillen tussen samenwoners in hun opvattingen, plannen en gedrag. In de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Wereldwijd zijn meer dan 3 miljard mensen afhankelijk van biomassa brandstoffen zoals hout en houtskool om in hun dagelijkse energie behoefte te voorzien. Het gebruik van deze

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

A c. Dutch Summary 257

A c. Dutch Summary 257 Samenvatting 256 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de resultaten van twee longitudinale en een cross-sectioneel onderzoek. Het eerste longitudinale onderzoek betrof de ontwikkeling van probleemgedrag

Nadere informatie

Preventie van wiegendood bij zuigelingen

Preventie van wiegendood bij zuigelingen Preventie van wiegendood bij zuigelingen Edith Hesse Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 71

Nadere informatie

IPOS Eindcongres. Scheiden anders bekeken IPOS...

IPOS Eindcongres. Scheiden anders bekeken IPOS... IPOS Eindcongres Scheiden anders bekeken IPOS... Een multidisciplinaire groep promotoren Ann Buysse, Johan Put, Peter Rober, Koen Schoors, Piet Taelman, Dirk Van de gaer, Gerd Verschelden Een enthousiast

Nadere informatie

Resultaten profiel bewerkers (steekproef, n = 451)

Resultaten profiel bewerkers (steekproef, n = 451) Resultaten profiel bewerkers (steekproef, n = 451) Geslacht Leeftijd Hoogst voltooide opleiding? Werkzaamheid 11% 11% 1 10-19 20-29 30-39 40-49 7% 21% 17% 1 53% Man 89% Vrouw 1 20% 16% 50-59 60-69 70-79

Nadere informatie

1. De partnerrelatie. 1.1 Een relatie in evolutie

1. De partnerrelatie. 1.1 Een relatie in evolutie Mensen zijn sociale wezens. De meeste mensen hebben behoefte aan contact en aan samenleven met anderen. Zowel gezins- en familieleden als vrienden zijn waardevolle schakels in uw sociale netwerk. Dat netwerk

Nadere informatie

Als ouders scheiden: kinderen en hun grootouders Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2

Als ouders scheiden: kinderen en hun grootouders Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 Als ouders scheiden: kinderen en hun grootouders Maaike Jappens 1 & Jan Van Bavel 1,2 1 Vrije Universiteit Brussel, 2 Katholieke Universiteit Leuven Wanneer ouders scheiden, gaan grootouders mogelijk een

Nadere informatie

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten G.E. Wessels Datum: 16 augustus 2013 In opdracht van: Stichting Informele Zorg Twente 1. Inleiding Het belang van mantelzorg wordt in Nederland

Nadere informatie

Internaliserende stoornissen, sekse en emotieregulatie

Internaliserende stoornissen, sekse en emotieregulatie Internaliserende stoornissen, sekse en emotieregulatie Dr. Annemiek Karreman Departement Medische en Klinische Psychologie, Tilburg University Deze presentatie Twee experimentele studies naar de rol van

Nadere informatie

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals

Omdat uit eerdere studies is gebleken dat de prevalentie, ontwikkeling en manifestatie van gedragsproblemen samenhangt met persoonskenmerken zoals Gedragsproblemen komen veel voor onder kinderen en adolescenten. Als deze problemen ernstig zijn en zich herhaaldelijk voordoen, kunnen ze een negatieve invloed hebben op het dagelijks functioneren van

Nadere informatie

Hoe kan het LMN u als arts ondersteunen?

Hoe kan het LMN u als arts ondersteunen? Hoe kan het LMN u als arts ondersteunen? 1. Inleiding Het LMN (Lokaal Multidisciplinair Netwerk) Regio Gent werd in 2010 opgericht ter ondersteuning van de zorgtrajecten en meer algemeen ter ondersteuning

Nadere informatie

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof

Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging Tessa Magnée en Cindy Veenhof Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Tessa Magnée en Cindy Veenhof, Hardloopprogramma Run to The Start stimuleert bewegen en lidmaatschap bij de atletiekvereniging).

Nadere informatie

Presteren ijverige studenten beter? De complexe relatie tussen studentkenmerken, studietijd en studieresultaat.

Presteren ijverige studenten beter? De complexe relatie tussen studentkenmerken, studietijd en studieresultaat. Presteren ijverige studenten beter? De complexe relatie tussen studentkenmerken, studietijd en studieresultaat. VFO STUDIEDAG UNIVERSITEIT HASSELT 13 november 2008 A. Groenen, C. Masui, J. Broeckmans en

Nadere informatie

Onderzoek naar. levenskwaliteit. bij colorectale (ex-)kankerpatiënten. Basisrapport. Met financiële steun van

Onderzoek naar. levenskwaliteit. bij colorectale (ex-)kankerpatiënten. Basisrapport. Met financiële steun van Onderzoek naar levenskwaliteit bij colorectale (ex-)kankerpatiënten Basisrapport Met financiële steun van Onderzoek naar levenskwaliteit bij colorectale (ex-)kankerpatiënten Basisrapport Auteurs: De Gendt

Nadere informatie

Ouderschap en Ouderbegeleiding. Vaardig en weerbaar ouderschap

Ouderschap en Ouderbegeleiding. Vaardig en weerbaar ouderschap Ouderschap en Ouderbegeleiding Vaardig en weerbaar ouderschap Vragen Ouders van jonge kinderen zijn in emotioneel opzicht minder gelukkig dan niet-ouders 1. Klopt 2. Klopt niet Welke stelling klopt? 1.

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Autisme Register, rapportage 20 17 Een initiatief van: (Jong)volwassenen met autisme over zichzelf Ouders/verzorgers over hun kind met autisme Wettelijke vertegenwoordigers over hun naaste met

Nadere informatie

(Na)zorg bewust meten

(Na)zorg bewust meten 26 Het volgen van uitbehandelde patiënten levert waardevolle inzichten op (Na)zorg bewust meten Tekst: Simone Fens, Ellis van Duist, Marjon Woudstra Qualizorg en MTCZorg zijn twee jaar geleden een initiatief

Nadere informatie

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen

Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen SAMENVATTING Aandachtsklachten en aandachtsstoornissen worden geobserveerd in verschillende volwassen klinische populaties, waaronder ook de Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Ook al wordt

Nadere informatie

Jongeren en Gezondheid 2014 : Studie

Jongeren en Gezondheid 2014 : Studie Jongeren en Gezondheid 2014 : Studie Algemeen De studie Jongeren en Gezondheid maakt deel uit van de internationale studie Health Behaviour in School-Aged Children (HBSC), uitgevoerd onder toezicht van

Nadere informatie