Super Student schiet te hulp! magazine van Saxion. Geen idee hoe je toekomst eruit ziet? English pages! Take a look on page 36

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Super Student schiet te hulp! magazine van Saxion. Geen idee hoe je toekomst eruit ziet? English pages! Take a look on page 36"

Transcriptie

1 magazine van Saxion januari #4 English pages! Take a look on page Tips Minder mailen, meer drinken 22 Reportage Studenten bestrijden ramp 30 Interview Thijs werd per ongeluk professioneel gamer Geen idee hoe je toekomst eruit ziet? Super Student schiet te hulp!

2 TAKEN 3 WIN MET SAX Wil je zien hoe voormalig CIA-agent Bryan Mills zijn eigen hachje red dit keer? SAX geeft twee vrijkaarten weg voor de film Taken 3. Hoe je deze kan winnen? Beantwoord de volgende vraag: wat is de naam van de acteur die Bryan Mills speelt? het antwoord voor 31 januari naar Vergeet niet je contactinformatie (in elk geval een telefoonnummer) te vermelden en zet Take 3 in het onderwerp van de mail. Tickets zijn alleen geldig voor Wolff Cinestar in Enschede. Mail & win Ontdek jouw master aan de Universiteit Leiden Masterdag 6 februari unileidenmasters.nl Bij ons leer je de wereld kennen HELP DIEREN IN NOOD, OOK BIJ U IN DE BUURT WORD DONATEUR OF KOM IN ACTIE! Vele dieren leiden een buitengewoon beroerd bestaan; ook in Nederland. Ze worden opgesloten in veel te kleine hokken, ernstig mishandeld, of zonder pardon op straat gezet. Stichting DierenLot trekt zich het lot van deze dieren aan en wil hen graag helpen en vraagt daarbij om uw steun! Dan helpt u, samen met Stichting DierenLot, lokale en regionale dierenhulpverleners in Nederland.

3 magazine van saxion inhoud 3 Colofon SAX is een redactioneel onafhankelijke uitgave van Saxion. SAX wordt gratis verspreid onder studenten en medewerkers van Saxion in de vestigingen Deventer, Enschede, Apeldoorn en Hengelo. SAX verschijnt negen keer per jaar. Het dagelijks nieuws over Saxion en het hoger onderwijs lees je op Je vindt SAX ook op Twitter en Facebook (Sax Media). Redactiesecretariaat Postbus 501, 7400 AM Deventer Handelskade 75, kamer B Abonnementen/toezending Hoofdredactie Thijs Klaverstijn, Wendy van Til , Eindredactie Désirée van Hattum Aan dit nummer werkten mee Elke Agten, Anne Berentsen, Jasper Brester, Mandy van Dijk, Miriam Kuiper, Yvonne van de Meent, Ricco van Nierop, Nicolien Oldeman en Thijs Tomassen Fotografie Tessa Wiegerinck (cover), Toma Tudor, Auke Pluim Vormgeving Sanna Terpstra, Marije van der Veen, Twin Media bv Drukwerk MediaCenter Rotterdam Advertenties Bureau van Vliet Postbus 20, 2040 AA Zandvoort Volgende Sax 17 februari Beeldmateriaal en teksten mogen alleen met toestemming van de redactie door derden worden gereproduceerd Inhoud 4 Warming-up Voorwoord, opinie en Hier is dat feestje 6 Interview Super Student schiet studenten te hulp! 10 Achtergrond Zeventien? Dan geen biertje 12 Belicht 13 Column Anne 14 Tips Minder mailen, vaker plassen en zelf je koffie halen 16 Kennis Coole shirts door slimme materialen 18 Opinie 19 Stage Communiceren in het Chinees met vertaal-app 20 Ingezoomd 22 Reportage Studenten oefenen rampbestrijding 25 Column Inke 26 Forum 28 Passie Boulderen: klimmen met je vingers 29 Oud-student 30 Interview Thijs werd per ongeluk professioneel gamer 33 Mededelingen 34 Cool Stuff 36 International Visiting student enclave in Gronau Rode onderwerpen: op de cover

4 4 warming up magazine van saxion opinie poll sax.nu + - Denk jij dat een docent met mastergraad beter is dan een docent zonder? Lage rente De rente op studieschuld is in 2015 historisch laag! Je betaalt maar 0,12 procent rente over je studielening en prestatiebeurs. In 2014 was het rentepercentage ook al laag, maar met 0,81 procent wel iets hoger. De lage rente is niet alleen gunstig voor de huidige studenten, maar ook voor studenten die dit jaar afstuderen of stoppen. Het percentage voor die groep staat namelijk vijf jaar vast. Medezeggenschap Voor het eerst neemt een internationale student zitting in de medezeggenschapsraad. Natuurlijk een triomf. Maar hoe gaat dat straks in de praktijk? Spreekt elk CMR-lid goed genoeg Engels? Worden alle ingediende stukken vertaald, zodat het internationale lid ook voor honderd procent kan deelnemen? Wij houden ons hart vast en vragen ons af of de internationale student straks goed kan meedoen. Ja 28,7% Geen mening Nee 65,3% 6% in beeld Hier is dat feestje! Wat Broederschap Nescio en Pro Deo Waar Rijkmanstraat 10, Deventer Wanneer 11 december 2014 Wie Blije verenigingsleden Waarom Studentenvereniging Pro Deo en Nescio zijn officieel een broederschap aangegaan. Samen zetten ze zich in voor studentenstad Deventer.

5 FOTOGRAFIE TOMA TUDOR 5 Ingezonden Aan de redactie van Sax, Hierbij onze reactie op het artikel in Sax: Tentamenfraude verzwijgen zou dom zijn. Hierin wordt o.a. het verantwoordelijkheidsbesef van surveillanten nogal ongenuanceerd aan de orde gesteld. De schrijver vraagt zich af of dat wel altijd aanwezig is. Op deze vraag gaan we later nader in. De schrijver stelt ook dat mensen die via een uitzendbureau ingehuurd worden, niet dezelfde binding met Saxion zouden hebben als werknemers met een dienstverband. Voor alle duidelijkheid merken wij op dat surveillanten wel degelijk een dienstverband zijn aangaan, met zowel het uitzendbureau (direct) als Saxion (indirect). Zij voelen zich uitermate verantwoordelijk voor de juiste gang van zaken tijdens het uitvoeren van hun taak als surveillant. Nieuwe surveillanten worden ingewerkt door een ervaren collega. Zij krijgen een uitgebreide instructie over de regels (vermeld in de OER) die worden toegepast tijdens de tentamens. Daarnaast wordt er veel aandacht besteed aan de meest voorkomende en bekende vormen van fraude die studenten hanteren. Tijdens gezamenlijke vergaderingen en digitale bijscholing (die de surveillant pro Deo bijwoont) worden de problemen die zijn opgetreden, geëvalueerd. De grote opkomst en gedrevenheid om de taken optimaal uit te voeren, zijn blijken van motivatie, betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel. Van surveillanten die niet voldoen aan de eisen van het toetsbureau, wordt het dienstverband beëindigd. Er zijn goede en minder goede surveillanten; deze gradatie doet zich in elke beroepsgroep voor, ook bij docenten. Uiteraard blijft surveilleren mensenwerk. Dit impliceert dat niet ieder geval van fraude ontdekt zal worden, ook al is men nóg zo alert. In toetsperioden wordt door roosterplanners, toetsbureaus en surveillanten topsport bedreven om soms honderden toetsen per dag in goede banen te leiden. Dit is alleen mogelijk met goed gemotiveerde en flexibele surveillanten met verantwoordelijkheidsgevoel. Studenten die (proberen te) frauderen, halen willens en wetens het niveau en de kwaliteit van de opleiding én de waarde van hun diploma omlaag. Kennelijk leven we in een maatschappij waar zelfs onze hoogopgeleiden er niet voor terugdeinzen te frauderen. Fraude is van alle tijden, hoort men vaak. Wij hopen dat fraude op Saxion tot de verleden tijd gaat behoren. Leden van de Klankbordgroep Surveillanten Saxion Enschede. voorwoord thijs en wendy Koffiedik? Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Of eigenlijk gewoon: een nieuw jaar. Naast alle goedbedoelde voorspoedwensen en voornemens zijn wij vooral benieuwd wat het nieuwe jaar aan nieuws zal brengen. Waar zal 2015 bekend om worden? Gaan de studiefinanciering en het leenstelsel ook dit kalenderjaar domineren? Een deel is te voorspellen. Zo zullen er vast weer zaken zijn voor het College van Beroep voor de examens en zijn er opnieuw ontwikkelingen rond de studiefinanciering. We weten ook zeker dat studieverenigingen weer flink wat studieactiviteiten en anderen gezelligheden zullen organiseren. Waarschijnlijk zitten we niet verlegen om partyfoto s en -filmpjes. Daarnaast verwachten we dit jaar in elk geval nieuws over de nieuwbouwprojecten van Saxion in Enschede en Apeldoorn. We weten nu bijvoorbeeld al dat er straks bij de opening van de pabo in Enschede een knalfeest komt. We voorspellen dat de introductie in Enschede volgend jaar weer op dinsdag begint We bestuderen hier natuurlijk het koffiedik, dus pin ons er niet op vast. Of het nu gaat om een gevalletje tentamenfraude, om medezeggenschap binnen de school of om een akkefietje van een studentenvereniging in de binnenstad, Sax.nu en Sax magazine brengen ook dit jaar de feiten en werpen een kritische blik op alles wat in en om Saxion gebeurt. Daarbij zijn we niet kinderachtig, we zijn ook kritisch op onszelf. Zie bijvoorbeeld de ingezonden brief op deze pagina. We kunnen dat allemaal niet doen zonder dat jullie ons op de hoogte brengen én een oogje in het zeil houden. Attendeer ons dus vooral op die spelfout op Sax.nu, maar liever nog: meld het ons als er iets gaande is waarvan meer Saxionners moeten weten. En voor de rest wensen we jullie vooral een fijn jaar toe, waarin je natuurlijk SAX met veel plezier leest! Thijs Klaverstijn en Wendy van Til Hoofdredacteuren SAX

6 6 interview super student magazine van saxion Kai Vermaas gebruikt eigen ervaringen om studenten te helpen Twijfel over je toekomst? De Super Student helpt!

7 TEKST WILLEM KORENROMP FOTO S TESSA WIEGERINCK 7 Als een superheld helpt hij studenten zich een idee te vormen over het leven na de studie. Niet voor niets noemt Kai Vermaas (23) zich de Super Student. Met workshops en videocursussen schiet hij lotgenoten te hulp om, zoals hij zegt, studenten zin te geven in hun toekomst. Als Super Student wil je studenten zin geven in hun toekomst. Hoe is dat idee ontstaan? Dat ontstond twee jaar geleden, toen ik zelf met een probleem zat. Ik studeerde psychologie aan de UT. Tijdens een tentamenweek zat ik met een huisgenoot af te geven op het onderwijssysteem. Die huisgenoot stelde mij toen de vraag waarom ik eigenlijk studeerde. Daar kon ik geen antwoord op geven. Ik was alleen bezig met het halen van mijn diploma. Dat diploma was voor mij het eindpunt, verder keek ik niet. Terwijl een studie eigenlijk een opstapje is naar de toekomst. Maar van die toekomst, van alles wat er zou gebeuren na mijn studie, had ik geen flauw idee. Dat maakte me onzeker. Daardoor had ik weinig zin in mijn toekomst. Op dat moment besefte ik dat ik verkeerd bezig was. Wat heb je toen gedaan? Op de opleiding psychologie heb ik geleerd dat je om te weten wat je wilt eerst jezelf moet kennen. Ik heb mijn studie daarom op pauze gezet en ben een traject ingegaan om mezelf te ontwikkelen. Ik ben een jaar bestuur gaan doen en heb congressen gevolgd waarbij je jezelf beter leert kennen. Op een van die bijeenkomsten kwam ik in contact met David de Kock. Bij hem heb ik de cursus Succes Ik heb mijn studie op pauze gezet en ben een traject ingegaan om mezelf te ontwikkelen door eigen creatie gevolgd. David inspireerde me zo dat ik op hem afgestapt ben en heb gezegd: gast, ik wil jouw baan. We zijn uiteindelijk gaan samenwerken. Net als hij ging ik mensen begeleiden. Zat ik plotseling op een congres mensen met relatieproblemen te helpen, terwijl ik kort daarvoor nog een zesjesstudent was. Aan het eind van het congres werd ik beoordeeld als beste coach. Later ben ik samen met David en Arjan Vergeer het concept 365 Dagen Succesvol begonnen. Ook daarbij heb ik mezelf beter leren kennen. Zo heb ik door in mezelf te investeren geleerd wat ik wilde doen: mensen helpen. Toen ben ik teruggekomen op een afspraak die ik met mezelf had gemaakt: als ik er via deze route achter zou komen wat ik met mijn toekomst wilde, dan zou ik me de komende jaren inzetten om hetzelfde voor andere studenten te doen. En zo was de Super Student geboren. Yes! Ik geef nu workshops aan studenten. Ik probeer ze te inspireren en te helpen hun weg te vinden. Niets nieuws, alleen bestond dit nog niet voor studenten. Er zijn wel coachingspraktijken die iets soortgelijks aanbieden, maar die snappen vaak de problemen waar studenten mee zitten niet. Omdat ik zelf student ben sta ik er middenin. Ik begrijp ze wel!

8 8 interview super student magazine van saxion Bij Super Student denk je aan iemand die alleen maar goede cijfers haalt. Maar op dat vlak deed je het helemaal niet zo super Juist daarom heb ik deze naam gekozen. Cijfers maken namelijk geen zak uit. Veel studenten zijn onzeker omdat ze slechte cijfers halen, maar dat zegt in mijn ogen niets over hoe super iemand is. Mijn definitie van een Super Student is iemand die weet wat hem of haar zinvol maakt, die dat naar de buitenwereld kan communiceren en die weet wat hij wil bereiken en hoe hij daar moet komen. Pas als je dat kunt, kun je betekenisvol zijn voor de maatschappij. Veel studenten twijfelen over hun toekomst. Jij deed dat ook. Hoe zet je die knop om? Ik vertel mijn eigen verhaal. Ik snap waar studenten mee zitten omdat ik het zelf heb meegemaakt. Je kunt er voor kiezen om uit die situatie te stappen door aan jezelf te werken of je kunt het in je blinde vlek zetten: veilig doorstuderen. Dan loop je wel tegen problemen aan op het moment dat je op zoek gaat naar werk. Dat lijkt me niet zo n slim plan. De Super Student biedt hulp bij het werken aan jezelf. Er zijn drie stappen die daarbij moeten worden gezet. Stap een is zinvol worden: weten wie je bent en wat je kunt. Stap twee is zinnen geven. Het is leuk om te weten wie je bent en wat je kunt, maar dat moet je ook duidelijk kunnen maken aan een ander, anders kom je nergens. De derde stap is zin hebben in de toekomst. Vergelijk dat met op vakantie gaan. Er zijn twee momenten waarop je daar het meest zin in hebt: het moment dat je boekt en het moment dat je je koffers pakt. Dat is waar stap drie over gaat: een plan maken voor de toekomst én de eerste stappen van het plan zetten. Je weet immers niet hoe iets gaat zijn als je niet begint. Veel mensen blijven hangen in de planfase, maar pas als je de eerste stappen zet, verandert alles en leer je echt. Veel studenten willen feesten en alles van het studentenleven meemaken, terwijl thuis van ze wordt verwacht dat ze presteren. Daarom is stap twee ook zo belangrijk, zinnen geven. Hoe denk je dat mijn ouders reageerden toen ik vertelde dat ik mijn studie op pauze ging zetten? Ik heb ze goed kunnen uitleggen waarom ik deze beslissing nam. Als je duidelijk kunt maken dat een bestuursjaar niet alleen voor de leuk is, maar dat het je op den

9 9 duur ook aan een baan helpt en dat je er leert samenwerken met anderen en er praktijkervaring opdoet Je scoort later echt niet alleen punten met kennis, maar ook met hoe goed je met collega s omgaat en hoe je samen met een team mooie dingen neerzet. Op school wordt wel kennis bijgebracht, maar hoe je die kennis moet toepassen leer je vaak niet op een opleiding. In die persoonlijke ontwikkeling probeert de Super Student te helpen. Op de website van de Super Student staan succesverhalen van studenten die je hebt geholpen. Welk verhaal is jou het meest bijgebleven? Ik heb een keer in Maastricht een workshop Leren inspireren gegeven. Een studente gaf aan dat ze het idee had dat ze enorm succesvol zou kunnen zijn, maar dat haar iets in de weg stond. Ze wist alleen niet wat. Samen met een paar andere meiden hebben we dat na afloop van de workshop geprobeerd uit te zoeken. Uiteindelijk kwamen er allerlei problemen van vroeger naar boven. Die hebben we uit de weg kunnen ruimen. Dat was een heel emotioneel gebeuren. Iedereen stond erbij te janken, ikzelf ook. Het raakte me echt. Dat meisje heeft na die workshop besloten haar leven anders in te richten. In mijn ogen is zij het levende bewijs dat dit programma werkt. Wat betekende dat moment voor jou persoonlijk? Toen ik met de Super Student begon leek het mij vooral leuk om met studenten te werken en ze te helpen bij bepaalde ideeën. Wanneer je dan ziet dat je iemand zo kunt raken dat ze haar leven verandert, dat doet echt iets met je. Het geeft ook aan dat de Super Student echt werkt. Daar ben ik ook van overtuigd. Financieel levert de Super Student nog weinig op, maar als je ziet wat voor een impact dit heeft, wat voor waarde en betekenis dit voor mensen heeft, dat vind ik veel belangrijker. Veel mensen blijven hangen in de planfase, maar pas als je de eerste stappen zet, verandert alles en leer je echt Welke tips heb je voor studenten die op zoek zijn naar hun weg? De enige manier om je toekomst te voorspellen is door m zelf te creëren. Dat vind ik een mooie uitspraak. Als je voor jezelf bepaalt waar je naartoe wilt, dan ga je vanzelf het pad zien dat er naartoe leidt. Een andere tip: wees niet volledig, maar wees interessant. Dat geldt vooral voor sollicitaties. Veel mensen willen op hun cv laten zien wie ze zijn en wat ze allemaal kunnen, maar voor een bedrijf is dat niet interessant. Een bedrijf denkt: wat kun jij voor mij betekenen? Je levensverhaal wordt pas interessant als je daadwerkelijk een collega bent.

10 10 achtergrond alcohol 18+ magazine van saxion Geen grote problemen bij handhaving NIX18 Even was het schrikken toen begin 2014 de minimumleeftijd voor alcoholconsumptie naar achttien werd verhoogd. Studenten die eerst wel mochten drinken, moesten opeens op hun tellen passen. Veel eerstejaars die het feestgedruis van de HOI indoken, deden dat noodgedwongen nuchter. Maar hoe lastig was het nu eigenlijk, die verhoging van de leeftijdsgrens?

11 TEKST THIJS KLAVERSTIJN 11 In veruit het grootste deel van Europa ligt de wettelijke leeftijdsgrens voor het kopen en consumeren van alcohol op achttien jaar. Maar in onze buurlanden België en Duitsland, en bijvoorbeeld ook in Luxemburg, kun je op je zestiende rustig een biertje in de kroeg bestellen. Veel achttienminners vragen zich daarom af waarom ze als Nederlander de pineut zijn. De grens van achttien jaar is niet zonder reden gekozen, hoewel 24 eigenlijk meer voor de hand zou liggen, vinden de verslavingsexperts van Jellinek. Kijken we puur naar de schade aan het lichaam, dan had de wetgever eigenlijk voor 24 jaar moeten kiezen. De hersenen ontwikkelen zich namelijk tot het 24ste levensjaar. Achttien is dus eigenlijk nog aan de milde kant. HOI Tijdens de HOI wordt, net als bij elke andere introductieperiode voor hogescholen en universiteiten, traditioneel aardig wat alcohol verwerkt door eerstejaarsstudenten. Dit jaar moest voor het eerst een deel van de eerstejaars van de alcohol afblijven. We hebben natuurlijk sterk gelet op leeftijd door gekleurde polsbandjes te gebruiken, zegt Monique Stam, manager van het Studiesuccescentrum. Ik heb geen signalen opgevangen dat de NIX18-regel als probleem werd ervaren. De stemming zat er bijvoorbeeld op de woensdagavond tijdens de barbecue in Deventer goed in en de bar heeft een goede omzet gedraaid. En dat was echt niet alleen te danken aan de bierverkoop. Doegroepleiders waren vooraf door de organisatie van de HOI geïnstrueerd over de handhaving door de politie. Zowel van de kant van de politie als van de studenten zijn geen klachten binnengekomen. Stam: Om geen risico te lopen hebben we zelfs ook afgezien van het uitdelen van gratis bier dat zogenaamd alcoholvrij zou zijn, maar toch nog een klein percentage alcohol bevatte. We hebben afgezien van het uitdelen van gratis bier dat alcoholvrij zou zijn Introductiekampen van studieverenigingen bleek in sommige gevallen een lastiger verhaal. Ver weg van de school, geïsoleerd op een kampeerboerderij, wordt er minder gecontroleerd en de achttienplussers kopen toch wel kratjes bier voor zichzelf. Je doet er alles aan, maar het is lastig om te voorkomen dat minderjarigen alcohol drinken, zegt een bestuurslid. Als je toch iemand betrapte, dan kreeg hij of zij een enorme schop onder de kont. Feestjes Buiten de introductiekampen is het voor verenigingen stukken eenvoudiger zich aan de nieuwe alcoholregels te houden. Hoewel het juist ook weer gecompliceerder kan zijn, zoals bij sociëteit De Generaal in Enschede. Bij feestjes en borrels die daar worden georganiseerd, moeten de verenigingen zelf voor personeel, muziek, bar en bhv zorgen en zelf het deurbeleid regelen. Daar zijn al snel tien mensen voor nodig. Om het zich wat makkelijker te maken, hebben veel verenigingen daarom een contract gesloten met uitgaansgelegenheid Aspen Valley, zodat ze zich niet om bijzaken, zoals leeftijdscontrole, hoeven te bekommeren. Dat brengt wel een probleem mee, want Aspen Valley heeft inmiddels besloten geen minderjarigen meer toe te laten. Een deel van de leden kan daardoor niet naar feestjes van de eigen vereniging. Studie- en studentenverenigingen in Deventer kost het weinig moeite achttienminners bij de alcohol weg te houden. Dat hoeven ze namelijk niet zelf te doen. Voor feestjes maken we gebruik van externe locaties, zegt Job Klinkhamer, voorzitter van Pro-ACT en lid van BestuursOverleg Studieverenigingen Saxion (BOSS). De verantwoordelijkheid ligt bij de horecagelegenheid. Bovendien zijn de verenigingen in Deventer niet heel erg groot. We kennen elkaar, dus er is voldoende sociale controle. Dat beaamt ook Paulien Mantel, voorzitter van studentenvereniging Nescio. Iedereen kent elkaar binnen de vereniging aangezien we niet veel leden hebben. Als het nodig is delen we polsbandjes uit, bij feestjes bijvoorbeeld. We hebben het afgelopen jaar geen incidenten gehad.

12 In Belicht laten deskundigen van Saxion hun 12 belicht licht schijnen over een actuele kwestie. magazine van saxion Superbacterie Wil je mensen de stuipen op het lijf jagen? Laat het woord superbacterie vallen. Vorige maand werd een superbacterie gevonden in het water bij Rio de Janeiro, waar in 2016 olympische sporters zullen zeilen en windsurfen. Petra Juffer, docent/onderzoeker aan de opleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek, over het gevaar van superbacteriën. promoveerde ze aan de Vrije Universiteit op dit onderzoek. Een superbacterie wordt vaak gevonden in ziekenhuisafval, maar is nu dus ook aangetroffen op de Braziliaanse Flamengo Beach. Volgens onderzoekers komt dat doordat zeventig procent van het afvalwater van Rio de Janeiro in de baai van Guanabara wordt geloosd, precies op de plek waar in 2016 olympische wedstrijden zullen worden gehouden. De superbacterie die in Rio de Janeiro is gevonden is de Klebsiella pneumoniae carbapenemase (KPC). Carbapenemase is een enzym dat meerdere soorten antibiotica kan afbreken, waarmee de bacterie immuun is voor de meest gangbare antibiotica. Resistentie Voor Petra Juffer bij Saxion als docent/ onderzoeker aan de slag ging, was ze als analist werkzaam in een laboratorium voor microbiologie en infectieziekten. Een van de dingen die ze daar deed was het screenen van patiëntenmaterialen op bepaalde superbacteriën. Daarna studeerde ze bewegingswetenschappen en deed ze onderzoek naar de biologische effecten van bewegen (sporten) op de adaptatie van spieren en botten. Eind 2013 Besmetting met een superbacterie hoeft niet gevaarlijk te zijn, maar het brengt veel stress mee Besmetting met een superbacterie hoeft niet gevaarlijk te zijn, zegt Juffer, maar het brengt veel stress mee. Je kunt namelijk niet onmiddellijk worden behandeld. Het antibioticum dat voor de behandeling nodig is, is niet altijd snel te krijgen. Daarbij zijn artsen ook voorzichtig met het gebruik van extreme antibiotica om te voorkomen dat bacteriën een resistentie ontwikkelen. Bacteriën zijn eencellige micro-organismen die zich snel kunnen delen. Een antibioticum is gemaakt om bacteriën te vernietigen. Juffer: Maar een bacterie heeft net als de mens, hoewel simpeler, ook een afweermechanisme. Bacteriën ontwikkelen een enzym om zich te beschermen. Het afmaken van een antibioticakuur is dan ook belangrijk. Anders loop je de kans dat de bacteriën die je wilt vernietigen overleven. En zoals wij immuun zijn voor waterpokken als we ze eenmaal hebben gehad, worden bacteriën immuun voor antibiotica. Op termijn ontstaat dan een superbacterie.

13 TEKST THIJS KLAVERSTIJN 13 column anne Op de tenen getrapt Een bacterie heeft net als de mens, hoewel simpeler, ook een afweermechanisme De trein: een moderne dierentuin met een schouwspel aan slechte manieren, dramatische hygiëne, niet onder stoelen of banken gestoken paringsgedrag en andere rariteiten. Bij elkaar voldoende om een boek over vol te schrijven, zeker als je net als ik minimaal tien uur in de week op het spoor doorbrengt. Op een koude, druilerige avond begin november kreeg ik te maken met de grootste rariteit tot nu: de man die het voor elkaar krijgt in zijn eentje maar liefst vier stoelen bezet te houden in de overvolle spitstrein tussen Zwolle en Enschede. De mensen die derdeklas moeten staan, doen nog liever dat dan dat ze naast de meneer in kwestie gaan zitten. Ik ben er daar eentje van. Waarom? De man, type ambtenaar met negen-tot-vijf-buikje en laptoptas, gaat als barefooter door het leven. Dus nadat hij de hele dag met zijn blote poten op het perron, in het park en in het mannentoilet heeft gestaan, legt hij diezelfde twee blote poten op de treinstoel tegenover hem... Risico s Superbacteriën worden meestal geassocieerd met ziekenhuizen. Dat is deels terecht en deels onterecht. Onderzoekers denken dat de baai in Rio is besmet door afvalwater van zieken- en verzorgingshuizen, zegt Juffer, maar antibiotica worden ook veel gebruikt in de veeteelt. Alleen wordt bij ziekenhuizen vaker getest op superbacteriën, waardoor ze daar ook vaker worden ontdekt. Mensen die besmet raken met een superbacterie kunnen ziek worden. Je moet dan denken aan maag-, long- en urineweginfecties. Het zijn de kwetsbare groepen die het meest risico lopen, zoals ouderen, baby s en mensen die al ziek of nog herstellende zijn. Maar ook topsporters vormen een risicogroep volgens Juffer. Intensieve lichamelijke inspanning gaat ten koste van het immuunsysteem. Juffer: Het klinkt wel heel spannend, maar gezonde mensen hoeven zich eigenlijk niet druk te maken. Wel kun je drager van een superbacterie zijn. Dus als je net gezwommen hebt in die baai bij Rio de Janeiro is het niet slim om bij je zieke opa langs te gaan. Op Twitter beklaag ik me in 140 tekens over het feit dat hij en zijn voeten vier stoelen in beslag nemen, waarna ik de volledige Nederlandse en Belgische barefoot-community over me heen krijg. Ze verenigen zich om mij aan te vallen op het feit dat ik het maar asociaal vind. Van vijf man tegelijk krijg ik dingen als van welke planeet kom jij!? te horen. De opmerkingen die ik naar m n digitale hoofd geslingerd krijg zijn niet mager. Blijkbaar ben ik vies, want ik draag schoenen. Bah, dat kan toch echt niet! Want het is toch logisch, dat op blote voeten lopen? Het is toch vanzelfsprekend dat je er alles aan doet om je bloedsomloop te stimuleren en te aarden in Moeder Planeet? Plotseling ben ik een minderheid. Van welke planeet ik kom? Die van de schoenendragers. Die waar het al twijfelachtig is om met teenslippers een supermarkt binnen te gaan. Die waar wij algemene én ongeschreven fatsoensregels hebben om een lijn te trekken tussen al onze verschillende persoonlijke voorkeuren. Ik word aangevallen door een extreme minderheid over iets dat voor deze minderheid vanzelfsprekend is, maar onbegrip oplevert bij de rest van de samenleving. Wat moet ik hier nu mee? Het is niet dat ik er om heb gevraagd. De vanzelfsprekendheid van het onderwerp en de opdringerigheid van het bijbehorende volk doen me ergens aan denken Gelukkig hebben Jehova s nog het fatsoen om aan te bellen. Anne Berentsen is derdejaarsstudent Media, Informatie en Communicatie

14 14 service gezond op het werk magazine van saxion Hoe blijf je gezond achter je beeldscherm? Minder mailen, vaker plassen en zelf je koffie halen Onderuithangend in je stoel of opgevouwen over je tablet een werkstuk typen? Als je het niet te lang achter elkaar doet kan het geen kwaad. Bij langer dan twee uur aan een beeldscherm werken zijn een goede lichaamshouding en een optimale werkplek belangrijk. Tips voor de computerwerker.

15 TEKST MANDY VAN DIJK FOTO S ISTOCK 15 Tintelende handen, een stijve nek, gespannen schouders en hoofdpijn. Het zijn klachten die kunnen zijn veroorzaakt door een verkeerde computerwerkhouding. HRM-adviseur Ria Hoekman heeft twee basistips voor gezond werken: afwisseling en beperking. Zo is meer dan zes uur beeldschermwerk per dag te veel en is twee uur achter elkaar door werken het maximum. Maar ze heeft meer tips en trucs: Pauzeren Zorg voor afwisseling door korte pauzes in te lassen. Bespeur je bij jezelf een neiging om door te werken zonder pauze, dwing jezelf dan met de volgende trucs om toch af en toe achter de computer vandaan te komen. Drink veel. Als je de hele dag aan de computer werkt, is het goed om er voor te zorgen dat je regelmatig moet opstaan en lopen. Als je veel drinkt, moet je ook vaker plassen, en dus ook vaker lopen. Uitgelezen moment om meteen even je schouders, armen en benen los te schudden. In het verlengde daarvan: haal zelf je koffie en thee. Vertel lieve collega s of medestudenten die aanbieden een bakkie voor je te halen dat je met ze meeloopt. Als je je laat bedienen kom je in de verleiding langer door te werken dan goed voor je is. Nog een manier om er voor te zorgen dat je moet lopen: print af en toe iets uit en loop naar de printer. Voor medewerkers: stuur geen mailtje naar je collega, maar loop naar hem of haar toe. Dat is niet alleen goed voor je gezondheid, het is ook goed voor de sociale verhoudingen en kan voor het werk zelfs efficiënter zijn. Bewust worden Ben je je ervan bewust hoe je zit en hoe lang je al (zo) zit? Jezelf dat af en toe afvragen kan al helpen. Speel je piano, keyboard of orgel? Houd er rekening mee dat dit afgaat van je computertijd omdat dit in dezelfde houding gebeurt als beeldschermwerk. Tijdig een seintje krijgen wanneer het tijd is voor een pauze? Installeer een anti-cans (RSI)-programma. De beeldschermtachograaf, te vinden op MijnSaxion, is gratis. Zit je in de stress en wil je niets liever dan doorwerken om je opdracht af te krijgen? Neem juist dan een korte pauze. Stress zorgt er voor dat je eerder klachten krijgt. Werkplek en werkhouding Niet elk meubilair is geschikt voor het typen van een hele scriptie. In de bibliotheek van Saxion Deventer zijn werkplekken met verstelbare stoelen en verstelbare bureaus. Er zijn meer plekken van dit type gepland. Zet je voeten plat op de grond, in een hoek van negentig graden met je onderbenen. Leg ook je onderarmen in een hoek van negentig graden met je bovenarmen op het werkblad. Heb je even niet de beschikking over een bureau en werk je tijdelijk op een bank of in een stoel? Doet dat niet te lang, zeker niet langer dan twee uur. Houd je laptop of tablet niet op schoot, maar zet hem op een tafel. Een tablet wordt meestal tussen duim en wijsvinger vastgehouden (de pincetgreep) wat een zware belasting is voor je arm en schouder. Colleges duren over het algemeen geen uren. Daarom is het daar iets minder erg als je in oude zitgewoontes vervalt. Maar ook in de collegezaal is houding belangrijk. Zit rechtop met je benen naast elkaar en je voeten op de grond. Ga niet in je stoel hangen. Een tablet vasthouden is een zware belasting voor je arm en schouder Veel medewerkers maken gebruik van flexplekken. Vaak hebben die een verstelbare stoel, maar nog niet alle plekken hebben een in hoogte verstelbaar bureau, terwijl de hoogte van het werkblad wel belangrijk is. Geleidelijk vervangt Saxion alle niet-verstelbare bureaus door bureaus waarvan het werkblad hoger of lager kan worden gezet. HRM De dienst HRM van Saxion biedt faciliteiten voor alle medewerkers, zoals gezondheidschecks, werkplekonderzoeken en trainingen voor het houdingsen bewegingsapparaat (Tigra). Afgelopen jaar waren de gezondheidschecks het populairst: 114 medewerkers vroegen die aan. Een half dozijn Saxionners deed de Tigra-training en een achttal vroeg om een werkplekonderzoek.

16 16 kennis coole shirts magazine van saxion winnaar RAAK award Succesproject van prijswinnend RAAK-project uitgelicht Met coole shirts de markt op Dat een afstudeeronderzoek jaren later nog een staartje kan krijgen bewijst het project Onderzoek naar het effect van Phase Change Materials in kleding van oud-studenten Evelien Westerhof, Eliza Bottenberg en Johan Schenke. In 2010 ontwierpen zij een prototype van een shirt dat de huidtemperatuur verlaagt. En nu? De markt op!

17 TEKST ELKE AGTEN FOTO TOMA TUDOR 17 Even terug naar begin. Met het project Materialen in Ontwerp (MiO) wilde Kenniscentrum Design & Technologie in 2009 ontwerpers stimuleren nieuwe wegen in te slaan en kansrijke innovaties van de grond te krijgen. Door tal van positieve reacties uit de industrie en mooie ideeën die voortvloeiden uit dit project kwam er al snel een vervolg in de vorm van MiO deel 2. Hier bogen ontwerpers zich over de vraag: wat kun je nu eigenlijk met biopolymeren en smart materials? Er zijn veel gegevens over deze materialen beschikbaar, maar niet in een vorm waar creatieve ondernemers iets mee kunnen. Voor het project werd daarom onder andere het Book of Ideas geraadpleegd. Dit boek geeft antwoord op vragen als: wat kan wel en wat kan niet met dit materiaal? Dat geeft ondernemers de mogelijkheid buiten de gebaande paden te treden. RAAK-award Hoewel MiO2 ook al jaren geleden is afgesloten, werd het in november dit jaar beloond met de RAAK-award, een prijs die in het leven was geroepen om praktijkgericht onderzoek aan hogescholen in de spotlights te zetten. De RAAK werd voor de vierde keer uitgereikt en leverde Saxion een geldbedrag van euro op. Het RAAK-project MiO2 stond zo aan de basis van een nieuwe generatie ondernemers die ontwerpen vanuit de kracht van slimme materialen. Phase Change Materials Een van de deelnemers van MiO2 was afstudeerder Evelien Westerhof. Samen met stagiaires Eliza Bottenberg en Johan Schenke deed zij onderzoek naar het effect van phase change materials (pcm s) in kleding. Doel? Het ontwikkelen van methoden om de effecten van kleding gevuld met pcm s kwantitatief vast te stellen. Ze ontwierp een shirt-prototype gevuld met Thermusol, een pcm gebaseerd op zouthydraten. Uit een test tijdens sporten bleek dat de pcm s in de kleding een daling van de huidtemperatuur gaven. Dat zou een basis kunnen zijn voor veel innovatieve ideeën. De markt op! Een van de bedrijven die destijds meewerkten aan het project was Salca, producent van meerdere soorten Thermusol. Directeur Gerard Oortman: We zijn wel vaker betrokken bij proefprojecten van Saxion. Thermusol is de productnaam van het door ons geproduceerde pcm dat wij voornamelijk toepassen in complete producten voor de bouw. Het gebruik van dit materiaal in textiel is eigenlijk een soort spin-off van ons bestaande product. Samen met PROTEQ bodygear, een bedrijf gespecialiseerd in het ontwikkelen en produceren van kogelvrije vesten, zijn we nu bezig vesten op de markt te brengen gevuld met een soort koelelementen op basis van een pcm. Doordat dit materiaal er voor zorgt dat het lichaam afkoelt, is het bijvoorbeeld zeer geschikt om in de zomer door politieagenten te worden gedragen. Ook bedrijven waar de werknemers in een warme omgeving moeten werken kunnen baat hebben bij dit product. Branko ter Mors, technisch manager van PROTEQ bodygear: Het prototype dat de Deze ontwikkeling is basis voor veel innovatieve ideeën Phase change materials Phase change materials (pcm s) zijn veelgebruikte materialen die bijvoorbeeld worden toegepast in vloerverwarming en/of verkoeling. Pcm s, ook wel fase-overgangsmaterialen genoemd, worden gebruikt voor het opslaan van energie. Ze onttrekken warmte uit de omgeving en hebben zodoende een verkoelend effect. oud-studenten van Saxion hadden ontworpen was getest tijdens het sporten. Hoewel dit een goede manier was om te kijken of Thermusol de huidtemperatuur verlaagt, vroeg ik me af of het wel mogelijk was dit op de markt te krijgen. Sporters willen tijdens het sporten zo weinig mogelijk gewicht met zich meedragen. Vandaar dat een shirt gevuld met thermusol mij niet direct aansprak. Maar door dit onderzoek is wel duidelijk geworden dat plaatsing van de pcm s in kledingstukken de huid afkoelt. Erg interessant natuurlijk. Dat biedt allerlei mogelijkheden die we in samenwerking met Salca nu aan het uitwerken zijn. Het product dat we hebben geproduceerd is af en verkoopbaar. Nu nog een partij vinden die het commercieel op de markt wil brengen.

18 18 opinie yvonne van de meent magazine van saxion Er ontstaat dus weer een selectiejungle waarin scholieren met een vlekje buiten de boot dreigen te vallen De stiekeme comeback van de studentenstop Afgelopen jaar hadden strijders voor toegankelijk hoger onderwijs het druk met het redden van de niet meer te redden basisbeurs. Daardoor hadden ze geen oog voor de opmars van de studentenstop, die de toegankelijkheid misschien wel sterker bedreigt. Studentenstops, bestaan die dan nog, zullen jullie denken. Dat was toch iets uit de jaren zeventig? Inderdaad. Voor opleidingen als geneeskunde en tandheelkunde geldt sinds de jaren zeventig een numerus fixus. Omdat de arbeidsmarkt in die tijd overstroomd dreigde te raken met artsen werd het aantal eerstejaars gemaximeerd en moesten de instromers loten voor een studieplaats. Zo ging dat aan de universiteiten. In het hbo ging het er heel anders aan toe. Sociale academies, hts en en heao s bepaalden zelf wie werd toegelaten zoals middelbare scholen nog steeds doen. Omdat in de jaren zeventig en tachtig steeds meer jongeren wilden doorleren had het hbo de studenten voor het uitzoeken. De populairste opleidingen pikten de studenten met de beste papieren in: vwo ers en havisten met hoge cijfers voor vakken als wiskunde en economie. Havisten met een minder zwaar vakkenpakket dropen af naar het mbo. Aan deze selectiepraktijken kwam in 1992 een eind toen het recht op toelating in de wet (WHW) werd vastgelegd. Alleen opleidingen die onder hun eigen populariteit dreigden te bezwijken mochten de instroom beperken. Door een numerus fixus in te stellen waarbij de schaarse studieplaatsen werden verloot. Van die mogelijkheid is tientallen jaren mondjesmaat gebruik gemaakt. Tot in 2011 numerus fixus-opleidingen studenten zelf mochten gaan selecteren. Sindsdien groeit het aantal studentenstops spectaculair. Vooral in het hbo. Dit jaar hebben meer dan 200 opleidingen een studentenstop ingesteld, waarvan 144 hbo-bachelors. Twee jaar geleden waren dat er nog 67. Saxion heeft drie fixusopleidingen, maar Inholland, Fontys, de Hanzehogeschool en de HAN hebben er tien of meer. De Hogeschool van Amsterdam en de Hogeschool Utrecht spannen de kroon met 21 en 27 studentenstops. Daarbij zitten niet alleen hippe studententrekkers als Communication & Multimedia Design, maar ook doodgewone studies als accountancy en maatschappelijk werk die helemaal niet kampen met grote capaciteitsproblemen. Zij gebruiken de numerus fixus om ongemotiveerde studenten te weren of zwakke studenten de deur te wijzen. Oneigenlijk gebruik dat in de hand wordt gewerkt door prestatieafspraken over het verhogen van het studierendement. Numerus fixus-opleidingen hanteren zelfbedachte selectiecriteria. De een neemt reken- en taaltoetsen af, de ander toetst de motivatie en de derde aast op studenten in spe met kennis van de beroepspraktijk. Er ontstaat dus weer een selectiejungle waarin scholieren met een vlekje buiten de boot dreigen te vallen en waaraan terughoudende hogescholen zich binnenkort niet meer kunnen onttrekken. Want welke hogeschool wil opgescheept worden met kneusjes die door de concurrent zijn afgewezen? Zo ver is het gelukkig nog niet. De sluipende ondermijning van de toegankelijkheid van het hoger onderwijs kan nog best een halt toegeroepen worden. Als het hbo het wil, is het oneigenlijk gebruik van de numerus fixus volgend jaar al de wereld uit. YVONNE VAN DE MEENT IS FREELANCE ONDERZOEKSJOURNALIST

19 TEKST MIRIAM KUIPER stage 19 We communiceren via een vertaal-app Draaikracht meten in het Chinees We gebruiken een vertaal-app op de telefoon 1Je komt uit Estland en studeert in Nederland. Waarom? Ik heb Nederlandse vrienden en vind Nederlanders erg aardig. Daarnaast vind ik het land zelf ook erg leuk. Ik studeer hier elektrotechniek. Ik heb voor Saxion gekozen vanwege het internationale programma, maar ook omdat de studie elektrotechniek hier meer praktijkgericht is dan in Estland. Elvia Sober 2Hoe bevalt je stage in China? De mensen zijn hier heel vriendelijk en helpen graag. Ze willen zelfs mijn tas voor me dragen. Chinezen zijn ontzettend trots op hun geschiedenis en vertellen daar graag over, wat ik erg leuk en interessant vind. Ik woon op de campus van de universiteit van Nanjing. Door de week werk ik op de universiteit aan mijn opdracht over torque-sensoren. 3Torque-sensoren? Een torque-sensor is een sensor die de kracht meet die nodig is om rotaties te maken. De sensor is er al. Mijn taak is een koppeling tussen de sensor en de computer tot stand te brengen zodat de gemeten data kunnen worden overgezet en verwerkt. Het is een project waar ik in mijn eentje aan werk. 4Werk je de hele dag aan je onderzoek? Nee, ik krijg ook les in Chinees. Per dag werk ik ongeveer acht uur op de universiteit en daarnaast krijg ik individueel taalles. Dat is erg belangrijk om hier goed te kunnen werken, want de Chinezen spreken nauwelijks Engels. Zelfs de professor spreekt onvoldoende Engels. 5Is dat niet lastig communiceren? Ik kan inmiddels kleine zinnetjes zeggen in het Chinees, maar door mijn Estse accent zijn die voor de Chinezen toch moeilijk te verstaan. We gebruiken daarom een vertaal-app op de telefoon. Daardoor kunnen we toch goed met elkaar communiceren. Leeftijd 21 jaar Studie Elektrotechniek Stageplaats Nanjing, China 6Zien ze je hier als stagiair of als toerist? Mijn medestudenten nemen me vaak mee naar voor Chinezen bekende restaurants. Of naar bars of clubs. Daar drinken ze uit kleine glaasjes die ze meteen achterover slaan. Ik zie vooral de plekken waar de Chinezen trots op zijn. Als buitenlander val ik trouwens wel op. Ik word best vaak nagestaard.

20 20 ingezoomd magazine van saxion Gooi- en smijtwerk op het ijs Levend kegelen en fluitketelcurling. Dat waren twee van de activiteiten tijdens de Student Only Ice Games op de Oude Markt in Enschede vorig jaar december. Voor de feestdagen was er op het plein een kunstijsbaan aangelegd waarop ook studenten mochten genieten van het vertier dat ijs biedt. Het team van studievereniging SAMM (van de academie Mens en Maatschappij) was het meest bedreven in het gooi- en smijtwerk op het ijs. Zij wonnen er twee meter bier mee en een schaal warme hapjes.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Informatieboekje voor Duitse studenten

Informatieboekje voor Duitse studenten Informatieboekje voor Duitse studenten Over - Studievereniging Communiqué - Activisme in Nederland - Wonen in Nederland - Het Nederlandse onderwijssysteem - Interessante links - Nederlandse gewoontes -

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar Sectorwerkstuk Pedagogisch medewerker Inhoud Inleiding... 3 Dagverslagen... 3 - Van elke dag een verslag van wat je gedaan hebt.... 3 - Wat heb jij

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis!

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! 10 tips om goed te leren typen Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! De 10 basisregels Om goed te kunnen typen zijn er 10 basisregels die jou daarbij helpen. Het

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

Interview met de Nederlandse studenten in de werkgroepen.

Interview met de Nederlandse studenten in de werkgroepen. Wie zijn wij: Daag! Mijn naam is Jorrit en ik ben 23 jaar jong. Ik ben geboren en getogen in Leeuwarden. Ik zit nu in het 2e jaar van de lerarenopleiding Economie. Bij deze wil ik jullie veel plezier en

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een Naam opleiding: Werktuigbouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden.

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden. Hoofdstuk 1 Met een plof laat Natasja zich languit op haar bed vallen. Heerlijk, weekend! Snel zet ze haar laptop aan en trekt daarna het zakje chips open dat ze van beneden meegenomen heeft. Terwijl de

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden.

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. 1 Lezen 1.1 Lezen wat er staat Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. Leren kun je op allerlei manieren doen. Je kunt een opleiding of cursus volgen, maar je

Nadere informatie

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse en ook: wil ik werken, of door naar een (passende) hbo-opleiding? Optie 1: Een vraag die ieder mens zich vroeg of laat stelt: wat wil

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

ENscHEDE. 15-21 uur. rocvantwente.nl/opendagen

ENscHEDE. 15-21 uur. rocvantwente.nl/opendagen welkom op DE open DaG locatie GrolscH veste ENscHEDE maandag 26 januari 2015 15-21 uur Bij het ROC van Twente ben je aan het juiste adres voor een beroepsopleiding. We helpen je graag bij het maken van

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium

schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium schooljaar 2016/2017 Utrechts Stedelijk Gymnasium Beste achtstegroeper, Welkom bij het Utrechts Stedelijk Gymnasium! Het USG is een overzichtelijke, goede, fijne school voor slimme leerlingen, die veel

Nadere informatie

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Kinderen Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Voor wie is dit boekje? Je hebt dit boekje gekregen omdat je autisme hebt of omdat je nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces

Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Een waarderend gesprek voeren m.b.v. het AI- proces Het 5V- proces van Appreciative Inquiry is een uitstekend instrument voor het houden van een waarderend gesprek of interview. Je kunt de stappen in het

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Blok 1 - Introductie

Blok 1 - Introductie Reflectie jaar 1 Algemeen Aan het begin van het eerste jaar kwamen een hoop nieuwe dingen op mij af. Na een jaar reizen had ik veel zin om aan de studie Voeding en Diëtetiek te beginnen en was erg benieuwd

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Ergonomie. Thema. 1 Inleiding

Ergonomie. Thema. 1 Inleiding Thema 8 Ergonomie 1 Inleiding Dit thema gaat over ergonomie. Het woord is je misschien niet bekend, maar ergonomisch werken doe je als het goed is wel. Als zorghulp probeer je zo te werken dat je je lichaam

Nadere informatie

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4)

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Ik kreeg vanaf de eerste dag een fijn gevoel bij deze school. Er hangt een gezellige sfeer. Je wordt goed opgevangen door de docenten. Als je ergens mee zit kan

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

ICT Niveau 2. ICT Niveau 3 en 4

ICT Niveau 2. ICT Niveau 3 en 4 ict COLLEGE Als ICT er ben je ook veel bezig met het uitleggen van technische zaken aan gebruikers. ICT is techniek én communicatie. >> PAG. 4 HELP ZONDER DESK De computer en jij zijn twee handen op één

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl Voorwoord De Onderwijs-

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 De opleiding Media & Entertainment Management is een opleiding met een numerus fixus. Dit betekent dat er

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI!

Hogeschool van Amsterdam. Beeldschermwerk? Voorkom RSI! Hogeschool van Amsterdam Beeldschermwerk? Voorkom RSI! RSI, dat krijg ik toch niet, dat krijgen anderen... Iedereen die dagelijks langer dan 2 uur ononderbroken op de computer werkt loopt het risico om

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Mediawijsheid A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Ik heb samen met de kinderen een gesprek gevoerd over de sociale media en het internet gebruik. Ik heb voor mezelf thuis een

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, Aaarch!! Stress?

Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, Aaarch!! Stress? 1 Inleiding Pfff! Altijd hetzelfde! Als ik iets wil, dan lijkt het onmogelijk te zijn. Als ik rustig wil zijn, dan vlieg ik van het ene naar het andere. Als ik wil nadenken, schiet mijn hoofd op slot!

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort.

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort. Een erfenis Dag dames, kan ik iets voor u doen? Amber kijkt Liz even aan en zegt dan: Ik heb hier een afspraak met de notaris. Mijn naam is Amber Overgauw. De vrouw kijkt op haar beeldscherm. Ik zie het,

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie

SPREEKBEURT POLITIE. Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie SPREEKBEURT POLITIE Ga een dagje op stap met politieagent Arjan en leer meer over de politie Wat doet een politieagent? WELKOM DE POLITIEPRAKTIJK helpen bij een ongeluk pak de winkeldief! bekeuren en aanhouden

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie