Wonen op historische grond

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wonen op historische grond"

Transcriptie

1 Wonen op historische grond IJsselmonde is teruggekeerd naar de Maas. Langs de oevers hebben scheepswerven en houthandels plaats gemaakt voor woningen, winkels, een bioscoop, een politiebureau en kantoren. In de laatste drie decennia van de twintigste eeuw heeft de IJsselmondse rivieroever een ware metamorfose ondergaan. De ware industrie, opslag van goederen en onduidelijke industrieterreinentjes verdwenen. De havenactiviteiten trokken steeds verder naar het westen en de scheepsbouw ging teloor. Daarvoor in de plaats gingen mensen weer wonen aan de rivieroever en gebruik maken van het immer veranderende decor van de Maas. Op de voormalige terreinen van onder andere "Laming", "Piet Smit" en "Hulsinga Altona" kwamen woonwijken met aansprekende namen als Jachthavendorp, Waterside en de Veranda. De bewoners van deze wijken wonen op grond met een grote historie. Neem bijvoorbeeld de Veranda. Waar nu mensen wonen, naar de bioscoop of een restaurant gaan en winkelen, werden in de vorige eeuw schepen gebouwd op de werf van Piet Smit. Piet Smit De roemruchte naam van deze scheepswerf staat in het geheugen gegrift van iedereen die iets weet van de historie van de havenstad Rotterdam. Van 1894 tot 1983 is er op deze plek aan de rivier, nabij de minstens zo roemruchte Kuip, gebouwd en getimmerd aan schepen. Veel bewoners van Rotterdam Zuid hebben hier decennia lang hun brood verdiend. Grondlegger Piet Smit is geboren op 31 juli 1848 in Rotterdam als zoon van Pieter Smit en Eva van Dijk. Samen met zijn oudere neef Arie leerde hij het vak van scheepsbouwer en op zijn 20e ging hij voor een jaar naar Amerika. Na dit jaar keerde hij terug naar Nederland en verloofde zich al snel met Johanna, zijn jongste nicht, waarmee hij in 1872 trouwde en in Slikkerveer ging wonen. Piet Smit wilde een eigen werf beginnen. Het begon allemaal op 31 augustus 1871 toen hij van zijn oom Joost Pot een scheepswerf kocht in Slikkerveer. In 1875 is het echtpaar Smit in Rotterdam gaan wonen en begin tachtiger jaren kocht Pieter grond in de polder Varkenoord, wellicht al met het idee in zijn achterhoofd om hier een scheepswerf te bouwen.

2 In 1891 kreeg hij toestemming om een haven te graven. De afgegraven grond werd gebruikt om het omringende land op te hogen. Daarop werden een machinefabriek en scheepswerf gebouwd en startte de roemruchte geschiedenis van "Piet Smit" dat achtereenvolgens de volgende namen voerde: Scheepstimmerbedrijf 'De Industrie' ( ); Scheepswerf en Machinefabriek 'De Industrie' ( ); NV Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit Jr. ( ). Op 63-jarige leeftijd besloot Piet Smit zijn aandelen te verkopen omdat hij zelf geen opvolgers had. Op 22 juli 1913 overleed hij op 65-jarige leeftijd Groei en neergang In de bijna honderd jaar scheepsbouw aan de rivieroever maakte de werf glorietijden, maar ook crises en twee wereldoorlogen mee. In 1894 begon het scheepstimmerbedrijf met 120 werknemers en al na de eerste uitbreiding bedroeg dit aantal 400 in In de scheepsbouw is het altijd een op- en neergaande lijn geweest. In 1904 werd het oostelijk deel tijdelijk buiten gebruik gesteld en het aantal werknemers verminderde tot 80. Dankzij een opleving van de economie kon het gesloten gedeelte in 1910 weer in gebruik worden genomen en werd er zelfs grond gekocht voor uitbreiding. De concurrentie met "buurman" Burgerhout's Machinefabriek en Scheepswerf NV.,die beschikte over een eigen dwarshelling, werd aangegaan door de bouw van een grotere met een lengte van 130 meter. Begin 1914 had het bedrijf 420 werknemers en een nieuwe uitbreiding stond op stapel met een nieuwe timmerloods, een houtberging en kantines voor directie, personeel en werklieden.

3 Om nog verder uit te kunnen breiden werd in1918 de dijk tachtig meter opgeschoven in de richting van de spoorbaan. Zo ontstond de Kreekweg. Het vrijgekomen gebied werd verdeeld tussen Piet Smit, Burgerhout en Van der Lugt. In de eerste jaren na de Eerste Wereldoorlog deden de werven goede zaken. Veel schepen waren verloren gegaan en de reders moesten dit tekort aanvullen. Eind 1920 echter liep de conjunctuur hard achteruit. Er kwamen minder orders binnen en de klanten drongen aan op snellere levering. Werknemers moesten vaak, zonder financiële vergoeding, overwerken. Een loonsverlaging leidde in 1921 tot een staking. Bij Piet Smit staakten 1250 medewerkers die allemaal door de directie werden ontslagen. Zij konden weer aan de slag als zij instemden met de door de directie gestelde voorwaarden. Vanaf 1925 gaan de zaken weer wat beter, mede dankzij het aantrekken van ander werk. Piet Smit sloot in 1923 een overeenkomst voor de fabricage van kanonnen af. De crisisjaren tussen 1930 en 1940 kenmerken zich door achtereenvolgens oplevingen en dan weer drastische inkrimpingen. Begin jaren dertig krimpt het personeelsbestand in tot eerst 868 en later nog slechts 541 werknemers

4 De Duitsers dwongen de scheepswerf in de oorlog tot 'samenwerking'. Als het bedrijf een order weigerde zou het ook geen materiaal meer krijgen. In juli 1940 vorderde de Kriegsmarine 3000 binnenschepen die omgebouwd moesten worden voor de invasie in Engeland. Bij Piet Smit zijn 130 binnenschepen verbouwd. De schepen moesten snel klaar zijn en de arbeiders maakten lange dagen. Tot in het laatste oorlogsjaar heeft de scheepswerf werk gehad. Na "Dolle Dinsdag" op 6 september 1944 werd alles anders. De Duitsers voelden zich in het nauw gedreven. Het bedrijf moest ontmanteld worden. Alles, de machines en de voorraden, werd in schepen geladen en ging op transport naar Duitsland. De rest van de installaties werd zwaar beschadigd. Na de oorlog krabbelde het bedrijf langzaam maar zeker weer overeind, en in 1946 kon men weer beginnen met het eigenlijke doel van een scheepswerf, het bouwen van schepen. In maart 1948 werd een contract getekend voor vier Argentijnse tankers. Dit was het begin van een serie grote schepen en het aantal werknemers liep weer op tot tweeduizend. De watersnoodramp van 1953 veroorzaakte veel materiële schade, maar de scheepsbouw ging gestaag door. In de vijftiger en zestiger jaren liep het ene na het andere schip van de helling. In 1968 werd Piet Smit door fusies een volle dochter van RDM (voor die tijd had RDM slechts de helft van de aandelen).

5 Maar de tijden waren somber. Geruchten deden de ronde dat de afdeling nieuwbouw zou sluiten. In 1973 waren er geruchten over inkrimping. In 1971 bestond het bedrijf 100 jaar. De plannen voor het jubileum zijn nooit uitgevoerd. De grootste spelbreker waren de economische achteruitgang en de vorming van het RSV-concern. In 1976 kreeg Piet Smit van de Algerijnse regering de opdracht een dok te bouwen. Helaas blijkt dit achteraf de laatste bouwopdracht voor Piet Smit te zijn. In 1977 organiseerde werknemers van Piet Smit de aktie 'Piet Smit moet blijven'. Aanvankelijk leek het erop dat Piet Smit kon blijven bestaan, maar in 1978 draaide de regering de geldkraan dicht en moesten er 325 mensen worden ontslagen. De teloorgang zette door, zoals ook elders in de Nederlandse scheepsbouw, en uiteindelijk werd het bedrijf in september 1987 failliet verklaard. In februari 1988 vond in het Feyenoordstadion de verkoop van de inventaris plaats. In de negentiger startte voor de historische gronden aan de Maas een nieuw leven met de bouw van de woonwijk Veranda.

6

We starten dit artikel met een kort overzicht van historische gebeurtenissen met een directe relatie tot de ligging aan een rivieroever.

We starten dit artikel met een kort overzicht van historische gebeurtenissen met een directe relatie tot de ligging aan een rivieroever. Rivieroever IJsselmonde is gestart als een dorp aan de rivier. In de loop van de negentiende eeuw werd de rivieroever aan beide zijden van het oude dorp steeds meer ingenomen door zware industrie en scheepsbouw.

Nadere informatie

Binnenvaart, graadmeter van de economie

Binnenvaart, graadmeter van de economie Binnenvaart, graadmeter van de economie Het graven van het Stadskanaal was een gouden besluit van het Groninger stadsbestuur. Toen het kanaal gereed was en het gebied tussen Bareveld en Ter Apel ontgonnen

Nadere informatie

Eiland Van Brienenoord Historie

Eiland Van Brienenoord Historie Eiland Van Brienenoord Historie Maar enkelen van de vele automobilisten die dagelijks via de Van Brienenoordbrug bij Rotterdam de Maas oversteken, zullen beseffen dat ze een eiland passeren. Dit is het

Nadere informatie

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO MAASVLAKTE 2 De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen. Daarom komt er een nieuw stuk haven: Maasvlakte

Nadere informatie

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK De familie Mak en het oude Spijkenisse Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK Aan het einde van de Boezem zie je het gemaal, toen nog met grote schoorsteen ernaast, en korenmolen Nooitgedacht,

Nadere informatie

Vrijwel allen hier aanwezig hebben daar een bijdrage groot of klein aan geleverd. Daarom aan iedereen: Veel dank!

Vrijwel allen hier aanwezig hebben daar een bijdrage groot of klein aan geleverd. Daarom aan iedereen: Veel dank! - LET OP: ALLEEN HET GESPROKEN WOORD GELDT - Openingswoord Locoburgemeester Gehrels bij de ondertekening verzelfstandiging Haven Amsterdam op donderdag 21 maart 2013 Dames en heren, Excellentie, Het is

Nadere informatie

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D RESEARCH CONTENT Loïs Vehof GAR1D INLEIDING Wij kregen de opdracht om een spel te maken voor Het Luchtmuseum. De eisen voor het spel waren dat er iets technisch in moest zitten, en dat het iets te maken

Nadere informatie

Geschiedenis. Het terrein nam bijna twee kilometer oever aan de noordzijde van het IJ en ongeveer 90 hectare grond in beslag.

Geschiedenis. Het terrein nam bijna twee kilometer oever aan de noordzijde van het IJ en ongeveer 90 hectare grond in beslag. Geschiedenis NDSM staat voor de Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij. Dit was een werf voor de nieuwbouw, reparatie en machinebouw van schepen in Amsterdam die heeft bestaan tussen 1894 en 1979.

Nadere informatie

15 BADHOEVEDORP HISTORIE

15 BADHOEVEDORP HISTORIE 02. historie. "Dit tuindorp, met de Burgemeester Amersfoordtlaan en de Pa Verkuyllaan, heeft alles in zich van die tijdgeest; slingerende bomenlanen, een groene opzet en ruime kavels met daarop woningbouw

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - HAVO MAASVLAKTE 2 De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen. Daarom komt er een nieuw stuk haven: Maasvlakte

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Turfgravers worden binnenschippers

Turfgravers worden binnenschippers Turfgravers worden binnenschippers Aan het eind van de zeventiende eeuw waren Hoogezand-Sappemeer, de Pekela s, Wildervank en Veendam allemaal plaatsen in opkomst. Het veen was grotendeels afgegraven en

Nadere informatie

Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde. Naam:.

Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde. Naam:. Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde Naam:. Klas:... De opzet: Op 11 juni gaan wij voor de vakken geschiedenis en aardrijkskunde naar Haarlem. De aardrijkskunde opdracht gaan jullie voor een deel in de klas/thuis

Nadere informatie

Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen

Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen Het Stadskanaal, bevaren door houten en ijzeren schepen Het laatste stuk onontgonnen gebied in het zuid-oosten van de provincie Groningen was niet in handen van de provincie maar van de stad Groningen.

Nadere informatie

Hier, in de haven van Rotterdam, komt ons geld binnen.

Hier, in de haven van Rotterdam, komt ons geld binnen. ToespraakvandeCommandantderStrijdkrachten,generaalT.A.Middendorp,tijdensdeuitreiking HerinneringsmedailleVredesoperatiesopdeWereldhavendagenop7september2012teRotterdam. Letop:Alleengesprokenwoordgeldt!

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Cornelis Hermannus Rijnvis

Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus Rijnvis Cornelis Hermannus met zoon Cornelis Hermannus ± 1930 Cornelis Hermannus Rijnvis begon in 1922, vanuit de Kerkstraat 67 te Hoogeveen, een transportbedrijf met een bodedienst

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Collectie Fop Smit (Kinderdijk) 1909-1927

Collectie Fop Smit (Kinderdijk) 1909-1927 Collectie Fop Smit (Kinderdijk) 1909-1927 Nederlandsch Economisch-Historisch Archief (NEHA) Cruquiusweg 31 1019 AT Amsterdam Nederland hdl:10622/arch03609 IISG Amsterdam 2015 Inhoudsopgave Collectie Fop

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Terugblik op De Molen s Banket.

Terugblik op De Molen s Banket. Terugblik op De Molen s Banket. Zoals speculaas hoort bij Sinterklaas, zo hoort De Molen s Banket bij Scherpenzeel. Al bijna 80 jaar produceert deze onderneming in Scherpenzeel allerlei soorten koeken

Nadere informatie

Rotterdam - RDM terrein. Stedenbouwkundig ontwerp en inrichtingsplan

Rotterdam - RDM terrein. Stedenbouwkundig ontwerp en inrichtingsplan Rotterdam - RDM terrein Stedenbouwkundig ontwerp en inrichtingsplan Rotterdam - RDM terrein Stedenbouwkundig ontwerp en inrichtingsplan Het RDM-terrein in Rotterdam staat op een keerpunt in zijn geschiedenis.

Nadere informatie

Stichting NDSM-Herleeft. De geschiedenis van de nautische industrie herleeft in Amsterdam.

Stichting NDSM-Herleeft. De geschiedenis van de nautische industrie herleeft in Amsterdam. Stichting NDSM-Herleeft De geschiedenis van de nautische industrie herleeft in Amsterdam. Bezoekadres: Stichting NDSM-Herleeft TT. Neveritaweg 61 1033 AC Amsterdam Te bezoeken, mits aangekondigd, op afspraak.

Nadere informatie

Scheepsbouw in China. Een onderneming op zich. Door: Jean-Pierre Suijkerbuijk

Scheepsbouw in China. Een onderneming op zich. Door: Jean-Pierre Suijkerbuijk Scheepsbouw in China Een onderneming op zich Door: Jean-Pierre Suijkerbuijk Scheepvaart in China De weg van contract tot bouw Survey en bouwbegeleiding Kwaliteit Conclusie Scheepvaart in China Grote rivieren

Nadere informatie

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld.

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld. Huize Louise. Inleiding. Vanuit het zuiden, even voorbij de Markt en de Protestante kerk in de Grotestraat, staat op de nummers 92 tot 94 een pand dat de naam draagt 'Huize Louise'. In dit pand waren eerder

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b Bijlage VMBO-KB 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een prentbriefkaart uit 1908 Dit is Kenau, die in 1573 in Haarlem

Nadere informatie

Van Kogge tot Coaster

Van Kogge tot Coaster Van Kogge tot Coaster Speurtocht door het Noordelijk Scheepvaartmuseum leeftijd: 12-15 jaar Welkom in het Noordelijk Scheepvaartmuseum! Met deze speurtocht kun je het museum bezoeken en allerlei vragen

Nadere informatie

klas: Oranje teamnaam: TOASTED teamnummer: 29 teamleden: Rowdy Boon, Fabian van Zwam Witek Chmielinski, Bram Blom, Olivier

klas: Oranje teamnaam: TOASTED teamnummer: 29 teamleden: Rowdy Boon, Fabian van Zwam Witek Chmielinski, Bram Blom, Olivier klas: Oranje teamnaam: TOASTED teamnummer: 29 teamleden: Rowdy Boon, Fabian van Zwam Witek Chmielinski, Bram Blom, Olivier INHOUDSOPGAVE Online onderzoek 3 De resultaten van de interviews 4 Overige noemenswaardigheden

Nadere informatie

Kustlijn van de Noordzee

Kustlijn van de Noordzee International Wadden Sea School www.iwss.org 150.000 jaar geleden - 150.000 jaar geleden was het hele Noordzeebekken bedekt met een dikke ijslaag: dit was de Saale ijstijd. - Alle zeewater was in gletsjers

Nadere informatie

BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2

BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2 1 BAKKERIJ P.J. JONGSTRAAT LUTJEBROEK 2015-2 De boerderij dateert waarschijnlijk uit 1868. Sinds 1926 is er een bakkerij in gevestigd. Hier beoefenen drie generaties Vriend het bakkers vak. Na 1986 wordt

Nadere informatie

OPENBAAR FAILLISSEMENTSVERSLAG Flex E-Bition B.V. Nummer: F 09/492 Datum: 17 maart 2010

OPENBAAR FAILLISSEMENTSVERSLAG Flex E-Bition B.V. Nummer: F 09/492 Datum: 17 maart 2010 Gegevens onderneming : Flex E-Bition B.V., gevestigd te Almere aan het Busplein 36-38, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel voor Gooi-, Eem en Flevoland, onder nummer 39097195, tevens handelende onder

Nadere informatie

DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1

DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1 DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1 1 Het laatste dijkhuis van Zwaagdijk In Zwaagdijk Oost, geklemd tussen dijk en dijksloot, ligt het huis van Joop Grent. Ooit stonden hier zes of zeven van dergelijke dijkhuisjes,

Nadere informatie

Stadionpark, het brandpunt voor sport en leisure!

