Auteursrecht. c 2009, Michael Van den Broeck, Cypress Semiconductor

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Auteursrecht. c 2009, Michael Van den Broeck, Cypress Semiconductor"

Transcriptie

1 Auteursrecht c 2009, Michael Van den Broeck, Cypress Semiconductor De auteur geeft de toelating deze scriptie voor consultatie beschikbaar te stellen en delen van de scriptie te kopiëren voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik valt onder de strikte beperkingen van het auteursrecht, in het bijzonder met betrekking tot de verplichting de bron uitdrukkelijk te vermelden bij het aanhalen van tekstdelen uit deze scriptie. Versie: 5 Mei 2009

2 ii Auteursrecht

3 Voorwoord Om mijn opleiding van Industrieel Ingenieur Elektronica-ICT met optie ICT te vervolledigen heb ik deze masterproef geschreven. Deze masterproef kon slechts tot stand komen dankzij de medewerking van vele mensen, maar vooral dankzij de rma Cypress Semiconductor die het onderwerp voor deze proef voorstelde. Daarom wil ik ook in eerste plaats mijn bedrijfspromotor, ing. Dirk Van Aken, uitdrukkelijk bedanken voor de professionele steun gedurende het volledige academiejaar. Eveneens zijn collega's, in bijzonder ing. Ken Vermeulen en ing. Floris Lambrechts. Uiteraard dank ik mijn hogeschoolpromotor ir. Jan Meel voor zijn wetenschappelijke ondersteuning en tips. Last but not least een dankjewel aan Jessica Van den Broeck voor het nalezen van de masterproef en mijn familie voor de mentale ondersteuning. Van den Broeck Michael

4 iv Voorwoord

5 Abstract in het Nederlands Titel: Ontwerp van een LCMS demo camera met SpaceWire interfacing. Situering Masterproef: Bij Cypress Semiconductor ontwikkelen ze CMOS-beeldsensoren die aan de behoeften van de klant worden aangepast. Het ontwerp van actieve pixelsensoren voor specieke toepassingen helpt de klant om unieke producten met state-of-the-art prestaties te creëren. Ons product is de LCMS (Low Cost and low Mass Startracker) CMOS-beeldsensor, ontworpen voor navigatie doeleinden in de ruimtevaartindustrie. De sensor wordt gebruikt als StarTracker, een instrument dat instaat voor de oriëntatiebepaling van de satelliet. De masterproef bestaat erin een PCB ontwerp te maken voor de demo camera en een software driver in C# te programmeren. Deze driver maakt een communicatie via het SpaceWire protocol tussen de demo camera en de PC. Daarnaast bezit deze driver controle software om de camera aan te sturen en te evalueren in BenchTools, een grasche user interface (GUI) van Cypress. Doel Masterproef, uitwerking en resultaten: Het doel van de masterproef is het ontwerpen van een demo opstelling zodat klanten kunnen experimenteren met de sensor beschreven in de datasheet. Als theoretische achtergrond werd een literatuurstudie gedaan over CMOS-beeldsensoren en het communicatieprotocol SpaceWire. Ons startpunt bestond uit een bestaand PCB ontwerp met LCMS camera controle software dat in Java is geschreven. Er werd gevraagd de PCB te optimaliseren naar Cypress eisen welk resulteerde in 70 x 70 mm prototype. Na een revisie van het prototype ontstond v1.1 en lieten we deze nale versie fabriceren. Bij Cypress Semiconductor werkt men met Microsoft.NET framework. Daar de Java code hierin niet wordt ondersteund, moest de code geport worden naar C#. Voor de Java applicatie is er een driver voorzien die communiceert met SpaceWire. In C# is er een testprogramma geschreven om de functionaliteit te gebruiken. Nadat de communicatie gelegd is, bestond de opdracht erin de Java code, om de sensor aan te sturen, in te bouwen. De LCMS driver die hieruit ontstaat kan gebruikt worden in BenchTools, een software applicatie van Cypress dat als platform dient om sensoren te evalueren. Het resultaat is een Windows-based software applicatie waarin de LCMS demo camera geprogrammeerd en getest kan worden.

6 vi Abstract in het Nederlands

7 Abstract in het Engels Title: Design of a LCMS demo camera with SpaceWire interfacing. Thesis Location: Cypress Semiconductor develops custom CMOS image sensors designed to the needs of their customers. Application specic active pixel image sensor designs helps their customers to create unique products with state-of-the-art performance. Our product is the LCMS (Low Cost low Mass StarTracker) CMOS image sensor that is designed for navigation purposes in space environments. It is used as StarTracker, an instrument used in satellites to determine the position of the satellite in orbit. The master thesis includes a PCB design of the demo camera and programming a software driver in C#. This driver enables the communication between the demo camera and the PC by using the SpaceWire protocol. Next to this, this driver has control software to access the camera and to evaluate this in BenchTools, a graphical user interface (GUI) of Cypress. Thesis goal, procedure and results: The purpose of this thesis is to design a standalone demo camera which will allow customers to evaluate the sensor as described in the datasheet. As theoretical background a literature study was done with respect to CMOS image sensor and the SpaceWire communication protocol. As starting point there was an existing PCB design with LCMS camera control software that is written in Java. The goal is to optimize this PCB to Cypress requirements which resulted in 70 x 70 mm prototype. After a revision of the prototype, v1.1 existed and we requested to manufacture this nal version. Cypress Semiconductor is supported by a Microsoft.NET framework. As.NET does not support the Java code, it needs to be proceeded in C#. In Java applications there is a driver provided to communicate with SpaceWire. In C# we have to build a test program to use this feature. The purpose existed into using the Java code to access the sensor after the connection was build. The LCMS driver can now be loaded into BenchTools, a software application developed by Cypress that serves as a platform to evaluate sensors. The result is a Windows-based software application where the LCMS demo camera can be programmed and tested.

8 viii Abstract in het Engels

9 Short Summary Introduction The purpose of this thesis is to design a standalone demo camera with SpaceWire interfacing. This can be used in the future as demonstrator which will allow customers to evaluate the sensor as described in the datasheet. The LCMS is a technology demonstrator for a future low cost, low mass StarTracker characterized by very high levels of integration and therefore demanded a high level of on-chip functionality to reduce the StarTracker component count in space applications. A datasheet [1] is available that serves as a detailed specication of performance and functionality of the technology demonstration LCMS star tracker sensor. StarTrackers are used to measure the direction towards selected stars. This can be used in a satellite, for example to determine the orientation of the space vehicle. The satellite uses the SpaceWire communication protocol to communicate with the dierent parts on board. A demo will be established and this application will be simulated on the PC by using the SpaceWire-USB Brick. The result is available in Window-based software application that is presented by BenchTools. CMOS imaging sensors The LCMS standalone demo camera holds a LCMS CMOS Active Pixel image Sensor (CMOS APS). It is developed as prototype in order to experiment with it. Afterwards the LCMS CMOS APS will be integrated on a StarTracker instead of a CCD image sensor. The sensor is a technology demonstrator for future highly-integrated sensor heads that enables StarTrackers to be built with smaller dimensions, lower mass, reduced system complexity, and lower power, while maintaining a minimal standard of performance. Active pixel sensor (APS) imagers have several advantages compared to CCD's. They can be produced more cost eectively, are smaller and use less power. The main properties that lead to benets for APS imagers are derived from the fact that APS imagers are manufactured on a less complicated and less expensive CMOS process and have an architecture that enables easier addressing of individual pixels, which is very attractive for StarTrackers in space applications.

10 x Short Summary Other major advantages of APS technology are a cheaper production process; they run on a single supply voltage or at least a low number of voltages; analog and digital signal processing can be included on the same chip (ampliers, A/D conversion, individual pixel or pixelgroup addressing ). Lower capacitive loading is needed on the driving lines and therefore less power consumption. If required, windowed readout (of a selected region of interest) can be applied, allowing further power reduction or higher speed readout. No blooming around saturated pixels. All the advantages facilitates a better performance of simultaneous detection in the FOV (eld of view) of objects with dierent brightness. Moreover APS images have better resistance to (cosmic) particle radiation. Though APS imagers also have disadvantages, such as a lower llfactor, lower quantum eciency, less UV response. Low UV response and low quantum eciency are disadvantages associated with the top layers on the chip which are there to provide interconnections. These layers tend to block and/or lter some of the incident light. The lower llfactor has mainly to do with the surface area required to give room for the CMOS read-out circuitry. The CMOS APS is a relatively young device and one may expect that for the technological disadvantages future technological solutions will be found. SpaceWire SpaceWire is a communication network that is used onboard a spacecraft. It is designed to connect high data-rate sensors, large solid-state memories, processing units and the downlink telemetry subsystem providing an integrated onboard data-handling network. SpaceWire links are serial, high-speed (2 Mbits/sec to 400 Mbits/sec), bi-directional, fullduplex, point-to-pointdata-links, which connect together SpaceWire equipment. It is based on the DS-DE part of the IEEE-1355 standard combined with the TIA/EIA-644 Low Voltage Dierential Signalling (LVDS) standard. The SpaceWire standard covers the following protocol levels. Physical Level denes connectors, cables and EMC specications. Signal Level denes signal encoding, voltage levels, noise margins and data rates. Character Level denes the data and control characters used to manage the ow of data across a link. Exchange Level denes the protocol for link initialisation, ow control, fault detection and link restart. Packet Level denes how data is transmitted via a SpaceWire link is split up into packets. The following informative protocol levels are also provided. Network Level denes the form of routing switches used to build a network from SpaceWire links and how packets are transferred from a source node to a destination node across a network. Error Recovery Scheme provides recommendations for error detection, error recovery and error reporting. Application level denes his use onboard a spacecraft and other applications. The LCMS demo camera oers the SpaceWire interface for data output interface. The interface is fully SpaceWire-compliant but is restricted to a point-to-point use. The LCMS strictly serves as a slave device, operated at 10Mbps or 20Mbps, i.e. considerably lower than the SpaceWire standard's 400Mbps maximum. The LCMS's SpaceWire link can sustain full frame readout at

11 5 frames per second, using data packing techniques to fold 12 bit pixel data into SpaceWire's 8 bit transport units. PCB design The printed circuit board (PCB) is a component made of one or more layers of insulating material with electrical conductors. The insulator is typically made on the base of ber reinforced resins, ceramics, plastic, or some other dielectric materials. During manufacturing the portions of conductors that are not needed are etched o, leaving printed circuits that connect electronic components. The goal is to optimize the PCB to Cypress requirements which resulted in 70 x 70 mm prototype, the LCMS board v1.0. After a revision of the prototype, a nal v1.1 was created and used. PCB design can be challenging, time consuming, and very dicult to gure out how to get started. So we have decided our printed circuit board design into 3 sections: schematic design, PCB footprints and PCB layout. We followed the PCB design process to build our PCB. This design process/workow will give you a birds eye view of each step necessary to build the circuit design through assembly and nal test. For the PCB design we used Altium Designer Summer 2008 as software package. Tutorials [2] were used to build a professional PCB design. Demo Software The software we wrote for the LCMS demo camera was written in the C# programming language. There Cypress supports only Microsoft.NET framework the existing Java must be ported in C#. The LCMS control software has been developed in Java and requires a native driver to be installed to communicate with SpaceWire. For C# there is not a driver provided so we had to build a test program to use this feature. The purpose existed into using the Java code to access the sensor after the SpaceWire connection was build. The LCMS driver can now be loaded into BenchTools, a software application developed by Cypress that serves as a platform to evaluate sensors. We discuss the demo software by explaining the most important functions of the code and techniques we used through the software design. xi

12 xii Results and conclusion Short Summary The two last parts of this research include evaluating the PCB and writing the demo software. To build the standalone demo camera, we have optimized the existing 110 x 130 mm PCB design of ESA to a 70 x 70 mm PCB design with Cypress requirements. Before a nal version could be manufactured, we had to made a prototype. Afterwards the PCB was ready to being tested. A few errors were noted. Therefore updates were done from v1.0 to v1.1. The schematic and PCB design was adjusted and this resulted in the LCMS board v 1.1 that can be used as demonstrator in the standalone demo camera. A communication protocol is required to guide the LCMS sensor of the demo software. This is the SpaceWire protocol. The functionality of this protocol is written in C# and is tested afterwards in the test program. This functionality can now be used at Cypress as Spacewire controller next to the two existing Ethernet-based sensor controllers. In this way sensors who communicate with SpaceWire will be recognized automatically in Benchtools and directed. The last assignment implied porting the existing Java code in C#. This is the LCMS driver. This driver is loaded in BenchTools where the sensor was programmed and tested. During the debugging of the LCMS driver an error was received with receiving the pixel data. One of the problems was the fact that the SpaceWire-USB Brick incorrectly worked. After reporting this problem to Star-Dundee and performing an update of the driver and rmware, pixel data could be received and an image could be formed. As the problem was only discovered at a late phase of this thesis, the result of the image recording in BenchTools has been left out. This problem will be examined further and eventually the demo software will be operational by the end of the academic year.

13 Inhoudsopgave Auteursrecht Voorwoord Abstract in het Nederlands Abstract in het Engels Short Summary Inhoudsopgave Lijst met gebruikte afkortingen Lijst van guren i iii v vii ix xiii xvii xix 1 Inleiding Algemene situering Cypress Semiconductor LCMS demo camera CMOS-beeldsensor PCB ontwerp SpaceWire protocol Demo software Verder verloop van masterproeftekst CMOS-beeldsensoren 7

14 xiv INHOUDSOPGAVE 2.1 Inleiding LCMS CMOS-beeldsensor CMOS Active Pixel Sensor Algemeen CMOS-beeldsensor Het opvangen van licht in een CMOS-beeldsensor n-well active pixels CCD-beeldsensor Vergelijking van CMOS en CCD Aan de hand van parameters Voor -en nadelen Toepassingsgebied Besluit SpaceWire protocol Inleiding SpaceWire Toepassingsgebieden Geschiedenis De standaard Randeisen in ruimtemissies Algemene werking Protocol stack Fysisch niveau Signaal niveau Karakter niveau Exchange niveau Pakket niveau Netwerk niveau Toepassingsniveau Besluit

15 INHOUDSOPGAVE xv 4 Demo camera ontwikkeling Inleiding Hardware ontwikkeling Inleiding Het PCB ontwerp proces Denkwerk voor het ontwerp De voorbereiding PCB design setup Routen van de PCB Uitvoering Post Processing Soldeertechniek voor SMD componenten Software ontwikkeling Inleiding C# Flowchart van de demo software Class1.cs LCMS.cs StarDundee Brick TestExample LCMS:Sensor CommSpW & Communication Analyse / Debug Het PCB ontwerp Debugging Testen Revisie De demo software LCMS driver BenchTools

16 xvi INHOUDSOPGAVE 4.5 Besluit Conclusie Algemene conclusie Bedenkingen voor verder werk A Bill of materials 73 B Schematisch LCMS board 77 C PCB LCMS board 79 D C-sharp functies 83 Bibliograe of Referenties 89 CD 91

17 Lijst met gebruikte afkortingen ADC Analog to Digital Converter API Application Programming Interface APS Active Pixel Sensor BER Bit Error Rate BOM Bill of Materials CCD Charge Coupled Device CMOS Complementary Metal Oxide Semiconductor DLL Dynamically Linked Library EMC Electromagnetic compatibility ESA European Space Agency ESD Electrostatic Discharge ESTEC European Space Research and Technology Centre FIFO First In First Out FOV Field of View FPGA Field Programmable Gate Array GUI Graphical User Interface

18 xviii Lijst met gebruikte afkortingen IDE Integrated Development Environment IEEE Institute of Electrical and Electronics Engineers IMEC Interuniversitair Micro-electronica Centrum ISO-OSI ISO Reference Model for Open Systems Interconnection JAXA Japan Aerospace Exploration Agency LCMS Low Cost Mass StarTracker LVDS Low Voltage Dierential Signaling LSB Least Signicant Bit MSB Most Signicant Bit NASA National Aeronautics and Space Administration OSI Open Systems Interconnection PCB Printed Circuit Board PECL Positive Emitter Coupled Logic PLCC Plastic Leaded Chip Carrier SLA Search-Less Algorithm SMD Surface-mounted device USB Universal Serial Bus UV Ultra Violet WARC World Administrative Radio Convence

19 L¼st van guren 1.1 Opstelling van de LCMS demo camera Algemene situering van de LCMS demo camera in blokdiagram Het logo van Cypress Semiconductor Voorstelling van een LCMS CMOS-beeldsensor Weergave van het PCB ontwerp Weergave van het C# testprogramma om met SpaceWire te communiceren LCMS complexiteit op systeem-niveau Architectuur van de LCMS chip Opbouw van een CMOS-beeldsensor Flowchart: het nemen van een beeld in een CMOS-beeldsensor Het schema en de opbouw van APS Signalen in een APS Principe van een CCD chip StarTracker Vereenvoudigd blok van de StarTracker architectuur Sterrenhemel (1) Sterrenhemel (2) SpaceWire interfacekabel Earthcare: een observatiesatelliet IEEEE /SpaceWire netwerk architectuur SpaceWire 9-pin D-type connector Werkingsprincipe van SpaceWire

20 xx LœST VAN FIGUREN 3.10 Flowchart - tokensprincipe OSI-model links, SpaceWire model rechts Doorsnede SpaceWire bekabeling Aansluiting van de 9-pin D-type SpaceWire connector Seriële punt-tot-punt datalink LVDS principe LVDS signaalniveaus LVDS operatie Data-Strobe (DS) principe SpaceWire data karakters SpaceWire controle karakters SpaceWire timecode karakter Verloop van een SpaceWire link Pariteitsdekking bij foutdetectie (1) Pariteitsdekking bij foutdetectie (2) State diagram van een SpaceWire link Herstarten van een SpaceWire link SpaceWire netwerkconguratie De LCMS demo camera Het bestaande PCB ontwerp van ESA Instellen van de ADC PCB lay-out in 4 lagen Het gemaakte PCB ontwerp Solderen van een SMD weerstand of capaciteit Flowchart van de demo software Debuggen van het PCB ontwerp met oscilloscoop SpaceWire USB-Brick interface Command-line-interface om de SpaceWire functionaliteit te testen GUI based application om SpaceWire pakketten te versturen en te ontvangen Ontvangen van pixelwaarden die het beeld gaan vormen

21 LœST VAN FIGUREN xxi 4.13 LCMS sensor evalueren in BenchTools A.1 Bill of materials deel A.2 Bill of materials deel A.3 Bill of materials deel B.1 Schematisch LCMS board C.1 PCB LCMS board voorkant C.2 PCB LCMS board achterkant D.1 Flowchart van de LCMS demo software

22 xxii LœST VAN FIGUREN

23 Hoofdstuk 1 Inleiding Het doel van de masterproef is het ontwerpen van een LCMS 1 standalone 2 demo camera met SpaceWire interface. Deze kan in de toekomst dienen als demo opstelling zodat klanten kunnen experimenteren met de sensor beschreven in de datasheet. De masterproef is uitgevoerd voor het bedrijf Cypress Semiconductor die het onderwerp had voorgesteld. Figuur 1.1: Opstelling van de LCMS demo camera. In g. 1.1 wordt de LCMS demo camera voorgesteld. LCMS is een chip ontwikkeld als demo om de ruimtevaart toepassing `StartTracker' ervan te demonstreren. Van de LCMS sensor is er een datasheet [1] beschikbaar die diende als een nadere specicatie van de prestaties en functionaliteit van de technologie. De StarTracker is een instrument dat instaat voor de oriëntatiebepaling van de satelliet welke gebruik maakt van het SpaceWire protocol om te communiceren met de verschillende onderdelen aan boord. We gaan een demo opstelling realiseren en deze toepassing simuleren op de PC door gebruik te maken van de SpaceWire-USB Brick [3]. Het resultaat volgt in een Windows-based Software Application dat gepresenteerd wordt in BenchTools 3. 1 LCMS: Low Cost and low Mass Startracker beeldsensor is een Startracker op chip (Cypress, B). 2 Standalone: op zichzelf staand systeem dat enkel afhankelijk is van het besturingssyteem. 3 BenchTools: software dat ontworpen is door Cypress dat als platform dient om camera's aan te sturen.

24 2 Inleiding 1.1 Algemene situering Figuur 1.2: Situering van de masterproef. In g. 1.2 is de situering van de LCMS demo camera grasch weergegeven. De demo camera ontwikkeling omvat zowel een hardware als software gedeelte. Om de communicatie tussen de hardware (1) en software (3) te voorzien is er het SpaceWire protocol (2), dat dient als communicatie protocol. Met de SpaceWire interface op de digitale camera kan deze door het gebruik van de SpaceWire-USB Brick verbonden worden met de USB interface op de PC. 1. Als hardware is er een bestaand PCB ontwerp (110 x 130 mm) ter beschikking. Deze PCB werd geoptimaliseerd tot het ontwerpen van een PCB (70 x 70 mm) volgens Cypress eisen. Dit geheel vormt een praktisch PCB dat geschikt is voor de klant als demo. 2. In de literatuurstudie is het communicatieprotocol SpaceWire geanalyseerd. Het vormt de basis om de communicatie in de software te implementeren. 3. De gekozen programmeertaal voor de software is C# 4. Bij Cypress werkt men in een Microsoft.NET framework omgeving. Er moest een testprogramma geschreven worden in C# om te kunnen communiceren met de SpaceWire-USB Brick zodat er een verbinding met de demo camera ontstaat. Hierna moest de functionaliteit van de bestaande Java code (camera controle software) omgezet worden in C# code om de sensor aan te sturen. Het resultaat van beiden is de LCMS driver. Uit de LCMS driver wordt een DLL 5 gegenereerd die we in BenchTools kunnen inladen. In BenchTools maken we de connectie en wordt de camera geprogrammeerd. BenchTools doet dienst als Windows-based Application platform, hierin kan men debuggen en de functionaliteit testen. Uit dit project kan er een demonstratiekit geleverd worden naar de klant toe, waarmee men de demo camera kan evalueren. 4 C# (uitgesproken als 'C sharp') is een objectgeoriënteerde programmeertaal ontwikkeld door Microsoft. 5 DLL: `Dynamically Linked Library' een verzameling softwareroutines.

25 1.2 Cypress Semiconductor Cypress Semiconductor Figuur 1.3: Cypress Semiconductor. Cypress Semiconductor (g. 1.3) is een wereldspeler op het gebied van CMOS digitale beeldsensoren voor verschillende applicaties zoals industriële visie, beeldverwerking op hoge snelheid, medische beeldvorming, beveiliging, militaire doeleinden en ruimtevaart. De ruimtevaart applicaties omvatten CMOS-beeldsensoren voor digitale zonnesensoren, StarTrackers, observatie camera's en wetenschappelijke instrumenten. Cypress levert kant en klare oplossingen van design tot manufacturing, test en customer support. De portfolio van Cypress Image Sensors bevat meer dan 50 custom producten en 10 standaard producten. Hiermee worden unieke producten met state-of-the-art 6 prestaties afgeleverd. 1.3 LCMS demo camera CMOS-beeldsensor Op mijn stagebedrijf Cypress Semiconductor was er een uitgebreide trainingscursus over de werking van CMOS-beeldsensoren. De volledige beschrijving en werking van de gebruikte CMOSbeeldsensor (g. 1.4) wordt in hoofdstuk van de masterproef behandeld. Figuur 1.4: LCMS CMOS-beeldsensor. 6 State of the art: het hoogste niveau van ontwikkeling, dat op een bepaald tijdstip is bereikt.

26 4 Inleiding De markt van beeldsensoren is verdeeld in twee groepen. De ene groep is die van de traditionele CCD-beeldsensoren. Deze zijn al zo'n 30 jaar in ontwikkeling en beheersen het grootste deel van de markt. De andere groep is die van de CMOS-beeldsensoren. Hoewel CMOS-technologie reeds gebruikt werd voor CCD, heeft het tot op heden nog niet kunnen doorbreken. Dit omdat de CMOS-technologie niet aan dezelfde specicaties kon voldoen als CCD. Het ging dan voornamelijk om de beeldkwaliteit. [4] De voordelen die verbonden zijn aan het gebruik van CMOS-technologie zijn de volgende: Doordat het mogelijk is controle -en interfacecircuits mee in te bouwen op de chip, kan er heel wat plaats bespaard worden in de randelektronica die de chip aanstuurt. Hierdoor is de randelektronica van een CMOS-beeldsensor veel eenvoudiger dan zijn CCD-tegenhanger. Het productieproces is vele malen goedkoper dan dat voor CCD. Het fabriceren van prototypes voor testing gaat veel sneller. CMOS sensoren geven direct een digitaal of analoog signaal dat vatbaar is voor interpretatie waardoor er minder elektronica nodig is in de rest van de camera. Met elektronica bedoelen we dan de sturing en bewerking van elk sensorsignaal van elke pixel tot een bruikbare elektrische puls met eventueel digitalisatie op de chip. Bovendien gebruiken CMOS sensoren minder energie dan CCD sensoren. Dit maakt CMOS sensoren onder andere geschikt voor apparaten die niet te groot mogen zijn zoals mobiele telefoons PCB ontwerp De Europese ruimtevaartorganisatie ESA stelde Cypress Semiconductor een PCB ontwerp ter beschikking. Dit werd het vertrekpunt tot het ontwerpen en assembleren van een geoptimaliseerd PCB ontwerp, weergegeven in g In hoofdstuk 4.2 van de masterproef zal het volledige ontwerp beschreven worden. Het nieuwe ontwerp is tot stand gekomen met de software Altium Designer Summer Online tutorials [2] waren beschikbaar. Figuur 1.5: PCB ontwerp.

Departement industriële wetenschappen en technologie

Departement industriële wetenschappen en technologie Departement industriële wetenschappen en technologie Universitaire Campus, gebouw B B-3590 DIEPENBEEK Tel.: 011-23 07 90 Fax: 011-23 07 99 Aansturen en testen van een hybride infrarood beeldopnemer Abstract

Nadere informatie

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com Model A-360 Azimuth

Nadere informatie

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPX AX-400 Azimuth

Nadere informatie

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers English Instructions Windows 8 out-of-the-box supports the ICARUS Illumina (E653) e-reader. However, when users upgrade their Windows

Nadere informatie

Visietechnologie. Deel 3: De camera

Visietechnologie. Deel 3: De camera Visietechnologie Deel 3: De camera CCD vs CMOS Analoog vs digitaal Kleurencamera s Nieuwe technologien Johan Baeten 3.1 Werelwijde Cameramarkt in 2002 Total Market 630 Mio. Smart Camera 11% Digital Line

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL PIR DC-SWITCH DC Passive infra-red Detector Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL Please read this manual before operating your DETECTOR PIR DC-Switch (PDS-10) De PDS-10 is een beweging

Nadere informatie

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen

Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen BIJLAGE 1 S.A. STERIA Benelux N.V. Gebruik van het LOGO in geautomatiseerde verkiezingen Technische bepalingen voor de weergave van het logo op de schermen. Versie 1.2 Guy JASPERS Revisions Revision Description

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL

SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL SPL D2 MKII GEBRUIKSAANWIJZING USER MANUAL Spl-D2 Next generation Inleiding De SPL5-D2 unit is een geluidsdrukmeter die gekoppeld kan worden aan de SPL5. Het apparaat kan ook als losse geluidsdrukmeter

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK SPID Azimuth antenna rotator Type: BIG-RAK Specifications: SPID BIG RAK PWM Azimuth Rotator BIG RAK @ 12V BIG RAK @ 18V Turning torque in-lbs/nm 2,800 in lb/315 Nm 3,600 in lb/403 Nm Brake Torque in lbs/nm

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK

SPID Azimuth antenna rotator Type: RAK Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth antenna

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel)

Wat is Arduino? Arduino = microprocessor (Atmel) Intro tot Arduino Wat is Arduino? Volgens de website: Arduino is an open-source electronics prototyping platform based on flexible, easy-to-use hardware and software. It's intended for artists, designers,

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Open source VoIP Networks

Open source VoIP Networks Open source VoIP Networks Standard PC hardware inexpensive add-in vs. embedded designs Ing. Bruno Impens Overview History Comparison PC - Embedded More on VoIP VoIP Hardware VoIP more than talk More...

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Cameramanager LSU Installation Guide

Cameramanager LSU Installation Guide Cameramanager LSU Installation Guide Network based video surveillance server Version 1.1 / August 2009 Copyright 2010 - Cameramanager.com Page 1 LSU installation guide index 1. Connecting the LSU to your

Nadere informatie

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368

Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Accelerometer project 2010 Microcontroller printje op basis van de NXP-LPC2368 Handleiding bij het gebruik van een microcontroller in het Accelerometerproject (Project II) Er zijn speciaal voor het Accelerometerproject

Nadere informatie

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 About Qmicro Qmicro develops and manufactures solutions enabled by micro chip technology

Nadere informatie

ProCallOne en MetaDirectory i.c.m. Gigaset Pro. Installatie en configuratie

ProCallOne en MetaDirectory i.c.m. Gigaset Pro. Installatie en configuratie ProCallOne en MetaDirectory i.c.m. Gigaset Pro Installatie en configuratie Juridische toelichting / Colofon De informatie in dit document gaat uit van de kennis op moment van schrijven. Fouten en wijzigingen

Nadere informatie

DECLARATION FOR GAD approval

DECLARATION FOR GAD approval Version 1.2 DECLARATION FOR GAD approval Declare that for the following central heating boilers Intergas Calderas de Calefacción S. L. Kombi Kompakt R 24, 28/24, 36/30 and Prestige The installation and

Nadere informatie

SPID Azimuth & Elevation antenna rotator Type: BIG-RAS/HR

SPID Azimuth & Elevation antenna rotator Type: BIG-RAS/HR Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPID Azimuth & Elevation

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Session Educa-on. 14-15 October 2013

Session Educa-on. 14-15 October 2013 Session Educa-on 14-15 October 2013 FIRE facilities in education: Networking courses (fixed and wireless) IP fixed networks ComNet Labs Build your own network [Lab router] Calculate IP ranges According

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Version 1.2

Gebruikershandleiding Version 1.2 Gebruikershandleiding Version 1.2 NE Copyright 2004, by DIALOC ID All rights reserved Gebruikershandleiding ScanIt NEN 3140 DIALOC ID reserves the right to modify the software described in this manual

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Uitgebreid eindwerkvoorstel Lokaliseren van personen en objecten met behulp van camera s

Uitgebreid eindwerkvoorstel Lokaliseren van personen en objecten met behulp van camera s Uitgebreid eindwerkvoorstel Lokaliseren van personen en objecten met behulp van camera s Sofie De Cooman 21 December 2006 Stagebedrijf: Interne begeleider: Externe begeleider: BarcoView Koen Van De Wiele

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000

Plotten. technisch tekenwerk AUTOCAD 2000 Inleiding Voor het plotten van uw bent u bij Lifoka aan het juiste adres. Snel, betrouwbaar en dat in grote of kleine oplagen. Niet alleen het plotten, maar ook vergaren en verzenden kan Lifoka voor u

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011

Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering. Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Connected Assets, de next step in buitendienstautomatisering Nush Cekdemir Service & Maintenance Congres, 31 maart 2011 Wie is Tensing? ± 75 ervaren specialisten Financieel gezond, vooruitzichten 2011

Nadere informatie

Systeem Wand Samenstellings Applicatie. Cabinet configuration tool. Nederlandse handleiding

Systeem Wand Samenstellings Applicatie. Cabinet configuration tool. Nederlandse handleiding Systeem Wand Samenstellings Applicatie Cabinet configuration tool Nederlandse handleiding 1 Handleiding bylsma wand configuratie tool... 2 1.1 Disclaimer... 2 2 Wand samenstellen... 2 2.1 Applicatie lay-out...

Nadere informatie

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren 5082IMOP6Y maandag 16 november 2015 13:00 15:00 Schrijf je naam en studentnummer op de regel hieronder. Sla deze pagina niet om tot de surveillant vertelt dat het

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Scan-It NEN 3140 Version: 1.1

Gebruikershandleiding Scan-It NEN 3140 Version: 1.1 Gebruikershandleiding Scan-It NEN 3140 Version: 1.1 Copyright 2002, by DIALOC ID All rights reserved Gebruikershandleiding Scan-It NEN 3140 DIALOC reserves the right to modify the equipment described in

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW Range Features Range of high pressure sodium lamps with double arc tube construction Dual arc tube design guarantees immediate re-strike after a power interruption Doubled lamp life and reduced occurrence

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen):

1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): Uitwerking Huiswerkopgave Inleiding Modelleren Hoofdstuk 3 1a. We werken het geval voor het tandenpoetsen uit. De concepten zijn (we gebruiken Engelse termen en afkortingen): tube=[cap:{open,close},hand:{l,r,none}]

Nadere informatie

UCXLog. Log en Contest programma. www.veron.nl. UCXLog by DL7UCX

UCXLog. Log en Contest programma. www.veron.nl. UCXLog by DL7UCX UCXLog Log en Contest programma UCXLog by DL7UCX Versie: : 24 mei 2008 Agenda 08:00 Presentatie 08:45 Demonstratie 09:15 Pauze 09:30 Workshop Wat is een logboek programma? Digitaal opslaan van je papieren

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

Johto. Flexible light

Johto. Flexible light Johto Flexible light Johto is a high quality lighting system based on LED for technically sophisticated interior and exterior light. It provides homogeneous and dot free illumination in very low installation

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

TFS als perfecte tool voor Scrum

TFS als perfecte tool voor Scrum TFS als perfecte tool voor Scrum René van Osnabrugge renevo@delta-n.nl About me René van Osnabrugge Communicate @renevo renevo@delta-n.nl http://osnabrugge.wordpress.com Agenda Wat is Scrum? Wat is ALM

Nadere informatie

Virtual Enterprise Centralized Desktop

Virtual Enterprise Centralized Desktop Virtual Enterprise Centralized Desktop Het gebruik van virtuele desktops en de licensering daarvan Bastiaan de Wilde, Solution Specialist Microsoft Nederland Aanleiding Steeds meer gebruik van Virtuele

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-ONLINE.COM NL HANDLEIDING USERS MANUAL EM1033 HANDLEIDING NL EM1033 TWEE POORTS AUTOMATISCHE KVM SWITCH INHOUDSOPGAVE: PAGINA 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud

Nadere informatie

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke

AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT. Geschreven door: Tom Vocke AVR-DOPER MINI ASSEMBLAGE HANDLEIDING + LAYOUT Geschreven door: Tom Vocke Datum: 28-09-2010 Inleiding: Dit document bevat alle hardware informatie betreffende de AVR-Doper mini. Het eerste deel zal zich

Nadere informatie

Non Diffuse Point Based Global Illumination

Non Diffuse Point Based Global Illumination Non Diffuse Point Based Global Illumination Karsten Daemen Thesis voorgedragen tot het behalen van de graad van Master of Science in de ingenieurswetenschappen: computerwetenschappen Promotor: Prof. dr.

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

TRUST 5 PORT USB 2.0 UPGRADE KIT & HUB

TRUST 5 PORT USB 2.0 UPGRADE KIT & HUB Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. Installatie hardware in systeem (3.3) 4. Installeren in Windows (3.4) 5. Installeren

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

BVBA POMAC-LUB-SERVICES SPRL Korte Bruggestraat 28 B-8970 Poperinge Tel. 057/33 48 36 Fax 057/33 61 27 info@pomac.be internet: www.pomac.

BVBA POMAC-LUB-SERVICES SPRL Korte Bruggestraat 28 B-8970 Poperinge Tel. 057/33 48 36 Fax 057/33 61 27 info@pomac.be internet: www.pomac. Smeersysteem voor conveyors Conveyors lubrication systems KS-007a-1-NE SMEERSYSTEEM VOOR MONO OF BIRAIL CONVEYORS Dit systeem is ontworpen voor het gedoseerd smeren van de lagers van de rollen van conveyors

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro

MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro MobiDM App Handleiding voor Windows Mobile Standard en Pro Deze handleiding beschrijft de installatie en gebruik van de MobiDM App voor Windows Mobile Version: x.x Pagina 1 Index 1. WELKOM IN MOBIDM...

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten CBM-I bij Faalangst in een Studentenpopulatie 1 Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias for Students with Test Anxiety

Nadere informatie

Presentation Fire fighter safety switch

Presentation Fire fighter safety switch Presentation Fire fighter safety switch 20 september 2011 Elsbeth Faasse Cor Jansen Santon Holland BV AGENDA SANTON INTRODUCTION PRODUCTS NEW DEVELOPMENTS The Fire fighter Safety Switch Introductie Diverse

Nadere informatie

De TRUST 2 PORT USB 2.0 PCI CARD werkt niet op MAC.

De TRUST 2 PORT USB 2.0 PCI CARD werkt niet op MAC. Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. Stuurprogramma Windows 98 /98SE /Me /2000 /XP (3.3) 4. USB-kaart inbouwen (3.4) 5.

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

Gebruik onderstaande stappen in combinatie met tabel 1 en fig 1. Aansluiting Functie A

Gebruik onderstaande stappen in combinatie met tabel 1 en fig 1. Aansluiting Functie A Werkwijze eerste gebruik Hoofdstuk 1. Aansluitingen (3.1) 2. De-installeren oude stuurprogramma s en producten (3.2) 3. USB kaart inbouwen (3.3) 4. Installeren in Windows (3.5) 5. Installeren MAC systeem

Nadere informatie

Ben Bruidegom. Reconstruction: NLT-module Digitale techniek Context: Disco

Ben Bruidegom. Reconstruction: NLT-module Digitale techniek Context: Disco Reconstruction: NLT-module Digitale techniek Context: Disco 2 Context If humidity is > 8% or the temperature > 26 C a fan is blowing; If there are 3 persons inside the disco a red light switches on; If

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica. Titel van het project: Rolnummerherkenning van op een kraan

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica. Titel van het project: Rolnummerherkenning van op een kraan HoGent Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica Titel van het project: Rolnummerherkenning van op een kraan Datum: 17/11/12 Naam student: Cédric Verstraeten Interne promotor: Tim De Pauw In samenwerking

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie