Onderzoeksrapport EOS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoeksrapport EOS"

Transcriptie

1 November 2011 Onderzoeksrapport EOS De noden en behoeften van allochtone prestarters en ondernemers in Vlaanderen

2 Inhoud I. Inleiding... 4 II. Noden en behoeften van allochtone prestarters in Vlaanderen Profiel respondenten Provincie Leeftijd Geslacht Land van herkomst Aantal jaren in België Ondernemerservaring Info over de toekomstige zaak Sector Grootte bedrijf personeel Hoofdberoep of bijberoep Doelpubliek Opstarttermijn De opstart Motivatie voor opstart zaak Verwachte problemen bij opstart Business plan Noden bij opstart Opleiding Scholingsgraad prestarters Attest bedrijfsbeheer Welke opleidingen volgen prestarters? Waarom volgen prestarters geen opleidingen? Nood aan opleidingen bij prestarters Weten prestarters waar ze terecht kunnen voor opleidingen? Evaluatie opleidingsaanbod voor prestarters Begeleiding Nood aan begeleiding bij prestarters Weten prestarters waar ze terecht kunnen voor begeleiding? Evaluatie begeleidingsaanbod voor prestarters Financiën Beheer financiën Financieel plan Financiële opleidingen

3 6.4. Opstartkapitaal Subsidiekanalen Netwerk en informatie Wie helpt prestarters bij de opstart van een zaak? Waar halen prestarters Informatie over het opstarten van een zaak? Evaluatie van de informatie over het opstarten van een zaak Andere problemen Welke andere problemen verwachten prestarters bij het opstarten van een zaak? Weten prestarters waar ze hulp kunnen vragen voor deze problemen? Hebben prestarters al hulp gevraagd voor deze problemen? Verwachten prestarters problemen door hun origine? III. Noden en behoeften van allochtone ondernemers in Vlaanderen Profiel respondenten Provincie Leeftijd Geslacht Land van herkomst Aantal jaren in België Ondernemerservaring Details bedrijf Sector Grootte bedrijf personeel Wie helpt nog mee in de zaak? Zijn de ondernemers alleen eigenaar van hun zaak? Leeftijd bedrijf Doelpubliek De opstart Motivatie voor opstart zaak Problemen bij de opstart Business plan Nood aan begeleiding bij de opstart Opleiding Scholingsgraad ondernemers Welke opleidingen volgen ondernemers? Waarom volgen ondernemers geen opleidingen? Nood aan opleiding bij de ondernemers Weten ondernemers waar ze terecht kunnen voor opleidingen? Evaluatie opleidingsaanbod voor ondernemers

4 5. Begeleiding Nood aan begeleiding bij ondernemers Wie begeleidt de ondernemers? Waarom zoeken ondernemers geen hulp? Weten ondernemers waar ze terecht kunnen voor begeleiding? Evaluatie begeleidingsaanbod voor ondernemers Bij welke problemen worden ondernemers nog te weinig geholpen? Financiën Beheer financiën Financiële opleiding en begeleiding Kapitaal Subsidiekanalen Netwerk en informatie Contacten met andere ondernemers Informatie voor ondernemers Evaluatie van informatie voor ondernemers Andere problemen Welke andere problemen ondervinden ondernemers? Weten ondernemers waar ze hulp kunnen vragen voor deze problemen? Vragen ondernemers hulp voor deze problemen? Ondervinden ondernemers problemen door hun origine? IV. Conclusies en vergelijking resultaten De respondenten De opstart Opleidingen Begeleiding Financiën Netwerk en informatie Problemen door origine

5 I. Inleiding Het EOS project wil de noden en behoeften van allochtone ondernemers en prestarters in Vlaanderen in kaart brengen. Dit onderzoek zal gebruikt worden om de huidige ondersteuning voor (toekomstige) allochtone ondernemers in iedere Vlaamse provincie onder de loep te nemen en eventuele leemtes bloot te leggen. Op basis van de conclusies van dit onderzoek zal per provincie een pilootproject ontwikkeld worden om de ondernemers en prestarters van vreemde origine beter te kunnen ondersteunen. Het EOS project wil uiteindelijk komen tot een betere en meer geïntegreerde aanpak op het vlak van: Stimuleren van ondernemerschap bij studenten. Begeleiding en opleiding van starters en jonge bedrijven. Dienstverlening voor allochtone ondernemers. Integratie van ondernemers van vreemde origine bij autochtone ondernemers. Om de noden en behoeften van de allochtone ondernemers en prestarters in kaart te brengen, werd per doelgroep een vragenlijst ontwikkeld. Deze vragenlijst werd door iedere partnerorganisatie afgenomen bij 50 ondernemers/prestarters van allochtone origine. Dit onderzoek werd over heel Vlaanderen uitgevoerd. Daarom werd per provincie een partner geselecteerd: West Vlaanderen: Gusto Oost Vlaanderen: Voka Kamer van Koophandel Oost Vlaanderen en Uniekon Antwerpen: Syntra Vlaanderen Vlaams Brabant: NFTE Limburg: Stebo De verschillende partners hebben door hun werking en voorgaande projecten een netwerk opgebouwd bij één van de (of soms ook beide) doelgroepen. Zo werden met de 6 partners samen in totaal 297 (toekomstige) ondernemers bereikt. De prestarters en ondernemers werden bevraagd over hun noden inzake opleiding, begeleiding en informatie. Er werd ook gepolst in welke mate deze (toekomstige) ondernemers het bestaande aanbod kennen en voldoende vinden. Het rapport bestaat uit drie delen. In de eerste twee delen worden de resultaten per doelgroep apart weergegeven. In het laatste deel worden de belangrijkste resultaten van de ondernemers en prestarters met elkaar vergeleken. Dit onderzoek naar de noden en behoeften van allochtone ondernemers en prestarters in Vlaanderen, zal door iedere partner gebruikt worden om het huidige aanbod inzake opleiding, begeleiding en informatie in hun respectievelijke provincie te evalueren en eventuele leemtes te detecteren. Iedere partner zal uiteindelijk een pilootproject lanceren in zijn provincie om een antwoord te bieden aan deze leemtes. 4

6 II. Noden en behoeften van allochtone prestarters in Vlaanderen Om de noden en behoeften van allochtone prestarters inzake opleiding, begeleiding en informatie in kaart te brengen, werd een vragenlijst ontwikkeld. Met deze vragenlijst werd ook onderzocht in welke mate de prestarters het bestaande aanbod kennen en voldoende vinden. In totaal werden 149 interviews afgenomen in de verschillende Vlaamse provincies. Alle gegevens werden verzameld aan de hand van persoonlijke gesprekken, hetzij telefonisch, hetzij face to face. Om de gegevensverwerking vlot te laten verlopen, werd voor de meeste vragen een multiple choice lijst opgemaakt, gebaseerd op de ervaring van de onderzoekspartner en hun inschatting van de mogelijke antwoorden. De respondenten kregen de mogelijkheden echter niet voorgelezen, zij droegen dus zelf de antwoorden aan. De enquêteur categoriseerde vervolgens het antwoord. Waar de lijst niet exhaustief bleek, werd het antwoord onder de lijst genoteerd Dit onderzoek geeft natuurlijk geen volledig beeld van de noden en behoeften van allochtone prestarters in Vlaanderen, maar met deze 149 prestarters werd toch al een mooie steekproef bereikt. In dit deel worden de resultaten van het onderzoek beschreven. 5

7 1. Profiel respondenten Op vraag van de respondenten is dit onderzoek volledig anoniem. Maar het is wel relevant om het profiel van de bevraagde prestarters te kennen. Zo wordt bias vlugger opgespoord en kunnen subgroepen vergeleken worden Provincie Het aantal bevraagde prestarters is relatief goed verdeeld over de verschillende provincies. Uit onderstaande tabel blijkt wel dat bijna een derde van de bevraagde prestarters uit Limburg afkomstig is, kort gevolgd door Antwerpen (26%). Het aantal respondenten in de overige provincies ligt iets lager. Bij de interpretatie van de resultaten moeten we dit zeker in het achterhoofd houden. Provincie Aantal West Vlaanderen 26 18% Oost Vlaanderen 17 11% Vlaams Brabant 23 15% Antwerpen 38 26% Limburg 45 30% Totaal % 1.2. Leeftijd Onderstaande tabel maakt duidelijk dat 69% van de respondenten zich in de leeftijdscategorie jaar bevindt. Daarnaast werden ook, in mindere mate, prestarters bevraagd in de leeftijdscategorieën jaar en 45+. Dat komt overeen met het profiel van de Vlaamse ondernemer; ook die is meestal tussen de 25 en de 45 jaar oud. De steekproef is dus meer dan waarschijnlijk representatief. Leeftijdscategorie < 18 0% % % % 1.3. Geslacht Het aantal mannelijke en vrouwelijke prestarters dat bevraagd werd, is vrijwel in evenwicht: respectievelijk 58% en 42%. Een opvallend resultaat, want bij de ondernemers is dat evenwicht er niet. Dat kan enerzijds aan de bevraging liggen (het netwerk van de organisaties is misschien hoofdzakelijk mannelijk). Anderzijds zien we ook bij Vlaamse ondernemers een ondervertegenwoordiging van vrouwen. We kunnen dus voorzichtig concluderen dat ook allochtone vrouwen minder snel hun ondernemersaspiraties, die er dus duidelijk wel zijn, daadwerkelijk realiseren. Geslacht Man 58% Vrouw 42% 6

8 1.4. Land van herkomst Het land van herkomst van de respondenten is zeer divers. In totaal werden 38 verschillende landen geïdentificeerd. Een groot deel van de prestarters hebben wel hun roots in Turkije (20%), Marokko (18%) en Rusland (12%). LAND LAND AFGHANISTAN 1% OEZBEKISTAN 1% ALGERIJE 3% OEKRAÏNE 1% ARMENIË 1% POLEN 1% BULGARIJE 3% PORTUGAL 2% CHINA 1% ROEMENIE 2% CONGO 1% RUSLAND 12% ECUADOR 1% SERVIE 3% EGYPTE 1% SPANJE 2% FILIPPIJNEN 2% SAUDI ARABIË 1% INDIA 1% SYRIË 1% IRAN 1% THAILAND 1% IRAK 1% TOGO 1% ISRAEL 1% TSJETSJENIË 1% JEMEN 1% TSJECHIË 1% KAMEROEN 1% TUNESIE 1% LIBERIA 1% TURKIJE 20% MAROKKO 18% U.S.A. 1% NEDERLAND 1% VERENIGD 1% KONINKRIJK NIGERIA 6% WIT RUSLAND 1% 1.5. Aantal jaren in België Uit onderstaande tabel blijkt dat slechts 18% van de bevraagde prestarters geboren is in België. Het merendeel van de respondenten (74%) woont tussen de 1 en 25 jaar in België. De partnerorganisaties hebben ook zeer weinig absolute nieuwkomers (0 tot 1 jaar in België) in hun netwerk. Zij worden dus (nog) niet bereikt. Waarschijnlijk is het voor inburgeraars op dat moment ook nog zeer vroeg om al de eerste stappen naar ondernemerschap te zetten. Hoe lang wonen de prestarters reeds in België? In België geboren 18% 0 1 jaar 2% 1 5 jaar 25% 5 10 jaar 21% jaar 28% > 25 jaar 6% 7

9 1.6. Ondernemerservaring Uit het onderzoek blijkt dat een groot deel van de prestarters (42%) al ondernemerservaring heeft, voor een groot deel in hun land van herkomst. Hebben de prestarters reeds ondernemingservaring? Ja 42% Nee 58% 8

10 2. Info over de toekomstige zaak De prestarters werden ook bevraagd over de zaak die ze willen opstarten. Hiermee willen we een beter zicht krijgen op de sectoren, doelgroepen, waarop allochtone ondernemers mikken. Vaak leeft het clichébeeld van de Turkse pitabar of het Afrikaanse winkeltje dat zich enkel naar de eigen gemeenschap richt. Maar dat beeld lijkt al lang achterhaald. De respondenten hebben zeer diverse ambities Sector De bevraagde prestarters willen blijkbaar zeer diverse zaken opstarten. In het totaal werden 24 verschillende sectoren geïdentificeerd. Er is slechts één sector die beduidend beter scoort, namelijk de horeca (33%). Sector Horeca 33% Detailhandel 11% Kleding + schoenen 8% Bouw 7% Auto: verkoop, verhuur en herstellingen 5% Wellness en cosmetica 5% ICT 3% Import/export 3% Textiel en leder 3% Voeding en drank productie 3% Voeding en drank retail 3% Logistiek 2% Schilders 2% Advocaat 1% Astrologie 1% Callcenter 1% Carwash 1% Consultancy 1% Kapper 1% Kunst 1% Schoonmaak 1% Schrijnwerk 1% Taxi 1% Vertalingen 1% Geen antwoord 1% 2.2. Grootte bedrijf personeel Uit het onderzoek blijkt dat een groot deel van de prestarters een eerder bescheiden zaak wil oprichten, zonder de intentie deze later uit te breiden. Bijna de helft van de respondenten (47%) 9

