1-D model voor interne grenslagen voor water en land (voorlopig)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1-D model voor interne grenslagen voor water en land (voorlopig)"

Transcriptie

1 1-D model voor interne grenslagen voor water en land (voorlopig) Job Verkaik KNMI, Postbus 21, 373 AE De Bilt. Tel: Fax: November, Inleiding In het kader van het HYDRA-project wordt door het KNMI de windklimatologie van Nederland bepaald. In project ligt de nadruk op de water gebieden binnen en aan de randen van Nederland. De wind verandert drastisch bij land-water overgangen (of vice versa). Aangezien de meeste windmetingen boven land gedaan worden is het nodig deze metingen te vertalen naar wind boven water. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van interne grenslaag modellen. Eén zo n model, dat van Kudryavtsev en Makin (1996), wordt in deze studie getest op bruikbaarheid. Dat zal gedaan worden door modelberekeningen te vergelijken met de gemeten wind. Uitgaande van de winden temperatuurprofielen te IJmuiden bij noordwestenwind, wordt de wind geschat op de locaties De Kooy, Wijdenes, Houtrib en Lelystad. De schattingen worden vergeleken met metingen ter plaatse. Het werk dat nu gepresenteerd wordt zijn de resultaten zoals die bereikt zijn door Vladimir Kudryavtsev in de maanden dat hij op het KNMI hieraan werkte (zomer 99). De gebruikte datasets zijn geleverd door Verkaik & Klein Tank. Kudryavtsev heeft samen met Vladimir Makin (KNMI) de oorspronkelijke mathlab-code, met één land/water-overgang, omgezet in een versie waarin meerdere overgangen mogelijk zijn. Verkaik heeft deze code gebruikt als basis van een fortran-code die precies hetzelfde doet. Dit is gedaan om een goed inzicht in het programma te krijgen en ook omdat een fortran-versie beter van pas komt in het verloop van het HYDRAproject. De getallen en figuren zoals ze in dit rapport staan zijn de resultaten van de fortran-code van Verkaik. 2 Het Interne Grenslaag Model De technische details van het model staan beschreven in een moeilijk leesbaar wetenschappelijk rapport (Kudryavtsev en Makin, 1996). Het is de bedoeling dat over de hier beschreven toepassing van het model een publicatie verschijnt (Kudryavtsev & Verkaik) met een wat heldere uiteenzetting van de gebruikte fysica. In dit rapport zal niet worden ingegaan op de details. Het model beschrijft de totale atmosferische grenslaag: vanaf het oppervlak tot aan de top van de Ekmanlaag. De oppervlaktelaag wordt beschreven met Monin-Obukhov theorie, daarboven worden planetaire weerstandswetten toegepast. In beide lagen wordt een profiel voor de turbulente diffusie aangenomen en de fluxen worden berekend door eerste orde sluiting. Het model houdt volledig rekening met stabiliteit. 1

2 Het model begint met een diagnose van de grenslaag. Hiervoor zijn de windsnelheid op een zekere hoogte en de temperatuur op twee hoogten noodzakelijk. Eén van de temperaturen kan ook die van het land- of zee-oppervlak zijn. Als deze referentiegegevens boven water gelden, zal het model zelf de ruwheidslengten voor impuls (Charnock, iteratief) en temperatuur berekenen. Anders moet een ruwheidslengte gegeven worden. Met deze informatie berekent het model profielen van wind en temperatuur. Na de water/land-overgang berekent het model de verstoorde profielen met behulp van de nieuwe oppervlakte temperatuur en, in geval van land, de nieuwe ruwheidslengte. Deze moeten dus gegeven worden. De oppervlakte temperatuur kan ook berekend worden uit de temperatuur op een zekere hoogte. De temperatuur en de geostrofe wind aan de top van de grenslaag worden constant gehouden. Bij het optreden van de tweede water/land-overgang bepaald het model nieuwe achtergrond profielen. In de huidige versie gebeurt dat op grond van de oppervlakte temperatuur en de wind en temperatuur aan de top van de interne grenslaag. De oude geostrofe wind en temperatuur van de top van de Ekmanlaag worden hierbij niet in beschouwing genomen. We zullen zien dat dit problemen kan opleveren, met name bij de temperatuurprofielen, en in latere versies is het wenselijk hier iets aan te veranderen. Bij een derde of vierde overgang kan deze procedure worden herhaald. Behalve windsnelheid en temperatuur beschrijft het model ook de draaiing van de windrichting in de oppervlaktelaag als gevolg van de verandering in ruwheid en stabiliteit. Deze verandering is echter klein en in de praktijk blijkt dat de windrichting sterker wordt beïnvloed door andere factoren zoals het draaien van de geostrofe wind, thermische winden en mesoschaal effecten. Dergelijke effecten worden in dit model niet gemodelleerd. Vergelijking van de gemodelleerde met de gemeten windrichting zal dan ook achterwege gelaten worden. 3 De Data Data van de volgende stations zijn gebruikt bij de analyse: IJmuiden, De Kooy, Wijdenes, Houtrib en Lelystad (zie figuur 1). Afgezien van IJmuiden liggen alle station op een lijn die overeenkomt met windrichting 31. Windrichtingen die we geselecteerd hebben vallen binnen het interval IJmuiden is gebruikt als referentiestation om de wind- en temperatuurprofielen boven de Noordzee te bepalen. De achtergrondprofielen zijn bepaald uit: de windsnelheid te IJmuiden op 1 m hoogte, de zeewater temperatuur bij Lichteiland Goeree, de temperatuur op 5 mbar ( 11 m) van de radiosonde De Bilt. De radiosonde waarnemingen van De Bilt worden iedere zes uur gedaan. Deze waarnemingen zijn lineair geïnterpoleerd om voor ieder uur een waarde te krijgen. De temperatuur van het is landoppervlak is bepaald met behulp van de temperatuur van Hoorn. De oppervlakte temperatuur wordt constant verondersteld voor heel Noord-Holland. De oppervlakte temperatuur van Flevoland is bepaald met behulp van de temperatuur van Lelystad. De temperatuur van het IJsselmeer wordt dagelijks gemeten bij Lelystad en is constant verondersteld voor het hele IJsselmeer. Voor de ruwheidslengte van Noord-Holland en Flevoland koos Kudryavtsev.3 m. Dit is waarschijnlijk te laag en het leverde dan ook een overschatting van de wind op. Hier is een ruwheidslengte van.1 m gebruikt. Station Wijdenes is in augustus 199 in gebruik genomen en station Houtrib is in januari 1995 uit gebruik genomen. Er is dus maar een korte periode van overlap. Binnen de dataselectie vallen 1 uurvakken. De zee is gemiddeld 3. C warmer dan de bovenlucht, Noord-Holland 1. C kouder en het IJsselmeer weer 1.3 C warmer dan de bovenlucht. De grenslaag boven de Noordzee en het IJsselmeer is dus meestal onstabiel en boven Noord-Holland stabiel. 2

3 Station IJmuiden Gemodelleerd De Kooy 1.6 ±.7.9 ±. Wijdenes 1.7 ±.1.97 ±.9 Houtrib 1.11 ±.5 1. ±.11 Lelystad 1.6 ± ±.6 Table 1: Regressie coëfficiënten van de windsnelheid te IJmuiden ten opzichte van de andere stations (eerste kolom), en regressie coëfficiënten van de gemodelleerde windsnelheid ten opzichte van de gemeten windsnelheid (tweede kolom). De Resultaten De huidige fortran-code waarin het 1-D model geschikt is gemaakt voor toepassing binnen het HYDRA-project levert niet helemaal dezelfde plaatjes op als die Kudryavtsev geproduceerd heeft. Er geldt dus een voorbehoud, de code zal nog nader gecontroleerd worden..1 Oppervlakte wind op meteostations. De resultaten zijn weergegeven in de figuren 3 t/m 6 en in tabel 1. In tabel 1 zijn de regressie coëfficiënten weergegeven van de windsnelheid te IJmuiden ten opzichte van de andere stations (eerste kolom), en regressie coëfficiënten van de gemodelleerde windsnelheid ten opzichte van de gemeten windsnelheid (tweede kolom). De geschatte wind na één overgang (De Kooy en Wijdenes) is zeer goed te noemen. De schattingen na de tweede en derde overgang (Houtrib en Lelystad) zijn minder goed. De relatieve onzekerheid in de regressie coëfficiënten is ongeveer gelijk gebleven bij De Kooy en Lelystad, bij Wijdenes en Houtrib is de onzekerheid toegenomen. Dit betekent dat we vergelijkbare resultaten kunnen bereiken zonder de stabiliteitseffecten mee te nemen..2 Oppervlaktewind als functie van fetch. In figuur 2 is de windsnelheid op 1 m hoogte als functie van de afstand van de kust weergegeven. De situatie is weergegeven voor drie stabiliteiten: neutrale, stabiel (land kouder en de wateren warmer dan de bovenlucht) en onstabiel (land warmer en de wateren kouder dan de bovenlucht). De verticale lijnen geven de posities van de meteostations weer (De Kooy, Wijdenes, Houtrib en Lelystad). Uit deze figuur blijkt dat de grootste verandering in windsnelheid zich voordoet in de eerste kilometers na de overgang. Daarna verloopt de windsnelheid veel geleidelijker. Dit betekent dat metingen van stations die in deze zône van snelle verandering staan onbruikbaar zijn als invoergegevens voor modellen. Bij een kleine verandering van de windrichting, wat voortdurend plaatsvindt, verandert ook de afstand tot overgang. Dit geeft in het model een onzekerheid van al snel zo n 2% in windsnelheid. In werkelijkheid zal de onzekerheid nog veel groter zijn omdat er dan, behalve de ruwheidsovergang, ook hoogteverschillen en dergelijke (duinen) zullen zijn met bijbehorende verstorende effecten op de metingen..3 Wind en temperatuur profielen. Om te illustreren hoe het huidige model meerdere overgangen beschrijft zijn in de figuren 7 t/m 1 de verticale profielen van wind en temperatuur geplot. Hiervoor is een typisch geval genomen waarbij de temperatuur van de Noordzee en het IJsselmeer hoger is dan die van Noord-Holland. Boven water is de grenslaag onstabiel en boven land stabiel. In figuur 7 zijn de profielen geplot aan de kust. Deze beschrijven een homogene, licht onstabiele grenslaag. In figuur zijn de profielen geplot 1 km landinwaarts. Hierin is de trage groei van een stabiele interne grenslaag te zien. In figuur 9 zijn de profielen geplot 2 km landinwaarts, in ons geval juist vóór de overgang naar het IJsselmeer. De interne grenslaag is zelfs na 2 km nog erg ondiep, nog geen.1 km. Wanneer nu 3

4 de temperatuur en windsnelheid aan de top van de grenslaag gebruikt worden voor het vaststellen van de nieuwe achtergrondsituatie krijgen we zeer exotische profielen, zoals te zien is in figuur 1. De onrealistische profielen die zo berekend worden zullen doorwerken op de windschattingen die verder benedenwinds gedaan worden. Het model zou op dit punt aangepast moeten worden. In dit geval zijn waarnemeningen van de wind aan de kust gebruikt om de wind over het IJsselmeer te schatten. In de verdere toepassing van dit model ligt het meer voor de hand schattingen te maken op basis van waarnemingen langs de randen van het IJsselmeer, zodat er maar één overgang gemodelleerd hoeft te worden. Figuur 9 geeft echter aan dat het lang niet altijd mogelijk is om voor de beginprofielen van wind en temperatuur een homogeen profiel aan te nemen. 5 Conclusies Voorlopig kunnen we de volgende conclusies trekken. Het 1-D model is geschikt gemaakt voor toepassing binnen het HYDRA-project. 1-D model is in staat de wind over Noord-Holland en het IJsselmeer te schatten op basis van de wind aan de kust en de temperaturen van het zeewater, het IJsselmeer, de bovenlucht en het land met een nauwkeurigheid van ±1%. Deze nauwkeurigheid kan waarschijnlijk ook al bereikt worden zonder de stabiliteitseffecten mee te nemen. Het grootste deel van de verandering in de windsnelheid treedt op in de eerste kilometers na een water-land overgang (of v.v.). De stabiele interne grenslaag over land is zo ondiep, zelfs na tientallen kilometers, dat de aanname van homogene achtergrondprofielen bij een nieuwe overgang niet gerechtvaardigd is. Hieruit blijkt dat voor de verdere toepassing van het model binnen het HYDRA-project de volgende taken nog uitgevoerd dienen te worden. Het nader controleren van de fortran-code. De relevantie van stabiliteitseffecten quantificeren. De invloed van (homogene) achtergrondprofielen bepalen. Alternatieven voor het modelleren van op-één-volgende interne grenslagen uitproberen. Het bepalen welke invoerinformatie gebruikt dient te worden voor verschillende windrichtingen voor de verschillende wateren. Het vergelijken van dit model met andere modellen is nog steeds wenselijk. In ieder geval zal WASP nog uitgeprobeerd worden. References Kudryavtsev, V. N. en Makin, V. K.: 1996, Transformation of wind in the coastal zone, Wetenschappelijk rapport WR 96-, KNMI.

5 Figure 1: De ligging van de KNMI stations. 1.. U(x) / U() Fetch (km) Stabiel Neutraal Onstabiel Figure 2: Windsnelheid op 1 m hoogte als functie van de afstand van de kust voor de neutrale, stabiele (land kouder en de wateren warmer dan de bovenlucht) en onstabiele (land warmer en de wateren kouder dan de bovenlucht) grenslaag. De verticale lijnen geven de posities van de meteostations weer (De Kooy, Wijdenes, Houtrib en Lelystad). 5

6 IJmuiden 2 2 De Kooy (a) Wind op IJmuiden ten opzichte van de wind op De Kooy Modelwind De Kooy 2 2 De Kooy (b) Modelwind De Kooy ten opzichte van de gemeten wind op De Kooy Figure 3: Windsnelheid op De Kooy ten opzichte van IJmuiden (U in m s 1 )). 6

7 IJmuiden 2 2 Wijdenes (a) Wind op IJmuiden ten opzichte van de wind op Wijdenes Modelwind Wijdenes 2 2 Wijdenes (b) Modelwind Wijdenes ten opzichte van de gemeten wind op Wijdenes Figure : Windsnelheid op Wijdenes ten opzichte van IJmuiden (U in m s 1 )). 7

8 IJmuiden 2 2 Houtrib (a) Wind op IJmuiden ten opzichte van de wind op Houtrib Modelwind Houtrib 2 2 Houtrib (b) Modelwind Houtrib ten opzichte van de gemeten wind op Houtrib Figure 5: Windsnelheid op Houtrib ten opzichte van IJmuiden (U in m s 1 )).

9 IJmuiden 2 2 Lelystad (a) Wind op IJmuiden ten opzichte van de wind op Lelystad Modelwind Lelystad 2 2 Lelystad (b) Modelwind Lelystad ten opzichte van de gemeten wind op Lelystad Figure 6: Windsnelheid op Lelystad ten opzichte van IJmuiden (U in m s 1 )). 9

10 T bov enlucht 1 3 z (m) U IJmuiden 1 T land T zee 2 2 U (m s -1 ) T ( o C) Figure 7: Modelprofielen van windsnelheid en temperatuur aan de kust op 11 augustus 199, 21 h. Met pijlen zijn de windsnelheid te IJmuiden (1 m hoogte) en de temperatuur van het zeewater, het land en de bovenlucht aangegeven. 1 3 z (m) U (m s -1 ) T ( o C) Figure : Modelprofielen van windsnelheid en temperatuur aan de kust (ononderbroken lijnen) en 1 km landinwaarts (onderbroken lijnen) op 11 augustus 199, 21 h. 1

11 1 3 z (m) U (m s -1 ) T ( o C) Figure 9: Modelprofielen van windsnelheid en temperatuur aan de kust (ononderbroken lijnen) en 2 km landinwaarts vóór de overgang naar het IJsselmeer (onderbroken lijnen) op 11 augustus 199, 21 h. T bovenlucht 1 3 z (m) T land 2 2 U (m s -1 ) T ( o C) T IJs selmee r Figure 1: Modelprofielen van windsnelheid en temperatuur aan de kust (ononderbroken lijnen) en 2 km landinwaarts na de overgang naar het IJsselmeer (onderbroken lijnen) op 11 augustus 199, 21 h. 11

Briefrapport 680705013/2009 D. Mooibroek P.L. Nguyen J.P. Wesseling. Meteorologie voor standaard rekenmethoden in 2008

Briefrapport 680705013/2009 D. Mooibroek P.L. Nguyen J.P. Wesseling. Meteorologie voor standaard rekenmethoden in 2008 Briefrapport 680705013/2009 D. Mooibroek P.L. Nguyen J.P. Wesseling Meteorologie voor standaard rekenmethoden in 2008 RIVM Briefrapport 680705013/2009 Meteorologie voor standaardrekenmethoden in 2008 D.

Nadere informatie

Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied

Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied Henk van den Brink KNMI 8 juli 2015 Probleemstelling De onzekerheid in de extrapolatie is ongewenst groot bij het gebruik van een 3-parameter (Extreme

Nadere informatie

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord 74100160-NMEA/PGR 11-0259 Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord Arnhem, 3 februari 2011 Auteurs Merih Cibis, Hans Cleijne In opdracht

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq. Zonewateren. 28 juli 2004

Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq. Zonewateren. 28 juli 2004 Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Zonewateren 28 juli 2004 Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Zonewateren 28 juli 2004 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

PlanMER Gemeente Emmen. Opbrengststudie Windenergie

PlanMER Gemeente Emmen. Opbrengststudie Windenergie PlanMER Gemeente Emmen Opbrengststudie Windenergie PlanMER Gemeente Emmen Opbrengststudie Windenergie Door: Helen Pater Datum: 11 juni 2015 Projectnummer: WIENL15411 Prepared: Helen Pater 21/05/2015 Reviewed:

Nadere informatie

Opgesteld door: drs. G.W. Brandsen. Gecontroleerd door: ing. N.G.C.M. Quaijtaal. Projectnummer: B02015.000151.0100. Ons kenmerk: 077443609:A

Opgesteld door: drs. G.W. Brandsen. Gecontroleerd door: ing. N.G.C.M. Quaijtaal. Projectnummer: B02015.000151.0100. Ons kenmerk: 077443609:A MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Mercatorplein 1 Postbus 1018 5200 BA 's-hertogenbosch Tel 073 6809 211 Fax 073 6144 606 www.arcadis.nl Onderwerp: Gebruik Heatsavr in Buitenbad De Bercken in Reuver 's-hertogenbosch,

Nadere informatie

Een les met WOW - Temperatuur

Een les met WOW - Temperatuur Een les met WOW - Temperatuur Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze les is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het

Nadere informatie

KNMI-HYDRA project. Faserapport 16. Naar een nieuwe extreme waardenstatistiek van de wind in Nederland. J.W. Verkaik, A. Smits, en J.

KNMI-HYDRA project. Faserapport 16. Naar een nieuwe extreme waardenstatistiek van de wind in Nederland. J.W. Verkaik, A. Smits, en J. KNMI-HYDRA project Faserapport 16 Naar een nieuwe extreme waardenstatistiek van de wind in Nederland J.W. Verkaik, A. Smits, en J. Ettema KNMI, september 2003 Naar een nieuwe extreme waardenstatistiek

Nadere informatie

Examen Inleiding Atmosfeer 8 mei 2014 EXAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 8 mei 2014, 13:30-16:30 uur

Examen Inleiding Atmosfeer 8 mei 2014 EXAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 8 mei 2014, 13:30-16:30 uur EXAMEN INLEIDING ATMOSFEER 8 mei 2014, 13:30-16:30 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM en REGISTRATIENUMMER in de linkerbovenhoek van elk in te leveren foliovel (de foliovellen

Nadere informatie

Oostroute Lelystad Airport

Oostroute Lelystad Airport Oostroute Lelystad Airport In opdracht van: Natuur en Milieu Flevoland en Staatsbosbeheer To70 Postbus 43001 2504 AA Den Haag tel. +31 (0)70 3922 322 fax +31 (0)70 3658 867 E-mail: info@to70.nl Door: Ruud

Nadere informatie

Een les met WOW - Temperatuur

Een les met WOW - Temperatuur Een les met WOW - Temperatuur Weather Observations Website VMBO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het

Nadere informatie

Reproductie van A compound Weibull model for the description of surface wind velocity distributions : een toelichting (voorlopige versie)

Reproductie van A compound Weibull model for the description of surface wind velocity distributions : een toelichting (voorlopige versie) Reproductie van A compound Weibull model for the description of surface wind velocity distributions : een toelichting (voorlopige versie) Ilja Smits KNMI, Postbus 201, 3730 AE De Bilt Tel: 030-2206 874,

Nadere informatie

KNMI-HYDRA project. Phase report 2 and 4

KNMI-HYDRA project. Phase report 2 and 4 KNMI-HYDRA project Phase report 2 and 4 Reproduction of A compound Weibull model for description of surface wind velocity distributions : an explanation KNMI, May 2003 Reproductie van A compound Weibull

Nadere informatie

Meteorologie en Luchtkwaliteit

Meteorologie en Luchtkwaliteit EXAMEN Meteorologie en Luchtkwaliteit 0 december 001, 14.00-17:00 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM, REGISTRATIENUMMER, JAAR VAN AANKOMST en STUDIERICHTING in de linkerbovenhoek

Nadere informatie

Klimaatverandering & schadelast. April 2015

Klimaatverandering & schadelast. April 2015 Klimaatverandering & schadelast April 2015 Samenvatting Het Centrum voor Verzekeringsstatistiek, onderdeel van het Verbond, heeft berekend in hoeverre de klimaatscenario s van het KNMI (2014) voor klimaatverandering

Nadere informatie

Summary in Dutch 179

Summary in Dutch 179 Samenvatting Een belangrijke reden voor het uitvoeren van marktonderzoek is het proberen te achterhalen wat de wensen en ideeën van consumenten zijn met betrekking tot een produkt. De conjuncte analyse

Nadere informatie

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi. Lotos-Euros v1.7: validatierapport voor 10 en bias-correctie Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.nl Conclusies Bias-correctie:

Nadere informatie

De KNMI-weerballon Bovenluchtwaarnemingen

De KNMI-weerballon Bovenluchtwaarnemingen De KNMI-weerballon Bovenluchtwaarnemingen Luchtdruk, temperatuur, luchtvochtigheid en wind Elke nacht om 00:00 uur (Universal Time) of vaker bij extreme weersomstandigheden of voor onderzoeksdoeleinden

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juli 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juli 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland juli 2008 Juli 2008: Juli 2008: Warm, nat en een normale zonneschijnduur Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in juli 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/juli

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. mei 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. mei 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland mei 2008 Mei 2008: Mei 2008: Uitzonderlijk warm, zeer zonnig en vrij droog Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in mei 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/mei

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. augustus 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. augustus 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland augustus 2008 Augustus 2008: Augustus 2008: Normale temperatuur, somber en nat Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in augustus 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/augustus

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland juni 2008 Juni 2008: Juni 2008: Warm, zonnig en gemiddeld over het land vrij droog Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in juni 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/juni

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. maart 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. maart 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland maart 2008 Maart 2008: Maart 2008: Normale temperatuur, zeer nat en aan de zonnige kant Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in maart 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/maart

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland oktober 2008 Oktober 2008: Oktober 2008: Vrijwel normale temperatuur, zonnig en gemiddeld over het land vrij nat Voor een uitgebreide beschrijving van het weer

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. februari 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. februari 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland februari 2008 Februari 2008: Februari 2008: Zacht, zeer zonnig en vrij droog Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in februari 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/februari

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2008

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2008 Maandoverzicht van het weer in Nederland september 2008 September 2008: September 2008: Vrij koel, aan de droge kant en zonnig Voor een uitgebreide beschrijving van het weer in september 2008 zie: http://www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/maand-en-seizoensoverzichten/2008/september

Nadere informatie

Invloed bouwplan Molenborgh op windvang De Zuidmolen te Groesbeek OO/OO//HC BR-001

Invloed bouwplan Molenborgh op windvang De Zuidmolen te Groesbeek OO/OO//HC BR-001 Aannemingsbedrijf Janssen - Groesbeek b.v. T.a.v. de heer W. Janssen Postbus 215 6560 AE GROESBEEK Mook, 5 april 2016 Betreft: Ref.: Invloed bouwplan Molenborgh op windvang De Zuidmolen te Groesbeek OO/OO//HC

Nadere informatie

3 november 2014. Inleiding

3 november 2014. Inleiding 3 november 2014 Inleiding In 2006 publiceerde het KNMI vier mogelijke scenario s voor toekomstige veranderingen in het klimaat. Het Verbond van Verzekeraars heeft vervolgens doorgerekend wat de verwachte

Nadere informatie

De emissieterm uit het reken- en meetvoorschrift windturbines

De emissieterm uit het reken- en meetvoorschrift windturbines Mensen met oplossingen M+P MBBM groep www.mp.nl De emissieterm uit het reken- en meetvoorschrift windturbines Edwin Nieuwenhuizen 2 Inleiding Het kader paragraaf 3.2.3 van het Activiteitenbesluit (BARIM)

Nadere informatie

Tweemaal daags de lucht in. Bovenluchtwaarnemingen

Tweemaal daags de lucht in. Bovenluchtwaarnemingen Tweemaal daags de lucht in Bovenluchtwaarnemingen Luchtdruk, temperatuur, luchtvochtigheid en wind Twee maal per dag rond 12:00 en 24:00 uur (Universal Time) of vaker bij extreme weersomstandigheden of

Nadere informatie

WOW-NL in de klas. Les 2 Aan de slag met WOW-NL. Primair Onderwijs. bovenbouw. WOW-NL Les 2 1

WOW-NL in de klas. Les 2 Aan de slag met WOW-NL. Primair Onderwijs. bovenbouw. WOW-NL Les 2 1 WOW-NL in de klas Les 2 Aan de slag met WOW-NL Primair Onderwijs bovenbouw WOW-NL Les 2 1 Colofon Het lespakket WOW-NL is ontwikkeld door De Praktijk in opdracht van het KNMI, op basis van lesmaterialen

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B (pilot) tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. wiskunde B (pilot) tijdvak 2 woensdag 20 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Eamen HAV 0 tijdvak woensdag 0 juni 3.30-6.30 uur wiskunde B (pilot) Bij dit eamen hoort een uitwerkbijlage.. Dit eamen bestaat uit 0 vragen. Voor dit eamen zijn maimaal 8 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Het weer: docentenblad

Het weer: docentenblad Het weer: docentenblad Over weerstations Overal in de wereld zijn weerstations te vinden. Daar wordt op eenzelfde manier en met dezelfde instrumenten, namelijk volgens eisen van de Wereld Meteorologische

Nadere informatie

Modelonzekerheid in GeoTOP

Modelonzekerheid in GeoTOP Modelonzekerheid in GeoTOP TNO Geologische Dienst Nederland Versiehistorie Documentversie GeoTOP versie Toelichting 24 juni 2014 GeoTOP v1.2 De in dit document beschreven modelonzekerheid is opgenomen

Nadere informatie

Gemiddelde temperatuur (Celsius) tijdvak

Gemiddelde temperatuur (Celsius) tijdvak Gemiddelde temperatuur (Celsius) tijdvak 1981-2010 210 Valkenburg 3.6 3.6 6.1 8.7 12.5 15.1 17.4 17.5 14.8 11.3 7.4 4.3 3.9 9.1 16.7 11.2 10.2 30 235 De Kooy 3.5 3.3 5.6 8.4 12.0 14.7 17.1 17.4 15.0 11.4

Nadere informatie

Aardbevingen en gaswinning. Bernard Dost KNMI

Aardbevingen en gaswinning. Bernard Dost KNMI Aardbevingen en gaswinning Bernard Dost KNMI Aardbevingen in Nederland (1300-2013) Natuurlijke aardbevingen Rood: 1980-2013 Roze: 1904-1980 Licht roze: 1986

Nadere informatie

Werkblad:weersverwachtingen

Werkblad:weersverwachtingen Weersverwachtingen Radio, tv en internet geven elke dag de weersverwachting. Maar hoe maken weerdeskundigen deze verwachting, en kun je dat niet zelf ook? Je meet een aantal weergegevens en maakt zelf

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Renema, Jelmer Jan Title: The physics of nanowire superconducting single-photon

Nadere informatie

Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland

Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland Page 1 of 6 Klimaatverandering en klimaatscenario s in Nederland Hoe voorspeld? Klimaatscenario's voor Nederland (samengevat) DOWNLOAD HIER DE WORD VERSIE In dit informatieblad wordt in het kort klimaatverandering

Nadere informatie

Tentamen Inleiding Atmosfeer 11 mei 2017 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur

Tentamen Inleiding Atmosfeer 11 mei 2017 TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER. 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur TENTAMEN INLEIDING ATMOSFEER 11 mei 2017, 13:30-16:30 uur E E R S T D I T L E Z E N!! 1. Vermeld duidelijk je NAAM en REGISTRATIENUMMER in de linkerbovenhoek van elk in te leveren foliovel (de foliovellen

Nadere informatie

Dioxine emissie oktober verspreidingsberekeningen. D. Spoelstra F. Duijm

Dioxine emissie oktober verspreidingsberekeningen. D. Spoelstra F. Duijm NOTITIE Onderwerp REC Harlingen Project Dioxine emissie oktober 2015 - verspreidingsberekeningen Opdrachtgever FUMO Projectcode LW217-12 Status Definitief Datum 22 februari 2016 Referentie LW217-12/16-003.173

Nadere informatie

Risicoanalyse Biovergister

Risicoanalyse Biovergister projectnr. 201182 - CA50 revisie 03 1 december 2009 Save Postbus 321 7400 AH Deventer Opdrachtgever HoST B.V. Postbus 920 7550 AX Hengelo OV datum vrijgave beschrijving revisie 03 goedkeuring vrijgave

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. november 2014

Maandoverzicht van het weer in Nederland. november 2014 Maandoverzicht van het weer in Nederland november 2014 November 2014: Zeer zacht, zeer zonnig en droog Met veel zon en weinig wind ging de maand november bijna zomers van start. Op 1 november beleefde

Nadere informatie

Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 2012

Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 2012 TNO-rapport TNO 2013 R11473 Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 2012 Gebouwde Omgeving Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 80015 3508 TA Utrecht www.tno.nl

Nadere informatie

Klimaat in de 21 e eeuw

Klimaat in de 21 e eeuw Klimaat in de 21 e eeuw Hoe verandert ons klimaat? J. Bessembinder e.v.a. Opzet presentatie Wat is klimaat(verandering)? Waargenomen klimaatverandering Wat verwachten we wereldwijd en voor Nederland Mogelijke

Nadere informatie

CFD Tankputbrand; Toelichting CFD en validatie

CFD Tankputbrand; Toelichting CFD en validatie CFD Tankputbrand; Toelichting CFD en validatie Ed Komen - NRG Rene Sloof Antea Group Symposium Warmtecontouren Rozenburg, 3 april 2014 2 Inhoud Wat is CFD? / Hoe werkt CFD? NRG s CFD Services Team Samenwerking

Nadere informatie

Bepaling van de primaire impacten van globale klimaatsveranderingen

Bepaling van de primaire impacten van globale klimaatsveranderingen Bepaling van de primaire impacten van globale klimaatsveranderingen Dries Van den Eynde, Stéphanie Ponsar, José Ozer & Fritz Francken Beheerseenheid Mathematisch Model Noordzee Gulledelle 100, B-1200 Brussel

Nadere informatie

klimaatscenarios klimaatscenarios De KNMI 06

klimaatscenarios klimaatscenarios De KNMI 06 De KNMI 06 klimaatscenarios klimaatscenarios wat zijn ze? hoe worden ze gemaakt? waarin verschillen ze van de vorige? Bart van den Hurk, Geert Lenderink, Aad van Ulden, Janette Bessembinder, Franziska

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B 1 havo 2009 - I

Eindexamen wiskunde B 1 havo 2009 - I Vetpercentage Al heel lang onderzoekt men het verband tussen enerzijds het gewicht en de lengte van volwassen mensen en anderzijds hun gezondheid. Hierbij gebruikt men vaak de Body Mass Index (BMI). De

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2016

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2016 Maandoverzicht van het weer in Nederland september 2016 September 2016: Zeer warm, zeer droog en zeer zonnig Met in een gemiddelde temperatuur van 17,3 C tegen 14,5 C normaal was het de op twee na warmste

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2016

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2016 Maandoverzicht van het weer in Nederland september 2016 September 2016: Zeer warm, zeer droog en zeer zonnig Met in een gemiddelde temperatuur van 17,3 C tegen 14,5 C normaal was het de op twee na warmste

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2017

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2017 Maandoverzicht van het weer in Nederland juni 2017 Juni 2017: Zeer warm, zonnig en gemiddeld over het land normale hoeveelheid neerslag Met een gemiddelde temperatuur van 18,0 C tegen normaal 15,6 C eindigde

Nadere informatie

Condens niet binnen maar buiten

Condens niet binnen maar buiten Condens niet binnen maar buiten Condensatie op de buitenzijde van isolerende beglazing Artikel voor De BouwAdviseur 4 juni 1999 Condens op de ruit van een auto is een normaal verschijnsel. Condens op de

Nadere informatie

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

PRAKTISCHE ASPECTEN VAN DE SYNOPTISCHE WEERANALYSE

PRAKTISCHE ASPECTEN VAN DE SYNOPTISCHE WEERANALYSE Praktische aspecten van de synoptische weeranalyse 2.1 2 PRAKTISCHE ASPECTEN VAN DE SYNOPTISCHE WEERANALYSE 2.1 Inleiding Het tekenen van (iso)lijnen op een synoptische weerkaart is meer een `synthese'

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2016

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2016 Maandoverzicht van het weer in Nederland oktober 2016 Oktober 2016: Vrij koud, vrij droog en zonnig Met een gemiddelde temperatuur in van 9,9 C tegen een langjarig gemiddelde van 10,7 C was oktober vrij

Nadere informatie

Gevoelstemperatuur, voetballen bij extreme kou.

Gevoelstemperatuur, voetballen bij extreme kou. Gevoelstemperatuur, voetballen bij extreme kou. Geert Groen (KNMI) February 22, 2011 Abstract In de pers werd in februari 2011 ingegaan op het wel of niet spelen van de wedstrijd van FC Twente tegen Rubin

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2015

Maandoverzicht van het weer in Nederland. oktober 2015 Maandoverzicht van het weer in Nederland oktober 2015 Oktober 2015: Vrij koud, droog en normale hoeveelheid zon Met een gemiddelde temperatuur van 9,9 C tegen een langjarig gemiddelde van 10,7 C was oktober

Nadere informatie

Een les met WOW - Wind

Een les met WOW - Wind Een les met WOW - Wind Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze les is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van het KNMI Redactie:

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2013

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2013 Maandoverzicht van het weer in Nederland september 2013 September 2013: Normale temperatuur en aantal zonuren, nat De gemiddelde temperatuur was in september in de met 14,4 C vrijwel gelijk aan het langjarige

Nadere informatie

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Dr.ir. P.W. Heijnen Faculteit Techniek, Bestuur en Management Technische Universiteit Delft 22 april 2010 1 1 Introductie De

Nadere informatie

Condensatie op de buitenzijde van isolerende beglazing

Condensatie op de buitenzijde van isolerende beglazing Condensatie op de buitenzijde van isolerende beglazing Condensatie op de buitenzijde van isolerende beglazing Condens niet binnen maar buiten Condens op de ruit van een auto is een normaal verschijnsel.

Nadere informatie

NAUWKEURIGHEID VAN FORMULES VOOR

NAUWKEURIGHEID VAN FORMULES VOOR NAUWKEURIGHEID VAN FORMULES VOOR WINDOPZET AAN DE HAND VAN MEETGEGEVENS VAN HET IJSSELMEER CTB3000 BACHELOR EINDPROJECT C.C.L. Feij Auteur Ir. H.J. Verhagen Hoofdbegeleider Faculteit Civiele Techniek en

Nadere informatie

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec 2015 Jaar 2015: Warm, zeer zoning en normale hoeveelheid neerslag De gemiddelde jaartemperatuur in is uitgekomen op 10,9 C, tegen 10,1 C normaal. Daarmee eindigde 2015 op een gedeelde vijfde plaats in

Nadere informatie

Parkeeronderzoek Parkeergarage Paardenveld Utrecht. December 2014 en januari 2015

Parkeeronderzoek Parkeergarage Paardenveld Utrecht. December 2014 en januari 2015 Parkeeronderzoek Parkeergarage Paardenveld Utrecht December 0 en januari 05 Hoofdlijnen Parkeeronderzoek in de parkeergarage Paardenveld in Utrecht Vrijdag 9 en zaterdag 0 december 0 en dinsdag 6 en donderdag

Nadere informatie

Manieren om een weersverwachting te maken Een weersverwachting kun je op verschillende manieren maken. Hieronder staan drie voorbeelden.

Manieren om een weersverwachting te maken Een weersverwachting kun je op verschillende manieren maken. Hieronder staan drie voorbeelden. Weersverwachtingen Radio, tv en internet geven elke dag de weersverwachting. Maar hoe maken weerdeskundigen deze verwachting, en kun je dat niet zelf ook? Je meet een aantal weergegevens en maakt zelf

Nadere informatie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie Samenvatting Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie In dit proefschrift wordt een aantal studies gepresenteerd waarin tijdreeksanalyse wordt toegepast

Nadere informatie

Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 2011

Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 2011 TNO-rapport TNO-060-UT-12-01634 Windroosanalyse naar de invloed van Eindhoven Airport op de lokale luchtkwaliteit in 11 Gebouwde Omgeving Princetonlaan 6 3584 CB Utrecht Postbus 80015 3508 TA Utrecht www.tno.nl

Nadere informatie

Gasopslag Bergermeer Microseismische monitoring

Gasopslag Bergermeer Microseismische monitoring Gasopslag Bergermeer Microseismische monitoring Maandrapportage December 2014 Sign. Datum 22-jan-2015 Sign. Datum 22-jan-2015 D. Nieuwland B. Teuben Author Project Director Prepared Authorized INHOUD Het

Nadere informatie

IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s.

IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s. IJsvossen Toets Groot/Zout, 28 november 2015, v10 Met dank aan Krister Valtonen en Johan Porsby voor inspiratie en foto s. Vraag 1. Je staat met je groep in een archipelago aan de Oostkust in Zweden. Het

Nadere informatie

Jaar 2016: Zeer warm, zeer zonnig en aan de droge kant

Jaar 2016: Zeer warm, zeer zonnig en aan de droge kant 2016 Jaar 2016: Zeer warm, zeer zonnig en aan de droge kant Met een gemiddelde temperatuur van 10,7 C komt 2016 net in de top 10 van warmste jaren sinds 1901. De wintermaanden januari en februari waren

Nadere informatie

[Hanssen, 2001] R F Hanssen. Radar Interferometry: Data Interpretation and Error Analysis. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht 2001.

[Hanssen, 2001] R F Hanssen. Radar Interferometry: Data Interpretation and Error Analysis. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht 2001. Hoe werkt het? Beeldvormende radar maakt het mogelijk om dag en nacht, ook in bewolkte omstandigheden, het aardoppervlak waar te nemen vanuit satellieten. De radar zendt duizenden pulsen per seconde uit,

Nadere informatie

Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur

Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur Project: NAUTILUS Werkdocument: RIKZ/OS-98.145X Ministerie van Verkeer en Waterstaat In opdracht van: Directie Noordzee Directie Zuid-Holland

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. december 2015

Maandoverzicht van het weer in Nederland. december 2015 Maandoverzicht van het weer in Nederland december 2015 December 2015: Record zacht, droog en zonnig Met in een gemiddelde temperatuur van 9,6 C is december met afstand de zachtste decembermaand sinds tenminste

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland

Maandoverzicht van het weer in Nederland Maandoverzicht van het weer in Nederland mei 2013 Mei 2013: Koel, somber en vrij nat Mei 2013 was een koele maand met in een gemiddelde temperatuur van 11,5 C, tegen 13,1 C normaal. Alle vijf maanden van

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 compex vwo 2007-II

Eindexamen wiskunde A1-2 compex vwo 2007-II IQ Een maat voor iemands intelligentie is het zogenaamde IQ (Intelligentie Quotiënt). Hoe intelligenter een persoon is, hoe hoger zijn/haar IQ is. Het IQ is bij benadering normaal verdeeld. In deze opgave

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland

Maandoverzicht van het weer in Nederland Maandoverzicht van het weer in Nederland maart 2013 Maart 2013: Zeer koud, droog en de normale hoeveelheid zon Maart 2013 was een zeer koude maand met in een gemiddelde temperatuur van 2.5 C tegen 6,2

Nadere informatie

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec 2013 Jaar 2013: Vrij koud, droog en vrij zonnig 2013 was een vrij koud jaar met een gemiddelde jaartemperatuur van 9,8 C tegen normaal 10,1 C. Koud was het vooral de eerste helft van het jaar. Januari

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juli 2015

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juli 2015 Maandoverzicht van het weer in Nederland juli 2015 Juli 2015: Vrij warm, vrij nat en vrij zonnig Met een gemiddelde temperatuur van 18,4 C tegen een langjarig gemiddelde van 17,9 C was juli een vrij warme

Nadere informatie

Hoe smartphonegebruikers. weerstations werden. Hidde Leijnse

Hoe smartphonegebruikers. weerstations werden. Hidde Leijnse Hoe smartphonegebruikers mobiele weerstations werden Hidde Leijnse Hoe smartphonegebruikers mobiele weerstations werden Aart Overeem 1,2, James Robinson 4, Hidde Leijnse 1, Gert-Jan Steeneveld 2, Berthold

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2016

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2016 Maandoverzicht van het weer in Nederland juni 2016 Juni 2016: Gemiddeld over het land zeer nat, somber en warm In het zuidoosten van ons land viel op veel plaatsen meer dan 200 mm, in het Limburgse Ysselstein

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. november 2015

Maandoverzicht van het weer in Nederland. november 2015 Maandoverzicht van het weer in Nederland november 2015 November 2015: Uitzonderlijk zacht, nat en normale hoeveelheid zon Met in een gemiddelde temperatuur van 9,9 C tegen een langjarig gemiddelde van

Nadere informatie

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand?

Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? Hoe komen de annual air quality kaarten tot stand? De annual air quality kaarten tonen het resultaat van een koppeling van twee gegevensbronnen: de interpolatie van luchtkwaliteitsmetingen (RIO-interpolatiemodel)

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2015

Maandoverzicht van het weer in Nederland. september 2015 Maandoverzicht van het weer in Nederland september 2015 September 2015: Koel, normale hoeveelheid neerslag en aantal uren zon Met in een gemiddelde temperatuur van 13,4 C tegen 14,5 C normaal was september

Nadere informatie

SBRCURnet Project Autogene krimp van betonconstructies. Dag van Betontechnologie 30 maart 2017 Ton van Beek

SBRCURnet Project Autogene krimp van betonconstructies. Dag van Betontechnologie 30 maart 2017 Ton van Beek SBRCURnet Project Autogene krimp van betonconstructies Dag van Betontechnologie 30 maart 2017 Ton van Beek 1 Inhoud Autogene krimp Typen krimp Definitie Autogene krimp Wat is autogene krimp Definitie autogene

Nadere informatie

Een model voor een lift

Een model voor een lift Een model voor een lift 2 de Leergang Wiskunde schooljaar 213/14 2 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie... 4 Inleiding... 5 Model 1, oriëntatie... 7 Model 1... 9 Model 2, oriëntatie... 11 Model 2... 13

Nadere informatie

Samenvatting Klimaatsverandering en gletsjers

Samenvatting Klimaatsverandering en gletsjers Klimaatsverandering en gletsjers Ongeveer 77% van de zoetwatervoorraad op aarde, overeenkomend met 71 m zeespiegelverandering, is als landijs opgeslagen op het aardoppervlak. De Antarctische ijskap neemt

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2016

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2016 Maandoverzicht van het weer in Nederland juni 2016 Juni 2016: Gemiddeld over het land zeer nat, somber en warm In het zuidoosten van ons land viel op veel plaatsen meer dan 200 mm, in het Limburgse Ysselstein

Nadere informatie

Figuur 1. Schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model.

Figuur 1. Schematisch overzicht van de structuur van het twee-stadia recourse model. Samenvatting In dit proefschrift worden planningsproblemen op het gebied van routering en roostering bestudeerd met behulp van wiskundige modellen en (numerieke) optimalisatie. Kenmerkend voor de bestudeerde

Nadere informatie

Stadstemperatuur in beeld met smartphonewaarnemingen

Stadstemperatuur in beeld met smartphonewaarnemingen Stadstemperatuur in beeld met smartphonewaarnemingen Aart Overeem, James Robinson, Hidde Leijnse Gert-Jan Steeneveld, Berthold Horn, Remko Uijlenhoet NVBM minisymposium Mobiele Meteorologie vrijdag 11

Nadere informatie

De wijde wereld in wandelen

De wijde wereld in wandelen 127 De wijde wereld in wandelen Valrisico schatten door het meten van lopen in het dagelijks leven Om een stap verder te komen in het schatten van valrisico heb ik het lopen in het dagelijks leven bestudeerd.

Nadere informatie

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2014

Maandoverzicht van het weer in Nederland. juni 2014 Maandoverzicht van het weer in Nederland juni 2014 Juni 2014: Vrij warm, vrij zonnig en vrij droog Met in een gemiddelde temperatuur die is uitgekomen op 16,2 C was juni vrij warm. Het langjarig gemiddelde

Nadere informatie

Een les met WOW - Neerslag

Een les met WOW - Neerslag Een les met WOW - Neerslag Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van

Nadere informatie

Vuurwerk tijdens de jaarwisseling van 2012/2013

Vuurwerk tijdens de jaarwisseling van 2012/2013 Vuurwerk tijdens de jaarwisseling van 2012/2013 Samenvatting De luchtverontreiniging door vuurwerk is op 1 januari 2013 beperkt gebleven. Alleen in het eerste uur na de jaarwisseling zijn hoge concentraties

Nadere informatie

Behorend bij de Macro Economische Verkenning 2014

Behorend bij de Macro Economische Verkenning 2014 CPB Achtergronddocument Schatting effect btw-verhoging op inflatie Behorend bij de Macro Economische Verkenning 4 7 september Martin Mellens Centraal Planbureau M.C.Mellens@cpb.nl Jonneke Dijkstra Centraal

Nadere informatie

TU Delft. lodellering morfodynamisch adrag van de Drempel van answeert. C-13809 712 (bijlage) Aanvuliende berekeningen. M.D. Groenewoud.

TU Delft. lodellering morfodynamisch adrag van de Drempel van answeert. C-13809 712 (bijlage) Aanvuliende berekeningen. M.D. Groenewoud. Bibliotheek C-13809 712 (bijlage) lodellering morfodynamisch adrag van de Drempel van answeert Aanvuliende berekeningen Januari 1998 M.D. Groenewoud 1 Uitgevoerd in opdracht van het Rijksinstituut voor

Nadere informatie

De ontwikkeling van een heropnamemodel. Corine Penning, Jan van der Laan, Agnes de Bruin (CBS) Landelijke Themabijeenkomst Heropnamen DHD

De ontwikkeling van een heropnamemodel. Corine Penning, Jan van der Laan, Agnes de Bruin (CBS) Landelijke Themabijeenkomst Heropnamen DHD De ontwikkeling van een heropnamemodel Corine Penning, Jan van der Laan, Agnes de Bruin (CBS) Landelijke Themabijeenkomst Heropnamen DHD Aanleiding Heropname kan een indicator zijn voor sub-optimale zorg

Nadere informatie

Een les met WOW - Luchtdruk

Een les met WOW - Luchtdruk Een les met WOW - Luchtdruk Weather Observations Website HAVO - VWO WOW handleiding 1 Colofon Deze handleiding is gemaakt door het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG) in opdracht van

Nadere informatie

SAMENVATTING. F = k w (C zeewater - C lucht ) (1)

SAMENVATTING. F = k w (C zeewater - C lucht ) (1) SAMENVATTING Menselijke activiteiten brengen een grote hoeveelheid kooldioxide (CO 2 ) in de atmosfeer. Het wordt nu algemeen erkend dat dit kan leiden tot opwarming van de aarde. Dit inzicht heeft geleid

Nadere informatie

TCGM Praktijkrichtlijn

TCGM Praktijkrichtlijn TCGM Praktijkrichtlijn TEMPERATUUR- EN VOCHT- INVLOEDEN BIJ VLAKPLAATMETINGEN Documentcode: TCGM 03 Datum publicatie 1-0-01 VSL biedt onderdak aan de vier Technische Commissies (TC's) die in Nederland

Nadere informatie