Stadionpark, het brandpunt voor sport en leisure! fotostadionpark nners Stadionpark, het brandpunt voor sport en leisure! 1. Model Stadionpark compacte knoop tussen park en rivier In dit model wordt maximaal ingezet op de ontwikkeling van een stedelijk

Nadere informatie

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins

M200705. Werkgelegenheid bij startende bedrijven. drs. A. Bruins M200705 Werkgelegenheid bij startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2007 2 Werkgelegenheid bij startende bedrijven Van startende bedrijven wordt verwacht dat zij bijdragen aan nieuwe werkgelegenheid.

Nadere informatie

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen Een aantal oude huizen en boerderijen van Warder zijn voorzien van een gevelsteen. Hierop staat aangegeven wanneer

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

De historie van PLAN_80: (Door John Voogt, huidige eigenaar/bewoner)

De historie van PLAN_80: (Door John Voogt, huidige eigenaar/bewoner) De historie van PLAN_80: (Door John Voogt, huidige eigenaar/bewoner) Origineel vurenhouten bouwplankje, breed 15,5cm, hoog 40cm, dik 2cm. Met potlood beschreven en met stippen rode, groene, witte en gele

Nadere informatie

De Veilige Veste. Architectuur Transformatie van kantoorgebouwen 115 AWM 50. 1 kamer 2 gemeenschappelijke ruimte 3 trappenhuis 4 patio

De Veilige Veste. Architectuur Transformatie van kantoorgebouwen 115 AWM 50. 1 kamer 2 gemeenschappelijke ruimte 3 trappenhuis 4 patio 114 AWM 50 Van kantoor naar... Kinderdagverblijf, hotel, school, zorgvoorziening, studentenwoningen of reguliere woningen. In leegstaande kantoorgebouwen zijn allerlei andere programma s onder te brengen.

Nadere informatie

Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum.

Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum. Beste Donateurs, Voor u ligt de nieuwsbrief voorjaar 2013 van Stichting Historie Stedum. Agenda 27 maart; donateursavond; ontvangst vanaf 19:30. Aanvang 19:45 15 maart onthulling monument armenlap om 15.00

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - MIDDENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

voor een aantal woonwijken zoals De Whee 1 en Tuindorp.

voor een aantal woonwijken zoals De Whee 1 en Tuindorp. 9. Recreatie en ontspanning 10. Groen en water 11. Milieu en duurzaamheid 12. Cultuurhistorie 13. Uitvoeringsparagraaf 14. Maatschappelijke haalbaarheid Ruimtelijke kwaliteit 4.1 HUIDIGE SITUATIE 4.2 RUIMTELIJKE

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011 Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Datum 2 mei 2011 Colofon Projectnaam Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Auteur Willem de Bruin Datum 2 mei 2011 1. Inleiding 1.1

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de Coalitieoorlogen voerde de Franse regering de dienstplicht in. 2p 1 Leg uit dat zij hiermee de betrokkenheid van Franse

Nadere informatie

Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31

Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 1 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 3 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 5 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 7 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 8 25-03-10 14:31 Peeters (V2).indd 9 25-03-10

Nadere informatie

HISTORIE IJSSELMONDE 2500 v.chr. de eerste bewoners 1072 Islemunda 1300 Diedrik 1421 Elisabethsvloed

HISTORIE IJSSELMONDE 2500 v.chr. de eerste bewoners 1072 Islemunda 1300 Diedrik 1421 Elisabethsvloed HISTORIE IJSSELMONDE 2500 v.chr. de eerste bewoners IJsselmonde werd al bewoond rond 2500 jaar voor onze jaartelling. Bij de bouw van de Beverwaard zijn sporen van bewoning door vissende en jagende boeren

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Molendijk 71, 73 en 75

Molendijk 71, 73 en 75 Molendijk 71, 73 en 75 3255 AM Oude-Tonge Vraagprijs: 179.000 k.k. Vraa Renovatieproject of nieuwbouwlocatie(s) op een mooie plek in Oude-Tonge Deze eeuwenoude boerderij, bestaande uit een woonhuis, garages

Nadere informatie

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein.

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Uit: C. Baardman, Leo J. Leeuwis, M.A. Timmermans, Langs Merwede en Giessen (Den Haag 1961) Op de zuidelijke oever van de

Nadere informatie

Vrienden van de Voetveren Verennieuws januari 2011

Vrienden van de Voetveren Verennieuws januari 2011 (bladz. 1) Pontje uit Duitsland hielp in Pannerden (1 februari 2011) Wegens het hoog water op de Rijn kwam een pontje uit Duitsland te hulp. De toegangsweg naar de steenfabriek in Pannerden was vanwege

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

Nieuwsbrief mei 2013. Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk

Nieuwsbrief mei 2013. Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk In de kastelenbuurt van Heemskerk werd in november 2012 vanwege de sloop en nieuwbouwplannen een proefsleuvenonderzoek verricht. Dit werd uitgevoerd door het archeologische

Nadere informatie

Dunkerque, Musée portuaire (het Havenmuseum)

Dunkerque, Musée portuaire (het Havenmuseum) Dunkerque, Musée portuaire (het Havenmuseum) Dunkerque, Musée portuaire (het Havenmuseum) Het Havenmuseum ligt in een oude tabaksloods die rond 1850 langs het water gebouwd is, midden in de vroegere citadel.

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Het RDM Campus. (RDM), gelegen aan de. op de Nieuwe Maas. Op deze. en gebouwd - zijn nu. evenementen. Even. onderwijs gegeven en werken studenten en

Het RDM Campus. (RDM), gelegen aan de. op de Nieuwe Maas. Op deze. en gebouwd - zijn nu. evenementen. Even. onderwijs gegeven en werken studenten en Het RDM Campus Congrescentrum is gevestigd in het oude hoofdkantoor van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM), gelegen aan de Dokhaven en met uitzicht op de Nieuwe Maas. Op deze historische, industriële

Nadere informatie

Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs ,00 k.k.

Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs ,00 k.k. Boerenverdrietweg 4 te Hank, vraagprijs 595.000,00 k.k. De oppervlakte van de begane grond is 165 m2 en door de hoogte van het pand, plafonds begane grond 3.40 m en eerste verdieping deels 5 m,

Nadere informatie

1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis

1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis 1. In de schaduw van Eduard Nieuwenhuis Vaak wist mijn grootvader op woensdag niet hoe hij op zaterdag de lonen voor het personeel moest uitbetalen. Het lag voor de hand dat mijn carrière er een in de

Nadere informatie

<<< Molen Hunsingo te Onderdendam >>> <<< Ander Molennieuws >>>

<<< Molen Hunsingo te Onderdendam >>> <<< Ander Molennieuws >>> > De eerste pagina van het artikel heeft een achtergrond gebaseerd op een foto die de uitbater van de molen toonde aan de auteur van het artikel. Het is een zicht op

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Urker scheepswerven Door Klaas Hoekstra

De ontwikkeling van de Urker scheepswerven Door Klaas Hoekstra De ontwikkeling van de Urker scheepswerven Door Klaas Hoekstra Het bouwen en herstellen van vissersschepen kan niet los gezien worden van de aanwezigheid van een beschermende haven. In de 19e eeuw was

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

De Molukse Emigranten

De Molukse Emigranten De Molukse Emigranten Daar het voor de Molukse militairen na de onafhankelijksoorlog van het toenmalige Nederlands-Indië erg moeilijk werd om zich daar te handhaven [zij hadden immers trouw meegestreden

Nadere informatie

Opkomst en ondergang van de VOC

Opkomst en ondergang van de VOC Les 5 De eerste multinational ter wereld. gatentekst versie 1 Ontstaan In het voorjaar van 1594 staken Amsterdamse kooplieden de koppen bij elkaar. wilden proberen het Portugese monopolie op handel in

Nadere informatie

Machinefabriek-en-scheepswerf-van-P.-Smit-jr.- N.V.-bestaat-100-jaar (1971)

Machinefabriek-en-scheepswerf-van-P.-Smit-jr.- N.V.-bestaat-100-jaar (1971) Machinefabriek-en-scheepswerf-van-P.-Smit-jr.- N.V.-bestaat-100-jaar - 1871 1971 (1971) Sieth Delhaas Het Zuiden, 16 december 1971 Inleiding Geen dure recepties of feestelijkheden ter gelegenheid van het

Nadere informatie

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland

Examenkatern :Sociale zekerheid en verzorgingsstaat in Nederland Seizoen: 2016-2017 Vak: Geschiedenis Klas: 3 Afdeling: Mavo Herkansingen/inhalen: Tijdens de herkansingen kunnen de SE s van een trimester herkanst en/of ingehaald worden. Echter een ingehaald SE kan niet

Nadere informatie

In onze serie: 'Oude Eemnesser winkeltjes Mevrouw P.C. Raven-van 't Klooster vertelt

In onze serie: 'Oude Eemnesser winkeltjes Mevrouw P.C. Raven-van 't Klooster vertelt (geboren Eemnes 14-05-1914, overleden 28-08-1980) Jo was groenteboer te Eemnes aan de Wakkerendijk 208 bij het Dikke Torentje. - Maria Margaretha, geboren 04-08-1920. Zij trouwde met Johannes Heek (geboren

Nadere informatie

Koos en Cilie Noordermeer

Koos en Cilie Noordermeer Je hebt welvaart en welzijn. We hebben enorme sprongen gemaakt op het gebied van welvaart. Maar ik twijfel wel eens aan het welzijn. Er zijn zoveel gestreste mensen. En problemen en dergelijke. Dus het

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Oude foto s langs de Vierdaagseroute door Druten

Oude foto s langs de Vierdaagseroute door Druten Oude foto s langs de Vierdaagseroute door Druten Route Achtergrondinformatie 1 Route Lengte van de route: ongeveer 12 kilometer Startpunt: Gemeentehuis Druten 1. Ga de Hogestraat in. 2. Aan het eind van

Nadere informatie

Rondrit naar Groede 94.99 km

Rondrit naar Groede 94.99 km Rondrit naar Groede 94.99 0 2.04 0 Lissewege Het zeer landelijke Lissewege hoort sinds de gemeentefusies bij Brugge. De naam van het dorp duikt op in de 11de eeuw en zou afkomstig kunnen zijn van 'liswega',

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM WERKEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Het wapen van Kuinre De voormalige boterwaag

Het wapen van Kuinre De voormalige boterwaag De naam Admiraal duikt voor het eerst in de archieven op bij een zekere Claas Admiraal, geboren omstreeks 1670 in Kuinre in Overijssel. De jongste Klaas is geboren op 24 oktober 1978 in Ten Boer. Het wapen

Nadere informatie

Terugblik op rapport uit 1960

Terugblik op rapport uit 1960 Terugblik op rapport uit 1960 Tegen het einde van de vijftiger en aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw kwamen de spaarzame onderzoeksrapporten van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek),

Nadere informatie

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk Praktische informatie Dichtstbijzijnde parkeerplaats staeldiep Rotterdam Dichtstbijzijnde parkeerplaats vanaf eindpunt staeldiep Rotterdam Dichtstbijzijnde

Nadere informatie

Pakhuis Boijmans in Rijnhaven Stefan Gall - atelier Quadrat januari 2015. een goed 2015. alleen lokaal wordt mondiaal

Pakhuis Boijmans in Rijnhaven Stefan Gall - atelier Quadrat januari 2015. een goed 2015. alleen lokaal wordt mondiaal Pakhuis Boijmans in Rijnhaven Stefan Gall - atelier Quadrat januari 2015 alleen lokaal wordt mondiaal Waarom hebben wij het voorstel gedaan om het Collectiegebouw van Boijmans in de Rijnhaven te plaatsen?

Nadere informatie

D88, Voorhei 3. Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd

D88, Voorhei 3. Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd D88, Voorhei 3 Geplaatst in de Heise Krant augustus 2015, gewijzigd 23-01-2017 De geschiedenis van boerderij D88, nu Voorhei 3, begint bij Theodorus van Asseldonk. Theodorus (Dirk) van Asseldonk (1797-1845),

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Standpunten van drie politieke partijen aan het begin

Nadere informatie

TWEEDE FAILLISSEMENTSVERSLAG IN HET FAILLISSEMENT VAN SEPATEC BV. d.d. 28 juni 2013. : Midden-Nederland, locatie Lelystad

TWEEDE FAILLISSEMENTSVERSLAG IN HET FAILLISSEMENT VAN SEPATEC BV. d.d. 28 juni 2013. : Midden-Nederland, locatie Lelystad Dit verslag ziet uitsluitend op hetgeen zich in de afgelopen verslagperiode heeft voorgedaan. Daar waar de nummering ontbreekt, zijn de hoofdstukken reeds afgesloten en wordt voor informatie verwezen naar

Nadere informatie

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D RESEARCH CONTENT Loïs Vehof GAR1D INHOUD Inleiding ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ blz. 2 Methode -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Vrienden van de Voetveren. Verenigingsnieuws. Verennieuws 9 maart 2015 (bladz. 1) Jaarstukken. Binnenkort ALV. Vrijwilligers gevraagd

Vrienden van de Voetveren. Verenigingsnieuws. Verennieuws 9 maart 2015 (bladz. 1) Jaarstukken. Binnenkort ALV. Vrijwilligers gevraagd (bladz. 1) Verenigingsnieuws Jaarstukken Vorige jaren werden de jaarstukken vaak al in februari verstuurd. Dat had te maken met het feit dat de ALV al begin april plaatsvond. Aangezien de ALV dit jaar

Nadere informatie

Zoekopdrachten bij Het water komt. **

Zoekopdrachten bij Het water komt. ** Module 1 De geschiedenis van de Delta. 1 Strijd tussen land en water 2 Overstromingen door de eeuwen heen 3 Oorzaken van overstromingen: de mens zelf 4 Waterbeheer. Blz. 4 Achter de duinen had je veengronden

Nadere informatie

Melle. Jezus. mocht geen. heten. Koos Levy-van Halm

Melle. Jezus. mocht geen. heten. Koos Levy-van Halm Melle mocht geen Jezus heten Koos Levy-van Halm Amsterdam 2016 1 2 3 inleiding Het atelier Laatste stappen van oude man Krokodillengevecht 6 10 16 24 inhoud 4 Veronica 36 5 Aanpoten op zee 52 6 De matroos

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Heijplaat, RDM terrein = Sport Educatie & vrije tijd

Heijplaat, RDM terrein = Sport Educatie & vrije tijd Heijplaat, RDM terrein = Sport Educatie & vrije tijd De stad Rotterdam is onlosmakelijk met zijn haven verbonden. De geschiedenis leert dat met de groei van de stad de haven activiteit even zo meegroeit.

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

HOE VERDER MET DE VRIJDAGKOOPAVOND?1

HOE VERDER MET DE VRIJDAGKOOPAVOND?1 HOE VERDER MET DE VRIJDAGKOOPAVOND?1 Al jaren staat de koopavond onder druk. Steeds meer winkels zijn gesloten of hebben afwijkende openingstijden. De consument laat het steeds meer de vrijdagkoopavond

Nadere informatie

Veerman, laat ons overvaren!

Veerman, laat ons overvaren! Veerman, laat ons overvaren! Een beknopte geschiedenis van de veerdiensten naar Brielle Uitgegeven 1999 door de Vereniging Vrienden van het Historisch Museum Den Briel' De Maasmond voor de St. Elizabethsvloed

Nadere informatie

Deel 1 Toen en nu 13

Deel 1 Toen en nu 13 Deel 1 Toen en nu 13 14 Historie Het huidige typisch Nederlandse landschap met polders en dijken kent een lange historie. Na de laatste grote ijstijd, ongeveer 10.000 jaar geleden, werd door een stijgende

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Geboren: 1944, Breskens Toptijd: 1962-1983 Clubs: Velox, Xerxes, Feyenoord, AZ 67, Chicago Sting, FC Utrecht Positie

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname. De creolen na de afschaffing van de slavernij

Geschiedenis van Suriname. De creolen na de afschaffing van de slavernij Geschiedenis van Suriname De creolen na de afschaffing van de slavernij 1863-1873: het staatstoezicht Na de afschaffing van de slavernij in 1863 werden de Surinaamse slaven vrije burgers. Vanaf nu werden

Nadere informatie

Het begin van staatsvorming en centralisatie. Onderzoeksvraag; Hoe vond de staatsvorming van Engeland, Frankrijk en het hertogdom Bourgondië plaats?

Het begin van staatsvorming en centralisatie. Onderzoeksvraag; Hoe vond de staatsvorming van Engeland, Frankrijk en het hertogdom Bourgondië plaats? Onderzoeksvraag; Hoe vond de staatsvorming van Engeland, Frankrijk en het hertogdom Bourgondië plaats? Voorbeeld 1: Engeland De bezittingen van de Engelse koning Hendrik II in Frankrijk rond 1180 zijn

Nadere informatie