11 geeft immers aan dat ze niet van plan zijn om met personeel te werken. De overige helft wil dit wel overwegen als de zaak goed draait. Bedrijf met personeel? Ja 45% Nee 47% Ik weet het niet 8% 2.3. Hoofdberoep of bijberoep De overgrote meerderheid (83%) van de respondenten is tevens van plan zijn zelfstandige activiteit in hoofdberoep uit te oefenen. Hoofdberoep of bijberoep Hoofdberoep 83% Bijberoep 16% Ik weet het niet 1% 2.4. Doelpubliek Aan de prestarters werd ook gevraagd welk publiek ze denken te bereiken met hun onderneming. Allochtone zaakvoerders hebben de reputatie zich vooral op de eigen gemeenschap te richten, maar dat blijkt niet te kloppen. Drie vierde van de respondenten (76%) antwoordt zowel Vlamingen als hun eigen gemeenschap te willen bereiken. 17% geeft aan zich voornamelijk te willen focussen op autochtone, Vlaamse klanten. Slechts 7% antwoordt dat ze zich voornamelijk zullen richten op hun eigen gemeenschap. Als we dit vergelijken met de antwoorden van de ondernemers verdubbelt dit percentage bijna. 13% van de bevraagde ondernemers bereikt voornamelijk klanten uit de eigen gemeenschap. Doelpubliek Voornamelijk eigen gemeenschap 7% Voornamelijk Vlamingen 17% Beide 76% 2.5. Opstarttermijn Meer dan 40% van de bevraagde prestarters wil zijn zaak op zeer korte termijn opstarten. 27% heeft de intentie dit slechts op langere termijn te doen. Bij 23% van de respondenten hangt de opstart dan weer af van een bepaalde voorwaarde, zoals een locatie vinden, een lening kunnen aangaan, het attest bedrijfsbeheer halen,. Binnen welke termijn willen we de prestarters hun zaak opstarten? < 1 jaar 41% > 1 jaar 27% Ik weet het niet 9% Hangt af van een bepaalde voorwaarde 23% 10

12 3. De opstart Tijdens dit onderzoek werden de prestarters ook in detail bevraagd over de toekomstige opstart van hun zaak. Welke problemen verwachten ze, wat zijn hun drijfveren en hebben ze begeleiding nodig? Met deze antwoorden kan er een efficiënter begeleidingsaanbod worden uitgewerkt Motivatie voor opstart zaak Er werd gepolst naar de motivatie van de prestarters om een eigen zaak op te starten. Onderstaande tabel toont aan dat de redenen om met een eigen zaak te beginnen zeer divers zijn. Bijna de helft van de respondenten (48%) geeft wel aan dat ze een zaak opstarten om een eigen job te kunnen creëren. Waarom willen prestarters een zaak opstarten? Eigen job willen creëren 48% Vrijheid, flexibiliteit, onafhankelijkheid 37% Winst van eigen werk kunnen genieten 22% Ervaring in de sector als werknemer 19% Ontsnappen uit de werkloosheid 18% Logische stap na bepaalde opleiding/ervaring 17% Zelfontwikkeling 16% Bepaalde opportuniteit gezien in de sector 11% Nood aan extra inkomen 10% Discriminatie op de arbeidsmarkt 8% Ondernemers in de familie 7% Avontuur, het eens willen proberen 5% Tekort aan scholing 4% Ik weet het niet 1% De gegevens in bovenstaande tabel zijn de meest voorkomende antwoorden. Hieronder worden ook nog een aantal antwoorden opgesomd die slechts één of enkele keren werden gegeven. Ervaring delen met de gemeenschap Bijdragen aan de Belgische economie Samenwerken met de rest van de familie Eigen baas zijn Betere work life balans Grote ambitie Voorbeeld zijn voor de kinderen Handicap/gezondheidsproblemen Altijd gedroomd van eigen zaak Commercieel talent Het valt op dat de meeste respondenten positief gemotiveerd zijn. Pullfactoren zoals een eigen job willen creëren, flexibiliteit, ervaring in de sector, spelen een grotere rol dan pushfactoren zoals vluchten uit de werkloosheid. Een positieve motivatie zorgt over het algemeen voor meer slaagkansen op termijn. 11

13 3.2. Verwachte problemen bij opstart De prestarters werden ook bevraagd over de problemen die ze verwachten bij de opstart van hun zaak. 43% van de prestarters verwacht financieringsproblemen. Bijna een vierde van de respondenten (24%) vreest ook een tekort aan klanten. Opvallend is ook dat 17% van de toekomstige ondernemers problemen verwacht door een gebrekkige kennis van het Nederlands. Daarnaast zijn er nog een aantal struikelblokken die regelmatig terugkeren: problemen met administratie/boekhouding (15%), geen netwerk (14%), geen of slechte locatie (13%). Bij het ontwerpen van mogelijke begeleidingsprojecten is deze informatie niet onbelangrijk. Het geeft aan waar de prestarters zelf de knelpunten inschatten. Welke problemen verwachten prestarters bij de opstart? Financieringsproblemen 43% Tekort aan klanten 24% Taalproblemen 17% Problemen met administratie/boekhouding 15% Geen netwerk 14% Geen of slechte locatie 13% Geen 11% Belastingen 9% Geen attest bedrijfsbeheer 7% Moeite om vergunningen te bekomen 7% Problemen met opstartformaliteiten 6% Negatieve impact op sociaal leven 6% Ik voel me niet klaar om een zaak op te starten 3% Aflossing van schulden 3% Geen geschikt personeel 3% Te hoge privé uitgaven 2% Onvoldoende steun en begrip van het thuisfront 2% Slechte voorbereiding 1% Tegenvallende verkoop 1% Slecht voorraadbeheer 1% Wanbetalers 1% Problemen met zakenpartner(s) 1% Hieronder worden nog een aantal antwoorden opgesomd, die aanvullend werden gegeven door de bevraagde prestarters. Leeftijd Nog geen verblijfsvergunning Geen ervaring Geen auto Bereiken van autochtone klanten Economische crisis Politieke instabiliteit 12

14 Geen zekerheid Wetgeving Te weinig kennis van internetmarketing Inschatten kosten en inkomsten Moeilijke combinatie werk gezin Veel concurrentie Groot risico Racisme 3.3. Business plan Bijna alle bevraagde prestarters (91%) zijn van plan de opstart van hun zaak degelijk voor te bereiden aan de hand van een business plan. Slechts 5% weet niet wat een business plan is. De bevraging bij de ondernemers leert dat uiteindelijk slechts 34% van de opgestarte zaakvoerders effectief een business plan opstelt. Stellen prestarters een business plan op? Ja 91% Nee 4% Ik weet niet wat een business plan is 5% 3.4. Noden bij opstart De toekomstige ondernemers konden tijdens het interview aangeven waar ze denken nood aan te zullen hebben bij de opstart van hun zaak. Bijna de helft van respondenten (49%) gaf aan voornamelijk nood te zullen hebben aan financiële middelen. De vraag naar informatie (28%), advies (24%), begeleiding (28%) en vooral opleiding (18%) is lager. Waar hebben prestarters nood aan bij hun opstart? Financiële middelen 49% Begeleiding 28% Informatie 28% Advies 24% Opleiding 18% Locatie 9% Een breder netwerk (klanten, leveranciers,...) 6% Ik weet het niet 6% 13

15 4. Opleiding In dit hoofdstuk wordt nagegaan in welke mate prestarters opleidingen volgen ter voorbereiding van de opstart van hun zaak, maar ook of ze het huidige opleidingsaanbod voor ondernemers kennen en voldoende vinden Scholingsgraad prestarters De scholingsgraad van de bevraagde prestarters is zeer verschillend. Zowel niet geschoolden als universitairen hebben meegewerkt aan dit onderzoek. Opvallend is wel dat ongeveer één op de vijf prestarters (21%) geen diploma secundair onderwijs heeft. Wat is de scholingsgraad van de prestarters? Geen diploma 7% Diploma lager onderwijs 14% Diploma secundair onderwijs ASO 21% Diploma secundair onderwijs TSO 16% Diploma secundair onderwijs BSO 13% Diploma secundair onderwijs KSO 2% 4.2. Attest bedrijfsbeheer Bachelor 17% Master 10% Een vierde van de respondenten (26%) heeft reeds een attest bedrijfsbeheer en kan dus in principe onmiddellijk een zaak opstarten. Meer dan de helft van de bevraagde prestarters (53%) is momenteel een opleiding bedrijfsbeheer aan het volgen en heeft dus een duidelijke ambitie om op korte termijn ondernemer te worden. Slechts een kleine minderheid (13%) heeft geen attest en is ook niet van plan deze op korte termijn te behalen. Hun ondernemersambitie is dus eerder op lange termijn. Hebben de prestarters een attest bedrijfsbeheer? Ja 26% Nee 13% Nee, maar ik wil op korte termijn een attest bedrijfsbeheer behalen 8% Momenteel een opleiding bedrijfsbeheer aan het volgen 53% 4.3. Welke opleidingen volgen prestarters? Het valt op dat de toekomstige ondernemers, naast de beroepsopleidingen (26%) en taalopleidingen (28%), nog maar weinig extra opleidingen hebben gevolgd om zich voor te bereiden op de opstart van hun zaak. 40% van de bevraagde prestarters geeft zelfs aan nog geen enkele opleiding te hebben gevolgd. 14

16 Opleidingen Geen 40% Taalopleiding 28% Beroepsopleiding 26% Opleiding marketing 7% Managementopleiding 4% Opleiding ICT 4% Financiële opleiding 2% Juridische en fiscale opleiding 1% Naast de antwoorden in bovenstaande tabel, somden de prestarters nog enkele andere opleidingen op die ze reeds gevolgd hebben: commerciële opleiding, opleiding logistiek, traject bij activiteitencoöperatie, sectorgerelateerde opleidingen, NFTE cursus Waarom volgen prestarters geen opleidingen? Zoals hierboven vermeld, heeft 40% van de bevraagde prestarters nog geen opleidingen gevolgd. Aan deze toekomstige ondernemers werd gevraagd wat de redenen hiervoor zijn. Het meest aangehaalde argument is: Ik heb geen tijd (31% van de respondenten). Een op de vijf respondenten zegt geen behoefte te hebben aan opleidingen en 15% geeft aan dat ze geen interesse hebben. Slechts een kleine minderheid vindt de opleidingen te duur (9%), weet niet waar men opleidingen kan volgen (5%), of heeft onvoldoende kennis van het Nederlands (14%) Andere redenen, die niet vermeld worden in onderstaande tabel, zijn: gezondheidsproblemen, voldoende bagage door schoolopleidingen, familie heeft voldoende ervaring en kennis, opleiding niet nodig voor bijberoep, ik kan mijn opleidingsnood niet inschatten, ik heb reeds voldoende ervaring. Waarom volgen prestarters geen opleidingen? Ik heb geen tijd 31% Geen behoefte aan een opleiding 20% Geen interesse 15% Ik weet het niet 15% Kennis Nederlands is onvoldoende 14% Te duur 9% Ik weet niet waar ik een opleiding kan volgen 5% 4.5. Nood aan opleidingen bij prestarters Iets meer dan de helft (52%) van de bevraagde prestarters antwoordt ja op de vraag of ze in de toekomst nog andere opleidingen willen volgen. Langs de andere kant antwoordt wel bijna 38% negatief op deze vraag. Bij de ondernemers loopt dit percentage zelfs op tot 51%. Willen prestarters in de toekomst nog andere opleidingen volgen? Ja 52% 15

17 Nee 38% Ik weet het niet 10% Hierboven werd reeds vermeld dat 52% van de bevraagde prestarters in de toekomst nog opleidingen wil volgen. Uit onderstaande tabel blijkt dat deze toekomstige ondernemers, naast de beroepsopleidingen (33%), maar weinig interesse hebben in klassieke business opleidingen, zoals: financiële opleidingen (14%), managementopleidingen (5%), opleiding ICT (8%) of een opleiding marketing (10%). 16% van de respondenten geeft ook nog aan dat ze in de toekomst extra taalopleidingen zullen nodig hebben om hun zaak te kunnen runnen. Welke opleidingen willen prestarters nog volgen? Beroepsopleiding 33% Ik weet het niet 19% Taalopleiding 16% Financiële opleiding 14% Opleiding marketing 10% Opleiding ICT 8% Managementopleiding 5% Andere opleidingen die de prestarters in de toekomst nog willen volgen zijn: Opleiding voorraadbeheer Opleiding personeelsbeheer Opleiding bij activiteitencoöperatie Opleiding bedrijfsadministratie Opleiding import/export Stage bij andere bedrijven Managementopleiding Sectorgerelateerde opleidingen 4.6. Weten prestarters waar ze terecht kunnen voor opleidingen? 76% van de bevraagde prestarters zegt te weten waar ze opleidingen kunnen volgen. Toch blijft het voor 24% van de prestarters onduidelijk wat het opleidingsaanbod is en waar ze terecht kunnen. Hier is duidelijk nog een leemte in te vullen voor opleidingsverstrekkers. Weten prestarters waar ze opleidingen kunnen volgen? Ja 76% Nee 24% 4.7. Evaluatie opleidingsaanbod voor prestarters Net iets meer dan de helft van de prestarters (54%) vindt dat er voldoende opleidingen zijn voor startende ondernemers. Slechts 10% antwoordt uitdrukkelijk nee op deze vraag. 16

18 Het is opvallend dat meer dan een derde van de prestarters (36%) niet weet of er voldoende opleidingen zijn voor ondernemers. Voor hen is het aanbod dus onbekend. Zijn er voldoende opleidingen? Ja 54% Nee 10% Ik weet het niet 36% Aan de prestarters, die verklaren dat er onvoldoende opleidingen zijn voor startende ondernemers, werd gevraagd welke opleidingen volgens hen dan nog ontbreken. Hieronder een opsomming van hun antwoorden: Er zouden meer cursussen met taalondersteuning moeten komen. Het gedeelte 'boekhouden' in de cursus bedrijfsbeheer mag uitgebreider. Meer specifieke opleidingen rond bv. import export, administratie,.... Het aanbod is niet voldoende omdat ik in de praktijk met andere problemen geconfronteerd word. Ondernemerschap voor ingenieurs. Opleiding over de zoektocht naar financiële middelen. Er moeten meer opleidingen zijn over actuele topics en trends. 17

19 5. Begeleiding In dit hoofdstuk wordt onderzocht in welke mate (en vooral voor welke problemen) de toekomstige ondernemers hulp nodig hebben bij de opstart van hun zaak. Daarnaast wordt het huidige begeleidingsaanbod ook geëvalueerd door de prestarters Nood aan begeleiding bij prestarters Uit dit onderzoek blijkt dat de overgrote meerderheid van de prestarters (95%) behoefte heeft aan begeleiding bij de opstart van hun zaak. Slechts 5% zegt immers expliciet geen begeleiding nodig te hebben. Dit contrasteert met de antwoorden uit hoofdstuk 3.4. Daar gaf amper 28% van de prestarters begeleiding aan als een nood bij de opstart. Pas als er expliciet gevraagd wordt waarbij ze hulp kunnen gebruiken, komen de prestarters met begeleidingsvragen. Spontaan komt de vraag naar begeleiding veel minder sterk naar voor. De toekomstige ondernemers kunnen vooral hulp gebruiken bij de zoektocht naar financiële middelen (36%), de boekhouding (33%), het opstellen van een business plan (31%), de administratieve verplichtingen bij de opstart (29%) en administratie (24%). Het onderzoek bij de ondernemers levert totaal andere resultaten op. Slechts 49% van de ondernemers doet uiteindelijk beroep op organisaties of derden bij de opstart van hun bedrijf. Bij welke problemen hebben prestarters nood aan begeleiding? Zoeken naar financiële middelen 36% Boekhouding 33% Opstellen business plan 31% Administratieve verplichtingen bij opstarten zaak 29% Administratie 24% Opbouwen netwerk (klanten, leveranciers,...) 16% Zoeken naar locatie 11% Bekomen vergunningen 11% Aanvragen subsidies 11% Voorraadbeheer 7% Ik weet het niet 7% Ik heb geen begeleiding nodig 5% Zoeken naar personeel 3% Hieronder andere antwoorden die werden gegeven door de prestarters: Vinden van geschikte producten Begeleiding bij overname Vakkennis Kostenbeheer Communicatie Marketing Nood aan mentor 18

20 Advies bij het maken van keuzes Internetmarketing Inrichting zaak 5.2. Weten prestarters waar ze terecht kunnen voor begeleiding? 68% van de bevraagde prestarters zegt te weten waar ze terecht kunnen voor begeleiding bij de opstart van een zaak. Toch blijft het voor bijna een derde van de prestarters (32%) onduidelijk wat het begeleidingsaanbod is en waar ze terecht kunnen met bepaalde vragen. Het is duidelijk dat begeleidingsverstrekkers zich nog beter kunnen profileren bij deze groep. Weten prestarters waar ze terecht kunnen voor begeleiding? Ja 68% Nee 32% 5.3. Evaluatie begeleidingsaanbod voor prestarters Bijna de helft van de bevraagde prestarters (49%) vindt dat er voldoende begeleiding is voor startende ondernemers. Slechts 11% antwoordt uitdrukkelijk nee op deze vraag. 40% weet niet of er voldoende begeleiding is. Voor hen is het aanbod dus nog onbekend. Is er voldoende begeleiding voor prestarters? Ja 49% Nee 11% Ik weet het niet 40% Aan de prestarters die verklaren dat er onvoldoende begeleiding is voor startende ondernemers, werd gevraagd welke begeleiding volgens hen dan nog ontbreekt. Hieronder een opsomming van hun antwoorden: Hulp wordt niet proactief aangeboden. Er is meer en betere begeleiding nodig bij alle aspecten van de opstart en vooral bij het zoeken naar kapitaal. De taal is soms een drempel bij het zoeken naar hulp. Meer duidelijkheid over vergunningen. Een duidelijk stappenplan om een zaak op te starten. Hulp is niet altijd kwalitatief. Starters moeten duidelijker geïnformeerd worden. Er is geen goede doorverwijzing. Er is meer hulp nodig bij alle opstartformaliteiten. Het moet duidelijk zijn waar je terecht kan met bepaalde problemen. 19

21 6. Financiën Net als bij autochtone starters is ook bij allochtonen de financiële kant van een zaak vaak de grootste zorg. Daarom werden de prestarters bevraagd over het financiële aspect van de opstart van een zaak: hoe gaan de prestarters hun zaak financieel voorbereiden, gaan ze hulp zoeken bij het beheer van de financiën of zullen ze dit volledig zelf doen, hebben ze nog een financiële opleiding nodig,. Van allochtone ondernemers leeft het beeld dat zij in grote mate afhankelijk zijn van hun boekhouder. Ook zouden zij veel meer informeel lenen dan bij de bank. Met deze vragen willen we toetsen of ook onze respondenten in dat plaatje passen Beheer financiën Meer dan de helft van de prestarters (56%) denkt de financiële kant van zijn zaak zelf te kunnen beheren. De overige 36% laat dit liever aan zakenpartners of, vooral, de boekhouder over. Als we dezelfde vraag aan ondernemers stellen, blijkt nog slechts 17% de financiële kant van zijn zaak zelf te beheren. Zullen de prestarters hun financiën zelf beheren? Ja 56% Nee 36% Ik weet het niet 8% Alhoewel 56% van de bevraagde prestarters de financiën zelf zal beheren, gaat meer dan 80% van de respondenten toch nog extra hulp zoeken. Ter vergelijking: slechts 22% van de ondernemers zegt extra hulp nodig te hebben bij het beheer van de financiën. Hebben de prestarters hulp nodig bij beheer financiën? Ja 82% Nee 11% Ik weet het niet 7% Uit onderstaande cijfers blijkt dat het merendeel van de prestarters (83%) beroep zal doen op een boekhouder voor het beheer van de financiën. Daarnaast wordt ook, in veel mindere mate, beroep gedaan op advocaten, vrienden, familie,. Wie helpt de prestarters bij het beheer van hun financiën? Boekhouder 83% Familie 13% Advocaat 7% Vrienden 7% Collega ondernemers 4% Overheid 4% Ik weet het niet 4% Werkgeversorganisaties 2% 20

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten

toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten toelichting EOS-project & onderzoeksresultaten dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen

Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak. Werkgroep: Walter Michielsen Binnenlandse, Europese en globale mobiliteit van artsen en de beperkingen van een Vlaams of Belgisch beleid op dit vlak Werkgroep: Walter Michielsen MOBILITEIT Binnenlands Europese Unie Buiten Europa ELEMENTEN

Nadere informatie

Mag het iets meer zijn?

Mag het iets meer zijn? Levenslang leren West-Vlaanderen Werkt 3, 2010 Mag het iets meer zijn? De opleidingsbehoeften in de West-Vlaamse bedrijven en organisaties Syntra West - Chris Cardinael Tanja Termote sociaaleconomisch

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

ATLAS SLOTEVENT RESULTATEN. Gent, 29/06/2010

ATLAS SLOTEVENT RESULTATEN. Gent, 29/06/2010 ATLAS SLOTEVENT RESULTATEN Gent, 29/06/2010 DOELSTELLINGEN In kaart brengen van allochtoon ondernemerschap in Oost-Vlaanderen Tegemoet komen aan de vragen en noden van de allochtone ondernemer Allochtone

Nadere informatie

2. Uit welke sectoren waren de werknemers afkomstig (procentueel) die opleidingscheques aanvroegen, respectievelijk in 2003, 2004, 2005, 2006?

2. Uit welke sectoren waren de werknemers afkomstig (procentueel) die opleidingscheques aanvroegen, respectievelijk in 2003, 2004, 2005, 2006? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDER- WIJS EN VORMING Vraag nr. 95 van 7 februari 2007 van HILDE CREVITS

Nadere informatie

In het begin moeten wij vooral op de kosten leggen en niet teveel geld uitgeven. Dus gratis is natuurlijk beter.

In het begin moeten wij vooral op de kosten leggen en niet teveel geld uitgeven. Dus gratis is natuurlijk beter. 3. INFORMATIE VOOR STARTENDE ONDERNEMERS Als jij een onderneming wil opstarten, kan jij beroep doen op en aantal organisaties waar jij meer informatie kunt vinden en waar jij tevens administratieve of

Nadere informatie

Ondernemerschap in Nederland

Ondernemerschap in Nederland Ondernemerschap in Nederland Je neemt deel aan het profiel Ondernemerschap. Dit betekent dat je erover denkt om in de toekomst als ondernemer te gaan werken. Dat is anders dan werken in loondienst. Dan

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 Inhoud Inleiding 6 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 2 Instanties in Nederland 13 Belangrijke instanties voor ondernemers 14 Kamer

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige.

74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige. Een zorgzame start Resultaten enquête zelfstandige zorgverstrekkers 2014 74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige. Met het begeleidingsprogramma Een zorgzame start wilt de Federatie

Nadere informatie

Infosessie WELKOM. www.syntra-ab.be. www.syntra-mvl.be

Infosessie WELKOM. www.syntra-ab.be. www.syntra-mvl.be Infosessie www.syntra-mvl.be WELKOM Infosessie 1. Voorstelling Traject Maak werk van je zaak 2. Voorstelling Menukaart 3. Starten met je eigen zaak: aandachtspunten 4. Vragenronde Voorstelling traject

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5

Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5 Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5 Datum rapport: 17/04/2015 SL-STC, contactpersoon: Veerle Hellemans 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Korte beschrijving initiatieven nachtopvang winterwerking

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

Starten als Zelfstandige

Starten als Zelfstandige Starten als Zelfstandige Dinsdag 28 februari 2012 Jobinfodag KU Leuven Koen Lauriks 2011 1 1 UNIZO Definitie ZELFSTANDIG Al wie met eigen middelen en op eigen risico zelfstandig is Starters Eenmanszaken

Nadere informatie

Ambassadeursproject 27 mei 2011

Ambassadeursproject 27 mei 2011 Ambassadeursproject 27 mei 2011 Een ambassadeurwerking? Wat is ambassadeurswerking? Verschillende initiatieven in Vlaanderen: - Ambassadeurswerkingen studieloopbaan - Ambassadeurswerkingen rond specifieke

Nadere informatie

landmeter bij studiebureau, MOW RWO

landmeter bij studiebureau, MOW RWO 1 Licentiaat in de wetenschappelijke organisatie van werk op ISGEA- Bukavu, DRC Bac. Openbare administratie, Rwanda adviseur in de welzijnssector DAR BZ 2 Master in de rechten, Beijing rechter en professor

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR FEITEN EN CIJFERS Onderzoeksgegevens Onder wie: partners van de 30 grootste advocatenkantoren in Nederland Gezocht: 3 vrouwelijke en 3 mannelijke partners per

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Monitoring asielinstroom Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum:

Nadere informatie

JAARVERSLAG IMPULSKREDIETEN 2013

JAARVERSLAG IMPULSKREDIETEN 2013 JAARVERSLAG IMPULSKREDIETEN 2013 1 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 1. Resultaten in 2013... 5 2. Concrete cijfers 2013: Profiel van de kredietaanvrager en kredietnemer... 5 3. Doelstellingen 2014... 27 Bijlage

Nadere informatie

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van. Kamer v an Koophandel Nederland. Startersprofiel 2013. Datum uitgave Januari 2014. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2013 van Kamer van Koophandel Nederland Datum uitgave Januari 2014 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 v an 13 Inhoudsopgave 1 Samenvatting...3 2 Kerncijfers startende

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden

Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Monitoring asielinstroom Profielen van asielzoekers, erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en

Nadere informatie

INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS

INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS In het kader van de opdracht coördinatie en verruiming van het sociaal overleg in de artistieke sector wil het Kunstenloket met dit onderzoek nagaan op welke manier beeldende

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek.

Markt starters. Trendanalyse. Demografisch. Trendanalyse 14/04/16. 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek. Markt starters Trendanalyse 13 april Elles Derrez manager MKB Rabobank Westelijke Mijnstreek Trendanalyse 2 1 Aantal starters door de jaren Starters per jaar 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING

ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING ALLES IN HUIS VOOR JE EIGEN ONDERNEMING Infosessie Starten als zelfstandig ondernemer INTRO WAT IS DAT? HOE BEGIN IK ERAAN? a JEZELF INFOR- MEREN b HAALBAAR- HEID c PRAKTISCH d OPSTART 4 WAT KAN UNIZO

Nadere informatie

Startende ondernemers in Moerdijk 2005

Startende ondernemers in Moerdijk 2005 Startende ondernemers in Moerdijk 2005 I. Ontwikkeling startende ondernemers Aantal startende ondernemers licht gedaald In 2005 zijn in Moerdijk 136 personen een onderneming gestart 1. Dit zijn er 6 minder

Nadere informatie

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau

BASISONDERWIJS Leerlingen. ALGEMEEN Schoolbevolking. 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs. 2 Evolutie schoolbevolking per onderwijsniveau ALGEMEEN Schoolbevolking 1 Schoolbevolking in het Vlaams onderwijs basisonderwijs (1) Voltijds onderwijs Kleuteronderwijs 271.239 Lager onderwijs 428.036 Totaal 699.275 Secundair onderwijs (1) Voltijds

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

EVS. European Voluntary Service

EVS. European Voluntary Service EVS European Voluntary Service Youth in Action Vrijwilligerswerk in het kader van Youth in Action Youth in Action www.youthinaction.be JINT vzw www.jint.be Nationaal Agentschap (NA) voor Vlaanderen Waarom

Nadere informatie

Behoefte aan Ondernemersopleiding

Behoefte aan Ondernemersopleiding Behoefte aan Ondernemersopleiding Digitaal Werkgevers - Panelonderzoek 13 Digitaal Werknemers Panelonderzoek 9 WoonWerk Jonna Stasse Woerden, Februari 2006 In geval van overname van het datamateriaal is

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2009 tot en met 2013 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 29 tot en met 213 Maart 214 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

Staat 1.1.1. Overzicht betrekking hebbend op de verdeling van het aantal verzoeken om een beginseltoestemming

Staat 1.1.1. Overzicht betrekking hebbend op de verdeling van het aantal verzoeken om een beginseltoestemming Staat 1.1. Overzicht betrekking hebbend op de procedure tot opneming van buitenlandse adoptiefkinderen in Nederlandse gezinnen over de jaren 2000-2004. Verzoeken ter verkrijging van beginseltoestemming

Nadere informatie

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009

Technisch onderwijs West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 West-Vlaanderen Werkt 3, 2009 in West-Vlaanderen dr. Marie Van Looveren sociaaleconomisch beleid, WES Jongeren uit het gewone secundair onderwijs kunnen na de eerste graad kiezen voor één van de volgende

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2008 tot en met 2012

ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2008 tot en met 2012 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 28 tot en met 212 Maart 213 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes:

ZER Informatica. Programma-evaluatie. Resultaten programma-evaluatie. 5 enquêtes: ZER Informatica Resultaten programma-evaluatie Programma-evaluatie 5 enquêtes: - Overgang secundair onderwijs universiteit - Studenten die niet aan examens deelnamen / met hun opleiding stopten - Evaluatie

Nadere informatie

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Een goed evenwicht tussen werk en privéleven bij werknemers heeft een positieve invloed op de resultaten van het bedrijf.

Nadere informatie

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse

Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen Persbericht 2012.024 Nijmegen, 05 juli 2012 Feiten & Cijfers bij de 96 ste Vierdaagse stand per 5 juli 2012. 1. Barometergegevens 2011 2012 Aantal

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2013

Resultaten WO-monitor 2013 Resultaten WO-monitor 2013 Samenvatting: De WO-Monitor is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De WO-monitor wordt

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA OVERZICHT 1. Situering en onderzoeksvragen 2. Methode 3. Wervings- en selectieprocedures

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en analyse

ADOPTIE Trends en analyse Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 21 tot en met 214 Februari 215 Overzicht van het aantal verstrekte beginseltoestemmingen

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong

Starten met een plan. Alles op een rij. Robert Loontjens & Anne de Jong Starten met een plan Alles op een rij Robert Loontjens & Anne de Jong Even voorstellen Robert Loontjens en Anne de Jong Accountmanager MKB Rabobank Parkstad Limburg (045) 533 44 44 bedrijven@parkstadlimburg.rabobank.nl

Nadere informatie

Hoe bekend is het EnergiePrestatieCertificaat? Eerste resultaten van de EPC nulmeting.

Hoe bekend is het EnergiePrestatieCertificaat? Eerste resultaten van de EPC nulmeting. Hoe bekend is het EnergiePrestatieCertificaat? Eerste resultaten van de EPC nulmeting. Om de bekendheid van het EnergiePrestatieCertificaat in te schatten werd eind augustus, begin september 2008 een telefonische

Nadere informatie

Vragenlijst: Socio-demo 2011-2012

Vragenlijst: Socio-demo 2011-2012 Vragenlijst: Socio-demo U hebt al onze vragen nu beantwoord. U mag nu de enquêteur roepen, om samen met u de laatste gegevens in te vullen. Dank u wel voor uw medewerking. GEZINSSAMENSTELLING Vraag 100

Nadere informatie

Knelpunten voor startende ondernemers: beleid en initiatieven van de GOM s

Knelpunten voor startende ondernemers: beleid en initiatieven van de GOM s Knelpunten voor startende ondernemers: beleid en initiatieven van de GOM s Het aantal startende ondernemingen is in de periode 1998-2003 gedaald met 22%. Ruim drie vierde van de Vlaamse starters begint

Nadere informatie

Rapport centraal en individueel marktonderzoek

Rapport centraal en individueel marktonderzoek Rapport centraal en individueel marktonderzoek Docent Rita vos 2014-2015 Inleiding In het tweede semester van het eete jaar hebben we voor het vak marktonderzoek een opdracht gekregen. Bij deze opdracht

Nadere informatie

www.baticrea.be Activiteitencoöperatie die zich specifiek richt tot activiteiten in de bouwsector en in het bijzonder het duurzaam bouwen:

www.baticrea.be Activiteitencoöperatie die zich specifiek richt tot activiteiten in de bouwsector en in het bijzonder het duurzaam bouwen: Welkom 1 Nieuwe activiteitencoöperatie 2 www.baticrea.be Activiteitencoöperatie die zich specifiek richt tot activiteiten in de bouwsector en in het bijzonder het duurzaam bouwen: Renovatie van gebouwen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

November 2011. EOS pilootprojecten. Van matching vraag en aanbod tot pilootproject

November 2011. EOS pilootprojecten. Van matching vraag en aanbod tot pilootproject November 2011 EOS pilootprojecten Van matching vraag en aanbod tot pilootproject Inhoud I. Inleiding... 4 II. West Vlaanderen: Single Access Multiple Back Office... 5 1. Inleiding... 6 2. Conclusies onderzoeksrapport

Nadere informatie

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming

Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 september 2007 Vier werknemers op tien krijgen opleiding en vorming Vormingsinspanningen van Belgische ondernemingen in 2005 62,5%

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2011 tot en met 2015

ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 2011 tot en met 2015 Ministerie van Veiligheid en Justitie ADOPTIE Trends en Analyse Statistisch overzicht interlandelijke adoptie over de jaren 211 tot en met 215 Februari 216 Overzicht van het aantal verleende beginseltoestemmingen

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/043 ADVIES NR 10/23 VAN 5 OKTOBER 2010, GEWIJZIGD OP 5 APRIL 2011, BETREFFENDE HET MEEDELEN VAN ANONIEME

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan

Hoofdstuk 31. Ondernemingsplan. Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan www.jooplengkeek.nl Ondernemingsplan Persoonlijk plan Marketingplan Financieel plan Organisatieplan Persoonlijk plan Persoonsgegevens Motivatie om ondernemer te worden Sterke punten & zwakke punten 1 Ondernemingsplan

Nadere informatie

Onderzoeksmethodologie

Onderzoeksmethodologie Onderzoeksmethodologie Online vragenlijst bij 15 opleidingsverantwoordelijken * 73% van de ondervraagde onderneming heeft 2 of meer werknemers (in voltijdse equivalenten) 9% heeft een opleidingsbudget

Nadere informatie

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001

TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 TRAINING & OPLEIDING Opleidingen in de lift: + 25% in 2001 Training en opleiding (T&O) van werkzoekenden en werknemers is één van de kerntaken van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

40% Figuur 1 Stelt uw onderneming flexmigranten ter beschikking in Nederland? (N=118)

40% Figuur 1 Stelt uw onderneming flexmigranten ter beschikking in Nederland? (N=118) Factsheet 23 juli 2013 - FK Ledenonderzoek Flexmigranten 2013 Vrijwel elk jaar bevraagt de ABU zijn leden over de groep flexmigranten. Daaruit komt zeer bruikbare informatie over deze specifieke groep

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven

Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven Onderzoek naar de employer brands van de grootste Belgische bedrijven Persconferentie Randstad Award 2013 Jan Denys & Patrick Dupont Brussel, 21 maart 2013 Waarom is Randstad Award uniek? 1. Om bedrijven

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure 7 RETAIL (7de jaar BSO) Leerlingenprofiel Je hebt het zesde jaar Retail of Administratie achter de rug. Je wil jouw kansen op de arbeidsmarkt vergroten en bovendien

Nadere informatie

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Onderzoek naar de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2013 worden 1 jaar lang gevolgd (tot en met juni 2014) Succes wordt

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding

Jaarverslag Herplaatsingsfonds. 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Jaarverslag Herplaatsingsfonds 1.1 Aanvragen voor outplacementbegeleiding Het Herplaatsingsfonds financiert de outplacementbegeleiding van alle ontslagen werknemers tewerkgesteld in bedrijven in het Vlaamse

Nadere informatie

Fase 1.3. Lichamelijke en psychische effecten van kortcyclische arbeid op de mens

Fase 1.3. Lichamelijke en psychische effecten van kortcyclische arbeid op de mens Fase 1.3. Lichamelijke en psychische effecten van kortcyclische arbeid op de mens 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische

Nadere informatie

Type special need bij geadopteerde kinderen in 2009

Type special need bij geadopteerde kinderen in 2009 Type special need bij geadopteerde kinderen in 29 8% 8% verhoogd med. risico 42% 6% < 4 operaties operaties + revalidatie 5% soc.emo. belaste achtergrond % Afrika 4% 3% % 4% 2% verhoogd risico < 4 operaties

Nadere informatie

Goed voorbereid van start. Marieke Slot ondernemersadviseur

Goed voorbereid van start. Marieke Slot ondernemersadviseur Goed voorbereid van start Marieke Slot ondernemersadviseur Feiten en cijfers 2015 Het totaal aantal bedrijven is toegenomen met 4% (188.000 nieuwe bedrijven) Minder faillissementen en opheffingen (-25%)

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org

3. Meer dan de helft van de 57 miljoen niet-schoolgaande kinderen leeft in Afrika bezuiden de Sahara. Juist Bron: www.un.org of fout 1. In Afrika bezuiden de Sahara is het aantal personen in extreme armoede gestegen tussen 1990 en 2010. 290 miljoen in 1990, 414 miljoen in 2010. 2. Tussen 2000 en 2011 is het aantal niet-schoolgaande

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

ASIELSTATISTIEKEN MAANDVERSLAG

ASIELSTATISTIEKEN MAANDVERSLAG ASIELSTATISTIEKEN MAANDVERSLAG OVERZICHT 2014 Publicatiedatum: 8 januari 2015 Contact: Tine Van Valckenborgh tine.vanvalckenborgh@ibz.fgov.be 02 205 50 56 INHOUDSTAFEL I. Algemeen overzicht van asielaanvragen

Nadere informatie

Droom van een eigen zaak

Droom van een eigen zaak Droom van een eigen zaak Draaiboek project SYNTRA Vlaanderen i.s.m. het Antwerps Integratiecentrum de8 vzw i.k.v. EOS project Etnisch Ondernemerschap Stimuleren November 2012 INHOUDSTAFEL 1. Algemene projectinfo

Nadere informatie

Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw. Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau

Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw. Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau Onthaalbureau Inburgering Limburg vzw Presentatie voor ERSV (18/12/2012) AI in het Onthaalbureau Inhoud 1. Wat doet Onthaalbureau Inburgering Limburg? 2. VuurWerkt als methode voor perspectiefbepaling

Nadere informatie

Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België.

Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België. www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche T ATELIER (BELGIË) Opgericht in 2000 Rechtsvorm Vereniging Zonder Winstoogmerk (vzw): legale term voor een non profit vereniging in België. Sector Werkgebied

Nadere informatie

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Bepaling van doelgroepen Doelgroepen klassiek Leeftijdscategorieën Jongeren

Nadere informatie