Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang uitgave 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1"

Transcriptie

1 Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang uitgave 1

2 Bij PwC in Nederland werken ruim mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen en drie verschillende invalshoeken: Assurance, Tax & HRS en Advisory. We leveren sectorspecifieke diensten en zoeken verrassende oplossingen, niet alleen voor nationale en internationale ondernemingen, maar ook voor overheden en maatschappelijke organisaties. PwC firms leveren sectorspecifieke diensten op de gebieden Assurance, Tax & HRS en Advisory om waarde toe te voegen voor klanten. Meer dan mensen in 158 landen in firms binnen het PwC-netwerk delen hun gedachten, ervaringen en oplossingen om nieuwe perspectieven en praktische oplossingen te ontwikkelen. 2 Spotlight Jaargang uitgave 1

3 Inhoud Woord vooraf - Waar ligt u wakker van? 4 De snel veranderende wereld brengt risico s met zich mee. De crisis leert ons dat zaken die voorheen geen risico vormden nu ineens een negatieve impact hebben. Een risicoanalyse maken is geen sinecure. De jaarverslaggeving geeft een uitgelezen mogelijkheid om risico s met alle belanghebbenden te communiceren. Huub Wüst Wet op het accountantsberoep: beperking andere dan controlediensten en verplichte kantoorroulatie 6 De Wet op het accountantsberoep regelt de formele oprichting van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, maar beperkt ook het leveren van andere dan controlediensten en verplicht kantoorroulatie bij organisaties van openbaar belang. De gevolgen hiervan zijn verduidelijkt in een NBA Alert. Peter Veerman en Lisette van der Weijden De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? 10 Naar verwachting komt in het eerste kwartaal van 2013 een tweede voorstel voor nieuwe verslaggevingregels van leaseovereenkomsten. De oorspronkelijke voorstellen waren te complex. Inmiddels heeft de IASB water bij de wijn gedaan. Maar het uitgangspunt blijft dat alle leaseverplichtingen straks op de balans komen. Rik van Hal en Jay Tahtah Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting 18 IAS 39 geeft aan wat de spelregels zijn voor de waardering tegen reële waarde in geval van hedge accounting. Het is geen eenvoudige standaard. De huidige bijzondere marktomstandigheden doen daar een schepje bovenop. De IASB is bezig met een project om de IAS 39 te vervangen, maar tot die tijd moet de onderneming IAS 39 toepassen voor hedge accounting en hedge-accountingineffectiviteit. Kees-Jan de Vries IFRS 13: waarderingsuitdaging voor ondernemingen in Invoering variabele-normvergoeding heeft invloed op verslaggeving instellingen in langdurige zorg 28 Tot voor kort was de vergoeding voor kapitaallasten gegarandeerd door het Ministerie van VWS. Met ingang van 2012 geldt een variabele-normvergoeding per cliënt per dag. Deze wijziging brengt veel risico s met zich mee. Reden voor PwC om te onderzoeken hoe in 2011 verslag is gedaan over deze nieuwe kapitaallastenrisico s in de jaarrekeningen van instellingen in de langdurige zorg. Inge Oudhuis Toename van derivaten in de langdurige zorg 36 In aansluiting op het artikel hiervoor, Invoering variabelenormvergoeding heeft invloed op verslaggeving instellingen in langdurige zorg, behandelt dit artikel het toegenomen gebruik van derivaten door instellingen in de langdurige zorg. Inge Oudhuis Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren 40 Sinds 1 januari 2013 kan de onderneming haar aangiften IB en VpB alleen nog maar in SBR doen: Standard Business Reporting. Om SBR te laten slagen, is samenwerking van alle betrokkenen in de rapportageketen nodig. Daarom heeft de overheid het SBR Programma geïnitieerd. Willem Geijtenbeek Kort nieuws 46 RJ-Uiting Crisisheffing RJ-Uiting Verwerken van kortingen op pensioenaanspraken c.q. pensioenrechten RJ-Uiting Wet bestuur en toezicht RJ-Uiting Kostprijs-hedgeaccounting onder RJ 290 IFRS-standaarden goedgekeurd NBA Alert ziekenhuizen Wet op het accountantsberoep aangenomen EU-actieplan ondernemingsrecht en corporate governance Nieuwe gedragscode VGBA voor accountants IFRS 13 legt uit hoe de reële waarde bepaald moet worden. Voor ondernemingen ligt hier een uitdaging, want het kredietrisico moet in de berekening worden meegenomen. In de berekening van derivaten wordt niet alleen het risico van de tegenpartij meegenomen maar verwerkt de onderneming ook haar eigen kredietrisico. Jeffrey Bollebakker en Tom Hagenaars

4 Woord vooraf Waar ligt u wakker van? Heeft u dat ook weleens? U wordt s nachts wakker van een probleem dat ineens in zijn volle omvang helder wordt. En weer inslapen lukt alleen maar als u het op een klein papiertje heeft geschreven. In deze Spotlight een aantal bijdragen van collega s over onderwerpen die momenteel veel aandacht opeisen. Niet alleen van verslaggevingdeskundigen, maar ook van het bredere publiek. De kranten staan er de laatste tijd vol van. Waren het voorheen vooral bedrijven in de financiële wereld en bedrijven die aan de beurs genoteerd staan die op de voorpagina s stonden, de laatste tijd ook uit de publieke sector. Zou het morgen ook uw organisatie kunnen zijn? De snel veranderende wereld brengt risico s met zich mee. Dat de waarde van vastgoed kon dalen wisten we allemaal, maar dat het zo stevig en snel kon gaan, hadden we misschien niet bedacht. En weet ú of het einde al in zicht is? En de renteontwikkeling? Twintig jaar geleden vonden we het normaal dat de hypotheekrente rond de 10 procent schommelde en dat een spaarrekening nog een procent of 6 tot 8 gaf. Ik denk dat we nu beginnen te lachen als iemand die suggestie zou doen. Om maar te zwijgen van de effecten op de pensioenfondsen, die nu massaal besluiten de uitkeringen te verlagen. Ook het politieke klimaat kan snel veranderen, waardoor overheidsafhankelijke bedrijven en instellingen van vandaag op morgen door één besluit hun inkomsten zien teruglopen, zoals de kinderopvang recent heeft ervaren. De crisis leert ons dat zaken die voorheen geen risico vormden nu ineens een negatieve impact hebben. Die risico s zitten niet alleen besloten in activa en passiva op de balans, maar ook in de toekomstige kasstromen van uw onderneming. En ze liggen ook besloten in contracten die in een goede tijd zijn aangegaan, in een fase waarin de kans op een negatieve ontwikkeling door de meeste mensen als miniem is ingeschat. Waren de kleine lettertjes klein omdat ze niet belangrijk werden gevonden, ze niet als erg waarschijnlijk geacht werden zich te materialiseren, of zijn ze wellicht bewust klein gehouden? Deze kleine lettertjes blijken ineens vervelende consequenties te hebben. En waar ligt u nog meer s nachts wakker van? Wat zou u vervelend vinden om morgen op de voorpagina van de krant te lezen? Een risicoanalyse maken is geen sinecure. Enerzijds is het niet eenvoudig om alle risico s die op een onderneming af komen te overzien. Het is zaak veel belanghebbenden hierbij te betrekken. Anderzijds is het zaak realistisch in te schatten welke effecten dergelijke risico s op de onderneming of instelling kunnen hebben. Een sensitiviteitsanalyse kan helderheid scheppen. Als de risico s eenmaal in kaart zijn gebracht kan de beheersing hierop worden ingericht. Stelt u zich voor dat u het wel allemaal bedacht heeft, maar de risico s niet met alle belanghebbenden heeft gedeeld. Was dat achteraf wellicht niet beter geweest? De jaarverslaggeving geeft een uitgelezen mogelijkheid om risico s met alle belanghebbenden te communiceren. Het streven naar volledigheid in de verslaggeving maakt het voor de lezers ervan waarschijnlijk niet inzichtelijk en leidt af van de echt belangrijke risico s, maar het is wel een basis om een goede selectie te maken. Door de belangrijke risico s te koppelen aan de strategie van de onderneming en vervolgens de rapportage over de businessuitkomsten hierbij aan te laten sluiten, ontstaat een consistent geheel. Die uitkomsten kunnen zowel een kwalitatieve, een kwantitatieve als een financiële en niet-financiële focus hebben. U neemt de lezer op deze manier mee in uw denken over de besturing van de onderneming en de manier waarop u risico s te lijf gaat. Uiteindelijk gaat het erom dat de belanghebbenden vertrouwen in uw onderneming hebben en gewaarschuwd zijn voor eventuele tegenvallers. Ik wil niet zeggen dat een goede risicoanalyse of een goed jaarverslag te vergelijken is met dat kleine papiertje aan het begin van dit Woord vooraf. Het betekent ook zeker niet dat u, nadat u de risico s helder in kaart heeft gebracht, rustig achterover kunt gaan leunen. Maar hopelijk draagt het wel bij aan een goede nachtrust. Huub Wüst, hoofd vaktechnisch bureau (National Office) - Assurance 4 Spotlight Jaargang uitgave 1

5 Spotlight Jaargang uitgave 1 5

6 Wet op het accountantsberoep: beperking andere dan controlediensten en verplichte kantoorroulatie De Wet op het accountantsberoep regelt de formele oprichting van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, maar beperkt ook het leveren van andere dan controlediensten en verplicht kantoorroulatie bij organisaties van openbaar belang. De gevolgen hiervan zijn verduidelijkt in een NBA Alert. Peter Veerman - vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Lisette van der Weijden - vaktechnisch bureau (National Office), Assurance 1. Wet op het accountantsberoep NBA formeel opgericht Op 11 december 2012 is de Wet op het accountantsberoep (Wab) vastgesteld. Deze wet is van kracht per 1 januari 2013 en regelt de formele oprichting van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants (NBA): een fusie tussen het Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA) en de Nederlandse Orde van Accountants- Administratieconsulenten (NOvAA). Spotlight nummer 4/2012 De Wab vervangt de Wet op de Registeraccountants (WRA) en de Wet op de Accountants-administratieconsulenten (WAA). In Spotlight nummer 4/2012 is al uitgebreid stil gestaan bij de gevolgen van deze fusie. Daarom wordt hier in dit artikel geen verdere aandacht aan besteed. Wab meer dan alleen formele oprichting NBA Met de vaststelling van de Wab zijn ook vier amendementen aangenomen: verplichte kantoorroulatie; scheiding controlediensten en andere werkzaamheden; melding voorgenomen accountantsbenoeming door de opdrachtgever; uitbreiding uitwisseling toezichtinformatie binnen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) (opheffing van de zogenoemde Chinese walls ). Organisaties van openbaar belang (OOB): ondernemingen met aan een Europese beurs genoteerde effecten; banken; verzekeringsmaatschappijen. Alleen van toepassing op OOB s De wetsaanpassingen als gevolg van de eerste drie amendementen hebben in principe geen consequenties voor alle andere ondernemingen dan organisaties van openbaar belang (OOB s), behalve wanneer deze ondernemingen onderdeel zijn van een groep waarvan een OOB deel uitmaakt. Het vierde amendement raakt uitsluitend beursgenoteerde vennootschappen. 6 Spotlight Jaargang uitgave 1

7 Invloed op accountantsorganisaties Vooral de bepalingen met betrekking tot verplichte kantoorroulatie en de scheiding van controlediensten en andere werkzaamheden kunnen van grote invloed zijn op accountantsorganisaties die werkzaamheden uitvoeren bij een OOB. Deze bepalingen zijn uitgewerkt in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) met als doel de onafhankelijkheid van de controlerend accountant van OOB s te verhogen. In de hoofdstukken 2 en 3 wordt verder ingegaan op deze bepalingen en de gevolgen daarvan. De laatste twee amendementen, melding voorgenomen benoeming accountantsorganisatie en de opheffing van de Chinese walls, zullen in de regel minder grote gevolgen hebben voor zowel accountantsorganisatie als onderneming. Melding voorgenomen benoeming accountant De OOB moet de voorgenomen benoeming van een accountantsorganisatie voortaan melden bij de AFM, tegelijkertijd met het melden van de voorgenomen benoeming aan de algemene vergadering van aandeelhouders. De minister van Financiën stelt bij ministeriële regeling nadere regels over deze mededeling. Het is nog niet duidelijk wat de betekenis van deze nieuwe verplichting zal zijn. Opheffen van Chinese walls Met de invoering van de Wab zijn ook de Chinese walls tussen de verschillende afdelingen van de AFM opgeheven. De AFM heeft verschillende afdelingen die ieder afzonderlijk toezichthouder zijn op een ander gebied. Het is nu mogelijk om bijvoorbeeld informatie die is verkregen uit hoofde van het toezicht op financiële verslaggeving te gebruiken bij het toezicht op accountantsorganisaties en andersom. Interpretatie verduidelijkt in NBA Alert De formulering van de wet met betrekking tot de verplichte kantoorroulatie en de scheiding tussen controlediensten en overige werkzaamheden alsmede de uitleg die hieraan is gegeven tijdens de behandeling in het parlement (wetsgeschiedenis) hebben geleid tot vragen bij accountantsorganisaties en het bedrijfsleven. Als reactie hierop heeft de NBA de NBA Alert Scheiding controlediensten en andere werkzaamheden en verplichte kantoorroulatie (Alert) uitgebracht, waarin wordt beoogd antwoorden te geven op de belangrijkste vragen. 2. Scheiding controlediensten en andere werkzaamheden In de wet is alleen het volgende opgenomen: De accountantsorganisatie die wettelijke controles verricht bij een organisatie van openbaar belang, verricht naast controlediensten geen andere werkzaamheden voor die organisatie. Controlediensten Maar wat wordt er nu verstaan onder controlediensten? In een toelichting op de wet is een opsomming gegeven van werkzaamheden die nog wél mogen. Door de minister van Financiën en de Eerste Kamer is verduidelijkt dat het hier gaat om controlediensten gericht op het verstrekken van zekerheid over de door de gecontroleerde cliënt verstrekte informatie ten behoeve van de externe gebruikers van deze informatie en de raad van commissarissen. Bij de afweging of een controledienst wel of niet is toegestaan moet er dus getoetst worden aan drie kernelementen: verstrekken van zekerheid; door de gecontroleerde cliënt verstrekte informatie; ten behoeve van externe gebruikers of de raad van commissarissen. Alle werkzaamheden uitgevoerd door een accountantsorganisatie die de wettelijke controle verricht bij een OOB die niet voldoen aan deze criteria, zijn niet meer toegestaan. Overgangstermijn van twee jaar Het verbod op het verlenen van andere werkzaamheden dan controlediensten is van Samenvatting Met de vaststelling van de Wab is de formele oprichting van de NBA per 1 januari 2013 een feit en zijn de WRA en de WAA vervangen door de Wab. Aanname van de Wab betekent echter ook dat levering van andere dan controlediensten aan organisaties van openbaar belang (OOB s) door de accountantsorganisatie die de wettelijke controle verricht, wordt beperkt en dat per 1 januari 2016 kantoorroulatie bij OOB s verplicht wordt na acht achtereenvolgende jaren. In dit artikel wordt ingegaan op de gevolgen van deze nieuwe bepalingen. De gevolgen van de oprichting van de NBA zijn al behandeld in een eerder artikel. toepassing met ingang van 1 januari 2013, tegelijk met het inwerking treden van de Wab. Daarbij geldt er een overgangstermijn van twee jaar voor opdrachten die al zijn verstrekt en contractueel zijn vastgelegd vóór 1 januari Deze diensten moeten dan wel uiterlijk op 31 december 2014 zijn beëindigd. Toegestane controlediensten door NBA vertaald naar NV COS De nieuwe wetgeving blinkt niet uit in duidelijkheid. Om een uniforme wijze van interpretatie van de nieuwe wet door accountants te bevorderen heeft de NBA in haar Alert een vertaalslag gemaakt naar de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden (NV COS). In figuur 1 is weergegeven welke werkzaamheden, naar het oordeel van de NBA, in combinatie met de wettelijke controle bij een OOB nog wel mogen worden uitgevoerd. Spotlight Jaargang uitgave 1 7

8 Figuur 1. Toegestane werkzaamheden NV COS Het samenstellen van jaarrekeningen (Standaard 4410) bij een OOB is dus bijvoorbeeld niet meer toegestaan. Het zal in veel gevallen nodig zijn de specifieke omstandigheden van een casus te beoordelen om te bepalen of een bepaalde niet-controledienst wel of niet is toegestaan. De accountantsorganisatie zal de afweging moeten documenteren. Verbod niet alleen van toepassing voor accountantsorganisatie en OOB De wet spreekt over de accountantsorganisatie. Maar volgens de Alert moet dit breder worden uitgelegd en zou het verbod ook gelden voor de andere onderdelen (zoals de belastingadviespraktijk) van het Nederlandse netwerk van een accountantsorganisatie. Daarnaast is het verbod ook van toepassing bij Nederlandse verbonden derden van de OOB. Volgens de onafhankelijkheidsvoorschriften van de NBA zijn dit natuurlijk of rechtspersonen die feitelijk beleidsbepalend zijn in de OOB, dan wel invloed van betekenis kunnen uitoefenen op het zakelijke en financiële beleid van die OOB, alsmede de entiteiten waarin de OOB feitelijk beleidsbepalend is, dan wel invloed van betekenis kan uitoefenen op het zakelijke en financiële beleid. NV COS Standaard Opdrachten tot controle van historische financiële informatie Opdrachten tot beoordeling van historische financiële informatie Assurance-opdrachten anders dan opdrachten tot controle of beoordeling van historische financiële informatie Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot financiële informatie Bron: NBA Alert 27 Scheiding controlediensten & andere werkzaamheden en verplichte kantoorroulatie 4400 Extraterritoriale werking De Alert verduidelijkt de Wab op een aantal punten, maar geeft nog geen definitief antwoord op alle vragen. Het belangrijkste aspect dat vooralsnog onduidelijk is, betreft de grensoverschrijdende effecten van de Wab: heeft het verbod op het verrichten van andere dan controlediensten bij OOB s ook betrekking op buitenlandse onderdelen van het netwerk van de accountantsorganisatie? Om deze vraag te kunnen beantwoorden voert de NBA in overleg met de Autoriteit Financiële Markten (AFM) nog nader onderzoek uit. Wanneer dit onderzoek zal worden afgerond is vooralsnog niet bekend. Er is namelijk een artikel in de Europese Richtlijn 2006/43/EG (Achtste Richtlijn) dat bepaalt dat lidstaten bij de wettelijke controle van een geconsolideerde jaarrekening met betrekking tot die controle geen aanvullende verplichtingen mogen opleggen aan een wettelijke auditor of auditkantoor in een andere lidstaat van de Europese Unie die de wettelijke controle van een dochteronderneming uitvoert. Onder deze verplichtingen vallen ook onafhankelijkheidsverplichtingen. Maar er lijken onafhankelijkheidsregels in andere landen (bijvoorbeeld Frankrijk) te zijn die wel grensoverschrijdende effecten impliceren. De AFM zal niet handhavend optreden op dit onderdeel zolang het onderzoek loopt. Dit lijkt ook niet mogelijk, gezien er op dit punt nog geen (nieuw) normenkader is waaraan de AFM kan toetsen. In haar Alert benadrukt de NBA nog wel dat, ondanks de onduidelijkheid over grensoverschrijdende effecten, bij de werkzaamheden die in het kader van de wettelijke controle van de jaarrekening van de OOB worden verricht bij buitenlandse onderdelen van de gecontroleerde organisatie de onafhankelijkheid van de buitenlandse accountant(sorganisatie) gewaarborgd moet worden, zoals voorgeschreven in NV COS Standaard 600. Deze standaard bepaalt dat de accountant die wil steunen op een accountant van een groepsonderdeel moet vaststellen of deze onafhankelijk is. Aan welke regels deze onafhankelijkheid vervolgens getoetst moet worden is niet expliciet vermeld. Omdat de AFM, zoals gezegd, niet handhaaft omdat het normenkader in de nieuwe regelgeving op dit punt nog niet definitief is, wordt geïmpliceerd dat de tot nog toe geldende regelgeving voor deze toetsing gehanteerd moet worden: de Code of Ethics van de International Ethics Standards Board for Accountants. In de situatie dat een buitenlands onderdeel van het netwerk van de accountantsorganisatie een opdracht tot het verrichten van andere werkzaamheden wil aanvaarden bij een (buitenlands) groepsonderdeel van een OOB, is het van belang de (internationale) netwerkregels na te leven. Zolang er geen duidelijkheid bestaat over de uiteindelijke uitleg van de mogelijke extraterritoriale werking, is voorzichtigheid geboden ten aanzien van het afsluiten van contracten met een looptijd langer dan enkele maanden. Ten slotte benadrukt de NBA in haar Alert nog dat het niet de bedoeling van de wet kan zijn dat de accountantsorganisatie (en andere onderdelen van het Nederlandse netwerk) van de accountantsorganisatie andere diensten verleent bij buitenlandse groepsonderdelen van de OOB en dat een 8 Spotlight Jaargang uitgave 1

9 buitenlands onderdeel van het netwerk van de accountantsorganisatie andere werkzaamheden verricht bij de OOB en Nederlandse groepsonderdelen van de OOB. 3. Verplichte kantoorroulatie Met de invoering van de Wab wordt, met ingang van 1 januari 2016, ook kantoorroulatie verplicht in Nederland. Accountantsorganisaties bij OOB s worden dan verplicht te rouleren nadat zij acht aaneengesloten jaren de wettelijke controle hebben verricht. Roulatie is ook verplicht bij een onderneming die slechts een deel van de achtjaarperiode als OOB kwalificeert. Volgens de Wta is verplichte kantoorroulatie alleen van toepassing voor de controlerende accountant van de OOB zelf en geldt dit dus niet voor eventuele groepsonderdelen. Echter, de NV COS Standaarden vereisen dat de controlerend accountant zelf voldoende controlewerkzaamheden heeft verricht. Daardoor is het mogelijk noodzakelijk (en efficiënt) dat ook bij (een aantal) groepsonderdelen roulatie zal plaatsvinden. Afkoelingsperiode Na roulatie geldt een afkoelingsperiode: de accountantsorganisatie mag in de twee (boek)jaren volgend op de periode van acht aaneengesloten jaren geen wettelijke controles verrichten bij de OOB. Dit geldt ook wanneer de accountantsorganisatie een aanzienlijk deel van de financiële administratie van de OOB heeft verzorgd of ingericht of de jaarrekening waarop wettelijke controle wordt uitgevoerd heeft samengesteld. Overgangstermijn van drie jaar Verplichte kantoorroulatie wordt van toepassing voor boekjaren die op of na 1 januari 2016 eindigen. Er is dus sprake van een overgangstermijn van drie jaar zodat accountantsorganisaties en ondernemingen roulatie gefaseerd kunnen invoeren. Indien het eerste boekjaar van de OOB dat eindigt na 31 december 2015 minimaal het negende achtereenvolgende boekjaar zou zijn waar dezelfde accountantsorganisatie bij die OOB wettelijke controles verricht, dan is kantoorroulatie verplicht met ingang van dat boekjaar. Controles over boekjaren die vóór of op 31 december 2015 eindigen, mogen in dat geval ook na deze datum nog worden afgerond. Verenigbaarheid met Europese wetgeving Medio 2015 zal de minister van Financiën de Eerste en Tweede Kamer per brief informeren over de voortgang van de Europese regelgeving met betrekking tot verplichte kantoorroulatie. Als dan blijkt dat de Europese wetgeving wezenlijk zal gaan afwijken van de Nederlandse kan het Nederlandse parlement alsnog besluiten de wetgeving in Nederland aan te passen. Twee accountants in acht jaar De al bestaande wetgeving in Nederland dat een externe accountant bij een OOB na maximaal zeven jaar moet rouleren, komt voort uit Europees recht en blijft ongewijzigd van kracht. De accountantsorganisatie moet na maximaal acht jaar rouleren. Dit creëert dus de situatie dat een OOB, mits zij acht achtereenvolgende jaren gebruik blijft maken van dezelfde accountantsorganisatie, met ten minste twee externe accountants te maken krijgt. Fusies en overnames Hoe de wetgeving met betrekking tot roulatie uitwerkt in een aantal bijzondere situaties zoals een overname, een fusie tussen twee (of meer) ondernemingen in een nieuw opgerichte entiteit of een splitsing, is niet op voorhand duidelijk. Indien een dergelijke situatie zich voordoet, zal de OOB samen met de accountantsorganisatie aan de hand van de specifieke eigenschappen van de overname, fusie of splitsing moeten bepalen en rechtvaardigen of een nieuwe achtjaarperiode begint of dat de lopende periode wordt gecontinueerd. 4. Ten slotte Als gevolg van de inwerkingtreding van de Wab per 1 januari 2013 en daarmee het verbod op het verrichten van overige diensten bij OOB s door de accountantsorganisatie die de wettelijke controle verricht en verplichte kantoorroulatie per 1 januari 2016, zal de markt voor accountantscontrole en aanverwante diensten de komende jaren in beweging komen. Dit zal organisatorisch impact hebben op de accountantsorganisaties en de ondernemingen. Of de wet het gewenste effect zal opleveren, namelijk het vergroten van de onafhankelijkheid van de accountantsorganisatie en de externe accountant, is maar de vraag. Vooralsnog is de uitwerking van de wet nog niet op alle punten helder. Zo zal de NBA nog komen met de uitkomst van het onderzoek met betrekking tot extraterritoriale werking en worden de nieuwe wetsbepalingen door de NBA nog nader uitgewerkt in de onafhankelijkheidsvoorschriften, waarmee de gevolgen van de nieuwe wettelijke bepalingen duidelijk zullen moeten worden. Spotlight Jaargang uitgave 1 9

10 De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? Naar verwachting komt in het eerste kwartaal van 2013 een tweede voorstel voor nieuwe verslaggevingregels van leaseovereenkomsten. De oorspronkelijke voorstellen waren te complex. Inmiddels heeft de IASB water bij de wijn gedaan. Maar het uitgangspunt blijft dat alle leaseverplichtingen straks op de balans komen. Rik van Hal - Accounting and Valuation Advisory Services, Assurance Jay Tahtah - Accounting and Valuation Advisory Services, Assurance Spotlight nummer 4/ Forse kritiek op eerdere leasevoorstellen grotendeels geadresseerd In augustus 2010 heeft de International Accounting Standards Board (IASB) samen met de Financial Accounting Standards Board (FASB) een concept van de voorgestelde wijzigingen omtrent de verwerking van leaseovereenkomsten in de jaarrekening uitgebracht. (Zie ook Spotlight 4/2010.) De belangrijkste wijziging is dat alle leaseverplichtingen in de balans verwerkt worden. Beide boards willen nog steeds tot één gemeenschappelijke en internationaal aanvaarde standaard (onder International Financial Reporting Standards (IFRS) en US GAAP) voor verslaggeving over leases komen. Daarbij willen ze de bezwaren van de huidige standaarden inzake leaseaccounting wegnemen. 800 commentaarbrieven De IASB en FASB hebben 800 commentaarbrieven ontvangen op de exposure draft uit Zo vonden de critici enkele elementen uit de 2010-voorstellen te complex. De voorgestelde wijzigingen zouden ook een significante invloed hebben op het gepresenteerde vermogen en resultaat van ondernemingen die rapporteren onder IFRS. De kritiek richtte zich vooral op: de verwerking van alle leases als 'financiering' in de winsten-verliesrekening (interest en afschrijving); het opnemen van verplichtingen voor waarschijnlijke verlengingsperioden; het opnemen van verplichtingen voor variabele leasevergoedingen; het onduidelijke onderscheid tussen een lease en servicecontracten; de verantwoording door lessors en consistentie met lessee-accounting. Tweede voorstel De IASB en FASB hebben mede op basis de commentaarbrieven en andere feedback nieuwe voorstellen gemaakt. Omdat de 10 Spotlight Jaargang uitgave 1

11 kritiek op de eerdere voorstellen zo groot was, en omdat de nieuwe voorstellen op een aantal belangrijke punten afwijken van de eerdere voorstellen, heeft de IASB besloten de voorstellen nogmaals voor te leggen aan belanghebbenden. Naar verwachting worden de nieuwe voorstellen in het eerste kwartaal van 2013 uitgebracht. Hoewel de verwachting is dat het tweede voorstel water bij de wijn doet door tegemoet te komen aan veel kritieken op het voorgaande voorstel blijven ook de verwachte voorstellen niet onbekritiseerd. De beslissingen van de IASB zijn publiek te volgen en er is wederom veel kritiek op het feit dat de IASB te veel compromissen heeft gedaan. Er zullen meerdere pragmatische oplossingen voorgesteld worden zoals het Kritiek op voorstel verwerking leases als 'financiering' in de winst-en-verliesrekening Een van de 2010-voorstellen waar bezwaar tegen is, is het voorstel om alle lease- en huurverplichtingen in de balans op te nemen en leases als financiering te verwerken. Dit betekent dat huurkosten in de winsten-verliesrekening gesplitst worden in interestkosten op de leasefinanciering en afschrijving van het gebruiksrecht, zoals bij de verwerking van een financiële lease of een aangeschaft actief met (hypothecaire) financiering. Alleen, onder de voorstellen in 2010 neemt een onderneming niet het onderliggende gehuurde actief op in de balans, maar een gebruiksrecht. Daarbij verantwoordt de onderneming niet alleen de basishuurperiode en vaste huurkosten, maar ook alle waarschijnlijke verlengingsperioden en variabele huren op de balans. Dit brengt veel subjectieve schattingen met zich mee. Schattingen die iedere rapportageperiode herbeoordeeld moeten worden. Oproep van voorzitter IASB Hans Hoogervorst om IASB te steunen De IASB en FASB hebben niet alleen kritiek gekregen op de inhoud van de voorstellen tot op heden, maar ook op het proces. Zij hebben bijvoorbeeld verschillende voorstellen gedaan en die vervolgens weer ingetrokken. Hieruit blijkt dat dit een complex onderwerp is. Er spelen ook vele belangen. Hans Hoogervorst, voorzitter van de IASB, gaf aan dat de crisis is veroorzaakt door excessieve leverage en dat transparantie omtrent leases noodzakelijk is. Daarom heeft hij nationale en internationale regelgevers en investeerders opgeroepen de IASB te steunen. Hij stelt dat in het verleden vergelijkbare moeilijke dossiers 'bevochten' zijn die hebben geleid tot meer transparantie in financiële verslaggeving. Dit betreft zaken waarvan we het nu heel normaal vinden dat ze op de balans gepresenteerd worden. Denk aan pensioenverplichtingen en de verwerking van op aandelen gebaseerde beloningen. handhaven van twee modellen voor de winst-en-verliesrekening, echter hiervoor ontbreekt het veelal aan een conceptuele grondslag binnen IFRS. 2. Significante verschillen tussen ED 2013 en ED 2010 Het tweede voorstel (exposure draft 2013, oftewel ED 2013) wijkt naar verwachting op een aantal belangrijke punten sterk af van de eerdere voorstellen (ED 2010). Dit betekent niet dat de ED 2013 minder ingrijpende veranderingen voorstelt ten opzichte van de huidige IFRS-standaard voor leaseaccounting, IAS17 Leases. Uitgangspunt is nog steeds dat alle leaseverplichtingen op de balans verantwoord worden. Daarnaast komen er meerdere uitzonderingen zoals een vrijstelling voor leases korter dan één Samenvatting De IASB en de FASB komen met aangepaste voorstellen voor de verslaggeving omtrent leaseovereenkomsten. Deze voorstellen wijken naar verwachting sterk af van de eerder uitgebrachte voorstellen in Maar het principe dat alle leaseovereenkomsten op de balans verantwoord moeten worden is ongewijzigd in de nieuwe voorstellen opgenomen. Belangrijke wijzigingen zijn gelegen in de verantwoording van leaseovereenkomsten in het resultaat. Deze wijzigingen kunnen voor zowel lessors als lessees resulteren in een beperkter gevolg voor het getoonde resultaat bij het toepassen van deze nieuwe voorstellen. Dit artikel gaat in op de verwachte wijzigingen in de aangepaste voorstellen voor een nieuwe lease standaard. Het is gebaseerd op de voorlopige beslissingen van de IASB tot op heden (januari 2013). jaar. Hiermee lijkt de ED 2013, hoewel pragmatischer in de praktijk, inhoudelijk complexer dan de ED Wel leiden de voorgestelde wijzigingen tot een reductie van de complexiteit en kosten van de implementatie en toepassing van een nieuwe leasestandaard. De belangrijkste wijzigingen betreffen: de verwerking van de kosten van een leaseovereenkomst in de jaarrekening van de lessee; de verwerking van leases in de jaarrekening van de lessor; de termijn van de leaseovereenkomst; de bepaling van de variabele en voorwaardelijke leasevergoedingen; de definitie van een leaseovereenkomst. Spotlight Jaargang uitgave 1 11

12 Overzicht van wijzigingen ED 2013 ten opzichte van ED 2010 en huidige leasestandaard ED2013 ED2010 IAS 17 Definitie van een Deze is gelijk aan IAS 17 echter de definitie Gelijk aan de huidige IAS 17. Er is sprake van een leaseovereenkomst lease van een specifiek actief is nader verduidelijkt indien: en de definitie van het recht van gebruik nakoming van de overeenkomst is aangescherpt door voor het begrip afhankelijk is van het gebruik van een zeggenschap aan te sluiten bij de definities specifiek actief; en zoals gehanteerd in de nieuwe standaard de overeenkomst het recht van het voor consolidatie en omzetverantwoording. gebruik van het specifieke actief omvat. Lessee-accounting: verwerking in de balans Alle leases worden in de balans verwerkt. Alle leases worden in de balans verwerkt. Alleen financiële leases worden in de balans verwerkt. Operationele leases worden niet in de balans verwerkt. Lessee-accounting: Leases waarbij alleen een insignificant Alle leases leiden tot een combinatie van Operationele leases leiden tot periodiek verwerking in gedeelte van het actief wordt verbruikt, (lineaire) afschrijvingslast op het leaseactief lineaire/constante leasekosten. de winst-en- leiden tot periodiek lineaire/constante en interestkosten op de bijbehorende verliesrekening leasekosten. leaseschuld. Financiële leases leiden tot een combinatie van (lineaire) afschrijvingslast op het Alle overige leases leiden tot een leaseactief en interestkosten op de combinatie van (lineaire) afschrijvingslast bijbehorende leaseschuld. op het leaseactief en interestkosten op de bijbehorende leaseschuld. Lessor-accounting: Leaseovereenkomsten waarbij alleen een Indien de onderneming significante risico s De baten uit operationele leases worden verwerking in insignificant gedeelte van het actief wordt en significante voordelen behoudt dan past lineair in het resultaat verantwoord. de winst-en- verbruikt, leiden tot periodiek lineaire/ deze de performance obligation -benadering verliesrekening constante leasebaten. toe. Dit leidt tot interestopbrengsten op de Financiële leases leiden tot rentebaten die leasevordering, afschrijvingkosten op het zodanig verwerkt worden dat een constant Voor alle andere overeenkomsten leaseactief en leaseopbrengsten gerelateerd perioderendement (interestbate) behaald verantwoordt de lessor (eventueel) een bate aan de vrijval van de prestatieverplichting. wordt. voor het gedeelte van het leaseactief dat aan de lessee is overgedragen en behaalt Voor alle andere overeenkomsten wordt de deze een constante perioderendement derecognitionbenadering toegepast. Hierbij (interestbate) op de leasevordering. verantwoordt de lessor (eventueel) een bate voor het gedeelte van het leaseactief dat aan de lessee is overgedragen en behaalt deze een constante perioderendement (interestbate) op de leasevordering. Variabele/ In de waardering van de leaseverplichting De onderneming maakt een inschatting van Deze kasstromen zijn geen onderdeel voorwaardelijke worden alleen de volgende leasebetalingen de verwachte variabele en voorwaardelijke van de minimale leasebetalingen. leasevergoedingen opgenomen: leasebetalingen en neemt deze mee in de Restwaardegaranties afgegeven door de feitelijk vaste leasebetalingen die bepaling van de leaseverplichting. lessee zijn wel onderdeel van de minimale gestructureerd zijn als variabele leasebetalingen. leasebetalingen; betalingen afhankelijk van een bepaalde koers of index; of verwachte betalingen met betrekking tot een afgegeven restwaardegarantie. 12 Spotlight Jaargang uitgave 1

13 Figuur 1. Grafische weergave effectieve-interestmethode Kostenontwikkeling Effect op de winst Under the current standard Verwerking kosten leaseovereenkomst in jaarrekening lessee Er worden voor de verwerking van de kosten van een leaseovereenkomst in de jaarrekening van de lessee een paar significante wijzigingen voorgesteld. Leaseovereenkomsten in de balans Volgens de ED 2010 moest de lessee het in de balans opgenomen actief lineair afschrijven en de interestkosten op de leaseschuld op basis van de effectieveinterestmethode verwerken (de interest en amortisatie -benadering). Deze verwerking zou leiden tot een front-loading effect van de leasekosten. Hierbij zou het totaal van de afschrijvingskosten en de interestkosten aan het begin van de leaseperiode hoger zijn dan aan het einde van de leaseperiode. Under the new proposal interestkosten) op één regel als lease-/ huurkosten verantwoord. Deze methode leidt tot een verwerking in de winst-enverliesrekening die vergelijkbaar is met de huidige operationele leases. Bij beide modellen worden alle leaseovereenkomsten in de balans opgenomen. Dit is een significante wijziging ten opzichte van de huidige standaard, waarbij alleen financiële leases in de balans van een lessee worden verantwoord. Nieuwe scheidslijn en bright-line in de winst-en-verliesrekening De ED 2013 zal tevens het weerlegbaar Figuur 2. Interest en amortisatie -benadering vermoeden bevatten dat leases van onroerend goed per definitie niet leiden tot de consumptie van een significant gedeelte van het leaseactief tenzij: de leasetermijn het grootste gedeelte van de economische levensduur van het leaseactief beslaat; of de contante waarde van de vaste leasebetalingen nagenoeg gelijk is aan de reële waarde van het leaseactief. Het tegenovergestelde is het geval voor leases van activa anders dan onroerend goed. Hiervan zal de ED 2013 aangeven dat bij deze leaseovereenkomsten in principe altijd een significant gedeelte van het actief geconsumeerd wordt tenzij: de leasetermijn een insignificant gedeelte van de economische levensduur van het leaseactief beslaat; of de contante waarde van de vaste leasebetalingen insignificant is ten opzichte van de reële waarde van het leaseactief. Deze principes voor leaseclassificatie leiden voor de winst-en-verliesrekening tot een nieuwe scheidslijn en bright line. Dit terwijl het doel van de boards juist was om bright lines te elimineren en te komen tot één model voor de verwerking van álle leaseovereenkomsten. Veel belanghebbenden zijn ook van mening dat geen basis bestaat voor het onderscheid tussen onroerend goed en andere activa. Naar verwachting moet deze methode ook volgens de ED 2013 toegepast worden. Maar wanneer een onderneming alleen een beperkt (insignificant) gedeelte van het leaseactief tijdens de leaseperiode consumeert dan moet zij de Straight Line Expense -methode (lineaire-kostenbenadering) toepassen. Bij deze methode is het totaal van de afschrijvingskosten en de interestkosten periodiek gelijk. Ook worden de leasekosten (gecombineerde afschrijvingskosten en Balans: Huidige situatie Toekomstige situatie - Materiële vaste activa x - Leaseverplichting (x) Winst-en-verliesrekening: Huidige situatie Toekomstige situatie - Huurkosten x - Afschrijvingskosten x - Intrestkosten x * betreft een vergelijking met operationele lease op basis van IAS 17 Spotlight Jaargang uitgave 1 13

14 Figuur 3. Voorbeelden van activa met een indicatie van de classificatie van de lease voor de verwerking in de winst-en-verliesrekening Insignificant Leasetermijn* Commercieel onroerend goed (10 jaar) LK NCW leasebetalingen LK Schip (5 jaar) Een belangrijk verschil zal ontstaan bij huidige operationele leases voor activa anders dan onroerend goed. Een lease van een actief voor drie jaar met een economische levensduur van tien jaar zal naar alle waarschijnlijkheid classificeren als een operationele lease onder de huidige verslaggevingregels. Onder de aangepaste voorstellen zal naar alle waarschijnlijkheid de conclusie zijn dat de lessee een meer dan insignificant deel van het actief consumeert gedurende de leasetermijn. Daarom zal een dergelijke overeenkomst verwerkt worden onder het interest en amortisatie - model in de winst-en-verliesrekening (als interest en afschrijving). Ad Verwerking leases in jaarrekening lessor De ED 2010 bevatte een tweemodellenbenadering: de lessor hanteert de performance-obligationbenadering of de derecognitionbenadering. Indien de lessor bij het aangaan van een leaseovereenkomst zich bloot blijft stellen aan significante risico s en het recht behoudt op significante voordelen die met het geleased actief samenhangen gedurende of na afloop Onroerend goed Overige activa Vrachtwagen Vliegtuig * Leasetermijn in verhouding tot de economische levensduur Commercieel onroerend goed (30 jaar) IA IA Schip (20 jaar) Auto Significant Leasetermijn* NCW leasebetalingen van het leasecontract, dan hanteert hij de performance-obligationbenadering. Bij deze benadering neemt de lessor het geleasede actief en een leasevordering op. Hiernaast neemt de lessor een performance obligation op. Deze geeft aan dat de lessor een verplichting heeft om de lessee het gebruik toe te staan van het leaseactief. In alle overige gevallen past de onderneming de derecognitionbenadering toe. Bij deze benadering neemt de lessor Figuur 4. De vordering en residu -benadering een leasevordering op die het recht vertegenwoordigt op leasebetalingen. De lessor beschouwt een gedeelte van het leaseactief als overgedragen aan de lessee. Op basis van deze benadering maakt ook de lessor net als de lessee een onderscheid tussen leases waarbij de lessee het leaseactief grotendeels consumeert en leases waarbij dit niet het geval is. Indien de lessee slechts een insignificant gedeelte van het leaseactief consumeert, behoudt de lessor het leaseactief in zijn balans, en verantwoordt hij de omzet op een lineaire wijze. Deze situatie is vergelijkbaar met de verwerking van een operationele lease in de jaarrekening van de lessor onder de huidige standaarden (en verwerking door een vastgoedlessor). Indien de lessee meer dan een insignificant deel van het leaseactief consumeert, dan hanteert de lessor de vordering en residu -benadering (VRmodel). Deze benadering is grotendeels vergelijkbaar met de derecognition benadering in de ED Ad Termijn leaseovereenkomst De termijn van de leaseovereenkomst werd op basis van de ED 2010 gesteld op de verwachte leasetermijn. Hierbij moest rekening worden gehouden met eventuele mogelijkheden tot verlenging waarvan het bij het aangaan van de overeenkomst meer dan waarschijnlijk was (groter dan vijftig procent) dat deze uitgeoefend wordt. Balans: Huidige situatie Toekomstige situatie - Materiële vaste activa x - Restant leaseactief (onderdeel MVA) x - Leasevordering x Winst-en-verliesrekening: Huidige situatie Toekomstige situatie - Huuropbrengsten x - Resultaat op de desinvestering x x - Intrestbaten x * betreft een vergelijking met operationele lease op basis van IAS Spotlight Jaargang uitgave 1

15 In de ED 2013 sluit de leasetermijn meer aan bij de huidige definitie. De leasetermijn betreft de niet-opzegbare periode gedurende welke de lessee zich heeft verbonden het actief te leasen, samen met eventuele verdere perioden waarvoor de lessee het recht heeft om de lease te verlengen en significante economische motieven bestaan om deze verlengingsrechten uit te oefenen (dan wel dat significante economische belemmeringen bestaan om de verlengingsrechten niet uit te oefenen). Ad Bepaling variabele en voorwaardelijke leasevergoedingen De ED 2010 vereiste dat een inschatting van alle variabele leasebetalingen en betalingen gerelateerd aan afgegeven restwaardegaranties en boetes voor vervroegde beëindiging in de waardering van de leaseverplichting meegenomen moesten worden. In de waardering van het leaseactief en de leaseschuld worden op basis van de ED 2013 alleen nog leasebetalingen opgenomen die: feitelijk vaste leasebetalingen zijn maar gestructureerd zijn als variabele leasebetalingen; en afhankelijk zijn van een bepaalde koers of index; en verwacht worden met betrekking tot een afgegeven restwaardegarantie. Variabele vergoedingen die afhankelijk zijn van het gebruik of de prestaties van het leaseactief (omzetgerelateerde huren, kilometergerelateerde leasebetalingen) behoren niet tot de leasebetalingen die in de waardering van de leaseverplichting worden opgenomen. Ad Definitie leaseovereenkomst In de ED 2010 was de definitie van een lease nagenoeg ongewijzigd overgenomen uit IAS17. De ED 2013 zal een verbeterde definitie bevatten van een lease. De definitie van een specifiek actief wordt verder verduidelijkt en het begrip zeggenschap wordt verder uitgewerkt. Een specifiek actief zal gedefinieerd worden als een actief dat expliciet of impliciet identificeerbaar is. Een specifiek actief kan ook onderdeel zijn van een groter actief (verdieping in een gebouw). Maar capaciteit op een niet identificeerbaar deel van een pijpleiding is geen specifiek actief. Hiernaast is sprake van zeggenschap over een actief indien de lessee de mogelijkheid heeft om het gebruik van het actief te bepalen en de voordelen van dit gebruik verkrijgt. Deze gewijzigde definitie van zeggenschap sluit aan bij de definitie van zeggenschap zoals opgenomen in de voorgestelde IFRS-standaard inzake omzetverantwoording en de nieuwe IFRSstandaard inzake consolidatie (IFRS 10). Het is de verwachting dat door de verdere aanscherping van de definitie minder overeenkomsten als een lease zullen worden aangemerkt ten opzichte van de huidige situatie onder IAS 17. Zo zullen sommige overeenkomsten inzake het beschikbaar stellen van capaciteit veelal niet als een lease beschouwd worden. Echter ook contracten waarbij een partij alle opbrengsten/productie afneemt terwijl deze partij geen beschikkingsmacht heeft over hoe het actief gebruikt wordt zullen waarschijnlijk geen lease zijn. 3. Leasevoorstellen hebben nog steeds forse impact Ook de aangepaste voorstellen voor een nieuwe leasestandaard zullen zowel financiële als bedrijfsmatige gevolgen hebben voor ondernemingen. Hierbij is de verwachting dat lessees het hardst geraakt worden omdat deze alle leaseovereenkomsten in de balans moeten verwerken terwijl dit momenteel nog niet het geval is voor de operationele leases. De impact op de winst-en-verliesrekening hangt af van de classificatie van een lease onder de nieuwe regels. Financiële gevolgen lessees Lessees dienen net als bij de ED 2010 alle leaseovereenkomsten in de balans te verwerken. Dit principe was al in het discussiedocument uit 2009 opgenomen en is sinds die tijd ongewijzigd gebleven en wordt breed door de belanghebbenden gedragen. Het is dan ook de verwachting dat dit principe ongewijzigd in een nieuwe standaard opgenomen wordt. Afhankelijk van het aantal leases zal dit in veel gevallen een forse toename betekenen van het balanstotaal en schuldpositie. Dit heeft een negatief effect op de solvabiliteit van een onderneming. Of ook het resultaat van de onderneming beïnvloed zal worden is afhankelijk van de nieuwe leaseclassificatie zoals weergegeven in figuur 5 (of de lessee het leaseactief nagenoeg consumeert) en de regels inzake de eerste toepassing voor een nieuwe leasestandaard. Financiële gevolgen lessor De gevolgen voor de financiële cijfers van lessors zullen beperkter zijn dan die van de lessees. Desalniettemin is de impact voor lessors nog steeds omvangrijk. Vanuit het perspectief van de balans zullen de Figuur 5. Overzicht van de impact op de winst-en-verliesrekening voor lessees in vergelijking met de huidige leaseclassificatie Classificatie op basis van de huidige leasestandaard Classificatie op basis van de nieuwe voorstellen Verwachte impact op resultaat Operationele lease Lineaire-kostenmodel Laag Operationele lease Interest-en-amortisatiemodel Hoog Financiële lease Interest-en-amortisatiemodel Gemiddeld Financiële lease Lineaire-kostenmodel n.v.t. Spotlight Jaargang uitgave 1 15

16 Figuur 6. De impact van de voorgestelde leasestandaard op de financiële cijfers van lessees Balans wijzigingen minder verstrekkend zijn omdat lessors op dit moment al een materieel vast actief (operationele lease) of een leasevordering (financiële lease) op de balans hebben staan. Voor lessors die veelvuldig overeenkomsten aangaan die classificeren voor de vordering en residu -benadering, kunnen forse effecten verwachten op het getoonde resultaat. Dit omdat al een resultaat wordt behaald op het gedeelte van het leaseactief dat aan de lessee is overgedragen bij het aangaan van de leaseovereenkomst. Gedurende de leaseperiode zal de lessor dan alleen nog interestbaten verantwoorden voor Lineaire kostenbenadering Interest-en-amortisatiebenadering - Totaal van activa - Totaal van passiva Winst-en-verliesrekening - Leasekosten = - Afschrijvingskosten = - Interestkosten = - EBIT = - EBITDA = Kasstroomoverzicht - Cashflow uit operationele activiteiten = - Cashflow uit financieringsactiviteiten = de leasevordering. Dit zal leiden tot forse volatiliteit in de resultaten van deze lessors. Maar als een lessor een overeenkomst aangaat waarbij de lessee niet meer dan een insignificant deel van het actief consumeert tijdens de leaseperiode dan heeft dit geen effect op het getoonde resultaat. 4. IASB heeft nog lange weg te gaan naar definitieve standaard in 2014 Vanaf het uitbrengen van de ED 2013 kunnen belanghebbenden gedurende 120 dagen feedback geven. Mede op basis hiervan wordt een definitieve standaard opgesteld die wordt opgenomen in zowel IFRS als US GAAP. Een minderheid van de boardleden heeft al aangegeven dat ze niet alle voorstellen in de ED 2013 zullen onderschrijven. Enkele van hen vinden dat de conceptuele basis ontbreekt voor de aanpassingen en ziet liever één model voor de verslaggeving van álle leaseovereenkomsten. Door enkele belanghebbenden in Europa is reeds kritiek geuit op de aangepaste voorstellen zoals de Engelse en Duitse nationale regelgevers (FRC en DRSC). Deze kritiek heeft grotendeels betrekking op de vraag of de voordelen van een nieuwe leasestandaard opwegen tegen de nadelen (en kosten). In Nederland heeft Eumedion, vertegenwoordiger van een groep gebruikers (institutionele beleggers), in een open brief aan de IASB steun geuit voor de koers van de IASB en Eumedion vindt dat de IASB met het leaseproject de goede kant opgaat. Gezien de vaak tegengestelde belangen en kritieken op de aangepaste voorstellen zal 2013 een belangrijk jaar worden voor het leaseproject. Vooralsnog wordt een definitieve leasestandaard verwacht in 2014, maar de IASB zal nog diverse hobbels moeten nemen. Een nieuwe leasestandaard zal waarschijnlijk niet voor 2016 van kracht zijn (met vergelijkende cijfers per 1 januari 2015). Figuur 7. Overzicht van de impact op de winst-en-verliesrekening voor lessors in vergelijking met de huidige leaseclassificatie Ondernemingen moeten nagaan wat de impact is op de eigen financiële cijfers en de gevolgen daarvan voor financieringsovereenkomsten (convenanten), budgetten en langetermijnplannen, bonus- en andere beloningsregelingen. Classificatie op basis van de huidige leasestandaard Classificatie op basis van de nieuwe voorstellen Verwachte impact op resultaat Operationele lease Operationele lease Laag Operationele lease Vordering-en-residubenadering Hoog Financiële lease Operationele lease Hoog Financiële lease Vordering-en-residubenadering Gemiddeld 16 Spotlight Jaargang uitgave 1

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water?

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? Naar verwachting komt in het eerste kwartaal van 2013 een tweede voorstel voor nieuwe verslaggevingregels van leaseovereenkomsten. De oorspronkelijke

Nadere informatie

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De nieuwe Wet op het accountantsberoep regelt formeel de fusie tussen het Nederlands Instituut van Registeraccountants en de Nederlandse Orde van

Nadere informatie

gemeenschappelijke leiding is

gemeenschappelijke leiding is Transacties onder gemeenschappelijke leiding: veel keuzes, maar niet allemaal beschikbaar Sinds kort hebben we in Nederland regelgeving over transacties onder gemeenschappelijke leiding. De nieuwe Richtlijn

Nadere informatie

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige Beursgenoteerde ondernemingen stellen volgens IFRS een geconsolideerde op. Daarnaast is ook een enkelvoudige verplicht. Vaak

Nadere informatie

Revenue recognition: praktische implicaties

Revenue recognition: praktische implicaties Revenue recognition: praktische implicaties De IASB en de FASB hebben een ontwerpstandaard gepresenteerd voor een nieuw model van omzetverantwoording. Het is zaak om niet te lang te wachten met het evalueren

Nadere informatie

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde?

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? De recent gepubliceerde IFRS 13 bevat geen nieuwe voorschriften over wanneer reële waarde toegepast moet worden, maar legt uit hoe de reële waarde

Nadere informatie

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties De IASB heeft nieuwe standaarden uitgebracht en bestaande standaarden aangepast om de grondslagen voor consolidatie te uniformeren

Nadere informatie

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Op 15 december 2010 nemen we afscheid van de accountantsverklaring en begroeten we de controleverklaring. Vanaf die datum moeten alle verklaringen voldoen

Nadere informatie

De toekomst van leasing

De toekomst van leasing De toekomst van leasing Alle leaseovereenkomsten komen on balance In maart 2009 hebben de IASB en FASB nieuwe voorstellen gedaan voor leaseaccounting die ervoor zullen zorgen dat alle leaseovereenkomsten

Nadere informatie

Wetgeving voor accountantsorganisatie van OOB s Verplichte kantoorroulatie (ingangsdatum: 1 januari 2016) en scheiding van controle en advies (einde

Wetgeving voor accountantsorganisatie van OOB s Verplichte kantoorroulatie (ingangsdatum: 1 januari 2016) en scheiding van controle en advies (einde Wetgeving voor accountantsorganisatie van OOB s Verplichte kantoorroulatie (ingangsdatum: 1 januari 2016) en scheiding van controle en advies (einde overgangstermijn: 31 december 2014). Gevolgen voor Organisaties

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht Het minder objectief dan gedacht Ondernemingen hebben nogal wat keuzevrijheid bij het opmaken van de jaarrekening. Dit maakt de vergelijkbaarheid van en moeilijk. Arjan Brouwer - Accounting and Valuation Advisory

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 3

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 3 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 3 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i Aan: de aandeelhouders en de raad van commissarissen van... (naam entiteit(en)) A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 201X

Nadere informatie

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 De Europese Unie heeft een nieuwe Europese Richtlijn voor de jaarlijkse financiële verslaggeving door ondernemingen gepubliceerd: de Accounting

Nadere informatie

De RJ is hierbij bijzonder geïnteresseerd in het antwoord op de vraag of u deze ontwerp- Interpretatie nuttig vindt.

De RJ is hierbij bijzonder geïnteresseerd in het antwoord op de vraag of u deze ontwerp- Interpretatie nuttig vindt. RJ-Uiting 2005-5 Ten geleide De Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) heeft het verzoek ontvangen van het Koninklijk NIVRA d.d. 29 december 2004 om een uitspraak te doen over de verwerking van terugkoopverplichtingen

Nadere informatie

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels vraagt om gestructureerde aanpak Met ingang van 2014 moeten ondernemingen de nieuwe IFRSregelgeving toepassen met betrekking tot consolidatie (IFRS 10) en samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze De IASB heeft de langverwachte IFRS 11 Joint arrangements gepubliceerd, als onderdeel van een pakket van vijf nieuwe verslaggevingstandaarden.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 31296 16 juni 2016 Verordening tot wijziging van de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten

Nadere informatie

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij Omdat mensen tellen. Nieuwe regelgeving voor Organisaties van Openbaar Belang 3 Invoering nieuwe regelgeving

Nadere informatie

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles In 2010 stelde Eurocommissaris Michel Barnier in zijn Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële

Nadere informatie

naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet op het Accountantsberoep

naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet op het Accountantsberoep NBA ALERT 27 Scheiding controlediensten & andere werkzaamheden naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet op het Accountantsberoep December 2012 NBA Alert 27: Scheiding controlediensten & andere

Nadere informatie

IFRS: vanaf 2013 weer volop

IFRS: vanaf 2013 weer volop IFRS: vanaf 2013 weer volop wijzigingen De veranderingen op het gebied van IFRS zijn dit jaar zeer beperkt. Deze adempauze kan goed gebruikt worden, want voor de boekjaren 2013 en 2014 worden weer veel IFRSwijzigingen

Nadere informatie

Eén standaard voor verslaggeving?

Eén standaard voor verslaggeving? Eén standaard voor verslaggeving? De IFRS for Small and Medium-sized Entities - de SME-standaard - is nu ruim anderhalf jaar geleden geïntroduceerd. Wat vinden ondernemingen van deze standaard? Naast veel

Nadere informatie

Participatieregelingen: beloning of investering?

Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen zijn een veel voorkomend instrument om management te binden en te belonen, zowel in corporate- als privateequity-omgevingen. Ondernemingen

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Spotlight Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Hugo van den Ende - Vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Jaap Husson - Capital Markets & Accounting Advisory Services,

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code Monitoring Commissie Corporate Governance T.a.v. Prof. dr. J.A. van Manen Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code T 020-3010301

Nadere informatie

De rol van de accountant na de financiële crisis

De rol van de accountant na de financiële crisis De rol van de accountant na de financiële crisis Eurocommissaris Michel Barnier stelt in zijn Green Paper, Audit policy: Lessons from the crisis, vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële

Nadere informatie

scheiding controlediensten en andere werkzaamheden verplichte kantoorroulatie

scheiding controlediensten en andere werkzaamheden verplichte kantoorroulatie NBA ALERT Inzake scheiding controlediensten en andere werkzaamheden verplichte kantoorroulatie naar aanleiding van de inwerkingtreding van de Wet op het Accountantsberoep December 2012 1 Inleiding Met

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

Innovatie in de jaarrekening

Innovatie in de jaarrekening Innovatie in de jaarrekening Hoe komt de waarde die ondernemingen creëren met innovatie, tot uitdrukking in de jaarrekening? En hoe kunnen innovatieve ondernemingen de waarde van datgene wat zij ontwikkelen

Nadere informatie

Verordening Onafhankelijkheid

Verordening Onafhankelijkheid Verordening Onafhankelijkheid Samenvatting van de uitgangspunten en de veranderingen Juli 2013 Adviescollege Beroepsreglementering Streven is naar onafhankelijkheidsregels. die er zorg voor dragen dat

Nadere informatie

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA Alert 34 definitie van gelieerde entiteiten Juni 2014 Status NBA Alert Deze publicatie, die tot stand is gekomen onder verantwoordelijkheid van de NBA, beoogt

Nadere informatie

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting IAS 39 geeft aan wat de spelregels zijn voor de waardering tegen reële waarde in geval van hedge accounting. Het is geen eenvoudige standaard.

Nadere informatie

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Een aantal accountants van beursgenoteerde ondernemingen heeft bij de jaarrekening over 2013 een informatievere controleverklaring

Nadere informatie

Toelichting op belangen in ondernemingen. Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving

Toelichting op belangen in ondernemingen. Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving Toelichting op belangen in ondernemingen Kwaliteit Accountantscontrole en Verslaggeving Publicatiedatum: 29 oktober 2015 Autoriteit Financiële Markten De AFM maakt zich sterk voor eerlijke en transparante

Nadere informatie

SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages

SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages SBR Assurance is een methode voor het geven van zekerheid over digitale rapportages binnen digitale verantwoordingsketens zoals Standard Business

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels De Transparant Prijs en Het Glazen Huis hebben tot doel de transparantie van verantwoordingen te verbeteren. De ervaringen en best practices vanuit deze

Nadere informatie

Wettelijke reserves nader bekeken

Wettelijke reserves nader bekeken Wettelijke reserves nader bekeken De regelgeving rond wettelijke reserves bestaat al geruime tijd en is in de afgelopen jaren niet wezenlijk veranderd. Toch is er in de praktijk regelmatig sprake van onduidelijkheden

Nadere informatie

op verslaggeving instellingen in langdurige zorg

op verslaggeving instellingen in langdurige zorg Invoering variabelenormvergoeding heeft invloed op verslaggeving instellingen in langdurige zorg Tot voor kort was de vergoeding voor kapitaallasten gegarandeerd door het Ministerie van VWS. Met ingang

Nadere informatie

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 Inleiding Op 22 december 2008 is een aantal artikelen in titel 9 van

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

Huurovereenkomsten gaan op de balans van huurders komen

Huurovereenkomsten gaan op de balans van huurders komen Huurovereenkomsten gaan op de balans van huurders komen mr. drs. J.B. Backhuijs, mr. J. Tahtah, mr. A. Scholten en mr. A.C. Draisma * 1. Inleiding De verwerking van leaseovereenkomsten (zoals huurovereenkomsten)

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 4

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 4 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 4 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming?

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Vragen hoofdstuk 8: Externe verslaggeving Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Externe verslaggeving is, zoals de naam al aangeeft, gericht op het verschaffen van informatie aan partijen

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012

Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012 Datum: 24 april 2012 Onderwerp: Van toepassing op: Status: Accountants die controleopdrachten uitvoeren Praktijkhandreiking Relevante regelgeving

Nadere informatie

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14

Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009. Ingetrokken per dec '14 Praktijkhandreiking 1106 INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Vastgesteld in de bestuursvergadering van 16 december 2009 1 PRAKTIJKHANDREIKING INTERNE ROULATIE BIJ NIET-OOB S Praktijkhandreiking 1106 Datum:

Nadere informatie

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 18-2011 uitgave 3

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 18-2011 uitgave 3 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 18-2011 uitgave 3 Steven Maijoor, voorzitter ESMA: We betalen nu de tol voor het niet goed functioneren van internationale structuren

Nadere informatie

Overzicht aanvullende waarborgen bij OOB-controle

Overzicht aanvullende waarborgen bij OOB-controle 1 2 3 4 Waarborg Vergunningplicht Een accountantsorganisatie dient te beschikken over een specifieke vergunning om een OOBcontrole te kunnen uitvoeren. Kwaliteitsbeoordelaar De accountantsverklaring wordt

Nadere informatie

Mijndomein.nl Services BV

Mijndomein.nl Services BV 15 Mijndomein.nl Services BV 1 Cappa Accountants & Adviseurs Inhoudsopgave jaarrekening 2015 De in dit rapport opgenomen getallen tussen haakjes zijn negatief. Tenzij anders vermeld luiden de bedragen

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Consultatiedocument Gewijzigde Standaard 3000 en Stramien 4 juni 2015

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Consultatiedocument Gewijzigde Standaard 3000 en Stramien 4 juni 2015 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Consultatiedocument 4 juni 2015 Consultatieperiode loopt tot 1 september 2015 Consultatiedocument gewijzigde Standaard 3000 en Stramien Inhoudsopgave 1 Inleiding

Nadere informatie

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox is een fiscale stimuleringsmaatregel. Enerzijds ter bevordering van de innovatiekracht van de Nederlandse economie en anderzijds

Nadere informatie

Op naar continuous assurance

Op naar continuous assurance Op naar continuous assurance In het streven naar verbeterde procesbeheersing kunnen continuous monitoring en continuous audit een organisatie helpen meer transparantie en zekerheid te verschaffen over

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Verschillende overheidsregelingen eisen van ondernemingen financiële bijdragen voor de kosten van het opruimen van producten of productiefaciliteiten van die

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling Verslaggeving WTZi

indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling Verslaggeving WTZi Audit Alert 25 Verklaringen bij jaarrekeningen van AWBZ- en GGZ-instellingen indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2

www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2 www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.500 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen en drie

Nadere informatie

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Materieel belang in de jaarrekening Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Agenda Inleiding Doel van de jaarrekening Wat is materieel belang Wat

Nadere informatie

30. Vennootschappelijke balans

30. Vennootschappelijke balans 30. Vennootschappelijke balans voor winstbestemming in EUR x 1.000 noot 31-12-2014 31-12-2013 Activa Materiële vaste activa Overige materiële vaste activa 32.2 3 6 Financiële vaste activa Deelnemingen

Nadere informatie

ISA 710, TER VERGELIJKING OPGENOMEN INFORMATIE - OVEREENKOMSTIGE CIJFERS EN VERGELIJKENDE FINANCIELE OVERZICHTEN

ISA 710, TER VERGELIJKING OPGENOMEN INFORMATIE - OVEREENKOMSTIGE CIJFERS EN VERGELIJKENDE FINANCIELE OVERZICHTEN INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 710, TER VERGELIJKING OPGENOMEN INFORMATIE - OVEREENKOMSTIGE CIJFERS EN VERGELIJKENDE FINANCIELE OVERZICHTEN Deze Internationale controlestandaard (ISA) werd

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 20544 30 december 2009 Verordening tot wijziging van de Verordening gedragscode Het bestuur van de Orde Koninklijk Nederlands

Nadere informatie

De controle van de groepsjaarrekening

De controle van de groepsjaarrekening De controle van de groepsjaarrekening Frans de Groot en Victor Valckx, Assurance Organisaties reageren steeds sneller met overnames, herstructureringen, reorganisaties en internationalisering op de dynamische

Nadere informatie

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 1 TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Jaarrekening 2013 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening over 2013 5 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1119 Nadere toelichting in de controleverklaring 24 april 2012 NBA-handreiking 1119 NBA-handreiking 1119: Van toepassing op: Accountants die controle-opdrachten

Nadere informatie

Ingetrokken voor 2013

Ingetrokken voor 2013 en ok k etr Ing 01 3 or 2 vo Audit Alert 16: De gevolgen voor de accountantsverklaring van de wijzigingen in Titel 9 Boek 2 Burgerlijk Wetboek 1. Inleiding Als gevolg van de EU-verordening inzake internationale

Nadere informatie

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 19-2012 uitgave 1

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 19-2012 uitgave 1 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2012 uitgave 1 Hans Hoogervorst, voorzitter van de IASB: De besluitvorming over nieuwe IFRS is ingewikkelder dan een besluit in

Nadere informatie

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Niet alleen het gebruik, maar ook de complexiteit van financiële instrumenten zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit artikel gaat over de

Nadere informatie

Nieuwe Richtlijn vastgoedwaardering is complex

Nieuwe Richtlijn vastgoedwaardering is complex Nieuwe Richtlijn vastgoedwaardering is complex Vanaf het verslagar 2012 passen woningcorporaties de nieuwe RJ 645 toe. In de praktijk blijkt de verantwoording van vastgoedwaardemutaties voor de verschillende

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 1 juli 2010 7 juli 2010 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 1 juli 2010 2 Winst- en verliesrekening over de periode

Nadere informatie

Stichting De Sociale Maatschap Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Verbonden partijen Per 1 januari 2016 heeft er een bestuurlijke fusie plaats gevonden tussen Stichting PuurZuid MaDi en Stichting

Nadere informatie

Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren

Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren Standard Business Reporting: samenwerken, digitaliseren, standaardiseren Sinds 1 januari 2013 kan de onderneming haar aangiften IB en VpB alleen nog maar in SBR doen: Standard Business Reporting. Om SBR

Nadere informatie

Naleving overgangsregeling scheiding controle en advies. 27 maart 2013

Naleving overgangsregeling scheiding controle en advies. 27 maart 2013 Naleving overgangsregeling scheiding controle en advies 27 maart 2013 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

De weg naar IFRS 16 voor uw organisatie

De weg naar IFRS 16 voor uw organisatie Fleetmanagement De weg naar IFRS 16 voor uw organisatie In januari 2016 publiceerde de International Accounting Standards Board (IASB) de IFRS 16 leasingstandaard, die grote gevolgen heeft voor beursgenoteerde

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Schiphol Nederland B.V. 2011 Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Jaarverslag 2011 Schiphol Nederland B.V. is onderdeel van de Schiphol Group (N.V. Luchthaven Schiphol voert Schiphol

Nadere informatie

Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008. TlCustody

Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008. TlCustody Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008 TlCustody Inhoud 3 Directieverslag Jaarrekening 2008 4 Balans per 31 december 2008 5 Winst- en verliesrekening over 2008 6 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2015

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2015 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2015 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Fiscale positie

Nadere informatie

Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het accountantsberoep (kamerstukken 33 025)

Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het accountantsberoep (kamerstukken 33 025) Aan de voorzitter en de leden van de Commissie voor Financiën van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 200 17 2500 EA DEN HAAG Amsterdam, 14 mei 2012 Ref: 2012.43 Betreft: voorstel van wet op het

Nadere informatie

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier

Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Copro 16118C Accountantsprotocol voor de aanvraag van het predicaat Koninklijk en Hofleverancier Versie 2.0 Amsterdam, 30 november 2016 Inhoudsopgave 1. Algemeen Kader... 3 1.1 Bestuurlijke mededeling...

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam Tel , Telefax

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam Tel , Telefax PERSBERICHT HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam Tel. 31 10 4869911, Telefax 31 10 4850355 Voor publicatie: 17 januari 2006 08.00 uur HUNTER DOUGLAS PRESENTEERT FINANCIËLE RESULTATEN OVER

Nadere informatie

INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA)

INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 706, PARAGRAFEN TER BENADRUKKING VAN BEPAALDE AANGELEGENHEDEN EN PARAGRAFEN INZAKE OVERIGE AANGELEGENHEDEN IN DE CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE AUDITOR

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

JAN. Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam

JAN. Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van het Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk (Vereniging NIVON) te Amsterdam A. Verklaring over de in het

Nadere informatie

Controleprotocol verantwoording van subsidies vanaf ,- provincie Utrecht mei 2017

Controleprotocol verantwoording van subsidies vanaf ,- provincie Utrecht mei 2017 Controleprotocol verantwoording van subsidies vanaf 125.000,- provincie Utrecht mei 2017 Dit protocol vormt een uitwerking van artikel 23 lid 2, van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht (Asv).

Nadere informatie

NBA-handreiking 1128 De betrokkenheid van de accountant bij de publicatie van persberichten over jaarcijfers Oktober 2014

NBA-handreiking 1128 De betrokkenheid van de accountant bij de publicatie van persberichten over jaarcijfers Oktober 2014 Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1128 Oktober 2014 NBA-handreiking 1128 NBA-handreiking 1128 publicatie van persberichten over jaarcijfers Van toepassing op: Accountants die

Nadere informatie

Schiphol Nederland B.V Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening

Schiphol Nederland B.V Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Schiphol Nederland B.V. 2014 Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Jaarverslag 2014 Schiphol Nederland B.V. is onderdeel van de Schiphol Group (N.V. Luchthaven Schiphol voert Schiphol

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten op het terrein van accountantsorganisaties en het accountantsberoep (Wet aanvullende maatregelen accountantsorganisaties)

Nadere informatie

ISA 710, Ter vergelijking opgenomen informatie overeenkomstige cijfers en vergelijkende financiële overzichten.

ISA 710, Ter vergelijking opgenomen informatie overeenkomstige cijfers en vergelijkende financiële overzichten. INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 710, Ter vergelijking opgenomen informatie overeenkomstige cijfers en vergelijkende financiële overzichten. Copyright IFAC Deze Internationale controlestandaard

Nadere informatie

Halfjaar bericht 2017 DOCDATA N.V.

Halfjaar bericht 2017 DOCDATA N.V. Halfjaar bericht 2017 DOCDATA N.V. Het nettoresultaat van DOCDATA N.V. over het eerste halfjaar 2017 komt uit op een verlies van 202 duizend. Hierin zitten voor 120 duizend eenmalige kosten. Belangrijkste

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1108. Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle

Praktijkhandreiking 1108. Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle Toegang tot relevante informatie voor de opvolgende accountant in het kader van een controle Versie 1.0 Datum: 10 februari 2010 Herzien: Onderwerp: Van toepassing op: Status: Relevante wet en regelgeving:

Nadere informatie

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE

AANBEVELING VAN DE COMMISSIE L 154/36 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 27.6.2000 AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 23 juni 2000 betreffende de verstrekking van informatie over financiële instrumenten en andere posten,

Nadere informatie

Ononderbroken beschikbaarheid van financiering

Ononderbroken beschikbaarheid van financiering Ononderbroken beschikbaarheid van financiering Financiering is een onderwerp dat in de huidige markt meer aandacht behoeft. Vooral de surety of funding (ononderbroken beschikbaarheid van financiering)

Nadere informatie