Implementatieplan voor E learning en ELO gebruik binnen een school. Peter Tempel Fernao Prince Rob Houben Gerard Mastenbroek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Implementatieplan voor E learning en ELO gebruik binnen een school. Peter Tempel Fernao Prince Rob Houben Gerard Mastenbroek"

Transcriptie

1 Implementatieplanvoor E learningenelogebruik binneneenschool PeterTempel FernaoPrince RobHouben GerardMastenbroek maandag11mei2009 1

2 2

3 Inhoudsopgave Inleiding...4 Uitgangspunt:...5 Doel invoering E-Learning:...5 Criteria voor een goede Elektronische Leer omgeving (ELO)...6 Keuze van een ELO...8 Invoeringsstrategie...8 Scholing...8 Planning van de scholing...9 In kaart brengen van (digitale) content...10 In kaart brengen van (digitale) content...10 De functie van de content...10 Contentbronnen...11 Keuzes voor content...13 De kosten van content...14 Algemene Opmerkingen...15 Samenwerken en delen...17 Vorm...17 Wat wil je met de informatie?...18 Waar let je op bij het zoeken naar een goed samenwerkings- en deelinstrument?...19 Veel gebruikte samenwerkings- en deelinstrumenten: Gedeelde mappenstructuur...21 Wiki:...22 Forum:...23 Social bookmarking...24 Schematisch overzicht instrumenten en toepassingen...26 Toepassing...29 Een instrument kiezen...30 Rapportage...31 Conclusie en aanbeveling:

4 Inleiding E-learning een onderwerp waar men op het internet veel documentatie dan wel programmatuur kan vinden. De roep binnen de scholen en instellingen om meer en beter op afstand te kunnen werken wordt steeds sterker gehoord. E-learning kan daarin veel betekenen, al hoe wel de keuze in programma s enorm is. Omdat er zo veel verschillende programma s beschikbaar zijn, is het heel moeilijk om een juiste keuze te maken. De keuze kan ook niet worden gemaakt aan de hand van wat de leveranciers vertellen en aanbieden, dus zullen de scholen zelf op onderzoek moeten gaan om hun keuze te bepalen. Wij zijn tijdens de E-learning cursus tot de slotsom gekomen dat momenteel veel scholen en instellingen bezig zijn hun keuze, en onderzoek, maken op het gebied van E-learning en hopen met dit project een handreiking te kunnen aanbieden. In dit document wordt een implementatie en onderzoeksvoorstel beschreven voor de implementatie van een ELO. De inzet van een ELO is niet school of instelling afhankelijk. De gebruiksmogelijkheden van de programma s, de gebruikers doelgroep en de gebruikersinterface zijn van belang voor de keuze van software pakket. Vaak zullen er restricties op toepassingsmogelijkheden worden gemaakt om zo een wildgroei aan extra programma s die naast de ELO moeten worden geïnstalleerd te kunnen reduceren tot een beheersbaar en betaalbaar pakket. Door demo accounts aan te vragen kan een goed beeld worden verkregen van de mogelijk- en onmogelijkheden van de software pakketten. Als school of instelling zelf je docenten opleiden geeft dit in de praktijk een vertrouwd gevoel en ondersteund de bereidwilligheid tijdens de implementatie. De eerste groep die opgeleid gaat worden zijn de beheerders, die tevens als eerste vraagbaak kunnen gaan functioneren tijdens de implementatie. Een ELO heeft een mogelijkheden om digitaal content aan te beiden aan de gebruikers, deze content kan bij uitgevers worden gekocht, maar kan ook door de gebruikers zelf worden geschreven of samengesteld aan de hand van content die al beschikbaar is via het internet. In de ELO zitten verschillende functies die een samenwerkingsinstrument en een deelinstrument hebben. Onder het samenwerkingsinstrument valt de mappenstructuur voor document opslag. De beheerders zullen aan de gebruikers een vast stramien moeten aanbieden voor data opslag om chaos te voorkomen. Daarnaast zal de capaciteit per gebruiker goed in beeld moeten blijven om het gebruiksgemak te kunnen blijven waarborgen. Naast de keuze en implementatie van de ELO zijn de rapportages van belang. Niet alleen de voortgang van de implementatie, maar ook de resultaten van de gebruikers moet in beeld blijven. De rapportages zullen dan ook niet alleen tijdens de implementatie worden vervaardigd, maar zullen een terugkerende actie zijn richting directie, leidinggevende en ouders. 4

5 Uitgangspunt: Scholengemeenschap,3vestigingen,LWOOschool,VMBOschoolenHAVO/VWOschool. Dedirectiesvandeverschillendevestigingenenhetmanagementteambemerkenbijdedocenten dathettijdisvoorveranderingindemaniervanlesgevenendeinzetvanictinhetonderwijs.opde verschillendevestigingenwordtoverhetalgemeeninnovatiefgewerkt.hoewelhetvooralopde HAVO/VWOvestiging,bijeengrotegroepdocentenoverkankomenalseencultuuromslag. Deplannenwordendoordeheleorganisatieheenbesproken.Iedereenwordtopdehoogtegesteld vandetoekomstigeveranderingen.medewerkers,maarookoudersenleerlingen. DoelinvoeringE Learning: DeschoolkiestvoorE learningomdevolgenderedenen: Flexibelonderwijs Iedereenkanophetgoedemomentonafhankelijkvanplaatsoftijdbeschikkenoverhet lesmateriaal.e Learningwordtdaningezetalseendigitalebibliotheekwaarzowelde leerlingalsdeleraarterechtkan:ommaterialenintezien,oudelessenteherzienofnieuw materiaalbijteplaatsen. Hetondersteunenvanandereonderwijsvormendanfrontaal,klassikaalonderwijs. Leerlingenkunnenzelfstandigaandeslag,hetlesmateriaalkanadaptiefgemaaktworden doorintestellendatbepaaldecursussenofcursusonderdelenverplichtvoldoendegescoord moetenwordenomeenanderecursusofcursusonderdeelbenaderbaartemaken,het werkeningroepenkanondersteundwordendoordeverschillendecommunicatiemodules etc. Deleerlingistevolgeninzijnactiviteiten,deresultatenzijnvastteleggenenop verschillendemanierenzichtbaartemaken.nietalleenaanderesultatenvandetoetsen, maarookaandedeelnamevandeleerlingindegroepen,demanierwaarophij communiceertenz.ineenelowordennietalleendetoetsresultatenvandeleerlingen opgeslagen,maarookkanvastgelegdwordenopwelkeonderdelenentijdenhijheeft ingelogdophetsysteem,ofhijaanforumdiscussiesofchatsessiesheeftdeelgenomenenwat daarinzijnbijdragewas.inzijnportfoliowordendeuiteindelijkeresultatenvanzijn activiteitenvastgelegd,en,afhankelijkvandeinvullingvanhetonderwijs,zijn leerdoelstellingenendereflectiesopzijneigenfunctionerenenkunnen. Hetwerkenopeencomputerwordtdoorveelleerlingeninhogemategewaardeerdboven hetwerkenmetboekenenlossepapieren.daarnaastwaarderenzevaakhetfeitdatzealtijd debeschikkinghebbenoveralleinformatieendemogelijkheidommethundocentenen medeleerlingenteoverleggen. DeschoolkiestalsbasisvoorE learninghetgebruikvaneenelektronischeleeromgeving(elo) 5

6 CriteriavooreengoedeElektronischeLeeromgeving(ELO) Taal HetiseenabsolutenoodzaakdatdeELOdemoedertaalvandelerenden,incasuhet Nederlands,ondersteund.Ditbetekentnietalleenophetvlakvanhetinbrengenvan Nederlandstaligetekstenendocumenten,maarookdeknopopschriften,instructies, foutmeldingen, kunnenvoorhetonderwijsenkelnederlandstaligzijn. School DeELOwordtingevoerdopschoolniveauofzelfsvoordehelescholengemeenschap.De invoeringvandeeloperleerkrachtofpervakzalvoordeleerlingenweinigtransfer zichtbaarmaken.alsnelkrijgtdeleerlinghetideedatlerendoorictafhangtvandeleraar diedeschoolhemtoeweesofdealdannietgeschiktheidvanlerendoorictvanheteneof hetanderevakgebied.deherkenningvanschoolofscholengemeenschapisvoorleerlingen absolutenoodzaak.indienditzelfsinheturlvandeelokanvoorkomengeeftditeen meerwaardevoordeleerlingen.fysiekeenvirtueleleeromgevingendienenzichte integreren,losvanleerkrachtenvak. Tekstverwerker Deelektronischeleeromgevingdientovereeneigentekstverwerkertebeschikken.DeELOgebondentekstverwerkerdientvolledigHTML onafhankelijktewerken.hetisniet toegelatendatleerlingenomhuntekstentestructureren,tabellentegebruiken,opmaakaan eendocumenttoetekennen,,bv.hetkeuzrondjehtmlmoetenaanklikkenendanhtmltagsmoetenintypen.degeïntegreerdeelo tekstverwerkerdienthetmogelijktemaken wiskundigetekenstegebruiken.deelektronischeleeromgevingdientzichaantepassenaan degebruiker,nietomgekeerd! Competentieleren DehanteringvandigitaledidactiekenhetgebruikdaarbijvandeELOstaatinhettekenvan hetcompetentiegerichtleren.lereninfunctievancompetenties,nietinfunctievanvakken. Deafzonderlijkevakkenhoevendaarvannietuitgeslotenteworden:eenmixtussenvakken, projecten,modules,vakoverschrijdendeeindtermenenstagesmoetdoordeelo ondersteundworden.deelomoethetdusmogelijkmakenallevoorhetcompetentieleren noodzakelijkeonderdelentehanteren,enditvoorminstensdevolgendeonderwijsfuncties: o motiverenenoriënteren; o doorgevenvankennis,inzichtenvaardigheden; o gevenvanleertakenenoefeningen; o begeleiden; o evalueren. Portfolio DeELOdientdezeonderwijsfunctiesindeopgangzijndeonderwijsvernieuwingte ondersteunen.ditheeftalsgevolgdatdemogelijktekiezenelo sminstensovereeneportfoliobeschikken.eenportfoliobuitendeeloisnietgeschiktvoorhetmiddelbaar onderwijsomdatleerkrachtenenleerlingenteveel(extra)tijdzoudenmoeteninvesterenin administratievepc handelingendiekunnenvermedenworden. 6

7 HetgebruikvandeELObuitendeonderwijsinstellingmaggeenextraactiviteiten,zoalshet uitvoerenvanbijkomendeinstallatiesopdethuispc svoorleerkrachtenvereisen. Kant en klaarlesmateriaalgemaaktdooruitgeversmoeteenvoudigkunnenworden ingelezen.hieristegenwoordigeenstandaardvoor.(scorm) Integratiemeteentoetssysteem(Wintoets) Voortgangscontrolevandedoordeleerlingverrichtetaken Goedeintegratiemethetschooladministratiepakket.Importvanleerlingen,exportvan cijfersenz. DitheeftgrotegevolgenvoordekeuzevandeELO.DeELOdientzowelvoordeterealiseren competentiesdenoodzakelijkevakondersteuningaantebieden,maarookdemogelijkheidom interactiefrondleertakentecommunicerenentenslottedeverschillendeessentiëleevaluatieinstrumenten,zoalseene portfolio,bijvoorkeurzowelalsdossier enalsbeoordelingsportfoliote integreren.deverslagen,opmerkingen,vragen,reflecties,,diedeleerlingtijdensdeuitvoeringvan hetleertrajectindeelopubliceert,moetenintegraaldeeluitkunnenmakenvanhetportfolio,datin dezelfdevirtueleomgevingisgeïntegreerd. Belangrijkennietteonderschatten,zijnaspectenalskostprijsentechnischeondersteuning.DeELO moetzogoedkoopmogelijkzijn.regelmatigecontactmogelijkhedenmetdeelo bouwerzijn aangewezenomeenefficiënteopvolgingvandeonderwijsevolutieindeelomeetekunnen realiseren. 7

8 KeuzevaneenELO Eendirectielid,ICTcoördinatorendriedocentendiealveelICTervaringhebbenvormeneen projectgroepdiealsopdrachtkrijgtverschillendeelo stevergelijkenentetoetstenaandecriteria zoalseerdergenoemd. Aanvragenvandemoaccounts,ervaringenvananderescholen,onderzoekendiereedsgedaanzijn. Dedefinitievekeuzewordttoegelichtoppersoneelsvergaderingenopallevestigingen. Tijdsplanning: 6weken Invoeringsstrategie Erwordtgekozenvooreenmixvantop downenbottom up. Top downomervoortezorgendatervanuithetmanagementduidelijkwordtgemaaktdatheteen schoolbredekeusis.erwordttijdgecreëerdvoorscholing.eersteenrelatiefkleinegroepdocenten diespecialistofkeyuserwordt.dezegroepwordtgeschoolddoordemensenvandegekozenelo. Vervolgenswordendeoverigedocentengeschoolddoordekeyusers.Vakgroepenwordenbegeleid methetmakenvandeeerstelessenvoorleerlingen. Bottom updoordeolievlekwerkingdievanuitdeverschillendevakgroepenendocenteamszal ontstaan.naheteerstejaarzullenvoorbeeldenvangoodpracticegebruiktwordenvooreenvervolg opdescholing. Dekeyuserszijnaltijdaanspreekpuntenvraagbaakvoordedocenten.Vervolgscholingvoordekey userswordtgedaaninoverlegmetdeprojectgroependeopleidingsvraagvandekeyuserszelf. Nahet2 e jaarmoetiedervakgebiedminstenseenonderwerpopdeelohebbengeplaatstenmet leerlingenaanhebbengewerkt. Scholing ScholingkeyusersdoormedewerkersgekozenELO. Dekeyuserskrijgenperweek1lesuurvoordezetaak, Tijdsplanning: 6weken(4middagen) Scholingoverigedocentendoorkeyusers Tijdsplanning:totaal8wekenvoorallevestigingen(4lessen) Dekeyusershebbeneencrucialerolinhetgeheel.Dooraantesluitenopdedagelijksepraktijkvan dedocentinhetmanagementvanlessenenleerlingenwordendedocentenenthousiastgemaakt. DekeyuserszijndeaanspreekpuntenvoordeELO. 8

9 Planningvandescholing 1 e jaar van invoering Week0 8 Descholingvindtplaatsbinnendedocenten(jaar)teams.Alledocentenkrijgeneenintroductiecursus van4lessenà2uur.hierinwordendebelangrijksteaspectenvaneenelobehandeld.tijdensdeze lessenwordtereenteamomgevinggemaaktwaardedocentenkunnenexperimenterenende (interne)communicatievanhetteamgaatlopen.agenda svoorteamvergaderingenwordendaar geplaatst. Docentenwordenenthousiastgemaaktomvoorhunvakeenomgevingtemakenwaarlesmateriaal geplaatstkanworden. Week12 14 Na3maandenvolgteenevaluatiebinnendeteams.Knelpunteneneventueelvoorbeeldenvan goodpractice. Week16 24 Scholingbinnenhetvakgebieddoordekeyusers.Bekekenwordthoevakspecifiekeonderdelen binnendeelokunnenwordenondergebrachtendoorleerlingengebruiktkunnenworden.weer geldtdezecursusvooralledocenten. Tijdsduur4lessenà2uurovereenperiodevan8weken. Eindvanhetschooljaar De2 e evaluatie,voorbeeldenvan goodpractice vanuitdeverschillendevakgroepen. 2 e jaar van invoering Benoemenvanspecialistenbinnendevakgebiedenvoor1uurperweek.Verderescholingbinnen vakgebiedendoorkeyusersenspecialisten. Overlegtussenverschillendevakgroepen,zoalsexactevakken(WI,Nask1enNask2)enmoderne vreemdetalen(en,fa,du) Denadrukkomtmeerenmeerteliggenhetgebiedvandigitaledidactiek. OndersteuningenvraagbaakvanuitdeKeyusersenspecialisten. 9

10 Inkaartbrengenvan(digitale)content Indithoofdstukgaanweinophet`Contentvraagstuk`waardiversescholenmeetemakenkrijgen tijdenshetinvoerenvane learningbinnenhetonderwijs.devolgendeonderdelenkomenaanbod: 1. Defunctievandecontent 2. Contentbronnen 3. Keuzesvoorcontent 4.Dekostenvancontent 5.AlgemeneOpmerkingen Defunctievandecontent Hetismogelijkomdigitaallesmateriaalopverschillendemanierenintezetteninhetonderwijs.Een mogelijkheidisdaterafentoeeensdigitaletoetsofeenkleingedeeltedigitaalleermateriaalineen ELOwordtgeplaatst.Vaakisdezecontentnietbedoeldteruitwisselingaancollega`s. Dezetijddiehieraanbesteedwordthoortdanooktotdegewonelesvoorbereiding.Jekuntdan zeggendatcontentincidenteelgebruiktwordt.hiergaanweverdernietopin. Menkanerookvoorkiezenomdigitaalcontentstructureeltegebruiken. Datbetekentdat: Meerdocentendezecontentingebruiknemen. Deaanwezigecontentuitgewisseldkanwordenbinnendeeigenschool,maarooktussende scholenonderling. Deaangeschafte/gemaaktecontenteendeelvandeboekenvervangt. Voordeaanschafvandecontentnagedachtisoverhetcurriculumendeplaatsdiede contenthierinheeft. 10

11 Contentbronnen Uitervaringisgeblekendatmenopverschillendewijzenaancontentkankomen.Hetisnietmeerzo alsvoorheendathetgrootstegedeeltevandeleermiddelenviadeuitgeverwordenaangeschaft.de verschillendemogelijkhedenzettenwenuevenopeenrijtje. a.contentexternaanschaffen a.1.contentverkrijgenvanproducentenzoalsuitgeversofandereaanbieders Somsstellenuitgevershunboekenindevormvanpdf'sbeschikbaar.Datisnietduurmaarookniet interactief. Somsiserspeciaalontwikkeldmateriaaldateendeelvanhetcurriculumkanvervangenoferis aanvullendmateriaalbeschikbaar. Ookwordenere packsontwikkeldwaariedereleerlingeenlicentiemoetkopendiemeestal1jaar geldigis.bijdeaanschafvandiee packskaner,bijeenkleinaantalvakken/vakgebieden,eeneloepackaangeschaftworden. HetvoordeelvaneenELOe packtenopzichtevaneen`gewone`e packisdatditscormmateriaal betreftendezegemakkelijkineenelokanwordengeïmporteerd.voordeelhiervanisdater monotoringplaatsvindtoverdegemaakte/doorgenomenstof.helaasishetzodatdeaangeboden ELOe packsnognietinlossemodulenwordenverkocht.wilmeneeneloe Packaanschaffenismen genoodzaaktomvooreengrootaantalleerlingendee Packsaanteschaffen.Tevensdektdelesstof dieeeneloe Packbevatvaakooknognietallestofwaaraaneenbepaaldvak/vakgebiedmoet voldoen.hierdoorlopendekostenvooreenschoolerghoogop. VooreentweetalvakkenzijnerE PacksaangeschaftmetdebijbehorendeELOE Packs.Beidenbijde uitgeverijmalmberg HetbetreftdevakkenBiologie(methodeBiologievoorjou)enGeschiedenis(MethodeMeMo).Bij hetvakbiologiewaseralleeneeneloe Packteverkrijgenvan4Havoen4VWO.VoorGeschiedenis warenindebovenbouwvanhetvmbokgteloe packsteverkrijgen. DekostenvandeE PackbedroegenvoordemethodeBiologievoorJouperlicentie13,70euro (inclusiefbtw).intotaalzijnervoordezemethodevoor55leerlingene Packsaangeschaft.Het totaalbedragkwamuitop753,50euro. DekostenvandeE packvoordemethodememobedroegenperleerling8,10euro(inclusiefbtw). Intotaalzijnervoordezemethodevoor30leerlingenE Packsaangeschaft.Hettotaalbedragkwam uitop243,00euro. 11

12 VanafhetmomentdatermetdeE Packsgewerktwordtmager15maandengebruikvanworden gemaakt. DeELOE PackswerdenergratisbijgeleverdindevormvaneenZIP bestand,dieeenvoudigte importerenisindeelo.eennadeelisweldatnietallestofindeelo E packverwerktis. a.2.contentinopdrachtvandeschoollatenontwikkelen. Ditkaneenheeldureoptiezijnalsalleontwikkelkostenopéénschooldrukken. Sommigescholenwerkenhierbijsamen. b.contentlatensamenstellen/arrangerendooreigendocenten b.1.contentdiewordtgearrangeerddoordocenten Eensteedsgroterehoeveelheidcontentisbeschikbaarophetinternet.Ditsomstegeneenkleine betaling,maarsteedsvakerziejedathetooknietskost.erkomensteedsmeercommunitieswaar mencontentmetelkaarkanuitwisselen. Welmoetmenoplettenbijhetverkrijgenvancontentviahetinternetdatdekwaliteitgewaarborgd wordt.dezekwaliteitissterkwisselend. Dedocentmoetdecontentinpasseninhetcurriculum. Hetzoekennaargeschiktecontentvoordeeigensituatieenhetinpasseninhetcurriculum,noemen wearrangeren. b.2.contentlatenontwikkelendoordocenten Hiermagduidelijkzijndatditveeltijdvergtentevensookkostbaaris. Ookmenerrekeningmeemoetenhoudendatnietiederedocentinstaatisom(digitale) leermiddelenteontwikkelen Indithoofdstukoverdevraagenaanbodvancontentwerkenwemetdetweemeestvoorkomende mogelijkheden: 12

13 a.1.contentverkrijgenvanproducentenzoalsuitgeversofandereaanbieders b.1.contentdiewordtgearrangeerddoordocenten Keuzesvoorcontent VeelscholenbeschikkentegenwoordigovereenELO.EenELOisuitermategoedgeschiktomcontent intearrangeren.omditopeengoedemaniertelatenverlopenishetvanbelangdatditgeleidelijk gebeurt. Menkankiezentussentweemogelijkhedenofcombinatieshiervan. Gebruikvooreenbepaaldleerjaar,inhetvolgendejaarwordtdecontentintweeopeenvolgende leerjarenaangebodenenz. Hetisdanookvanbelangominkaarttebrengenbijwelkevakken/leergebiedenmengaatbeginnen, maartevensookinwelkeleerjarenenschoolsoortenudezecontentwiltgebruiken. Hieropvolgenalsneldevolgendevragenwaarmenrekeningmeemoethouden: Hoeveelleerlingenbetreftdit? Hoeveellesurenperweekstaandezevakkenophetrooster? Welkpercentagevanhetleermateriaalwilmenvervangendoordigitaal content? Voorhoeveellesurenperperweekmoetmennieuwecontentaanschaffen? Hoeveellesurenperweekzullengevuldzijnmetdezecontent? Welkgedeeltevanhetleermateriaalwilmenexternaanschaffen,dusbijeen producent? Welkgedeeltevanhetleermateriaalwilmenlatenarrangerendoor docenten? Hoeveellesurenwilmenintotaalbeschikkenovercontent? 13

14 Dekostenvancontent Content,gearrangeerddoordocenten Vooreengoedoverzichttekrijgeninhetkostenplaatjeishetvanbelangomtewetenhoeveellessen gevuldgaanwordenmetnieuwgearrangeerdecontentdoordedocent. Deaannamehierisdateigengearrangeerdmateriaalvooreenonbeperktaantalleerlingen beschikbaarisenhergebruiktkanworden. Uitdegemaaktekeuzesvoorcontentkanmenafleidenhoeveelleerlingenhoeveellesurengebruik makenvandoordocentengearrangeerdecontent. Ditisbelangrijkvoorhetgebruikvancomputersopuwschool. Vergeetnietommeetenemenzowelhetnieuwecontentalsheteerdergebruiktecontent,dat gearrangeerdisdooreendocent. Maakvervolgenseenschattingvandekostenvandecontent,diedoordocentenisgearrangeerdin deeerstedriejaar. Eentaakuuriseenklokuurinhetjaartaakbeleid.Menkandoordebeantwoordingvandevolgende vrageneenredelijkegoedeschattingvandekostenmaken: Hoeveellesurenwordtercontentgearrangeerddoordocenten inklokurenopjaarbasis? Watishetaantaltaakurenperklokuurcontent? Watishettotaalaantaltaakurenvoorhetarrangeren? Watisdeprijsvaneentaakuurperuur? Watishetbedragvoorgearrangeerdmateriaal? Watisdeafschrijvingstermijnvanhetgearrangeerdleermateriaal Hoeveelbedraagtdeafschrijvingperjaar? Contentvanuitgeversofandereaanbieders Uitdekeuzesdiegemaaktzijnvoorcontentleidtmenafhoeveelleerlingenvoorhoeveellesuren gebruikmakenvancontentafkomstigvaneenproducent. 14

15 Zowelnieuwmateriaalalseerdergebruiktmateriaal. Ditisbelangrijkvoorlicentiesenvoorhetgebruikvancomputersopuwschool. Hetisbelangomeenberekeningtemakeninverbandmetlicentiesendebelastingvande computers. Mentelthetaantallesurenineenweekbijelkaaropwatbetrefthetleerlingengebruikvande contentdieverkregenisvandeproducentenbijelkaaropmethetleerlingengebruikvanhet gearrangeerdecontent. Menweetnuhoeveellesurenperweekdecomputersaanbelastingonderhevigzijn.Ditkanmen vervolgensomrekenenineentotaalaantalklokurenperweekenvervolgensineentotaalaantal klokurenperjaar. Omdeingekochtecontentvanuitgeversofandereaanbiedersteberekenenmoetmenerrekening meehoudendatditjaarlijkselicentieszijn. Menmoetdanwetenhoeveelklokurenerbesteedgaatwordenopjaarbasisperleerling.Ditwordt danvermenigvuldigdmetdelicentieprijsperleerlingperklokuurcontent. AlgemeneOpmerkingen Erzijnnogeenaantalzakendiemenmeekannemenofwaarmenrekeningmeedienttehoudenbij dekeuzevancontentendeverderinvullinghiervan. Menkanervanuitgaandatdocenttijd,hetgaathiernietomdocentendiehetcontentarrangeren, voordevoorbereidingenuitvoeringvaneenlesmetdigitaalcontentnietverandert. Welishetzodatwanneerercontentuitverschillendeexternebronnenkomt,hetvaaktijdrovendis omditineenelotebrengen.eengoedecoördinatieinhetonderwijsisdanvanbelang.hiergaathet voornamelijkomdekeuzesdiedocentenmakenbijhetvindenvanbronnenendergelijke.menmoet nagaandenkenovereventueleexterneondersteuning,denkaancursussenetc.hierzitookeen prijskaartjeaanverbonden. Deaandachtdiedeschoolleidingbesteedaandetijdenaandachtdienodigisvooreensuccesvol beleidistevensookeenbelangrijkesuccesfactor. Eenaantalanderezakenwaarmenovernakandenkenomhetsuccestevergrotenwordenhier benedenopgenoemd: - Eventueelkanergebruikwordengemaaktvanprojectsubsidies 15

16 - Erkanoverwogenwordenomleerlingenopmomentendatzemetcontentwerken ingroteregroepenteplaatsenendebegeleidinghiervandeelsplaatstelatenvinden dooronderwijsassistenten. - Erkaneensamenwerkingplaatsvindenmetuitgeversplaatvindeninexperimenten rondcontent. - Erkanoverwogenwordenomcontentdiedoordocentenisontwikkeldtegen betalingaananderescholenbeschikbaartestellen. - Erkanmetmeerderescholensamengewerktworden.Ditkanbijvoorbeeldzijnaan scholendiebijeenbestuurzijnaangesloten.erkaninzulkeverbandencontent uitgewisseldwordentussendescholenonderling. 16

17 Samenwerkenendelen Binneneenorganisatieiseenboelinformatieenduskennisaanwezig.Sommigeinformatiestaatop papier,hangtopeenpublicatiebord,ligtineenbureaula,andereinformatieisopeendigitalemanier opgeslagen in bijvoorbeeld een Word bestand. Deze digitale informatie kan voor iedereen beschikbaarzijn,doordathijbijvoorbeeldineengedeeldemapstaatofdoordatdezeooitnaaralle personeelsledeng dis,maarhetkanookopgeslagenstaanopeenindividuelecomputer.danis er nog de informatie(kennis) die individuele werknemers in hun hoofd hebben en alleen delen als ernaargevraagdwordt.zozijnernogweleenaantalvoorbeeldentebedenkenvanmanierenwaarop omgegaanwordtmetinformatiebinneneenorganisatie. In het vervolg van dit artikel wordt er vanuit gegaan dat informatie kennis is en anders om. Deze begrippenwordendusnietmeerapartvermeld.hetzounatuurlijkerghandigentijdsbesparendzijn als alle informatie overal en altijd, voor iedereen (waarop de informatie van toepassing is) toegankelijkis. Vragen die je hierbij kunt stellen zijn: Hoe breng je structuur en overzicht aan in de beschikbare informatie?hoemaakjedeinformatievoordejuistemensenbeschikbaar?welkehulpmiddelenkun jehiervoorgebruiken?hoekrijgjealleinformatieopdejuisteplek? Hetantwoordopdezevragenissterkafhankelijkvandevormvandeinformatieenvanwatjemet deinformatiewil.wezullenhierdanookalseersteopingaan.vervolgenszullenweingaanopwaar jeopmoetlettenalsjeopzoekbentnaareengoedsamenwerkings endeelinstrument.danzullen een aantal veel gebruikte gratis samenwerkings en deelinstrumenten omschreven worden, om vervolgens terug te komen op de afwegingen die men dient te maken bij de keuze van een samenwerkings endeelinstrument. Vorm Bijvormishetvooraldevraagwatjewiltdelen.Gaathetominformatiediejezelfgemaakthebtinde vorm van bijvoorbeeld een Wordbestand, of zijn het verwijzingen naar websites, alwaar de informatie te vinden is? Het kan om aanvullende informatie gaan bij een product of dienst op internet. Informatieenkenniszijnuiteindelijkonderteverdelenineenaantaldigitalevormen: (zelfgemaakte) bestanden, die je opslaat op een server. Dit kan je eigen server zijn of gehuurde serverruimte.alleeninterntebereiken,ofviainternettebereiken. offlineenonlineprogamma s Informatieoverofflineofonlineprogramma s Online kennis en informatie. Denk hierbij aan websites, weblogs, fora enzovoorts. Kenmerkendhierbijisdatzenietbinnenhetbeheervandeeigenorganisatievallen. Eigenwebsite EigenELO 17

18 Het zou natuurlijk handig zijn als al deze vormen van informatie via een database / programma oproepbaar zijn. Het spreekt hierbij voor zich dat kennis die mensen in hun hoofd hebben gedigitaliseerddientteworden. Watwiljemetdeinformatie? Metinformatiekunjeoptalvanmanierenomgaanbinneneenorganisatie,zoalsomschreven,isdat afhankelijkvandeinformatie,maarvooralookvanwatjemetdeinformatiewil.hierbijkunnende volgendevragengesteldworden:dientdeinformatiepuuralsnaslagwerk,ofmoeteropgereageerd kunnen worden? Moet de informatie aanpasbaar zijn (en door wie)? Mag iedereen de informatie zien? 18

19 Waarletjeopbijhetzoekennaareengoed samenwerkings en deelinstrument? Erzijneenaantalvragen,waaroverjeeenmeningdienttevormenvoordatjeopzoekgaatnaareen goedsamenwerkings endeelinstrument.dezevragenstaanhieronderomschreven: Toegankelijkheid, is het een laagdrempelig instrument (kan iedereen het makkelijk gebruiken)? Welkevormenvaninformatiekunjedelen? Denkhierbijaan: o Verschillendebestandsvormen o Hyperlinksnaarwebsite,metinformatie Voorwieisdeinformatiebedoeld? Denkhierbijaan: o Methoeveelmensenwiljedeinformatiedelen? o Wiljemensenuitsluitenvanhetlezenvandeinformatie? Hoezithetmetdebewerkbaarheid? Denkhierbijaan: o Isdeinformatieaanpasbaar?Zoja,zieookrechten o Kanergereageerdwordenopdeinformatie?Zoja,zieookrechten o Ontstaanermeerdereversies,pasjehetbronbestandaanofisersprakevaneen aanvullingophetbronbestand? o Kunjezienwiewatheeftaangepast? Wieheeft/krijgtwelkerechten? Denkhierbijaan: o Wiemagerwijzigen? o Wiemagerbewerken? o Wiemagerreageren? Vindbaarheid:Kunjegedeeldeinformatiemakkelijkterugvinden? denkhierbijaan: o Waarwordtdeinformatieopgeslagen? o Hoeisdetoegangtotdeinformatiegeregeld? 19

20 Veelgebruiktesamenwerkings endeelinstrumenten: Erzijntalvanmanierenominformatieenkennistedelen.Inonderstaandoverzichtstaandemeest gebruiktemanierenopgesomd.inhetvervolgvandithoofdstukwordenzeelktoegelicht.vervolgens trefteenschematischoverzichtvandeinstrumentenentoepassingenaan. E mailen Gedeeldemappenstructuur o Rechtstreeksopeenserver o ineenelo(workspaces) Wiki s o Online o ineenelo Forums o Online o ineenelo Socialbookmarking(Delicious)account: o Individueel o Peronderdeelvandeorganisatie(vakgroepineenschool) o Voordeheleorganisatie E mail: (ook wel , e-post of elektronische post) is het versturen van digitale boodschappen via onder andere internet.. wordt vaak gebruikt voor korte, informele berichten. In tegenstelling tot een brief op papier wordt het bij geaccepteerd om korte en compacte zinnen te gebruiken. Door het meesturen van bijlagen is het ook mogelijk om inhoud in een andere vorm dan tekst te versturen. Bron:wikipedia Zoalsuinhetcitaathierbovenkuntlezenkunjeviaeene mailberichtmakkelijkinformatiedelen.of teweldoordeinformatieinhetberichtzelfteschrijven,en/ofdoordeinformatieineenbijlagete verwerken. Het voordeel van een bijlage is dat de informatie een willekeurig bestand kan zijn(het hoeftdusnietperséeengeschrevenvormtehebben). E mail is een van de makkelijkste manieren om informatie en kennis te delen. Voordeel: snel en makkelijk.nadeelisweldatalleendeontvangersvanhetberichtopdehoogtezijnvandekennisen dat de ontvanger zelf de informatie moeten ordenen / categoriseren om de informatie als naslagwerktelatendienen. Indien de informatie verandert dien je een nieuw bericht te sturen en dient iedereen de oude informatiezelfteveranderenindenieuweinformatie. 20

21 Toegankelijkheid: We kunnen constateren dat inmiddels een ingeburgerd fenomeen is. Iedereen heeft wel een e mailadres en is instaat ermee te werken. Kortom het is een laagdrempelig instrument. Vorm: In principe is het mogelijk om alle bestandsvormen via te verzenden. Het kan wel gebeuren dat een bestand te groot is. Je zult het bestand dan allereerst moeten comprimeren, alvorens je het verzendt. Tevens is het mogelijk om in een of bijlage verwijzingenteplaatsennaarwebsites(hyperlinken). Voorwie? Een kunjedelenmetzoveelmensenalsjemaarwilt.Aangezienalleendeontvangerje berichtkanlezenishetuitsluitenvanlezershiernietvantoepassing. Bewerkbaarheid: Het oorspronkelijke e mailbericht is niet aanpasbaar. Wel kopieerbaar. Reageren op een bericht is voor iedereen mogelijk, maar men moet er zelf voor moeten zorgen dat men dit bericht vervolgens naar alle personen (waar het op van toepassing is) stuurt. Het bronbestandverandertdusniet,zokunnenerdusmeerdereversiesontstaan.hierdoorkan hetzijndathetmoeilijktraceerbaarwordtwiewelkewijzigingheeftaangebracht. Rechten: Iedereontvangerkanveranderingenaanbrengen,waardooreennieuweversieontstaat.Het bronbestandblijftbewaardbijdeverzender. Vindbaarheid: Aangezien e mailberichten persoonlijk zijn, is het terugvinden van een e mailbericht afhankelijk van de mappenstructuur die dat ontvanger van het bericht zelf ingericht heeft. Alleen de ontvanger en verzender van een bericht hebben hierdoor toegang tot de informatie. Iemand toegang geven tot de informatie, die in eerste instantie geen toegang hadtotdezeinformatie,isdusalleenmogelijkalsmendezepersoonalsnogalleinformatie mailt. Gedeeldemappenstructuur Eenvandemeestprimairevormenominformatietedelen.Ditwerktalsvolgt:Opdeserverofinde ELO van een organisatie wordt een gezamenlijke map aangemaakt. Tot deze map heeft elk personeelslidtoegang.vervolgenswordtdezemapopgedeeldinsubmappen,waarbijerbijelkemap aangegeven wordt wie er welke rechten in heeft. In grote lijnen komt dit neer op de volgende mogelijkerechten:volledigbeheer,alleenwijzigen,lezenenuitvoeren,mapinhoudweergeven,lezen enschrijven.verderfine tunenisvaakookmogelijk,maarvaaknietnodig. Toegankelijkheid: Dezegezamenlijkemapfunctioneerthetzelfdealsuweigen mijndocumenten,hierdooris heteenoplossingdievoorgebruikerslaagdrempeligis.hetisechternietgemakkelijkomeen gezamenlijkemaponlinebeschikbaartemaken. Vorm: Het is mogelijk alle bestandsvormen op te slaan. Het opslaan van een hyperlink is ook mogelijk, maar als je deze van informatie wilt voorzien. Zul je hem in een tekstbestand 21

Registreren (alleen voor leden en directeuren KHMW)

Registreren (alleen voor leden en directeuren KHMW) Inleiding Een (internet)forum of discussieforum (meestal gewoon: forum; meervoud: fora of forums) bestaat uit digitale discussiepagina's op het wereldwijde web. Een forum heeft meestal een hoofdpagina

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress

Cursus Onderwijs en ICT. bloggen met Wordpress Cursus Onderwijs en ICT Deel 21 (versie 1.0 NL 27-04-2011) bloggen met Wordpress door Serge de Beer Inleiding Zelf ben ik niet zo n blogger. Niet dat ik het niet heb geprobeerd trouwens. Al regelmatig

Nadere informatie

Bericht Creëren en versturen binnen Wes 4 U mail

Bericht Creëren en versturen binnen Wes 4 U mail Bericht Creëren en versturen binnen Wes 4 U mail Berichten maken en versturen met Wes 4 U mail is simpel, doeltreffend en snel! Belangrijk is dat u reeds bent voorzien van een lijst met emailadressen van

Nadere informatie

Inhoud! Taak 1.3.6 Joomla en zo Door Paul van der Linden. Taak 1.3.6 Joomla en zo

Inhoud! Taak 1.3.6 Joomla en zo Door Paul van der Linden. Taak 1.3.6 Joomla en zo Inhoud! Taak 1.3.6 Joomla en zo Inhoud!... 1 Voorwoord... 2 Joomla 1.5...3 Website...4 Menu s...5 Artikelen...6 Componenten...7 Extensies...8 Tools...9 Conclusie... 10 Bronvermelding... 11 1 Voorwoord

Nadere informatie

Handleiding Factureren 7x24

Handleiding Factureren 7x24 Handleiding Factureren 7x24 HOME Met Factureren 7x24 kunt u online u facturen samenstellen en inboeken. U kunt de facturen printen en per post versturen, maar u kunt ze ook automatisch e-mailen, of elektronisch

Nadere informatie

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD

Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD 2014 Handleiding Office 365 IN EEN NOTENDOP ALLES OVER OFFICE 365 CARLO KONIJN CHI COMPUTERS HEERHUGOWAARD Inhoud Inleiding... 2 Aanmelden bij office 365 via het portaal.... 2 Het portaal en gebruikers:...

Nadere informatie

Handleiding Skydrive: werken met verschillende personen aan een JALdocument

Handleiding Skydrive: werken met verschillende personen aan een JALdocument Handleiding Skydrive: werken met verschillende personen aan een JALdocument 1 VOORAF Indien je beschikt over een Windows LIVE ID (je hebt momenteel al een Hotmail, Gmail of Livemailaccount), ga dan onmiddellijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16

Inhoudsopgave. 2014 web2work Pagina 1 van 16 Inhoudsopgave Aanmelden bij Office 365... 2 Office 365 voor het eerste gebruiken... 2 Persoonlijke instellingen Office 365... 3 Wijzigen wachtwoord... 4 Instellen voorkeurstaal... 4 Office Professional

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers OFFICE 365 Start Handleiding Medewerkers Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

GWL wiki manual Beginnen Maak een nieuwe pagina Bewerken

GWL wiki manual Beginnen Maak een nieuwe pagina Bewerken GWL wiki manual De GWL wiki is een onderdeel van de ZOHO online office suite. ZOHO biedt allerlei mogelijkheden voor on-line (samen)werken. Ook als je daar geen gebruik van maakt moet je een account aanmaken

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw

Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw Omzeil het gebruik van mappen en bestanden over Wiki s en het werken in de 21 e eeuw In de whitepaper waarom u eigen documenten niet langer nodig heeft schreven we dat het rondmailen van documenten geen

Nadere informatie

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo voor aanbieders (Versie 26 augustus 2014) 1 Inhoud Wat is het Resultaatmeetsysteem?... 3 Cliënten stimuleren mee te doen... 4 Over de handleiding... 4 Deel I

Nadere informatie

Viaa Online - OneDrive

Viaa Online - OneDrive Viaa Online - OneDrive Wat is OneDrive Onedrive maakt het mogelijk om je bestanden op te slaan in de cloud. Cloudopslag betekent dat je bestanden opgeslagen worden op het internet en je ze ook vanaf iedere

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Hoe werkt u met dit boek? 9 Uw voorkennis

Inhoudsopgave Voorwoord 7 Nieuwsbrief 7 Introductie Visual Steps 8 Wat heeft u nodig? 8 Hoe werkt u met dit boek? 9 Uw voorkennis Inhoudsopgave Voorwoord... 7 Nieuwsbrief... 7 Introductie Visual Steps... 8 Wat heeft u nodig?... 8 Hoe werkt u met dit boek?... 9 Uw voorkennis... 10 De website bij het boek... 10 Toets uw kennis... 10

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online. voor Mac - OSX 10.6 en hoger. Versie februari 2014

Handleiding. Opslag Online. voor Mac - OSX 10.6 en hoger. Versie februari 2014 Handleiding Opslag Online voor Mac - OSX 10.6 en hoger Versie februari 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van de software 4 2.2 Installeren van de software

Nadere informatie

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebDAV. Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebDAV Gebruik bestanden op de server alsof ze lokaal op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: November 2010 Aantal pagina's: 7 Versie: 1.30 Doelgroep: Content

Nadere informatie

Unit-ICT Docs Handleiding

Unit-ICT Docs Handleiding Unit-ICT Docs Handleiding Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Wat is Unit ICT Docs?... 3 Wat heb ik nodig?... 3 Beginnen met Unit ICT Docs... 4 Mappen maken... 5 Een document Uploaden.... 6 Een Document

Nadere informatie

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 4orange Connect 4orange, 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Inhoud... 2 1. Achtergrond... 3 2) Browsen... 4 3) Scheduler... 4 4) Frequenties en kruistabellen... 4 5)

Nadere informatie

Microsoft Office 365. Handleiding

Microsoft Office 365. Handleiding Dit document omvat een effiëciente handleiding voor de webinterface van Microsoft Office 365. Het mailsysteem, contacten beheren, agenda onderhouden en het gebruiken van de cloudservice OneDrive zijn de

Nadere informatie

- Plan Zo kun je een. website bouwen!

- Plan Zo kun je een. website bouwen! - Plan Zo kun je een website bouwen! BoekjeHoeKanJeEenWebsiteBouwen.i1 1 8-7-2008 17:23:14 BoekjeHoeKanJeEenWebsiteBouwen.i2 2 8-7-2008 17:23:15 In dit boekje staat de uitgebreide versie van hoe je een

Nadere informatie

Cursus Onderwijs en ICT. online (samen)werken

Cursus Onderwijs en ICT. online (samen)werken Cursus Onderwijs en ICT Jaargang 1, deel 4 (versie 1.0 po/vo/bve NL 11-11-2009) online (samen)werken door Serge de Beer Inleiding Op de tijdslijn van de geschiedenis is het nog niet zo heel lang geleden,

Nadere informatie

Introductie Werken met Office 365

Introductie Werken met Office 365 Introductie Werken met Office 365 Een introductie voor gebruikers Inhoud Inleiding... 4 Aanmelden bij Office 365... 4 Werken met Office 365 Outlook... 5 Werken met Outlook 2007/2010... 5 Werken met de

Nadere informatie

Bestanden bewaren met SkyDrive

Bestanden bewaren met SkyDrive Bestanden bewaren met SkyDrive Wat is SkyDrive? Met SkyDrive (www.skydrive.live.com) kun je bestanden opslaan op een beveiligde, gratis website. De bestanden kun je overal ter wereld weer downloaden. De

Nadere informatie

Kenmerken Nomadesk Software

Kenmerken Nomadesk Software Kenmerken Nomadesk Software DATABEVEILIGING Versleutelde lokale schijf Nomadesk creëert een veilige virtuele omgeving, een Vault, op uw lokale harde schijf. Alle mappen en bestanden opgeslagen op de Vault

Nadere informatie

1. Login op de website, klik links op Fotoalbum en vul in het venster het volgende in:

1. Login op de website, klik links op Fotoalbum en vul in het venster het volgende in: Les 5 Fotoalbum 1. Login op de website, klik links op Fotoalbum en vul in het venster het volgende in: 2. Klik op Instellen 3. Klik op Nieuw album aanmaken geef naam klik op groene plusje: 4. Klik op Uploaden

Nadere informatie

Handleiding Wordpress

Handleiding Wordpress Handleiding Wordpress Inhoudsopgave 1. Inloggen 2. Berichten en Pagina s 3. Afbeeldingen en video s 4. Weblinks 1. Inloggen 1.1 Inloggen bij Wordpress We starten met het inloggen op je WordPress gebaseerde

Nadere informatie

Google Applicaties Online samenwerken. Paul Diliën ICT integratie 2012. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Google Applicaties Online samenwerken. Paul Diliën ICT integratie 2012. Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Google Applicaties Online samenwerken Paul Diliën ICT integratie 2012 Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Nadere informatie

Cobian Backup. Beschrijving van de BackupProcedure met behulp van Cobian Backup, door EW (2011)

Cobian Backup. Beschrijving van de BackupProcedure met behulp van Cobian Backup, door EW (2011) Van stand-alone computers, servers of werkstations moet van tijd tot tijd een back-up (copie) van het gemaakte werk of de gemaakte bestanden gemaakt worden. Denk hierbij aan tekstdocumenten, foto s, mailtjes,

Nadere informatie

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm:

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Log in met je e-mailadres en het wachtwoord dat je hebt gekregen.

Nadere informatie

Elektronisch factureren

Elektronisch factureren Elektronisch factureren Inleiding Elektronisch Factureren in RADAR is mogelijk vanaf versie 4.0. Deze module wordt niet standaard meegeleverd met de RADAR Update maar is te bestellen via de afdeling verkoop

Nadere informatie

Beschrijving webmail Enterprise Hosting

Beschrijving webmail Enterprise Hosting Beschrijving webmail Enterprise Hosting In dit document is beschreven hoe e-mail accounts te beheren zijn via Enterprise Hosting webmail. Webmail is een manier om gebruik te maken van e-mail functionaliteit

Nadere informatie

Onderdelen De handleiding bevat de volgende onderdelen:

Onderdelen De handleiding bevat de volgende onderdelen: De elektronische leeromgeving (ELO) van Magister is een beveiligde 'virtuele' omgeving op het Internet waarin je kunt leren. Het biedt vele handige mogelijkheden zoals het bekijken van huiswerk en studiewijzers,

Nadere informatie

plug & play documentatie eindopdracht: Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14

plug & play documentatie eindopdracht: Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14 plug & play eindopdracht: documentatie Van: Jarno Verhoogt / 500684953 Vak: Plug & Play Docent: J. Faber Datum: 24 / 01 / 14 1 inleiding In dit verslag wordt het hele proces van de Plug & Play eindopdracht

Nadere informatie

1. Mappen, documenten en bestanden

1. Mappen, documenten en bestanden 8 1. Mappen, documenten en bestanden In dit hoofdstuk leert u met mappen, documenten en bestanden omgaan. Een bestand is een verzamelnaam voor alles wat op de computer is opgeslagen. Dat kan een programma

Nadere informatie

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in KraamZorgCompleet, zijn een aantal instellingen nodig:

Voordat u gebruik kunt maken van ZorgMail in KraamZorgCompleet, zijn een aantal instellingen nodig: Hoofdstuk 1 ZorgMail instellen en gebruiken Vanuit KraamZorgCompleet is het voortaan mogelijk om via ZorgMail beveiligd te communiceren met andere partijen in de zorg, mits zij ook zijn aangesloten bij

Nadere informatie

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding

Looproute Microsoft OneNote 2010 versie 1.0. Looproute Microsoft OneNote 2010. Inleiding 1 Looproute Microsoft OneNote 2010 Inleiding Dit document beschrijft de werking van het computerprogramma Microsoft OneNote (versie 2010) en is bedoeld voor docenten en leerlingen van het basis- en voortgezet

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van internet

Wegwijs in de wereld van internet Wegwijs in de wereld van internet Werkbladen les 5 voor Windows Vista (Windows Mail) Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze werkbladen horen bij Wegwijs in de wereld van internet

Nadere informatie

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule

SnelStart handleiding ARGO zelfbouwmodule Inhoudsopgave Voorwoord Stap 1 Onderwerpkeuze Stap 2 Aanmaken module Stap 3 Keuze soort module: les of toets Stap 4 Module bewerken 3 4 5 6 7 Stap 5 Gebruik module editor Toelichting editor toolbar functionaliteit

Nadere informatie

U kunt per abonnement vijf e-mailadressen aanmaken met elk een mailbox van 100Mb. Per te verzenden e- mailbericht kunt u ca. 10Mb versturen.

U kunt per abonnement vijf e-mailadressen aanmaken met elk een mailbox van 100Mb. Per te verzenden e- mailbericht kunt u ca. 10Mb versturen. E-mailadressen beheren via Mijn SKP Via de portal Mijn SKP kunt u zelf e-mailadressen aanmaken, wijzigen, verwijderen of een alias toevoegen. Mijn SKP kunt u bereiken via www.kabeltvpijnacker.nl en dan

Nadere informatie

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014

Handleiding. Opslag Online voor Windows Phone 8. Versie augustus 2014 Handleiding Opslag Online voor Windows Phone 8 Versie augustus 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 3 Hoofdstuk 2. Installatie 4 2.1 Downloaden van KPN Opslag Online QR Code 4 2.2 Downloaden van KPN

Nadere informatie

Google Drive + Dropbox. Hoe werk je ermee en wat zijn de verschillen

Google Drive + Dropbox. Hoe werk je ermee en wat zijn de verschillen Google Drive + Dropbox Hoe werk je ermee en wat zijn de verschillen Google Drive Een account aanmaken https://accounts.google.com/signup?hl=nl 3 Je account gegevens aanpassen https://accounts.google.com

Nadere informatie

Deel I Introductie Clixmaster Studio

Deel I Introductie Clixmaster Studio Deel I Introductie Clixmaster Studio R5.0 Gebruikershandleidingen Clixmaster Studio Handleiding 1/12 Deel I - Introductie Clixmaster Studio 2010 Clixmaster BV Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

1. INLEIDING. 2 2. PROCESBESCHRIJVING PO NAAR VO. 2 3. HET MAKEN VAN EEN OKR EN TOEVOEGEN AAN HET DOD. 3 4. OKR TOEVOEGEN AAN HET DOD. 10 5.

1. INLEIDING. 2 2. PROCESBESCHRIJVING PO NAAR VO. 2 3. HET MAKEN VAN EEN OKR EN TOEVOEGEN AAN HET DOD. 3 4. OKR TOEVOEGEN AAN HET DOD. 10 5. HANDLEIDING OKR MAKEN + TOEVOEGEN AAN DOD + VERSTUREN DOD INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 2 2. PROCESBESCHRIJVING PO NAAR VO... 2 3. HET MAKEN VAN EEN OKR EN TOEVOEGEN AAN HET DOD... 3 4. OKR TOEVOEGEN AAN

Nadere informatie

Onderzoek Tablets in het onderwijs

Onderzoek Tablets in het onderwijs Onderzoek Tablets in het onderwijs September 2011 Voorwoord In dit verslag presenteren we onze bevindingen van de tablettest die we hebben uitgevoerd. Zowel de ipad 2 als verschillende Android tablets

Nadere informatie

WordPress in het Kort

WordPress in het Kort WordPress in het Kort Een website maken met Wordpress. In minder dan één uur online! Inclusief installatie van een thema en plugins Alle rechten 2013, Rudy Brinkman, BrinkhostDotCom, http://www.brinkhost.nl

Nadere informatie

Handleiding TwinSpace

Handleiding TwinSpace Welkom Handleiding TwinSpace Deze handleiding werd ontwikkeld voor Leerkrachten/Beheerders die nog niet vertrouwd zijn met de TwinSpace. Hier leert u hoe u: - Toegang krijgt tot uw Twinspace - Uw profiel

Nadere informatie

Handleiding voor Zotero versie 2.0

Handleiding voor Zotero versie 2.0 Handleiding voor Zotero versie 2.0 Michiel Wolda De handleiding voor Zetero is geschreven voor de lezers van het boek Deskresearch: Informatie selecteren, beoordelen en verwerken: tweede editie (Van Veen

Nadere informatie

Alfresco Document Management

Alfresco Document Management Pagina 1 van 6 Alfresco Document Management Efficiënter kunnen (samen)werken, altijd en overal kunnen beschikken over de benodigde informatie en geen zorgen hoeven maken over IT en back-up? Lagere kosten

Nadere informatie

HUISREGELS COMPUTERGEBRUIK

HUISREGELS COMPUTERGEBRUIK Informatiebeveiliging NEN 7510 HUISREGELS COMPUTERGEBRUIK 2010 03-08-2010 Hoorn Inleiding In dit document wordt aangegeven welke huisregels binnen het gelden voor het gebruik van informatiesystemen, computers

Nadere informatie

Theorie Toets 1 voor Klas 3

Theorie Toets 1 voor Klas 3 Theorie Toets 1 voor Klas 3 - Pagina 1 Theorie Toets 1 voor Klas 3 Theorie Schrijven voor Print & Web Een goede tekst maken is moeilijk. Tekst-schrijver is daarom ook een beroep. Tekst-schrijvers schrijven

Nadere informatie

De Liemers Helpt Partner Handleiding v1.1. De Liemers Helpt. Partner handleiding

De Liemers Helpt Partner Handleiding v1.1. De Liemers Helpt. Partner handleiding De Liemers Helpt Partner handleiding Je kunt de actuele versie van onze handleiding downloaden op: http://www.deliemershelpt.nl/partner-worden/partner-worden.html Registreren Om een account aan te maken

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Studio Visual Steps Een website aanpassen via uw eigen webhostingservice

Studio Visual Steps Een website aanpassen via uw eigen webhostingservice Studio Visual Steps Een website aanpassen via uw eigen webhostingservice Aanvullend PDF-bestand bij het boek Websites bouwen met Web Easy Een website aanpassen via uw eigen webhostingservice 2 Een website

Nadere informatie

Beknopte instructies Onedrive

Beknopte instructies Onedrive Beknopte instructies Onedrive Inleiding... 1 Waar vind je de OneDrive?... 1 Wat kun je ermee?... 2 Document maken.... 2 Waar ben ik?... 2 Documenten delen met anderen en samenwerken... 3 Heel beknopt:

Nadere informatie

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is

Les 4 ... E-mail, de elektronische brief. Deze iconen tonen aan voor wie het document is Les 4... E-mail, de elektronische brief Deze iconen tonen aan voor wie het document is WebExperts Senioren Leerlingen Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie voor de leerkracht Waarom? Hoewel de opkomst

Nadere informatie

Resultaten tellen Aanmelden

Resultaten tellen Aanmelden Instructie digitaal aanbesteden Registratie Deze aanbesteding zal in digitale vorm plaatsvinden middels een speciaal daartoe ingerichte online account van de opdrachtgever. U hoeft voor deelname niets

Nadere informatie

Trippeltrap Content Management System

Trippeltrap Content Management System Handleiding Trippeltrap Content Management System versie 2.4 Aanmelden Voordat u de tekst op uw webpagina kunt aanpassen, moet u zich eerst aanmelden. Bovenaan de pagina vindt u een link naar het intranet.

Nadere informatie

Dropbox. Handleiding. Dropbox handleiding Dieter David david.dieter@telenet.be. Dieter David david.dieter@telenet.be

Dropbox. Handleiding. Dropbox handleiding Dieter David david.dieter@telenet.be. Dieter David david.dieter@telenet.be 0 Dropbox Handleiding Dieter David david.dieter@telenet.be 1 1. Wat is dropbox? 2 Dropbox is 2ledig : schijfruimte online (= back-up) synchroniseren en delen van bestanden op je online schrijfruimte Je

Nadere informatie

Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail. Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1

Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail. Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1 Aan de slag met Outlook Web App De nieuwe Humanitas Webmail Maart 2013 (versie 0.1) pag. 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Aan de slag met Outlook Web App... 3 Overzicht instellingen... 3 Vereisten...

Nadere informatie

Intern communicatie systeem voor de horeca

Intern communicatie systeem voor de horeca Intern communicatie systeem voor de horeca Gebruikershandleiding Versie 2.7 Werkt in horeca! Inhoudsopgave 1 Inloggen 3 1.1 Inloggen 3 1.2 Module selecteren 3 2 Feebz Settings 4 2.1 Mailgroepen 5 2.2 Gebruikers

Nadere informatie

10 e druk januari 2016 Heutink ICT

10 e druk januari 2016 Heutink ICT Netwijs Leeromgeving Gebruikershandleiding voor deelnemers 10 e druk januari 2016 Heutink ICT Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. In- en uitloggen... 4 1.1. Wachtwoord aanpassen... 4 2. Het Startscherm (Home-pagina)...

Nadere informatie

Het aanmaken van een e-mail account Outlook Express

Het aanmaken van een e-mail account Outlook Express Het aanmaken van een e-mail account Outlook Express Versie : 1.1 Datum: maandag 18 oktober 2004 1 Index 1. Inleiding 3 2. Een account aanmaken via de menubalk - extra 4 3. Het aanmaken van een nieuw e-mail

Nadere informatie

Handleiding Plesk. Eddy De Bock

Handleiding Plesk. Eddy De Bock Handleiding Plesk Eddy De Bock 1 1 STARTPAGINA Hier krijgt u een samenvattend overzicht van de functies die Plesk u biedt. 2 GEBRUIKERS Hier kan u gebruikers aanmaken, verwijderen en beheren. Onder Gebruikersrollen

Nadere informatie

Mach3Framework 5.0 / Website

Mach3Framework 5.0 / Website Mach3Framework 5.0 / Website Handleiding Mach3Builders Inhoudsopgave 1 Inloggen...5 1.1 Ingelogd blijven...6 1.2 Wachtwoord vergeten...7 2 Applicatie keuzescherm...8 2.1 De beheeromgeving openen...9 3

Nadere informatie

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden

Mywebshop Email configuratie. Versie 1.0 Februari 2010. Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Mywebshop Email configuratie Copyright 2010 Wikit BVBA, alle rechten voorbehouden Deze handleiding mag gebruikt worden om met behulp van de mywebshop.net infrastructuur een webwinkel/website te bouwen.

Nadere informatie

Website De Contrabas Gebruiksaanwijzing voor het beheren van de groepspagina s

Website De Contrabas Gebruiksaanwijzing voor het beheren van de groepspagina s Website De Contrabas Gebruiksaanwijzing voor het beheren van de groepspagina s De groepspagina s zijn bedoeld om iets te vertellen en te laten zien van wat er in de groep gebeurd. Foto s zijn daar heel

Nadere informatie

Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen

Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen Learning Management Systeem (LMS) Bedrijfsopleidingen DOCENTEN HANDLEIDING Oktober 2009 E-mail: bedrijfsopleidingen@lumc.nl 2009 Alle rechten voorbehouden LUMC-Bedrijfsopleidingen Behoudens de in of krachtens

Nadere informatie

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties

WebHare en WebDAV. Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan. Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties WebHare en WebDAV Gebruik bestanden op de WebHareserver alsof ze op uw computer staan Microsoft Word / Internet Explorer / Mijn netwerklocaties Datum: Oktober 2012 Aantal pagina's: 8 Versie: 1.4 Doelgroep:

Nadere informatie

Apps en Ups voor het RML. Instructies voor leerlingen

Apps en Ups voor het RML. Instructies voor leerlingen Apps en Ups voor het RML Instructies voor leerlingen 1 Inhoud 1. Werken met MAGISTER... 3 2. VANDAAG en AGENDA (Agenda ( HUISWERK)... 4 3. AANWEZIGHEID... 5 4. CIJFEROVERZICHT... 6 5. BERICHTEN (Mailbox

Nadere informatie

Studio Visual Steps Een website aanpassen via Avanquest webhosting

Studio Visual Steps Een website aanpassen via Avanquest webhosting Studio Visual Steps Een website aanpassen via Avanquest webhosting Aanvullend PDF-bestand bij het boek Websites bouwen met Web Easy Een website aanpassen via Avanquest webhosting 2 Een website aanpassen

Nadere informatie

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy.

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. De online tool BeSocialEasy vindt voor jou berichten die worden gepubliceerd op weblogs, fora, nieuws sites, blogs en verschillende social media platformen (zoals

Nadere informatie

Altijd op de hoogte. Documentbeheer en teamwerk voor kleine tot middelgrote bedrijven

Altijd op de hoogte. Documentbeheer en teamwerk voor kleine tot middelgrote bedrijven Altijd op de hoogte Documentbeheer en teamwerk voor kleine tot middelgrote bedrijven Inhoudsopgave 1.0 Wat is OfficeDrive? 1.1 Online documentenbeheer 1.2 Autorisatie mappen en bestanden 1.3 Altijd en

Nadere informatie

Handleiding ZorgMail Secure e-mail - Webmail

Handleiding ZorgMail Secure e-mail - Webmail Handleiding ZorgMail Secure e-mail - Webmail 2014 ENOVATION B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een data verwerkend systeem

Nadere informatie

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop

Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop Gebruikers handleiding Brugge Printshop webshop... 1 Inleiding... 3 Inloggen... 4 Wachtwoord vergeten... 4 Gebruikersnaam vergeten... 5 Nog geen klant?...

Nadere informatie

Gebruikershandleiding. e-kracht is ontwikkeld door:

Gebruikershandleiding. e-kracht is ontwikkeld door: Gebruikershandleiding e-kracht is ontwikkeld door: Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Het e-kracht account...4 2.1 Contacten toevoegen... 6 2.2 Een dagboek bijhouden... 7 2.3 Links beheren... 8 2.4 Een fotoalbum

Nadere informatie

Handleiding Mezzedo.nl

Handleiding Mezzedo.nl Handleiding Mezzedo.nl voor deelnemers (Versie 26 augustus 2014) Deze handleiding vindt u ook op: www.resultaatmeetgroep.nl Weten waar je staat en waar je naar toe gaat? 1 Inhoud Korte introductie... 3

Nadere informatie

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat

Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Handleiding OwnCloud voor SG de Overlaat Je eigen wolk binnen de Overlaat Geschreven door: Maurice Heeren Datum: 10-12-2014 Versie 2.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Toegang krijgen tot

Nadere informatie

Aanmaken Website in Word2002

Aanmaken Website in Word2002 Aanmaken Website in Word2002 Als we Word geopend hebben gaan we naar Bestand, Nieuw en krijgen we rechts de kolom zoals hier getoond. Daar selecteren we Lege Webpagina Zie volgende bladzijde voor verder

Nadere informatie

CURSISTENHANDLEIDING CHAMILO. Chamilo werkt best in Firefox! Interleuvenlaan 3-5. Karel Theunis 3001 Heverlee Shaun MacLennan

CURSISTENHANDLEIDING CHAMILO. Chamilo werkt best in Firefox! Interleuvenlaan 3-5. Karel Theunis 3001 Heverlee Shaun MacLennan CURSISTENHANDLEIDING CHAMILO Chamilo werkt best in Firefox! CVO VOLT Lea De Bie Interleuvenlaan 3-5 Karel Theunis 3001 Heverlee Shaun MacLennan www.cvovolt.be update: Annick Van den put INHOUD 1 Inleiding...

Nadere informatie

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0

Navigator CMS 2009. Beknopte handleiding v1.0 Navigator CMS 2009 Beknopte handleiding v1.0 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inloggen... 4 3. Menustructuur... 5 4. Document Verkenner... 6 5. Mappen beheren... 7 5.2 Map hernoemen... 7 5.3 Map verplaatsen...

Nadere informatie

Handleiding Portfolio - student

Handleiding Portfolio - student Handleiding Portfolio - student Deze handleiding staat op de website http://wiki.science.ru.nl/cncz/portfolio De studiegidsen zijn te vinden op: http://studiegids.science.ru.nl/2007/science/ De portfolio-applicatie

Nadere informatie

Inhoudsopgave Internet voor beginners

Inhoudsopgave Internet voor beginners Inhoudsopgave Internet voor beginners 1 Ontdek het internet Het internet De internetverbinding 2 Surfen op het internet Internet Explorer o Opstarten en afsluiten o De vorige versies o Onderdelen o Surfen

Nadere informatie

Het aanmaken van een e-mail account in Outlook

Het aanmaken van een e-mail account in Outlook Het aanmaken van een e-mail account in Outlook Bron: www.2john.com Er zijn twee manieren voor het uitlezen en beantwoorden van e-mail. a. Dit kan via de webmail-optie, zoals bijvoorbeeld hotmail. Dat is

Nadere informatie

Weebly: Stappenplan voor docenten

Weebly: Stappenplan voor docenten Weebly: Stappenplan voor docenten Stap 1: Registratie Ga naar http://education.weebly.com/ Voordat u aan de slag kunt met Weebly moet u zich inschrijven. U vult uw gebruikersnaam en uw e-mailadres in en

Nadere informatie

ZorgMail Secure e-mail

ZorgMail Secure e-mail ZorgMail Secure e-mail 2014 ENOVATION B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een data verwerkend systeem of uitgezonden in enige

Nadere informatie

6. Gebruikersaccounts

6. Gebruikersaccounts 1 6. Gebruikersaccounts Wanneer u met uw gezinsleden van dezelfde computer gebruikmaakt, is het een goed idee om voor iedere gebruiker een eigen gebruikersaccount aan te maken. In een gebruikersaccount

Nadere informatie

Lined Content Management System v.2 (LCMS 2)

Lined Content Management System v.2 (LCMS 2) Lined Content Management System v.2 (LCMS 2) Inhoudsopgave Lined Content Management System v.2 (LCMS 2)...2 Wat is LCMS 2?...3 Hoe gebruik ik LCMS 2?...3 De modules...4 Instellingen...4 Gebruikers...4

Nadere informatie

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG

EBUILDER HANDLEIDING. De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl. info@exed.nl EXED CMS UITLEG EBUILDER HANDLEIDING De Ebuilder is een product van EXED internet www.exed.nl info@exed.nl 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding Een korte introductie over het Ebuilder» Navigatie» Snelnavigatie Pagina s Hier vind

Nadere informatie

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM

HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM HANDLEIDING DOIT BEHEER SYSTEEM ALGEMENE INFORMATIE Het Doit beheer systeem is een modulair opgebouwd systeem waarin modules makkelijk kunnen worden toegevoegd of aangepast, niet iedere gebruiker zal dezelfde

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding

OFFICE 365. Start Handleiding OFFICE 365 Start Handleiding Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook biedt Microsoft

Nadere informatie

ROBOMIND ACADEMY DESKTOP LICENTIE HANDLEIDING

ROBOMIND ACADEMY DESKTOP LICENTIE HANDLEIDING ROBOMIND ACADEMY DESKTOP LICENTIE HANDLEIDING Wanneer je een gratis RoboMind Academy Account aanmaakt krijg je daarbij ook een gratis 30-dagen trial licentie voor de offline RoboMind Desktop software.

Nadere informatie

U begint bij de membersite

U begint bij de membersite U begint bij de membersite Surf naar de ITA member site (zie de voor u relevante handleiding ac@veren ITA membership op itacademy.technologie- onderwijs.nl/handleidingen.aspx) Als u al eerder ingelogd

Nadere informatie

De nieuwste build van CarmenTV Injector heeft een aantal verbeterde en nieuwe functies.

De nieuwste build van CarmenTV Injector heeft een aantal verbeterde en nieuwe functies. CarmenTV Injector De nieuwste build van CarmenTV Injector heeft een aantal verbeterde en nieuwe functies. Het beginscherm van Injector vindt u hierboven. In het scherm ziet u een overzicht van taken, welke

Nadere informatie

Project plan. Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407

Project plan. Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407 Project plan Erwin Hannaart Sander Tegelaar 61849 62407 I4C2 I4C1 1 Inhoudsopgave Doel en doelgroep van het project... 3 Beschrijving van het project... 4 Benodigde materialen... 5 Te verwachten resultaten,

Nadere informatie

Advertentiewereld Dé advertentiesite voor regio s en groepen

Advertentiewereld Dé advertentiesite voor regio s en groepen Advertentiewereld Dé advertentiesite voor regio s en groepen Beheer uw eigen site, en bepaal eigen regels, voor een regio of specifieke groep op het domein van Advertentiewereld.com Copyright 2014 Advertentiewereld.com

Nadere informatie

Quick Guide VivianCMS

Quick Guide VivianCMS Quick Guide VivianCMS Contactformulier creëren Versie: 1.0 Startdatum: 24 juli 2006 Datum laatste wijziging: 24 juli 2006 Opmerking: Gepubliceerd op http://www.viviancms.nl Inhoud 1 Inleiding...3 1.1 Contactformulier

Nadere informatie