BIJDRAGEN VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN 2005

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BIJDRAGEN VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN 2005"

Transcriptie

1 BIJDRAGEN VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN 2005 Conferentiecentrum Bovendonk te Hoeven (Noord-Brabant) 17 en 18 november 2005 Deel 2 Redactie: Prof. drs. C.J. Ruijgrok, voorzitter Prof. dr. F.J.A. Witlox, vice-voorzitter Eindredactie: A. Bunneghem I

2 VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN Deze uitgave bevat de paperbijdragen van de Vervoerslogistieke Werkdagen De stichting Vervoerslogistieke Werkdagen stelt zich tot taak het periodiek organiseren van de Vervoerslogistieke werkdagen teneinde daarmee een platform te scheppen waar vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke groeperingen zoals het bedrijfsleven en de onderzoekswereld, het onderwijs en de overheid elkaar ontmoeten en van gedachten wisselen over de mogelijkheden, behoeften en knelpunten van goederenbehandeling en distributie. De nadruk wordt hierbij gelegd op de relatie tussen het bedrijfsleven enerzijds en de overige genoemde disciplines anderzijds. Deelname aan de Vervoerslogistieke werkdagen staat open voor allen die een schriftelijke bijdrage hebben geleverd, alsmede aan hen die actief hebben meegewerkt aan de organisatie. Het auteursrecht berust bij de auteurs. ISBN NUMMER: Deze uitgave is verkrijgbaar bij: Secretariaat Vervoerslogistieke Werkdagen p/a Connekt Kluyverweg HT Delft Tel: / Fax: Prijs 80,-- (inclusief verzendkosten, excl. 6% BTW) Copyright voor deze uitgave, Connekt, Delft I

3 VOORWOORD Dit jaar organiseren wij voor de twaalfde maal de Vervoerslogistieke Werkdagen (VLW), en voor de tweede maal in het conferentiecentrum Bovendonk te Hoeven (Noord-Brabant). De Vervoerslogistieke Werkdagen zijn een initiatief van een aantal personen afkomstig uit het onderwijs, onderzoeksinstituten, de overheid en het bedrijfsleven. Door het periodiek organiseren van vervoerslogistieke werkdagen willen zij een platform scheppen waar vertegenwoordigers van verschillende maatschappelijke groeperingen zoals het bedrijfsleven, de onderzoekswereld, het onderwijs en de overheid elkaar ontmoeten en van gedachten wisselen over de mogelijkheden, behoeften en knelpunten van goederenoverslag, -vervoer en -distributie. De Vervoerslogistieke Werkdagen werden in 1987 voor de eerste maal georganiseerd. In de loop der jaren is de organisatie van de werkdagen aan verandering onderhevig geweest. Er is een stichting in het leven geroepen en het reglement voor deelname is enigszins aangepast. Bovendien is besloten het evenement jaarlijks te laten plaatsvinden. Maar het unieke concept van de Vervoerslogistieke Werkdagen is altijd gehandhaafd. Zo zijn de werkdagen geworden tot wat ze nu zijn: een intensieve en enthousiasmerende tweedaagse bijeenkomst met goederenvervoer als centraal thema. De bundeling van bijdragen die voor u ligt, speelt hierbij een belangrijke rol. De deelnemers hebben hun bijdragen van tevoren schriftelijk ingediend, waardoor men van elkaars bijdragen kan kennisnemen voordat de dagen beginnen. Deze werkwijze bevordert een vruchtbare discussie tijdens de werkdagen zelf. Maar ook dankzij deze bundeling van bijdragen in boekvorm blijft de inhoud gemakkelijk toegankelijk voor alle geinteresseerden, met name uit het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs. Vanaf dit jaar zijn de papers van de laatste Werkdagen ook toegankelijk via internet: Ook deze keer hebben de leden van het bestuur tezamen met het secretariaat, ondergebracht bij Connekt, veel werk verricht om de Vervoerslogistieke Werkdagen 2005 tot een succes te maken. Onze dank gaat naar allen uit, maar een speciaal woord van dank gaat naar Anne Bunneghem, voor het zorgvuldig editen en verzorgen van de lay out van deze proceedings. September 2005 Namens het bestuur van de Vervoerslogistieke Werkdagen Prof. drs. C.J. Ruijgrok, voorzitter Prof. dr. F.J.A. Witlox, vice-voorzitter I

4 INHOUDSOPGAVE Voorwoord... I Inhoudsopgave...II Samenstelling bestuur Vervoerslogistieke Werkdagen V Samenvattingen vervoerslogistieke werkdagen VI Auteursregister...XXI Deel 1 Maatschappelijke ontwikkelingen, vervagende grenzen en een nieuwe strategie voor logistieke knooppunt Nederland...1 D.A. van Damme Europese distributiecentra in Vlaanderen...10 H. De Wachter De economische betekenis van het railgoederenvervoer...24 G.J. Nieuwenhuis, H.B. Roos De economische betekenis van het goederenwegvervoer...32 B. Kuipers, J. Francke, J. Zoller Kansen en belemmeringen voor de efficiëntere inrichting van goederenstromen naar zorginstellingen...39 H.-H. Glöckner, R. Pieters, J. Reitsma, S.J.C.M. Weijers Multimodaal transport van bouw- en sloopafval: mogelijkheden en randvoorwaarden...50 H. Voordijk, H. Kleinlugtenbelt Supply Chain Management in Fashion...58 D. Veldstra-Croiset, M. van Alphen Responsiviteit in logistieke netwerken: tijdwinst door innovatiekracht...63 K. Verweij Draagvlakstudie in de sierteelt : tracking & tracing van veilingkarren...76 S. Weijers, E. Vooren Beknopt businessplan Railterminal Hoofddorp...88 C.G.A. Hoenders, R.H.J. Rodenburg Lange innovatieve, intermodale en interoperationele goederentreinen (LIIIFT) in de corridor Rotterdam-Antwerpen-Frankrijk. Is er een markt, gegeven de prestaties en rail netwerkomgeving van LIIIFT-treinen? E. Kreutzberger, R. Konings, M. Janic, N. Ahsman, E. Peetermans, M. Stubenitzky Specifying fair service levels in modal choice modelling: Is road transport being favored? 119 W. Dullaert, E.-H. Aghezzaf, B. Raa, B. Vernimmen II

5 De logistieke keten-swot als handig hulpmiddel voor het MKB om betere resultaten te behalen B. Lammers, M.J. Ploos van Amstel, B. Schoonderwoerd Digitale bereikbaarheid van stedelijke lokaties A. Bunneghem, B. Derudder, W. Dullaert, F. Witlox 1-loket voor kennis- en financieringsvragen over logistiek en goederenvervoer. To be or not to be?! B. Eshuis, J. Dirks, C. Cornelissen III

6 Deel 2 TRANS-TOOLS: TOOLS for TRansport forecasting ANd Scenario testing: A focus on the logistic module M. Snelder, A. Burgess Meten is weten. Maar wat is weten? J. Kiel, J. Bozuwa, M. Kraan Can multiple sourcing reduce total logistics costs? A case study W. Dullaert, B. Raa, B. Vernimmen, F. Witlox Goederenvervoer en richtlijnen: uitvoeringsrichtlijnen faciliteren homogene beleidsuitvoering T. de Wit Communicatieplatformen voor multimodaal vervoer in de Benelux - Een doorlichting van bestaande systemen W. Dullaert, S. Bernaer, B. Vernimmen, F. Witlox Innovatie in het goederenvervoer?! De mogelijke rol van het ministerie van VenW bij innovatie in het goederenvervoer A. Levinga Implementatie van RFID afhankelijk van vele factoren M. Ludema, T. Smit, Opportuniteiten in het afstemmen van vraag en aanbod in het goederenvervoer B. Vannieuwenhuyse, M. Misschaert Het afwegen van voor en nadelen van samenwerking in de logistiek C.J. Ruijgrok, B. Groothedde Scared or careful? F. Cruijssen, W. Dullaert A framework for horizontal cooperation in logistics S. Verstrepen, M. Cools, F. Cruijssen, W. Dullaert Knelpunten en behoeften bij achterlandverbindingen Vlaamse havens M. Misschaert, B. Vannieuwenhuyse IV

7 SAMENSTELLING BESTUUR VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN 2005 A.J.H. Weenink Prof. Drs. C.J. Ruijgrok (voorzitter) Prof. Dr. F. Witlox (vice-voorzitter) Drs. M. Leijnse (secretaris a.i.) Drs. F.P.A. Steijn (penningmeester) Prof. Dr. P. van Beek Prof. Dr. A. van Breedam Prof. Dr. Ir. P.H.L. Bovy Prof. Dr. Ir. D. Cattryse Prof. Dr. W. Dullaert Ir. S.J.C. Huiberts Drs. J.F. Jeekel Prof. Ir. L.H. Immers Drs. M.M. Kraan Ir. A.L. Kruse Drs. B.R.H. Lammers Drs. M. Muller Ir. R.H.J. Rodenburg Prof. Drs. H.B. Roos erelid TNO/Universiteit van Tilburg Universiteit Gent Connekt Transport en Logistiek Nederland Landbouwuniversiteit Wageningen Vlaams Instituut voor de Logistiek TU Delft Katholieke Universiteit Leuven Institute of Transport and Maritime Management Koninklijk Nederlands Vervoer Adviesdienst Verkeer en Vervoer TNO/Katholieke Universiteit Leuven Policy Research Corporation Nationale Vervoersacademie/Hogeschool Venlo EVO Ministerie van Verkeer en Waterstaat VeLA/Errocon BV Erasmus Universiteit Rotterdam V

8 SAMENVATTINGEN VERVOERSLOGISTIEKE WERKDAGEN 2005 VI

9 DEEL 1 Maatschappelijke ontwikkelingen, vervagende grenzen en een nieuwe strategie voor logistieke knooppunt Nederland Nederland als logistiek knooppunt, ook wel de gateway to Europe genoemd, heeft het moeilijk. De concurrentie tussen zowel ondernemingen als logistieke knoopunten neemt toe. Het economisch zwaartepunt van Europa verschuift in Oostelijke richting ten gevolge van de uitbreiding van de Europese Unie. Dit betekent dat er steeds meer gateways to Europe denkbaar zijn. In dit artikel wordt ingegaan op het uitgangspunt dat het logistiek knoopunt Nederland sterker gemaakt kan en moet worden door niet uitsluitend te richten op logistieke aspecten en factoren, zoals doorlooptijd en kosten. Er zal tevens rekening moeten worden gehouden met factoren, zoals kennis, kunst & cultuur. Dit uitgangspunt wordt onderbouwd op drie manieren. In de eerste plaats door in te gaan op ontwikkelingen in de samenleving, het bedrijfsleven en de logistiek, waarbij in toenemende mate sprake is van vervagende grenzen of blurring boundaries. In de tweede plaats wordt aangesloten bij vestigingsplaatsfactoren voor ondernemingen bij hun keuze voor een logistiek knooppunt. Ten derde door uit te gaan van een brede definitie van een logistiek knooppunt. Afgesloten wordt met aanbevelingen voor een nieuwe strategie voor het logistiek knoopunt Nederland. D.A. van Damme, Hogeschool van Amsterdam en Capgemini Europese Distributiecentra in Vlaanderen Meerdere studies hebben reeds het economisch belang van het vestigen van Europese Distributiecentra (EDC s) voor een regio aangetoond. Het doel van deze studie van het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL) is een inventarisatie en analyse van de bestaande EDC s in Vlaanderen om deze zowel kwantitatief als kwalitatief in kaart te brengen, waardoor een duidelijk beeld ontstaat van hun aandeel in de logistieke sector in Vlaanderen. Vlaanderen beschikt vandaag over 400 EDC s. Met een oppervlakte van km², betekent dit dat er 3 EDC s/km² gevestigd zijn. Ter vergelijking: Nederland heeft een EDC-bestand van 900 EDC s, over een oppervlakte van km²; een dichtheid van 2 EDC s/km². In totaal genereren de Vlaamse EDC s 6,6 miljard euro of 4% van het BBP in Vlaanderen en zorgen zij voor een tewerkstelling van VTE (voltijdse equivalenten). Analyse van een beperkte steekproef (N=45) toonde aan dat bij 47% van de EDC s een bijkomende investering volgde op deze van het EDC, hetzij in een productievestiging, een Europees hoofdkwartier (EHQ) of een call center. Deze cijfers bewijzen een groot economisch belang voor het aantrekken van EDC s naar de Vlaamse regio. Het aantrekkelijk maken van deze regio als gateway to Europe met de reeds welgekende voordelen zoals ideale ligging bij consumptie- en industriële centra, goede talenkennis e.d. is dan ook een topprioriteit en dient zo te blijven. In dit document wordt een korte toelichting gegeven van de belangrijkste kenmerken van de onderzochte EDC s waarna conclusies en beleidsaanbevelingen geformuleerd worden. H. De Wachter, Vlaams Instituut voor de Logistiek VII

10 De economische betekenis van het railgoederenvervoer In de paper zijn de elementen opgenomen, waarmee de economische betekenis van het railgoederenvervoer bepaald kunnen worden. Traditioneel wordt de economische betekenis afgeleid uit de bijdrage aan het bruto nationaal product, de betalingsbalans en de arbeidsmarkt. Daaraan toegevoegd worden vaak de milieuaspecten. Een volledige calculatie van de economische betekenis is thans nog niet mogelijk, er zijn echter voldoende indicatoren, waaruit zou blijken dat er sprake is van een economisch belang van deze sector. Het economische belang wordt gedefinieerd als het saldo van kosten en opbrengsten voor vijf actoren: 1. verladers 2. vervoerders 3. overheid 4. economie 5. leefomgeving. De uiteindelijke betekenis van het vervoer ligt in de bijdrage aan het maximeren van het consumentensurplus. Indien verladers transportdiensten weten in te kopen tegen lagere prijzen dan ontstaat een hoger consumentensurplus. Verladers kiezen dus voor spoorvervoer, indien daarmee een economisch voordeel is te halen. Keuzefactoren zijn daarbij het prijsniveau, transporttijd, betrouwbaarheid, veiligheid en de mogelijkheden van tracking en tracing. Het economische voordeel is voor een verlader te vergroten door een verbetering van de toegang tot het spoorwegsysteem te realiseren. Dit is onder meer mogelijk door de aanleg van spooraansluitingen te verbeteren, een goede toegang tot terminals te scheppen of door de ontwikkeling van distributiecentra met spooraansluiting. Railvervoerders realiseren een bescheiden positief economisch resultaat. Door een voortdurende verbetering van de efficiency na te streven, kan het resultaat verbeterd worden. De efficiency zal vooral bij de grootste kostensoorten, te weten tractiemiddelen en personeel, gerealiseerd moeten worden. De primaire rol van de overheid ten aanzien van het railgoederenvervoer is het beschikbaarstellen van infrastructuur. Het saldo van opbrengsten uit en kosten van de infrastructuur is de basis van het economische belang voor de overheid. Daarnaast kan de overheid een beleid voeren ter stimulering van een economische sector, zoals het goederenvervoer in het algemeen of het railgoederenvervoer in het bijzonder. De economische betekenis van het railgoederenvervoer voor de economie heeft betrekking op de effecten voor afgeleide markten, zoals direct gerelateerde activiteiten (bijvoorbeeld onderhoudsbedrijven, financierings- en leasebedrijven) en de concurrentie-effecten. Deze laatste categorie heeft betrekking op de versterking van de concurrentiepositie van de Nederlandse economie door het belang voor mainports, industriële locaties en logistieke functies. In deze functie gaat het niet alleen om het railgoederenvervoer, maar vooral om de volledige vervoersketen, waar de trein onderdeel van is. De betekenis van het railgoederenvervoer voor de leefomgeving is te meten door de kosten van emissies, van veiligheid en van geluid te meten en te vergelijken met deze kosten van andere modaliteiten. Het railgoederenvervoer veroorzaakt negatieve effecten op de leefomgeving. De milieubalans is echter relatief gunstiger in vergelijking met het wegvervoer. Een modal shift van weg naar rail (of binnenvaart) wordt over het algemeen gezien als een bijdrage voor de leefomgeving. In die zin heeft het railgoederenvervoer een positieve milieubalans. De relatieve voorsprong die spoorwegen hebben, dient echter met de juiste technische ontwikkeling, behouden te blijven. Op basis van de analyse in dit document kan afsluitend geconcludeerd worden, dat het railgoederenvervoer een positieve economische betekenis heeft voor Nederland. Een nadere onderbouwing met kwantitatief onderzoek is echter gewenst. G.J. Nieuwenhuis, Nieuwenhuis Rail Expertise H.B. Roos, Erasmus Universiteit Rotterdam VIII

11 De economische betekenis van het goederenwegvervoer In dit artikel doen wij verslag van de resultaten van een onderzoek dat TNO in 2005 heeft afgerond in opdracht van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat naar de wisselwerking en verwevenheid tussen de sector goederenwegvervoer en de Nederlandse economie. Ten eerste is de omvang van de sector goederenwegvervoer vastgesteld, gecorrigeerd naar ontwikkelingen als het eigen vervoer. Ten tweede is de verwevenheid van de sector goederenwegvervoer met de Nederlandse economie als geheel vestgesteld op basis van een input-outputanalyse. Ten derde is de strategische betekenis van de sector bepaald en tenslotte is een eenvoudig denkmodel ontwikkeld waarmee de relatie tussen het goederenwegvervoer en het functioneren van de economie is gekwantificeerd en waarmee enkele what if-analyses zijn uitgevoerd naar belangrijke beleidsissues. Daarbij ging het om issues als de invoering van prijsbeleid heffingen op het vrachtverkeer in Duitsland, in Duitsland en Nederland en zowel voor personen- als goederenvervoer in de EU, de invoering van beleid gericht om in te spelen op de toenemende concurrentie in het wegvervoer en de vermindering van het marktaandeel van Nederlandse vervoerders of een verdere toename van de verkeersvertragingen voor het wegvervoer in Nederland. B. Kuipers, TNO BU Mobiliteit en Logistiek J. Francke, Adviesdienst Verkeer & Vervoer, Ministerie van Verkeer en Waterstaat J. Zoller, Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart, Ministerie van Verkeer en Waterstaat Kansen en belemmeringen voor de efficiëntere inrichting van goederenstromen naar zorginstellingen Logistiek is op dit moment een hot item in de zorg. Er zijn sinds kort veel initiatieven op logistiek gebied. Temidden van Diagnose Behandel Combinaties, nieuwe budgetteringsstructuren, het voortbestaan van maatschappen in ziekenhuizen en een prominente rol van verzekeringsbedrijven ziet de politieke wereld kansen, en de zorg nogal wat bedreigingen in de logistiek. In dit paper beschrijven we de eerste resultaten van een logistiek vernieuwingstraject dat we voor ogen hebben in de zorg-goederenlogistiek: het project Europese ZorgNetwerken (EZN). In het EZN project gaan de marktpartijen gezamenlijk op zoek naar een oplossingsrichting in de goederenlogistiek waarbij elk van de partijen iets te winnen heeft en die op ketenniveau het beste is. Het is het eerst gestarte onderdeel van het Europese Netwerkenproject van Transumo. EZN is geïnitieerd door Vos Logistics Organizing, SCA, Sogeti en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). Inmiddels participeren ook TNO-INRO, Zorginstelling Pantein, Nabuurs Transport en de Provincie Gelderland. Van aanvang af hebben enkele studenten van de HAN het project ondersteund met afstudeeronderzoek waarvan enkele resultaten in dit paper gepresenteerd worden. Het paper start met een analyse van de huidige logistieke grondvorm, en vervolgt met de context en de kansen en belemmeringen die deze bieden voor de efficiëntere inrichting van goederenstromen naar zorginstellingen. Dr. H.-H. Glöckner, Docentonderzoeker Logistiek en Allianties, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Drs. R. Pieters, Docentonderzoeker Logistiek en Allianties, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen J. Reitsma, Studentonderzoeker, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Drs. S. Weijers, Lector Logistiek en Allianties, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Multimodaal transport van bouw- en sloopafval: mogelijkheden en randvoorwaarden De sloop van van woningen, kantoren, scholen en infrastructuur leidt tot grote stromen bouw- en sloopafval (BSA). Het transport van BSA vindt momenteel vrijwel uitsluitend per vrachtwagen plaats. Het doel van dit onderzoek is om twee alternatieven voor het vervoer van BSA (vervoer uitsluitend over de weg of multimodaal vervoer van BSA in combinatie met grootschalige verwerking) met elkaar vanuit IX

12 logistiek kostenoogpunt te vergelijken middels een scenarioanalyse. Centrale vraag is of de kostenstijging in het scenario van de grootschalige verwerking van BSA door toename van de vervoersafstanden gecompenseerd wordt door een verschuiving van wegtransport naar binnenvaart. Voornaamste conclusie is dat de combinatie van multimodaal transport en grootschalige verwerking van BSA alleen dan een kostenaantrekkelijke optie zijn als andere factoren de hogere logistieke kosten opvangen. Dr. H. Voordijk, Universiteit Twente, Civiele Technologie en Management H. Kleinlugtenbelt, Universiteit Twente, Civiele Technologie en Management Supply Chain Management in Fashion Binnen de opleiding Logistiek en Technische Vervoerskunde aan de Amsterdamse Hogeschool voor Techniek is het lectoraat Logistiek ingesteld. Een van de thema s die onderzocht wordt voor dit lectoraat is De supply chain van tijdkritische producten. Uitgangspunt hierbij is een artikel van Fisher, die een onderscheid maakt tussen innovatieve en basis producten. Voor de innovatieve producten is snelheid van de logistiek de kritische factor, en voor functionele of basis producten zijn kosten van de logistiek de kritische factor. Het onderzoek spitst zich toe op de Nederlandse fashion branche. Er is een vooronderzoek gehouden bij een aantal Nederlandse fashionbedrijven. De voorlopige resultaten die getrokken kunnen worden zijn drieledig. Als eerste is het onderscheid van Fisher niet of nauwelijks in de Nederlandse fashionbedrijven terug te vinden. Als tweede resultaat is gevonden dat ook al is er een onderscheid tussen innovatieve en functionele producten er geen verschillende logistieke aansturing plaats vindt. Als laatste voorlopige resultaat staat dat een bedrijf zich altijd richt op kostenbesparing of op kwaliteit. Vervolgonderzoek zal plaatsvinden door een aangepaste enquête te houden bij meerdere bedrijven in de Nederlandse fashionmarkt. De verwachting hierbij is dat het onderscheid tussen innovatieve en functionele producten ook dan niet naar voren zal komen, maar wel het onderscheid tussen de standaard collectie en de tussentijdse collecties. D. Veldstra-Croiset, opleiding Business Logistics M. van Alphen, Hogeschool van Amsterdam Responsiviteit in logistieke netwerken: tijdwinst door innovatiekracht In het VLW-paper Hoog Responsieve Netwerken: succesvol inspelen op vraagonzekerheid (Verweij 2004) is aan de hand van de business case Zara een overzicht gegeven van de strategische kansen die een hoog responsief logistiek netwerk aan bedrijven biedt. Het logistiek netwerk van Zara is geheel ingericht om binnen 2 tot 3 weken trendy fashion kleding te ontwerpen, produceren en in de kledingrekken van de 600 filialen te hebben hangen. Op deze wijze ondersteunt de logistiek de hoog responsieve bedrijfsfilosofie van Zara, en is het bedrijf uitgegroeid tot een multinational met een omzet van 4,6 miljard euro in 2002 en een structurele jaarlijkse winstgroei van rond de 10% (Ferdows, Lewis en Machuca 2003). Een hoog responsief logistiek netwerk is essentieel voor Zara geweest om haar doelen te bereiken. Wat zijn de mogelijkheden van hoge responsiviteit voor bedrijven in Nederland en België? Dit paper tracht een overzicht te geven van de kansen, waarbij een onderscheid gemaakt tussen drie categorieën van responsiviteit in de logistiek. Met behulp van de business case Toyota MME (case informatie uit Business Logistics, april 2004) zal worden aangegeven waar praktische kansen van een responsieve inrichting van de distributie voor bedrijven liggen. K. Verweij, TNO Business Unit Mobiliteit en Logistiek, Adviseur Logistiek en Transport X

13 Draagvlakstudie in de sierteelt: Tracking & tracing van veilingkarren De veilingkar is met regelmaat inzet van conflicten in de logistieke keten van sierteeltproducten. Er verdwijnen geregeld veilingkarren, ze raken beschadigd. Andersom is de veilingkar mogelijk een interessant vehikel voor het aansturen van logistieke processen. In dit paper verkennen we de mogelijkheden daartoe, aan de hand van een marktverkenning en pilot die is uitgevoerd door Softwarebedrijf Waremasters, Veiling Oost Nederland en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Er is een tracking & tracing systeem ontwikkeld om de locatie en status van de ladingdragers in de logistiek keten systematisch kunnen volgen. Dat zou het tevens mogelijk maken de logistieke stromen te volgen en aan te sturen. Door aan de voertuigstromen informatiestromen te koppelen over die voertuigen èn goederen, zouden niet alleen administratieve kosten bespaard kunnen worden, knelpunten en directe kosten zichtbaar worden, maar zou ook de logistieke keten beter aangestuurd kunnen worden. Onderzocht is onder welke condities het tracken & tracen van veilingkarren een aanvaardbare optie is voor alle partijen in de sierteeltketen in Midden-Oost Nederland. S. Weijers, Lector Logistiek en Allianties, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen E. Vooren, Docentonderzoeker Logistiek en Allianties, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Beknopt businessplan Railterminal Hoofddorp Een probleem bij het bevorderen van een reguliere treindienst voor vracht van en naar de Amsterdamse regio is het ontbreken van een geschikte terminal voor de overslag van laadeenheden van rail naar weg en omgekeerd. Om dit probleem het hoofd te bieden heeft de directie van het Rail Service Center Rotterdam (RSCR) besloten een beknopt businessplan op te stellen voor een mogelijke realisatie van een railterminal bij het opstelterrein Hoofddorp. Uitgangspunt is het overslaan van trailers via horizontale overslag ("trailers on train").twee varianten zijn hierbij onderzocht, namelijk het toepassen van het Sailsysteem en het Tatrasysteem. Het Sailsysteem bestaat uit een klein voertuig dat langs de trein heen en weer kan rijden met rubber wielen aan beide zijden van de trein. Op dit voertuig kan het steunpunt van de trailer worden bevestigd waardoor deze op eigen wielen in de lengterichting over de trein kan worden getrokken. Het Tatrasysteem betreft toepassing van een techniek waarbij de trailer op de terminal in een losse bak wordt gereden. Deze bak wordt vervolgens met een kraan of reachstacker op een wagon geplaatst waaruit de laadvloer is verwijderd. Het lossen van de trein gebeurt op dezelfde wijze in omgekeerde volgorde. Het Tatrasysteem vergt meer ruimte dan het Sailsysteem. Daardoor zijn vooral de stichtingskosten van de terminalinfrastructuur van het Tatrasysteem hoger dan die van het Sailsysteem. De exploitatiekosten van beide systemen verschillen maar weinig van elkaar, zij het dat het Tatrasysteem iets duurder is vooral bij lage aantallen overgeslagen trailers per jaar. Voor beide systemen geldt dat een enigszins acceptabel overslagtarief alleen haalbaar is indien de stichtingskosten niet behoeven te worden verrekend in de kostprijs van het tarief, zolang tenminste het aantal overgeslagen trailers beneden trailers per jaar blijft. C.G.A. Hoenders, directeur Rail Service Center Rotterdam BV R.H.J. Rodenburg, Errocon BV XI

14 Lange innovatieve, intermodale en interoperationele goederentreinen (LIIIFT) in de corridor Rotterdam-Antwerpen-Frankrijk. Is er een markt, gegeven de prestaties en rail netwerkomgeving van LIIIFT-treinen? LIIIFT (= Long Innovative, Intermodal and Interoperational Freight Trains) is een Frans, Nederlands en Belgisch consortium in het kader van Interreg NWE. Het onderzoeks- en ontwikkelingsproject onderzoekt de economische en technische haalbaarheid van intermodale treinen in de corridor Rotterdam- Amsterdam-Parijs en verder; treinen die langer zijn dan de huidige treinen, bijvoorbeeld 1000m. De schaalgrootte van de trein en opzet van diensten zou tot relevante kostenreducties en kwaliteitsverbeteringen leiden. Een belangrijke eerste stap in het project is de marktverkenning. Dit artikel beschrijft de methode en uitkomsten van de marktverkenning, met name van de modal shift analyse. Een uitkomst is dat er in bepaalde scenario s van railnetwerkomgeving en stromenbundeling in de nabije toekomst zo een markt is en in de tussentijd voor treinen met conventionele lengtes. De toekomstige railnetwerkomgeving is wellicht een van de belangrijkste succesfactoren voor de haalbaarheid van een LIIIFT-trein. E. Kreutzberger, TU Delft, Onderzoeksinstituut OTB R. Konings, TU Delft, Onderzoeksinstituut OTB M. Janic, TU Delft, Onderzoeksinstituut OTB N. Ahsman, European Rail Shuttle B.V. E. Peetermans, B-Cargo, Holding M. Stubenitzky, Havenbedrijf Rotterdam Specifying fair service levels in modal choice modelling: Is road transport being favored? In a stochastic supply link between a supplier and a receiver, the receiver will call upon the supplier who can replenish his inventory at the lowest total cost. This total cost typically contains the order costs, transportation costs and inventory costs. A crucial component of the inventory costs are the costs of safety stock, i.e. the stock held as a buffer against delays in receipt of orders or changes in customer buying patterns. The optimal amount of safety stock can either be derived from the cost of a stockout or from an imposed service level. In the literature there exist several ways to model the service level and the definition used can have an important impact on the derived level of safety stock. In this paper the literature on the inventory-theoretic framework for transport selection is surveyed, with particular emphasis on the use of service level definitions. A real-life case study is used to illustrate the impact of these service level definitions on the total logistics costs. W. Dullaert, University of Antwerp, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp E.-H. Aghezzaf, Ghent University, Department of Industrial Management B. Raa, Ghent University, Department of Industrial Management B. Vernimmen, University of Antwerp, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp De logistieke keten-swot als handig hulpmiddel voor het MKB om betere resultaten te behalen Uit de praktijk blijkt dat er voor ondernemingen in het MKB een drempel is om over logistiek in het algemeen, en ketenlogistiek in het bijzonder, te spreken. Deze paper beschrijft hoe deze drempel wordt verlaagd zodat de weg naar een beter bedrijfs- en ketenresultaat bewandeld kan worden. Hiertoe wordt het instrument logistieke keten-swot geïntroduceerd. De kern: bedrijven in dezelfde keten bekijken gezamenlijk wat de sterktes en zwaktes, kansen en bedreigingen zijn voor hun keten. Hieruit wordt een ketenmissie (wat willen we?) en ketenstrategie (hoe bereiken we dat?) afgeleid. Vervolgens wordt vanuit deze gemeenschappelijke visie teruggeredeneerd om te bekijken welke partij wat moet verbeteren om XII

15 samen sterker te worden. In het project Besparen in Ketens van EVO s SCM-netwerk wordt deze methode binnenkort toegepast. B. Lammers, Manager cluster Vervoermarkten, EVO M.J. Ploos van Amstel, Senior Manager Account Management & Marketing, Centraal Boekhuis B. Schoonderwoerd, Directeur Logistiek, Technische Unie Digitale bereikbaarheid van stedelijke lokaties Bereikbaarheid is een belangrijk element bij de lokatiekeuze van bedrijven. ICT, het concept van de realtime company, e-logistics en dergelijke meer, zorgen er voor dat internet en communicatietechnologie een andere dimensie geven aan het begrip bereikbaarheid. Naast het meten van bereikbaarheid in de klassieke zin van het woord kan eveneens een maat voor de digitale bereikbaarheid uitgedacht worden. Zowel op wereldschaal als op Europese schaal wordt binnen deze bijdrage de digitale bereikbaarheid van stedelijke lokaties nagegaan en wordt de gelijkenis onderzocht tussen het wereldstedennetwerk (op basis van luchtvaartdata) en het virtuele netwerk. A. Bunneghem, Universiteit Gent, Vakgroep Geografie B. Derudder, Universiteit Gent, Vakgroep Geografie W. Dullaert, Universiteit Antwerpen, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp F. Witlox, Universiteit Gent, Vakgroep Geografie 1-loket voor kennis- en financieringsvragen over logistiek en goederenvervoer. To be or not to be?! De informatievoorziening en doelgroepbenadering op het gebied van ondersteuning van het goederenvervoer is versnipperd. De opzet van 1-loket voor informatievoorziening en doelgroepspecifieke communicatie richting het goederenvervoer kan helpen in een effectivere benadering van de doelgroepen, en meer duidelijkheid in het woud van subsdies, programma s, kennis en vaardigheden op goedernvervoergebied. De vraag is echter hoe dit op te zetten?! Deze paper beschrijft een oplossingsrichting die bestaat uit de volgende elementen: 1. Gaan organiseren van doelgroepgerichte communicatie (i.p.v. regeling/programma georiënteerde communicatie) 2. Daarmee samenhangend opzetten van een doelgroepgericht website, waar (doorverwijzings)informatie over a) financiele ondersteuning en b) kennis kan worden gevonden. 3. Ondersteuning aan de doelgroepen door "1-loket goederenvervoermedewerker"; Telefonisch en/of door middel van persoonlijke gesprekken. B. Eshuis, SenterNovem J. Dirks, SenterNovem C. Cornelissen, SenterNovem XIII

16 DEEL 2 TRANS-TOOLS: TOOLS for TRansport forecasting ANd Scenario testing A focus on the logistic module TRANS-TOOLS is a research project co-funded by the European Commission under the 6th Framework Programme for Research and Development. TRANS-TOOLS aims to produce a European transport network model covering both passengers and freight, as well as intermodal transport, which overcomes the shortcomings of current European transport network models. The focus of this paper is on the logistic module of the freight model of TRANS-TOOLS. M. Snelder, TNO BU Mobiliteit en Logistiek A. Burgess, TNO BU Mobiliteit en Logistiek Meten is weten. Maar wat is weten? In deze paper geven de drie schrijvers ieder vanuit hun eigen ervaring en invalshoek hun visie op het monitoren van het goederenvervoer. Hierbij wordt ingegaan op het monitoren van beleidsnota's in het verleden (TiB, NVVP), de huidige ontwikkelingen (nieuwe indicatoren op nationaal en regionaal niveau), de rol van monitoring in de beleidspraktijk tot aan de toekomst van monitoren. De paper is beschouwend van aard en bedoeld om het besef van de toepasbaarheid van monitoring voor beleidsontwikkeling te vergroten. J. Kiel, NEA Transportonderzoek en opleiding BV J. Bozuwa, ECORYS Transport M. Kraan, Policy Research Can multiple sourcing reduce total logistics costs? A case study In this paper, single and multiple sourcing approaches are illustrated on a real-life instance of an inbound resupply problem. The nature of the demand and lead time distributions calls for detailed modelling of these distributions. For single sourcing, their compound distribution is determined analytically. For multiple sourcing, demand during lead time is simulated and the optimal mix of sourcing alternatives is determined by an evolutionary algorithm. The analysis of single sourcing resupply strategies obtained by the single and the multiple sourcing approaches illustrates an underestimation of the safety stock for the latter approach. Directions for alleviating this problem are suggested. W. Dullaert, University of Antwerp, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp B. Raa, Ghent University, Department of Industrial Management B. Vernimmen, University of Antwerp, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp F. Witlox, Ghent University, Department of Geography Goederenvervoer en richtlijnen: Uitvoeringsrichtlijnen faciliteren homogene beleidsuitvoering Om het vervoer vlot en voorspelbaar te laten verlopen richt de vervoerwereld (overigens vaak samen met de verladers) zich vaak tot de decentrale overheden met wensen ten aanzien van de inrichting van de weg en de spelregels over het gebruik van het wegennet. XIV

17 Met name gemeenten, maar ook de kaderwetgebieden en de provincies beroepen zich graag op hun zelfstandigheid en beleidsonafhankelijkheid. De natuurlijke neiging is dan ook beleidsformulering en beleidsuitvoering in grote onafhankelijkheid van anderen op te zetten. Op het gebied verkeer en vervoer zijn onderwerpen als leefbaarheid voor de bewoners, verkeersveiligheid en dergelijke al gauw hoger scorende onderwerpen dan de facilitering van de afwikkeling van het goederenvervoer. Wanneer dan toch beleid geformuleerd wordt bijvoorbeeld om tijdvensters in te stellen of om de toegang voor grote voertuigen te beperken wordt een ambtenaar belast met de uitvoering ervan. Zoal hiervoor gesteld is de ambtelijke werkkracht veelal beperkt. Op welke kennis baseert de denkwerker zijn maatregel die immers onder tijdsdruk tot stand moet worden gebracht: - hij/zij raadpleegt de eigen kennis - consulteert een collega - bekijkt mogelijk een boek of studie op of direct rond het bureau - raadpleegt soms de bibliotheek en - heel soms de buitenwacht. De druk van het werk maakt dat de beschikbaarheid van praktische richtlijnen leidt tot overname ervan. Toepassing van dergelijke richtlijnen heeft invloed op de feitelijke uitvoering. Hantering van dezelfde richtlijnen op verschillende plaatsen resulteert in vergelijkbare oplossingen op deze verschillende plaatsen. Conclusie Indien beleidsuitvoering homogeen kan worden gemaakt door de beschikbaarheid van goede en relevante richtlijnen kan de behoefte aan eenheid in beleidsuitvoering bij decentrale overheden bereikt worden door ten behoeve van de realisatie te komen met relevante uitvoeringsrichtlijnen. T. de Wit, CROW, Ede Communicatieplatformen voor multimodaal vervoer in de Benelux - Een doorlichting van bestaande systemen In deze bijdrage wordt een analyse gemaakt van het gebruik en het nut van ICT en communicatieplatformen in het multimodaal vervoer. De nadruk ligt op gecombineerd binnenvaart/wegvervoer omdat in de binnenvaart onder andere waterwegbeheerders en havenautoriteiten nu reeds beschikken over geavanceerde systemen voor beheer, planning en voor het bevorderen van samenwerking tussen de diverse actoren. Op basis van een behoefte- en knelpuntenanalyse, en een gedetailleerd overzicht van reeds bestaande systemen wordt nagegaan wat de basisvoorwaarden zijn waaraan een software communicatieplatform moet voldoen opdat een realistische implementatie mogelijk zou zijn. W. Dullaert, Universiteit Antwerpen, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp S. Bernaer, KaHo Sint-Lieven, Information Technology B. Vernimmen, Universiteit Antwerpen, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp F. Witlox, Universiteit Gent, Vakgroep Geografie XV

18 Innovatie in het goederenvervoer?! De mogelijke rol van het ministerie van VenW bij innovatie in het goederenvervoer Innovatie is een onderwerp dat terugkomt in allerlei discussies en documenten. Hierbij wordt innovatie vaak gezien als de oplossing voor alle mogelijke kwalen. Tegelijkertijd bestaat er echter veel onduidelijkheid over wat innovatie nu eigenlijk is, hoe het innovatieproces werkt, en welke bijdrage de overheid kan of zou moeten leveren aan innovatie. In dit artikel ga ik met name in op innovatie in het goederenvervoer. Op basis van theorieën over innovatie in het algemeen, geef ik enkele beschouwingen weer over onder andere de doelen van innovatie in het goederenvervoer en de rol van de overheid, c.q. het ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW) daarbij. Innovatie wordt in dit artikel opgevat als de daadwerkelijke toepassing van iets nieuws, ongeacht het feit of het een commerciële of niet-commerciële toepassing betreft. Innovatie beschouw ik niet als het doel zelf, maar als een middel (en dan ook nog als een van de mogelijke middelen) om de eigenlijke doelen van VenW te bereiken. De taken en doelen van VenW zijn anders dan die van het ministerie van Economische Zaken (EZ) en ook de betekenis van innovatie is anders. Daarmee is ook de rol van VenW met betrekking tot innovatie anders dan die van het ministerie van EZ. Bovendien is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de doelen van het bedrijfsleven en die van VenW. De redenen voor innovatie zijn voor VenW namelijk wezenlijk anders dan voor het bedrijfsleven. Het oplossen van maatschappelijke problemen en het bereiken van de overheidsdoelen met betrekking tot verkeer en vervoer staan voor VenW voorop. Dit kan deels met bestaande middelen, maar soms kan een innovatie nodig zijn. Ook vanwege de manier waarop het wordt gemeten, zegt het begrip innovatiekracht dus niet zo veel voor VenW. Het is dan ook de vraag of VenW innovatie(-beleid) per se nodig heeft om zijn doelen te bereiken en of VenW bedrijven moet steunen bij hun pogingen tot innovatie. De bijdrage van VenW aan innovatie in het goederenvervoer moet er volgens mij vooral op gericht zijn meer mogelijke oplossingsrichtingen aan te dragen of in beeld te krijgen en daarmee het probleemoplossend vermogen ten aanzien van verkeer en vervoer te vergroten. A. Levinga, Rijkswaterstaat, Adviesdienst Verkeer en Vervoer, Afdeling Economie en Goederenvervoer Implementatie van RFID afhankelijk van vele factoren Radio Frequency Identification (RFID) lijkt een zeer veelbelovende technologie voor het kunnen volgen van logistieke stromen binnen ondernemingen en op termijn ook tussen ondernemingen. Bij een voortzetting van een daling van de prijs van RFID-tags zou de wereld op termijn overstag moeten gaan over te gaan tot een brede implementatie van deze technologie. Behalve dat bedrijven locked-in zijn in vele andere vormen van technologie is er een veelheid van factoren naast de kostprijs van de RFID-tag die in ogenschouw genomen dienen te worden voordat tot implementatie zou kunnen worden overgegaan. Zelfs bij een zeer lage kostprijs van de RFID-tag kunnen juist deze factoren dominant zijn bij beslissingen wel of niet te investeren in RFID-technologie in logistieke systemen. Dit paper geeft een korte beschrijving van de RFID-technologie en bijbehorende systemen die dienen te worden opgebouwd bij de implementatie van deze technologie. Verder wordt een beschouwing gegeven van de kostprijsontwikkeling en de mate waarin kan worden verwacht dat deze ook daadwerkelijk nog kan gaan dalen. Naast de kostenfactor wordt ingegaan op factoren waaronder betrouwbaarheid van de XVI

19 technologie, het detailniveau (product, colli, pallet, container etc) waarop RFID succesvol kan worden ingevoerd, de algemene acceptatie van deze technologie, gezondheidsaspecten die spelen bij de aanwezige straling, de privacy die met de toepassing van RFID mogelijk in het geding kan zijn. Deze tekst wordt afgesloten met een kader dat kan worden gehanteerd bij beslissingen om wel of niet over te gaan tot implementatie van RFID-technologie. M. Ludema, Transportbeleid en Logistieke Organisatie, Techniek, Beleid en Management, Technische Universiteit Delft T. Smit, Transportbeleid en Logistieke Organisatie, Techniek, Beleid en Management, Technische Universiteit Delft Opportuniteiten in het afstemmen van vraag en aanbod in het goederenvervoer Multimodaliteit in het goederenvervoer wordt al jaren naar voor geschoven als één van de antwoorden op het mobiliteitsprobleem. Een goed uitgebouwd, multimodaal vervoersysteem is bovendien de kritische succesfactor voor het behouden en verder uitbouwen van Vlaanderen als logistieke topregio. Aanleiding tot het onderzoek dat aan de oorsprong van dit rapport ligt, vormt de door het VIL (Vlaams Instituut voor de Logistiek) waargenomen kloof tussen vraag en aanbod in de vervoermarkt. Een afstemming tussen vraag en aanbod is nodig voor een goed afgewogen modaliteitskeuze. Verladers nemen nog te vaak beslissingen op basis van een incompleet of gekleurd beeld van de beschikbare dienstverlening van de verschillende modaliteiten. Daarnaast hebben vervoerders en transportoperatoren te weinig voeling met de verzuchtingen van de verladende sector. Diverse opportuniteiten doen zich voor om deze kloof te helpen dichten. Deze opportuniteiten situeren zich op verschillende niveaus in het besluitvormingsproces van de verladers en vervoerders. Een lijst van 14 afstemopportuniteiten werd getest op volledigheid en eenduidigheid. Deze opportuniteiten manifesteren zich zowel op het vlak van informatie ontsluiten, sensibiliseren en instrumenten aanreiken ter ondersteuning van transportbeslissingen als op het vlak van het sturend of pro-actief optreden op de vervoermarkt. Uit deze lijst van opportuniteiten worden door het VIL na interne en externe consultatie de meest interessante en zinvolle weerhouden. Het op een gestructureerde manier uittekenen van praktijkgetuigenissen is één van de pistes uit die lijst van opportuniteiten die naar voor komt als opstap naar verdere initiatieven. Met deze praktijkgetuigenissen kan het VIL zijn multimodale missie versterken en marktactoren de inzichten verschaffen die hen toelaten zelf het heft in handen te nemen en initiatieven in het brede veld van het multimodale vervoer te nemen. B. Vannieuwenhuyse, Vlaams Instituut voor de Logistiek M. Misschaert, Vlaams Instituut voor de Logistiek Het afwegen van voor en nadelen van samenwerking in de logistiek In dit paper geven we een overzicht van de verschillende vormen van logistieke samenwerking en de belangrijkste aspecten die bij het vormen en vormgeven van samenwerkingsverbanden een rol spelen. We geven een algemene formulering van een beslissingsmodel dat behulpzaam kan zijn bij het vormen van logistieke samenwerkingsverbanden en geven aan hoe zo n model in een specifiek geval werkt. De belangrijkste conclusie die uit dit paper naar voren komt, is dat de gezamenlijke afweging van kosten- en inkomstenconsequenties van samenwerking een belangrijke basis kan vormen voor de onderbouwing van de voordelen van samenwerking, maar ook dat het belangrijk is rekening te kunnen houden met onzekerheden en wantrouwen, zodat daarmee belangrijke randvoorwaarden voor een succesvolle XVII

20 samenwerking kunnen worden geïdentificeerd. We geven aan hoe deze afwegingen in een beslissingsmodel kunnen worden verwerkt. Wij pleiten er hier voor om niet in deze potentiële afbreukrisico s te berusten maar door een onderbouwde afweging van voor- en nadelen waarbij expliciet met de genoemde problemen wordt omgegaan, toch de kansrijke mogelijkheden van samenwerking te kunnen identificeren. Daar waar de besparingsmogelijkheden en winsten zo omvangrijk zijn dat een slimme, overtuigende initiatiefnemer duidelijk kan maken dat er weinig risico s zijn, zullen er zeker succesvolle samenwerkingsrelaties kunnen ontstaan. Er zijn mogelijkheden genoeg. C.J. Ruijgrok, TNO/UVT B. Groothedde, TNO/UVT Scared or careful? Horizontal cooperation is defined by the European Union (2001) as concerted practices between companies operating at the same level(s) in the market. Through horizontal cooperation, Logistics Service Providers (LSPs) aim at increasing productivity, e.g. by optimizing vehicle capacity utilization, reducing empty mileage and cutting costs of non-core or supporting activities to increase the competitiveness of their logistics networks. In 2004 a large-scale survey was sent out to Flemish LSPs to map their attitude towards many aspects of horizontal cooperation (Cruijssen et al. 2005). It showed that generally LSPs strongly believe in the potential of horizontal cooperation. Interestingly, when asked for examples of horizontal cooperation, a large share of the Flemish respondents came up with Dutch cases. Also in the supporting in-depth interviews, it was more than once admitted that Dutch LSPs are more inclined to start a pilot cooperation with colleague companies, than the Flemish LSPs. Considering the strong similarities in the logistics infrastructure of the Netherlands and Flanders, this is an intriguing observation. In this paper we formulate the claim that horizontal cooperation projects are more common and more likely to succeed in the Netherlands than in Flanders. In order to check this claim, (an extended version of) the same questionnaire was sent to 2500 Dutch LSPs. We statistically check these hypotheses and comment on any significant differences found in the evaluations of the Dutch and Flemish respondents. The results of the surveys show that both Flemish and Dutch transport companies agree with the opportunities of horizontal cooperation equally strong. This illustrates the great potential in the Benelux. However, when it comes to the impediments for horizontal cooperation, Flemish LSPs indeed seem to structurally experience more difficulties with horizontal cooperation than their Dutch colleagues. Five of the nine rated impediments show a difference that is statistically significant. This does not mean that the Dutch think lightly about these barriers. Generally, they also agree with the propositions. However, they tend to see light at the end of the tunnel. The impediments that Flemish transport companies consider more severe then the Dutch companies do, relate to: (1) partner selection, (2) equal allocation of costs and benefits, and (3) ICT investments. Intriguingly, Flemish LSPs are more often encouraged by their clients to participate in horizontal partnerships than their Dutch colleagues and they are (as a result) also more interested in (intensified) cooperation. Two possible explanations for these observations are offered. First, the situation in the Dutch transport sector might be worse than in the Flemish transport sector, so that the Dutch are more forced to cooperate. The second explanation is the possibly stronger inherent cautiousness of Flemish LSPs to engage in new logistic concepts. F. Cruijssen, Tilburg University and TNO M&L W. Dullaert, University of Antwerp, Institute of Transport and Maritime Management Antwerp XVIII

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart

Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Impactproject Bundeling goederenstromen in de Extended Gateway Antwerpen/Rotterdam met een focus op de binnenvaart Slotbijeenkomst Maastricht 3-12-2014 A. Verhoeven KvK Nederland Projectpartners Impactproject:

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning

G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning G. Allaert, University Ghent Urban & Regional Economy and Planning The Benelux Center region in the Hamburg-Le Havre Range Legend: golden triangle corridor large consumer market industrial mainport

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Any color so long as it is green

Any color so long as it is green Any color so long as it is green Duurzame mobiliteit op lokaal niveau Richard Smokers Attero Minisymposium, Duurzame mobiliteit, Wijster, 2 Any color so long as it is green Inhoud Uitdagingen Wat valt

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees

De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de. Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers. and Work Satisfaction of Employees De Invloed van Werkeisen en Hulpbronnen op de Psychische Vermoeidheid en het Plezier in het Werk bij Werknemers The Influence of Job Demands and Job Resources on Psychological Fatigue and Work Satisfaction

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land

De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land De internationale concurrentiepositie van Nederland als logistiek land Algemene Ledenvergadering NDL Amsterdam, 22 april 2016 Drs. René Buck Directeur Buck Consultants International Buck Consultants International

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014

Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Trade Compliance: Een last of een kans? VLM Workshop 18-11-2014 Agenda Opening Introductie Doel van de bijeenkomst Netwerk Trade Compliance Wat is Trade Compliance? Uitdagingen voor Trade Compliance Innovaties

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain

Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain Dirk Vercammen, Director Europe - Region West 29 februari 2012 Agenda Euro Pool System? Tracking & tracing

Nadere informatie

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn!

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Roadmap DURABILIT Drivers and barriers Refurbishment, hergebruik en grondstoffen Footprint reductie door hergebruik Value matrix Succesfactoren Discussie DURABILIT

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012 Port of Ports and Hinterland congres 2012 Emile Hoogsteden Directeur Containers, Breakbulk & Logistics 1 2 1 Port of Agenda Havenvisie 2030 Containeroverslag (t/s en achterlandvolume) Modal split Marktaandeel

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in.

Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het. Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in. Mindfulness als Aanvullende Hulpbron bij het JD R model voor het Verklaren van Bevlogenheid bij Werknemers uit het Bankwezen in Vlaanderen Mindfulness as an Additional Resource for the JD R Model to Explain

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY Innovatie prof.dr.ir. Han Gerrits Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory Inhoud Wat is innovatie? Waarom is innovatie zo moeilijk? Innovatie in Banking Hoe kan een organisatie innovatiever worden?

Nadere informatie

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria

De Invloed van Religieuze Coping op. Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie. Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria De Invloed van Religieuze Coping op Internaliserend Probleemgedrag bij Genderdysforie Religious Coping, Internal Problems and Gender dysphoria Ria de Bruin van der Knaap Open Universiteit Naam student:

Nadere informatie

Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren. C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart

Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren. C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart Lange termijn strategiën om meer vervoer over water te stimuleren C.J. De Vries Koninklijke Schuttevaer/Bureau Voorlichting Binnenvaart Vijf manieren om binnenvaart te bevorderen 1. Het havenalliantiemodel

Nadere informatie

College 1 inleiding ondernemerschap

College 1 inleiding ondernemerschap College 1 inleiding ondernemerschap Ondernemen is het uitvoeren van innovaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt - discontinuïteit is het creëren van waarde die voorheen nog niet beschikbaar was

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente

Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agents: klaar voor betere logistieke coördinatie? Prof.dr. Jos van Hillegersberg Transumo projectleider Diploma Universiteit Twente Agenda 1. Business en IT Uitdagingen Logistiek 2. Oplossingen? 3. De

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/

TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ TOELICHTING OP FUSIEVOORSTEL/ EXPLANATORY NOTES TO THE LEGAL MERGER PROPOSAL Het bestuur van: The management board of: Playhouse Group N.V., een naamloze Vennootschap, statutair gevestigd te Amsterdam,

Nadere informatie

PICA Patient flow Improvement center Amsterdam

PICA Patient flow Improvement center Amsterdam Operations research bij strategische capaciteitsbeslissingen in de zorg Ger Koole 26 mei 2008 Wat is Operations research? operations research (O.R.) is the discipline of applying advanced analytical methods

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen.

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen. Groningen Research Institute of Purchasing Lecture 3: E-Contacts Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI-Chair Purchasing RUG Groningen, RuG Goal Potential EP New roles, opportunities & threats E-Contacts Electronic

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Strategisch management en vertrouwen

Strategisch management en vertrouwen Strategisch management en vertrouwen Niels van der Weerdt PhD Dept. Strategic Management Rotterdam School of Management, Erasmus University Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie Strategisch management

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Groen&en&groei&in&een&energieke&samenleving&

Groen&en&groei&in&een&energieke&samenleving& Green%Deal% Groen&en&groei&in&een&energieke&samenleving& YanickAarsen MasterthesisvandeopleidingMilieu6maatschappijwetenschappen FaculteitderManagementwetenschappen RadboudUniversiteitNijmegen December2013

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering 1. Context en doel Het NLIP heeft tot doel om de elektronische informatie-uitwisseling in de Logistieke Sector in Nederland te verbeteren. En dan niet alleen de informatie-uitwisseling tussen specifieke

Nadere informatie

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009 Workshop Ruimte voor verbeelding ICTU / GBO 9 april 2009 Aanleiding Programma Kabinet neemt toegenomen administratieve lasten en regeldruk van ondernemers serieus Er zijn diverse overheidsacties in het

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Middelen om de supply chain te verduurzamen. Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten

Middelen om de supply chain te verduurzamen. Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten Middelen om de supply chain te verduurzamen Wytze Rauwenhoff Flanders Logistics-consulenten Inhoud 1. Voorstelling Flanders Logistics-consulenten Voorstelling project Methodiek 2. Duurzaamheidsverbeteringen

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie