Instrumenten. Succesvol aansturen van IT. Bert Kersten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Instrumenten. Succesvol aansturen van IT. Bert Kersten"

Transcriptie

1 Instrumenten Succesvol aansturen van IT Bert Kersten

2

3 Succesvol aansturen van IT Kersten, Bert Informatie 49; okt De rol van IT in organisaties moet kritisch worden bekeken. Een mismatch tussen de verwachtingen van de business en van IT kan tot veel efficiëntieverlies en verlies aan innovatiekracht leiden. In een dynamische markt zal ook de aansturing van IT - en de bijbehorende economics - regelmatig moeten worden herbezien. Het is alweer enige tijd geleden dat Nicholas Carr (2003) de discussie aanjoeg met zijn artikel over de mate waarin en de wijze waarop IT bijdraagt aan het concurrentievermogen van bedrijven en organisaties. Zijn artikel, inclusief de reacties die het losmaakte bij de lezers van Harvard Business Review, is door veel leidinggevenden gelezen. In het artikel probeert Carr IT te demystificeren. Natuurlijk, informatietechnologie is niet weg te denken uit de bedrijfsprocessen, maar is het een dermate concurrentie- of succesverhogende factor als door sommige IT-goeroes wordt beweerd? Is het niet veel meer een commodity zoals gebouwen, vervoer en andere productiemiddelen? En moeten we voor IT dan ook niet gewoon hetzelfde instrumentarium gebruiken zoals we dat doen bij deze productiemiddelen? Kapitaalbeslag en (de kosten van) het managen staan dan centraal. De actualiteit van de vraag of een en ander niet kan worden uitbesteed (outsourcing), geeft aan dat commoditisering al op veel plekken heeft plaatsgevonden. Investeren in IT heeft veel te maken met het rendement op IT. Maar de vraag hoe flexibel de organisatie met de betreffende IT is, is tegenwoordig een van de belangrijke vragen bij fusies en overnames. 'Losknippen' van organisatieonderdelen is soms heel eenvoudig als er sprake is van loosely coupled systemen: systemen, processen en hardware zijn als het ware niet echt geïntegreerd. Een van de redenen is dat de IT-integratie in de organisatie niet of nauwelijks heeft plaatsgevonden. In dit soort gevallen betekent ontvlechting dat eigenlijk alleen de consolidatiesoftware (grootboek, balans, verlies- en winstrekening op groepsniveau) wordt geraakt. De flexibiliteit om relatief eenvoudig te splitsen en samen te voegen laat zich moeilijk in een bedrijfseconomisch kengetal vangen. Het is zowel een voordeel als een nadeel. De Clinger-Cohen Act (1996) en de portfoliobenadering van IT-activiteiten zijn onderwerpen die eveneens een rol spelen bij IT-economics. Volgens de Clinger Cohen Act zijn overheidsfunctionarissen in de Verenigde Staten verplicht bij de besteding van hun IT-dollars een investeringsbenadering te volgen. Dat wil zeggen, zij moeten nadrukkelijk stilstaan bij de opbrengst van de dollars die ze aan IT besteden én aan het totale rendement, het kapitaalbeslag, de totale beheerkosten, de return on investment (ROI), enzovoort. Deze wet heeft in Nederland en Europa (nog) geen voet aan de grond gekregen: bij de diverse overheden blijven vragen als 'hoeveel bedragen de investeringen in IT' en 'wat is het (maatschappelijk en economisch) rendement van de IT-kosten?' vaak onbeantwoord. De portfoliobenadering sluit hier naadloos op aan. Hierbij beziet men het totaal van de (IT-)activiteiten en streeft men naar volledige transparantie van de bestede gelden. Veel bedrijven kennen een IT-portfolioboard of ITinvestmentboard (voor meer informatie over IT-portfolio's zie onder andere Kersten & Verniers, 2005). Een portfoliobenadering helpt bij het in kaart 20

4 brengen en het kwantificeren van business-economics en IT-economics. Een dergelijke bedrijfseconomische benadering brengt namelijk de kosten en de baten in beeld. De benadering is succesvol toegepast bij een groot aantal organisaties. Een interessant onderdeel van IT-portfolio-management dat de laatste tijd meer aandacht krijgt, is IT due diligence (voor een inleiding zie Kersten, 2002). Bij fusies en acquisities komt steeds vaker de vraag naar voren over de flexibiliteit en de compatibiliteit van de IT: hoe eenvoudig kan men losknippen en hoe snel kan men synergie oogsten? En kan de huidige IT de (nieuwe) ambitieuze toekomstplannen ondersteunen en mogelijk maken, of zijn aanvullende investeringen vereist? Voor dit soort vraagstukken zijn zowel de business-economics als de IT-economics belangrijke grootheden. Zijn IT-uitgaven stuurbaar? Volgens een van de leden van de raad van bestuur van een Nederlandse grootbank is bij deze bank 80 procent van de totale IT-kosten niet stuurbaar. Deze niet-stuurbare IT-kosten betreffen operationele systemen die koste wat kost goed moeten blijven functioneren. De beheer- en onderhoudskosten (inclusief essentiële aanpassingen, uitbreidingen en updates) slokken jaarlijks miljarden op. Voor vernieuwing en andere zaken blijft weinig budget over omdat de totale wensenlijst enorm is. Vanuit een investeringsbenadering komen we tot de conclusie dat jaarlijks miljarden worden uitgegeven, het kapitaalbeslag enorm is en de mogelijkheid zich te ontdoen van deze jaarlijkse 'aanslag' erg beperkt is. Maar als het om gebouwen zou gaan, zou men al lang overwogen of besloten hebben een situatie met een grotere flexibiliteit te vinden. Twintig procent van de IT-kosten is bij deze bank wél stuurbaar. Een portfoliobenadering, gecombineerd met een juiste bijpassende IT-governance (zie Weill & Ross, 2004) biedt een goede oplossing om die 20 procent goed te besteden. Tegelijkertijd moet men voorkomen dat de 80 procent niet nodeloos verder groeit: kappen in het bestaande bos én het incalculeren van beheerkosten van nieuwe activiteiten zijn dringende vereisten. De grootste zorg bij het gebruik van IT-portfoliomanagement is op dit moment het in lijn brengen én houden van de portfolio met de strategie van het bedrijf. Te vaak zien we dat portfolio's worden gebruikt om alle activiteiten in kaart te brengen en te monitoren. De kans om de portfolio bij te stellen wordt dan niet benut en de portfolio wordt een nieuw administratief hulpmiddel. Kosten van beheer als vergeten sluitpost Leidinggeven aan een beheerafdeling is niet eenvoudig. Elke keer opnieuw krijgt men te maken met stijgende kosten omdat zowel licenties als uurlonen stijgen. Het beëindigen van het beheer van applicaties en processen, als natuurlijk einde van een idee, wordt vaak uitgesteld, ook als de bedrijfseconomische rationaliteit dit aangeeft. Er zijn twee oplossingen voor dit probleem: een ketenbenadering en een investeringsbenadering (businesscase) gebaseerd op de gehele levens-cyclus, ofwel lifetimebenadering. Met ketenbenaderingen is de laatste jaren veel ervaring opgedaan. Deze ervaring is echter nog weinig gebruikt voor het regisseren van de levensloop van IT-systemen, namelijk bij het initiëren, ontwikkelen, in gebruik nemen en beheren van applicaties. Voor het vaststellen van de totale waarde van een 21

5 applicatie voor het bedrijf, is zo'n ketenbenadering die de hele levensfase beschrijft, erg belangrijk. Er ontstaat een overzicht 'van geboorte tot graf' waarin alle toegevoegde waarde én kosten inzichtelijk worden. Een lifetime-benadering ligt onder elke berekening van de total cost of ownership (TCO). Het grootste probleem daarbij is het inschatten van de totale levensduur en de bijbehorende kosten en opbrengsten. De omvang van de kosten gedurende de 'herfst' van de applicaties is in de praktijk een veelvoud van de initiële opstart- en ontwikkelkosten. Daar komt bij dat afscheid nemen veel moeilijker blijkt dan iets opzetten of starten. Cascades in computersystemen en netwerken De complexiteit van grootschalige, onderling afhankelijke computersystemen is de laatste jaren sterk toegenomen. Deze complexiteit, en vooral de samenhang, leidt ertoe dat er in processen en systemen cascades ontstaan: een verstoring in één systeem veroorzaakt een verstoring in een ander systeem. Soms lijken het schijnbaar onafhankelijke systemen en soms gaat het om systemen van andere bedrijven of instellingen. Kenmerkend voor deze uitval of verstoringen is dat door de verwevenheid van hardware, software en netwerken het zoeken naar de oorzaak vaak tijdrovend en moeizaam is. En dat het doorschuiven van de schuldvraag terecht of onterecht plaatsvindt. Vaak kan de oorzaak niet direct eenduidig worden vastgesteld. We zien dit soort cascades onder andere optreden bij energievoorziening, verkeersleiding van treinen en telecommunicatie, maar ook in zogenaamde micro-it-systemen zoals auto's. De Vrije Universiteit Amsterdam en LogicaCMG zijn voornemens een onderzoeksprogramma naar dit soort ketenreacties in ICT te starten waarbij een van de onderzoeksvragen zal zijn hoe systemen en hulpmiddelen te maken zijn die voorkomen dat zulke kettingreacties in computersystemen en -dienstverlening optreden. Daardoor wordt concreet bijgedragen aan een betere continuïteit van dienstverlening. Iedere analist beoordeelt outsourcing anders Uit onderzoek in Engeland bleek dat de beurskoers van een bedrijf gemiddeld met 1,7 procent stijgt een maand nadat het een outsourcingscontract bekend heeft gemaakt. Dit resultaat verbaasde LogicaCMG, dat daarop prof. dr. Marcel Creemers benaderde voor vervolgonderzoek én onderzoek in de Nederlandse markt. De uitkomst van 1,7 procent verraste ook Creemers. Onder zijn leiding werd onderzoek uitgevoerd onder financieel analisten om de oorzaak te achterhalen. Creemers: "Een van de bevindingen in ons onderzoek is dat het voor de beurskoers belangrijk is in welke sector een bedrijf actief is. De koers van retail- en distributiebedrijven steeg met wel 11 procent. Bij financiële dienstverleners (min 1 procent) en telecombedrijven (min 1,5 procent) daalde de koers vaker. Waarschijnlijk komt dit doordat in deze sectoren de meeste processen al zijn geautomatiseerd, zodat er nog weinig valt te besparen op loonkosten voor standaardtaken. Uit onderzoek van BCG blijkt bijvoorbeeld dat het uitbesteden van de aanvraagprocedure voor een hypotheek naar een lagelonenland slechts 7 euro bespaart. Analisten vinden dat onvoldoende om de toegenomen risico's te compenseren." Onomkeerbaar Toch stelt Creemers dat de huidige trend van outsourcing onomkeerbaar is. "Het is de enige manier om stand te houden in de wereldwijde 22

6 concurrentiestrijd. De ondervraagde analisten denken dat outsourcen vooral onmisbaar is voor grote bedrijven. Als ze al langer dan vijftig jaar bestaan, hebben ze hun flexibiliteit verloren." Illustratief zijn de ontwikkelingen in de autobranche. Ford heeft bijvoorbeeld een lange historie waarin outsourcing en insourcing elkaar hebben afgewisseld. Creemers: "Henry Ford moest in de beginperiode de productie van grondstoffen voor zijn auto's zelf in huis halen, omdat leveranciers niet konden voldoen aan de eisen die industriële productie stelde." Leverbetrouwbaarheid Tegenwoordig is die leverbetrouwbaarheid zoveel groter dat bedrijven de voorkeur geven aan uitbesteding. Creemers: "Zelfs als er fouten worden gemaakt, zoals speelgoed met loodhoudende verf, blijven bedrijven uitbesteden, omdat het verschil in arbeidskosten zo groot is. Hoewel de lonen in landen als China snel stijgen, is de verwachting dat dit nog minimaal twintig jaar voordeel oplevert. Bedrijven kunnen die periode niet uitzitten." Creemers signaleert wel dat de contractduur voor outsourcing korter wordt. "Aanvankelijk kozen bedrijven bij outsourcing vaak voor langdurige partnerschappen. Maar momenteel willen ze de mogelijkheid openhouden om van leverancier te wisselen als ze niet meer tevreden zijn. Zo ontstaan er leveranciersmarkten en groeit de standaardisatie. Ook worden risico's anders verdeeld over de toeleveringsketen." Service verhogen Al met al heeft het onderzoek bij Creemers een groot aantal andere vragen opgeroepen die hij verder wil analyseren. "Hoe oordelen financieel analisten over de plannen die een bedrijf heeft met het vrijkomende geld? Analisten die zich richten op de korte termijn zullen positief reageren als dit wordt uitgekeerd aan de aandeelhouders. Degenen die bij hun oordeel kijken naar de lange termijn, vinden het waarschijnlijk belangrijker dat het geld opnieuw in het bedrijf wordt geïnvesteerd, bijvoorbeeld om de service aan de klanten, of de marges, te verhogen." Complexiteitsreductie als middel om transparantie te krijgen Besluitvorming is moeilijk als de complexiteit groot is. Of het nu om ITportfoliomanagement gaat of om IT-investmentmanagement, je zult de complexiteit moeten terugdringen om aan investeerders en opdrachtgevers duidelijk te kunnen maken wat de investeringen of kosten zullen opleveren. Ontvlechten en ontleden zijn, waar mogelijk, noodzakelijk. Levert outsourcen financieel veel op? Recent onderzoek laat zien dat bedrijven die een outsourcingsovereenkomst hebben aangekondigd, een beurskoers hebben die gemiddeld 1,7 procent hoger is dan bij andere bedrijven in hun sector die geen outsourcing hebben aangekondigd. Dit kan aangeven dat investeerders, en wellicht analisten, positieve verwachtingen hebben over de ontwikkeling van de waarde van outsourcende ondernemingen. Hoe beoordelen financieel analisten een aankondiging over outsourcing? Hiertoe zijn onder de wetenschappelijke leiding van prof. Creemers (thans VUA) diepte-interviews gehouden met twaalf financieel analisten en andere experts in Nederland. Hun werd gevraagd hun persoonlijke, professionele mening te geven over de business value van outsourcing, ongeacht de soort outsourcing: processen, systemen, bedrijfsfuncties, IT, enzovoort. 23

7 Het bleek dat er geen gemeenschappelijke set regels of formules is waarmee de analisten de waardetoevoeging of waardecreatie van outsourcing beoordelen. Veel analisten zijn geïnteresseerd in (slechts) een klein aantal financiële indicatoren. Vanuit het perspectief van de analist heeft outsourcing vooral invloed op de marges aangezien verwacht wordt dat de kosten zullen dalen. Hun belangrijkste vragen zijn: 1. Hoe groot zullen de kostenbesparingen zijn en hoe lang zal het bedrijf in staat zijn dit kostenvoordeel te benutten? 2. Hoe zal het outsourcende bedrijf de gerealiseerde kostenbesparing aanwenden? Zal het het dividend verhogen, oude, dure leningen vervangen, of herinvesteren in het bedrijf om toekomstige groei te creëren? 3. Betekent de outsourcing dat het risico wordt vergroot? Een toename van het risico leidt tot hogere transactiekosten en deze kosten duiken soms later op, waarbij ze de geplande kostenbesparingen deels teniet kunnen doen. De analisten zien outsourcing als een strategisch instrument voor bedrijven die vijftig jaar of langer bestaan en topzwaar zijn geworden. Zij moeten lichter, vlugger en preciezer worden. Hedendaagse bedrijven moeten in staat zijn snel van het ene netwerk naar het andere over te schakelen zodat ze in hoog tempo nieuwe producten (of nieuwere versies ervan) kunnen maken. Het vermogen snel te kunnen schakelen wat betreft het gebruik en de aanwending van resources is een zeer belangrijke competentie van succesvolle bedrijven anno De studie (Creemers, 2006) maakt duidelijk dat het vaststellen van de business value van outsourcing complex is en dat financieel analisten de outsourcing in de context van de gehele (financiële) bedrijfsvoering bekijken. Het vaststellen van de business value van outsourcing in zijn algemeenheid (bedrijfsprocessen, bedrijfsfuncties, IT) is dus niet eenvoudig. Voeg daarbij de constatering dat het vaststellen van de rol en business value van IT op zich bij veel organisaties ingewikkeld is, dan is het evident dat de besluitvorming over het outsourcen van IT grote zorgvuldigheid en voorbereiding vraagt. IT-economics en IT-governance Aansturing en opbrengst kunnen niet los van elkaar worden gezien en daarom horen IT-economics en IT-governance bij elkaar. Bedrijven die meer dan gemiddeld profiteren van IT-investeringen - in vergelijking met sectorgenoten - moeten volgens Weill en Woodham (2002) consistent betere IT-gerelateerde beslissingen nemen. Dat doen ze door een betere aansturing van IT. Dat kan door het scheppen van IT-besturingsstructuren, die ertoe leiden dat het gedrag zich gaat richten op het behalen van de ondernemingsdoelstellingen van het bedrijf. Opmerkelijk is dat uit het onderzoek van Weill en Woodham blijkt dat de organisaties die het meest profiteren, juist niet werken vanuit gebruikelijke IT-besturingsstructuren maar vanuit goeddoordachte en op de eigen organisatie toegespitste besturingsstructuren: hoe kan men, gegeven de bedrijfsdoelstellingen, IT het best inzetten opdat IT het meest bijdraagt aan het succes van de hele onderneming? Het interessante van het werk van Weill en Woodham is dat zij het IT-domein relateren aan bedrijfscultuur en besturing. Zij definiëren IT-governance als: "specifying the decision rights and accountability framework to encourage 24

8 desirable behaviour in the use of IT." Deze definitie impliceert dat, in tegenstelling tot andere definities, IT-governance ook betrekking heeft op de activiteiten buiten het specifieke IT-domein of de IT-afdelingen. Het is namelijk breder getrokken naar het gedrag (en gebruik) van IT, waar ook in de organisatie. Er wordt onderscheid gemaakt in vier domeinen die sterk aan elkaar gerelateerd zijn. De gebieden zijn IT-principes, IT-infrastructuurstrategieën, IT-architectuur en IT-investeringen en -prioritering. IT-principes vormen de beleidsregels rond het omgaan met IT en geven de vertaling van de strategie van de organisatie naar IT. Ze beschrijven de essentie van de toepassing van IT binnen het bedrijf en daarmee de (business)rol en positie die IT in de toekomende tijd moet gaan vervullen. Een voorbeeld hiervan is de vertaling van het beleidsuitgangspunt dat een klant overal en altijd interactie kan hebben met het bedrijf, naar de processen, systemen, bereikbaarheid, beschikbaarheid, look and feel, enzovoort. Bij IT-infrastructuurstrategieën gaat het om beslissingen rond de IT-infrastructuur, waaronder een scala van gedeelde functies wordt verstaan zoals het netwerk, de centrale helpdesk tot aan de inzet van informatiesystemen (zoals CRM). IT-architectuur bevat het gebied van de besturing en beslissingen met betrekking tot integratie en standaardisatie, waartoe ook de technische keuzes behoren, evenals de daaruit voortkomende beleidsregels. Het gebied IT-investeringen en - prioritering betreft beslissingen over investeringen zoals de prioriteitstelling en de hun toegewezen budgetten. Wat betreft de besturing van IT in de organisatie onderscheiden Weill en Woodham vijf stereotypen (zie ook Weill & Ross, 2004). Deze typeringen zijn ook in de Nederlandse context heel herkenbaar en werken erg verhelderend. De vijf typen van Weill en Woodham zijn businessmonarchie, IT-monarchie, feodaal systeem, federaal systeem en anarchie. Figuur 1 - Voorbeeld van ingevulde IT-governancematrix In een businessmonarchie hebben de business-leidinggevenden (CEO, CFO, COO) dé stem in de besluitvorming over IT, ongeacht of het gaat over de principes, infrastructuur, architectuur of investeringen. In een IT-monarchie zijn het de CIO en de IT-leidinggevenden die beslissen over de IT-zaken. Een feodaal systeem komt veel voor bij grote organisaties met redelijk onafhankelijke businessunits die in afzonderlijke markten opereren. De leidinggevenden van die businessunits beslissen zelfstandig over (bijna) alle IT-zaken en zijn in feite 'prins' op hun terrein. Het federale systeem kenmerkt zich door het feit dat de beslissingen (en de handhaving ervan) plaatsvinden in de gezamenlijkheid van topbestuurders, leidinggevenden van de businessunits, proceseigenaren, IT-leidinggevenden en eindgebruikers. Dit systeem treffen we in Nederland redelijk veel aan, waarschijnlijk omdat het aansluit bij ons overlegmodel en onze cultuur. In een anarchie ten slotte 25

9 beslissen de individuele proceseigenaren en gebruikers. Er zijn geen formele besluitvormingsorganen en de lokale omstandigheden zijn vaak leidend. Er vindt dan lokale optimalisatie plaats met weinig oog voor standaardisatie of het delen van kennis, infrastructuur en services. Het boeiende van het werk van Weill en Woodham is dat de stereotypen van de besturing gerelateerd worden aan de IT-domeinen, waarbij ook geëigende overlegorganen en besluitvorminggrenia worden beschreven. Zij leveren daarmee een grote bijdrage aan de verdere vormgeving van IT-governance. 1) Op deze wijze kan elke organisatie invulling geven aan IT-governance door een matrix op te stellen: wie beslist over welk onderwerp en in welke mate (zie figuur 1). De cellen van de matrix geven aan hoe de beslissingsbevoegdheid is geregeld. Dit kan nog worden verfijnd door te beschrijven wat de reikwijdte van de beslissingen is, zoals besluiten die betrekking hebben op uitsluitend IT binnen een gedecentraliseerde businessunit. De waarde van deze exercitie ligt niet zozeer in de matrix als instrument maar eerder in de invulling ervan. Juist de discussies die de invulling oproept binnen en tussen de verschillende geledingen van een organisatie, maakt het erg waardevol (zie Kersten & Verniers, 2005). Conclusie Sinds in 2002 en 2003 (Verhoef, 2002; Kersten & Verhoef, 2003) de discussie over IT-portfolio-management startte, is er veel gebeurd. Op dit moment hanteren alle grote banken en verzekeraars een portfoliobenadering om de alignment van IT met de strategie te bewaken en de business value van IT aan te tonen. Natuurlijk zijn sommigen verder dan anderen. Opvallend is te zien hoeveel meer tijd andere grote bedrijven en overheden nodig hebben. Daar ontbreekt soms de noodzaak of urgentie om aan te tonen waar 'al het geld voor IT blijft' of staat de business value van IT niet ter discussie. Onze verwachting is dat zij echter snel zullen volgen, waarbij ze voordeel kunnen behalen uit de lessen die geleerd zijn in de bank- en verzekeringssector. Literatuur Carr, N.G. (2003), IT doesn't matter. Harvard Business Review, reprint R0305B. Clinger Cohen Act (1996), United States of America, Creemers, M.R. (2006). The earnings of outsourcing: the financial analyst's perspective. Nyenrode Business Universiteit, onderzoek in opdracht van LogicaCMG. Kersten, H.M.P. (2002). IT Due Diligence. Banking Review 13 (oktober), pp Kersten, H.M.P. & C. Verhoef (2003). Door bankiersogen kijken naar IT. Banking Review 14(1), pp (ook verschenen in het Engels, in o.a. Alleman, G. e.a. (2003). Strategies for Effective Project Portfolio Management. Arlington: Cutter Consortium, en Cutter IT Journal 16(4), pp Kersten, H.M.P. & H. Verniers (2005). Meer doen met IT: van broekriem naar governance. In: Jaarboek IT beheer en informatiebeveiliging 2006, pp Verhoef, C. (2002). Quantitative IT Portfolio Management. Science of Computer Programming 45(1), pp Weill, P. & J. Ross (2004). IT Governance: How top performers manage IT decision rights for superior results. Harvard Business School Publishing. 26

10 Weill. P. & R. Woodham (2002). Don't Just Lead, Govern: Implementing Effective IT Governance. CISR Working Paper No. 326, MIT, Massachusetts. Met dank aan Albert van Loon voor het kritisch doorlezen van een eerdere versie van dit artikel. 1) Zie verder Weill & Ross (2004). Daarin zijn twee aanpassingen opgenomen. De grondvorm 'duopolie' is toegevoegd, waarbij de besluitvorming plaatsvindt binnen het samenspel tussen IT enerzijds en één andere groep. De groep zal dan bijvoorbeeld bestaan uit de leiding van een afzonderlijke businessunit. Ook de domeinen zijn verfijnd met een extra categorie, namelijk de 'business application needs'. 27

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

'Risico's it-investeringen doorgaans hoog'

'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' Computable Computable In bedrijf: 07/05/04 - 'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' It-portfoliobeheer: inzicht als eerste stap naar controle 'Risico's it-investeringen doorgaans hoog' Chris Verhoef,

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman Integratie 60 procent managers onderschat IT-integratie Giezeman Eerste 100 dagen cruciaal 60 procent managers onderschat it-integratie Vijftig tot tachtig procent van de fusies en overnames creëert geen

Nadere informatie

It beheren als portfolio

It beheren als portfolio beheer f It beheren als portfolio Groeipad naar waardemanagement Portfoliomanagement is afkomstig uit de financiële wereld, waar het gebruikt wordt voor het beheer van aandelenportefeuilles. De auteurs

Nadere informatie

IT Investeringen en monitoring

IT Investeringen en monitoring IT Investeringen en monitoring Meten van toegevoegde waarde van IT Specifiek Efficiency Toegevoegde waarde Generiek Meten van toegevoegde waarde van IT Welk instrumentarium zetten jullie nu in? Specifiek

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Joseph Bradley Christopher Reberger Amitabh Dixit Vishal

Nadere informatie

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen.

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen. Applicatiebeheer het beheren van applicaties. [functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. Beheer (beheren) Control Onder de activiteit applicatiebeheer valt de ontwikkeling,

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008 in samenwerking met Invloed op de IT-organisatie Welk van onderstaande ontwikkelingen zullen in de komende twee jaar grote invloed hebben op uw IT-organisatie?

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Door bankiersogen kijken naar IT

Door bankiersogen kijken naar IT IT-portfoliomanagement Door bankiersogen kijken naar IT Bert Kersten en Chris Verhoef Informatietechnologie is een van de grootste productiefactoren in veel organisaties geworden en de besturing van IT

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Opkomst van Social Media verandert klant contact Trend Beschrijving Consequenties Gebruik Social Media Ruim 70% van de

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

5 Opstellen businesscase

5 Opstellen businesscase 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien

Nadere informatie

IT-uitdagingen van groeiende KMO s

IT-uitdagingen van groeiende KMO s CHEOPS REPORT IT-uitdagingen van groeiende KMO s KMO s hebben geen kleine problemen 2 Samenvatting De IT-behoeften van KMO s lijken minder ingewikkeld dan de ITuitdagingen waarmee grote ondernemingen of

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Aankondiging herziening Informatiseringseconomie

Aankondiging herziening Informatiseringseconomie Aankondiging herziening Informatiseringseconomie De auteur en uitgever van het boek Informatiseringseconomie overwegen een herziening van dit boek uit te geven. Informatiseringseconomie is een praktische

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien.

De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De Nieuwe Generatie Dealer Management Oplossing. Ontworpen om u te helpen groeien. De automobielbranche ondergaat wereldwijd enorme veranderingen. Bedrijven in de sector worden steeds meer geconfronteerd

Nadere informatie

Datum: 31 augustus 2011

Datum: 31 augustus 2011 ICT assessment Methodiek: ITEM-C ICT assessment Ontwikkeld door: ITEM-C advies en interim management Auteur: H.W. Gooskens Datum: 31 augustus 2011 Copyright: ITEM-C advies en interim management Niets uit

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

De werkelijke bijdrage van IT prof. dr. Bert Kersten Financial Systems 2012

De werkelijke bijdrage van IT prof. dr. Bert Kersten Financial Systems 2012 De werkelijke bijdrage van IT prof. dr. Bert Kersten Financial Systems 2012 De werkelijke bijdrage van IT: beslissingen over IT in de directie Dat is vaak erg lastig. De belangrijkste fenomenen zijn dan:

Nadere informatie

Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer

Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer WHITEPaPER: BUSINESS SERVICE MANAGEMENT Business Service Management Eén ERP-oplossing voor al uw beheer IT SERVIcE PRoVIDER auteur: Herman Rensink WHITEPAPER: BUSINESS SERVICE MANAGEMENT 2 Met GENSYS levert

Nadere informatie

INZAKE CORPORATE GOVERNANCE. Voor CFO s. HOO_023 FIN_25.indd 1 27-05-2004, 15:11:27

INZAKE CORPORATE GOVERNANCE. Voor CFO s. HOO_023 FIN_25.indd 1 27-05-2004, 15:11:27 INZAKE Voor CFO s CORPORATE GOVERNANCE HOO_023 FIN_25.indd 1 27-05-2004, 15:11:27 Perspectief: wetenschap Chris Verhoef Je rapportagesysteem kan nog zo goed zijn, daarmee ben je als bedrijf nog lang niet

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 20 april 2009. Voorstel agenda Business case Fasering in Aanbesteding

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

MKB ICT-onderzoek 2009

MKB ICT-onderzoek 2009 ICT: noodzakelijk kwaad of concurrentievoordeel? Voor 32% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overig deel ICT een sleutelfunctie heeft binnen de bedrijfsvoering: als de

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder

Executive Briefing Managing Data Center Performance 2013 en verder Managing Data Center Performance 2013 en verder Voor bedrijven in het economische gebied EMEA is de grootste uitdaging bij de exploitatie van hun rekencentra het zorgen voor de beschikbaarheid van services

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO 1 Rotterdam getallen Rotterdam: 620.000 inwoners, 50% autochtoon 173 nationaliteiten 3,4 miljard 11.000 fte IT 100 mln 400+ IT staf 5 clusters, SSC en bestuursstaf

Nadere informatie

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy is een technische oplossing voor systeem falen in hardware of software en daarom van belang voor de optimalisatie

Nadere informatie

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE

EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE EIGENSCHAPPEN CONVERGED HARDWARE Eigenschappen Converged Hardware 1 van 8 Document Informatie Versie Datum Omschrijving Auteur(s) 0.1 29-09-2015 Draft Remco Nijkamp 0.2 29-09-2015 Volgende Versie opgesteld

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Visie op co-sourcing

Visie op co-sourcing Visie op co-sourcing Ed Holtzer Manager Managed Services Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties. O.a. sales manager, (business) consultant, projectleider en programmamanager in profit

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE

STAKEHOLDERS. Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 BUSINESS ASSURANCE BUSINESS ASSURANCE STAKEHOLDERS Hoe gaan we daar mee om? Jacques van Unnik Manager Personnel Certification & Training 3 december 2015 1 DNV GL 2014 Stakeholders 19 November 2015 SAFER, SMARTER, GREENER

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Programmeurs van Nederlandse verzekeringsmaatschappij verhogen productiviteit met nieuw monitoringsysteem

Programmeurs van Nederlandse verzekeringsmaatschappij verhogen productiviteit met nieuw monitoringsysteem AVANADE CASE STUDY Programmeurs van Nederlandse verzekeringsmaatschappij verhogen productiviteit met nieuw monitoringsysteem Achmea heeft 22.000 werknemers en een paar miljoen klanten. Het is de grootste

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Berg Agenda Inleiding Wat is de rol van de provider architect?

Nadere informatie

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Intermediairs Verwacht u dat uw product- en dienstenportefeuille ingrijpend gaat wijzigen? Verwacht u dat uw klant-markt combinaties ingrijpend

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject Resultaten Het Nieuwe Werken Barometer Auteurs: Nynke Willemsen en Sawan Bruins Eurogroup Consulting Oktober 2013 INTRODUCTIE

Nadere informatie

EngagementManager UWV. Customized IT Key Metrics Analysis Presentatie Raad van Bestuur. 9 oktober 2009 Opdracht: 222788710 Versie1.

EngagementManager UWV. Customized IT Key Metrics Analysis Presentatie Raad van Bestuur. 9 oktober 2009 Opdracht: 222788710 Versie1. EngagementManager UWV Customized IT Key Metrics Analysis Presentatie Raad van Bestuur 9 oktober 2009 Opdracht: 222788710 Versie1.1 Doelstelling Het Directie Team van UWV heeft 5 benchmark eisen (A-E) opgesteld

Nadere informatie

amatus COMMUNICATIONS amatus THE SMARTEST MOBILE CONNECTION

amatus COMMUNICATIONS amatus THE SMARTEST MOBILE CONNECTION amatus COMMUNICATIONS amatus THE SMARTEST MOBILE CONNECTION >Agenda 1. Introductie 2. Business analyse 3. Business architectuur 4. Alignment 5. Voor- / Nadelen 6. Conclusie 7. Plan > agenda INFORMATION

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

BUSINESS ACTIVITY MONITORING. Sla de brug tussen IT en business

BUSINESS ACTIVITY MONITORING. Sla de brug tussen IT en business BUSINESS ACTIVITY MONITORING Sla de brug tussen IT en business Business Activity Monitoring-oplossing van PST Uw IT-infrastructuur is cruciaal voor de organisatie. Daarom is monitoring en visualisatie

Nadere informatie

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in

Nadere informatie

Congres Architectuur in de Zorg

Congres Architectuur in de Zorg Congres Architectuur in de Zorg Men neme een architect Recept voor een goed zorgsysteem Nieuwegein, 23 juni 2011 Even voorstellen Even voorstellen M&I/Partners, Speerpunten in de zorg EPD-strategie en

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

interview Duurzame relatie bedrijf-opleidingsinstituut verhoogt rendement Joseph Kessels

interview Duurzame relatie bedrijf-opleidingsinstituut verhoogt rendement Joseph Kessels interview Joseph Kessels Duurzame relatie bedrijf-opleidingsinstituut verhoogt rendement Hoe zet je als industrieel bedrijf het opleiden van medewerkers strategisch in, zodat dit bijdraagt aan je organisatiedoelstellingen?

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Financiële Planning & Forecasting Rutger den Ouden Controller Pon Automotive Products & Services

Financiële Planning & Forecasting Rutger den Ouden Controller Pon Automotive Products & Services 1 24 mei 2011 IBM Finance Forum 2011 Financiële Planning & Forecasting Rutger den Ouden Controller Automotive Products & Services 2 Agenda Welkom in de wereld van Logistiek & Services Organisatie & TM1

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg.

Onderwerpen. Perspectief van kwaliteit in de zorg. De keuze van het Kwaliteits-management-systeem. Certificering: ISO 9001 voor de Zorg. ISO 9001 voor de zorg: een bewuste keuze ir.drs. A. van der Star MSHE Normcommissie ISO 9001 Zorg NEN 1 februari 2011 Bijdragen: H. Dekker: Certificatie in de Zorg Onderwerpen Perspectief van kwaliteit

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact

Strategic Decisions Monitor. Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact Strategic Decisions Monitor Juni 2013 Dilemma s in Klantcontact KIRC 2013 Niets uit deze publicatie mag geheel of gedeeltelijk op enigerlei schriftelijke, elektronische of andere wijze openbaar worden

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen:

Sourcing realiseert u onder andere met behulp van een van de volgende oplossingsrichtingen: Sourcing ADVISORY Sourcing wordt door veel organisaties omarmd als een belangrijk middel om de financiële en operationele prestatie te verbeteren. Welke functies binnen de organisatie behoren echt tot

Nadere informatie

Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou

Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou pag.: 1 van 5 Leveranciersrelatiemanagement: relatietypen volgens Bensaou Wil leveranciersrelatiemanagement effectief zijn, dan moet inkoop vanuit de eigen organisatie (Kraljic-portfolio) én vanuit de

Nadere informatie

ISM: BPM voor IT Service Management

ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management Het jonge IT-vakgebied wordt bestookt met allerlei frameworks om grip te krijgen op de input en output: ITIL, ASL, BiSL, COBIT en

Nadere informatie

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren.

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren. Inleiding: Deze vragenlijst bestaat uit 45 vragen en dient ertoe om het innovatietraject strategischeen zoekmachine marketing zo Efficiënt, Effectief en Educatief mogelijk te laten verlopen. Deze kunt

Nadere informatie

De tester als bruggenbouwer

De tester als bruggenbouwer De tester als bruggenbouwer Tim Koomen Testnet voorjaarsevenement 9 juni 2004 Agenda Bruggen Enkele bruggen toegelicht De bruggenbouwer Trends Sogeti Nederland B.V. Pagina 1 Bruggen Systeem Beheer Stuur

Nadere informatie

Transactieland Koppelzone concept

Transactieland Koppelzone concept Transactieland Koppelzone concept Vooraf Het koppelzone 1 concept is een bepaalde manier van samenwerken Het samenwerken wordt daarbij ondersteund door c.q. in die samenwerking wordt gebruik gemaakt van

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

Portfolio Manager Hosted Desktop

Portfolio Manager Hosted Desktop Portfolio Manager Hosted Desktop Over IS Group IS (internedservices) Group is de grootste onafhankelijke Nederlandse aanbieder van IT en Cloud solutions. Opgericht in 1996 en door fusies en overnames gegroeid

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie