EXPERTGROEP PROFESSIONALISERING PROJECTMANAGEMENT. Projectbeheersingssystemen VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EXPERTGROEP PROFESSIONALISERING PROJECTMANAGEMENT. Projectbeheersingssystemen VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten"

Transcriptie

1 EXPERTGROEP PROFESSIONALISERING PROJECTMANAGEMENT VPNG Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten Projectbeheersingssystemen 1

2 2

3 Projectbeheersingssystemen 3

4 Colofon Eindredactie Enrico Kraijo Redactie Widjai Magrey Grafische vormgeving Conny Goller Uitgave November

5 VOORWOORD De expertgroep professionaliseren projectmanagement, binnen de VPNG, heeft als missie om de projectmanagers met elkaar in contact te brengen over professionaliseringsvragen rond het vak projectmanagement. Dit doen we door middel van landelijke bijeenkomsten en door het organiseren van intervisie. Voor u ligt de hand-out van de bijeenkomst op 13 november, waar Rob Valkenhoff, Portfoliomanager bij de gemeente Den Haag; Miranda van Dort, PMO in gemeente Wijk bij Duurstede en Glenn Boere en Leon de Bakker, respectievelijk Hoofd PMB en Projectleider digitaal projectenboek bij de gemeente Leidschedam-Voorburg het programma hebben begeleid. We hopen dat u met deze hand-out een slag dieper informatie tot u neemt, en het u aanmoedigt om meer gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring. Namens de VPNG willen we de volgende gastsprekers bedanken: Rob Valkenhoff Miranda van Dort Glenn Boere Leon de Bakker Portfoliomanager gemeente Den Haag PMO gemeente Wijk bij Duurstede Hoofd PMB Leidschendam-Voorburg Projectleider digitaal projectenboek Leidschendam-Voorburg BESTUUR VPNG Francois van Doesburg Afdelingsmanager Projecten Veenendaal Leon Busschops Hoofd Projectbureau Veldhoven Henk Twisk Afdelingshoofd Projectmanagement Delft Gert Bolkesteijn Hoofd Team Projecten Hoogeveen Ivo Dielemans Manager Projectmanagement Maastricht Deze uitgave is een initiatief van de Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten. Kijk voor meer informatie over deze vereniging op 5

6 Managementsamenvatting Projectbeheersingssystemen Voor u ligt de handout Projectbeheersingssystemen. Deze bijdrage bevat een bundeling aan waardevolle informatie voor gemeentelijke projectmanagers, projectleiders en andere betrokkenen die geïnteresseerd zijn in projectbeheersingssystemen. In deze handout worden 4 mensen over het onderwerp geïnterviewd en de eerste daarvan is Rob Valkenhoff. Hij is portfoliomanager bij de gemeente Den Haag en werkt met het projectbeheersingssysteem Principal Toolbox. Uitgelegd wordt dat het een productgericht systeem is en vooral gericht is op het opleveren en monitoren van producten en resultaten. Ook komt naar voren hoe het systeem ingericht is en wat de beweegredenen zijn om voor dit systeem te kiezen. Zijn er verder ook nadelen verbonden aan dit systeem en is het wel mogelijk dat alle projecten worden gemonitord? Wordt er hierbij voldoende gecommuniceerd met de burgers en wat kunt u beter doen omtrent de projectbeheersingssystemen? Lees het in dit hoofdstuk. Miranda van Dort, PMO in gemeente Wijk bij Duurstede, werkt in haar gemeente met hetzelfde systeem. Uitgelegd wordt dat de gemeente het projectmanagement wilde professionaliseren en de aansturing van de projecten wilde centraliseren. Ook wordt de rol van het projectmanagementbureau toegelicht. Daarnaast is het ook belangrijk om te wezen wat de impact van het systeem is. Verandert de rol van de bestuurlijke opdrachtgever en de ambtelijke opdrachtgever en wat verandert er aan de planning en rapportages? Maar ook: wat zijn de belangrijkste winstpunten en valkuilen die aan dit systeem zijn verbonden? Op onder andere deze vragen wordt er antwoord gegeven. 6

7 Managementsamenvatting Projectbeheersingssystemen Daarnaast zijn Glenn Boere en Leon de Bakker, respectievelijk Hoofd PMB en Projectleider digitaal projectenboek bij de gemeente Leidschedam-Voorburg, vragen gesteld over hun projectbeheersingssysteem: het digitale projectenboek. Zij zijn met dit systeem uniek in Nederland en hebben meerdere keren het nieuws gehaald. Aan de hand van dit systeem wordt er een grote stap gezet richting een moderne overheid en deze mening wordt door meerdere mensen gedeeld, aangezien de gemeente met het projectenboek de PinkRoccade Innovatie Award 2014 gewonnen hebben. Dit is een prijs die wordt uitgereikt aan de gemeente met het meest innovatieve project. Het digitale projectenboek en de voordelen en vormingeving ervan komen dus uitvoering aan bod in dit interview. Ook wordt uitgelegd waarom het systeem zo een succes is en op welke wijze de projecten gestandaardiseerd kunnen worden. Wilt u ook weten wat de succesfactoren, valkuilen en zaken waaruit u lering kunt trekken zijn? Hoofdstuk 3 kan u de antwoorden bieden. Verder wordt er verslag gelegd over de expertgroepbijeenkomst Professionalisering Projectmanagement: Projectbeheersingssystemen georganiseerd door de VPNG. Hier waren ongeveer 40 vertegenwoordigers van gemeenten, zoals projectmanagers en projectleiders, bij aanwezig en het doel van deze bijeenkomst was om kennis en ervaringen over de dilemma s behorend bij projectbeheersingssystemen uit te wisselen. De belangrijkste thema s worden hier besproken. Tot slot zijn relevante documenten en de presentaties van de bijeenkomst aan dit artikel gevoegd 7

8 INHOUDSOPGAVE 1. Interview met Rob Valkenhoff Interview met Miranda van Dort Interview met Glenn Boere & Leon de Bakker Verslag expertgroep Relevante documenten/ Websites 39 8

9 9

10 10

11 1. Interview met Rob Valkenhoff Portfoliomanager bij de gemeente Den Haag Kunt u het projectbeheersingssysteem beschrijven dat uw gemeente op dit moment hanteert? We gebruiken op dit moment een projectbeheersingssysteem dat door Fortes is ontwikkeld, de Principal Toolbox. Het wordt door meerdere overheden en bedrijven gebruikt. Het is een productgerichtsysteem en dat wil zeggen dat het vooral gericht is op het opleveren en monitoren van producten en resultaten. Het volwassenheidsniveau van projectmanagement binnen Den Haag verschilde bij de introductie in 2011 behoorlijk per dienst. Daarom hebben een basismodel geïntroduceerd binnen de tool zodat elke dienst er met zijn eigen volwassenheidsniveau mee kan werken. Waarom is juist voor dit systeem gekozen? Het is een soort lean and mean systeem: We konden het heel snel neer zetten, de conversie was simpel, het leek eenvoudig in het gebruik en het was redelijk flexibel. Dus we hadden wel het idee dat dit systeem bij ons kon passen. Het was dus geen super uitgebreide tool, waarbij je veel functionaliteiten koopt die je eigenlijk slechts mondjesmaat gebruikt. De tool sloot op dat moment goed aan bij onze behoeften. Als we vervolgens keken naar de kosten en wat we er in ruil voor terug kregen, waren we van mening dat het hier ging om een goede prijs/kwaliteit verhouding. 11

12 1. Interview met Rob Valkenhoff Waarom is dit systeem een verbetering t.o.v. vroegere systemen? Het is eigenlijk het eerste integrale projectbeheersingssysteem dat we gebruiken. Voorheen werd het vooral aan de afdelingen zelf overgelaten. We hadden ook een centrale registratie van de projecten in Excel. Dat breidde zich zo uit dat het aantal projecten -en de data die je daarbij registreert- niet meer tot overzichtelijk en stuurbaar geheel leidde. Dus hebben we deze registratie vervangen door een uniform projectmanagmentsysteem dat voldoende overzicht biedt van alle projectenportfolio s. Met behulp van dit systeem kregen we een beter inzicht in de onderlinge projectafhankelijkheden en kun je bijvoorbeeld je resources hierop beter afstemmen. Bij de introductie constateerden we ook dat de deelnemers behoefte hadden aan dezelfde (project) taal en dezelfde definities: Als we het nu hebben over de geraamde kosten van een project dan weet iedereen wat je ermee bedoelt. Het gebruik van de tool dwingt je als het ware tot het maken van eenduidige afspraken over de gehanteerde begrippen. Daarnaast was ook de standaardisatie een echte verbetering, omdat je projecten makkelijker onderling meetbaar en vergelijkbaar maakt. Met name voor de portfoliomanagers was dit een enorme stap vooruit. We werken met een SAAS-oplossing waarmee we onafhankelijk van onze werkplek kunnen inloggen op het systeem (any where, any place, any device). 12

13 1. Interview met Rob Valkenhoff Is het daadwerkelijk mogelijk dat dit systeem alle gemeentelijke projecten kan monitoren? Het kan wel, maar in eerste instantie hebben we ons uitsluitend gericht op het managen van ICT-projecten. Maar het systeem kan ook andere projecten monitoren, zoals inspraak-, reorganistie- en beleidsprojecten. Voor het managen van beleidsmatige projecten hebben we destijds behoorlijk veel sleutelwerk moeten verrichten, omdat beleids- en inspraakprojecten vooral actiegericht zijn. Tegenwoordig zit deze functionaliteit standaard in de tool. Het uiteindelijke resultaat is dat gezamenlijk de risico s gekwantificeerd zijn en daar in de groep een eenduidig beeld over is ontstaan. 13

14 14

15 1. Interview met Rob Valkenhoff Wat zijn de nadelen die aan dit systeem verbonden zijn? Het is niet zo dat dit systeem alle functionaliteiten bevat die we graag willen hebben. Zo vind ik de programma-inrichting niet sterk, terwijl je toch ziet er steeds meer programmagewijs gewerkt wordt. Zeker wanneer de programma s gemeenteoverstijgend zijn of als er in ketens (bv. de 3 decentralisaties) wordt gewerkt, kan dit lastig zijn. Daarnaast voorziet het systeem bijvoorbeeld in een embedded project-initiatie-document (PID). Je kunt de PID uitdraaien als Word-document. Wanneer de aanpassingen zijn ver- richt laat het Word-document zich moeilijk uploaden in de embedded PID. Dat ervaren mensen ook als een nadeel; dit vraagt om een integratie met een samenwerkingsomgeving. Verder is het systeem niet bijzonder gebruikersvriendelijk (intuïtief), met volle schermen waarbij je niet elke mogelijkheid gebruikt. Dus je moet wel eerst opgeleid zijn om de tool effectief te kunnen gebruiken en erin te kunnen navigeren. We zijn nu bezig met de overgang naar release 7 en daar wordt aan dit bezwaar tegemoet gekomen. Het kan voor komen dat een overheidsproject negatief in de media terecht komt als het te laat wordt opgeleverd of het budget overschrijdt. Kunt u een voorbeeld noemen waarbij dit systeem goed heeft gewerkt? De tool werkt goed als het gaat om regulier project- en portfoliomanagement. Momenteel werken we aan een verbeterd intranet ( project Werknet ) dat door de hele organisatie moet worden gebruikt. Dat betekent dat veel mensen door de hele organisatie heen het project moeten kunnen volgen en er aan kunnen werken. We hebben recentelijk een wijziging gehad in de exploitatielast en die is doorgerekend in de Business Case. De effecten daarvan zijn dan voor iedere projectmedewerker goed te zien in de tool. Door het gemeentebrede gebruik kan de projectleider de voortgang monitoren en beoordelen of dat past bij de planning en de andere KPI s. Het gebruik van de tool helpt wel bij het signaleren van mogelijke overschrijdingen maar voorkomt ze uiteraard niet. de tool effectief te kunnen gebruiken en erin te kunnen navigeren. We zijn nu bezig met de overgang naar release 7 en daar wordt aan dit bezwaar tegemoet gekomen. 15

16 1. Interview met Rob Valkenhoff In het bedrijfsleven wordt er gewerkt met prestatie-indicatoren. Is het te simpel als ik stel dat overheden deze prestatie-indicatoren ook moeten opnemen in het projectbeheersingssysteem en dit zelfs overbodig kan maken? We werken zelf al met prestatie-indicatoren en die zijn niet gebonden aan de tooling. We hebben deze indicatoren opgenomen in het systeem en je kan dus van elk project zien of bijvoorbeeld het budget of de planning wordt overschreden. Dus in die zin denk ik niet dat we afwijken van het bedrijfsleven. Ik denk ook niet dat een projecttool daarmee overbodig wordt; ik vind dat prestatie-indicatoren juist een onderdeel horen te zijn van het projectbeheersingssysteem. Overigens denk ik wel dat overheden anders reageren op overschrijdingen dan het bedrijfsleven; je hoeft hiervoor alleen maar het rapport van de cie Elias te lezen.

17 1. Interview met Rob Valkenhoff In de huidige maatschappij eisen burgers dat er verantwoording wordt afgelegd over waar hun belastinggeld aan besteed is, en tot welke maatschappelijke opbrengsten dat heeft geleid. Wordt er naar uw mening voldoende open en transparant gecommuniceerd over de lopende projecten naar de burgers toe? Er wordt nog steeds niet voldoende open en transparant gecommuniceerd naar de burgers toe. Maar er worden wel stappen gezet. De gemeente Den Haag heeft een ICT-Dashboard dat op internet wordt gepubliceerd. Hierin zijn de 10 meest kritische projecten van Den Haag opgenomen. Daarin laten we met behulp van de prestatie-indicatoren geld, tijd en resultaat zien hoe die projecten ervoor staan. Dit is voor ons dus een poging om transparant te communiceren met de burgers. Daarnaast kan je ons ook mailen om vragen te stellen over de projecten. We zorgen dat deze vragen binnen 3 dagen worden beantwoord. 17

18 1. Interview met Rob Valkenhoff Wat kunnen gemeenten volgens u beter doen wanneer het gaat om projectbeheersingssystemen? Ik zou elke gemeente aanraden om eerst bij elkaar in de keuken te gaan kijken voordat ze aan een projectbeheersingsysteem beginnen. Er zijn gemeenten die het al hebben en daar zijn verschillende ervaringen en volwassenheidsniveaus te vinden. Andere gemeenten kunnen hiervan leren. Een andere tip is om meer met elkaar samen te werken. Ik zie dat gemeenten het vooral zelf willen doen, maar samenwerkingsverbanden zouden ook gezamenlijk een tool kunnen kopen en inrichten. We zijn daar binnen de G4 ook mee bezig en dat is best lastig traject dus onderschat het niet! Verder zou ik altijd eerst een pilot draaien met de tool die jouw voorkeur heeft. En richt h m dan in zoals je dat ook zelf zou doen en werk niet met de leveranciersversie. Ik weet dat zoiets meer tijd kost maar het is de investering dubbel en dwars waard. Je weet dan pas of alle verwachtingen in de praktijk ook waargemaakt kunnen worden. Ik zou ook zeggen dat men veel tijd moet besteden aan het opleiden van projectleiders en PMO-ers die gebruik maken van de tool. De kunst is om ze te verleiden om de tool te blijven gebruiken. Tot slot adviseer ik om voor een centrale sturing te zorgen bij de introductie van een projectbeheersingssysteem. Dit maakt de sturing en beheersing makkelijker en borgt eenduidige portfolio managementrapportages. Richt een PPM-governance in waarbij eventuele wijzigingen in de tool goed gemanagen kunnen worden met bijvoorbeeld een Wijzigingen Commissie of zo. Hiermee voorkom je dat op decentraal niveau ongewenste wijzigingen worden doorgevoerd. 18

19 1. Interview met Rob Valkenhoff Wat zijn volgens u de belangrijkste valkuilen waar gemeenten voor op moeten passen bij projectbeheersingssystemen? Een valkuil is bijvoorbeeld dat het aantal - en soort functionaliteiten niet past bij de organisatie: Als er maar zoveel mogelijk functionaliteiten in gestopt worden, dan helpt het iedereen, is de gedachte. Dat is niet zo. Houd het simpel en eenvoudig en kijk of het daarmee voldoet aan je basale eisen. Hoe simpeler en eenvoudiger, hoe sneller en makkelijker mensen het gaan gebruiken. Een andere valkuil is dat projectleiders óf de tool vullen en denken dat het daarom wel goed zal gaan in het project óf juist de tool nauwelijks vullen en stiekem toch hun eigen projectregistratie blijven gebruiken. Centrale sturing & leiderschap en het uitfaseren van andere PPM-tools zijn hierbij essentieel. Tenslotte draagt een projectbeheersingssysteem bij aan de groei van de PPM-volwassenheid. Als de volwassenheid groeit, worden de wensen voor navenante tooling ook groter. Dat betekent dat je na ongeveer 2 jaar weer een update moet doen en het systeem moet aanpassen aan het nieuwe volwassenheidsniveau. 19

20 20

21 2. Interview met Miranda van Dort PMO in gemeente Wijk bij Duurstede Kunt u kort het projectbeheersingssysteem beschrijven dat uw gemeente op dit moment hanteert? We hanteren de Principal Toolbox en dat is een van dé projectbeheersingssystemen in Nederland. Dit wordt geleverd door Fortes. Het doel was om het projectmanagement te professionaliseren. Zo wilden we een beheersing van de belangrijkste projecten, met name de gebiedsontwikkeling. Daarnaast werd de aansturing van de projecten gecentraliseerd. Verder werd het beleid en de uitvoering gescheiden, want de projecten werden uit de lijn van de organisatie gehaald en in een projectmanagementbureau gezet. Dit bureau houdt zich enkel bezig met de projecten en hier zitten onder andere projectmanagers, projectondersteuners en projectsecretaresses. Hierbij is onder andere en planningstool aangeschaft, omdat er behoefte was om te zien welke projecten er liepen en op welke wijze deze verliepen. Wie maakt gebruikt van dit systeem? Het systeem is geïmplementeerd binnen de gehele gemeente. In principe zullen alleen interne medewerkers dit systeem gebruiken, maar de mogelijkheid bestaat wel om externen, die samen met interne medewerkers aan een project werken, dit systeem te laten gebruiken. Verder kunnen ook alle afdelingen aan dit systeem werken en het projectmanagementbureau werkt er het meeste mee. We passen dit systeem vooral toe op woningbouwprojecten, de bouw van scholen of de herinrichting van bedrijventerreinen 21

22 2. Interview met Miranda van Dort Wat betekent dit systeem voor de gebruikers? Zoals elk systeem moet je het natuurlijk wel leren kennen. Het is handig als je van te voren een soort projectmanagement handboek hebt waarop je het systeem kan aanpassen en de methoden en technieken kan zien. Dat hadden wij wel, maar het was nog onderbelicht. Het is een soort kip-of-het-ei verhaal: ga je eerst het systeem aanschaffen of ga je eerst je werkwijze aanpassen. We hebben voor het eerste gekozen, maar dat moet je wel goed geregeld hebben. Daarnaast is de eerste aanzet om een project levensvatbaar te maken, zoals het maken van een projectopdracht of een startnotitie, ook nieuw en kan je ook in het systeem opzetten. Maar dan moet je wel een format hebben en afspreken wie wat doet. Dat loop een beetje met elkaar op. Wat waren jullie beweegredenen om voor dit systeem te kiezen? Het ging vooral om de kosten en flexibiliteit. Op het gebied van de financiële kosten was dit systeem de goedkoopste vergeleken met andere systemen. Daarnaast was het dus ook flexibel, aangezien we het konden inrichten zoals we het wilden. De keerzijde is wel dat je moet weten wat je precies wilt. Dus op het moment dat je overal een keuze in hebt dan moet je weten welke route je gaat bewandelen. 22

23 2. Interview met Miranda van Dort Wat is er veranderd aan de wijze van het maken van een planning en rapportages? Bestaande processen zijn in het systeem geautomatiseerd. Hierdoor worden deze processen dus uniform weergegeven en wordt er met eenzelfde taal gesproken. Doordat het systeem geautomatiseerd is kan je bepaalde planningen en rapportages gaan combineren. Je kunt verbanden gaan leggen tussen projecten of programma s en op het moment dat je iedereen z n eigen projecten laat inplannen, bijvoorbeeld op het gebied van de voortgang,dan kan je mooie dingen realiseren die van toegevoegde waarde zijn voor de organisatie. De keerzijde is wel dat alles up to date moet zijn. Als hier geen goede interne afspraken over zijn en de rapportages worden half of niet ingevuld, dan trek je onjuiste informatie uit het systeem. Dit moet je in het systeem borgen om dus ook de afdelingshoofden in stelling te brengen. Is de rol van het projectmanagementbureau binnen de gemeentelijke organisatie veranderd na de invoering van het systeem? Na de invoering van het systeem is hun rol wat veranderd. De projectmanagers zijn zich van te voren bewuster van dingen die het project moet opleveren en wat het kost aan uren en welke mensen erbij betrokken moeten worden. Het hierbij minder om het inhoudelijke, maar het is meer procesgericht. We zijn toch wel nu een voorloper in het procesmatig werken. Dus ik denk zeker dat het anders is geworden. Doordat je je projectorganisatie los hebt van je lijnorganisatie heb je ook een andere werkwijze. 23

24 2. Interview met Miranda van Dort Wat is de rol van de bestuurlijke opdrachtgever en de ambtelijke opdrachtgever na de invoering van het systeem? De bestuurlijke opdrachtgever, oftewel de wethouder, gaat over de inhoud, zoals de doelstelling, randvoorwaarden, het resultaat en de begrenzing van een project. De ambtelijk opdrachtgever gaat over het proces, zoals het organiseren van de mensen en de middelen en het zorgen voor een heldere projectopdracht. Natuurlijk komen er ook wel eens inhoudelijke aspecten aan de orde, maar vaak probeert diegene dat door te zetten naar de mensen die daar wel verantwoordelijk voor zijn. En de projectformulering wordt in het driehoek geformuleerd, zodat iedereen daar een mening over kan vormen. Heeft u iets gemerkt van weerstand binnen de organisatie en hoe zijn jullie hiermee omgegaan? Ja dat hebben we gemerkt. Het was een soort proces. Van onderaf probeer je de voordelen te laten zien. Mensen hebben vaak een eigen systeem van bijhouden en plannen. Of hebben juist de vrijheid, waardoor ze geen verantwoording hoeven af te leggen, aangezien er niks vastgelegd wordt. Maar die tijd is nu wel over en dat komt ook wel doordat van bovenaf gemeentesecretarissen, opdrachtgevers en afdelingshoofden daar wel een rol in hebben genomen. De weerstand was er dus vooral op gericht dat mensen wilden vasthouden aan hun eigen systeem, maar ook de angst dat de vrijheid in- geperkt zou worden speelde een rol. De mensen konden het gevoel hebben dat ze minder vrij waren in het organiseren van hun werk, aangezien er verantwoording afgelegd moest worden over wanneer dingen opgeleverd zijn of wanneer dingen uitlopen. Dat hoefde voorheen niet. 24

25 2. Interview met Miranda van Dort Nu gebruiken jullie de Principal Toolbox al 6 jaar. Wat zijn volgens u de belangrijkste winstpunten? Je hebt integraal inzichtelijk welke er project lopen en hoe die planningen in elkaar zitten. Dus als er mensen afwezig zijn is het makkelijk om over te dragen, bijvoorbeeld door middel van voortgangrapportages. En inzicht in de administratie en de kosten. Wat gaat het precies opleveren, dat zijn voordelen die we voorheen niet hadden. En verder is het inzicht in je eigen project. Wat ga je doen, waar ga je naar toe en hoeveel tijd gaat het kosten? Dat zijn dingen waarover je wel uitgebreid gaat nadenken. Ervaringen met de Principal Toolbox De Principal toolbox geeft ons inzicht in de lopende projecten en de status van deze projecten (fasering en planning); We hebben de Principal Toolbox zo ingericht dat er voor elk soort project een standaard model beschikbaar is; onze projectmanagement processen sluiten aan. We werken met projectrapportages en deze worden ook besproken met de opdrachtgever. Er wordt gestuurd op het gebruik van de toolbox door het afdelingshoofd van het PMB Voor het woningbouwprogramma is er een apart programma opgezet in de Toolbox Geeft een weerspiegeling van onze projectmanagementprocessen Tabel 1: Ervaringen met de Principal Toolbox 25

26 2. Interview met Miranda van Dort Wat zijn de belangrijkste valkuilen of nadelen die aan dit systeem zijn verbonden en hoe ga je hiermee om? Toch het bijhouden en actueel houden. Daar moet je constant alert op zijn en blijven vragen om te rapporteren. Op het moment dat het niet gebeurt, moet je ook nadenken over de consequenties die je eraan hangt. Dat is ook lastig, want als iemand goed z n werk doet, maar niet op tijd rapporteert, wat voor consequenties hang je er dan aan. Als andere gemeenten dit systeem willen overnemen, wat kunnen ze dan van jullie leren? In principe hoe we het hebben ingericht en wat de voor- en nadelen zijn. Ik ben de leverancier niet, dus ik kan gewoon een helder verhaal vertellen met alle voors en tegens. Maar iedereen moet voor zichzelf bepalen wat de winst voor hun is. Dat kan per gemeente verschillend zijn. Ik kan bijvoorbeeld de insteek hebben om te gaan sturen op uren. Dat hebben wij ergens anders gedaan, maar er zijn gemeenten die zo een toolbox hebben aangeschaft om te sturen op de uren. Dat is een andere insteek om ermee te werken. Dus je moet voor jezelf eruit halen wat het nuttigst is. Mocht u nog met vragen zitten, dan kunt u contact opnemen met Miranda van Dort: 26

27 3. Interview met Glenn Boere & Leon de Bakker Hoofd PMB en Projectleider digitaal projectenboek bij de gemeente Leidschedam-Voorburg Kunnen jullie kort het projectbeheersingssysteem beschrijven dat de gemeente hanteerde vóór het digitale projectboek? De college en gemeenteraad spraken met elkaar af dat ze 2 keer per jaar uniform zouden rapporteren over de projecten. Voorheen kreeg de gemeenteraad op verschillende momenten en manieren de stand van zaken van 36 projecten mee. Dat werkte niet, waardoor ze dus naar een andere manier hebben gezocht. Hierbij is er sprake van een belangrijk driehoek in project, waarbij het college de bestuurlijke opdrachtgever is en vooral politieke beloftes probeert na te komen. De projectleider streeft ernaar om de projectdoelen te realiseren en de ambtelijke opdrachtgever houdt de organisatiedoelen in het oog en probeert dus de communicatie tussen de bestuurlijke opdrachtgever en de projectleider goed vorm te geven. Ik ben dus projectcontroller en herinnerde de actoren dat 2 keer per jaar het projectenboek geactualiseerd moest worden. Omdat het projectenboek te groot was om over de mail te sturen, 27

28 3. Interview met Glenn Boere & Leon de Bakker werd het steeds uitgeprint, waarbij de projectleiders hun eigen stuk uit het boek knipten en in word aan pasten. Vervolgens werd het geactualiseerd, maar ging het ter advies naar de adviseurs en de ambtelijke opdrachtgever. Aan de hand van het advies kwam er een nieuwe versie: versie 2. Via de ambtelijke opdrachtgever gaat het naar de bestuurlijke opdrachtgever, die het weer terug stuurt en er weer een versie 3 gemaakt wordt. Dat krijg ik van 36 projecten, maar ik zie dat er bepaalde informatie ontbreekt of niet actueel is. Ik vraag dan aan de projectleiders of ze dat willen aanscherpen en versie 4 is geboren. Voordat het naar de Raad gaat, komt er echter weer de adviseurs en projectondersteuners terecht die respectievelijk de teksten toetsen en de opmaak aanpassen. Hier gaat ruim 4 weken overheen en ondertussen kunnen er in de projecten een aantal zaken zijn gewijzigd. Dus komt er een versie 5. Deze versie wordt geprint en gaat naar de gemeenteraad, die er ook een mening over heeft, waarna de projectleiders weer een nieuwe versie maken. De adviseurs hebben vervolgens weer wat adviezen en komt er een versie 7. Deze wordt geprint en gestuurd naar de betrokken partijen. Echter kan het zijn dat de bestuurlijke opdrachtgever bepaalde versies niet hebben ontvangen en er dus met verschillende versies wordt gewerkt. We vonden dit dus een duur, intensief en onhandig proces, waarbij verschillende mensen verschillende versies hebben. En het staat ook nog eens op papier, dus als je het als burger wilt inzien, moet je precies weten welke informatie je nodig heb en waar je moet zijn. Dit kon anders dachten wij. 28

29 3. Interview met Glenn Boere & Leon de Bakker Hoe ziet het systeem er nu uit? Doordat het digitaal is gaan de versies en drukkerij uit het systeem en ga ik als projectcontroller naar de zijkant. Nu kan ik daarom de kaders vaststellen waarbinnen de mensen hun werk kunnen doen en hoef ik niet meer achteraf mensen aan te sturen. Er komt een functioneel beheer bij die toeziet op het digitale proces van een project, zoals het aanmaken van wachtwoorden. Het intern projectenboek wordt iedere maand geactualiseerd en blijven de mensen in hun ritme. In het figuur hieronder is weergegeven dat de actoren binnen de blauwe balkjes bij het intern projectenboek kunnen en de oranje balkjes bij het halfjaarlijkse extern projectenboek, dat op internet staat. Nu geven de projectondersteuners iedere maand een seintje aan de projectleiders dat er geactualiseerd moet worden. De projectleiders, die de enige is die in het projectenboek kan schrijven, past het dan aan. Vervolgens kijkt iedereen naar de laatste versie van het projectenboek, dus de adviseurs, projectondersteuners en ambtelijke opdrachtgever. Deze reageren erop en de projectleiders passen het aan. Vervolgens kijkt de bestuurlijke opdrachtgever en college ernaar en wordt het aangepast. Waar we er bij het papieren projectenboek 5 of 6 weken over deden om het te actualiseren, kunnen we het nu binnen 1 dag. We nemen er echter anderhalve week voor om wat ruimte in te bouwen. Ik kopieer het halfjaarlijks één op één met het extern projectenboek. 29

30 3. Interview met Glenn Boere & Leon de Bakker Wordt de projectleider dan niet beladen met de adviezen die diegene van drie kanten krijgt? Als diegene het goed organiseert niet. De projectleider faciliteert een proces en om die rol goed in te vullen, moet diegene continu een beeld hebben van hoe het project er voor staat. Om dat goed te doen, gaat de projectleider langs bij We hebben het enorm simpel gehouden. Want het systeem kan erg veel, maar hoe meer je eraan hangt, hoe onoverzichtelijker en duurder het wordt. Zo kan je bijvoorbeeld in een systeem willen zien waar er een computerkamer is. Als er iets kapot gaat, weet de beheerder waar diegene naar toe moet. Iemand anders kan dan bijvoorbeeld willen weten welke verlichting er in dat kamer, welke beluchting er is aangesloten en wat de oppervlakte van dat ruimte is. Het systeem groeit dan alleen maar en wordt veel complexer. Wij hebben al de opties uit het systeem gehaald en een overzichtelijk systeem gecreëerd. Hierde adviseurs, ondersteuners en ambtelijke opdrachtgevers. Dus als de projectleider het goed organiseert, krijgt diegene weinig feedback en wordt niet overvallen met onverwacht feedback. Wat is het geheim van het succes? door hebben we ook niemand hoeven uitleggen hoe het systeem werkte. Wat we wel gedaan hebben is dat we een rondje hebben gehouden en iedereen hebben meegenomen. We hebben bij het MT, de wethouders en de afdelingen Bedrijfsvoering gepresenteerd. Het belang van het projectenboek en de rol en verwachtingen van de betrokkenen zijn hierbij aan bod gekomen. Ook hebben we gezegd dat de verantwoordelijkheid terug gaat naar de bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgever en de projectleider. En de rest zijn wel van belang, maar actualiseren de projecten niet. 30

BIJEENKOMSTEN HOOFDEN PMB. Procesmanagement VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten

BIJEENKOMSTEN HOOFDEN PMB. Procesmanagement VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten BIJEENKOMSTEN HOOFDEN PMB Procesmanagement VPNG Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten 1 2 Procesmanagement 3 VOORWOORD Op 22 mei vond op uitnodiging van Jeroen Verburg van het PMB Rotterdam

Nadere informatie

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0

Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0 Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: VAN INSCHRIJFSYSTEEM NAAR ONDERWIJS 2.0 MINISYMPOSIA Ter introductie / 2 Op 22 maart 2010 organiseerde M&I/Partners een minisymposium

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Communicatie bij implementatie

Communicatie bij implementatie Communicatie bij implementatie Hoe je met een duidelijk communicatieplan software-implementaties positief beïnvloedt Een software systeem implementeren heeft, naast de nodige technische uitdagingen, ook

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC Project-, Programma- en AdviesCentrum Resultaten die eruit springen PPAC Binnen Veiligheid en Justitie groeit het belang van projectmatig en programmatisch werken. Ook neemt de behoefte toe om medewerkers

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN Transformatie als uitdaging Met ingang van 1 januari zijn de gemeenten verantwoordelijk geworden voor de gedecentraliseerde taken op het gebied van jeugdzorg, begeleiding

Nadere informatie

Volledig grip op uw projecten met. Dynamics InTime

Volledig grip op uw projecten met. Dynamics InTime Volledig grip op uw projecten met Dynamics InTime en zijn mensenwerk Het uitvoeren van projecten is mensenwerk. De juiste persoon op het juiste project, daar gaat het om. Die krijgt te maken met zaken

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad BESTEMD VOOR BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad STATUS Openbaar DATUM BESTUURLIJKE Wethouder F. Strik OPDRACHTGEVER AMBTELIJKE OPDRACHTGEVER H. Damen hoofd Afdeling Beleid

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014 Herfst 2014 Waarom is het realiseren van de strategie vaak zo lastig? Het ontwikkelen van een goede strategie is al niet eenvoudig, laat staan de realisatie ervan Het blijkt in de praktijk dat veel organisaties

Nadere informatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Wilt u organisatieveranderingen effectief vormgeven en besturen? Zorg dan dat projecten en programma s elkaar versterken in een gestructureerde

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Sneller en gemakkelijker. plannen met Time-Wize Planning

Sneller en gemakkelijker. plannen met Time-Wize Planning Sneller en gemakkelijker plannen met Time-Wize Planning Time-Wize Planning Betere grip op arbeidstijd en daarmee personeelskosten Hoeveel medewerkers zijn er? Wie is er wanneer? Wie gaat het werk doen?

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken?

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Monique te Velthuis Agis Zorgverzekeringen Ontstaan in 1999 na fusie tussen zorgverzekeraars Anova, Anoz en ZAO 1,8 miljoen ziekenfonds en

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan.

Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. JAARPLAN 2014 Inleiding Volgens goed gebruik worden de activiteiten en aandachtspunten binnen de vereniging ingericht op een planmatige aanpak vertaald in dit jaarplan. De vereniging heeft vertrouwen in

Nadere informatie

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer!

Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! brochure.indd 1 07-02-12 11:02 brochure.indd 2 07-02-12 11:02 Arrix Optimus, de SharePoint specialist Deel meer, doe meer! Arrix optimus is

Nadere informatie

MKB/ZZP- vriendelijk inkopen

MKB/ZZP- vriendelijk inkopen Motie Inkopen in de wijk MKB/ZZP- vriendelijk inkopen Alexander Arsath Ro is Concerninkoop Wat ga ik vertellen? Hoe ziet inkoop door Utrecht eruit? Van welke kanalen maakt de gemeente gebruik? Wat kun

Nadere informatie

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam

Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Risicomanagement en NARIS gemeente Amsterdam Robert t Hart / Geert Haisma 26 september 2013 r.hart@risicomanagement.nl / haisma@risicomanagement.nl 1www.risicomanagement.nl Visie risicomanagement Gemeenten

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken www.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! MANAGEMENT GAME HET NIEUWE WERKEN Inleiding Think too Organisatieadviseurs

Nadere informatie

Implementatie Toolbox Delta Lloyd. Hoe krijg je mens en organisatie mee?

Implementatie Toolbox Delta Lloyd. Hoe krijg je mens en organisatie mee? Implementatie Toolbox Delta Lloyd Hoe krijg je mens en organisatie mee? 27 mei 2013 Agenda Zelf assessment Projectbureau Ambities Projectbureau Tool keuze Implementatie Resultaten 2 Situatie voor implementatie

Nadere informatie

Risicomanagement EXPERTGROEP 3D VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten

Risicomanagement EXPERTGROEP 3D VPNG. Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten Risicomanagement EXPERTGROEP 3D VPNG Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten 1 2 Risicomanagement 3 VOORWOORD De expertgroep professionaliseren projectmanagement, binnen de VPNG, heeft als missie

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

Voorwoord! Wie wil ik helpen?!

Voorwoord! Wie wil ik helpen?! Voorwoord Allereerst dankjewel dat je mijn boek hebt gekocht of gekregen en dat je dit ook leest. Dit toont dat jij vooruit wil in het leven en dat je ook actiegericht bent. En actiegerichte mensen halen

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Het stappenplan. Inleiding

Het stappenplan. Inleiding Het stappenplan Inleiding Op de pagina instrumenten op Overstag.nu vind je instrumenten, informatie en inspiratie om binnen je eigen organisatie met het thema duurzame inzetbaarheid aan de slag te gaan.

Nadere informatie

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen

Interview verslag! Anouk van Houten 538565. Interview verslag. Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Interview verslag Naam: Anouk van Houten, 538565 Klas: INF1c Vak: Interviewen Docent: Ellen Leen Inhoudsopgave: Voorwoord -!!!!! blz. 3 Wempe Webdesign -!!!! blz. 4 Opleiding -!!!!!! blz. 4 Beroepskeuze

Nadere informatie

Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten

Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten Beter worden door te leren van vergelijken in blended leertrajecten Stichting Benchmark GGZ Rembrandtlaan 46 3723 BK Bilthoven T +31 (0) 30 229 90 90 W www.sbggz.nl Inhoudsopgave 1 Het speelveld in beeld...

Nadere informatie

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Over onze visie op planning en hoe een centrale planningsapplicatie organisaties in de professionele dienstverlening kan helpen de kosten te drukken en

Nadere informatie

10 tips over besluitvorming

10 tips over besluitvorming 10 tips over besluitvorming Meer weten? www.vergaderendoejezo.nl Bel of mail Carla: 06-20809676 of info@vergaderendoejezo.nl. 10 tips over besluitvorming Besluitvorming is noodzakelijk bij vergaderingen.

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland

Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland september 13 Begrijpen Verbinden Meedoen communicatieplan transities sociaal domein Rivierenland Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. (Albert Einstein, 1879-1955) M e r k c o a

Nadere informatie

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van Middelgroot Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van het programma e-dienstverlening Wat is: Het programma e-dienstverlening? In de gemeente Waalwijk wordt gewerkt met een elektronisch

Nadere informatie

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld:

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld: Join2Change advies Een adviestraject kunnen we op verschillende manieren inrichten: Dit hangt af van een aantal factoren, zoals de aard en omvang van het probleem, de beschikbare tijd om tot een oplossing

Nadere informatie

Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud

Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Woonwaard Augustus 2014 Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Pagina 2/5 Motion10 helpt Woonwaard naar de cloud Woonwaard is een moderne, procesgerichte woningcorporatie.

Nadere informatie

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Agenda Voorstellen Waarom doen we het? Hoe ziet de verandering eruit? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 2 Voorstellen

Nadere informatie

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013

Primavera bij ProRail. Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Primavera bij ProRail Integraal projectmanagement meer dan 1200 projecten op de rails 10 september 2013 Martin Zoontjens, Business Information Manager ProRail Projecten 2 Agenda Introductie ProRail De

Nadere informatie

Entrepôt Data Warehouse Consultancy B.V. Opleidingenbrochure Versie juli 2011

Entrepôt Data Warehouse Consultancy B.V. Opleidingenbrochure Versie juli 2011 enbrochure Versie juli 2011 Adres: Lovensestraat 41, 5014 DM Tilburg Telefoon: 06-51657583 Email: Pieter.Priems@entrepot.nl Internetsite: www.entrepot.nl 2 1 Inleiding De brochure bevat de uitgangspunten

Nadere informatie

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB 5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB VIJF GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Veranderingen in de markt 3 De vijf

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken wwww.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! 13 december 2011 drs. Lourens Dijkstra MMC CMC drs. Peter Elzinga

Nadere informatie

Factview software. innovatieve financiële rapportages. Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie

Factview software. innovatieve financiële rapportages. Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie v.01 Factview software innovatieve financiële rapportages Planning Company financieel en strategisch bedrijfsadvies en informatie Planning Company is een innovatieve advies organisatie en leverancier van

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Resultaten PPM mini-enquête 2013

Resultaten PPM mini-enquête 2013 Resultaten PPM mini-enquête 203 Stand van Project Portfolio Management in Nederland drs. Jan G. Bloem CMC t.b.v. 9 e PPM Jaarcongres 29 mei 203 Het speelveld Project Por)olio Management Rond deze thema

Nadere informatie

SIS 2010: van inschrijfsysteem naar Onderwijs 2.0 Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen

SIS 2010: van inschrijfsysteem naar Onderwijs 2.0 Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen SIS 2010: van inschrijfsysteem naar Onderwijs 2.0 Betere onderwijsondersteuning met Student Informatie Systemen Ter introductie / 3 Minisymposia Op 22 maart 2010 organiseerde M&I/Partners een minisymposium

Nadere informatie

Petra Habets Advies & Ontwikkeling

Petra Habets Advies & Ontwikkeling Dit is een printversie van de website van Petra Habets Advies & Ontwikkeling, accent bestuurskundig advies: www.petrahabets.nl Petra Habets Advies & Ontwikkeling, uw partner op het snijvlak van bestuur

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Inleiding In het kader van het Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) is afgesproken dat alle decentrale

Nadere informatie

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Commissie Ruimte, Verkeer en Wonen, 2 februari 2015 Agenda Onderwerpen 1. Verbetertraject beheersing grondexploitaties

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN

Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Adviesraad Sociaal Domein ADVIESRAAD GILZE EN RIJEN Inleiding De Adviesraad Sociaal Domein is in de huidige opzet gestart sinds eind 2013. De wijze waarop voorheen de WMO raad was ingericht voldeed voor

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

<> <>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting

Invoeren van een PMO. Hedeman Consulting Invoeren van een PMO Hedeman Consulting Hedeman Consulting biedt praktische hulp bij het verbeteren en inrichten van projectenorganisaties door het uitlijnen van projectenportfolio s, het organiseren van

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Ondernemen: Hoe doen andere sectoren dat?

Ondernemen: Hoe doen andere sectoren dat? Ondernemen: Hoe doen andere sectoren dat? Wie ben ik Een willekeurige collega uit een andere sector Met dezelfde uitdaging en vraagstukken Met een persoonlijk verhaal Wil graag mijn ervaringen delen Overeenkomsten

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Project Management Office in haar contextuele diversiteit

Project Management Office in haar contextuele diversiteit Project Management Office in een contextuele diversiteit Stelt u zich voor: u bent projectmanager bij organisatie X en tijdens een congres over projectmanagement maakt u kennis met een programmamanager

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management Beschrijving van de leeractiviteit Voor de volgende opdracht zullen de studenten plannen* hoe ze gedurende een week ijs gaan

Nadere informatie

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Organiseren werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Inhoud 1. Organiseren is keuzes maken 6. Planning en digitaal organiseren 7. E-mail organiseren Pagina

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

Implementatie van Principal Toolbox bij UWV

Implementatie van Principal Toolbox bij UWV 12 Implementatie van Principal Toolbox bij UWV Even voorstellen Wat doet UWV UWV in vogelvlucht Projectmatig werken bij UWV Keuze voor Principal Toolbox Aanpak implementatie Hoe gebruiken we de Principal

Nadere informatie

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Natacha Naumann, Inkoop analist, Universiteit Twente Alex Buursema, Managing consultant, Significant INHOUD Even voorstellen

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules

Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules Format Businesscase uitgewerkt voor vaardigheidsgerichte modules In dit document is ter illustratie het format uitgewerkt voor een businesscase, verbeterplan, waarin vaardigheden een duidelijke rol spelen.

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Comm ant & Bouw. Comm ant helpt ons écht procesgericht te werken. K l a n t c a s e

Comm ant & Bouw. Comm ant helpt ons écht procesgericht te werken. K l a n t c a s e Methode en web-based software voor proces en resultaatverbetering Comm ant & Bouw Comm ant helpt ons écht procesgericht te werken. K l a n t c a s e Frans Münninghoff Sandra Steijvers Heijmans gebruikt

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Acteren in het krachtenveld

Acteren in het krachtenveld Acteren in het krachtenveld Het uitvoeren van een krachtenveldanalyse is een methode die veel in projectmanagement wordt toegepast. Door het uitvoeren van een krachtenveldanalyse kijk je met andere ogen

Nadere informatie