Top van TON moet talent en EQ hebben

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Top van TON moet talent en EQ hebben"

Transcriptie

1 Play-offs? geeft antwoord op pagina 3 29 Dinsdag April 2008 Literatuur De wet van Jaap Na acht jaar komt Jaap Scholten met een nieuwe roman. Ja, over zijn familie. Zo n amateur ben ik wel. Neem zijn overleden broer. Als hij niet gewild had, was het een andere roman geworden. 21 Werkt bevrijdend. Film Kate wil geen lof Kate Hudson moest giftige kwallen ontwijken voor de opnamen van Fool s Gold. Ik acteer niet voor roem, maar voor een betere wereld. Ze steekt haar salaris vooral in goede doelen. En lanceerde een eigen haarlijn. De winst gaat naar het milieu. 25 Feestdagen De kleine break De Pers verschijnt vanwege Koninginnedag en Hemelvaart een paar dagen niet. Maar zaterdag zijn we al terug van deze minibreak met een special over alle zomerfestivals. En maandag verschijnt de reguliere De Pers als vanouds.. Buitenland Top van TON moet talent en EQ hebben De beweging van Rita Verdonk wil met selectiemethoden uit het bedrijfsleven een LPF-drama voorkomen. Mensen die hun vrouw slaan komen niet op de lijst. Marcia Nieuwenhuis WASSENAAR Eerst een cv, dan een sollicitatiegesprek en een assessment. Zoals een bedrijf nieuwe werknemers zoekt, werft Rita Verdonks beweging Trots op Nederland nieuwe politieke talenten. Om LPF-achtige toestanden te voorkomen wordt ook de financiële en criminele doopceel gelicht. Zo n duizend aspirant-politici hebben zich inmiddels aangemeld voor een functie bij de beweging die begin deze maand officieel werd gelanceerd. Om het straks tot minister, Kamerlid of gemeenteraadslid te schoppen, moeten ze eerst Alexander van Ketwich Verschuur (links) en Ton Wurtz zagen de kandidaten in spe goed door. EVERT-JAN DANIELS door een grondige selectieprocedure. De kandidaten die wij op grond van hun cv geschikt achten, spreken eerst één uur met drie leden van een selectiecommissie, waarin we gerichte vragen stellen, vertelt Alexander van Ketwich Verschuur, voorzitter van de selectiecommissie in de regio Den Haag. Of iemand geschikt is, bepaalt Trots op Nederland aan de hand van drie hoofdcriteria. Intellectuele capaciteit, expressie en sociale vaardigheden. Na het assessment wordt gekeken op welk niveau de kandidaat eventueel een functie kan gaan vervullen binnen de nieuwe beweging. Daar komt dan bijvoorbeeld uit dat iemand wel een succesvol hoog IQ heeft, maar geen EQ, aldus Van Ketwich Verschuur. Verdonks grote nachtmerrie is een herhaling van Pim Fortuyns LPF. Die partij trok allerlei dubieuze types aan en viel met ruzie uiteen. Je moet toegeven dat het spannend is, erkent Van Ketwich Verschuur. We hebben geleerd van Fortuyn. Zijn impact was groot, maar hij was er niet klaar voor. Mede daarom gaat Trots op Nederland ook de financiële en criminele handel en wandel van kandidaten na. Mensen die een verleden hebben met justitie, de belastingdienst of hun vrouw slaan, komen niet op de lijst, aldus de voormalig privaatbankier en vermogensbeheerder. De beweging van Verdonk streeft ernaar om in alle negentien kiesdistricten mee te doen. Voor negen van die districten is inmiddels een selectievoorzitter aangewezen. Volgens de peiling van Maurice de Hond zou Verdonk als er nu verkiezingen gehouden worden, 23 Kamerzetels halen en daarmee na het CDA de grootste partij worden. De beweging wil ook meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Als de prognoses kloppen, dan heeft TON honderden kandidaat-raadsleden nodig. Verdonk zei totnogtoe bij de opbouw van haar beweging steeds te werken vanuit vertrouwen. De kern van TON wordt gevormd door vrienden en kennissen van Verdonk die volgens haar een zelfde gevoel hebben over waar het met Nederland naartoe moet als zij zelf. De strenge criteria voor haar beweging gelden overigens vooral voor aspirant-politici. Voor vrijwilligers wordt de lat iets lager gelegd. Ton Wurtz, bekend als voorzitter van de stichting Rokersbelangen en nu voorzitter van de selectiecommissie in t Gooi en Utrecht: We volgen een protocol, maar voldoen aan alle criteria is bijvoorbeeld voor de affichesplakkers wat minder belangrijk. Lees meer op pagina 7 Eerwraak om Iraakse vrouwen eronder te houden Terri Judd Zo op het eerste gezicht lijkt het alsof Shawbo Ali Rauf een beetje ligt te slapen in het gras; haar bruine krullen vallen langs haar gezicht, haar zomerrok is als een waaier uitgespreid. Maar als je goed kijkt, zie je dat het niet klopt. Ze ligt in een vreemde houding en alles zit onder de bloedspatten. Het 19-jarige Iraakse meisje is vermoord door haar schoonfamilie. Die nam haar mee naar een picknickplek en joeg haar vervolgens zeven kogels in het lijf. Shawbo s misdaad: ze had een onbekend nummer in haar mobieltje staan. De eerwraak op Shawbo is er maar een uit een hele schokkende reeks die uit Irak wordt gemeld. Mensenrechtenactivisten noemen het een genocide tegen vrouwen, uit naam van de islam. Het meest recente geval werd gisteren gerapporteerd; een 17-jarig meisje genaamd Rand Abdel-Quader uit Zuid-Irak werd vorige maand door haar vader met een mes vermoord. Ze was verliefd geworden op een Britse soldaat die daar diende. Volgens de politie van Basra, de hoofdstad van Zuid-Irak, worden in die stad per maand vijftien vrouwen vermoord, omdat ze zich niet aan de islamitische kledingvoorschriften houden. Maar volgens activisten ligt het werkelijke aantal om eerwraak vermoorde vrouwen er veel hoger. Onthoofding, verkrachting, aframmeling, zelfmoorden, genitale mutilatie, vrouwenhandel; in Irak is het geweld tegen vrouwen buitensporig. En het wordt, met de toenemende macht van de milities, iedere dag erger. En dan is er ook nog de mishandeling van meisjes. Meisjes van amper negen jaar oud worden onder het mom van een huwelijk misbruikt. Lees verder op pagina 2

2 2 Nieuws Eerwraak in Iran Zij werd verliefd, ze heeft niets verkeerds gedaan VERVOLG VAN PAGINA 1 Nog een paar voorbeelden. In augustus vorig jaar werd het lichaam van de 11-jarige Sara Jaffar Nimat gevonden in Khanaqin in Koerdistan; zij was gestenigd en daarna levend verbrand. Eerder deze maand werden twee broers en een zus door mannen in politie-uniform ontvoerd uit hun huis in de buurt van het Koerdische Kirkuk. De broers werden doodgeslagen en de vrouw werd in kritieke toestand achtergelaten nadat haar was verteld dat ze de wetten van de islamitische staat moest opvolgen. Een week geleden werd een journalist, Begard Hussein, in het eveneens Koerdische Erbil in haar huis vermoord. Volgens de plaatselijke krant bracht haar man haar met messteken om het leven, omdat ze verliefd was op een ander. En dan is er de moord op Du a Khalil Aswad, een meisje van zeventien uit Nineveh. Ze werd in aanwezigheid van tweeduizend mannen gestenigd omdat ze verliefd was geworden op een jongen die niet tot haar Yazidi-stam hoorde. De beelden die met een mobiele telefoon van haar zwaar mishandelde lichaam werden gemaakt, leidden tot geweld tussen de stammen maar ook tot internationale verontwaardiging en de oproep tot hervorming. Du a s vader, Du a Khalil Aswad werd gestenigd omdat ze verliefd was. REX FEATURES / HH In Iran worden vrouwen bedreigd, verkracht en vermoord. Daders gaan vrijuit, want eerwraak geldt niet als misdaad. Khalil Aswad, onthulde afgelopen maand, één jaar na haar dood, dat geen van de daders is vervolgd en dat hij en zijn familie outcasts in de eigen stam zijn geworden. Mijn dochter heeft niets verkeerds gedaan, zegt Aswad. Zij is verliefd geworden op een moslim en wat is daar nu verkeerd aan? Ik kon haar niet beschermen, want ik werd bedreigd door mijn broer en andere stamgenoten. Ze dreigden dat ze ons allemaal zouden vermoorden als Du a niet werd gedood. Ze werd verminkt en haar lichaam werd als vuilnis gedumpt. Ik wil dat de daders worden gestraft, maar ze lopen nog vrij rond. Eerwraak is moord. Het is een barbaarse misdaad. Ik kan niet beschrijven hoe vreselijk het is, hoe we weer terug zijn in de Middeleeuwen. De steniging van Du a leidde tot de oprichting van een aparte afdeling binnen het Koerdische ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat moet zich bezighouden met de bestrijding van geweld tegen vrouwen. Afgelopen jaar zouden in de Koerdische stad Sulaimaniya, een stad met 1 miljoen mensen, 407 incidenten zijn gemeld, waaronder onthoofdingen, mishandeling, moorden en bedreigingen. Meldingen van verkrachting zijn er eigenlijk niet: de meeste vrouwen zijn te bang een verkrachting aan te geven vanwege het risico op vergelding. Recente oproepen van het Koerdische parlementslid Narmin Osman om eerwraak te verbieden, zijn gesaboteerd door fundamentalisten. In de ogen van de regering is eerwraak geen echte misdaad, zegt Houzan Mahmoud, die zich inzet voor de rechten van de vrouw in Irak. Over Mahmoud werd onlangs een fatwa uitgesproken omdat ze een petitie introduceerde tegen de introductie van de shariawetgeving in Koerdistan. Eerst was er één dictator die mensen vervolgde, nu vervolgt bijna iedereen vrouwen. In de afgelopen vijf jaar is deze vervolging veel erger geworden. Ik kan niet beschrijven hoe vreselijk het is, hoe we weer zijn teruggedrongen naar de Middeleeuwen. Vrouwen worden onthoofd omdat ze hun sluier afdoen. Steeds meer vrouwen maken er zelf een eind aan omdat ze geen leven of keuzes hebben. Er is geen enkele instelling of organisatie die de vrouwen ook maar een beetje steunt. De shariawetgeving wordt gebruikt om het regeringsbeleid te onderschrijven; vrouwen hebben zelfs de meest basale mensenrechten niet. Volgens Mahmoud staat de nieuwe Irakese grondwet vol verwarrende tegenstrijdigheden. De constitutie stelt dat mannen en vrouwen voor de wet gelijk zijn, maar ook dat de sharia van kracht is, die bijvoorbeeld aangeeft dat de getuigenis van een man twee keer zo zwaar weegt als die van een vrouw. De tijd dat vrouwen een belangrijke baan konden hebben of enige bewegingsvrijheid hadden, is al lang voorbij. Dat hebben de fundamentalisten met hun ijzingwekkende waarschuwingen duidelijk gemaakt. Twee jaar geleden werden bijvoorbeeld in Mosul acht vrouwen onthoofd in een campagne om vrouwen angst aan te jagen. Het is gruwelijk, zegt Mahmoud. Eerwraak en moord zijn aan de orde van de dag. Duizenden zijn slachtoffer geworden van moord, geweld en verkrachting. En het geweld wordt vergoelijkt met wetten, stamgebruiken en religieuze regels. We roepen de internationale gemeenschap en de regering op om deze barbaarse praktijken te veroordelen en de vrouwen van Irak te helpen. 1 THE INDEPENDENT Vandaag De dag begint op veel plekken nog droog. Vanuit het zuiden trekken er echter buien ons land binnen. De hele dag door kunt u een nat pak verwachten. In een bui is er kans op onweer. De zon schijnt tussen de buien door. Het wordt 13 graden in Den Helder tot 16 graden in Zuid-Limburg. De wind waait matig, kracht 3-4, en komt uit het zuidwesten. Morgen Het weer heeft voor de koningin een mooie Hollandse mix in gedachten. Er valt geregeld een bui en de wind doet behoorlijk van zich spreken. In de middag kan deze aantrekken tot kracht 5 boven land. Het is niet allemaal ellende, want de zon krijgen we best wel te zien. Met een maximumtemperatuur van 16 graden is het niet koud en niet warm. Selectie werkzaamheden: Leiderdorp (bus) Wegwerkzaamheden Connexxionlijnen 41, 42, 48 en 39. Halte Rijnland Ziekenhuis vervallen. Landelijk (trein, bus, metro, tram, veerboot) Koninginnedagviering Op 29 en 30 april 2008 vinden in het hele land festiviteiten plaats vanwege Koninginnedag. Houd rekening met omleidingen, aangepaste routes en extra reistijd. Den Haag (bus) Koninginnekermis HTMlijn 14: Halten Willem de Zwijgerlaan en Statenplein vervallen. Utrecht (bus) Wegwerkzaamheden Arrivalijnen 85, 90, 181, 387, 388, 400, 401. Halten 24 Oktoberplein, Graadt van Roggenweg, Westplein en Centraal Station Oost vervallen. MEER OP: ONDERWEG? BEL ( 0,70 P/M) OF KIJK OP MOBIEL.9292OV.NL

3 Nieuws 3 Wetenschap Geen maagden maar druiven voor martelaar Koran heeft christelijke roots Salaris talent, verdien direct 15% meer! Jojanneke van den Berge Peter Wierenga Abraham, Mozes, Maria en Jezus figureren prominent in de nieuwe koranvertaling en Mohammed-biografie van de schrijver Kader Abdolah. Want ook de Profeet noemt hen. Om zichzelf geloofwaardig te maken. Zo van: ik ben ook een boodschapper, verklaart Abdolah. Mohammed is zeker beïnvloed door andere heilige geschriften. Soms denk je: hé, dit is de Bijbel, of de Thora. Volgens de arabist Hans Jansen zijn die christelijke roots wellicht nóg sterker. In Zelf Koran lezen gaat hij in op de opzienbarende theorie van Christoph Luxenberg. Die stelt dat de Koran rechtstreeks uit christelijke teksten stamt en in het Syrisch-Aramees geschreven was. Zo wachten de uitverkorenen in het paradijs niet 72 maagden, maar druiven. Een flinke tegenvaller voor martelaren. Hoewel dit in de islamitische wereld als heiligschennis geldt, acht Jansen de lezing steeds waarschijnlijker. Luxenberg heeft te vaak gelijk om het als onzin af te doen. Zijn theorie wordt steeds sterker. Eigenlijk moet er een nieuwe wetenschappelijke editie van de Koran komen. Het materiaal is er. Zoals een fotoarchief met koranmanuscripten, dat in de Tweede Wereldoorlog verloren zou zijn gegaan bij een Brits bombardement. Pas dit jaar bleek dat het al die tijd in een Berlijnse kelder lag. ASMI Dynastie wankelt Chuck del Prado wil nog niet opgeven Ontevreden aandeelhouders doen de Del Prado-dynastie bij chipmaker ASMI wankelen. Gisteren plaatste ASMI-bestuursvoorzitter Chuck del Prado een tegenaanval. Als zoon van moet je je drie keer zo hard bewijzen. Mathijs Rotteveel Ik zit hier pas twee maanden als bestuursvoorzitter en onze aandeelhouders hebben nu al een opvolger voor mij klaarstaan. Ik heb vandaag een bedrijfsplan gepresenteerd en als de aandeelhouders dat met een open mind lezen, zien ze dat ze dat plan moeten steunen. Charles Dean del Prado (46), roepnaam Chuck, geeft de moed niet op. De bestuursvoorzitter van de Bilthovense chipmachinemaker ASM International (ASMI) wordt zwaar onder vuur genomen door enkele grootaandeelhouders. Het Britse pensioenfonds Hermes en het hedgefonds Fursa Alternative Strategies Tegelijk werkt een clubje Duitse geleerden onder wie Gerd Rüdiger Puin aan oude koranfragmenten die in 1972 in Jemen werden gevonden. En die vermoedelijk nieuw licht werpen op de vroegste evolutie van de tekst. Dat ligt gevoelig, omdat moslims de Koran als het directe woord van Allah beschouwen. Dit is explosiever dan die hele film van Wilders, aldus Jansen. Ik verwacht dat ze hun bevindingen pas publiceren als ze zeker zijn, misschien wacht Puin zelfs tot hij bijna dood is. Maar de koranwetenschap is niet te stuiten. Wereldwijd twintig slimme boeven zijn genoeg. Wie het laatst lacht, lacht het best. Lees meer op pagina 22 Arthur del Prado (midden) en Chuck (rechts). GERARD TIL/HH Farhad Moghadam staat al klaar om de leiding over te nemen bij ASMI gezamenlijk goed voor zo n 25 procent van de aandelen trekken al een paar maanden gezamenlijk ten strijde tegen het zoontje van ASMIoprichter Arthur del Prado (76). Deze maand heeft Centaurus, bekend van de succesvolle aanvallen op Stork en Ahold, zich bij hen aangesloten. Chuck draagt de zware erfenis van zijn vader Arthur del Prado. Die richtte het bedrijf op in 1968, het jaar dat bijvoorbeeld ook een wereldspeler als Intel begon met het produceren van computerchips. Sindsdien regeerde Del Prado senior met harde hand. Op innovatief vlak was ASMI zeer succesvol: de opgebouwde patentenportefeuille behoort tot de tien beste van alle bedrijven ter wereld. De winstmarge van ASMI is ondanks alle uitvindingen veel lager dan die van de concurrentie. De aandeelhouders van het bedrijf vrezen dat het Chuck niet lukt daar iets aan te veranderen. Daarom hebben ze nu vast een opvolger voor hem gepresenteerd: de ervaren Amerikaanse Iraniër Farhad Moghadam (53) staat klaar om de leiding van Del Prado junior over te nemen. Vorige week maakte de van de Amerikaanse concurrent Applied Materials afkomstige manager al een rondje langs enkele grote Nederlandse grootaandeelhouders, waarin hij beloofde het marktaandeel van het bedrijf te kunnen verdubbelen (Junior) Salarisadministrateur Je carrière vaart geven? Kies vandaag nog voor WR. De top voor (Junior) Salarisadministrateurs die verder willen komen in het bedrijfsleven. Vanaf dag 1 verdien je 15% meer. Rij je in een sportieve auto zonder eigen bijdrage. Leer je veel bij. En geniet je van een vast contract. Dus heb je minimaal 6 maanden ervaring? Bel gratis of meld je aan op wr.nl. tot 30 procent. In een interview met NRC Handelsblad was hij duidelijk over de huidige leiding: Als ASMI zo doorgaat, is het binnen een paar jaar failliet. Gisteren was het aan Chuck del Prado om deze aanvallen te pareren. Hij zegt tot voor kort goede gesprekken te hebben gevoerd met zijn strijdvaardige aandeelhouders. Nu wordt het op de spits gedreven. Ons hele managementteam zou moeten vertrekken. De veranderingen gaan hen vermoedelijk niet snel genoeg. Op 21 mei is de aandeelhoudersvergadering van ASMI. Op verzoek van Fursa en Hermes staat een stemming over het aftreden van Chuck del Prado vast op de agenda. 1.. Jezus als hond De Bond tegen het vloeken wil dat de omroep RVU vervolgd wordt voor een uitzending uit 2005 van het tv-programma God Bestaat Niet. Daarin werd iemand afgebeeld als Jezus, aangelijnd als een hond. Volgens justitie was dat geen godslastering. Vader bekent incest De 73-jarige Josef F., de spil in het incestschandaal in het Oostenrijkse Amstetten, heeft bekend dat hij zijn dochter 24 jaar lang in een kelder gevangen hield en bij haar zeven kinderen verwekte. Het lijkje van een baby gooide hij in een verbrandingsoven... REUTERS RECHTS WEER BAAS IN ROME Rome krijgt voor het eerst sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog een rechtse burgemeester. De Romeinen verkozen de conservatieve underdog Gianno Alemanno, die de steun had van Berlusconi, boven de centrum-linkse Francesco Rutelli.. Argus Verboden stukken af te zetten voor Vrijmarkt. Van Dale geeft antwoord Play-offs Vanavond beginnen de play-offs in de eredivisie betaald voetbal. Je zou van mening kunnen zijn dat na 34 wedstrijden wel zo ongeveer vaststaat welke club qua sterkte de nummer twee, drie enzovoort van Nederland is, maar daar denkt de KNVB heel anders over. In Van Dale Hedendaags Nederlands wordt play-off gedefinieerd als beslissingswedstrijd. Toegegeven, dat is misschien aan de korte kant. Er had ook kunnen staan (in het mv., in Nederland) een aantal reeksen van voetbalwedstrijden, plaatsvindend na de reguliere competitie, waarin de nummers 2 tot en met 5, alsmede de nummers 6 tot en met 9 en bovendien de nummers 10 tot en met 13 van de eindstand in onderlinge duels volgens een knock-outsysteem met Elektronisch Groot woordenboek Nederlands kruislingse plaatsing uitmaken welke van deze clubs worden toegelaten tot respectievelijk de (voorronde van de) Champions League, de UEFA-cup en (tot 2007) de Intertotocup; synoniem: nacompetitie. Toch zal Van Dale een zo specifieke omschrijving niet snel opnemen. De reden? Sommige zaken in de maatschappij veranderen dermate snel, dat het weinig zin heeft die in een woordenboek te willen vastleggen. Volgend jaar kan alles alweer anders zijn. Bovendien doet bovenstaande definitie geen recht aan andere sporten die ook play-offs kennen. Ook de Vlaamse gebruiker van het woordenboek wordt niet erg geholpen, want daar is alles vast weer anders geregeld. Soms moet een woordenboek zich dus opzettelijk enigszins op de vlakte houden. Die uitleg beslissingswedstrijd was zo gek nog niet. 1

4 4 De Vier DE WERELD VOLGENS KOSTER + JOJANNEKE DE VIDEOCLIP Rapgroupies niet tot seks gedwongen, ze willen zelf Pornografen en rappers zijn een tegenoffensief begonnen tegen de vertrutting, met rapporno-film Hijg voor mij. Koster en Jojanneke verwachten een zoveelste verbod. En wéér is er een kunsttaboe doorbroken. Porno en rap hebben de handen ineengeslagen en zijn samen een artistiek beschavingsoffensief gestart. Grapje! Laat Jeroen Dijsselbloem, de PvdA-zedenmeester die vieze clips wil verbieden, de trailer van Hijg voor mij maar niet zien. Ook Sunny Bergman en de anti-pornoakela s van Beperkt Houdbaar kunnen beter niet kijken, want oh la la, het kan nog veel smeriger dan die halve pornopoging van Kiddo Cee en Wen Regal. Videoproducent Bolz Entertainment en de rappers van THC hebben samen een porno-rapproject uitgebracht. Waar Kiddo Cee en Wen Regal met pornoactrice Amber een nogal (s)expliete clip maakten, stappen Bolz en een aantal rappers Verwijderd Heel raar, maar goed voor onze naam nog verder in de arena van de groezelige lustbeleving. De pornoproductiemaatschappij nam een snoeiharde seksfilm op, ondersteund door de gevatte beats van THC, de Amsterdamse rapformatie, onder meer bekend van de clip Ballen tot we vallen. De pornoclip, die op 26 maart uitkwam, stond heel even op YouTube, Ze vonden het prachtig om een paar vrouwen te nemen maar is daar alweer verwijderd. De film is een seksvideo zoals er duizenden op internet circuleren maar met dít verschíl: in dit erotische hoogstandje spelen geen acteurs, maar rappers Dj Rex en Mister Martis. Ze vonden het prachtig om een paar vrouwen te nemen, legt Jurmain van der Vloot, een van de directeuren Verontschuldiging Nee, ik doe niks. Waar maakt men zich druk over? van Bolz, het concept uit. THC-frontman Rocks, die op de cd staat afgebeeld met de hand op de getatoeëerde rug van een brunette, komt niet in actie. Nee, ik doe niks, verontschuldigt Rocks zich bijna. Waar maakt men zich nu weer druk over? Ik zou zeggen: denk eens na over een boycot van de Spelen vanwege Tibet of verzet je tegen die geldoorlog in Irak. Bolz entertainment maakt al jaren seksvideo s, maar wil nu met de Hijg voor mij-film (te zien op triplexstudio. nl) een doorbraak forceren in het artistieke milieu. Dit is voor het eerst dat rappers en pornoartiesten samenwerken. We hopen op succes. De muur tussen de lustindustrie en de porno was al bijna geslecht de afgelopen jaren. Het begon in de jaren negentig al in Amerika met Snoop Doggs Doggy Style, waarin scherpe naaktbeelden een schok veroorzaakten. In Nederland betraden Kiddo Cee en Wen Regal deze artistieke nogo zone vorig najaar met een clip waarin Amber ook te zien in Hijg voor mij zich met een geplastificeerd lid naar een hoogtepunt duwt. Het rapduo bracht de clip in twee versies uit. De pornovariant was zelfs even op TMF te zien tot afgrijzen van het feministische en gristelijke actiewezen. YouTube, dat de zachte variant uitzond, verwijderde ook deze video uit zijn digitale archief. Heel raar, maar goed voor onze naam, schatert Van der Vloot. De vrouwen in de clip zijn groupies van de rappers. Zij willen dit zelf! Niemand dwingt ze. Waar hebben we het over? 1 HET CONGRES Google laat het afweten Google heeft zich teruggetrokken van deelname aan een congres over internet en persvrijheid, dat zaterdag georganiseerd wordt in Maastricht door onder meer de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). Centraal staat de situatie in China. Peter Fleischer, vicepresident van Google en verantwoordelijk voor het ethisch beleid, zou onder meer komen toelichten waarom het bedrijf eerder deze maand zijn site in China lanceerde. Het akkoord gaan van Google met de in China heersende censuur leidde mondiaal tot kritiek. Of zakelijke contacten aldaar Google hebben gemaand zich terug te trekken, is niet duidelijk. Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ: Dat krijg je nooit hard. De organisatoren vinden het zeer teleurstellend. Google is een enorm moeilijk benaderbaar bedrijf. We waren zo blij dat ze nu echt kwamen. We kregen van hen het politiek correcte verhaal dat hij belangrijke zaken in Amerika moest afhandelen. Wel raar dat ze dan ook geen vervanger sturen, of via een videoconference of dergelijke internetfoefjes iets regelen. Daar zijn ze toch goed in, zou je zeggen. 1

5 Binnenland 5 Feyenoord Coolsingel Fans gedragen zich keurig in oorlogsgebied Voor het eerst sinds 1999 stroomde de Coolsingel weer vol om een prijs van Feyenoord te vieren. Marten Blankesteijn ROTTERDAM In de Bijbel wordt Gods woord onthuld. Lees daarom de Bijbel! Op de Rotterdamse Coolsingel lopen vandaag een hoop optimisten rond, maar Harrie, een 80-jarige Jehova s getuige, is zonder twijfel de allergrootste. Terwijl ME ers uit het hele land zijn opgetrommeld om de meestal niet zachtzinnige Feyenoordaanhang in bedwang te houden, loopt Harrie in diezelfde mensenmassa rond om zieltjes te winnen. Harrie haalt zijn schouders op. Het is net als langs de deuren gaan: er luisteren altijd wel een paar mensen. Voor het eerst sinds 1999, toen Feyenoord landskampioen werd, is het weer feest op de Coolsingel. Of, nou ja, feest? Straten zijn afgesloten, winkels dichtgespijkerd, en politieposten sieren elke straathoek. Iedere fan die richting stadhuis wil, wordt gefouilleerd. Feyenoord wint de beker, en dus moet alles op alles worden gezet om de stad een beetje heel te houden. De belangrijkste maatregel: het uitstellen van de huldiging. Niet meteen na de finale, zondagavond, maar maandagmiddag om half één, in de hoop dat de meeste fans rond die tijd nog niet dronken zijn. Het uitstel weerhield sommige supporters er overigens niet van om zondagavond alsnog flink huis te houden. Ondanks dat onhandige tijdstip zijn duizenden Feyenoord-aanhangers vaders en zoons, ouderen, fatsoenlijke jongeren en ja, ook wat groepjes potentiële relschoppers aanwezig om hun langverwachte prijs te vieren. Suggereren dat Feyenoord die beker vooral te danken heeft aan veel thuiswedstrijden en blunders van scheidsrechters, zoals Chris van Nijnatten deed in zijn column in het AD, is onverstandig. De fanatieke fans zijn het roerend met elkaar eens: Kanker-Nijnatten. Maar vernield of gevochten wordt er niet. Dan schreeuwt Feyenoord-aanvoerder Giovanni van Bronckhorst vanaf het balkon dat hij nu alle vertrouwen heeft in volgend seizoen. Intens gejuich. Zou het gerucht kloppen dat investeerders twintig miljoen euro in Feyenoord willen pompen? Komt supertalent Miralem Sulejmani dan naar Rotterdam? In gedachten zien de Feyenoorders zichzelf volgend jaar weer op de Coolsingel staan, maar dan met de echte prijs: het kampioenschap. Ook Jehova s getuige Harrie is na afloop vrolijk. Nee, niemand was geinteresseerd in zijn blijde boodschap, maar daar is een logische verklaring voor. Mensen lopen het liefst met zijn allen over een brede weg. De smalle weg van Jezus is moeilijk te vinden. Maar we hoeven niet ongerust te zijn, bezweert Harrie. Op termijn zullen steeds meer Nederlanders het juiste pad vinden. Echt! Ach ja, Jehova s getuigen. Overtuigd dat hun club de juiste is, maar ondanks al hun inzet worden ze bijna altijd teleurgesteld. Het zijn net Feyenoord-fans. 1 PvdA-raadslid Homoseks is voor islam als liegen Peter Wierenga Het Amsterdamse PvdA-raadslid Yman Mahrach vindt dat haar partij zich niet sterk moet maken voor een gematigde islam. De islam en de Koran staan vast. Je bent moslim of niet. Zo is de homoseksuele daad verboden, dat is een regel in de islam, net zoals je niet mag liegen. Mahrach, woordvoerder voor jeugd, emancipatie en integratie, reageert op een stuk van fractiegenoten Michiel Mulder en Anne Graumans op de PvdA-site. Daarbij staat een omstreden foto van Sooreh Hera, die van de twee homo s met maskers van de profeet Mohammed en Ali. Ik ben het eens met hun betoog dat kunst alleen op kunstzinnige gronden moet worden beoordeeld, maar die foto is beledigend en helpt de dialoog niet, aldus Mahrach. De profeet afbeelden mag niet, zeker niet als homoseksueel of pedofiel. Bovendien heeft de PvdA een grote achterban onder moslims. Volgens haar zijn er betere wegen om homoseksualiteit bespreekbaar te maken. Want er is al veel discussie. Bijvoorbeeld dat je geen geweld mag gebruiken tegen homo s. Maar dat homoseksualiteit verboden is, staat in de Koran. Dat geldt net zo goed voor de Bijbel. Het is niet aan de politiek het daarmee oneens te zijn. 1 Vreedzame demonstratie Fietsers om G8-betoging voor rechter Merel van Leeuwen Het begon als een vreedzame demonstratie, maar eindigt met een zitting bij de kantonrechter in Utrecht. 82 betogers moeten zich op 7 mei verantwoorden, omdat ze op 5 mei vorig jaar tijdens een demonstratie de bevelen van de politie niet zouden hebben opgevolgd. De fietsdemonstratie in Utrecht hield verband met de G8- top in het Duitse Heiligendamm en was om principiële redenen niet aangekondigd bij de gemeente. Volgens actievoerster Yvonne en advocaat Meindert Stelling heeft dat meegespeeld bij de harde aanpak van de politie. Het Openbaar Ministerie heeft geen zaak en moet zich schamen. Dit is een buitengewoon grote verspilling van overheidsgelden. Yvonne heeft geen idee welk politiebevel ze niet heeft opgevolgd. Juist toen we wilden vertrekken, omdat ons dat was opgedragen, werden we opgepakt. Vervolgens zaten tientallen betogers met te veel mensen in te kleine cellen opgesloten. Een aantal heeft volgens Yvonne daarvoor een schadevergoeding van de politie ontvangen. Ze kreeg zelf de reparatiekosten van haar fiets terug, omdat de politie deze had toegetakeld. De politie en het OM houden vol dat de betogers niet reageerden op meerdere waarschuwingen. 1. HANS WIEGEL. Slangetje (1) De eigenaar van een elektronicazaak in Wormerveer ontdekte gisterochtend een ruim twee meter lange slang in zijn plafond. Shahenshah Yaqut We hebben er een handje van asielzoekers, allochtonen en de islam op één hoop te gooien. Een versimpeling uit onzekerheid en angst. De islam is een godsdienst. De vrijheid van godsdienst is in de Nederlandse grondwet vastgelegd. Er zijn er die hun godsdienst misbruiken. Fanaten zijn van alle tijden. Denk aan de godsdienstoorlogen, de kruistochten, de beeldenstorm, de inquisitie. Wij konden er vroeger ook wat van. Allochtonen zijn mensen die hier wonen, hier vaak geboren zijn uit ouders of grootouders die als gastarbeiders naar Nederland zijn gehaald. Veel ouderen onder hen spreken nauwelijks onze taal, vrouwen zitten thuis, jongeren tussen wal en schip misdragen zich. Maar er zijn er ook, die Nederland als hun land beschouwen, waar ze willen leven en hun toekomst opbouwen. Ze zijn goed geschoold, ambitieus, succesrijk. Ze zijn trots op zichzelf. Wij zouden meer trots op hen moeten zijn.. Slangetje (2) Ik wilde de buitenverlichting uitschakelen toen ik de slang zag liggen. Volgens mij lag hij rustig te slapen, zegt eigenaar Smit. Stichting de Imperator uit Amsterdam heeft de slang weggehaald. en hun alle kansen moeten geven. Asielzoekers zijn mensen die gevlucht zijn uit hun land van herkomst. Er is daar oorlog, hun families zijn vermoord of worden met de dood bedreigd. Zij worden in het vrije westen opgevangen. Het immigratiebeleid is en moet strikt zijn. Mensen die hier naar toe willen komen, omdat het leven hier beter is, zijn geen asielzoekers. Ook mensen die niet de waarheid spreken omdat als ze dat wel zouden doen zij dan niet toegelaten zouden worden, moet asiel worden geweigerd. Het klinkt hard, maar is rechtvaardig. Zaterdag las ik in het Eindhovens Dagblad dat een 16-jarige vwo-scholier de J.H. Schepsprijs heeft gekregen. De prijs genoemd naar de grote verzetsman Scheps, die later lid van de Tweede Kamer werd wordt jaarlijks uitgereikt aan een leerling die zijn opvatting over dictatuur het beste onder worden heeft gebracht. Shahenshah Yaqut won de prijs met zijn essay Vergeet ons niet, waarin hij schrijft over de mensen in oorlogsgebieden. Shahenshah ontvluchtte in 1995, als klein jongetje, met zijn familie de oorlog in Afghanistan. Een bijzondere jongeman, een sieraad voor zijn volk en ons land. 1. Slangetje (3) Het bleek een jonge rattenslang te zijn, die al enkele dagen niet te eten had gehad. Onduidelijk is hoe hij in de zaak terecht is gekomen.

6 Staan de beste stuurlui aan wal? Werken bij het Rijk is werken aan zaken van maatschappelijk belang. Zo ook bij Rijkswaterstaat. Eén van de taken van Rijkswaterstaat is het beheren van de waterwegen en het begeleiden van het waterverkeer. Nederland kent druk bevaren waterwegen. Om de beroepsvaart en de pleziervaart optimaal te kunnen bedienen laat Rijkswaterstaat in de zomermaanden haar gezicht op de waterweg nog meer zien. Door de grote drukte op het water in de lente en zomer, kunnen veel sluismeesters de drukte op hun sluis nauwelijks verwerken. Daarom krijgen verschillende sluiscomplexen in het land in de zomer een steward ter ondersteuning. De steward is het visitekaartje van Rijkswaterstaat. Méér informatie? Rijkswaterstaat zoekt stewards met watersportaffi niteit voor de zomermaanden. Als steward krijg je van Rijkswaterstaat een driedaagse training waarin je theoretische kennis van het varen in en rond de sluizen krijgt, afgewisseld met praktijkoefeningen waarin je ervaart hoe het in- en uitvaren bij sluizen werkt. Als steward geef je instructies bij het in- en uitvaren van sluizen waarbij je let op de ruimte die grotere schepen nodig hebben. Je geeft vooral aan de pleziervaart aan waar zij plaats moeten nemen in de sluis en je let op de snelheid en veiligheid van de sluis. Je bent het doorgeefl uik voor boodschappen van de sluismeester aan de schippers. Je helpt schippers (vooral pleziervaart) bij het aanmeren van boten en je informeert hen over activiteiten in de regio, veiligheid op het water en afgesloten vaarwegen. Sollicitatie:

7 Binnenland 7 Trots op Nederland Verdonk wil LPF-drama voorkomen TON spiekt bij zakenwereld in jacht op talent Trots op Nederland staat op 23 zetels in de peiling. Wat gaat voorvrouw Rita Verdonk doen om een LPF-drama te voorkomen? Marcia Nieuwenhuis WASSENAAR Met een zoemend geluid opent de volautomatische toegangspoort aan de Wassenaarse Dennenlaan. Het smeedijzeren hek en een wit kiezelterras met strak gekapte buxushaag biedt toegang tot het witte huis van de familie Van Ketwich Verschuur- Van der Kroft. In de garage pronkt een Ferrari, buiten staan een Landrover Sport en een knalblauwe Mini Cooper. Geen misverstand over het feit dat deze voormalig bankier goed in de slappe was zit. Alexander van Ketwich Verschuur is voormalig partner en directeur van privaatbank Veer Palthe Voûte. Ik heb het opgebouwd en groot gemaakt, maar na tien jaar was het tijd voor iets anders. Ik heb me voorgenomen me meer van mijn maatschappelijke kant te laten zien. Het uit de VVD-fractie zetten van Rita Verdonk was voor Van Ketwich Verschuur directe aanleiding om politiek actief te worden. Nog dezelfde week meldde hij zich aan, net als Ton Wurtz, voorzitter van de stichting Rokersbelangen. Beiden waren ooit VVD-lid en een van de kiezers van Verdonk. Nu worden zij voorzitter van een selectiecommissie bij Trots op Nederland: Van Ketwich in de regio Den Haag en Wurtz in Utrecht en t Gooi. Volgens het duo is de animo groot. De teller staat nu op duizend aanmeldingen. Van Ketwich: Laatst was ik nog bij de tewaterlating van een schip van een vriend die reder is. Daar waren ook opvallend veel mensen die iets willen doen. Aan de wieg staan van een beweging waarvan het programma nog grotendeels onbekend is, vinden de heren geen probleem. Niet duidelijk? Dank je de koekoek, zegt Van TON-kopstukken Wurtz (boven) en Van Ketwich (onder). EVERT-JAN DANIELS Trots op Nederland wil een schifting maken tussen opportunisten en niet-opportunisten. Ketwich blauwe blazer, gouden knopen en zegelring een tikje verbolgen. Rita heeft zich ook kandidaat gesteld voor het fractievoorzitterschap van de VVD en haar ideeën zijn heel liberaal. Ook Wurtz pareert die kritiek: Haar gedachtengoed, Wurtz aarzelt even. Tja, dat klinkt zo Pim Fortuyn. Haar opvattingen zijn herkenbaar. De vergelijking met het drama van de LPF is de crux van het verhaal. De oprichting van de nieuwe beweging van Rita Verdonk is aangekondigd op 17 oktober, amper een half jaar geleden. Trots op Nederland staat op 23 zetels in de peiling en is daarmee de tweede partij van Nederland. Wie gaan die Kamerzetels vullen en hoe voorkom je dat het net zo n chaos wordt als bij de LPF? De opkomst, maar vooral de ondergang van Nederlands sterkste politieke tegenbeweging sinds de Tweede Wereldoorlog boezemt angst in. Het is waar, je moet toegeven dat het spannend is, erkent Van Ketwich. We hebben geleerd van Fortuyn. Zijn effect was groot, maar hij was er nog niet klaar voor. Wij hebben nu al een heel tijdpad uitgestippeld, eind 2008 moet alles klaar zijn. Vraag is of er zich onder de duizend aanmeldingen die binnen zijn gekomen bij Trots op Nederland ook veel ex-lpf ers bevinden. Wij kijken niet naar waar mensen vandaan komen, maar we maken wel een schifting tussen opportunisten en niet-opportunisten, legt Van Ketwich uit. De baantjesjagers zijn er eigenlijk al meteen uitgehaald. Volgens de ex-bankier is er een duidelijk verschil tussen volgelingen van Pim en Rita-fans. Ik denk dat we moeten constateren dat de aanhang van Fortuyn meer emotioneel gedreven was. De LPF was veel meer een protestpartij. Wurtz valt hem bij: Wij zoeken geen mensen die vertellen hoe het niet moet, maar mensen die vertellen hoe het wél moet. Mensen die denken in oplossingen. Om LPF-achtige toestanden te voorkomen heeft TON wel wat veiligheidsmechanismen ingebouwd. Zo wordt de financiële en criminele handel en wandel van de aspirantpolitici gecontroleerd. Trots op Nederland spiekt daarnaast voor de selectie bij het bedrijfsleven. De beweging gebruikt methodes die in de zakenwereld gebruikt worden voor werving van personeel, zoals assessments. De politiek heeft de neiging om alles plat te willen drukken, betoogt Van Ketwich. Als je bij een bedrijf alles volgens de consensus zou doen, komt er ook niets van terecht. Dan ontstaat er een soort grijze gehaktballenmaatschappij. Van Ketwich gooit er één van zijn vele Engelstalige slogans in. Sometimes we agree to disagree, maar uiteindelijk is het united we stand. Ofwel: Ik Als je alles regelt in consensus, ontstaat er een grijze gehaktballenmaatschappij. ben liberaal, maar ik ben het niet eens met álle standpunten. Er is volgens hem één iemand die de touwtjes strak in handen moet hebben. Rita is de juiste persoon. Zij durft dingen te benoemen, zonder dat ze polariserend werkt. Ze groeit in haar rol en in haar uitstraling. De opmerking van Verdonk, dat minderheden er in een democratie niet toe doen, noemt Van Ketwich niet polariserend. Ik vind dat to the point. Wurtz ook. Je moet klare taal spreken. Een vrouw die zegt dat ze de eerste vrouwelijke minister-president wil worden, dat is power. Dat is voor mij de trigger geweest. Zij geeft de kiezer het idee dat je er direct toe doet. Trots op Nederland gaat voor een lijst met daarop mensen uit alle geledingen van de maatschappij. Of ze nou rood, geel, zwart of wit zijn, dat maakt niet uit, zegt Wurtz. Van Ketwich: We zullen erop toezien dat vrouwen ruim vertegenwoordigd zijn. Doel is ook om te komen tot een goede geografische spreiding. Wij zoeken mensen die vertellen hoe het wél moet, mensen die denken in oplossingen. Of er al goudhaantjes zijn gespot die een Kamerlidmaatschap op zich kunnen nemen? Daar laten we ons nog niet over uit, zegt Van Ketwich. De regeringsperiode van Balkenende IV is pas in 2011 ten einde. Maar met de economische teruggang zal er van de plannen van Bos niet veel terechtkomen, voorspelt hij. Het kabinet zal volgend jaar struikelen. Eind 2008 moet alles klaar zijn. Hebben de heren zelf politieke ambities? Ton Wurtz gaat voor de gemeentepolitiek. Eerder richtte hij al de partij Respect.nu op, waarmee hij in 2004 deelnam aan de Europese verkiezingen. De voorzitter van de stichting Rokersbelangen was ontevreden over de nieuwe tabakswet. Maar lijst 15 haalde slechts 0,1 procent van de stemmen. Ook probeerde hij het bij de Larense VVD, maar daar voelt hij zich nu niet meer thuis. Van Ketwich zelf heeft geen uitgesproken ambitie, maar aan de andere kant: Als er te zijner tijd iets is wat bij mijn functieprofiel past, dan sta ik voor alles open. 1.. Verdonk is in 2009 klaar voor verkiezingen TROTS OP NEDERLAND WIL DAT HET KABINET NOG EVEN BLIJFT We hopen niet echt natuurlijk dat Balkenende IV nog even blijft. Dat zegt Jan Nieuwenhuis, een van de medeoprichters van Trots op Nederland. Pas als het kabinet in 2009 valt, heeft de nieuwe beweging van Rita Verdonk voldoende tijd om zich voor te bereiden op verkiezingen. Volgens Nieuwenhuis zijn er inmiddels negen voorzitters van selectiecommissies aangesteld en beginnen deze maand de regionale bijeenkomsten. TON wil in alle negentien kiesdistricten meedoen en moet zich als een olievlek over het land gaan uitspreiden. In totaal hebben volgens Nieuwenhuis nu circa duizend mensen zich aangemeld om actief te worden. TON is in de recentste peiling van Maurice de Hond gestegen van 21 naar 23 zetels. Daarmee is de beweging van Verdonk qua grootte de tweede partij van Nederland. De VVD houdt in die peiling nog slechts 13 zetels over.. Trots op Tytsjerksteradiel (1) Het is nog de vraag of het Trots op Nederland lukt om in alle kiesdistricten mee te doen. Ton Wurtz grapt: We zitten nog niet in Tytsjerksteradiel, dus mensen daar kunnen zich aanmelden. Trots op wat? De gemeente Tytsjerksteradiel ( inwoners) ligt in Fryslân boppe.. Ed Sinke voorzitter in Amsterdam VAN AGENT TOT BANKIER IN SELECTIECOMMISSIES TON In de selectiecommissies van Trots op Nederland zitten onder anderen een ambtenaar, hoofdagent en oud-bankier. Ton Wurtz van de stichting Rokersbelangen is voorzitter in de regio Utrecht. Zijn commissie bestaat uit registeraccountant Frans van Leuven, oud-hoofd van een hbo-instelling Jos Scholten en het Larense VVD-gemeenteraadslid Jacqueline Timmerman. Tot de commissie voor de regio Den Haag van Alexander van Ketwich Verschuur (zelf investeerder) behoren een hoofdagent uit de regio Hollands Midden, Dolf Mauritz, justitieambtenaar Ton Kortenkaa, en ex-bankier Ronald van der Velde. Maar eigenlijk, zegt Van Ketwich, hoort mijn vrouw er ook bij, zij zegt hele zinnige dingen. Yvonne van der Kroft, werkzaam bij de Hogeschool voor Toerisme TIO, is reservelid van zijn commissie. Mede-oprichter van TON Ed Sinke is voorzitter in Amsterdam.. Trots op Tytsjerksteradiel (2) Tytsjerksteradiel is volgens de FNV de sociaalste gemeente van Fryslân en de op één na sociaalste gemeente van Nederland. Alleen Eindhoven doet het in de Monitor Werk en Inkomen 2008 beter.

8 8 Binnenland Amsterdam-Noord Jong en rijk Yup verovert het Siberië van Amsterdam Ooit was Amsterdam-Noord het afvoerputje van de hoofdstad, het Siberië van Amsterdam. Die tijd is voorbij. Yuppen hebben de wijk, zo groot als Alkmaar, ontdekt. Lorianne van Gelder Achter haar kraam met wasmiddelen en shampoos op de markt in de Bloemenbuurt schudt Amsterdam-Noorder Mevrouw Thesing haar hoofd. Al die yuppen, ik vind het jammer. Ze zag de buurt liever hetzelfde blijven. Die jonge mensen werken de hele dag. Vroeger was onze buurt heel sociaal, maar met de komst van de yuppen is iedereen op zichzelf. Noord is het onbekende stukje Amsterdam aan de andere kant van het IJ. Veel Amsterdammers kennen het alleen van horen zeggen, van de rellen tijdens Oud en Nieuw bijvoorbeeld, rond de enorme kerstboomverbranding. Toch is Amsterdam- Noord met bijna inwoners een stad op zich. Vergelijkbaar met een middelgrote stad als Leeuwarden of Alkmaar. Huizen zijn er nog betaalbaar en, belangrijker nog: er is ruimte. Voor het geld dat ik voor dit appartement heb betaald, koop ik in de binnenstad een schoenendoos, zegt Laura de Vos, 27. Je hebt hier alles in de buurt: de markt, leuke winkeltjes, er komen steeds meer restaurantjes bij. Die pimpen de buurt op. Het is geen aso-buurt zoals iedereen denkt. De Vos woont in een chic appartement aan het Albatrospad in de Vogelbuurt. Ze komt uit het nabijgelegen dorp Landsmeer, waar de huizenprijzen zo hoog zijn dat ze weg moest. En ze is niet de enige die voor Noord heeft gekozen. Een hele nieuwe wijk met woningen, Overhoeks, verrijst aan het IJ. Met de duurste woningen van Amsterdam, euro per vierkante meter. Oude arbeiderswijken als de Van der Pekbuurt worden gerenoveerd en veranderen in koophuisbuurten. Stadsdeelvoorzitter Rob Post: Noord is ontdekt door de creatieve en jonge klasse. Vooral sinds de komst van MTV en IDTV op de oude scheepswerf NDSM in 2006 is Noord veranderd. Tussen de oude arbeidershuisjes en grijze flats, maken restaurants, festivals en culturele activiteiten de buurt aantrekkelijk. Een jonge vader fietst langs op zijn hippe bakfiets, een klein kind in het kinderstoeltje. Jonge vermogende stellen struinen de markt in de Bloemenbuurt af. BN ers hebben de wijk ook ontdekt. Vicepremier Wouter Bos woont er, documentairemaakster Sunny Bergman en acteur Peter Faber. Binnenkort staat het nationaal filmmuseum op de IJ-oever, over enkele jaren moet de Noord-Zuid-metro gaan rijden en wordt het nieuwste technologiecentrum van Shell gebouwd. Marktvrouw Lida heeft rode, gele, witte en paarse bh s in haar kraam uitgestald. Ze woont al haar hele leven in Noord en is blij met de komst De ruimte maakt Noord aantrekkelijk voor stellen met kinderen. KICK SMEETS van jonge, hoogopgeleide mensen naar dit stadsdeel. Die yuppies hebben meer geld dan mensen met een uitkering. Mooi voor de handel. Verder ben ik geen racist hoor, maar ik heb persoonlijk liever een yup dan een Marokkaan als buurman. 1 Een wijk van industrie, scheepswerven en noeste arbeiders Hijskranen sieren de horizon van Amsterdam-Noord, per fiets alleen te bereiken met een van de drie pontjes over het IJ. Bouwen en stadsuitbreiding zijn al een eeuw verbonden aan het stadsdeel. Eind negentiende eeuw bracht ruimtegebrek in de stad de scheepswerven en industrieterreinen naar het gebied boven het IJ. Rond 1900 werden de eerste woonwijken aangelegd. In hoog tempo verrezen de Vogelbuurt, Van der Pekbuurt en Bloemenbuurt. Later lijfde Amsterdam-Noord de dorpen Buiksloot, Nieuwendam en Schellingwoude in. Noord had altijd veel ruimte. Hier verrezen de eerste woningen met douche en later met centrale verwarming. Toch bleef Noord een arbeidersbuurt: 75 procent van de woningen is sociale huur. In de jaren zeventig en tachtig vestigde een grote groep Marokkanen en Turken zich in Noord, dat in 2006 op minister Vogelaars lijst van 40 prachtwijken kwam te staan. Er wonen nu een kleine negentigduizend mensen, van wie 44 procent allochtoon is. 30 APRIL ZIJ ZIJN ER KLAAR VOOR. JIJ OOK?

9 Buitenland 9 Groot-Brittannië Londen kiest een nieuwe burgemeester Ken de dwarsligger of Boris de excentriekeling? Londen kiest donderdag een nieuwe burgemeester. De strijd gaat tussen Labour-rebel Red Ken Livingstone en de immer hilarische Boris Johnson van de Conservatieven. Arjen van der Horst LONDEN Er zijn maar weinig politici die bekend zijn met enkel hun voornaam, maar Ken en Boris vormen een uitzondering. Het zijn dan ook hun persoonlijkheden die een grote rol spelen in de verkiezingscampagnes. Het gaat tussen de rebelse Labourpoliticus Livingstone en de Conservatief Johnson, die vooral bekendstaat vanwege zijn clowneske optredens. Nu houden de Britten wel van excentrieke, tegendraadse burgemeesters. In 2002 werd H Angus the Monkey (oftewel Stuart Drummond) verkozen tot burgemeester van Hartlepool. Drummond voerde campagne met de slogan Gratis bananen voor alle kinderen. Zo excentriek is Ken Livingstone, de zittende burgemeester van Londen, niet. Wel is hij een dwarsligger en een overlever. In de jaren tachtig leidde hij de Londense Labour-fractie en ontwikkelde zich tot een fel criticaster van de Conservatieve premier Thatcher. Die nam wraak door de Londense gemeenteraad af te schaffen. Ook met zijn eigen partij lag Livingstone in de clinch. In 2000 schopte Tony Blair hem zelfs uit de partij. Vier jaar later haalde de toenmalige premier, die de populariteit van Livingstone niet kon negeren, hem knarsetandend weer terug. Red Ken meet zich graag het imago van een groene socialist aan. Zo voerde hij een tolheffing in voor auto s in de binnenstad. Ook haalde hij de banden aan met de linkse president Chávez van Venezuela en wil hij volgend jaar de 50e verjaardag van de Cubaanse revolutie groots vieren. Maar in werkelijkheid is hij niet zo radicaal. Sterker: het bedrijfsleven is erg blij met hem. De burgemeester gaf toestemming voor de bouw van wolkenkrabbers in het centrum en maakte van Londen het financiële centrum van de wereld. Hij is een gewiekst politicus, die als het erop aankomt met alle winden meewaait. Ook Boris Johnson heeft de Conservatieve partijleiding menigmaal hoofdpijn bezorgd. Door zijn gevatte, vaak onorthodoxe uitspraken staat de oud-journalist bekend als een ongeleid projectiel. Zo luidt zijn advies aan kiezers: Als u op de Conservatieven stemt, krijgt uw vrouw grotere borsten en hebt u een grotere kans dat u in een BMW zal rijden. Maar soms is hij ronduit beledigend. Zo noemde hij Afrikanen negerkindjes met een grote watermeloenglimlach. Ondanks dit soort uitglijders (of misschien wel dankzij) lijkt de excentrieke politicus aan te slaan. Veiligheid is zijn grote speerpunt in de campagne, en daarmee heeft hij een gevoelige snaar geraakt bij de Londenaren. Livingstone blijft er op zijn beurt op hameren dat onder zijn bestuur de misdaad drastisch is afgenomen. Maar veel Londenaren voelen dat anders: afgelopen jaar werden er in de hoofdstad 27 tieners vermoord. Die onvrede is terug te zien in de peilingen, waarin Johnson een lichte voorsprong heeft. 1 Ken Livingstone Volledige naam: Kenneth Robert Livingstone Partij: Labour Geboren: Londen, 17 juni 1945 Achtergrond: Opgegroeid in een arbeidersgezin. Opleiding gevolgd in kankeronderzoek. Privéleven: Drie maal getrouwd. Met zijn derde echtgenote heeft hij een dochter. Eerder dit jaar werd bekend dat hij nog drie kinderen heeft uit verschillende relaties. Wil als burgemeester: van Londen een fietsstad als Amsterdam maken. Opvallend detail: Drinkt steevast whisky tijdens raadsvergaderingen. Boris Johnson Volledige naam: Alexander Boris de Pfeffel Johnson Partij: Conservatieven Geboren: New York, 19 juni 1964 Achtergrond: Opgegroeid in vooraanstaande familie. Volgde eliteopleidingen in Eton en Oxford. Privéleven: Twee maal getrouwd. Met zijn tweede echtgenote heeft hij vier kinderen. Geregeld in opspraak vanwege buitenechtelijke avonturen. Wil als burgemeester: de harmonicabussen afschaffen en commando s inzetten om fietsendieven aan te pakken. Opvallend detail: Hij is de achterkleinzoon van Ali Kemal, de laatste minister van Binnenlandse Zaken van het Ottomaanse Rijk. Wies Ubags BOGOTÁ Het leek wel een soap. Er was een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Mario Uribe, een neef van de Colombiaanse president Uribe. Hij zou als politicus contacten hebben gehad ADSLwinkel.nl Het Net ADSL Surfen & Bellen gratis draadloos modem voordelig bellen incl. kosten KPN-abonnement géén jaarcontract, dus nergens aan vastzitten 19, 95 Gewoon. eerste 6 maanden 29,95 Exclusieve actie alléén bij ADSLwinkel.nl p/mnd GRATIS DVD-pakket met 6 geweldige titels! Alléén bij ADSLwinkel.nl of bel Ken (links) en zijn rivaal Boris. REUTERS Colombia De paramilitairen lijden een gevoelige nederlaag.. Bezette gebieden VUURGEVECHT IN GAZASTROOK: VIJF DODEN, TWEE GEWONDEN Bij beschietingen op de Gazastrook door een Israëlische tank zijn gisteren vijf Palestijnse burgers gedood, onder wie een vrouw en haar vier kleine kinderen. Twee andere kinderen raakte zwaargewond. Volgens het Israëlische leger beantwoordden de militairen in de tank het vuur van Palestijnse militieleden. Volgens Palestijnse woordvoerders raakte een tankgranaat een huis in het dorp Beit Hanoun, in het noorden van de Gazastrook. De vier kinderen, in de leeftijd van 15 maanden tot zes jaar, waren op slag dood. Hun moeder overleed kort daarna in het ziekenhuis. Israël ontkent dat het met zijn tank een burgerwoning heeft geraakt. Militante Palestijnen vuurden gisteren zeker tien raketten af op het zuiden van Israël. De gevechten ondermijnen pogingen van Egypte een staakt-het-vuren te bewerkstellingen tussen Israël en Hamas... Still alive Hij herinnert zich er niets van, zegt Nathan Bowman (23) uit Tamaqua, Pennsylvania, die dit weekend een val van 152 meter maakte in een oude kolenmijn. Hij brak zijn sleutelbeen en stuitje. met rechtse paramilitairen. Dat zijn milities die ooit werden opgericht door grootgrondbezitters, ter beveiliging van hun eigendom. Ze zeggen zelf dat ze het land verdedigen tegen de linkse rebellen van het FARC, maar doen net zo hard mee aan het terroriseren van de bevolking. Ook hebben ze banden met de drugskartels. In paniek vluchtte Uribe de Costaricaanse ambassade in Bogotá in en vroeg politiek asiel aan. De organisatie van slachtoffers van de paramilitairen kreeg er lucht van. Enkelen van hen gingen met foto s van hun vermoorde dierbaren naar de ambassade en riepen leuzen tegen Uribe. Aan het eind van de dag werd het asiel geweigerd: Uribe wordt namelijk niet om politieke redenen vervolgd. Met grote moeite wist justitie de geplaagde Uribe uit de ambassade en door de woedende mensenmassa te krijgen. Onder een regen van stenen baande de justitiële auto zich een weg naar het Openbaar Ministerie. Het was een mooie zege voor de slachtoffers: een volle neef van de president gearresteerd vanwege banden met de paramilitairen. En het werd nog mooier. Een belangrijke ex-commandant van de paramilitairen, alias Macaco, mocht van de rechter niet uitgeleverd worden aan de VS, die hem willen berechten wegens drugshandel. Maar Macaco s slachtoffers willen dat hij zich eerst in Colombia verantwoordt voor de honderden moorden en verdwijningen die hij op zijn geweten heeft én de duizenden hectares land die hij van de boeren heeft geroofd. President Uribe vindt dat uitlevering de schadeloosstelling aan de slachtoffers niet uitsluit. Die geloven GRATIS DELL LAPTOP + NOKIA belminuten 200 sms Vodafone Basis 27,50-2 jaar hem niet en denken dat hij liever heeft dat Macaco vertrekt omdat hij te veel weet. Bijvoorbeeld over nog meer banden van politici met paramilitairen. Een dertigtal politici zit al vast en tegen nog eens dertig loopt een onderzoek. De meesten zijn politieke vrienden van de president. Vervelend voor de slachtoffers is alleen dat Macaco en de zijnen tot nu toe bitter weinig van hun wandaden hebben bekend. Ze hebben vooral politici verklikt. 1 GRATIS Dell Laptop + Nokia 1600 OP=OP Dell Vostro 1000 Laptop: 2.0 Ghz processor 80 Gb Harde schijf 1024 Mb int. geheugen DVD-brander Bestel direct telefonisch (van tot uur, lokaal tarief)

10 10 Buitenland India Chinese luxeproducten De wondere wereld in Zoetdorp Booming India is een interessante afzetmarkt voor China. De meer dan een miljard inwoners hebben steeds meer geld te besteden. Maar de oude waarden blijven gelden. In de winkelcentra van Gurgaon zijn alle merken van de hele wereld te koop. REUTERS Djoeke Veeninga GURGAON Er was eens een meisje van twintig in India, dat blij was met haar nieuwe jeans. Het was een broek van Replay, volgens de laatste mode gebleekt en met zorgvuldig ontworpen slijtagegaten op de dij en onder de knie. De broek lag op haar bed toen ze naar haar werk was. Bij thuiskomst bleek een hulpvaardige tante alle gaatjes te hebben dicht gemaasd. Die oude tantes weten nog hoe dat moet, ze komen uit de sobere tijd. Leg ze maar eens uit dat je juist voor die gaten tweehonderd euro hebt betaald. In de shopping malls van Gurgaon zijn alle merken van de hele wereld te koop. De meeste daarvan komen, net als bij ons, uit China. Zoals bovengenoemde Replay-spijkerbroek. Die heet een Indiaas product te zijn, omdat hij in Mumbai is ontworpen. Maar de broek is in China gemaakt. Families slenteren langs de onbetaalbare mode en lifestyle-producten. De airco blaast, het is schoon, nieuw, terwijl het buiten veertig graden is, stoffig, druk. Het gezin van vier personen perst zich straks weer met z n allen op de motorfiets om naar huis te gaan, waar de elektriciteit waarschijnlijk is uitgevallen en geen water is. Dan nog maar een rondje over de roltrappen en een ijsje in de hal. Dit is de wonderlijke wereld van Gurgaon, (Zoetdorp). Vijftien jaar geleden was het inderdaad nog een dorp, twintig kilometer ten zuiden van de hoofdstad Delhi. Toen de grondprijzen in Delhi als gevolg van de economische groei stegen, week het bedrijfsleven uit naar deze plek. De nieuwe middenklasse van Delhi, op zoek naar een appartement, kwam mee. Nu groeien in een uitgestrekt gebied de kantoorcomplexen, winkelcentra en appartementsgebouwen, maar wel bovenop het oude India. Want van een structurele planning van de infrastructuur is geen sprake. De straten zijn rommelig, auto s proberen elkaar uit de file te toeteren, terwijl autoriksja s, motoren, voetgangers en koeien langszij komen. De fanatiekste rijders zijn de chauffeurs van de busjes die de jonge Indiers naar en van hun werk brengen. Akshar (24) drinkt een Indiase rum in een pub in een van de kantorencomplexen. Hij werkt regelmatig als dj in de fancy clubs van Delhi, en ziet de nieuwe generatie jongeren daar op de dansvloer. Hij ziet jonge mensen die financieel in heel korte tijd onafhankelijk van hun ouders zijn geworden. Van het verdiende geld gaan ze feestvieren. Daten, een concept dat in de generatie van hun ouders niet bestond. In mijn vriendenkring, zegt Akshar, heeft iedereen een relatie, maar van de tien jongens vertellen er zes dat niet aan hun ouders. Bij de meisjes is dat acht op de tien. Van de liberale opvattingen van zijn vrienden blijft weinig over als het op trouwen aankomt. Dan worden de meest onafhankelijke meisjes en jongens weer volgzame kinderen van hun ouders en de tradities. Ze hebben er geen bezwaar tegen als de ouders het huwelijk arrangeren zoals het altijd al ging, volgens lijnen van religie, kaste, familie. Zijn telefoon piept: een sms je van zijn vader: Ashkars ouders verwachten hem nu thuis voor het avondeten. Nee zeggen tegen je ouders, dat past niet in de Indiase psyche, zegt Ashkar. En hij gaat. 1 voor de wekelijkse wedstrijd waarmee je een Mr. Li T-shirt of een ipod kunt winnen.. Onderzoek BBC: VN-SOLDATEN SMOKKELDEN GOUD EN IVOOR IN CONGO Soldaten van de VN-vredesmacht in Congo hebben illegaal wapens verstrekt aan milities en zich schuldig gemaakt aan de smokkel in goud en ivoor. Dat meldt de BBC op basis van een eigen, achttien maanden durend onderzoek. De Britse omroep baseert zich op vertrouwelijke VN-bronnen, die meldden dat Pakistaanse blauwhelmen goud van de rebellengroep FNI hebben gekregen in ruil voor wapens. Ook zouden Indiase soldaten drugs hebben gekocht van de beweging, en ammunitie hebben geruild voor goud. De BBC meldt dat de VN vorig jaar enkele van de aantijgingen heeft onderzocht, maar dat het verhaal bij gebrek aan bewijs niet hard gemaakt kon worden. De onderzoekers zouden zijn gedwarsboomd om politieke redenen. Deze VN-missie is de grootste ter wereld met 0 militairen. Pakistan levert wereldwijd de meeste troepen aan de VN.. Honger! Een Amerikaanse gevangene heeft een klacht ingediend, omdat hij wordt doodgehongerd. Broderick Laswell (140 kilo) is na acht maanden cel 47 kilo kwijt. Hij heeft continu een knorrende maag.

11 Economie 11 Big Brother Porsche-baas afgeluisterd met babyfoon Duitsland in ban van spionageschandalen In het ooit zo keurig geachte Duitse bedrijfsleven lijkt spionage nu tot de standaard managementmethoden te horen. Bij Porsche kwam gisteren het zoveelste afluisterschandaal naar buiten. Redactie economie Heel erg James Bond was het niet. Porsche-baas Wendelin Wiedeking is midden november afgeluisterd met een babyfoon. Dat meldde het Duitse blad Der Spiegel gisteren. De veiligheidsdiensten van het Ritz-Carlton hotel in het Duitse Wolfsburg vonden het apparaat onder de bank in de hotelsuite van Porsche-baas Wiedeking. Hij verbleef daar om de commissarissenvergadering van Volkswagen bij te wonen. De babyfoon zou de hele duur van het verblijf van Wiedeking gefunctioneerd hebben. De beveiligers konden uitsluiten dat de suite eerder door een familie met kinderen was gebruikt die het apparaat mogelijk was vergeten. Porsche gaat volgens Der Spiegel uit van een gerichte afluisterpoging tegen Wiedeking en heeft aangifte gedaan. Inmiddels is er een gerechtelijk onderzoek ingesteld. Wendelin Wiedeking. REUTERS Porsche heeft 31 procent van Volkswagen in handen en aast al maanden op een meerderheid van de aandelen. De operatie stuitte tot nog toe op veel verzet. Wiedeking is overigens niet de eerste die werd afgeluisterd. Van Uwe Hück, de baas van de ondernemingsraad van Porsche, zou de telefoon zijn afgeluisterd. Verder is bij Wolfgang Bernhard, een voormalig Volkswagendirecteur, afluisterapparatuur in het appartement aangetroffen. De Duitse pers repte vorige maand ook al van Stasi-methoden bij discount supermarktketen Lidl. Die zou in een aantal filialen het eigen magazijnpersoneel met camera s hebben bespied. Daarbij hield het bedrijf onder meer bij hoe vaak de medewerkers naar het toilet gingen en of er niet toevallig liefdesverhoudingen op de werkvloer plaatshadden. De affaire bij Lidl leidde tot een ware golf van ontdekte spionageschandalen in Duitsland. Zo bespioneerde een provinciale arbodienst zijn ingeschreven werklozen en gebruikten ook supermarktketens als Penny, Plus, Netto Norma en Aldi Süd bigbrothermethoden om de eigen medewerkers in de gaten te houden. Zo werden in sommige filialen camera s ontdekt die verstopt zaten in brandmelders of bleken sommige detailhandelaars undercover-detectives in te zetten om het personeel te controleren. Volgens het blad Stern, dat de Lidlaffaire onthulde, is de nieuwe Duitse controledrang van de baas overigens zeker niet beperkt gebleven tot supermarktketens. Meer dan eenderde van de kantoor-pc s wordt ook door de baas gecontroleerd, citeert het blad een gespecialiseerd consultancybureau. 1 Overnamestrijd Nee, nee, nee Yahoo wil niet met Microsoft, toch? Remco Tomesen Nee, nee en nog eens nee. Yahoo wil niet samen met Microsoft. Yahoo maakte dit opnieuw duidelijk, nu door een ultimatum van een overnamebod te laten verstrijken. Of wil Yahoo tóch wel onderdeel worden van de softwaregigant, maar is de bruidsschat van 44 miljard dollar simpelweg niet groot genoeg? En speelt Yahoo hard to get door dit overnamebod af te wijzen? Het lijkt er wel op, gezien de uitlatingen van Microsoft-topman Chris Liddell. De transactie verloopt verre van gesmeerd. En dat allemaal omdat Yahoo veel te onrealistisch is over de waarde van het bedrijf. Yahoo laat zich niet gemakkelijk verleiden. Het bedrijf weet dan ook dat er nauwelijks andere kandidaten bestaan, dat Microsoft Yahoo hoe dan ook wil hebben. Het doel is om met een combinatie van de twee bedrijven Microhoo vol de aanval in te zetten op Google. Yahoo is een van de grootste internetbedrijven ter wereld, en verdient, net als Google, vooral aan advertenties op websites. Yahoo mag dan hard tegensputteren, Microsoft geeft de strijd niet snel op. Als de bazen van Yahoo een bod blijven weigeren, kan Microsoft het bedrijf ook tot een gedwongen huwelijk dwingen. Simpelweg door rechtstreeks naar de aandeelhouders te stappen. Om zo een vijandige overname te forceren. Een vijandig bod kan ongustig uitpakken voor Yahoo. Want topmannen van Microsoft dreigen dat zo n bod lager ligt dan het vriendelijke bod. Yahoo speelt dus met vuur, want als het bedrijf nee blijft zeggen, dreigt ander gevaar. Wie anders heeft zo n gigantische zak geld over voor het internetbedrijf? Niemand, zeggen analisten. Microsoft heeft weinig keuze; maar Yahoo misschien nog wel minder. Al jaren stelt het bedrijf teleur, maar sinds het bod van Microsoft zijn de aandelenprijzen snel gestegen. Stel voor dát de overname doorgaat, dan is er nog een drempel. Toezichthouders staan al te trappelen om een nieuwe poging tot marktdominantie van Microsoft te voorkomen. 1 3,8% spaarrente! Geen beperkingen Rentetarieven d.d. 14 april Vraag naar de voorwaarden (lokaal tarief) Kijk voor de Zilvervloot of nog hogere spaarrente op LAAGSTE RENTES AFLOSSINGSVRIJE HYPOTHEKEN 5 jr 5 jr 10 jr 10 jr Provider Hypotheek NHG 125% EW NHG 125% EW SNS bank SNS Budget Hypotheek Aflosvrij 4,5 4,9 4,85 5,25 ABN AMRO Budget hypotheek 4,75 5,25 5,05 5,55 ING Bank Hypotheek met Renteopties 5 5,4 5,3 5,7 Fortis Bank RenteVoordeel Aflossingsvrije Hypotheek 5,1 5,6 5,1 5,6 Postbank VoordeelPlus Hypotheek 4,7 nvt 5,1 nvt Rabobank VoordeelHypotheek 4,6 nvt nvt nvt DSB Bank Aflossingsvrije hypotheek nvt 4,35 nvt 4,65 Acadium Bastion Aflossingsvrije hypotheek 4,55 4,8 4,85 5,35 Eigen Huis FBTO Aflossingsvrije Hypotheek 4,65 4,95 4,85 5,15 Argenta Aflossingsvrije hypotheek 4,65 5 4,9 5,25 De Hypotheekshop FLEXXTRA 2 4,6 5 4,9 5,3 MoneYou Compleet+ hypotheek 4,6 5 4,9 5,3 Qent Hypotheken Qent Budget Hypotheek 4,75 5,05 4,95 5,25 De Hypotheekshop FLEXXTRA 4 4,7 5,1 5 5,4 MoneYou Compleethypotheek 4,7 5,1 5 5,4 De Hypotheker Optimaal Maatwerk Voordeel 4,7 5,1 5,1 5,5 Qent Hypotheken Qent Profijt Hypotheek 4,85 5,15 5,05 5,05 Avéro Achmea VoordeelRente Aflossingsvrije Hypotheek 4,85 5,15 5,1 5,4 Woonfonds Voordeel Lijn Aflossingsvrije hypotheek 4,85 5,15 5,1 5,4 Zwitserleven RenteVoordeel Hypotheek 4,75 5,15 5,05 5,45 SNS Regio Bank Aflossingsvrije hypotheek 4,75 5,15 5,2 5,6 Delta Lloyd Fixe-DWH 4,9 5,2 5,1 5,4 AXA AXA BudgetPlus Hypotheek 4,8 5,2 5,1 5,5 Getoond worden de aflossingsvrije hypotheken van de grootbanken plus de producten met de laagste rentes voor een lening van 5 jaar tot 125% van de Executiewaarde, vervolgens de laagste rente voor 10 jaar tot 125% EW Peildatum: Bron: MoneyView Research DOORLOPEND KREDIET PERSOONLIJKE LENING Aanbieder < < < Aanbieder < 5000 < < Delta Lloyd nvt 6,5 6,5 Becam ** 10,6 6,6 6,4 Frisia Financ. ** 10,6 6,6 6,4 KredietDirect.nl** 6,7 6,7 7,3 De Hypotheker nvt 6,9 6,9 Directa 7,9 6,9 6,5 Directa 7,9 6,9 6,9 TRBS 8,9 6,9 6,7 DSB Bank nvt 6,9 6,9 DSB Bank nvt 6,9 6,9 Freo nvt 7,2 7,2 OHRA 7,6 7,6 7,2 Ohra 7,25 7,25 6,95 Crediam ** 9,5 7,9 7,5 FBTO 7,6 7,6 7,6 Eurofintus ** nvt 8,7 8,7 KredietDirect.nl** 8,3 7,7 7,3 DHB bank 8,9 8,9 8,9 TRBS 9,9 7,9 7,7 Fortis Bank 10,2 9,4 8,8 ABN Amro** 8,6 8,6 8,1 De IJssel ** nvt 9,4 9,4 Fortis Bank 10,3 9,5 8,7 SNS Regio Bank 10,3 9,7 8,8 SNS Bank ,1 SNS Bank 9,7 9,7 9 Rabobank 10,8 10,5 9,6 Postbank 11,2 10,5 9,6 Postbank 12,2 10,9 9,9 Rabobank 11 10,7 9,8 Getoond worden de 10 laagste tarieven gesorteerd op een lening tot euro plus de tarieven van de grootbanken Peildatum: Bron: MoneyView Research DAGELIJKS OPVRAAGBARE SPAARREKENINGEN Bank Rekening The Economy Bank N.V. TEB Ster Spaarrekening 4,6 Akbank AK Internet Spaarrekening 4,55 Akbank AK Spaarrekening 4,5 Amsterdam Trade Bank ATB Internet Spaarrekening 4,5 Credit Europe Bank Credit Europe Top-Interest rekening 4,5 Yapi Kredi Bank YKB Euro-Plus Spaarrekening 4,5 Argenta Internet Spaarrekening 4,25 DHB Bank DHB 4,25 Garantibank International Gouden Internet Rekening 4,1 Rabobank Rabo Telesparen 2,8 ABN AMRO Internet Spaarrekening 2,6 SNS Bank Internet Sparen 2,6 Fortis Bank E-Spaarrekening 2,5 Postbank Internetspaarrekening 2,5 ING Bank Internet Sparen 2,4 Getoond worden de 9 hoogste tarieven + de tarieven van de grootbanken van rekeningen zonder beperkende voorwaarden en een 1e inleg van 100 euro of minder Peildatum: Bron: MoneyView Research Krenterig MINDER FOOI VOOR PERSONEEL IN DE NEDERLANDSE HORECA Cafégangers en restaurantbezoekers geven steeds minder fooi. Dat blijkt uit een enquête van horecavakblad Bierblad, uitgegeven door Heineken. In de kroeg vindt bijna de helft (48 procent) van het personeel dat gasten gieriger zijn geworden, in restaurants is dat nauwelijks minder (45 procent). Een jaar eerder was dit nog 34 en 23 procent. Volgens Bierblad zijn horecagasten krenteriger, kritischer en kwaliteitsbewuster geworden. Dat komt onder andere doordat de basisprijs in de horeca flink is gestegen. Horecabezoekers zijn niet alleen gieriger, volgens de enquête vinden horecamedewerkers hun gasten vaak agressief, arrogant en onbeschoft. Wat de gasten van het personeel vinden, wordt in het onderzoek niet genoemd. Wel blijkt het steeds moeilijker te zijn geschikt personeel te vinden. Vooral cafés hebben grote moeite bediening en barpersoneel te werven.. Station? Machinisten op de intercity tussen Eindhoven en Schiphol zijn deze maand al drie keer vergeten te stoppen op het station Best. Zitten in doodskist Wie genoeg heeft van saaie tweezitsbanken: koop op cofffincouches.com een sofa gemaakt van ongebruikte doodskisten. Voor een lange zit. Niet wokken maar dokken BELASTINGDIENST EIST VAN RESTAURANTS MILJOENEN Een groot aantal wokrestaurants ontduikt de belasting en heeft illegalen in dienst. Dat blijkt uit onderzoek van de Belastingdienst. Van de 66 onderzochte restaurants bleken er 39 de fiscus op te lichten. De wokrestaurants hebben een flinke boete gekregen en de illegalen zijn uitgeleverd aan de vreemdelingendienst. Anderhalf jaar lang hield de Belastingdienst strenge controles bij de wokrestaurants, naar aanleiding van signalen van fraude en illegale werknemers. Drie restaurants hadden de kassa zo zwaar beschadigd dat de fiscus niet meer kon zien hoeveel omzet er was behaald. De Belastingdienst doet een naheffing van meer dan 7 miljoen voor niet afgedragen loonbelasting, inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Wokken is de afgelopen jaren steeds populairder geworden in Nederland. Veel Chinese restaurants zijn omgebouwd tot wokrestaurants.. Te goedkoop Een vrouw uit Michigan, VS, weigert een rekening van 1 cent te betalen. Ze lacht de facturerende meubelzaak hard uit. De envelop en de postzegel kostten waarschijnlijk al meer dan een cent.

12 12 Economie Ingreep Royal bank of Scotland schrapt banen Ontslagdreiging bij ABN Amro Er dreigt bij ABN Amro een nog groter bloedbad dan voorzien. Royal Bank of Scotland zou van plan zijn banen te schrappen, waarvan het grootste deel bij ABN Amro. Beurs Jan-Hein Strop Dat er na een grote overname ontslagen vallen, is door iedereen te voorzien. Maar als na zo n overname de marktomstandigheden opeens zwaar verslechteren, bestaat de kans dat zulks ten koste gaat van nog veel meer banen. Dit scenario lijkt, gevoed door de voortwoekerende kredietcrisis, ABN Amro hard te treffen. Volgens een bericht in de Financial Times van gisteren zou Royal Bank of Scotland (RBS) maar liefst banen willen schrappen bij de integratie van de investment bank-tak van ABN Amro, waarvan het merendeel aan ABN Amro-kant. Dat betekent dat ongeveer een kwart van de gecombineerde werkkracht moet vertrekken met recht een massaontslag. RBS wilde niet reageren op het bericht. Eind vorig jaar kocht een consortium van RBS, Banco Santander en Fortis voor 71 miljard euro de Nederlandse bank, om die vervolgens onderling te verdelen. Vanaf de start was het geen geheim dat de overname zou leiden tot baanverlies, maar in de laatste maanden hebben de omstandigheden en dan vooral in Groot- Brittannië zich zodanig ontwikkeld dat een veel groter bloedbad dreigt. Vorige week kondigde RBS een enorme aandelenemissie (12 miljard pond) aan, waarmee duidelijk werd dat de Schotten zich enigzins verslikt hebben in hun dure aankoop. Met de emissie in het achterhoofd mag het geen verbazing wekken dat RBS nu vaart zet achter de integratie van ABN Amro. RBS bevindt zich in dit opzicht niet in een uitzonderingspositie: de Londense City is het toneel van een grote ontslaggolf, die naar verwachting tienduizenden in de financiële sector de baan gaat kosten. Aandeelhouders zullen het allemaal wel mooi vinden, voor ABN Amro-personeel zijn het onzekere tijden. Want Fortis haalt op zijn beurt stevig de bezem door ABN Amro-Nederland, hoewel in getallen uitgedrukt de schade daar minder groot lijkt. Aan de andere kant: de beweging die nu in gang is gezet maakt wel een einde aan de onzekerheid. Vanaf woensdag moet iedereen beneden seniormanagementniveau opgave doen van zijn loopbaanhistorie, als eerste stap richting een ontslagplan, zo schrijft de Financial Times. Dat het nu pas zo hard gaat, is mede het werk van De Nederlandsche Bank. Die heeft de ingreep omwille van de continuïteit weten uit te stellen. Eindelijk komt bijltjesdag met rasse schreden naderbij. 1 Beurs vandaag Cijferseizoen Nederland In de aanbieding: Shell REUTERS Nog nooit was olie zo duur en was het aandeel Royal Dutch Shell zo goedkoop. Vandaag kwartaalcijfers van De Koninklijke, net als twee andere volksaandelen: DSM en KPN. De cijfers van Shell. Ooit sprongen alle beleggers bij wijze van spreken in de houding als De Koninklijke kwartaalrapportage publiceerde. In elk geval was er geen belegger te vinden die er niet even naar keek, want Shell was de hoeksteen van, zeg, de nationale beleggersportefeuille. Een koosnaampje als weduwen- en wezenfonds komt natuurlijk ook niet zomaar uit de lucht vallen. Niet dat beleggers nu hun schouders ophalen over Shell, de cijfers worden meer ter kennisgeving aangenomen. De laatste kwartalen viel er amper een koersreactie te bespeuren nadat De Koninklijke haar miljardenomzetten en -winsten voor het voetlicht had gebracht. Vandaag worden beleggers waarschijnlijk weer niet warm of koud van de verwachte 6,79 miljard dollar kwartaalwinst. Rollen omgedraaid Er is ook weinig reden er niet van uit te gaan dat het met de winstmachine Shell wel goed zit met die torenhoge olieprijs. Waar beleggers zich wel over achter hun oren krabben, zijn vooral de veranderende machtsverhoudingen in de oliewereld. De olielanden nemen zelf steeds meer het heft in handen en eisen een groter deel van de koek op. Daar waar regeringen als Rusland, Nigeria en Canada tot voor kort ja en amen tegen meneer Shell zeiden, zijn de rollen nu omgedraaid. Zo heeft Rusland Shell al een keer hardhandig de deur gewezen bij het roemruchte Sachalin II-project. Kortom, de macht van de grote oliemaatschappijen is tanende en een bedrijf als Royal Dutch Shell wordt meer een facilitair bedrijf dat wordt ingehuurd voor klussen dan dat ze zelf alle touwtjes in handen heeft. Ondanks de openheid die topman Jeroen van de Veer betracht, is het hem nog niet gelukt beleggers te overtuigen dat ook Shell zijn partijtje mee kan blazen onder de nieuwe omstandigheden van minder olie, minder macht en meer uitdagingen. Het gevolg is dat het aandeel slechts 8,7 keer de verwachte winst van 2008 kost op papier is dat een koopje. Volksaandelen Behalve De Koninklijke rapporteren vandaag nog twee volksaandelen: DSM en KPN. Het Limburgse chemieconcern is in de winning mood. Het bedrijf is in enkele jaren omgeschakeld van bulkchemie naar hightech-(voeding)stoffen. Met succes, want het bedrijf blijft de winst- en omzetverwachtingen maar opschroeven. Vandaag wordt 2,29 miljard euro omzet en 157 miljoen euro nettowinst verwacht. Bij KPN rekent de markt op 3,55 miljard euro omzet en 375 miljoen euro winst. Beleggers zijn vooral benieuwd hoe het met de integratie van brekebeen Getronics staat. Een garantie is het zeker niet, maar KPN weet zijn rapportage altijd goed te brengen, waardoor er vaak een koerssprong volgt. 1. Het Panel STELLING: HELP SHELL 111 Vandaag publiceren DSM, KPN én Royal Dutch Shell hun eerste kwartaalcijfers. Hoe is het mogelijk dat ondanks die sky-high olieprijs er al jaren amper beweging zit in de koers van Shell? Op een paar uitschieters na suddert het aandeel tussen 24 en 28 euro. Blijkbaar zien beleggers de toekomst van de oliegigant somber in. U ook? WAT VINDT U? GEEF UW MENING OP Vervelend CORNÉ VAN ZEIJL (FONDSMANAGER SNS) 111 Grofweg houdt de gemiddelde analist rekening met een olieprijs van rond de 75 dollar per vat. Hoe langer de olieprijs hoog blijft, hoe groter de meevaller. Wat wel vervelend is, is dat Shell een steeds kleiner deel van de opbrengst krijgt. Diverse landen eisen via hogere belastingen een groter deel van de koek op. 1 Hoeksteen JOOP BRESSER (ONAFHANKELIJK RENTE- EN BEURSPECIALIST) 111 Beleggers beoordelen Shell veel te veel op de korte termijnaspecten. De onderliggende kracht is de enorme research in nieuwe technologie met betrekking tot moeilijk winbare hoeveelheden en nieuwe, alternatieve energie. Shell blijft een van de hoekstenen van mijn portefeuille. 1.. AN dubbel D s 111 Die koersopkikker gisteren van zo n 14% kon digitale kaartenmaker AND goed gebruiken. Het aandeel stond dit jaar 36,9% onder water, na een zegetocht van 113% in Het lijkt wel of het aandeel met een zeer rekbaar elastiek aan TomTom vastzit. Logisch, want de fantasie of het gebrek daaraan bij AND zit m vrijwel geheel in navigatoren als TomTom en Garmin. 1.. Dollar CEES SMIT (VERMOGENSBEHEERDER TODAY S BEHEER) 111 Het gezegde luidt dat de beurs altijd gelijk heeft, maar als ik de Shellkoers zie dalen terwijl de olieprijs stijgt, betwijfel ik dit. Natuurlijk heeft Shell last van de dollar, maar toch had ik iets meer optimisme verwacht. Vandaag weten we of het pessimisme ergens op gebaseerd is. 1

13 Going Dutch 13 Going Dutch is een groep van veertig enthousiaste mensen die met 19 voertuigen 14 landen gaan doorkruisen in een tocht van Amsterdam naar Peking om daar aan het begin van de Olympische Spelen aan te komen. Dagblad De Pers is partner van Going Dutch. Uitgaan van het positieve in de mens, het bouwen van bruggen tussen bevolkingsgroepen en het helpen van kinderen over de hele wereld via het goede doel Right to Play basisgedachten van Going Dutch zijn zaken waar deze krant ook voor staat. Tijdens de voorbereiding van de reis biedt Dagblad De Pers Going Dutch de ruimte om zichzelf voor te stellen en zullen wij u, als lezer, informeren over de voortgang. Tijdens de reis zullen wij dagelijks verslag doen vanaf de plek waar Going Dutch zich op dat moment bevindt. Going Dutch vertrekt eind juni Beachvolleybal Sporters op weg naar de Olympische Spelen Broertjes in strijd om Spelen De beachvolleyballende broertjes Bram en Gijs Ronnes strijden tegen elkaar voor een plek op de Spelen. Wat dat met je doet, leggen de Right to Play-fans uit op een basisschool. Marcia Nieuwenhuis WIJK AAN ZEE Ik ben Bram en naast mij zit Gijs. Beachvolleyballen is ons leven, zo introduceren de beachvolleyballende broers Ronnes zichzelf op basisschool De Vrijheit in Wijk aan Zee. Hun broer Joost geeft daar les en strikte de topsporters om een ochtendje te vertellen over hun voorbereidingen op de Olympische Spelen in Peking van komende zomer. De getalenteerde beachvolleyballers, Gijs is 30, Bram 29, spelen niet bij elkaar in één team. We hebben allebei een andere lange partner, legt de voor een volleyballer vrij kleine Gijs Ronnes (1.87 meter) uit. Bram is met 1.85 nog net iets korter. We hebben allebei een jongen van wel twee meter naast ons in het veld. Doordat Nederland maar twee olympische startplekken heeft en de oud-zaalvolleybalinternationals Richard Schuil en Reinder Nummerdor zich sowieso plaatsen, kan het gebeuren dat twee broers nu strijden om één en dezelfde plek op de Spelen. Gijs: Soms is dat best lastig. Wij zijn broers, dus we gunnen het elkaar, maar we gaan toch liever zelf. Bram zegt dat hij niet boos wordt als Gijs wint. Maar ik heb toch liever dat mijn broer verliest. Als één van jullie kampioen wordt, gaat de ander dan huilen?, legt één van de scholieren van De Vrijheit de vinger op de zere plek. Vroeger vloog ik hem altijd om de nek als hij had gewonnen, nu zou ik er wel een traantje om laten, zegt Bram oprecht. Maar als hij uiteindelijk deelneemt aan de Olympische Spelen, dan zal ik wel voor hem juichen. Bram heeft ook al beloofd om zijn broer te komen aanmoedigen, mocht het zover komen. Maar dat gaat Gijs toch echt een stap te ver. Ik zou wel voor Bram kunnen juichen, maar ik ga het mezelf niet aandoen om te kijken naar het wereldje waar je normaal deel vanuit maakt. Dan ga ik liever met vrienden naar Las Vegas, grapt Gijs. Ik ga bijna trouwen, dus dit is een mooi moment om los te gaan. Gijs Ronnes, die met zijn ervaren beachpartner Jochem de Gruijter in 2007 nog Nederlands kampioen werd, leek tijdenlang favoriet. Maar wat bijna niemand voor mogelijk hield, is inmiddels gebeurd. Zijn jongere broertje Bram, die nota bene al bijna met beachen was gestopt, passeerde hem op de ranglijst en staat inmiddels zelfs 290 punten voor. Het team Ronnes-De Gruijter, dat vorig jaar afscheid nam van het zogenoemde Beach Team Holland, snakt naar goede toernooiprestaties om weer terug in de strijd te komen. Daarom reist het duo vandaag af voor een kwalificatietoernooi op Chinese bodem. Gijs: Als we in Shanghai de halve finale halen, zijn we mijn broer weer voorbij. Bram aanmoedigen bij de Spelen? Nee dank je, dan ga ik liever los in Vegas. Bram spaart zijn krachten voor de toernooien dichter bij huis. Hij traint met zijn maatje Emiel Boersma door in Nederland. Ook na de voorlichting in Wijk aan Zee haast hij zich in zijn olympische auto richting de indoor beachhal in Aalsmeer. Meld je aan voor onze sms-dienst, dan blijf je op de hoogte!, roept Gijs zijn broer nog na. De kinderen lijken nog het meest onder de indruk van het eetpatroon van Bram. Zestien boterhammen per dag. Gijs vult aan: En s avonds scheppen we twee keer een groot bord vol. Snoepen doen we helemaal niet, en we eten ook bijna nooit patat, misschien één keer per jaar. 1 Bram Ronnes (boven), dreigt de strijd te winnen van zijn oudere broer Gijs (onder). PRO SHOTS.. Ver, verder, verst AVONTURIERS ONTMOETEN CHINESE TOP-RALLYRIJDERS Deze zomer gaan de avonturiers van Going Dutch dik 0 kilometer afleggen naar de Olympische Spelen in Peking. Dat er rallyrijders zijn die veertien landen doorkruisen nóg niet genoeg vinden, bewijst een groep Chinese autorallyrijders. Met acht jeeps gaat deze Overseas Chinese Overland Challenge van Kaapstad in Zuid-Afrika op weg naar de Spelen. De voormalige Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela verrichtte op 26 februari de officiële start van deze rally. De Chinezen, die op 23 april in Nederland waren (zie foto), hebben zich ten doel gesteld om in honderd dagen maar liefst kilometer af te leggen om zo wereldwijd steun te krijgen voor de Olympische Spelen. Op de route niet de kortste passeren zij onder meer Botswana, Zambia, Tanzania, Kenia, Ethiopië, Soedan, Egypte, Griekenland, Italië, Duitsland, Zweden, Rusland en Nederland. DAVID VAN OOSTEN SLINGERLAND. Karavaan zet zich in voor sport en spel STRAKS OOK KNOTSHOCKEY IN NIET-HOCKEYLANDEN De karavaan van Going Dutch-avonturiers gaat op reis en neemt mee: twaalf hockeysticks en twee sets knotshockeysticks (lees: hockey voor beginners). Doel is om onderweg naar de Chinese hoofdstad Peking, potjes te spelen met de lokale bevolking. Initiatiefnemer Wouter van Waning, die zelf ook deelneemt aan de reis noemt het supermooi. Dan kunnen we onderweg lekker een potje knotshockeyen! De Nederlandse Hockeybond verzorgt naast de sticks ook een boekje met oefeningen die de rallyrijders kunnen doen. Van Waning grapt: Er is één nadeel: we zijn bang dat alle Dutchies het knotshockey veel te leuk vinden en er elke avond na het rijden toernooien ontstaan, tot iedereen zo fanatiek is dat niemand meer verder wil rijden en we in Tashkent een knotshockey-league beginnen In 2020 verwachten we dat het een olympische sport is. Prins Maas

14 Als u direct weet welke nieuwe auto u wilt, krijgt u ook direct de scherpste prijs. directkorting.

15 Cultuur 15 Theater Het seizoen is geopend De taboes rond Anne Frank Zeker rond 4 mei blijft Anne Frank een dankbare inspiratiebron. Overal ter wereld worden musicals en andere uitwassen van de Anne Frank-industrie gemaakt. De Pers belicht twee Nederlandse producties. Lieve Kitty, een theatervoorstelling van Dood Paard en Nieuw West, zet vraagtekens bij de musicalproducties rond Anne Frank. In Lieve Kitty is Anne zelf heel anders aanwezig: met machinegeweer en in militair uniform. Robbert van Heuven UTRECHT Bijna vijftig minuten lang heeft ze zwijgend gekeken naar die vier rare acteurs die een revue proberen te verzinnen, waarmee ze na hun dood herinnerd zullen worden. Dan laadt het meisje dat verdacht veel op Anne Frank lijkt haar machinegeweer door om met een daverend salvo de aandacht voor zich op te eisen. Om vervolgens vast te stellen: Ik ben het meisje dat alles overleeft, omdat er altijd over mij gesproken zal worden. Het meisje van veertien met die grote ogen en dat dagboek is, anders dan die acteurs, tegen wil en dank een onsterfelijk icoon geworden. Het is nooit de bedoeling geweest met Lieve Kitty het leed van Anne Frank of van wie dan ook op een gemakkelijke manier te relativeren, benadrukt schrijver Rob de Graaf. Het provocatieve is zeker niet het uitgangspunt geweest. Maar sommige dingen kunnen op zijn minst ontregelend werken. Zoals dus Anne Frank met een Israëlisch militair uniform aan en een machinegeweer in handen. De Graaf: De actrice die Anne speelt, is mooi, jong en donker. Je zou haar dus heel gemakkelijk tot een lief aaibaar poesje kunnen maken. Dat is te gemakkelijk. Je zou zo een te simpel idee krijgen van de boze buitenwereld en het lieve prinsesje. Dit prinsesje heeft wel een mitrailleur om haar schouder hangen. En haar uniform van het Israëlische leger draagt op zijn minst bij aan de dubbelzinnigheid van de goed-kwaad thematiek waar het in het stuk ook over gaat. In combinatie met de mythologisering van Anne Frank is dit inderdaad het belangrijkste thema van Lieve Kitty. De Graaf: In onze cultuur Ik ben het meisje dat alles overleeft. ANNALEEN LOUWES Het provocatieve was zeker niet het uitgangspunt. Maar sommige dingen kunnen op zijn minst ontregelend werken. is de Tweede Wereldoorlog tot een soort morele categorisering geworden, los van elke historische context. Daar zetten we in onze voorstelling vraagtekens bij. Het is geen geschiedenis meer, maar een bijna genetisch aangeboren deel van ons bewustzijn. Natuurlijk is er tijdens de repetities nagedacht over taboes. Meer dan bij andere voorstellingen waar De Graaf aan werkte. Het weegt te zwaar als onderwerp om zomaar even op te pakken en achteloos weer neer te gooien. Maar uiteindelijk moet je ook niet bang zijn sommige hot issues op te nemen, vindt hij: Het moest wel gaan over het Achterhuis en onze ingewikkelde verhouding tot die geschiedenis. Maar dan wel zonder dat uit te buiten. 1 Op 4 mei gaat s avonds om twee over acht exact in het Amsterdamse Tuschinski de rockopera Dear Anne in première. Een publiciteitsstunt pur sang of toch een integer project? Femke van Wiggen Stel je voor: je ziet beelden van een trein vol joden die naar Birkenau rijdt. Dan zie je beelden van moeders en kinderen die bij aankomst gescheiden worden. Hartverscheurende beelden. Opeens zwellen violen aan en zet een stem het lied Dear Anne in. Dan hoor je: The angels, they dance with you, the moon will look at you. Dear Anne, you survived, Dear Anne, words have kept you alive. Vind je dit dan mooi? Dear Anne, de rockopera, belooft het zoveelste voorbeeld van wansmaak te worden in de Anne Frankindustrie. Na een Spaanse musical waarin Anne en Peter van Pels zoenen, vele draken van films en een onvoorstelbare hoeveelheid boeken die wannabe vriendinnen van Anne de afgelopen jaren schreven, kun je rustig concluderen dat Anne F. big business is. Of het mooie kunst oplevert, is te vaak van ondergeschikt belang. Toch is de bedenker van dit nieuwste Frank-vehikel, de 42-jarige Surinamer Mahinder Toelaram, ervan overtuigd dat bezoekers zijn oprechte intenties herkennen. Zijn door filmbeelden ondersteunde theaterconcert, met zijn band Pure, een orkest, een koor, tenor Robert Kops en sopraan Henny de Snoo-Breugel, is een ode aan Anne en aan de vrijheid die nog altijd in het geding is. Gebruik ik Gebruik ik Anne Frank? Daar heb ik niet over nagedacht. Het is niet zo commercieel als die Spaanse musical hoor. Anne Frank? Daar heb ik niet over nagedacht. Het is niet zo commercieel als die Spaanse musical, hoor. Oké, ik gebruik haar voor mijn boodschap. In deze rockopera word je enorm met je neus op de feiten gedrukt. Het nummer Dear Anne vormt het leitmotiv van de rockopera. Mahinder componeerde het toen hij als 21- jarige dienstplichtige in Vught in het leger zat. Hij had zijn voet gebroken, moest toen het beeldarchief opruimen en kwam uren aan verschrikkelijke beelden uit de oorlog tegen. Helemaal van slag las hij het Dagboek van Anne Frank en besloot zijn gevoel in een lied te stoppen dat misschien ooit nog een hit kon worden. Hij wilde namelijk ook graag doorbreken met zijn toenmalige band. Wie weet lukt dat nu alsnog, want zijn productie komt ook uit op cd. Hoe integer Mahinder ook lijkt hij stopte zijn spaargeld in Dear Anne en geeft de winst aan een nog te bepalen goed doel toch voelt die hang naar succes niet helemaal goed. Mahinder: Ik zou het schitterend vinden een hit te scoren. We staan gewoon hier, 4 mei, in Tuschinski! Dat hebben we toch maar mooi bereikt. 1 Mahinder Toelaram geeft de winst van Dear Anne aan een goed doel.. RECENSIE POP MINIMAAL EN BEPERKT Arjan Terpstra Elf jaar deed Portishead over het maken van een nieuwe plaat, Third (Universal). Gitarist Adrian Utley legde in deze krant (7 april) uit hoe dat kwam. Naast familiezaken werd het ijzeren regime dat de drie bandleden zichzelf opleggen als oorzaak genoemd. Elk element heeft betekenis, wordt op een goudschaaltje gewogen voordat het ook maar in de buurt van de opnametafel komt. Nu Third uit is, kunnen we horen waar dat straffe regime toe leidt. Op het eerste oor blijven Beth Gibbons, Adrian Utley en Geoff Barrow keurig binnen de zelfgetekende lijntjes van de Portishead-triphopsound. Breakbeats als basis, sferische, minimale instrumentatie en de melancholische klaagzang van Gibbons vormen ook na een decennium weer de ingrediënten voor indringende en bezwerende popnummers. Bij herhaalde beluistering wint de plaat aan contrasten, en blijkt hoeveel rek er nog in de minimalistische sound. Tina Turner niet te stoppen De 68-jarige Tina Turner gaat weer op tournee, zo verklapte ze aan Oprah Winfrey. Turner hield in 1990 al een afscheidstournee, maar kan naar eigen zegen de spotlights maar moeilijk vergeten. zit. Songs als Nylon Smile, Plastic, We Carry On en The Rip zijn onmiskenbaar Portishead, maar tegelijk fris genoeg om niet als retro-ninetiessongs door het leven te hoeven gaan. Beth Gibbons is tekstueel op dreef en maakt opnieuw indruk met haar begeesterde stem, rauw, op het snijvlak van soul en blues. Tegelijk zijn er mindere nummers te noteren waarin de magie een beetje is uitgewerkt. Small en Threads zoeken het in minder geslaagde uitstapjes naar jaren zeventig psychedelica, wat een onbedoelde flashback naar Procol Harum veroorzaakt. Op die momenten tekent Portishead buiten de lijntjes en Phil Collins wel Phil Collins, 57 jaar, heeft juist gezegd te stoppen met zijn muziekcarrière. merk je hoe beperkt het register van deze band eigenlijk is. Zonder cool minimal-tapijt verliest Beth Gibbons haar duistere en bezwerende macht en komt zij als een grote zeur door de speakers. Instrumentatie klinkt zoekend, samples ongepast. In dat soort nummers zijn dingen in de buurt van de opnametafel gekomen die daar ver uit de buurt moesten blijven. Als geheel is Third is daardoor een wat verwarrende plaat. Het negatieve zelfbeeld van Gibbons en het uitgebeende industriële landschap daaromheen zorgen voor een dreinend geheel dat niet-liefhebbers na elf liedjes hoofdpijn bezorgt. Tegelijk bewijst Portishead op haar goede momenten na elf jaar afwezigheid nog steeds een relevante band te zijn, waarvan de singles ongetwijfeld hoge ogen gaan gooien.. Kunstkoopje bij Sotheby s Het beroemde New Yorkse veilinghuis Sotheby s houdt uitverkoop. Op 14 mei zal Francis Bacon s belangrijkste werk Triptych, 1976 geveild worden. Bieden kan al vanaf 70 miljoen dollar.

16 16 Het Verhaal EEN SPEL OP WEG NAAR ENTERTAINMENTRECORD Vanaf vandaag ligt het computerspel Grand Theft Auto IV in de winkel. De verwachtingen zijn hooggespannen: alles minder dan de succesvolste entertainmentlancering ooit is een teleurstelling. Matthijs Dierckx Kuijper Voor de een is Grand Theft Auto IV het zoveelste computerspelletje. Voor de ander kon het wachten niet snel genoeg voorbij zijn. En omdat die laatste categorie enorm is, zijn de verwachtingen rond de lancering van het spel al maanden hooggespannen. Hoe hard rinkelen de kassa s? Roept de gewelddadige inhoud, basisingrediënt van de successerie, (ook) dit keer controverse op? In de fictieve stad Liberty City, die als twee druppels water op New York lijkt, kan de speler doen wat hij wil. Letterlijk. Auto s stelen, mensen beroven, maar ook rondrijden en genieten van het uitzicht. Ziehier de basis van het succes van de GTA-serie: cartoongeweld ontmoet de ultieme vrijheid. Een spelletje? Voor het eind van deze week staat de verkoopteller waarschijnlijk op meer dan 400 miljoen dollar, een record voor de entertainmentindustrie. Op deze pagina s, ter vergelijking, de grootste entertainmentlanceringen tot nu toe, plus een paar van de grootste bloopers. De vier grootste: Met Halo 3 verbeterde een game voor het eerst een omzetrecord uit de filmindustrie. Dat was even schrikken voor Hollywood 1. Halo 3 (2007, game) 170 miljoen dollar op de eerste dag Microsoft begaf zich in 2001 op onbekend terrein toen het zijn eerste spelcomputer introduceerde: de Xbox. Het apparaat had weinig meer te bieden dan de concurrentie maar werd toch een succes. En dat kan bijna volledig worden bijgeschreven op het conto van één game: Halo. Het 3d-spel gaf de Xbox zijn bestaansrecht en van de eerste twee delen gingen in totaal 13 miljoen exemplaren over de toonbank. Het derde deel in de serie, Halo 3, verscheen in september vorig jaar. Niet meer voor de Xbox, maar zijn opvolger, de Xbox 360. Microsoft speelde het spel slim. Het bedrijf riep gamers op om toch vooral een exemplaar te reserveren, zodat ze dat op de dag van de release konden ophalen. Dat bleken er uiteindelijk zoveel, tussen de drie en vier miljoen, dat de totale omzet voor de eerste 24 uur uitkwam op meer dan 170 miljoen dollar. Daarmee verbrak Halo 3 het record dat vlak daarvoor was gevestigd door de film Spiderman 3 (154 miljoen). Voor het eerst verbeterde een game een omzetrecord uit de filmindustrie, dat was even schrikken in Hollywood. Een troost: Spiderman 3 hield het weekend-record in handen: 382 miljoen dollar. Hoe verhoudt Halo zich nu tot GTA? We zullen het meemaken deze week, maar interessant is dat het totaal van de drie Halo-games (21 miljoen) een beetje in het niet valt bij de drie GTA s die voor de PlayStation 2 verschenen. Daarvan gingen zo n 44 miljoen exemplaren over de toonbank, goed voor een miljardenomzet. 2. Pirates of the Caribbean: At World s End (2007, film) 400 miljoen dollar in de eerste week Kwaliteit zegt lang niet alles. Zo vond meer dan de helft van de critici het laatste deel in de Pirates-trilogie een flut-film, blijkt uit een inventarisatie van de websites Rottentomatoes.com en Metacritic.com. Maar At World s End haalde wel binnen een week 400 miljoen dollar binnen, een record. Pirates of the Caribbean is vooral de filmtrilogie van Johnny Depp. Voor het eerste deel kreeg hij in 2004 zelfs Kinderen geïnspireerd door Halo 3 en Pirates of the Caribbean. REUTERS.. Mislukte lanceringen (1) DUNE (FILM, 1984), EEN DURE EN ONBEGRIJPELIJKE FLOP Regisseur David Lynch mocht zich na het succesvolle Elephant Man wagen aan de verfilming van Frank Herbert s klassieke SF-boeken: Dune. Een voor die tijd ongelooflijk budget van bijna 50 miljoen dollar en een rol voor Sting konden niet voorkomen dat Lynch deed wat hij daarna nog veel vaker zou doen: een onbegrijpelijke film maken. De enorme productie verdiende aan de kassa amper de helft van het budget terug en was daarmee niet alleen de duurste film van zijn tijd, maar tevens de grootste flop. Gek genoeg raakten slechts weinig betrokkenen definitief uit de gratie. Lynch maakt tot op de dag van vandaag zijn films, zij het voor een kleiner budget; de hoofdrolspelers hebben niet te klagen over emplooi en Raffaella De Laurentiis, de producent, produceert nog steeds flop na flop: Dragonheart, Daylight, en The Last Region.. World of Warcraft (1) De online-game World of Warcraft (WoW) draait momenteel een omzet van 100 miljoen dollar per maand. Wereldwijd zijn er meer dan tien miljoen spelers actief, wat WoW het grootste spel maakt. WoW(2) Om WoW te spelen betalen de spelers gemiddeld 10 dollar per maand.. Mislukte lanceringen (2) FINAL FANTASY (FILM, 2001), EEN JAPANS DRAMA Final Fantasy is een van de langstlopende en succesvolste videogamesseries ooit. Het leek een logisch vervolg toen bedenker Hironobu Sakaguchi zich stortte op een filmproject. Zijn bedrijf Squaresoft stampte hiervoor een animatiestudio uit de grond in Amerika. Daarmee was de basis gelegd voor een drama. De Final Fantasygames waren typisch Japans, van verhaal tot design. De film richtte zich op een puur westers publiek en dus werden alle Japanse ingrediënten overboord gezet. Geen fantasy maar sciencefiction moest het worden. Wat overbleef was een technisch hoogstandje, maar zielloos en ontdaan van alle (Japanse) charme. Het westerse publiek moest er niets van hebben en de film leed een verlies van 100 miljoen dollar. Sakaguchi werd gedwongen zijn bedrijf te verlaten, dat vervolgens werd overgenomen door zijn grootste concurrent.. World of Warcraft (3) Hoe je zo groot wordt? Ook de game-economie is druk met overnames. WoW-uitgever Vivendi investeerde 2 miljard dollar in een fusie met de grote gamesuitgever Activision.

17 Het Verhaal 17 Tienduizenden winkels over de hele wereld deden mee aan de nachtelijke Harry Potterverkoop. REUTERS een Oscar-nominatie, een zeldzaamheid voor films van producer Jerry Bruckheimer, die over het algemeen meer houdt van spektakel dan dialogen. Zoals vaker bij trilogieën scoorde het laatste deel het best. Dat haalde uiteindelijk meer dan een miljard dollar op aan bioscoopkaartjes. Daarmee kwam het totaal van de serie op 2,7 miljard, dvd-releases niet meegerekend. Dat is meer dan de twee Star Wars-trilogieën opbrachten (1,9 en 1,8 miljard), maar weer minder dan de The Lord of the Rings-serie (2,9 miljard). De film die in zijn eentje de grootste omzet scoorde is nog altijd Titanic uit 1997 met 1,8 miljard. Wie echter rekening houdt met inflatie wijst óf Gone With the Wind (1939) óf Star.. De toekomst zag er in 1998 rooskleurig uit voor het Japanse Sega. Als eerste lanceerde het in Japan en later de VS en Europa zijn nieuwe spelcomputer: de Dreamcast. Veel geavanceerder dan concurrenten als de Sony PlayStation en de Nintendo 64. Sega vergat echter één aspect van een succesvolle console-lancering: de games. Met slechts een handjevol goede titels, verkocht het bedrijf een flink stel consoles maar lang niet Wars (1977) aan als winnaar. Mislukte lanceringen (3) SEGA DREAMCAST (CONSOLE, 1998), SPELBOX ZONDER SPEL. 2 miljard voor uitgever EA, het grootste gamesbedrijf ter wereld, wil 2 miljard dollar betalen voor Take 2, de uitgever van GTA IV. 3. Harry Potter and the Deathly Hallows (2007, boek) 12 miljoen exemplaren op de eerste dag In 1995 schrijft de New York Times onder de kop Nobody Can Keep Pace With John Grisham enthousiast over de ongelooflijke verkopen van de thriller-auteur. Elitaire critici krijgen er de kriebels van, maar John Grisham heeft de uitgeverswereld op zijn kop gezet: The Rainmaker verkocht in de eerste week ongeveer 300 duizend exemplaren. () Zelfs gemeten naar de huidige maatstaven is dat een vliegende start. Ruim 12 jaar later blijkt een vliegende start met een factor 40 omhooggeschoten. Het laatste deel van genoeg om de komst van de PlayStation 2, de Nintendo Gamecube en de Xbox van Microsoft te weerstaan. Analytici beten in het stof toen in 2001 duidelijk werd dat de door hen voorspelde winnaar van de console-strijd, juist op de laatste plaats was geëindigd. De verkopen van de Dreamcast bleven zo ver achter bij de nieuwe concurrentie dat Sega stopte met de productie en besloot om nooit meer een console te maken. J.K. Rowling s Harry Potter-serie verkoopt 12 miljoen exemplaren in de eerste 24 uur. Tienduizenden winkels over de hele wereld gaan s nachts open om één minuut na middernacht aan miljoenen wachtenden hun exemplaar te overhandigen. Nu is het lastig te bepalen hoe deze verkoopaantallen zich vertalen naar omzet. Retailers waren vrij de prijs te bepalen. Zo verkocht een grote winkelketen in de VS het boek voor vijf dollar. Als iemand echter kan aantonen dat de gemiddelde verkoopprijs die eerste dag toch boven de 14 dollar lag, mag het boek zich alsnog de grootste entertainmentlancering ooit noemen. Het succes legde uitgeverij Bloomsbury geen windeieren, zo bleek een paar weken geleden bij de Meest verkochte album Nooit onafhankelijk vastgesteld maar toch: Michael Jackons Thriller is het best verkochte album ooit: 104 miljoen stuks. jaarcijfers. De winst steeg met 261 procent tot 125 miljoen euro. Rowling zelf vergaarde inmiddels meer dan een miljard en is daarmee de eerste persoon in de geschiedenis die zoveel geld verdiende met schrijven (zelfs wanneer voor inflatie wordt gecorrigeerd). 4. ipod (gadget, 2001) exemplaren in eerste kwartaal Met amper 400 duizend verkochte exemplaren in het eerste jaar kan de ipod moeilijk een spectaculaire lancering worden toegeschreven. Maar het muziekapparaatje bleek een meertrapsraket die tot op de dag van vandaag accelereert. 400 duizend in een heel jaar? Daar doet de ipod anno 2008 nog maar een halve week over.. Mislukte lanceringen (4) PHILIPS CD-I (EEN UH, DINGES, KOM-HOE-HEET-DAT, 1991) Met een marktaandeel van tussen de 70 en 90 procent (afhankelijk van wat er gemeten wordt), blijkt de bescheiden lancering eind 2001 niets minder geweest dan de aanzet tot een revolutie. Het feit dat Apple s dictatoriale topman Steve Jobs steeds onder massale mediabelangstelling een nieuwe versie lanceert, draagt bij aan de continue verkopen van de muziekspeler. Inmiddels staat de teller op een dikke 150 miljoen exemplaren. Dat kan slechts één apparaat bijhouden, de inmiddels verouderde PlayStation 2 van Sony, het moederbedrijf van de dankzij de ipod ten grave gedragen Walk Man. 1 Waar een klein land klein in kan zijn. Philips lanceerde in 1991 de CD-i, oftewel de CD-interactief. Een soort spelcomputer die van de marketingafdeling geen spelcomputer mocht zijn, maar een, tja multimedia-machine? Philips wist het zelf niet goed en bracht allerlei vreemde zaken uit voor het apparaat (denk aan een interactieve kookcursus). In 1994 besloten de Eindhovenaren het apparaat toch maar te positioneren als gamesconsole. Rijkelijk laat, want juist in dat jaar bracht Sony zijn krachtige PlayStation op de markt. Philips liet de lijdensweg voortduren tot het in 1996 officieel aankondigde te stoppen met CD-i. De schade liep in de miljarden en Philips is tot op de dag van vandaag zijn dominante positie in consumentenelektronica kwijt. De CD-i wordt levend gehouden in studieboeken voor aanstormende marketeers. Onder het kopje: zo moet het dus niet.. Diamanten films Films halen geregeld een overweldigende recette binnen, ook in Nederland. Alleen: Zwartboek en Alles is liefde zijn de eerste twee Nederlandse films die meer dan een miljoen bezoekers trokken.

18 18 Puzzels ZWEEDS RAADSEL: getalenteerd medisch specialist watering uit de nood geholpen bevel gestold vleesnat 1 reefregel van de 6 ter waarde van tegen daareven plezier 3 2 deuntje (Eng.) dat wil zeggen 5 opspringend vochtdeeltje voornamelijk soort olie onbehouwen buit balspel 4 dwaas zangstem enkelvoudige echt tennisterm dierengeluid in overvloed CRYPTOGRAM HORIZONTAAL: 1. Eierwarmers die in orde zijn (8); 4. Gaat zij niet op?; 6. De poppen aan het dansen als dit dier los is (4); 8. Opvatting die praktisch niets voorstelt (7); 9. In Harelbeke en in Duitsland (4); 10. Ros tussen de kippen? (8); 11. Gaat door een schop helemaal waggelen (8). VERTICAAL: 1. Stukje speelgoed voor de omgang (6); 2. In dit elftal speel je aan de top (6); 3. Showman (7); 5. Hoorbaar een boze vogel (7); 6. Beheers je, anders ga je erdoor of word je erachter geplakt! (6); 7. Om de spil van een schild (6). OPLOSSINGEN VAN GISTEREN Cryptogram HORIZONTAAL: 1. Zwerfkei; 4. etcetera; 6. kaap; 8. oertaal; 9. talk; 10. naturist; 11. pleister. VERTICAAL: 1. Zeerot; 2. reebok; 3. kleuren; 5. apartje; 6. kloris; 7. Potter. Zweeds -d-f-a-bgetroffen -tui-levi gelei-elp -c-tnv-oatm-gerei -iet-rein oversteek -eli-etna LEGENDE BRAINSNACK SUMBRERO Kakuro & Sumbrero Kakuro van gisteren Welk zaaipatroon (1-4) volgt de logica van de vier daarboven afgebeelde patronen? Bij onderstaande kakuro vormen de getallen in de zwarte driehoekjes de som van cijfers van 1 tot en met 9, die horizontaal of verticaal in de aangrenzende vakjes worden ingevuld. De Sumbrero links is een drieweg-kakuro waarbij de getallen in de driehoekjes de som vormen van cijfers, die verticaal of diagonaal in de aangrenzende witte vakjes moeten worden ingevuld. De 0 doet helemaal niet mee. Per som mag elk cijfer maar één keer voorkomen. Dus bijvoorbeeld: 4=1+3 of 3+1, maar niet 0+4, 4+0 of Sumbrero van gisteren SUDOKU SUDOKU SUDOKU KAKURO LETTERMATCH - 54 Bij onderstaande opgave zijn de letters van een woord in twee stukken gesplitst. De gedeelten in reeks A zijn in de juiste volgorde blijven staan, de afgesplitste delen staan in reeks B door elkaar. Doel van dit spel is de afbeeldingen uit reeks B in te kleuren in de afbeeldingen uit reeks A, zodat de letters dan samen een woord vormen. Welk woord is dat? Hierboven staan de letters van het alfabet afgebeeld zoals ze in dit spel gebruikt worden. Opl. vorige: A1/B3 A2/B1 A3/B2 A4/B7 A5/B4 A6/B6 A7/B5 Voorbeeld: + = Puzzelland LEZERS COLUMN Wildplassen Sandra Israel Het landschap vervuilt door wildplassers. Twee keer deze week stond ik er met de neus bovenop. De eerste keer ontdekte ik een zeikerd naast het bushuisje. De tweede keer betrapte ik iemand met hoge nood in de berm langs de weg. Eerlijk gezegd zag ik eerst de enorme straal, die zo vanuit de berm, over het fietspad in de graspollen kletterde. Mijn mond viel open van verbazing. Niet dat ik nog nooit een plassende man heb gezien. Maar zo vlak langs de weg, met je gulp open je behoefte doen. Neem me niet kwalijk. Dat gaat te ver. Ik trek toch ook niet mijn broek naar beneden en laat mijn plas lopen? Ja, maar dat is ook raar, hoor ik u denken. Een vrouw langs de weg, met haar broek op de knieën. Een man met zijn handen in de gulp niet dan? Toch bedraagt de boete voor wildplassen 75 euro. Geen kleine boodschap. Maar op het moment dat iemand het nodig vindt zijn behoefte lang de weg te laten stromen, is er geen agent in de buurt. Of toch wel. Zoals die ene wildplasser, die voor de kantonrechter moest verschijnen. Hij werd uiteindelijk vrijgesproken, omdat er geen bewijs genoeg was. Op het moment suprême kwam er geen druppel uit, beweerde Manneke Pis. Kom op zeg. Als je daar met je broek open staat, is dat niet om Willy even een luchtje te laten scheppen. Het hele gebeuren laat me wel terugdenken aan het moment, dat onze dochter als peutertje ontdekte dat mannen anders plassen dan vrouwen. Die plast met de vinger, riep ze verbaasd toen ze haar vader voor de wc-pot zag staan. Inderdaad, mannen plassen met de vinger. En soms zakken hun hersens ook nog in de onderbroek. Dus heren, houd de vinger in de broek en de hersens bedekt! Dat geeft een smetteloos uitzicht en een schoner landschap. 1

19 Perspectief 19 VANDAAG: BOEKEN Nieuwe Romeinen Kaders Koran De EU wordt door de VS vaak afgeschilderd als tandeloze tijger, maar auteur Parrag Khanna betuigt in The Second World dat Europa goed bezig is in de strijd om de tweede wereld. Sterker nog, Europa is net het Romeinse Rijk maar dan een waarbij iedereen Mohammed als mens en de Koran in een leesbaar jasje. Kader Abdolah biedt het allemaal in De Koran en De Boodschapper, het Heilige Boek. Mijn geloof in de mens is dieper dan ooit. Ik denk dat wie mijn vertaling leest denkt: gaat hier nou al die ophef zich vrijwillig aanmeldt. 20 over? 22 Dagboek van Nefret Een kinderboek over de machtigste vrouw van Oud-Egypte, Cleopatra, geschreven door de ogen van haar dienstmeid: is dat wat? De jonge Wessel Poorthuis bekeek het werkje kritisch. Eigenlijk is het net een geschiedenisboek, maar dan anders en met mooiere platen erin. 23 KICK SMEETS De wet van Scholten Het duurde acht jaar voor er eindelijk weer eens een roman uit zijn vingers kwam. En ja, die gaat ook over zijn familie. Zo n amateur ben ik dan wel weer. up21

20 20 Perspectief. De Zwarte Doos. Ik heb enthousiaste meelezers nodig Hoe haalt de schrijver het boek uit zijn hersens? De Pers vraagt spraakmakende auteurs naar hun succesformule en kraakt de code. Vandaag: Nina Siegal. Deze week verschijnt haar eerste chicklit-roman Up & Down bij Truth & Dare. Hans van Willigenburg Je bent een drukke journaliste. Waar haal je de tijd vandaan voor een boek? Tijd stelen, dát is de kunst. Dat moet je leren. Hoe steel je tijd? Op een gegeven gebeurt het gewoon dat je vanwege schrijfdrang even geen opdrachten aanneemt. Dan gun je jezelf een lang weekend om een hoofdstuk uit te werken. Als je dan merkt dat de wereld niet vergaat en je rondt het hoofdstuk mooi af, voelt dat heel goed. Want als journalist ben ik gewend aan een moordend tempo. Nina Siegal steelt de tijd. JEREMY HOBBS Het idee dat schrijven een serene bezigheid zou moeten zijn, is typisch Europees. Niet? Misschien wel. Maar toen ik de beroemde Iowa Writers Workshop in Iowa City volgde, was ik blij dat er daar zo goed als niets te doen is. En ook al is het een gigantisch cliché: ik heb daar echt geleerd om achter mijn bureau te blijven zitten. En de leergierige sfeer tussen studenten, alles willen lezen en daar vervolgens over discussiëren Dat had ik nooit willen missen! Is dat een exclusieve workshop? Héél erg! Toen ik daar werd aangenomen, ging ik helemaal uit mijn dak. Als ik nu nog denk aan de brief waarin stond dat ik werd toegelaten, krijg ik nóg kippenvel. Er meldden zich zo n achthonderd mensen aan, en maar 25 konden er meedoen. Beste docent? Zonder twijfel: John Irving. Heb je een bepaalde schrijfmethode? Belangrijk is dat ik mensen om me heen verzamel die enthousiast meelezen. Zodat je je alleen al door hen gedwongen voelt om door te gaan met het verhaal. Trek je je iets aan van wat ze zeggen? Als ze heel erg moeten lachen of gretig de bladzijden omslaan, weet ik vrij zeker dat ik goed zit. En als ze gapen? Haha! Dat doen ze niet, hoor. Maar als 80 procent van mijn meelezers een bepaalde verhaallijn niet snapt, is de kans groot dat ik m eruit haal. Schrijven als democratisch proces. Ik zie het liever zo: vijf of tien mensen weten meer dan één. 1 De snelgroeiende rijkdom in India maakt het land tot een aantrekkelijke afzetmarkt. PETER DENCH/CORBIS Non-fictie Parrag Khanna s visie Driestrijd om landen uit de tweede wereld Orwells 1984 is eindelijk bereikt met Europa, VS en China in de rollen van de eeuwig strijdende superstaten Oceania, Eurasia and Eastasia, aldus Parag Khanna in The Second World. Jacco Kroon NEW YORK Haal de lauwerkransen uit de kast: Brussel is het Rome van de 21e eeuw, de hoofdzetel van het uitgestrekte Europese Rijk. Net als het Romeinse Rijk een slordige 2000 jaar geleden, is de unie een lappendeken van regio s en culturen met grofweg dezelfde regels en instituties en kan onderlinge handel ongestoord plaatsvinden. De EU is zelfs superieur, vindt Parag Khanna, schrijver van The Second World. Terwijl de Romeinen nog wel eens een legioen op pad stuurden om gebiedsuitbreiding te forceren, staan.. RECENSIE FIETSCOLUMNS IN HET HOOFD VAN PEDRO Alex Boogers Peletonpost van Pedro Horrillo is een een verzamelbundel van zijn columns en stukken die hij schreef voor de Spaanse krant El País. Voor lezers die geen fan zijn van de De Tour : Horrillo was een renner voor de Rabobankploeg, erbij gehaald door Erik Breukink, om de sprint aan te trekken voor landgenoot Oscar Freire. Voor fans en aspirant-unieleden in de rij om zich in de mal van Brussel te persen. Khanna is een verrassende, zij het wat eenzame, cheerleader van het Europese project in een tijd van wijdverbreide euroscepsis in Europa zelf. Onder zijn collega s en politici in Washington is het enthousiasme nog dunner gezaaid: als men al de moeite neemt woorden aan de EU vuil te maken, is dat meestal om haar als tandeloze tijger neer te zetten met te weinig soldaten en teveel welzijnswerkers. Een groot Europees leger is echter nergens voor nodig, vindt Khanna. De economische kracht van de EU fungeert als uithangbord. Landen doen graag water bij de wijn om toegang te krijgen tot de Europese markt of de stroom Europees investeringsgeld op gang te houden. De EU speelt hierop in door de wortel van lidmaatschap of goede handelsbetrekkingen op te houden, in ruil voor concessies bewonderaars is deze bundel een venster in het leven van een bijzondere renner. Maar de verzamelbundel is meer: het toont hoe een sporter omgaat met winst, verlies en schijnbaar onoverkoombare obstakels. Horrillo herbergt onverenigbare talenten in zichzelf. Dan is hij weer de fanatieke sporter die over het wielrennen schrijft, over de randverschijnselen, over de controverses rond dopinggebruik, dan weer is hij de filosoof, de schrijver, die met een beschouwelijke blik naar zichzelf, zijn sport, en zijn collega-sporters kan kijken. In het voorwoord schrijft Marije Randewijk van de Volkskrant dat.. Nieuwe site voor Nieuw Amsterdam (1) Uitgeverij Nieuw Amsterdam heeft een nieuwe website gepresenteerd. Opvallend voor een boekenuitgever is de aandacht voor interactiviteit op de site. Zo is er veel ruimte voor reacties van lezers. op het gebied van mensenrechten of toegang tot olie en gas. Bovendien, als één land heeft bewezen dat militaire macht alleen krachteloos is, zijn het de Verenigde Staten, zegt Khanna. Het spierballenvertoon na 9/11 heeft de stabilisatie van Irak en Afghanistan en succesvolle bestrijding van mondiaal terrorisme geen stap dichterbij gebracht. Wat de VS missen, is een wervende boodschap. Khanna noemt het tekenend voor de erosie van de American Dream dat de VS internationaal zo vaak alleen staan. Dit gebrek aan sexappeal kan de VS behoorlijk gaan opbreken in de nieuwe geopolitieke situatie die The Second World uiteenzet. Khanna beschrijft een wereld waarin drie multiculturele Rijken van nagenoeg gelijke sterkte om de macht strijden: Europa, China en de VS. De geografie van de drie blokken is echter geen gegeven, maar hangt af van de mate van succes de combinatie der dingen maakt wie Horrillo is. Dat klopt: Peletonpost is een boek van een sporter, schrijver, filosoof. Het een niet minder dan het ander. Pedro Horrillo, Peletonpost, Uitgever Amstel Sport.. Nieuwe site (2) Ook zal nieuwamsterdam. nl aan uitgaven gerelateerde filmpjes vertonen.

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Staden voor de oorlog STA_07 De Speyhoek in Staden, voor de oorlog. Iedereen komt naar buiten voor de fotograaf. Moeders met lange rokken en grote schorten, vaders

Nadere informatie

De Wandeling. Drie toevallige verhalen over discriminatie. voor de leerling. naam : klas : Artikel 1 Overijssel Stichting Synagoge Enschede

De Wandeling. Drie toevallige verhalen over discriminatie. voor de leerling. naam : klas : Artikel 1 Overijssel Stichting Synagoge Enschede De Wandeling Drie toevallige verhalen over discriminatie voor de leerling naam : klas : Artikel 1 Overijssel Stichting Synagoge Enschede De Wandeling Zo op het oog drie heel verschillende mensen. Mensen

Nadere informatie

MODULE V. Ben jij nou Europees?

MODULE V. Ben jij nou Europees? MODULE V Ben jij nou Europees? V.I Wat is Europees? Wat vind jij typisch Europees? En wie vind jij typisch Europees? Dat zijn moeilijke vragen, waarop de meeste mensen niet gelijk een antwoord hebben.

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 25 (29-06)

De Bijbel open 2013 25 (29-06) 1 De Bijbel open 2013 25 (29-06) Vandaag bespreken we een vraag die ik kreeg over 1 Koningen 2. Daarin gaat het over de geschiedenis van Adonia, een oudere broer van Salomo, die zojuist koning was geworden.

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

B. Geef aan om welke soort vluchtelingen het gaat: 1) Zij zijn een bedreiging voor de macht van politieke leiders en worden daarom gestraft.

B. Geef aan om welke soort vluchtelingen het gaat: 1) Zij zijn een bedreiging voor de macht van politieke leiders en worden daarom gestraft. Vluchtelingen Inleiding: De afgelopen weken was de zeventienjarige Angolese asielzoeker Mauro Manuel veel in het nieuws. Als negenjarig jongetje werd hij door zijn ouders in 2002 naar Europa gestuurd.

Nadere informatie

LES 13. Oorlogen, oorlogen en nog eens oorlogen. Lees. Lees "Oorlogen, oorlogen en nog eens. Schrijf de power text op een kaart of een

LES 13. Oorlogen, oorlogen en nog eens oorlogen. Lees. Lees Oorlogen, oorlogen en nog eens. Schrijf de power text op een kaart of een LES Oorlogen, oorlogen en nog eens oorlogen Heb je wel eens ruzie gehad? Misschien heb je geschreeuwd tegen je broer of zus. Of was je boos op iemand op school. Of misschien heb je twee mensen zien vechten.

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Wie is dat? thema. Hoe heet jij? Ik weet het niet! Beatriz. Marco. Hallo, ik heet Jürgen. Dag mevrouw. Dag meneer. Hoi! Ik heet Bushra. En jij?

Wie is dat? thema. Hoe heet jij? Ik weet het niet! Beatriz. Marco. Hallo, ik heet Jürgen. Dag mevrouw. Dag meneer. Hoi! Ik heet Bushra. En jij? thema 1 Ik weet het niet! 1 Hoe heet jij? Beatriz Hoe heet jij? Ik heet Jürgen. Dag meneer. Dag mevrouw. Hallo, ik heet Jürgen. Hoi! Ik heet Bushra. En jij? Jürgen, dit is Lei San. Leuk met je kennis te

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

voor team 2 Tandarts Arts Vredesactivist Christen Chauffeur Moslim Stewardess Fabrieksarbeider Bakker Bankmedewerker Tandarts Arts Christen

voor team 2 Tandarts Arts Vredesactivist Christen Chauffeur Moslim Stewardess Fabrieksarbeider Bakker Bankmedewerker Tandarts Arts Christen voor team 1 Tandarts Arts (boren / foto / trekken / assistente) (spreekuur / medicijnen / klachten / onderzoek) Christen Vredesactivist (Jezus / dienen / bijbel / bidden) (laten we erover praten / betoging

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-13-2-b Bijlage VMBO-KB 2013 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-13-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een prentbriefkaart uit 1908 Dit is Kenau, die in 1573 in Haarlem

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

Samen eenzaam. Frida den Hollander

Samen eenzaam. Frida den Hollander Samen eenzaam Samen eenzaam Frida den Hollander Tweede editie Schrijver: Frida den Hollander Coverontwerp: Koos den Hollander Correctie: Koos den Hollander ISBN:9789402122442 Inhoud Inleiding 1 Ik ben

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie

Werkbladen bij uitzending schooltv Docenteninformatie Docenteninformatie Deze werkbladen horen bij het Schooltv-programma Vrijheid. Aan de hand van de Four Freedoms van president Roosevelt komen verschillende aspecten van vrijheid aan bod. Het programma is

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10

Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Ontmoetingskerk - Laren NH - 20 april 2014 - Pasen Mattheüs 28: 1-10 Zondagsnacht, terwijl soldaten op wacht staan bij het graf, komt er een luide stem uit de hemel. Ze zien hoe de hemelen zich openen

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

De politieke veranderingen van de sjiieten voor en na de Baathpartij

De politieke veranderingen van de sjiieten voor en na de Baathpartij De politieke veranderingen van de sjiieten voor en na de Baathpartij De Sjiieten van Irak Irak is een land dat bestaat uit verschillende etnische en religieuze groeperingen. De Sjiieten vormen 60%, de

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. temperatuur is er min twintig. De harde wind maakt het nog kouder. Daardoor voelt het als min vijftig.

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. temperatuur is er min twintig. De harde wind maakt het nog kouder. Daardoor voelt het als min vijftig. PrO -weekkrant Week 02 januari 2014 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 6-12 januari 2014 Eenvoudig Communiceren Winterweer in Amerika Foto: Shutterstock Foto: Shutterstock In grote delen van Amerika

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie

Stem dan ChristenUnie. André Rouvoet ChristenUnie Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 22 november. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Theo van Gogh Inhoud Inleiding Wie was Theo v. Gogh De moord De dader Hirshi Ali Extra informatie Hoofdstuk 1 : Wie was Theo van Gogh Den Haag 23 juli 1957, Theo van Gogh wordt geboren. De schilder Vincent

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt lezing oude testament (lector) Jesaja 58, 1-10 lied Liedboek 537, 1. 2. Zo spreekt de Heer die ons... lezing nieuwe testament (lector) Lukas 20, 9-19 lied Liedboek

Nadere informatie

Is Marokko islamitisch genoeg?

Is Marokko islamitisch genoeg? Page 1 September 7, 2007 Is Marokko islamitisch genoeg? SAMENVATTING: Grote kans dat de islamitische PJD vandaag de Marokkaanse verkiezingen wint. De partij wil een herwaardering van de islamitische waarden,

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij?

Nederland. Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Welke bekende persoon is er altijd bij? Nederland Op welke dag is deze foto gemaakt?.. Waar? (vul in) Op de. in (plaats) Waarom zijn al die mensen daar?... Welke bekende persoon is er altijd bij?. Hoe heet het meisje rechts? Haar moeder viert

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Vrienden van de Voetveren. Verenigingsnieuws. Verennieuws 9 maart 2015 (bladz. 1) Jaarstukken. Binnenkort ALV. Vrijwilligers gevraagd

Vrienden van de Voetveren. Verenigingsnieuws. Verennieuws 9 maart 2015 (bladz. 1) Jaarstukken. Binnenkort ALV. Vrijwilligers gevraagd (bladz. 1) Verenigingsnieuws Jaarstukken Vorige jaren werden de jaarstukken vaak al in februari verstuurd. Dat had te maken met het feit dat de ALV al begin april plaatsvond. Aangezien de ALV dit jaar

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Als wij Pinksteren vieren, dan vieren we toch ook dat de boodschap van Gods liefde wereldwijd rondgaat. Dat we in het

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Werkbladen basisonderwijs. Naam leerling:

Werkbladen basisonderwijs. Naam leerling: Werkbladen basisonderwijs Naam leerling: Inhoud: Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij de film Jerusalem. Een film die gaat over Jeruzalem, een van de oudste steden ter wereld. Ontdek waarom Jeruzalem

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

16 november 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs

16 november 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs 16 november 2015 Onderzoek: Veiligheidsgevoel na aanslagen Parijs Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam Leerlingen handout stadswandeling Amsterdam Groep 1: de Surp Hoki Armeens Apostolische kerk Adres: Kromboomsloot 22, Amsterdam Namen leerlingen: In deze handout staat alle informatie die je nodig hebt

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545 Over Willem Willem krijgt op 11-jarige leeftijd door het overlijden van een neef een grote erfenis. Daar hoort ook bij dat hij verhuist van zijn ouders in de naar de grote stad. Daar wordt hij opgevoed

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie