Lesaantekeningen - Project management

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lesaantekeningen - Project management"

Transcriptie

1 Lesaantekeningen - Project management 12/11/2014 Inleiding project management Leg de volgende 4 type projecten uit Type 1: er moet iets gemaakt worden en we weten hoe (bvhuizen, een brug ) Type 2: we weten wat we willen maar hoe is nog onduidelijk, product ontwikkeling is hiervaneenvoorbeeld (turbulentie zoals een waterstroom) Type 3: in software komt vaak voor dat men pas in de loop van de ontwikkeling gaat zien wat mogelijk is. Echter, het kan zomaar in rook opgaan (vuur) Type 4: Dit zijn de complexe van ander projecten waarbij wegen uitkomt/doel nog niethelderzijn Welke 4 type projecten zijn er? Type 1: Engineering Type 2: Product development Type 3: Systems development Type 4: Research and Organisational change Hoe is de organisatie structuur opgebouwt bij projecten ten opzichte van de bestaande organisatie structuur Projectenstaan in de traditionele visie naast de staande organisatie Een project organisatie moet er voor zorgen dat de staande beter gaat functioneren Trend van de laatste jaren: De functional organization veranderd in een project-based organisation Pagina 1 van 28

2 Wat is een project? Een project is een tijdelijke onderneming om een verandering te initiëren waarmee de business beoogde baten/doelen kan bereiken any series of activities and tasks that have a specific objective to be completed within certain specifications, with a defined start and end, with funding limits, which consume human and non-human resources and are multifunctional (Kerzner 2009) Welke 4 organisaties/bedrijven mbt tot projectmanagement zijn er? PMI Project Management Institute PMBOK (Body of Knowledge) IPMA International Project Management Association ICB 3.0 IPMA Competence Baseline OCG Office of the Government Commerce Prince2, MSP, MoR, MoP ISO International Organisation for Standardization ISO Welke 4 projectfase zijn er? 1. Opdrachtsfase 2. Planningsfase 3. Uitvoeringsfase 4. Afronding en nazorgfase Pagina 2 van 28

3 13/11/2014 Fasering in projecten Waar is het succes van een project van afhankelijk? Het project is succes van een project is afhankelijk van tijd, geld en kwaliteit. Hedendaagse trend: Behalen van beoogde baten/doelen (benefits) door het inzetten van het projectresultaat Met het projectresultaat kunnen zowel kwalitatieve als kwantitatieve baten worden behaald voor de staande organisatie. Kwantitatieve baten (veelal financieel) worden moeten opwegen tegen de kosten die gemaakt moeten worden. Deze verantwoording is cijfermatig goed te onderbouwen, aangezien het in beide gevallen (vaak) over geld gaat. Waar is de kwaliteit van een project van afhankelijk? De scope, resources en het schedule Wat is de definitie van project succes als er ook rekening wordt gehouden met benefits? De mate waarin, binnen de scope van het project, het projectresultaat voldoen aan de verwachtingen van alle relevante stakeholders (BetterPractices of Project Management 2nd edition, Hermarij 2011) Wat is een benefit? A benefit is anoutcome of change whichis perceivedas positiveby a stakeholder (Gerald Bradley) Wat is benefits management? Het proces van organiseren en managen zodat potentiële baten (benefits), voortvloeiend uit veranderinvesteringen, daadwerkelijk worden behaald The project is the enablertorealizing the benefits Pagina 3 van 28

4 Wat zijn 4 voordelen van benefits management? - Focuses on the business outcome - Helpsidentifyfunctionalrequirements - Prioritizes benefits (andtheirrelativevalue) - Intermediate vs. end - Identifies high level risksto project Voorafgaand aan de start van het project dienen alle benefits te worden bepaald. Het gaat hierbij om end-benefits ( uiteindelijke resultaat ) en intermediate benefits ( tussentijdse opleveringen / resultaten ) Stakeholder analyse Hoe ziet een benefits profile eruit betreffende stakeholders? - Stakeholder (wie is verantwoordelijk voor bepalen benefit?) - Wat wil de stakeholder benefit geïdentificeerd - Meting Hoe wordt een prestatie gemeten? - Risico: Waarschijnlijkheid, consequentie maatregel, verantwoordelijkheid Welke 2 stakeholders zijn bij de normale gang van zaken key stakeholders - Sponsor is essentieel: Is eigenaar van de business case; beïnvloedt het managen van het project direct - Project manager Pagina 4 van 28

5 Welke rol nemen stakeholders in ten opzichte van benefits management? - Stakeholders moeten worden geïdentificeerd - Hun perspectief / houding richting project moet vroeg helder zijn (beïnvloed project) - Hieruit zijn benefits af te leiden (benefits mapping)!! Aan de hand van welke 6 kenmerken worden benefits geindentificeerd - IDBenefit - Benefit beschrijving (resultaat) - Type (End- of Intermediate) - Waardoet de benefit zichvoor - Afhankelijkheid - Benefit eigenaar Wat zijn de raking principes van benefits mapping - Werk achterwaarts (rechts naar links) Via de intermediate benefit(s) Typically >1 benefit draagt bij aan volgende Start met het hele project - Verbindt de benefits die van elkaar afhankelijk zijn - Ken waarden toe, te beginnen bij de end-benefits Pagina 5 van 28

6 19/11/2014 Project planning methodieken Wat is het Critical path De tijd die minimaalnodig is omeengroep activiteiten (al danniet in de vorm van een project) afterondenwordt critical path genoemd. Het vormt in het netwerk het pad dat het langst duurt. Hoe stellen we een critical path (kritieke pad) vast? --> Critical Path Method (CPM) CPM is ontwikkeld door DuPont in 1957 Waar bestaat een project netwerk uit? neen (project)netwerkbestaatuiteenaantalknopen (nodes) en pijlen (arcs) die twee knopen met elkaarverbindt. Ditnetwerk is eenweergave van het netwerk van activiteiten die sameneen project of anderegroep van activiteiten vormt. Wat is het verschil tussen Activity-on-Arc (AOA) en Activity-on- Node (AON) Zie afbeelding Pagina 6 van 28

7 Wat zijn de 3 voordelen van Activity-on-Node (AON)? - AON-netwerken is eenvoudigertetekenendan AOA-netwerken - AON-netwerkenzijnmakkelijkertelezenvooronervarengebruikers - AON-netwerkenzijnmakkelijkeraantepassenwanneer de set van activiteiten wijzigt Wat is het verschil tussen Earliest start time (ES) en Earliest Finish time (EF)? The earliest time of an activity is equal to the largest of the earliest finish times of its immediate predecessors ES = Largest EF of the immediate predecessors EF = ES + (estimated) duration of the activity Wat is het verschil tussen Latest start time (LS) en Latest finish time (LF) The latest finish time of an activity is equal to the smallest of the latest start of its immediate successors LS = LF - (estimated) duration of the activity LF = smallest LS of the immediate successors Wat is slacktime? Slacktime= LF-EF Pagina 7 van 28

8 Wat zijn de 3 overeenkomsten tussen een Gantt chart en de critical path methode? - Bepalen duur activiteit - Bepalen afhankelijkheid - Gericht op zo vroeg mogelijk beginnen Wat is het verschil tussen een Gantt chart en de critical path methode? Concrete buffers per activiteit inzichtelijk (slack-time) Wat houd Parkinson's law in? De wet van Parkinson stelt dat het werk (van een taak) uitdijt naar de beschikbare tijd (om een taak te realiseren). "Work expands to fill the time available for its completion." Wat is de vuistregel van critical chain project management (CCPM)? Reserveer de helft van de gekorte projecttijd als buffer aan het eind van het project. Hierdoor verzeker je dat het kritieke pad verzekerd is van tijdige uitvoering. Waardoor worden projecten vaak vertraagd? Door een combinatie van het student syndrome, Parkinson's law en sturing op multitasking waardoor te veel buffertijd wordt opgenomen Pagina 8 van 28

9 20/11/2014 Beheersingsmethodieken Hoe bereken je de Schedule Variance? SV= EV (earned value)- PV (planned value) Verschil in tijd, positief is goed Wat is planned value? Planned Value wordtookweleenaangeduidalsgebudgeteerdekostenvoor het geplandewerk (Budgeted Cost of Work Scheduled (BCWS)) Wat is earned value? Earned Value wordtookwelaangeduidalsgebudgeteerdekostenvooruitgevoerdwerk (budgeted Cost for Work Performed (BCWP)) Hoe bereken je Cost Variance (CV)? CV= EV (Earned value)-ac (Actual cost) Verschil in kosten, positief is goed Hoe bereken je de Schedule Performance Index (SPI)? SPI= EV (earned value)/ PV (planned value) Groter dan 1 is goed Hoe bereken je de Cost performance index (CPI)? CPI=(EV (earned value)/ AC ( actual cost) Groter dan 1 is goed Pagina 9 van 28

10 Hoe bereken je de Cost schedule index (CSI)? CSI= CPI (cost performance index) x SPI (schedule performance index) Verder dan 1, lastig om te herstellen Wat is de berekening van de Budget at completion (BAC)? PV (planned value) van het project ( of de som van) Wat is de berekening van Estimate at completion (EAC)? (financieel, $) EAC=BAC ( budget at completion)/ CPI (Cost performance index) Werkelijke kosten Wat is de berekening van Estimate at completion (EAC)? (tijd) EAC(dur)= BAC (budget at completion, duratie)/spi (Schedule performance index) Wat is de berekening van Variance at completion (VAC)? VAR= BAC(budget at completion)- EAC (estimate at completion) Meer of minder kosten Hoe bereken je de Estimate to complete (ETC) in $? ETC= (BAC (budget at completion)-ev(earned value)/ CPI (Cost performance index) Pagina 10 van 28

11 26/11/2014 Business case voor projecten Wat is een business case? Zakelijke rechtvaardiging voor een project. Toekomstige inkomsten vs kosten Hoe creer je cost control? Door een balans te vinden in de driehoek van project performance, organisatie performance en communication Waar wordt de finance control op getoetst? - De winst en verliesrekening (OPEX, Operational Expenditure) - Balans (kapitaal) (CAPEX, Capital Expenditure) Waar is de uitkomst van proces 1. selecteren en stoppen van afhankelijk? - Aansluiting bij de overall strategie - Aansluiting bij andere projecten - Technische haalbaarheid - Criteria: EBIT, NPV, ROI, Pay back Welke 6 hoofd processen zijn er gedurende een project? 1. Selecteren en stoppen van projecten 2. Managen van de Business case 3. Financiering en contracten 4. Budgettering en plannen 5. Presenteren van resultaten 6. Afsluiten van projecten Pagina 11 van 28

12 Waar is de uitkomst van proces 2. Managing de business case van afhankelijk? - Risico inschatten - Cash flow/kosten - Verwachte Benefits - Scenario's voor: best case, realistisch, worst case Waar is de uitkomst van proces 3. Financieren en contracten van afhankelijk? - Eigen en of financiers vinden - Contracten met uitvoerende partijen - Traditioneel --> opdrachtgever huurt partij in - Turn key --> Opdrachtgever stelt een partij aan - Design and construct - Vast prijs Waar is de uitkomst van proces 4. Budgettering en planning van afhankelijk? - Start: Schatting van baten/lasten 30% variatie - Voorstel: Calculatie/Bevestigde kosten 20% variatie - Voorbereiding: Gedetailleerde kosten 10% variatie - Uitvoering: WBS à CBS 5 % variatie - Afsluiting: Eindafrekening 0 % variatie Waar is de uitkomst van proces 5. Presenteren van Resultaten van afhankelijk? - Monitoren van de voortgang (bv EVM) - Boeken richting W&V en Balans Waar is de uitkomst van proces 6. Afsluiten van projecten van afhankelijk? - Eind afrekening - Evaluatie / lessons learned Pagina 12 van 28

13 27/11/2014 Management van Risico's Wat definieert M_o_R? M_o_R defines risk (management of risks) An uncertain event or set of events that, should it occur, will have and effect on the achievements of objectives - Ditkanpositief of negatiefzijn - Waarschijnlijkheid - Omvang Wat is Risk management? The systematic application of principles, an approach and a process to the tasks of identifying and assessing risks, and then planning and implementing risk responses Het doel is om proactieve besluitvorming mogelijk te maken door het begrijpen van risico s en hun impact. Wat zijn de M_o_R Principes? 1.In lijn met doelstellingen - Maximale risico dat een bedrijf kan accepteren - Risico dat een bedrijf wil lopen 2.Past in de context 3.Betrekt Stakeholders 4.Biedt ondersteuning in de organisatie 5.Ondersteunt besluitvorming 6.Zorgt voor continue verbetering 7.Geeft ruimte aan gecalculeerd risico nemen 8.Resulteert in bruikbare KPI s Pagina 13 van 28

14 Wat is het doel van passend risico management? Voorkomen van geldverspilling aan: - Een overgeorganiseerd en te ver doordacht systeem (muggenziften) - Een systeem dat niet effectief in kan spelen op interne en externe veranderingen Wat is risk tolerance threshold? De grenswaarde van blootstelling aan risico welke, wanneer deze worden overschreden, risico s escaleren naar een hoger niveau Hoe wordt Thresholds en escalatie gedurende het project geanalyseerd? - Risico s worden gemonitord en vergeleken met een norm (drempelwaarde, threshold) -Op elk niveau worden beheersmaatregelen ingesteld om risico s te voorkomen, minimaliseren of uit te nutten - Wanneer de drempelwaarde overschreden wordt, escaleert het risico naar een hoger niveau Wat is de relatie tussen de verschillende perspectieven van risk --> strategic risks, programme risks, operational risks en project risks Zie afbeelding Pagina 14 van 28

15 Wat is de gevoelsmatige berekening voor de Risk tolerance? (Risk tolerance = Grenswaarde van risico. Wanneer risico buiten de grenswaarde treedt, wordt het risico geëscaleerd) Risk Capacity= Maximale hoeveelheid risico dat de organisatie kan dragen (meestal financieel) + Risk Appetite= De hoeveelheid risico dat de organisatie bereid is te nemen (meestal psychologisch) Hoe ziet het maturity model eruit? Level 1 : Initial Level 2 : Repeatable Level 3 : Defined Level 4 : Managed Level 5 : Optimizing Noem 4 mogelijke voorbeelden van risico gebieden - Technical risk - Management risk - Commercial risk - External risk Pagina 15 van 28

16 Welke 4 stappen worden er onderscheden in het M_o_R Proces? 1.Identificeren Issues Bv DESTEP/SWOT 2.Bepalen 1.Inschatten (kans, impact, waarde per issue) 2.Evalueren (afwegen verschillende issues) 3.Plan 1.Adresseren belangrijkste issues (TBV) 4.Uitvoeren 1.Terugkoppelen resultaten Hoe informeer je stakeholders aan de hand van invloed en belangrijkheid? zie afbeelding Risico overzicht 04/12/2014 Management van programma's Hoe staan project portfolio management, programma management, multi- project management en project management ten opzichte van de line organisatie of project organisatie en ten opzichte van strategisch, tactisch en operational perspectief? Zie afbeelding Pagina 16 van 28

17 Wat is een programma? een tijdelijke organisatie die nodig is om een aantal gerelateerde projecten en activiteiten te overzien en coördineren om zo zaken en benefits te realiseren die bijdragen aan de strategische doelstellingen van een organisatie Wat zijn de verschillen tussen programma's en projecten? - Projectenleverenproducten/diensten (output) - Programma szorgenvoorverandering (outcome) Eenaantalgerelateerdeprojecten die vooreenverandering in eenorganisatiezorgennoemen we eenprogramma. Wat zijn de verschillen tuiden programma's en multi-project management? Multi Project Management - Beheersing van aantal losse projecten - Vast onderdeel binnen de vaste organisatie Programma Management - Tijdelijke organisatie - Aansturing diverse samenhangende projecten - Realiseren van een verandering Managing successful programs Buiten ring : principes Blauwe ring : Aansturing Binnen ring : MSP process Pagina 17 van 28

18 Hoe ziet de tranformational flow (MSP) eruit? Mandaat vanuit Management - Kaders voor Programma - Inrichten van het Programma Managen van het Programma - Opleveren van de Capabilities - Realiseren van de Benefits Afsluiten van een programma Hoe ziet de inrichting van programma's eruit? 1.Organisatie 2.Visie 3.Leidershap en Stakeholder Engagement 4.Benefits Realisation Management 5.Blueprint Design and Delivery 6.Planning and Control 7.Business Case 8.Risk Management and Issue Resolution 9.Quality Management Hoe ziet de strategische context van de realisatie van benefits eruit in een programma? Zie afbeelding Waar dient de business case voor bij de inrichting van een programma? Als controle element Pagina 18 van 28

19 05/12/2014 Management van Portfolio's Wat is portfolio management? De totaliteit van de investeringen in veranderingen van een organisatie om haar strategische doelen te bereiken. - Een portfolio is een verzameling van programma s en projecten die tezamen bijdragen aan het behalen van een strategisch doel; - Een portfolio kan een bijdragen leveren aan meerdere strategische doelen -Portfolio Management is het kiezen, prioriteren en managen van de juiste programma s en projecten om het behalen van benefits te maximaliseren door het doorlopen van de Portfolio cyclus; Wat is het doel van portfolio management? Het doel van portfolio management is te zorgen dat (schaarse) middelen verdeeld worden over de juiste programma s, dat het portfolio leidt tot voldoende bijdrage aan de strategie, dat veranderinitiatieven effectief en efficiënt worden uitgevoerd en dat uiteindelijk de beoogde benefits worden behaald. Mainobjectives: - Optimum allocation of resources; - Sufficient portfolio toachievedesiredcontribution; - Determinenecessity of each change initiative; - Selectedinitiatives are deliveredeffectivelyand (cost-)efficiently; - Realization of allpotential benefits. Pagina 19 van 28

20 Hoe reageren portfolio management vs de business as usual op elkaar in de staande organisatie structuur? Door de resultaten van veranderinitiatieven in te bedden in de staande organisatie worden de dagelijkse geoptimaliseerd. Vanuit de BAU vloeien verbetervoorstellen voort die moeten leiden tot het behalen van strategische doelen. Portfolio management beoordeeld welke initiatieven noodzakelijk zijn, hoe deze worden geprioriteerd en hoe resources worden verdeeld. Welke 5 punten zijn belangrijk bij het implementeren en uitvoeren van de principes van het portfolio management? - Senior management betrokken - In lijn met de besturing van de organisatie - In lijn met de strategie - Portfolio Office - Energized change culture Waar leid een portfolie toe vergeleken met een project en een programma? Een project leidt tot output (product), een programma tot outcome (capability) en een portfolio tot het realiseren van benefits (strategicobjectives) Pagina 20 van 28

21 11/12/2014 Stakeholders management Wat is stakeholders management in project management? Parties with an interest in the execution and outcome of a project. They would include business streams affected by or dependent on the outcome (Prince2) Stakeholders are persons or organizations(e.g., customers, sponsors, the performing organization, or the public), who are actively involved in the project or whose interests may be positively or negatively affected by the performance or completion of the project. (PMI). Any individual, group or organization that can affect, be affected by, or perceiveitselfto be affected by, a programme (MSP) Hoe ziet de proces matige aanpak van beoordeling van stakeholders eruit? 1.Identify (Relevante groepen, organisaties en mensen) 1.Eigenaren (bv Investeerders, aandeelhouders) 2.Klanten (direct of indirect) 3.Werknemers ( huidige/oude/toekomstige, indirecte) 4.Industrie (leveranciers, concurrenten, branche organisaties) 5.Leefomgeving (bewoners(verenigingen, scholen) 6.Milieu (actiegroepen, wetenschappers) 7.Overheid ( lokale, provinciale, beleidsmakers) 8.Vakbonden 2.Analyseer hun belangen 1.Bijdrage (informatie, kennis) 2.Op welke wijze zijn ze betrokken 3.Invloedsfeer naar derden 4.Noodzaak tot betrekken Stakeholderanalyse Pagina 21 van 28

22 Sample mapping van stakeholders Power / interest grid voor stakeholderanalyse Hoe moet je stakeholders betrekken? Zie afbeelding Pagina 22 van 28

23 Hoe werkt de communicatiemuur tussen stakeholders? Om goed met Stakeholders in gesprek te kunnen gaan moet je elkaar wel begrijpen Bedoeld? gezegd Wat men bedoeld en wat men zegt is niet altijd hetzelfde. Hoe vaak hoor je niet iemand zeggen: "Dat bedoelde ik helemaal niet". Tussen gedachten en woorden zit soms verschil. Onzorgvuldig formuleren, met de gedachten ergens anders zitten, of ongelukkige woordkeus maakt het eenvoudig om een misverstand te hebben. Gezegd? gehoord Hetgeen iemand zegt en wat de ander hoort kan verschillen. Een klein woordje verkeerd verstaan kan grote gevolgen voor de communicatie hebben. Denk maar eens aan iets / niets, iemand / niemand of een / geen. Een rumoerige omgeving, een gehoorprobleem of afgeleid zijn is al voldoende om iets anders te horen. Gehoord? begrepen Als iemand de exacte woorden heeft verstaan zoals de ander deze heeft bedoeld en uitgesproken, betekent dit nog niet dat hij deze op dezelfde wijze begrijpt. Bedoelt iemand met "dat ding in de keuken" de vaatwasser? De oven? Of nog iets anders. Door het gebruik van containerbegrippen (ding), vaag woordgebruik of jargon ontstaan er misverstanden in communicatie. Begrepen? akkoord Zelfs als de ander begrijpt wat je bedoeld, betekent het nog niet dat hij er mee akkoord is. Een bod voor kennisgeving aannemen, betekent niet dat het bod ook aanvaard is, ook al heeft de ander precies begrepen wat het bod inhoudt. Akkoord? gedaan Als je akkoord bent, verwacht je dat er ook daadwerkelijk naar gehandeld wordt. Misschien is dit helemaal niet mogelijk. Bijvoorbeeld een oude man die gevraagd wordt op te staan. Als hij blijft zitten kan bijvoorbeeld liggen aan het feit dat hij zonder hulp niet op kan staan. Pagina 23 van 28

24 Hoe ziet het model van Hofstede eruit (culturen model)? Het model van Hostede is een ui-vormig model. Van de buitenste laag naar de binnenste laag: - Symbolen - Helden - Rituelen - Waarden Wat zijn de cultuur dimensies van Hofstede? - Machtsafstand - Masculien vs Feminien - Onzekerheidsvermijding - Individueel vs collectief - Tijdshorizon Hoe ziet de wet van Haast eruit, waar hij de mate van afhankelijkheid van de stakeholder spiegelt? Tips: Voorkom 3 door vooruit te kijken Voorkom 3 door helder te krijgen of er wel haast is 12/12/2014 Volwassenheidsmodellen Welke 2 types project management offices (PMO) heb je? 1.Als onderdeel van een Project of Programma - Centraal punt in de dag-tot-dag coordinatie/organisatie 2.Als kennis afdeling voor PM - Verbeter trajecten mbt PM - Centrale ondersteuning richting Programma/Projecten Pagina 24 van 28

25 Wat zijn de functies van PMO? 1. Project Support - Administratie/Ondersteuning 2. Performance Management - PM Information Systems 3. Resource Management 4. Communicatie 5. Project Management Tools 6. PM Methodes en Processen - Standaardisatie 7. Opleiden/trainen/coachen project leden/hr beleid - Functie omschrijvingen projectleden 8. Portfolio Management Wat zijn de 4 risico's van een PMO? - Toename personeel toename benefits - Toename papierwerk/burocratie - Spanning PMO PM (informatie is macht) - Manusje van alles (vuilnisbak effect) Waar ontstaan PMO? PMO ontstaan in een 'volwassen' project management organisatie Welke stadia van Project management heb je in een organisatie? Level 1: Ad-hoc Level 2: Abbreviated Level 3: Organized Level 4: Managed Level 5: Optimized Pagina 25 van 28

26 Welke 2 verschillende maturity models heb je? PMI - Organisational Project Management Maturity Model à OPM3 OGC - Portfolio, Program, Project Management MaturityModelsP3M3 Hogere volwassenheid zorgt voor beheersbare project organisatie Maakt inzichtelijk waar winst te halen is à Road Map Het P3M3 maturity model van PMI Noem 10 project succes factoren - Duidelijke en gedeelde noodzaak en doelstelling - Gemotiveerd team en stakeholders - Voortdurende Klantgerichtheid - Voldoende ondersteuning en middelen - Heldere rollen en verantwoordelijkheden - Aandacht voor planning - Omgaan met onzekerheid - Voortdurende en effectieve communicatie - Goede afbakening en inrichting bij bijsturing - Leiderschap Pagina 26 van 28

27 18/12/2014 Duurzaamheid en projectmanagement Wat is de duurzaamheidsdrive in project management? - Shareholders pressuring boards of directors on ethicalpoliciesandactual performance on sustainable issues - Tax payers/voters pressuringgovernmentsandpoliticalpartiesfortheirnational, regionalandinternationaloutlooks on the planet sfuture - Customers pressuringmanufacturersandsuppliersforethicalsourcingand green credentials - Sponsors and stakeholders pressuringtheir project teams Wat met de ESG? ESG =Environmental, Social & Governance measuring the sustainability and ethical impact of an investment in a company or business Pagina 27 van 28

28 Wat zijn de sustainable principes? - Balancing or harmonizingsocial, environmentalandeconomic interest - Short-term and long-term orientation - Localandglobalorientation - Consumingincome, notcapital - Transparancyand accountability - Personal valuesandethics Hoe ziet de rainbow of green eruit Zie afbeelding Sustainable projects moet je managen op positieve relaties Pagina 28 van 28

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen Trefdag ZORG Meer resultaten door strategische inzet van middelen September 2013 Francis Manas fm@amelior.be Herkenbaar? Aantal projecten neemt toe Projecten zonder link met doelen organisatie: geen fit

Nadere informatie

Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012

Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012 Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012 Eric Zonneveld 1993-2003 - Project Engineer - Project Manager 2004-2008 -

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Cost Control als beheer(s) systeem

Cost Control als beheer(s) systeem 1 Cost Control als beheer(s) systeem Introduction o des Bouvrie > Member of DACE 2 > Member of AACEI > Member of ICEC > Member of NVDO > Member of the int. group for location factors > Teacher cost engineering

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

Over Earned Value Management en zo 2. Over. Earned Value Management. en zo... Marco Buijnsters

Over Earned Value Management en zo 2. Over. Earned Value Management. en zo... Marco Buijnsters Over Earned Value Management en zo 1 Over Earned Value Management en zo 2 Over Earned Value Management en zo... Marco Buijnsters DACE, 25/05/2011 1 Over Earned Value Management en zo 3 Agenda 1. Even voorstellen

Nadere informatie

Earned Value Management: Kansen, drempels en uitdagingen. Stageview Balance 13 juni 2013

Earned Value Management: Kansen, drempels en uitdagingen. Stageview Balance 13 juni 2013 Earned Value Management: Kansen, drempels en uitdagingen Stageview Balance 13 juni 2013 1 Agenda 1. Introductie 2. Earned Value Management: De basis, waarom wel en waarom niet? 3. EVM in de praktijk: de

Nadere informatie

Ontwerpmethodologie LES 2

Ontwerpmethodologie LES 2 Ontwerpmethodologie LES 2 Steve Vanlanduit 20-2-2006 Herhaling titel van presentatie 1 Inhoud les 2 Inleiding projectmanagement Economische aspecten in het ontwerpproces: Kapitaalsinvestering beslissingen

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI CHANGE MANAGEMENT PLAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden

Nadere informatie

Risico s binnen een project

Risico s binnen een project Risico s binnen een project Alles loopt op wieltjes Je hebt de zaak vanuit alle hoeken onderzocht. Je hebt het al 1000x gedaan Alles is vanzelfsprekend Je weet perfect wat je aan het doen bent, je bent

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ONLINE QUICK SCAN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIC ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 ACCREDITED ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI WORKSHOP LEADING CHANGE IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HEALTH CHECKS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECT HANDBOEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX Universiteit Gent Faculteit economie en bedrijfskunde Student X Tussentijds Rapport Promotor: prof. dr. M. Vanhoucke Begeleider: Y Academiejaar 20XX-20XX

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO PROJECTSTART-UPS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Prince User Group Nederland

Prince User Group Nederland Prince User Group Nederland De autoriteit voor het toepassen van PRINCE2 in Nederland PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries Conclusion

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management

LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt. Project Management Lean Six Sigma Scrum Niet alleen voor software projecten LSSN seminar Amsterdam 01-11-2012 Edwin Kippers Master Black Belt Project Management Project succes survey The Standish Group's report: "CHAOS Summary

Nadere informatie

Wat kleurt de invulling van het PMO

Wat kleurt de invulling van het PMO Wat kleurt de invulling van het PMO PMO Congres 13-3-2014 Michiel Dijkman PgMP Opbouw presentatie 1. Mijn achtergrondkleur 2. De eerste keer 3. Wat kleurt het succes 4. Wat kleurt de plaats 5. Wat kleurt

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO TOOLS IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 1 2 Inleiding Wat is PRINCE2? Organisation Discussie Wat is een project? Improvisatie Uniek Flexibel Vernieuwend Enerverend Chaotisch

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO ONTWIKKELPLANNEN IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet

Nadere informatie

ISO 20000 @ CTG Europe

ISO 20000 @ CTG Europe ISO 20000 @ CTG Europe 31/10/2007 mieke.roelens@ctg.com +32 496266725 1 Agenda 31 oktober 2007 Voorstelling Project Business Case: Doel & Scope Projectorganisatie Resultaten assessments en conclusies De

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI PEOPLE CHANGE RISK ASSESMENT IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION)

Nadere informatie

Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM)

Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM) Project Management (H 9.8 + H 22 op CD-ROM) CPM (Critical Path Method) Activiteiten met afhankelijkheden en vaste duur zijn gegeven. CPM bepaalt de minimale doorlooptijd van het project. PERT (Program

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

Wat maakt een project en/of programma succesvol?

Wat maakt een project en/of programma succesvol? Wat maakt een project en/of programma succesvol? Bijeenkomst 4 april 2011 Drs. Sylvie Rath Voor informatie verwijs ik graag naar de website van WagenaarHoes, mijn laatste werkgever (www.wagenaarhoes.nl)

Nadere informatie

Zuivere Speeltijd 7 JUNI 2012. Achmea IT: Portfoliobeheersing door batenrealisatiemanagement 15E BPUG SEMINAR

Zuivere Speeltijd 7 JUNI 2012. Achmea IT: Portfoliobeheersing door batenrealisatiemanagement 15E BPUG SEMINAR Zuivere Speeltijd 15E BPUG SEMINAR 7 JUNI 2012 Achmea IT: Portfoliobeheersing door batenrealisatiemanagement Introductie: Drs. Guus van der Weijden RC 29 jaar uit Arnhem, samenwonend Motorrijden, zwemmen,

Nadere informatie

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder Batenmanagement Duurzame verbinding tussen programma en lijn PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013 Agenda Waarom batenmanagement? Wat is batenmanagement? Hoe ziet batenmanagement eruit? Do s en

Nadere informatie

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep IPMA Grote projecten plannen: How to plan a battleship! Aarle Rixtel, 24 april 2014 Richard Smal Voorzitter Interesse Groep 20:00 of Critical Change 1 Met dank aan onze sponsors Doelstellingen IPMA Critical

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

Verandermanagement: Business as Usual

Verandermanagement: Business as Usual Verandermanagement: Samenvatting Voor organisaties is het inmiddels een vast gegeven dat hun processen en producten continue zullen moeten veranderen om zich te kunnen handhaven in een omgeving waar we

Nadere informatie

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010

Sturen of Avonturen. Nieuwegein 30 November 2010 Sturen of Avonturen Nieuwegein 30 November 2010 1 Agenda Inleiding Projectbesturing Workshop Sturen of Avonturen BREAK Conclusies Workshop De workshop in de praktijk Afronding BORREL 2 Productvernieuwing

Nadere informatie

MoP Foundation training

MoP Foundation training MoP Foundation training Tijdens onze MoP Foundation training maakt u op inspirerende wijze kennis met MoP en leert u MoP toepassen op uw eigen portfolio. Onder leiding van onze expert trainers wordt het

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

How to build a Business Case for Capital Investments. Presentatie 8e Asset Management Control Seminar 28 en 29 oktober 2009

How to build a Business Case for Capital Investments. Presentatie 8e Asset Management Control Seminar 28 en 29 oktober 2009 How to build a Business Case for Capital Investments Presentatie 8e Asset Management Control Seminar 28 en 29 oktober 2009 Drs.S.A.G.Burgers OAM Consultancy BV 1. Inleiding 2. Business Plan 3. Business

Nadere informatie

MAXIMO Enterprise Asset Management And ISO-55000

MAXIMO Enterprise Asset Management And ISO-55000 MAXIMO Enterprise Asset Management And ISO-55000 1 Introductie PAS 55 wordt ISO 55000 De markt verwacht dat ISO 55000 een grote vlucht gaat nemen Verwachting in 2017: 4.000 bedrijven hebben ISO 55000 geadopteerd

Nadere informatie

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. IT Service CMM Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 2 GESCHIEDENIS EN ACHTERGROND...

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level en e antwoorden van onderstaande oefenopgaven zijn op de laatste bladzijde van dit document te vinden. ito ertification V rnhem OPG Oefenopg context

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking

Centre of expertise. voor samenwerking. B&C Bout&Co. structuur in samenwerking B&C Bout&Co structuur in samenwerking Centre of expertise voor samenwerking Centre of expertise Bout & Co vergroot de performance door verbetering van de structuur in samenwerking tussen ondernemingen,

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Eric Roovers Manager Architecture & Design Software AG Global Consulting Services Benelux Copyright 2011 Software AG. All rights reserved. Ongrijpbaarheid

Nadere informatie

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland

BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland BPUG: Hét platform voor het toepassen van PRINCE2, MSP, P3O, M_o_R, MoP & MoV in Nederland PRINCE2, MSP, M_o_R, P3O, MoP & MoV are Registered Trade Marks of the Office of Government Commerce Centraal PMO:

Nadere informatie

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model

P3M3 Self Assessment. Portfolio, Programma en Project Maturity Model P3M3 Self Assessment Portfolio, Programma en Project Maturity Model Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Introductie... 2 1. Management Control... 5 2. Benefits Management... 6 3. Financieel Management...

Nadere informatie

Project Portfolio Management Next maturity level Caroline Vaes Manager Strategy & Support Janssen - JSC

Project Portfolio Management Next maturity level Caroline Vaes Manager Strategy & Support Janssen - JSC Project Portfolio Management Next maturity level Caroline Vaes Manager Strategy & Support Janssen - JSC 1 Caroline Vaes Manager Strategy & Support JSC Beerse Bio-ingenieur Scheikunde (2002) 10 jaar ervaring

Nadere informatie

Projectmanagers zijn net mensen

Projectmanagers zijn net mensen Projectmanagers zijn net mensen De noodzaak van objectief project performance management Joost Claerhoudt Earned Value Management Enkele menselijke eigenschappen De mens is van nature een optimist Mensen

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010

Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS. DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Opzet en invoering van programma management Case bespreking separatie ABN/RBS DHV Amersfoort, 23 februari 2010 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors Opzet en invoering van programma management Case

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Contract Management Dag 2015

Contract Management Dag 2015 Contract Management Dag 2015 De relatie maakt de prestatie DEEL 2; Contract Management bij industriële onderhouds contracten Opdrachtgever en Opdrachtnemer een betere nachtrust? Contract Management Herman

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden

PRINCE2 in duizend woorden PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd White paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes 3 4

Nadere informatie

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling

Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Contractmanagement voor Software-ontwikkeling Presentatie PIANO / NEVI Regionale bijeenkomst Den Haag nieuwe inzichten in contracteren en besturen November 2009 Marcel Blommestijn 2 Doel van deze presentatie

Nadere informatie

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved.

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. White paper Frank Niessink Versie 1.0.2, 30 november 2001 Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. Software Engineering Research Centre Stichting SERC Postbus 424, 3500

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement Programma 14 november middag Risicomanagement Modellen Strategisch risicomanagement Kaplan 1www.risicomanagementacademie.nl 2www.risicomanagementacademie.nl Risicomanagement modellen Verscheidenheid normen

Nadere informatie

Management van baten Evolutie in denken

Management van baten Evolutie in denken Management van baten Evolutie in denken IPMA interessegroep procesmanagement Versie 0.1 jd0912 Management van baten Setting the direction high Relative market share low low Growth potential high Strategic

Nadere informatie

Niels Malotaux. 25 jaar West

Niels Malotaux. 25 jaar West Niels Malotaux niels@malotaux.nl www.malotaux.nl 1 Niels Malotaux Project Coach Evolutionair Project Management (Evo) Requirements Engineering Reviews and Inspecties Betrouwbaarheid Systemen die het gewoon

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Hans de Jonge 29 oktober2009

Hans de Jonge 29 oktober2009 Hans de Jonge 29 oktober2009 Strategische doelen Rendement Risico s Monitoring en verantwoording Risico- en lifecycle management Veroudering & lifecycle Besluitvorming en prioritering Operationele werkzaamheden

Nadere informatie

Management 2.0. Maak je organisa2e proces- driven en je governance integraal! peter.buelens@strategicmcs.be www.strategicmcs.be

Management 2.0. Maak je organisa2e proces- driven en je governance integraal! peter.buelens@strategicmcs.be www.strategicmcs.be Management 2.0 Maak je organisa2e proces- driven en je governance integraal! peter.buelens@strategicmcs.be www.strategicmcs.be Drive thy business or it will drive thee Benjamin Franklin Wat is de uitdaging

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance 2011 Perceptie Als Leidraad Voor Verbeteringen Perceptie is realiteit. Perceptie is persoonlijk. Perceptie is leidend

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011

Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder. 14 december 2011 Ervaringen met GRI en CO2-Prestatieladder 14 december 2011 Overzicht presentatie Intro VGG Communicatie en organisatie GRI en Jaarbeeld CO2 en Prestatieladder Transparantiebenchmark Aanbestedingen Slide

Nadere informatie

Projeffect Issuemanagement proces [Setup]

Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Projeffect Issuemanagement proces [Setup] Versie Documentnaam Datum 20-10-2014 Auteur M.S.Smilde Versie 1.0 concept Projeffect_Issuemanagement_processetup_v1_0.doc copyleft Projeffect BV: alles uit deze

Nadere informatie

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Wim Hoyer Arnhem 28 mei 2009 Opzet Presentatie Introductie Interaction Interim Performance management Balanced Scorecard Basisprincipes Wat kun je ermee Game

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Projectmanagement. Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning. Roel Grit

Projectmanagement. Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning. Roel Grit Projectmanagement Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning Roel Grit Hoofdstuk 3 Van begin tot eind 1. Project organiseren en uitvoeren 2. Projectvoorstel 3. Intakegesprek met de opdrachtgever

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Les E-03 Kritieke pad problemen in projecten

Les E-03 Kritieke pad problemen in projecten Les E-03 Kritieke pad problemen in projecten 3.1 Projecten beheersen Projecten bestaan vaak uit meerdere deelactiviteiten. Deze activiteiten beslaan een bepaalde tijd. Daarnaast kunnen sommige activiteiten

Nadere informatie

BENT U ER KLAAR VOOR?

BENT U ER KLAAR VOOR? ISO 9001:2015 EN ISO 14001:2015 HERZIENINGEN ZIJN IN AANTOCHT BENT U ER KLAAR VOOR? Move Forward with Confidence WAT IS NIEUW IN ISO 9001:2015 & ISO 14001:2015 MEER BUSINESS GEORIENTEERD KERNASPECTEN "LEIDERSCHAP

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management MoP INCOMPANY TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER MoP (MANAGEMENT OF PORTFOLIOS) Met een toenemende druk op de budgetten

Nadere informatie

Critical Chain Project Management (CCPM) Een korte introductie

Critical Chain Project Management (CCPM) Een korte introductie Critical Chain Project Management (CCPM) Een korte introductie Inleiding Critical Chain Project Management is een methode om projecten te plannen en bewaken en is afgeleid van de management theorie Theory

Nadere informatie

Vier methodes voor programmamanagement

Vier methodes voor programmamanagement Vier methodes voor programmamanagement PGM Open 2014 Helmuth Stoop Lia de Zoete Hans Licht Andre Legerman De Fabrique, Utrecht 6 februari 2014 PMI Standard for Program Third edition Andre Legerman PgMP

Nadere informatie

Managen van transformaties

Managen van transformaties www.pwc.com/nl Managen van transformaties Best practice seminar Peter Karel & Charlie van der Zant Baarn, 13 oktober 2011 Transformaties in het nieuws: een nieuwe hype? 2 Agenda Wat betekenen transformaties

Nadere informatie

Agenda. Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk borrel

Agenda. Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk borrel 1 Tips & trucs voor een betere projectplanning en verhoging van uw Project Maturity Utrecht, 25-1-2011 2 Agenda Introductie/Aanleiding Project Maturity Tips & trucs Korte Pauze Vervolg Tips & trucs Netwerk

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015 Materialiteit en waardecreatie Jos Reinhoudt 21 mei 2015 JOS REINHOUDT MVO Nederland Speerpuntonderwerpen: Transparantie Stakeholderdialoog Impact MVO Trendrapport 2015 j.reinhoudt@mvonederland.nl @JosReinhoudt

Nadere informatie

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces Wat is anders voor SALES? Richard Buijs PPF APMP Wat is anders voor Kennisexperts? 1 Wat is anders voor Business as usual? Management? Opportunity identified

Nadere informatie

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO

Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Project Portfolio Management Altijd en overal inzicht PMO Een eenvoudige en toegankelijke oplossing Thinking Portfolio is een snel te implementeren software applicatie. Een krachtig web-based hulpmiddel

Nadere informatie