DEBAT 23 MAART HET ONGEMAKKELIJKE REFERENDUM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DEBAT 23 MAART HET ONGEMAKKELIJKE REFERENDUM"

Transcriptie

1 DEBAT 23 MAART HET ONGEMAKKELIJKE REFERENDUM

2 AGENDA BLOK 1 Dít referendum. De argumenten voor en tegen het associatieverdrag BLOK 2 Hét referendum. Belang van het referendum als instrument voor democratie en burgerschap. BLOK 3 (Geopolitieke) consequenties van de uitslag van dit referendum bij een nee.

3 SPREKERS Martin Sommer de Volkskrant Joshua Livestro Stem voor Nederland Pepijn van Houwelingen Burgercomité EU Dieuwertje Kuijpers VU / The Post Online Martin Rosema Universiteit Twente Peter Kanne I&O Research Niesco Dubbelboer Meer Democratie

4 BLOK 1 DÍT REFERENDUM. DE ARGUMENTEN VOOR EN TEGEN HET ASSOCIATIEVERDRAG

5 PEILINGEN OEKRAINE-REFERENDUM Opiniepeilingen: december 2015, januari, februari, maart 2016 Steekproeven van minstens n=2.500 Steekproefbasis: I&O Research Panel Gepubliceerd in de Volkskrant Peter Kanne Verkiezingsonderzoeker I&O Research

6 WAT WEET DE KIEZER? DECEMBER 2015 MAART 2016 (Tamelijk) vaak iets gehoord over referendum Op de hoogte van inhoud associatie overeenkomst Weet wat er in overeenkomst staat: 1. goed 2. ongeveer 40% 56% 26% 37% 2% 20% Van plan zich meer te verdiepen 15% 15%

7 VAN PLAN TE GAAN STEMMEN? DECEMBER 2015 MAART 2016 Zeker wel 28% 37% Waarschijnlijk wel 33% 28%

8 VOOR OF TEGEN STEMMEN? 60% 40% 20% 41% 34% 25% 38% 38% 44% 31% 32% 33% 31% 30% 23% 0% dec jan feb mrt VOOR TEGEN Weet ik niet 8

9 VOOR OF TEGEN STEMMEN? 80% 60% 62% 56% 55% 57% 40% 20% 38% 44% 45% 43% 0% dec jan feb mrt VOOR TEGEN 9

10 WIE STEMMEN VOOR, WIE TEGEN? PVV 50 Plus SP SGP Partij voor de Dieren VVD ChristenUnie CDA D66 GroenLinks PvdA 5% 17% 27% 37% 38% 53% 56% 60% 62% 81% 92% 95% 83% 73% 63% 62% 47% 44% 40% 38% 19% 8% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Voor Tegen 10

11 % VOORSTEM - TEVREDEN MET KABINET RUTTE - TEVREDEN MET EU PVV 50 Plus SP SGP PvdD CU VVD D66 CDA GL PvdA ALLEN stem voor bij referendum tevreden over kabinet tevreden over EU 0% 20% 40% 60% 80% 100% 11

12 WAAROM VOOR STEMMEN? Brengt economische voordelen voor Oekraïne 51% Het zal de democratie in Oekraïne versterken 48% Brengt economische voordelen voor de Europese Unie 41% Ik ben voor de Europese Unie, dus ook voor overeenkomst 39% Brengt economische voordelen voor Nederland 39% Oekraïners willen bij EU horen, daar moeten we ze bij helpen 37% Het zal de mensenrechten in Oekraïne verbeteren 34% Het creëert een buffer tussen de EU en Rusland 33% Zal de corruptie in Oekraïne verminderen 23% Ik kan het niet goed overzien, stem voor zekerheid voor 14% Mijn voorstem is een stem voor de Nederlandse regering 11% Brengt meer eenheid in de Oekraïense samenleving 10% Zal tegenstellingen tussen groepen in Oekraïne verminderen 8% Ik zie alleen maar voordelen van deze overeenkomst 7% Het wordt Oekraïners makkelijker gemaakt binnen EU te reizen 7%

13 WAAROM TEGEN STEMMEN? Oekraïne is corrupt land, beter niet mee samenwerken 61% Helemaal geen voordelen 46% Brengt toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie dichterbij 43% Overeenkomst is een provocatie voor Rusland 40% Brengt geen economische voordelen voor Nederland 29% Het wordt Oekraïners te makkelijk gemaakt binnen EU te reizen 29% Brengt geen economische voordelen voor de Europese Unie 26% Ik ben tegen de Europese Unie 23% Oekraïners zijn zelf verdeeld over de overeenkomst 21% Wakkert tegenstellingen tussen groepen in Oekraïne aan 20% Brengt alleen economische voordelen voor grote bedrijven 20% Stem tegen de Nederlandse regering 18% Oekraïne kan beter (meer) met het Rusland samenwerken 13% Ik kan het niet goed overzien, stem voor zekerheid tegen 9% Brengt geen economische voordelen voor Oekraïne 4%

14 HET OEKRAINE-REFERENDUM IN PERSPECTIEF Martin Rosema 23 Maart 2016, Amsterdam

15 OPZET PRESENTATIE Geschiedenis van het referendum in Nederland Opvattingen van Nederlandse burgers over (EU-)referenda Overzicht van EU-referenda in Europa Conclusies: het Oekraïne-referendum in perspectief

16 De geschiedenis van het referendum in Nederland

17 VOORSTEL WIJZIGING GRONDWET TROELSTRA (1903) Invoering algemeen kiesrecht Evenredige vertegenwoordiging Afschaffing Eerste Kamer Referendum en volksinitiatief ⱱ ⱱ X X

18 COMMISSIE-RUIJS DE BEERENBROUCK (1920) CITAAT OVER REFERENDUM Deze plant van vreemden bodem te enten op onze constitutie, ware een gevaarlijke proefneming. Als de Staten-Generaal gesproken hebben, is voor eene nadere beslissing van het kiezersvolk geen plaats. Commissie-Ruijs de Beerenbrouck, 1920, p. 5

19 STAATSCOMMISSIE-BIESHEUVEL (1985) Onderwerpen: Benoeming formateur Benoeming burgemeester Referendum en volksinitiatief Argumenten voor referendum: Sterkere rol burger in politieke proces Legitimering belangrijke besluiten Minderheidsstandpunt n.a.v. coalities

20 ARGUMENTEN TEGEN REFERENDA Onverenigbaarheid met principe representatieve democratie Burgers zijn onvoldoende gekwalificeerd Isolering en simplificering van politieke vraagstukken Onderdrukking van minderheden Stemgedrag op basis van oneigenlijke motieven

21 DE NACHT VAN WIEGEL (1999) Wetsvoorstel kabinet-kok ( paars ) Correctief referendum Sneuvelt in Eerste Kamer Tijdelijke Referendumwet ( )

22 REFERENDUM OVER EUROPESE GRONDWET (2005) Initiatiefwet Tweede Kamer Karimi (GroenLinks) Dubbelboer (PvdA) Van der Ham (D66) Bent U voor of tegen instemming door Nederland met het verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa? [ ] Voor [ ] Tegen

23 UITSLAG REFERENDUM EUROPESE GRONDWET Opkomst: 63% 38% 62% Tegen Voor

24 OORDEEL KIEZERS WENSELIJKHEID REFERENDUM EUROPESE GRONDWET BRON: BOEK NEDERLANDERS EN EUROPEA (AARTS & V/D KOLK)

25 WET RAADGEVEND REFERENDUM (2015) Initiatiefwet Tweede Kamer Dubbelboer (PvdA) Duyvendak (GroenLinks) Van der Ham (D66) Correctief raadgevend referendum In werking getreden op 1 juli 2015

26 THEODORE ROOSEVELT CITAAT OVER REFERENDA Ik geloof in referenda, niet om het representatieve stelsel te vernietigen, maar juist om haar te corrigeren wanneer ze niet meer representatief is. Geciteerd in: Memorie van toelichting, wetsvoorstel , p. 1

27 WIJZIGING WET RAADGEVEND REFERENDUM (2015) PvdA in Eerste Kamer: drempel vereist (Koole) Wijziging voorstel: opkomst > 30% Tweede Kamerleden nu: Fokke (PvdA), Voortman (GL), Schouw (D66)

28 WET RAADGEVEND REFERENDUM (2015) Uitgesloten onderwerpen: Grondwetswijzigingen Koninklijk huis Begroting Procedure: Inleidend verzoek (10.000, 4 weken) Definitief verzoek ( , 6 weken)

29 OORDEEL KIEZERS OVER GESCHIKTHEID VAN REFERENDUM VOOR BELANGRIJKE BESLISSINGEN BRON: LISS-PANEL 2011 (ARTIKEL COFFE & MICHELS, 2014)

30 OORDEEL KIEZERS WENSELIJKHEID REFERENDUM EUROPESE GRONDWET 2005 BRON: BOEK NEDERLANDERS EN EUROPEA (AARTS & V/D KOLK) OORDEEL KIEZERS WENSELIJKHEID OEKRAINE-REFERENDUM 2016 BRON: PEILING I&O RESEARCH, DECEMBER 2015

31 GOED REFERENDUM? Het is goed dat er een referendum komt over de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne 41% 16% 31% 13% Er moet een landelijk referendum komen over de vraag of Nederland lid moet blijven van de Europese Unie 33% 12% 49% 5% 0% 25% 50% 75% 100% MEE EENS NEUTRAAL NIET MEE EENS Weet ik niet 31

32

33 REFERENDUM VERDRAG EU- OEKRAINE (2016) Datum: 6 april 2016 Onderwerp: Associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne Bent u voor of tegen de wet tot goedkeuring van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne? [ ] Voor [ ] Tegen

34 KERNVRAGEN VOOR OEKRAINE-REFERENDUM Is dit een belangrijk politiek besluit dat een sterke legitimering vereist? Is dit een besluit waarbij partijen hun kiezers slecht vertegenwoordigden?

35 OVERZICHT VAN EU-REFERENDA (EU-LIDSTATEN) Lidmaatschap EU Denemarken, Ierland 1972; Oostenrijk, Zweden 1994 Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Tsjechië, 2003; Kroatië 2012 EU-verdragen Denemarken 1986, 92, 98; Ierland 1987, 92, 98, 01, 02, 08, 09 Nederland 2005; Frankrijk 2005; Spanje 2005 Overige onderwerpen Denemarken, Zweden 2003 (Euro); Griekenland 2015 (bail-out)

36 Malta 2004 Denemarken 1972 Luxemburg 2005 Denemarken 2000 Denemarken 1993 Denemarken 1992 Zweden 2003 Zweden 2003 Oostenrijk 1994 Italië 1989 Denemarken 1998 Denemarken 1986 Denemarken 2015 Letland 2004 Finland 1994 Ierland 1972 Frankrijk 1992 Frankrijk 2005 Estland 2003 Ver. Koninkrijk 1975 Griekenland 2015 Litouwen 2004 Nederland 2005 Frankrijk 1972 Slovenië 2003 Ierland 2009 Polen 2004 Ierland 1992 Ierland 1998 Roemenië 2003 Tsjechië 2003 Ierland 2008 Slowakijke 2003 Ierland 2012 Ierland 2002 Hongarije 2003 Ierland 1987 Kroatië 2013 Spanje 2005 Ierland OPKOMST BIJ EU-REFERENDA BRON: BOEK HET EERSTE RAADGEVEND REFERENDUM (2016)

37 Slowakijke 2003 Litouwen 2004 Roemenië 2003 Slovenië 2003 Italië 1989 Hongarije 2003 Ierland 1972 Spanje 2005 Polen 2004 Tsjechië 2003 Ierland 1987 Ierland 1992 Frankrijk 1972 Estland 2003 Ierland 2009 Letland 2004 Oostenrijk 1994 Ver. Koninkrijk 1975 Kroatië 2013 Denemarken 1972 Ierland 2002 Ierland 1998 Ierland 2012 Denemarken 1993 Finland 1994 Luxemburg 2005 Denemarken 1986 Denemarken 1998 Malta 2004 Zweden 2003 Frankrijk 1992 Denemarken 1992 Denemarken 2000 Denemarken 2015 Ierland 2008 Ierland 2001 Frankrijk 2005 Zweden 2003 Griekenland 2015 Nederland UITSLAGEN BIJ EU-REFERENDA (% VOOR) BRON: BOEK HET EERSTE RAADGEVEND REFERENDUM (2016)

38 KERNVRAGEN VOOR OEKRAINE-REFERENDUM Is dit een belangrijk politiek besluit dat een sterke legitimering vereist? Is dit een besluit waarbij partijen hun kiezers slecht vertegenwoordigden?

39 MENING OVER OEKRAINE-VERDRAG VAN KIEZERS BRON: PEILING I&O RESEARCH, DECEMBER 2015 (KIEZERS UIT 2012) Voor Tegen

40 CONCLUDERENDE STELLING GeenPeil heeft Wet Raadgevend Referendum misbruikt om een referendum te organiseren over een onderwerp waarvoor deze wet niet is bedoeld.

41 HARTELIJK DANK VOOR UW AANDACHT

42 BLOK 3 (GEOPOLITIEKE) CONSEQUENTIES VAN DE UITSLAG VAN DIT REFERENDUM

43 EENS MET STELLING (CONSEQUENTIES) Voorstemmers Tegenstemmers Nederland Tegen zal leiden tot een Europese crisis 19% 17% 16% Bij tegen zal verdrag toch doorgaan 69% 60% 52%

44 EENS MET STELLING Voorstemmers Tegenstemmers Nederland Tegen is overwinning voor Poetin 58% 25% 35% Voor zet NL-relatie met Rusland op het spel 18% 44% 26% Bij tegen laat EU goedwillende Oekraïners in kou staan 79% 13% 34%

45 EENS MET STELLING Voor is eerste stap naar Oekraïens EUlidmaatschap Voorstemmers Tegenstemmers Nederland Voor is goed voor hele Nederlandse economie Met deze overeenkomst importeren we corruptie naar Nederland 34% 73% 68% 6% 4% 56% 44% 27% 26%

46 DANK VOOR UW AANDACHT

HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE

HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE Rapport HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE Onderzoek I&O Research Maart 2016 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Datum Maart

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum 25 februari 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam

Rapportage. Amsterdam, Standaard rapportage. Gesloten vragen. DirectResearch Herengracht CA Amsterdam DirectResearch Herengracht 454 1017 CA Amsterdam 020 770 75 79 info@directresearch.nl www.directresearch.nl Rapportage Amsterdam, 17-06-2016 Oekraïne Oekraïne referendum referendum (meting 2) Standaard

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Zuivelproductie per land 2015 Dairy production by country

Zuivelproductie per land 2015 Dairy production by country Zuivelproductie per land 2015 Melkaanvoer en productie EU-28 2015 Milk deliveries and production EU-28 index: 2014=100 EU-28 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec cumulatief index Melkaanvoer

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie

Verdieping: welke staat past bij jou?

Verdieping: welke staat past bij jou? Verdieping: welke staat past bij jou? Korte omschrijving werkvorm Op 6 april houdt Nederland een raadgevend niet-bindend referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Nederland

Nadere informatie

13 januari 2016. Onderzoek:

13 januari 2016. Onderzoek: 13 januari 2016 Onderzoek: Het referendum 2016 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Thema 2 Om ons heen. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landschappen. Klimaten. Samenwerking. de regering. Onder de loep.

Thema 2 Om ons heen. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Landschappen. Klimaten. Samenwerking. de regering. Onder de loep. Meander Samenvatting groep 7 Thema 2 Om ons heen Samenvatting Landschappen Landschappen in Europa zijn heel verschillend. Nederland is een heel vlak land. Frankrijk is een land met heuvels en bergen. Zweden

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's EUROPESE COMMISSIE Brussel, 11.6.2014 COM(2014) 226 final 2014/0128 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's NL NL TOELICHTING 1. ACHTERGROND

Nadere informatie

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 4 Tabel B4.3... 5 Tabel B4.4... 6 Tabel B4.5... 7 Tabel B4.6... 8 Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE

HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE Rapport HET REFERENDUM OVER DE ASSOCIATIE- OVEREENKOMST MET OEKRAÏNE Onderzoek I&O Research i.s.m. Universiteit Twente December 2015 / januari 2016 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval

Nadere informatie

Europese feestdagen 2017

Europese feestdagen 2017 Januari - Februari - Maart Bestemming Januari Februari Maart Nederland (NL) 01-01 Bestemming Januari Februari Maart België (BE) 01-01 Bosnie en Herzegovina (BA) 01-03 Bulgarije (BG) 01-01 03-03 Denemarken

Nadere informatie

2 april 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum

2 april 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum 2 april 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 423 Voorstel van wet van het lid Van Klaveren betreffende het houden van een raadplegend referendum over het Nederlandse lidmaatschap van de

Nadere informatie

de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie Raad van de Europese Unie Brussel, 23 mei 2017 (OR. en) 9601/17 ADD 4 JAI 537 ASIM 57 CO EUR-PREP 27 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 17 mei 2017 aan: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0298 (E) 14563/14 ACP 166 FIN 764 PTOM 51 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

DESKRESEARCH EUROPESE VERKIEZINGEN 2009 Onthouding en stemgedrag bij de Europese verkiezingen van 2009

DESKRESEARCH EUROPESE VERKIEZINGEN 2009 Onthouding en stemgedrag bij de Europese verkiezingen van 2009 Directoraat-generaal voorlichting Afdeling Analyse van de publieke opinie Brussel, 13 november 2012 DESKRESEARCH EUROPESE VERKIEZINGEN 2009 Onthouding en stemgedrag bij de Europese verkiezingen van 2009

Nadere informatie

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa 20 juni 2016 Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Samenstelling van het Europees Parlement met het oog op de verkiezingen van 2014

Samenstelling van het Europees Parlement met het oog op de verkiezingen van 2014 P7_TA(2013)0082 Samenstelling van het Europees Parlement met het oog op de verkiezingen van 2014 Resolutie van het Europees Parlement van 13 maart 2013 over de samenstelling van het Europees Parlement

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

14072/14 roe/lep/hh DG C 1

14072/14 roe/lep/hh DG C 1 Raad van de Europese Unie Brussel, 13 oktober 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0292 (E) 14072/14 ACP 154 FIN 727 PTOM 45 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU

Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU VIVES BRIEFING 2016/06 Gevolgen van Brexit voor de besluitvorming in de EU Klaas Staal Karlstad Universitet 1 GEVOLGEN VAN BREXIT VOOR DE BESLUITVORMING IN DE EU Klaas Staal INLEIDING Op 23 juni 2016 stemmen

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 66 (1991) Nr. 6 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2014 Nr. 39 A. TITEL Overeenkomst betreffende samenwerking en een douane-unie tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten,

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? 2 De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere

Nadere informatie

Onderzoek: Europese verkiezingen

Onderzoek: Europese verkiezingen Onderzoek: Europese verkiezingen Publicatiedatum: 5-5- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij de Tweede Kamerverkiezing van 15

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Tariefplan: Kruidvat Helder * Nationaal

Tariefplan: Kruidvat Helder * Nationaal Tariefplan: Kruidvat Helder * Je kan je niet meer aanmelden voor dit tariefplan. * Het tariefplan: 'Kruidvat Helder' maakt gebruik van vier verschillende bundels. Namelijk: de 'Kruidvat Helder 200 Bundel',

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016

Brochure Geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal vanaf 2016 Brochure Geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen en referenda in het stemlokaal

Nadere informatie

Tariefplan: Kruidvat Mobiel voor 1 juli Nationaal

Tariefplan: Kruidvat Mobiel voor 1 juli Nationaal Tariefplan: Kruidvat Mobiel voor 1 juli 2013 Je kan gratis naar dit tariefplan overstappen. Nationaal Bellen in Nederland Prijs in Euro Duur * Vaste net Kruidvat Mobiel 0,05 Per minuut mobiel van andere

Nadere informatie

Hoe groot, is groot genoeg?

Hoe groot, is groot genoeg? Hoe groot, is groot genoeg? Bas Denters (Bestuurskunde, Universiteit Twente) Kennisnetwerk Lokaal 13 Den Haag 17 april 2015 Schaalvergroting door de tijd Grotere gemeenten Minder gemeenten Schaal gemeenten

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

BIJLAGE. bij. Voorstel voor een Besluit van de Raad

BIJLAGE. bij. Voorstel voor een Besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 3.8.2017 COM(2017) 412 final ANNEX 1 BIJLAGE bij Voorstel voor een Besluit van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie en haar lidstaten, en de voorlopige

Nadere informatie

BIJLAGE. bij het. Voorstel voor een besluit van de Raad

BIJLAGE. bij het. Voorstel voor een besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 18.2.2016 COM(2016) 70 final ANNEX 1 BIJLAGE bij het Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het protocol

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

2016 / Maurice de Hond

2016  / Maurice de Hond De NOS heeft aangekondigd zich ten aanzien van de weergave van de peilingen vooral te beperken tot de Peilingwijzer. O.a. met als argument dat pas na het bekend worden van 3 a 4 verschillende peilingen

Nadere informatie

ECONOMIE. Begrippenlijst H7 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn

ECONOMIE. Begrippenlijst H7 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn ECONOMIE VMBO-T2 Begrippenlijst H7 PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw Bewerkt door D.R. Hendriks Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn Versie 1 2013-2014 Hoofdstuk 7 Europese grenzen? Paragraaf 7.1 Wat

Nadere informatie

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Gewoonlijk verblijvende bevolking (Usual residence population - Urespop) Kees Prins, projectleider Urespop

Gewoonlijk verblijvende bevolking (Usual residence population - Urespop) Kees Prins, projectleider Urespop Gewoonlijk verblijvende bevolking (Usual residence population - Urespop) Kees Prins, projectleider Urespop 1. BRP bron voor demografische statistieken 2. Demografische statistieken volgens Europese verordening

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING LIDSTATEN Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan, België, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk,

Nadere informatie

Postelectoraal onderzoek 2014 EUROPESE VERKIEZINGEN 2014

Postelectoraal onderzoek 2014 EUROPESE VERKIEZINGEN 2014 Directorate-General for Communication PUBLIC OPINION MONITORING UNIT Brussel, oktober 2014 Postelectoraal onderzoek 2014 EUROPESE VERKIEZINGEN 2014 BEKNOPTE SAMENVATTING Onderzoeksgebied: EU28 Bevolking:

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

PERSMEDEDELING. 2595e zitting van de Raad STAATSHOOFDEN EN REGERINGSLEIDERS. Brussel, 29 juni 2004

PERSMEDEDELING. 2595e zitting van de Raad STAATSHOOFDEN EN REGERINGSLEIDERS. Brussel, 29 juni 2004 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 10995/04 (Presse 214) (OR. en) PERSMEDEDELING 2595e zitting van de Raad STAATSHOOFDEN EN REGERINGSLEIDERS Brussel, 29 juni 2004 Voorzitter de heer Bertie AHERN, T.D. Eerste Minister

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE

ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE ANALYSE FORUM VOOR DEMOCRATIE Vervolganalyse Peiling september 2017 1. Belangrijkste uitkomsten 1.1 Electoraal speelveld Forum voor Democratie is een geduchte concurrent van 50 Plus en PVV en ook van VVD,

Nadere informatie

BIJLAGE PROTOCOL. bij het. voorstel voor een besluit van de Raad

BIJLAGE PROTOCOL. bij het. voorstel voor een besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 26.2.2016 COM(2016) 91 final ANNEX 1 BIJLAGE PROTOCOL bij het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het

Nadere informatie

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN SLOTPEILING PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN 16 maart 2015 VVD, PvdA en SP stijgen PVV en D66 leveren in Aftreden bewindslieden bevestigt kiezers vooral in partijvoorkeur VVD en PvdA tonen licht herstel;

Nadere informatie

VERKIEZINGSUITSLAG 2017

VERKIEZINGSUITSLAG 2017 VERKIEZINGSUITSLAG 2017 MAART 2017 AAN DE SLAG MET #1 DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen krijgen twee werkbladen. Ze verdiepen zich eerst in de zetelverdeling voor de verkiezingen. Daarna bekijken ze

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN OVERZICHT

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN OVERZICHT DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN OVERZICHT Niet-lidstaat van de Raad van Europa (Wit-Rusland) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan, België,

Nadere informatie

.., Algemene Rekenkamer. belastingontwijking in relatie tot de fiscale regels en het verdragennetwerk

.., Algemene Rekenkamer. belastingontwijking in relatie tot de fiscale regels en het verdragennetwerk zoals Algemene Rekenkamer.., Voorzitter van de Tweede Kamer Lange Voorhout 8 der Staten Generaal Binnenhof 4 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-3424344 DEN HAAG E voorlichting@rekenkamer.nl w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Brochure geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen in het stemlokaal vanaf 2014

Brochure geldige identiteitsdocumenten. Voor gebruik bij verkiezingen in het stemlokaal vanaf 2014 Brochure geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen in het stemlokaal vanaf 2014 Brochure geldige identiteitsdocumenten Voor gebruik bij verkiezingen in het stemlokaal vanaf 2014 1 Inleiding

Nadere informatie

Datum 11 mei 2017 Betreft Kamervragen van het lid Wiersma (VVD) overover kinderbijslag in het buitenland

Datum 11 mei 2017 Betreft Kamervragen van het lid Wiersma (VVD) overover kinderbijslag in het buitenland > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten Januari 2010 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten Januari 2010 Exportwaarde bloemen en planten blijft onder nulpunt Winters weer bemoeilijkt afzet in januari

Nadere informatie

Kijktip: Waar gáát dit over?

Kijktip: Waar gáát dit over? Kijktip: Waar gáát dit over? Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van twee fragmenten beantwoorden leerlingen een aantal kijkvragen en krijgen ze inzicht in de inhoud van het referendum en de motieven

Nadere informatie

HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK ESTLAND,

HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK ESTLAND, PROTOCOL TOT WIJZIGING VAN HET AAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, HET VERDRAG BETREFFENDE DE WERKING VAN DE EUROPESE UNIE EN HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE

Nadere informatie

De invloed van de btw op uw werkkapitaal

De invloed van de btw op uw werkkapitaal Fred Vervaet Agenda LyondellBasell Industries NV Trapped refunds; Crediteuren Debiteuren LyondellBasell Industries NV Omzet wereldwijd: ongeveer $51 miljard; Productie chemische en petrochemische producten;

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen

nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen Ten gevolge van de

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006 BERICHTEN UGA 8501 KORTRIJK-HEULE Tel. 056 36 32 00 Fax 056 35 60 96 E-mail: sales@uga.be januari 2006 GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2006 INSCHRIJVING IN DE KIEZERSLIJSTEN VAN NIET-BELGISCHE BURGERS I. NIET-BELGISCHE

Nadere informatie

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014

Expertisecentrum Europees Recht. De nieuwe QMVstemregels. uitgelegd. Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Expertisecentrum Europees Recht De nieuwe QMVstemregels uitgelegd Liesbeth A Campo (BZ/DJZ-ER) Den Haag 20 november 2014 Inhoud Basisregels volgens Lissabon Nieuw Ioannina-mechanisme Bijzondere situaties

Nadere informatie

"Culturele Hoofdstad van Europa" voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I

Culturele Hoofdstad van Europa voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I P5_TA(2004)0361 "Culturele Hoofdstad van Europa" voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 16.5.2007 COM(2007) 256 definitief 2007/0090 (CNS) Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD overeenkomstig artikel 122, lid 2, van het Verdrag betreffende

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2004 Nr. 180

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2004 Nr. 180 47 (1997) Nr. 4 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2004 Nr. 180 A. TITEL Overeenkomst inzake economisch partnerschap, politieke coördinatie en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 2/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: VERDRAG ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland Kinderen moeten

Nadere informatie

VERKIEZINGSPROCEDURES

VERKIEZINGSPROCEDURES HET EUROPEES PARLEMENT: VERKIEZINGSPROCEDURES De wijze waarop het Europees Parlement wordt verkozen, is zowel het resultaat van Europese wetgeving, waarin regels voor alle lidstaten worden vastgelegd,

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 34 (2007) Nr. 6 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2012 Nr. 146 A. TITEL Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

Nadere informatie

Tabel 1: Economische indicatoren (1)

Tabel 1: Economische indicatoren (1) Tabel 1: Economische indicatoren (1) Grootte van de Openheid van de Netto internationale Saldo op de lopende rekening (% economie (in economie (Export + BBP per hoofd, nominaal (EUR) BBP per hoofd, nominaal,

Nadere informatie

Internet weekbundel EU 50 MB 4,13 7 dagen geldig. 50 minuten 6,20 7 dagen geldig. Internet weekbundel EU 50 MB 4 7 dagen geldig

Internet weekbundel EU 50 MB 4,13 7 dagen geldig. 50 minuten 6,20 7 dagen geldig. Internet weekbundel EU 50 MB 4 7 dagen geldig Nieuwe roamingbundels voor voordelig bellen en internetten in de EU Om ook in de EU voordelig gebruik te kunnen maken van de mobiele telefoon, biedt Telfort Zakelijk vanaf 1 september 2013 twee interessante

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 november 2003 (27.11) (OR. fr) 15314/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0274 (COD) CULT 66 CODEC 1678

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 november 2003 (27.11) (OR. fr) 15314/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0274 (COD) CULT 66 CODEC 1678 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 november 2003 (27.11) (OR. fr) 15314/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0274 (COD) CULT 66 CODEC 1678 VOORSTEL van: de Europese Commissie d.d.: 18 november 2003

Nadere informatie

jaar EEG/EU; Vanaf 1989 mede bezien vanuit Pools perspectief

jaar EEG/EU; Vanaf 1989 mede bezien vanuit Pools perspectief 1957-2017 60 jaar EEG/EU; Vanaf 1989 mede bezien vanuit Pools perspectief Presentatie voor LAVIVO- Seniorenclub 5 april 2017 Toine van Poppel Het startschot 9 mei 1950 Lezing/Verklaring van Robert Schuman

Nadere informatie

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A.

Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in Naam van de partij. Vrijheid en Democratie VVD. Arbeid P.v.d.A. Deze partijen doen mee aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2017 Nummer op stembiljet Logo van de partij Naam van de partij 1 Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 2 Partij van de Arbeid P.v.d.A.

Nadere informatie

* In welke land ben je de afgelopen vijf jaar op vakantie geweest?

* In welke land ben je de afgelopen vijf jaar op vakantie geweest? * In welke land ben je de afgelopen vijf jaar op vakantie geweest? 1 Frankrijk 11 Denmark 21 Cyprus 2 België 12 Tsjechië 22 Slowakije 3 Duitsland 13 Zweden 23 Letland 4 Spanje 14 Ierland 24 Estland 5 Italië

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2013-I

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2013-I nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2013- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE 13.12.2013 Publicatieblad van de Europese Unie L 334/37 UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE van 11 december 2013 tot wijziging van Besluit 2012/226/EU betreffende de tweede reeks gemeenschappelijke veiligheidsdoelen

Nadere informatie

Ondanks dat er op sommige landen geen rijverbod van toepassing is op feestdagen kunnen deze wel invloed hebben op de looptijden van een zending.

Ondanks dat er op sommige landen geen rijverbod van toepassing is op feestdagen kunnen deze wel invloed hebben op de looptijden van een zending. RIJVERBODEN & RIJVERBODEN Europese feestdagen en rijverboden 2014 Onderstaande feestdagen / rijverboden zijn van toepassing voor het jaar 2014. Eventuele wijzigingen zullen tijdig kenbaar gemaakt worden

Nadere informatie

Ledenpanel Januari 2016

Ledenpanel Januari 2016 Ledenpanel Januari 2016 Status: Afgesloten Begindatum: 27-01-2016 Einddatum: 02-02-2016 Live: 7 dagen Vragen: 20 Talen: nl Panelgrootte: 3.266 Bounced: 5 (0,2%) Geweigerd: 27 (0,8%) Gedeeltelijk geantwoord:

Nadere informatie