Energie en ruimtelijke ordening

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energie en ruimtelijke ordening"

Transcriptie

1 Energie en ruimtelijke ordening Hoe eerder hoe beter Ruimteconferentie 19 april 2011

2 Netbeheerder in de energieketen Energieproductie Netwerken Energielevering Transport & distributie Werkgebied Liander Geliberaliseerd Gereguleerd Geliberaliseerd 2 het komt dus van twee kanten 2

3 De geografische verdeling van energienetwerken in Nederland Elektriciteitnetwerken in Nederland Gasnetwerken in Nederland Rendo (E 31k, G 100k) Conet (E 53k, G 134k) Westland (E 51k, G 51k) Intergas (G 147k) Endinet (E 105k, G 439k) Stedin (E 1,9 mln, G 1,8 mln) Enexis Netwerk (E 2,5 mln, G 1,7 mln) Bron: 'Energie in Nederland 2008', EnergieNed en Netbeheer Nederland, overgenomen van BCG. Liander (E 2,8 mln, G 2,1 mln) DELTA Netwerkbedrijf (E 0,20 mln, G 0,18 mln) 3

4 4 4

5 Missie, visie en ambities 5 5

6 energie: we kunnen niet zonder Electricity Consumption in the Netherlands (Source: Energiened) 120,0 100,0 Consumption (billion kwh) 80,0 60,0 40,0 Total consumption Households 20,0 0, Year [bron: CBS] 6 6

7 We kunnen niet zonder, maar wel groener 7 7

8 Groen betekent vroeg opstaan Over de toepassing van duurzame energie en realiseren van energiebesparing moet je nadenken. Het netwerkbedrijf speelt daarin een belangrijke rol. Voorbeeld. 8

9 Warmtepompen in nieuwbouw, een ervaring 27 oktober

10 10

11 proces vanuit de netbeheerder een energie aansluiting: 1. vraag van klant is leidend 2. wachttijd moet zo kort mogelijk zijn 3. voorbereiding op basis van informatie over ruimtelijke ordening 4. net wordt zo spoedig mogelijk voorbereid op toekomstige vraag 5. inschatting van toekomstige vraag is basis voor dimensionering en planning 11

12 wat is de praktijk? 1. planning van energienetten loopt niet synchroon met planning van woningen: energienetten zijn verknoopt en hebben beperkte capaciteit capaciteit kost extra geld en wordt niet onnodig aangelegd planning is complex en is lange termijn werk woningen zijn in zekere zin onzekere factor: vaak pas echt duidelijk op laatste moment 2. capaciteit van net wordt nooit uitgelegd op theoretisch maximum onnodige capaciteit is erg kostenverhogend kosten worden omgeslagen naar alle klanten praktijk wijst uit dat theoretisch maximum nooit wordt behaald vb: elke woning heeft capaciteit van ca. 10 kw (2 kw basis, 6 kw piek en 1,2 kw extra ruimte) 12

13 Het project In de gemeente Zutphen is een nieuwbouwwijk van 184 woningen gerealiseerd met een grote ambitie op energiegebied. Zoals gewoonlijk wordt een energienet voorzien op basis van gas en elektriciteit. De netbeheerder treft de voorzieningen om de woningen op tijd aan te sluiten. 13

14 14

15 de start in de wijk werd een standaard gasnet èn een elektriciteitsnet aangelegd. de woningen hadden echter: geen gasnet nodig werden verwarmd met warmtepompen. normale huisaansluiting is nu circa 17 kw, maar in een straat gebruikt niemand tegelijk dat vermogen dus op 184 woningen wordt gerekend met niet 184 x 17 kw = 3,128 kw, maar met 300 kw, ongeveer1/10 dus warmtepompen gaan bij koud weer echter wel allemaal tegelijk aan (een gelijktijdigheid dus van 1 en niet van een ½), bij erg koud weer zelfs nog meer. resultaat: overbelasting van de transformator en het net. actie: geheel nieuwe aansluiting, niet vanuit het westen, maar uit het oosten (onder de IJssel door) 15

16 16

17 17

18 Metingen 18

19 Metingen 19

20 uit rapportage KEMA (meerkosten e-net) De oorspronkelijke kosten voor het gas- ( ) en e-net ( ) waren in Zutphen. Was het net geheel elektrisch geweest (dus geen gas), dan had dit à gekost. In Zutphen is gekozen het net extra zwaar aan te leggen: in verband met de extra verwarming. De meerkosten in Zutphen zijn 180%. Voor een netwerk zonder bijverwarming is dit ongeveer 100%. dus eigenlijk: extra kosten voor netwerk door andere energieoplossing (meer dan 500), in dit geval nog extremer: , ofwel: 2,650 per woning 20

21 echter niet alleen net bleek te krap gedimensioneerd ook het systeem klopte niet: bewoners echt in de kou! 21

22 meting om beeld te krijgen om inzicht te krijgen in gedrag van warmtepompen was meetopstelling opgezet: wat doen warmtepompen en kunnen we ze sturen? 22

23 verloop van warmtelevering bron 23

24 Onderzoeken Gedrag en opinie Enquête onder 138 huishoudens met een warmtepomp Controlegroep 129 gashuishoudens Doelstelling objectieve vergelijking WP verbruik t.o.v. CV verbruik Matchen van beide groepen Gemiddeld e-verbuik CV huishouden Gelijkgesteld aan e-verbuik aan WP huishouden Overig e-verbruik = WP verbruik Correctie voor graaddagen 27 oktober

25 Millward Brown (resultaat) Gemiddeld verbruik controle groep: Jaarlijks gasverbruik gemiddeld m3 (gecorrigeerd voor graaddagen) Gemiddeld verbruik WP groep: Jaarlijks gemiddeld e-verbruik warmtepomp kwh (gecorrigeerd voor graaddagen) + Jaarlijks gemiddeld e-verbruik bronpomp per woning kwh Totaal WP verbruik per huishouden kwh. Totaal per huishouden is kwh. want daarnaast nog: Jaarlijks gemiddeld e-verbuik kwh (exclusief warmtepomp): het gewone gebruik. 27 oktober

26 KEMA (ontwerp e-netten met WP) 26

27 Verduurzamingprestatie WP: CO2-emissie CO2-emissie: Referentie: CV: m3 gas: kg CO2 Warmtepomp-case: WP: kwh Bron: kwh Totaal: kwh: kg CO2 Ontsparing CO2: 39% 27

28 Conclusies en aanbevelingen Liander Conclusies De spreiding in resultaten geeft aan dat er veel ruimte voor verbetering is; Betere samenwerking nodig tussen ketenpartners; Het elektriciteitsnet / warmtepompsysteem uitleggen op warmtepomp exclusief bijverwarming bij -10 ºC buitentemperatuur; Aanbevelingen Netbeheerder vroegtijdig betrekken bij planning, ontwerp en realisatie; Warmtepompsystemen laten installeren door gecertificeerde bedrijven; Garantie (30 jaar) aan bewoner op systeemprestaties afgeven; Opleverprotocol woning (denk aan drukproef); 27 oktober

29 Win-Win-Win 27 oktober

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Leveringstarief. Energiebelasting

Leveringstarief. Energiebelasting TARIEVENBLAD De leveringskosten voor stroom en gas bestaan uit de leveringsprijs per kwh/m3, energiebelasting, btw, het vastrecht stroom en/of gas en bij gas de regiotoeslag. In de bevestigingsbrief vindt

Nadere informatie

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Variabele Stroomtarieven voor het onbepaalde tijd contract. De tarieven zijn geldig in de periode 1 april 2017 tot 1 juli 2017. Onderstaande leveringstarieven

Nadere informatie

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Variabele Stroomtarieven voor het onbepaalde tijd contract. De tarieven zijn geldig in de periode 1 juli 2016 tot 1 oktober 2016. Onderstaande leveringstarieven

Nadere informatie

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom

Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Tarieven Qurrent Energie Variabel - Groene Stroom Variabele Stroomtarieven voor het onbepaalde tijd contract. De tarieven zijn geldig in de periode 1 januari 2018 tot 1 april 2018. Onderstaande leveringstarieven

Nadere informatie

SmartGrid in de praktijk*:

SmartGrid in de praktijk*: Round Table event February 2014 Smartgrid in de praktijk oct 2012 26 februari 2014 SmartGrid in de praktijk*: De uitdagingen: o Energiecollectieven o Systeem stabiliteit o Cybersecurity * deze presentatie

Nadere informatie

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V.

Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie. Case. A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Restwarmtebenutting in de vleesverwerkende industrie d.m.v. HT-warmtepompen Case A.(Fons)M.G. Pennartz Ir. Manager team Energie KWA Bedrijfsadviseurs B.V. Aan bod komen: Situatie omschrijving case vleesbedrijf

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief elektriciteit Met Vrijopnaam Stroom 1 jaar Vast tarief, heb je een contract met een vast tarief dat overeengekomen

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een modelcontract (januari t/m juni 2018)

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een modelcontract (januari t/m juni 2018) overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een modelcontract (januari t/m juni 2018) elektriciteit Met Vrijopnaam Elektriciteit Modelcontract heb je een flexibel contract dat maandelijks opzegbaar

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2016)

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2016) vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2016) elektriciteit Met vrijopnaam Elektriciteit Variabel

Nadere informatie

Alterna(even voor aardgas

Alterna(even voor aardgas Alterna(even voor aardgas Koken en stoken zonder aardgas Energiecafé dea, 16 mei 2017 Rokus Wijbrans, EP4B Het EP4B Team Albert van Dam, albert.vandam@ep4b.nl Marcel van der Maal, marcel.vandermaal@ep4b.nl

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief elektriciteit Met Vrijopnaam Stroom 1 jaar Vast tarief,

Nadere informatie

Presentatie Pioneering 27 september 2011

Presentatie Pioneering 27 september 2011 Presentatie Pioneering 27 september 2011 1 Contactgegevens Dinkelborgh energie (DBE) Presentatie voor Pioneering Hans Visser (DBE) 06 53 87 86 79 Dinkelborgh Energie Wilhelminastraat 8 7591 TN Denekamp

Nadere informatie

Beschrijving monitoring en bepaling CO 2-uitstoot gemeente Utrecht. Versie 5.0 dd 19 februari 2015

Beschrijving monitoring en bepaling CO 2-uitstoot gemeente Utrecht. Versie 5.0 dd 19 februari 2015 Beschrijving monitoring en bepaling CO 2-uitstoot gemeente Utrecht Versie 5.0 dd 9 februari 205 Monitoring De laatste jaren is er een toenemende belangstelling naar inzicht in de energieverbruiken en de

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een jaarcontract met vast tarief elektriciteit Met Vrijopnaam Stroom 1 jaar Vast tarief,

Nadere informatie

1 juni 2011 Minisymposium Groen Gas W. Deddens

1 juni 2011 Minisymposium Groen Gas W. Deddens 1 juni 2011 Minisymposium Groen Gas W. Deddens Agenda. Wie is RENDO Duurzaam? Voorbeeld project Toekomst duurzame energie projecten icm groen gas 2 RENDO Duurzaam. Aantal medewerkers : RENDO totaal ca.

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2017)

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2017) vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (1 e kwartaal 2017) elektriciteit Met Vrijopnaam Stroom Variabel

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Bijlage 2: Overzicht in te trekken bezwaren en beroepen

Bijlage 2: Overzicht in te trekken bezwaren en beroepen Bijlage 2: Overzicht in te trekken bezwaren en beroepen Splitsingsbesluiten In bezwaar 100224/12 Eneco Edelnet Delfland 100225/19 N.V. Eneco/ Eneco Energiehandelsbedrijf Eneco Netbeheer. 100232/13 Eneco

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Aansluiten in de praktijk

Aansluiten in de praktijk Aansluiten in de praktijk Kennissessie Projectrealisatie Zon Henk Kistemaker 14 april 2016 Programma Netbeheerder Aansluiting Meten Registreren 3 netbeheerders zijn partner van Hier Opgewekt 2 Netbeheerders

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (4 e kwartaal 2016)

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (4 e kwartaal 2016) vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (4 e kwartaal 2016) elektriciteit Met Vrijopnaam Stroom Variabel

Nadere informatie

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (3 e kwartaal 2016)

overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (3 e kwartaal 2016) vrijopnaam postbus 37019 3005 LA Rotterdam T 085 30 32 652 overzicht van de tarieven voor elektriciteit en gas bij een variabel contract (3 e kwartaal 2016) elektriciteit Met vrijopnaam Elektriciteit Variabel

Nadere informatie

Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE

Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE Ing. Marco J. Bijkerk, Manager innovative technologies Business development Remeha NWE 2050 alles duurzaam CO 2 Brandstof gebruik en CO2 in centraal vermogen 700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000

Nadere informatie

Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar juni / juli 2016

Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar juni / juli 2016 Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar juni / juli 2016 Postbus 9199, 1800 GD Alkmaar Jadestraat 1, 1812 RD Alkmaar Telefoon 088 6464 100

Nadere informatie

Kentallen warmtevraag woningen

Kentallen warmtevraag woningen Kentallen warmtevraag woningen Colofon Dit rapport is opgesteld door Marijke Menkveld (ECN) Datum 26-01-2009 Status definitief Inhoudsopgave Inleiding...3 Ketels en andere verwarmingssystemen...3 Verschillen

Nadere informatie

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management Smart Grids & Elektrisch vervoer Innovatie workshop Delft, 7 januari 2011 Joris Knigge Innovatie Asset Management Inhoud Inleiding Energietransitie en Elektrisch vervoer (mobile) Smart Grids Praktische

Nadere informatie

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012 CO2 emissie gemeente Kerkrade Afdeling Milieu en Bouwen gemeente Kerkrade januari 2013 INHOUDSOPGAVE: Inhoud 1. Inleiding...

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Factsheet Kwaliteit 2012

Factsheet Kwaliteit 2012 Factsheet Kwaliteit 212 Regionale Netbeheerders Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten De gegevens in de grafieken in dit document zijn gebaseerd op de gegevens die de regionale netbeheerders aan de

Nadere informatie

Even voorstellen. Energie in Beeld is een initiatief van diverse netbeheerders

Even voorstellen. Energie in Beeld is een initiatief van diverse netbeheerders Energie in Beeld Even voorstellen Energie in Beeld is een initiatief van diverse netbeheerders Enexis, Stedin, Endinet en Liander zijn de netbeheerders van ongeveer 90% van alle gasen elektriciteitsaansluitingen

Nadere informatie

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 1 edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 2 Inleiding Voor u ligt het de evaluatie van het Duurzaamheidsuitvoeringsplan 2016: het edup

Nadere informatie

edup 2015 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn januari 2016

edup 2015 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn januari 2016 1 edup 2015 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn januari 2016 2 Inleiding Voor u ligt het de evaluatie van het Duurzaamheidsuitvoeringsplan 2015: het edup

Nadere informatie

Leeswijzer Tarievencode Elektriciteit

Leeswijzer Tarievencode Elektriciteit Leeswijzer Tarievencode Elektriciteit Doel leeswijzer TarievenCode... 2 Aansluittarieven (hoofdstuk 2 TarievenCode)... 2 2. Twee soorten aansluittarieven... 2 2.. Eenmalig aansluittarief afhankelijk van

Nadere informatie

Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe?

Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe? Hybride warmtepompen Wat, wanneer en hoe? Simon Tuitel, Product Manager Warmtepompen, Controls & connectivity Agenda Wat is een Hybride systeem Waarom Hybride en wat zijn de voordelen Voorbeeld berekening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 374 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt Nr. 35 BRIEF VAN

Nadere informatie

Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar 1 juli 2017

Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar 1 juli 2017 Leveringstarieven elektriciteit en gas voor kleinverbruikers: Vast tarief 1 jaar en Vast tarief 3 jaar 1 juli 2017 U betaalt aan HVC Energie B.V. met handelsnaam HVC KringloopEnergie hierna te noemen HVC

Nadere informatie

Info sessie warmtepompen met bodem energie

Info sessie warmtepompen met bodem energie Info sessie warmtepompen met bodem energie Waarom warmtepomp Werking warmtepomp Waarom hybride Werking hybride Leo Janssen TPA Vaillant T.b.v Omgevings Dienst Midden Holland November 2013 Waarom een warmtepomp?

Nadere informatie

VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN

VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN Zoals u wellicht weet, bent u vrij in het kiezen van uw energieleverancier. Vereniging Gebra heeft een kortingsregeling voor elektriciteit en gas met MAIN Energie te Amsterdam.

Nadere informatie

Beschrijving monitoring en bepaling CO2-uitstoot gemeente Utrecht. Versie 8, juni 2017

Beschrijving monitoring en bepaling CO2-uitstoot gemeente Utrecht. Versie 8, juni 2017 Beschrijving monitoring en bepaling CO-uitstoot gemeente Utrecht Versie 8, juni 07 Monitoring van stedelijke CO emissie Zowel binnen als buiten de gemeente Utrecht zijn er veel initiatieven om grip te

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group

Beheer en onderhoud in de praktijk. Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken. Peter Centen Nathan Group Beheer en onderhoud in de praktijk Warmtepompsystemen met verticale bodemwisselaar technieken Peter Centen Nathan Group 2 1 COLLECTIEF BRONSYSTEEM (WARMTEPOMP INDIVIDUEEL PER APPARTEMENT) VERTICALE BODEMWARMTE-

Nadere informatie

Factsheet Kwaliteit 2014

Factsheet Kwaliteit 2014 Factsheet Kwaliteit 214 Regionale netbeheerders Autoriteit Consument & Markt Factsheet Kwaliteit 214 Regionale Netbeheerders Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten De gegevens in de grafieken in dit

Nadere informatie

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten.

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten. Qurrent Nieuwe Energie Versie: 1.2 Betreft: H2 2012 tarieven Datum: 17 september 2012 Tarieven Modelcontract Qurrent Groene Stroom Variabel Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december

Nadere informatie

Haal je energie uit Biesland! Ardo de Graaf en Bewonersvereniging Biesland & Gemeente Den Haag

Haal je energie uit Biesland! Ardo de Graaf en Bewonersvereniging Biesland & Gemeente Den Haag Haal je energie uit Biesland! Ardo de Graaf en Bewonersvereniging Biesland & Gemeente Den Haag Het initiatief zend ik in voor de volgende categorie: 1. InnovatieNetwerk - Nieuwe Nuts Award (Bewonersvereniging

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Nieuwveense Landen Meppel Diep onder Drenthe 12-6-2012 Door Wouter Deddens

Nieuwveense Landen Meppel Diep onder Drenthe 12-6-2012 Door Wouter Deddens Nieuwveense Landen Meppel Diep onder Drenthe 12-6-2012 Door Wouter Deddens MeppelEnergie Lokaal Duurzaam EnergieBedrijf MeppelEnergie Openingshandeling op 26-1-2012 Duurzame energie voor de woonwijk Nieuwveense

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 723 Wijziging van de Warmtewet (wijzigingen naar aanleiding van de evaluatie van de Warmtewet) Nr. 5 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 28 juni 2017

Nadere informatie

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 103223_1/19 / Betreft zaak: Besluit tot vaststelling van de korting ter bevordering van de doelmatige bedrijfsvoering, de kwaliteitsterm en van het rekenvolume

Nadere informatie

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine)

Verdeling gemiddeld energieverbruik NL. Auto (benzine) Warmtepomp Het gebruik van verwarming en warm water bepalen een zeer groot deel van het energieverbruik van een woning. Het gebruik van een warmtepomp is een (gedeeltelijk of volledig) alternatief voor

Nadere informatie

Energietransitie en schaalvoordelen

Energietransitie en schaalvoordelen Energietransitie en schaalvoordelen Samenvatting McKinsey-onderzoek Oktober 2013 CONTEXT Recent is door McKinsey, in opdracht van Alliander, een onderzoek uitgevoerd naar de vraag: Wat zijn de voordelen

Nadere informatie

Piet Wijnen, telefoon september 2014 Annie van de Pas, telefoon

Piet Wijnen, telefoon september 2014 Annie van de Pas, telefoon Locatie 2PB1100, Postbus 50, 6920 AB Duiven Aan: de aandeelhouders Bezoekadres Utrechtseweg 68 Arnhem Postadres Locatie 2PB1100 Postbus 50 6920 AB Duiven www.alliander.com Contactpersoon Datum Piet Wijnen,

Nadere informatie

Tijdreeks huishoudelijke energieconsumptie 1980-1995

Tijdreeks huishoudelijke energieconsumptie 1980-1995 Tijdreeks huishoudelijke energieconsumptie 1980-1995 Notitie in opdracht van het RIVM Kees Vringer. Vakgroep Natuurwetenschappen en Samenleving (NW&S). Universiteit Utrecht. Utrecht, Mei 1998. Nummer:

Nadere informatie

Nulmeting. Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014)

Nulmeting. Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014) Nulmeting Energieverbruikscijfers Wijnjewoude 2008 2013 (plus verwachting 2014) Henk Janssen/februari 2015 Nulmeting Wijnjewoude in 10 jaar energieneutraal. Dat is de doelstelling van WEN. Om de komende

Nadere informatie

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride.

Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. minimaal 50% minder co 2 -uitstoot door halvering van uw gasverbruik Ervaar het duurzame comfort van het nieuwe verwarmen met de Daikin Intergas Hybride. Verwarm uw huis zoals u altijd gedaan heeft. Maar

Nadere informatie

Factsheet Kwaliteit 2015

Factsheet Kwaliteit 2015 Factsheet Kwaliteit 215 Regionale netbeheerders Autoriteit Consument & Markt Factsheet Kwaliteit 215 Regionale Netbeheerders Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten De gegevens in de grafieken in dit

Nadere informatie

RijswijkBuiten. Resultaten en het verhogen van eigen gebruik. Maarten Staats

RijswijkBuiten. Resultaten en het verhogen van eigen gebruik. Maarten Staats RijswijkBuiten Resultaten en het verhogen van eigen gebruik Maarten Staats m.staats@merosch.nl 1 Achtergrond 2010-2013: BSc. Natuurwetenschap & Innovatiemanagement 2013-2015: MSc. Energy Science 2014:

Nadere informatie

Energiebesparende warm tapwater conceptenin. collectieve installaties. Erwin Janssen Product Manager Nathan

Energiebesparende warm tapwater conceptenin. collectieve installaties. Erwin Janssen Product Manager Nathan Energiebesparende warm tapwater conceptenin collectieve installaties Erwin Janssen Product Manager Nathan Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? 2 Tapwatervoorziening in een appartementencomplex 1)

Nadere informatie

Links van netbeheerders om de slimme meter aan te vragen (kies wie uw netwerkbeheerder is):

Links van netbeheerders om de slimme meter aan te vragen (kies wie uw netwerkbeheerder is): Uw slimme meter Iedereen krijgt gratis de komende jaren in plaats van een gewone energiemeter een zogenaamde slimme meter. Dat is een digitale energiemeter voor het gasverbruik en het elektriciteitsverbruik,

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

De slimme meter Klaar voor de toekomst

De slimme meter Klaar voor de toekomst De slimme meter Klaar voor de toekomst met de slimme meter bent u klaar voor de toekomst Endinet maakt haar energienetten klaar voor de toekomst. Net als de auto-, de telefoonen bankindustrie worden ook

Nadere informatie

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Advies aan Minister Kamp Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. RijswijkBuiten 3. Kwantitatieve bevindingen 4. Advies aan Minister Kamp

Nadere informatie

kwh 28,2 ton CO2 15,0 personenwagen in km km 0,22 kg CO2 / km 28,3 ton CO2 15,1 Subtotaal 56,5 ton CO2 30,1

kwh 28,2 ton CO2 15,0 personenwagen in km km 0,22 kg CO2 / km 28,3 ton CO2 15,1 Subtotaal 56,5 ton CO2 30,1 CO₂-Prestatieladder Hoogstraten Wegenbouw is sinds 2014 gecertificeerd op niveau 3 voor de CO₂ - Prestatieladder. Er is een plan van aanpak geschreven conform de norm ISO 14064-1. Hieruit is over 2013

Nadere informatie

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft?

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Netwerkbedrijf Endinet, de werkgever met energie Maar liefst 416.000 klanten in Zuidoost Brabant krijgen via kabels en leidingen van Endinet stroom

Nadere informatie

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 BusVision Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 Wie is Alliander, Liandon, Alliander Mobility Services De rol van Alliander Opportunity Laden Laadmethoden Opportunity

Nadere informatie

Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen?

Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen? Dinsdag 2 mei 2017 Opening Wie is Gijsbers V&K Kostenberekening Subsidie Vragen? Gijsbers Verwarming & Koeling» opgericht in 1979 als verwarmingsbedrijf,» in 2003 2 e generatie toegetreden,» in 2008 koeltechniek

Nadere informatie

BECO Energievergelijker & OverstapService

BECO Energievergelijker & OverstapService BECO Energievergelijker & OverstapService 4 februari 2014 samenstelling: werkgroep productie & financiën Waarom de overstapservice? De BECO gaat voor duurzame energie Het doel is om uiteindelijk zelf energie

Nadere informatie

Op basis van het rapport van Niemann van 25 november 2016 en in de lijn met deze vraagstelling zijn wij tot de volgende overwegingen gekomen.

Op basis van het rapport van Niemann van 25 november 2016 en in de lijn met deze vraagstelling zijn wij tot de volgende overwegingen gekomen. MEMO ONDERWERP Advies Gasunie Transport Services (GTS) 1 GTS is ten aanzien van kleinverbruikers gebonden aan regelgeving omtrent de leveringszekerheid van gas. Dergelijke regelgeving bestaat echter niet

Nadere informatie

Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag. Bespaar geld en energie zonder (grote) investering!

Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag. Bespaar geld en energie zonder (grote) investering! Winst door kleine energiebesparings - maatregelen en aanpassing van gedrag Bespaar geld en energie zonder (grote) investering! informatie avond 4 Juli 2016 Verbruik & kosten gemiddeld huishouden (2,2 personen)

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind 20.15 uur Alles over de warmtepomp Niek Tramper, Zeeuwind 21.00 uur Ervaringen

Nadere informatie

Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012

Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012 Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012 Inhoud 1 Aanleiding 1 2 Werkwijze 2 2.1. Bronnen 2 2.2. Kentallen 2 3 CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie 3 4 Ontwikkeling 5

Nadere informatie

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 103223_1/21 / Betreft zaak: Besluit tot vaststelling van de korting ter bevordering van de doelmatige bedrijfsvoering, de kwaliteitsterm en van het rekenvolume

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Rapportage winsten regionale netbeheerders elektriciteit en gas 2008-2013

Rapportage winsten regionale netbeheerders elektriciteit en gas 2008-2013 Rapportage winsten regionale netbeheerders elektriciteit en gas 2008-2013 31 maart 2015 Autoriteit Consument & Markt, Directie Energie Document 2015201791, dossier 13.0272.29 1 0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Energie besparen in bestaande gebouwen is vaak ingrijpend en duur. De Cloud Energy Optimizer biedt u de mogelijkheid om veel minder energie

Nadere informatie

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM MAART 2014 NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM HOE ENEXIS BIJDRAAGT AAN DE REALISATIE VAN DE ENERGIEDOELSTELLINGEN TOEKOMSTVAST MAKEN VAN DE ENERGIENETTEN Enexis neemt haar verantwoordelijkheid om, vanuit

Nadere informatie

In het hol van de leeuw?

In het hol van de leeuw? In het hol van de leeuw? Ing. Ruud Brunst Manager Applications 5-10-2016 remeha.nl We horen vaak Gas raakt op of fosiele brandstoffen worden schaars maar is dat wel zo? remeha.nl Gas zal nog lang beschikbaar

Nadere informatie

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar

DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar DE REKENING VOORBIJ ons energieverbruik voor 85 % onzichtbaar Drie scenario s bestaande technologie Netgebonden Infrastructuur: elektriciteit en warmte (gas) Actuele gegevens van 2012 vertaald naar 2035

Nadere informatie

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet

Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet Uitgevoerd door: Caubergh Huygen, Lowexnet In opdracht van Platform energietransitie Gebouwde Omgeving, Innovatiewerkgroep, 2007 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 2. Het concept 3 - - - - - - 3. Contouren voor

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Energie opties Jouw adres,

Energie opties Jouw adres, Jouw Naam Jouw adres Jouw plaats YECT energie report 18 Dec 2014 Energie opties Jouw adres, De inschatting van de energie veranderingen bij jullie thuis leveren jullie 1.000,- Euro per jaar op. Voorgestelde

Nadere informatie

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer Elektrisch vervoer & elektrische netten Arnhem 16 december 2009 Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Belang Netbeheerder Wat doet een elektrische

Nadere informatie

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology Smart Grids Ernst ten Heuvelhof Smart Grids Twee-richtingsverkeer stroom in laagspanningsnet Real time prijzen stroom zichtbaar voor afnemers Taskforce Smart Grids Ingesteld door Minister van EZ Secretariaat

Nadere informatie

Gebiedsindeling Elektriciteit

Gebiedsindeling Elektriciteit Gebiedsindeling Elektriciteit Gebiedsindeling als bedoeld in artikel 1, lid 1, sub d van de Elektriciteitswet 1998 Disclaimer: Deze bundel bevat de doorlopende tekst van de voorwaarden als bedoeld in artikel

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

Slim besparen, doe je samen!

Slim besparen, doe je samen! Slim besparen, doe je samen! Welkom Programma: 1. Opening, voorzitter dorpsraad Marco Hesp 2. Buurkracht, Patricia Vinclair 3. Buurtscan/Buurtadvies, Jaap Stel Kies Groen Licht Pauze 4. Uitleg duurzaam

Nadere informatie

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM MAART 2014 NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM HOE ENEXIS BIJDRAAGT AAN DE REALISATIE VAN DE ENERGIEDOELSTELLINGEN TOEKOMSTVAST MAKEN VAN DE ENERGIENETTEN Enexis neemt haar verantwoordelijkheid om, vanuit

Nadere informatie

Lokale duurzame energie-initiatieven & Liander

Lokale duurzame energie-initiatieven & Liander Lokale duurzame energie-initiatieven & Liander 15 november 2013 Jan van Oorschot Directeur Klant & Markt Verhaallijn Wat zijn Lokale Duurzame Energie-initiatieven? Lokaal opereren Energietransitie Energie-initiatieven

Nadere informatie

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl Net voor de toekomst Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, Transport en Grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Leermomenten uit casus IJburg 1 en Zuid-As

Leermomenten uit casus IJburg 1 en Zuid-As Afsluitende bijeenkomst Proactieve Regie in de Ondergrond Leermomenten uit casus IJburg 1 en Zuid-As Zoetermeer, 17 juni 2010 Ir. Frank Geradts Liander Netbeheer Asset Management 1 Liander, IJburg, Zuid

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

Prioriteiten 2011 / 2012

Prioriteiten 2011 / 2012 Vandaag: Introductie DHPA Wat zijn lucht/water (hybride) warmtepompen Achtergronden bij toepassing Integrale benadering Mogelijke labelstappen/resultaten Hoe nu verder? 1 Ondersteund door: Prioriteiten

Nadere informatie

Inventarisatie activiteiten energiebesparing met betrekking tot de slimme meter

Inventarisatie activiteiten energiebesparing met betrekking tot de slimme meter Inventarisatie activiteiten energiebesparing met betrekking tot de slimme meter Activiteit Toelichting Categorie Doelgroep In samenwerking met Initiatief geplaatst onder Financiering activiteit Zelf Energie

Nadere informatie

Energiearmoede. Index. Energiearmoede 11-7-2013 16:20. Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends. +31654366965 remko.cremers@alliander.

Energiearmoede. Index. Energiearmoede 11-7-2013 16:20. Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends. +31654366965 remko.cremers@alliander. Energiearmoede Case Enactus: Urgentie, Analyse, Trends 11-07-2013 Remko Cremers +31654366965 remko.cremers@alliander.com @RCremers Index Alliander in het kort [pagina 3] Case omschrijving [pagina 10] Achtergrond

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie