MARKETING. Peter S.H. Leeflang

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MARKETING. Peter S.H. Leeflang"

Transcriptie

1 MARKETING Peter S.H. Leeflang Prof. Dr. P.S.H. Leeflang rm is hoogleraar marketing, RijksUniversiteit Groningen en tevens als hoogleraar verbonden aan het European Institute for Advanced Studies in Management (EIASM) Brussel en aan de Johann Wolfgang Goethe Universiteit, Frankfurt am Main. HEEFT MARKETING NOG TOEKOMST? Na de golden days waarin marketing het credo was voor het topmanagement, krijgt marketing minder respect in de boardroom. Wat zijn de feiten, de achtergronden en hoe kan marketing zijn plaats aan de directietafel weer vaker in gaan nemen? Intro Marketing heeft zich in de afgelopen vijf decennia ontwikkeld tot een volwassen discipline. De marketingvisie, denken vanuit de klant, is door (bijna) iedere organisatie, van Microsoft tot de plaatselijke buurtvereniging en de kerk, omhelsd. De visie is geëvolueerd 1, de marketinginstrumenten zijn gedefinieerd, de paradigma s zijn vastgesteld en aangepast 2 en tal van nieuwe benaderingen en instrumenten zijn ontwikkeld. In mijn nieuwe boek Marketing 3 zijn deze ontwikkelingen uitvoerig beschreven. Ik volsta dan ook met het noemen van enkele ontwikkelingen: De keuze van een waardestrategie (product leadership, operational excellence, customer intimacy) in relatie met het strategisch marketingplanningproces; De verandering in denken van transacties naar relaties, waarbij de afnemer steeds vaker verantwoordelijk is voor co-creatie van oplossingen van consumptievraagstukken; Het aanbieden van oplossingen of diensten, waar een concreet goed een onderdeel van uit kan maken, in plaats van het aanbieden van goederen (Vargo, Lusch, 2004); Het credo dat iedereen in de organisatie een customer focus zal moeten hebben en een part-time marketeer is; 1 Zie bijv. J.C. Hoekstra, J.C., P.S.H. Leeflang en D.R. Wittink, 'The Customer Concept, A New Marketing Paradigm', Journal of market-focused management, Vol. 41, nr.1, 1999, p S.L. Vargo en R.F Lusch, Evolving to a New Dominant Logic for Marketing, Journal of Marketing, Vol. 68 January, 2004, p P.S.H. Leeflang, Marketing, Stenfert Kroese, Groningen, 2003.

2 Van hiërarchische en bureaucratische structuren naar allianties, samenwerking en netwerken binnen en buiten de organisatie; De ondersteuning door middel van nieuwe tools ; internet, , klantenkaarten, loyaliteitsprogramma s, communities, event marketing, buzz marketing, green marketing, enz; Het werken met nieuwe meetinstrumenten: CRM-systemen, marktonderzoek met behulp van internet en het gebruik van kennis omtrent hoe marktinstrumenten echt werken, m.a.w. kennis van wetmatigheden op markten 4 ; Het merk als focus hanteren voor het coördineren en investeren in activiteiten en het meten van de effecten van deze investeringen in merkwaarde ( brand equity ), alsmede het investeren in relaties met klanten ( customer equity ). Ondanks, maar ook dankzij deze en andere ontwikkelingen wordt steeds vaker en indringender de vraag gesteld of marketing nog toekomst heeft en hoe die toekomst eruit ziet. De feiten Een greep uit de koppen boven artikelen over de toekomst van marketing: Marketing gets no respect in the boardroom 5 ; Can marketing regain its seat at the table? 6 ; The end of marketing 7 ; Marketing is getting less important within the company 8 ; De marketeer is de weg kwijt 9 ; Het einde van marketing 10 ; 4 Zie ook: P.S.H.Leeflang, Meten op Markten, Mededelingen der Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Amsterdam, D.E. Schultz, Marketing Gets No Respect in the Boardroom, Marketing News, Vol. 37 issue 24, 2003, p F. E. Webster Jr., A. J. Malter and S. Ganesan, Can Marketing Regain Its Seat at the Table, Marketing Science Institute, Report No , p S. Kuchinskas, The End of Marketing, Business 2.0, November 14, 2000, p Marketing is getting less important within the company, 9 Grote Marketing Enquête, Tijdschrift voor Marketing, juli/aug B. Tiggelaar, Het Einde van Marketing, Incentive, september 2004, p.58

3 Het kan nog erger. In een study van de Cranfield University in de UK wordt, op basis van een onderzoek onder niet-marketing functionarissen gesteld dat marketingfunctionarissen unaccountable, untrustable, expensive and slippery zijn 11. Wat zijn de feiten die achter deze koppen schuil gaan? Marketeers of Chief Marketing Officers (CMO) zitten steeds minder in Raden van Bestuur, marketing als functie wordt steeds lager in de hiërarchie van organisaties aangetroffen; Er is steeds minder waardering voor marketeers. Marketeers ondervinden minder waardering van collega-non-marketeers, van consumenten en van de maatschappij. Uit de NIMA-enquête blijkt dat 84 procent van de Nederlandse marketeers het eens is met de stelling dat de consument steeds meer genoeg heeft van alle marketingkunstjes. Zelfs de eigen doelgroepen zullen zich afkeren van alle marketingprikkels denkt 72 procent. En meer dan de helft van alle marketeers denkt dat er steeds meer maatschappelijk verzet komt tegen marketing. Marketeers zien hun budgetten afnemen mede door verschuivingen naar verkoop ( sales ) maar ook naar internet en e-commerce. Ook binnen reclame- en promotiebudgetten vindt een verschuiving richting handel plaats. In de Verenigde Staten is dit proces al langer aan de gang. Handelspromoties maken daar procent van het gehele marketingbudget uit ( trade promotions / trade deals ). 12 Er is steeds meer aandacht voor kortetermijn succes. Uit een internationaal onderzoek 13 blijkt dat de belangrijkste doelstelling voor marketeers is boosting sales (19 procent van de ondervraagden zet dit op nummer één). Een jaar daarvoor was het bouwen van merken ruimschoots nummer één, nu werd deze doelstelling door slechts 18 procent van de marketeers als belangrijkste doelstelling gezien. Resultaten op lange termijn worden steeds meer naar de achtergrond geschoven. Er moet nú gescoord worden. Marketingfunctionarissen houden zich steeds meer met operationele zaken bezig: execution. Hoe kunnen we nog net even meer aandacht voor ons merk krijgen? Een driewerf hoera voor free publicity, voor meeliften met het merk van een ander en voor een nieuwe website. Ik heb het elders ook wel eens geuit 14, er is geen tijd om eens goed 11 Cranfield University School of Management 12 S.A. Neslin, Sales Promotion, Marketing Science Institute, AFR Boss Marketing Survey J. van Sandijk, In Marketing moet meer Gesufd worden, Tijdschrift voor Marketing, maart 2004, p

4 na te denken, te suffen. Of, als je het anders wilt noemen, geen tijd voor contemplatie, voor het bedenken van een strategie. Opportunisme is troef. Oorzaken Hoe komt het dat we hier geland zijn? Wat zijn de oorzaken? Vooraleerst zullen we ons af moeten vragen of de eerder genoemde feiten empirisch ondersteund kunnen worden. In hoeveel organisaties is marketing van de bestuurstafel verdwenen en in hoeveel ondernemingen zijn recent CMO s tot de directiekamer toegelaten? Andrea Ragnetti, de CMO van Philips heeft bijvoorbeeld recent wel een plaats in de Raad van Bestuur gekregen. Het is typerend voor marketing dat we op basis van enkele waarnemingen roepen dat iets een trend is. Zelfs in het zeer behartigenswaardige artikel van Webster et al. (op. cit.) worden er conclusies getrokken op basis van 12 diepte-interviews en een vergadering met 40 CMO s. Schultz (op. cit.) heeft vier hypothesen geformuleerd. A priori kunnen we ons hierin vinden. We zullen dit aanvullen met nog eens zes hypothesen. Toetsing zou evenwel de volgende stap moeten zijn. De hypothesen zijn: Marketeers 1. meten de uitkomsten van marketingplannen niet; 2. besteden geen aandacht aan de opbrengsten van de middelen die ter beschikking worden gesteld en rekenen niet; 3. voelen zich onaantastbaar; 4. beloven veel, maar komen weinig na; 5. zijn slecht opgeleid; 6. lijden onder de recessie en 7. de toenemende macht van de tussenhandel en 8. de verkeerd ingeschatte aandacht voor theorieën van de maand ; 9. hebben zichzelf overbodig gemaakt omdat iedereen een parttime marketeer zou moeten zijn; 10. lijden onder een fragmentarisch aanbod van producten en media en onder een wispelturige consument. 1. We meten te weinig de uitkomsten van marketingplannen. Marketing is nog niet zo accountable. We richten ons eerder op nieuwe plannen, dan de uitkomsten van eerdere plannen tegen het licht te houden. Hiermee hangt de tweede hypothese nauw samen:

5 2. We geven te weinig aandacht aan opbrengsten; we maken ons drukker om budgetten ( kosten ). Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Marketing Science Institute als eerste prioriteit voor onderzoek het onderwerp assessing marketing performance, of anders gezegd measuring marketing productivity op de agenda heeft gezet. We maken nogal wat geld op in de marketing. Een indicatie? De communicatie-uitgaven in de Verenigde Staten bedroegen in 2003 meer dan 266 miljard dollar (Marketing News, 2004). Er zijn diverse schattingen over de hoogte van de uitgaven aan promoties in de VS in omloop. Eén daarvan luidt: 233 miljard dollar (Marketing News, 2003). Dat betekent dat per Amerikaans gezin zo n 10 duizend dollar aan verkoopbevordering wordt besteed. De vraag is wat krijgt dat gezin, maar ook de ondernemingen die deze uitgaven doen daarvoor terug. Veel marketeers rekenen niet of, beter, bepalen de effecten van hun marketinginspanningen op de verkopen niet of niet goed. Als ze dit wel zouden doen dan zullen ze ontdekken dat reclame-elasticiteiten bijzonder laag zijn (tussen 0 en 0,20) 15 en dat promoties bijna nooit tot een positieve bijdrage aan de winst zullen leiden. 16 Reclame en promoties zullen (bijna) nooit tot een permanente verandering in de vraag leiden. Om een blijvend effect te realiseren zullen zij keer op keer herhaald moeten worden. Gelukkig (voor die bedrijven) zijn er uitzonderingen. Er zijn organisaties die wel veel geld uitgeven aan marktonderzoek en waar veel gerekend wordt. Zo is de nieuwe campagne van Philips ( Sense and Simplicity ) op allerlei manieren en van tal van kanten onderzocht. Er zijn in elk van de 11 markten meer dan duizend interviews (van tenminste één uur) gehouden; er is gepre-test, er wordt gemonitoord, enz. Tot nu toe zijn dit investeringen, budgetten, maar de vraag is wat leveren deze investeringen t.z.t. op. Dat impliceert nogmaals rekenen, rekenen en rekenen. Ook zijn er ondernemingen die merken van top tot teen doorlichten en nagaan hoe een merk uitgebouwd en/of gerevitaliseerd kan worden. Een voorbeeld is het shagmerk Samson waarvan de bevindingen in een boek zijn vastgelegd. 17 Wel moet me van het hart dat de appreciatie van marktonderzoek door marketeers vaak te laag is hetgeen zich uit in een relatief lage prijs voor marktonderzoek. Relatief wil voor mij zeggen, in verhouding tot de kwaliteit van veel reclame- en enkele adviesbureaus. 3. It s never marketing s fault. Marketeers zijn untouchable (Cranfield study). Als er iets fout gaat ligt het aan de executie; de logistiek, de productie, de verkoopstaf. Met deze 15 Vakratsas en T. Ambler, How Advertising Works: What Do We Really Know, Journal of Marketing, Vol. 63 Issue 1, 1999, p Nijs, Vincent R.; Dekimpe, Marnik G.; Steenkamp, Jan-Benedict E.M.; Hanssens, Dominique M., The Category-Demand Effects of Price Promotions, Marketing Science, Vol. 20 Issue 1, 2001, p H. Pauli, Samson, het Verhaal van de Leeuw, Allegro, Amsterdam, 2004.

6 houding maak je je niet populair bij de nonmarketeers. De laatsten herinneren zich trouwens de marketing missers beter dan de marketeers. En,, er zijn er nogal wat geweest de afgelopen jaren. 4. Marketing managers hebben de neiging veel te beloven en weinig na te komen. Dat wat we als marketeers beloven doen we bepaald niet altijd en zeker niet waar ook te wereld. Marktgerichtheid, customer focus, the customer first, het zijn vaak credos die in de praktijk niet gerealiseerd kunnen worden. Soms is het heel duidelijk wanneer je én stijgende beurskoersen belooft en tegelijk vertelt dat rendementen uit het verleden geen garantie zijn voor de toekomst. Maar hoe teleurgesteld kan je zijn als een credit card onderneming nauwelijks een hand uitsteekt als een onderneming aan de andere kant van de grote plas je rekening plundert. En wat doe je als jouw hypotheek op maat, heel kostbaar en ingewikkeld blijkt te zijn. Ook aan collega s nonmarketeers wordt veel te veel beloofd en als het fout gaat zijn we weer terug bij het vorige punt (3). Andere hypothesen: 5. Marketeers zijn veelal slecht opgeleid en staan nogal eens negatief ten opzichte van het vermeerderen van kennis over marketing. Alle theorieboeken overboord. Out-of-the-box denken, ga uit van je eigen combi van kennis, intuïtie en ervaringen; meer emotie, minder ratio kunnen we in het Tijdschrift voor Marketing lezen (juli/augustus, 2004, p.15). Voor het ontwikkelen van ideeën voor nieuwe producten en het op gang brengen van andere creatieve processen zijn dit, wellicht, goede uitgangspunten. Maar veel beslissingen dienen toch ook gebaseerd te zijn op feiten, kennis, ervaring? Ik ben blij dat mensen in de garage waar mijn auto van tijd tot tijd komt en degene die mijn televisie repareert dit wel met kennis van zaken doen. De marketeer is, zo maak ik uit de uitspraak in het Tijdschrift voor Marketing op, een vrijgestelde. Hij of zij werkt met buikgevoel, met emotie. Tel uit je winst! Deze houding heeft met name bij nonmarketeers weinig bijgedragen tot marketing s goodwill. De goed opgeleide productiemanager en productontwikkelaars kijken, zo stellen Webster en zijn collega s, om deze reden steeds meer neer op marketingfunctionarissen. Daarbij komt dat het aantal functionarissen dat én een gedegen (tenminste HBO) én een wat bredere opleiding heeft gevolgd niet zo groot is. Wat dat laatste betreft merken we steeds meer in de praktijk dat marketingfunctionarissen weinig of geen kennis hebben van onderwerpen als finance, accountancy, HRM en organisatie-ontwerp. Ook missen velen enige kennis van prijstheorie, productontwikkeling en marktonderzoek. We kunnen dit staven

7 aan de hand van een onderzoekje naar de opleiding van 50 topvrouwen in marketing 18. De meeste topvrouwen hebben via TIAS, Academie voor Management Groningen, NIMA, etc. hun marketingkennis op peil gebracht. Maar het percentage topvrouwen dat een wat bredere wetenschappelijke opleiding in economie of bedrijfskunde heeft gevolgd is beperkt (25 procent). Wanneer we de HBO-opleiding als basisopleiding nemen stijgt dit percentage naar zo n 60 procent. Blijft over een hoog percentage (vrouwen) met een vooropleiding waarin weinig of geen kennis van de eerder genoemde gebieden is opgedaan. Met een toename van het werken in multidisciplinair samengestelde teams rond een merk of rond een belangrijke afnemersgroep wordt, zo blijkt in de praktijk, deze kennis vaak gemist. Dit gaat ook op voor de kennis die door de wetenschap gegenereerd is. Kennis over wetmatigheden op markten, hoe prijzen, reclame, promoties werken en kennis over analytische methoden. Het geheel dat bekend staat als marketing science gaat bijna aan iedere marketeer voorbij. Deels ligt dit aan de marketeer, deels aan de wetenschappers De recessie is ook een belangrijke oorzaak voor de afnemende glorie van veel marketeers. Kortingen op reclame en promotieuitgaven zijn een belangrijke bron voor de cash flow van een organisatie. En deze cash flow is nodig om op korte termijn te overleven. Hetzelfde kan als verklaring gegeven worden voor de shift van marketing naar sales of naar key account management 20. De waan van de dag die zich onder meer uit door het sturen op ontwikkelingen van aandelenkoersen en korte termijn fluctuaties van marktaandelen kan zelfs tot het opdoeken van marketingafdelingen leiden. Wat overblijft is wat Webster et al. (op.cit.) Residual Corporate-level Marketing noemen. Hier zal dan de aandacht voor global branding & communications plaatsvinden. De recessie heeft de aandacht voor interne groei verplaatst naar aandacht voor externe groei door middel van overname en samenwerking. Langdurige relaties met andere partners gepaard gaande met het kopen van marktdeel is veelal een zaak van het topmanagement en is meer strategisch dan operationeel. Dat wat wel business development wordt genoemd holt dan de marketingfunctie uit. Dit kan zelfs leiden tot outsourcing van de functie. 7. De toenemende macht van de tussenhandel heeft het verloop van de hiervoor genoemde processen ook gestimuleerd. Meer aandacht voor sales en meer budget richting handel zijn consequenties van deze factor. 18 Tijdschrift voor Marketing, september Zie P.S.H. Leeflang, Marketing Science and Market Research: Bridging the Gap, Proceedings ESOMAR-EMAC Conference Marketing: Where Science meets Practice, Warsaw, Poland, 2004.

8 Het bovenstaande kunnen we weergeven in figuur 1, ontleend aan Webster et. al. Figuur 1: Effecten op marketing van korte-termijn denken en van nadruk op marktaandeel. Nadruk op korte-termijn opbrengsten, verkopen, marktaandeel, waarde van het aandeel Geen bewijs kunnen leveren dat investeringen in marketing tot opbrengsten leiden Toenemende macht tussenhandel Druk op kosten Reductie marketingfunctie Reductie marketinguitgaven richting finale klant Toenemende aandacht verkoop Residual corporate level marketing-global Branding & communication Geen aandacht voor ontwikkeling nieuwe merken Key account management Zwakke merken, geen innovaties, verminderde macht op markten, prijserosie Bron: gebaseerd op Webster et.al., p De macht van marketing is ook afgenomen door de overdreven en verkeerd ingeschatte aandacht voor onderwerpen als internet 21, marketing, loyaliteit, CRM en CRM-systemen. We hebben het dan nog niet over buzz marketing, viral marketing, event marketing en andere marketingtheorieën van de maand. Marketeers hebben te veel de neiging achter het nieuws en het nieuwe aan te lopen en nemen ook hier te veel beslissingen op basis van emotie in plaats van op ratio of gewoon berekening. De angst om er dadelijk niet bij te horen is vaak de drijfveer. Ook de aandacht voor consumer satisfaction en satisfactiemetingen heeft de aandacht voor de daily business (zoals prijsbeslissingen en weloverwogen promotiebeslissingen) afgeleid. Een voorbeeld: loyaliteitssystemen en direct mailings hebben recent veel aandacht van de marketeer gevraagd. De effecten van deze instrumenten op de mate waarin consumenten als 20 Webster et al. op. cit.

9 klant van een merk j behouden blijven ( customer retention ) en het aandeel van merk j in een bepaalde categorie zijn weliswaar significant positief, maar klein. 22 De kosten voor loyaliteitssystemen en direct mail zullen dan ook de opbrengsten als gevolg van de inzet van deze instrumenten overstijgen. Het realiseren van een hoge mate van consumentensatisfactie spoort niet met het realiseren van een zo hoog mogelijke shareholder s value. 23 Zo zal een lagere prijs tot meer satisfactie van afnemers leiden maar vanwege de mogelijk lagere opbrengsten tot een lagere waardering van aandeelhouders. Dit wordt bevestigd in empirisch onderzoek. Innovaties en modificaties alsmede meer reclame-uitingen hebben een significant positief effect op de beurskoers van het aandeel. Meer promoties hebben overigens een significant negatief effect op de prijs van een aandeel Het credo dat iedereen in de organisatie een klant heeft en iedereen een part-time marketeer is heeft tot diffusie van het marketingdenken in organisaties geleid. Een averechts effect is evenwel dat marketing als zodanig een minder duidelijke plaats heeft gekregen. Wat overblijft is dan niet meer dan een stafafdeling en zo was marketing ooit begonnen Ter verdediging van de marketeer wil ik een laatste factor noemen die tot deze (vermeende?) trend in marketing heeft geleid. Veel markten zijn fragmentarisch en onoverzichtelijk geworden. Markten bestaan uit talrijke niches met al dan niet onduidelijke concurrenten en met consumenten die steeds meer als momentconsument door het leven gaan. Ook de mediaomgeving van de marketeer is steeds gefragmenteerder geworden. Steeds meer televisie- en radiostations, nieuwe media zoals internet, , sms, i-mode maar ook boodschappentassen, koffiekopjes, papieren bekertjes en niet te vergeten het openbare toilet als medium. Hoezo, optimaal bereiken van je doelgroep met goed geselecteerde media? Veel (consumenten)producten bevinden zich aan het einde van de productlevenscyclus. Het creëren van meerwaarde door het ondersteunen van merken is dan duur en levert in dergelijke situaties minder op dan dit kost. Dit heeft tot gevolg dat de marketinguitgaven gerationaliseerd worden: efficient marketing. 21 Zie: M. Zeng en W. Reinartz, De Stap Naar Winstgevendheid in B2C op Internet, Holland Management Review, 90, 2003, p Dit is empirisch aangetoond door P.C. Verhoef, Understanding the Effect of Customer Relationship Managent Efforts on Customer Retention and Customer Share Development, Journal of Marketing, Vol. 67, October 2003, p Zie ook P.C. Verhoef en F. Langerak, Eleven Misconceptions about CRM, Business Strategy Review, Vol. 13 Issue 4, 2002, p S. Balasubramanian, Bridge between Customers, Shareholders, Marketing News, 2004, p D.M. Hanssens, K. Pauwels, S. Srinivasan, en J. Silva- Risso, The Long-Term Impact of New- Product Introductions and Promotions on Financial Performance and Firm Value, Journal of Marketing, 2004.

10 Oplossingen: Marketing van de toekomst Veel oplossingen liggen reeds besloten in de hiervoor beschreven oorzaken. Ik loop ze nog eens langs en vul ze aan. Marketing heeft natuurlijk toekomst. Hoe goed die toekomst is en of marketing weer wat vaker aan de hoogste bestuurstafel zit hangt voor een belangrijk deel af van hoe de marketing van de toekomst ingevuld gaat worden. Marketing van de toekomst is: 1. Marketing die ingebed zal moeten zijn in een procesmatige planning gericht op de 2. lange en korte termijn, waarbij 3. de marketingplanning een onderdeel vormt van de business planning. Daarbij horen 4. langere termijndoelstellingen in termen van: de mate waarin afnemerwensen worden gerealiseerd; ROI; verkopen in de tijd; contributiemarges, en inspanningen die luiden in termen van investeringen in merken 26 ; in relaties met afnemers, inclusief de tussenhandel; in allianties met andere marktpartijen waaronder zo mogelijk concurrenten (coopetition). Marketeers van de toekomst 5. zijn goed opgeleid en doen aan kennisvermeerdering door levenslang leren, waardoor zij over voldoende analytische kennis beschikken om serieus genomen te worden door nonmarketeers; 6. zijn in staat om op basis van kennis en/of ervaring goed met andere disciplines/nonmarketeers samen te werken en hun inspanningen te coördineren met de inspanningen van nonmarketeers; 7. richten hun aandacht niet alleen op inspanningen maar spannen zich ook in om de resultaten van marketinginspanningen te meten; 8. vermijden aandacht te geven aan hypes in marketing, en 25 P.S.H. Leeflang, 2003, op. cit., hoofdstuk 9 26 Onder de voorwaarde dat de hieruit volgende meerwaarde in een positieve contributiemarge kan worden omgezet.

11 9. zijn bezeten om afnemers oplossingen voor hun problemen aan te bieden. 10. ook in sectoren waar marketing zijn waarde nog kan en moet bewijzen (Vargo en Lusch, op cit.). De karakteristieken 1 t/m 7 hebben betrekking op het verhogen van de interne acceptatie van marketing en de marketeer. De karakteristieken 8, 9 en 10 hebben te maken met de externe acceptatie. Granger 27 vat een deel van het bovenstaande samen door de marketeer van de toekomst 4 I s (in plaats van 4 P s ) toe te dichten. De marketeer die voor een goede toekomst van marketing zal zorgen is Interactief (met klanten en collega s), heeft Intuïtie, Integreert marketing in alle functies van de organisatie en Individualiseert zijn aanbod. De toekomst van marketing wordt niet alleen door de marketeers bepaald. Marketing zal floreren in organisaties waar 28 : 1. de CEO een goed begrip heeft van marketing; 2. topmanagement zich laat leiden tot het realiseren van lange termijndoelstellingen; 3. het topmanagement wil investeren in merken, en 4. langetermijncontracten over de realisatie van marketingdoelstellingen door de marketingafdelingen kunnen worden afgesloten. Verder zal in een organisatie de bereidheid moeten bestaan om 5. voldoende middelen ter beschikking te stellen voor marktinformatie en het opdoen van kennis over marketing en markten; 6. marketing bij alle belangrijke beslissingen te betrekken en om 7. marketing zijn eigen identiteit te laten ontwikkelen. De auteur dankt Prof. Dr. J.C. Hoekstra (Economie, Groningen) en Prof. Dr. P.C. Verhoef (Economie, Groningen) voor commentaar op een eerdere versie van dit artikel. 27 R. Granger, The Death of Marketing, Harvard Business School Press, Zie ook Webster et al. op. cit.

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar?

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Marketing Strategy Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Wie is Alex Klein? drs. S.A. (Alex) Klein MBA ass. Professor of Marketing Nyenrode Business Universiteit (e-mail: a.klein@nyenrode.nl) Onderzoek:

Nadere informatie

De Survival Guide Voor Merkartikelen Fabrikanten. Waar is hier de nooduitgang?? Henk Spoon EFMI Najaarscongres 2004 +31653236385

De Survival Guide Voor Merkartikelen Fabrikanten. Waar is hier de nooduitgang?? Henk Spoon EFMI Najaarscongres 2004 +31653236385 De Survival Guide Voor Merkartikelen Fabrikanten. Waar is hier de nooduitgang?? Henk Spoon EFMI Najaarscongres 2004 +31653236385 Lagere consumentenbestedingen Toegenomen concurrentie huismerken Kortere

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Customer Insights Center CIC 2. Managementsamenvatting pag. 2. Theorie pag. 7

Customer Insights Center CIC 2. Managementsamenvatting pag. 2. Theorie pag. 7 Waarom marketingprojecten slagen of falen De mensfactor is cruciaal bij implementaties Drs. J.T. Bouma Rapport CIC 2009-01 ISBN 978-90-811191-7-7 Customer Insights Center CIC 2 Inhoud Managementsamenvatting

Nadere informatie

Accountability van marketing: een must in crisistijd

Accountability van marketing: een must in crisistijd Marketing Online Molblog RSLTblog Home / Achtergrond / Accountability van marketing: een must in crisistijd Accountability van marketing: een must in crisistijd Theo van Vugt Achtergrond / 16 oktober 2009,

Nadere informatie

Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien!

Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien! Verkoop moet huidige klanten niet over het hoofd zien! Klant is een van de belangrijkste factoren voor de winstgevendheid van een onderneming. Kleine veranderingen in de hebben al grote invloed op de winst.

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing

De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing De Marketeer is niet meer; leve de Geomarketeer! Over de integratie van lokatie in marketing dr. Jasper Dekkers Afdeling Ruimtelijke Economie, vrije Universiteit amsterdam Korte introductie Economie Geo

Nadere informatie

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde?

Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Sturen op kosten, kwaliteit of klantwaarde? Theorie en praktijk Wim-Peter de Raadt, directeur Cvision pagina 1 Cvision Customer, Communication, Contact Opzetten / interim management / projectmanagement

Nadere informatie

AAN DE ACHTERDEUR BEN JE TE LAAT! Restultaten Nationaal Klantretentie Onderzoek

AAN DE ACHTERDEUR BEN JE TE LAAT! Restultaten Nationaal Klantretentie Onderzoek AAN DE ACHTERDEUR BEN JE TE LAAT! Restultaten Nationaal Klantretentie Onderzoek Auteurs: Jill Eekhart, Arjen Krom en Magiel Tak Eurogroup Consulting December 2013 NATIONAAL KLANTRETENTIE ONDERZOEK Loyale

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Verandermanagement 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

World Class Finance in de Retail

World Class Finance in de Retail World Class Finance in de Retail Jaarcongres Controlling 24 april 2008 Hans Strikwerda Copyright 2008 by Nolan, Norton & Co. Private for the client. This report nor any part of it may not be copied, circulated,

Nadere informatie

'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF

'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF 'JOBODF BMT CVTJOFTT QBSUOFS CJK $FMHFOF FINANCE ALS BUSINESS PARTNER BIJ CELGENE Bij Celgene, een snelgroeiend Amerikaans biotechnisch bedrijf, ondersteunt finance als business partner de commerciële

Nadere informatie

Kloteklanten! - Hoe ga je om met de macht van de hedendaagse klant? Egbert Jan van Bel 16 feb 16

Kloteklanten! - Hoe ga je om met de macht van de hedendaagse klant? Egbert Jan van Bel 16 feb 16 Kloteklanten! - Hoe ga je om met de macht van de hedendaagse klant? Egbert Jan van Bel 16 feb 16 WAAR WAS T OOK AL WEER OM TE DOEN? EGBERT JAN VAN BEL @EJVANBEL Tevreden klant Rendabele klant HET ONDERZOEK

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

CRM Award 2007, Martin van Dam, 6 maart 2007. Deli XL CRM

CRM Award 2007, Martin van Dam, 6 maart 2007. Deli XL CRM , Martin van Dam, 6 maart 2007 Deli XL CRM Agenda > Introductie van Deli XL > Marketing en/of CRM > Case CRM Award 2007: Verandermanagement Martin van Dam Pagina 2 Introductie van Deli XL > Foodservice

Nadere informatie

Direct marketing In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Direct marketing In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 13.1 Direct marketing In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: Wat direct marketing is en waarom dit steeds belangrijker wordt voor marketingcommunicatie De doelstellingen en doelgroepen van direct

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën

West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën VUB-onderzoek in het kader van FLEET (FLEmisch E-publishing Trends): West-Europese krantensites komen terug op betaalstrategieën In 2007 veranderden een aantal internationaal toonaangevende kranten hun

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

Skill Session TU/e 9-12-15: 9-12 uur

Skill Session TU/e 9-12-15: 9-12 uur Skill Session TU/e 9-12-15: 9-12 uur Op verzoek van deelnemers is deze powerpoint ter beschikking gesteld enkel voor eigen gebruik. Niets uit deze presentatie mag worden gereproduceerd en/of vermenigvuldigd

Nadere informatie

Brand Accountability creates better results

Brand Accountability creates better results Maatwerk voor je Merk! A: De Gouwe 4 3448 DM Woerden M: 06-551 21 575 W: www.merkcommissarissen.nl Brand Management: Accountability Door Leo van Sister / Me kcommissarissen Veel directies van middelgrote

Nadere informatie

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013 FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING 14 november 2013 Edwin Palsma The Food Agency Specialisten in food marketing Wij verbinden voedingskennis, technologie, marketing en sales om de marktpositie van agro & food

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Een marketingplan in twaalf stappen

Een marketingplan in twaalf stappen Reekx is gespecialiseerd in het adviseren van organisaties en detacheren van specialisten op het gebied van het efficiënt managen van informatiestromen. Kijk op onze website www.reekx.nl voor actuele informatie

Nadere informatie

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet Workshop Dun & Bradstreet NEVI INKOOPDAG 2015 BJÖRN VAN RAAK MIKE VAN KESSEL ROSANNA VAN DER WOUDE Agenda Introductie Dun & Bradstreet Welke trends & uitdagingen zien wij in de markt? Interactieve break-out

Nadere informatie

CRM vanuit organisatorisch perspectief

CRM vanuit organisatorisch perspectief Highlights survey CRM in Nederland 2009/2010 CRM vanuit organisatorisch perspectief MarketCap International BV 13 Januari 2010 AGENDA o over de survey en de populatie o actief met en focus op CRM o hulp

Nadere informatie

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0 Augustus 2009 pagina 0 CRM in Nederland augustus 2009 a teasing summary Augustus 2009 pagina 1 Introductie Onlangs hebben ruim 1.000 managers meegewerkt aan een grootschalig onderzoek uitgevoerd door MarketCap

Nadere informatie

Werk slimmer: Innoveer! www.dbr.nl

Werk slimmer: Innoveer! www.dbr.nl Werk slimmer: Innoveer! www.dbr.nl Van klantgericht naar innovatief Inmiddels is het niet genoeg om als organisatie klantgericht te zijn in je processen en producten. De huidige omstandigheden zoals snellere

Nadere informatie

Info- event bestuur 2015-2016

Info- event bestuur 2015-2016 Info- event bestuur 2015-2016 Content Waar het allemaal begint De AFC-organisatiestructuur Alle bestuursfuncties En praktisch dan? Onze voorzitster hebben we al! Waar het allemaal begint Waar het allemaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Introducing strategy

Hoofdstuk 1: Introducing strategy Hoofdstuk 1: Introducing strategy Wat is strategie? Definitie Porter: Concurrentiestrategie = verzameling van verschillende activiteiten kiezen om een unieke waardemix te brengen. Onderscheid tussen operationele

Nadere informatie

Communication Analytics: effectiveness research for conversion based campaign planning.

Communication Analytics: effectiveness research for conversion based campaign planning. Communication Analytics: effectiveness research for conversion based campaign planning. How to measure of effects of offline and online campaigns on web visits sales and conversion. Genomineerd in categorie

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Corporate Social Responsibility

Corporate Social Responsibility Corporate Social Responsibility Maatschappelijk verantwoord omgaan met klanten Dr. Jenny van Doorn Prof. dr. P.C. Verhoef Rapport CIC-2012-01 ISBN 978-90-367-5486-6 Onderzoeksrapport maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

SRM College for Brand Management

SRM College for Brand Management SRM College for Brand Management Exameneisen Inleiding Zoals in het examenreglement is bepaald, wordt de strekking van de hierna geformuleerde eisen nader aangeduid door het studiemateriaal van de opleiding

Nadere informatie

Payback 3 TV realiseert hoogste ROI

Payback 3 TV realiseert hoogste ROI Payback 3 TV realiseert hoogste ROI Adverteren werkt Marketeers weten instinctief dat adverteren werkt maar willen bewijs Adverteren zorgt voor sales: Het lange termijn affect varieert tussen 50 en 100%

Nadere informatie

Webinar: Wat is Social Media Monitoring?

Webinar: Wat is Social Media Monitoring? Webinar: Wat is Social Media Monitoring? Het webinar start om 16.00 uur Geluid: zet het geluid van de computer aan op de juiste volume Stel uw vragen via de chatfunctie @ValueProof Value Proof www.valueproof.nl

Nadere informatie

Een kijkje in de keuken van Amant. De eerste stappen op het gebied van

Een kijkje in de keuken van Amant. De eerste stappen op het gebied van Een kijkje in de keuken van Amant De eerste stappen op het gebied van CRM Strategische visie 2006-2009 Bewuste keuze voor klantpartnerschap (CI) Mensgericht en zelfbewust Anticiperen op groeimarkt en marktwerking

Nadere informatie

Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com. Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties

Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com. Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties Yorick Letterie Consultant yorickletterie@tote-m.com Eerste resultaten benchmarkonderzoek klantinteracties CRM Inspiration,13 januari 2010 Agenda Introductie TOTE-M De klant in de driver seat Resultaten

Nadere informatie

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties

High Performance Organisaties: de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie. High Performance Organisaties : de inside-out gedachte als basis voor tevreden klanten en een goede reputatie Huidige trends in maatschappij & organisatie Vergrijzing en langer doorwerken Medewerker en klant meer macht Persoonlijk

Nadere informatie

5 Mythes over Lead Nurturing

5 Mythes over Lead Nurturing 1. De kwaliteit van de door marketing gegenereerde leads is bedroevend! 2. Lead Nurturing is een marketing verantwoordelijkheid! 3. Sales gaat onzorgvuldig om met aangereikte leads! 4. Lead Nurturing leidt

Nadere informatie

Cross Channel Excellence. Rotterdam, 15 november 2012

Cross Channel Excellence. Rotterdam, 15 november 2012 Cross Channel Excellence Rotterdam, 15 november 2012 Mike Hoogveld Partner bij RedFoxBlue: advies en implementatie Wetenschappelijk onderzoek als part-time promovendus Dodelijk voor klantrelaties 85% van

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter

LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter 1 Huidig gebruik van social media LinkedIn is het meest gebruikte platform van Nederlandse bedrijven, gevolgd door Facebook en Twitter Huidig gebruik van social media % van respondenten, meerdere antwoorden

Nadere informatie

Verder in Fusie & Overnames

Verder in Fusie & Overnames Verder in Fusie & Overnames (Mid size en familiebedrijven) Datum: december 2009 Plaats: Zeewolde Door: Triple Play Keynote speaker: Mr. Pieter J.H. Mensink MBA Verbonden door vertrouwen; groeien door samenhang

Nadere informatie

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA.

Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. EXAMENOPGAVEN ONDERDEEL MEERKEUZEVRAGEN Tijd: 20 minuten Veel succes! Publicatie van deze opgaven mag alleen na schriftelijke toestemming van het NIMA. Vraag 1 Internet verkoop is niet langer gebonden

Nadere informatie

Aardige jongens waren we

Aardige jongens waren we Aardige jongens waren we Ondernemende studenten en een vernieuwende faculteit dertig jaar later Huibert de Man (docent 1977-1988) Terugkijken Livet skal leves forlæns, men forstås baglæns (Søren Kierkegaard,

Nadere informatie

Kwaliteit in Wessanen. ISO 9001 en 14001 certificatie

Kwaliteit in Wessanen. ISO 9001 en 14001 certificatie Kwaliteit in Wessanen ISO 9001 en 14001 certificatie Inhoud 1. Introductie Wessanen 2. Waarom kwaliteit een speerpunt is 3. De routekaart 4. Het certificatieproces 5. De verbeteringen vasthouden 6. Naar

Nadere informatie

Energie Business Case

Energie Business Case Energie Business Case Intro Customer Insights Basis voor klantgericht ondernemen Klant is ook info-kundig (transparant vergelijken) 1. Achtergrond info energiemarkt 2. Winnend Business Model 3. Klantselectie

Nadere informatie

Verjongingskuur voor een 108-jarige. Door: Siebe van Elsloo CFO Swets

Verjongingskuur voor een 108-jarige. Door: Siebe van Elsloo CFO Swets Verjongingskuur voor een 108-jarige Door: Siebe van Elsloo CFO Swets Swets: verjongingskuur voor een 108-jarige Siebe van Elsloo CFO Van een Amsterdamse gracht naar the information superhighway Opgericht

Nadere informatie

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Intermediairs Verwacht u dat uw product- en dienstenportefeuille ingrijpend gaat wijzigen? Verwacht u dat uw klant-markt combinaties ingrijpend

Nadere informatie

Samenwerkingsvaardigheid voor ketens en netwerken

Samenwerkingsvaardigheid voor ketens en netwerken - 0 - Samenwerkingsvaardigheid voor ketens en netwerken Rijnconsult, 9 oktober 2013 Prof. dr. Ard-Pieter de Man - 1 - Het succespercentage van samenwerking verschilt sterk per organisatie (2011) 30 27%

Nadere informatie

Big data: een nieuwe dynamiek in de klantrelatie..

Big data: een nieuwe dynamiek in de klantrelatie.. F-reader 004 F R I E N D S F reader Big data: een nieuwe dynamiek in de klantrelatie.. Op dit moment is het buzz woord BIG DATA! Ieder blog, marketing- of retail vakblad schrijft erover, de toekomst van

Nadere informatie

HOE MAAK JE INNOVATIE SUCCESVOL? IN SAMENWERKING MET

HOE MAAK JE INNOVATIE SUCCESVOL? IN SAMENWERKING MET HOE MAAK JE INNOVATIE SUCCESVOL? IN SAMENWERKING MET INNOVATION IN MARKETING 13.30 14.00 uur Inloop 14.00 14.15 uur Welkom en introductie Barbara Vulto, Marketing Directeur Belgium, Netherlands & Luxembourgh

Nadere informatie

New Land. Almere, 21 oktober 2014

New Land. Almere, 21 oktober 2014 New Land Almere, 21 oktober 2014 1 Jan Nico Appelman Gedeputeerde provincie Flevoland 2 RinkjeTromp Marketing Manager Toerisme Flevoland 3 Frans van der Avert Directeur Amsterdam Marketing 4 Wat zijn

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Marketingtrends 2012. De klant centraal in social media. Onno Ponfoort. Utrecht, 25 april 2012. Courtesy of

Marketingtrends 2012. De klant centraal in social media. Onno Ponfoort. Utrecht, 25 april 2012. Courtesy of Marketingtrends 2012 De klant centraal in social media Onno Ponfoort Utrecht, 25 april 2012 Courtesy of 1 Courtesy of Marketingtrends 2012 Opzet van het onderzoek Uitkomsten 2012 Trends over de jaren Sector

Nadere informatie

Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard?

Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard? Sport als marketinginstrument Oranjekoorts: goud waard? Dr. ir. Maarten J. Gijsenberg Dr. Merel Walraven Prof. dr. Tammo H.A. Bijmolt Prof. dr. Ruud H. Koning Rapport RUGCIC-2014-03 ISBN 978-90-367-7140-5

Nadere informatie

Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends.

Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends. Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends. Door: Patricia Redsicker Bron/voor u gelezen: www.marketingonline.nl Volgens het Infinite Dial

Nadere informatie

IT Investeringen en monitoring

IT Investeringen en monitoring IT Investeringen en monitoring Meten van toegevoegde waarde van IT Specifiek Efficiency Toegevoegde waarde Generiek Meten van toegevoegde waarde van IT Welk instrumentarium zetten jullie nu in? Specifiek

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Marketing en communicatie 19. 2 Consumentengedrag 55

Inhoudsopgave. 1 Marketing en communicatie 19. 2 Consumentengedrag 55 Inhoudsopgave 1 Marketing en communicatie 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Ondernemingsplan en marketingplan 24 1.3 Marketingcommunicatieplan 26 1.3.1 Analysefase 27 1.3.2 Doelstellingen 31 1.3.3 Doelgroep 33 1.3.4

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT. Nederland

COUNTRY PAYMENT REPORT. Nederland COUNTRY PAYMENT REPORT 216 Nederland Country Payment Report 216: NEDERLAND Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia. Intrum Justitia verzamelt gegevens van duizenden bedrijven in Europa

Nadere informatie

Customer relationship management

Customer relationship management Customer relationship management Overheid versus bedrijfsleven Dr. Marije L. Teerling 2 CRM versus CiRM Customer relationship management (Schellong, 2008) Holistisch management concept Mogelijk gemaakt

Nadere informatie

SOCIAL MEDIA AGENDA 2014

SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 Key Opinion Formers onderzoek Martin Kloos & Bram Draaijer SOCIAL MEDIA AGENDA 2014 Wat kunnen we dit jaar verwachten van de social media inzet door merken? Minder focus op likes,

Nadere informatie

Inkoop: sterke schakels naar succes

Inkoop: sterke schakels naar succes Inkoop: sterke schakels naar succes 5e Pianoo Congres, Rotterdam, 27 mei 2010 Drs Jeroen van de Rijt 0 Hoeveel uitkomsten zijn er mogelijk? input condities uitkomst Tijd 1 1 Conclusies Flow in plaats van

Nadere informatie

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social Media voor bedrijven is, waarom dit zo is én welke kansen

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates

HET BLOEMMODEL. Peter van Leeuwen Directeur Instellingen ING Mid Corporates HET BLOEMMODEL Peter van Leeuwen Directeur Instellingen Mid Corporates MID CORPORATES Doelgroep Bedrijven met omzet > 5 en < 250 miljoen of > 50 werknemers Instellingen uit gezondheidszorg of Public Sector

Nadere informatie

Weconomics. Paul Bessems

Weconomics. Paul Bessems Van organisaties naar organiseren Weconomics een nieuwe kijk op samenwerken en delen Paul Bessems Vereniging SOD 12-12-2013 Paul Bessems Nieuwdenker www.paulbessems.com paul.bessems@gmail.com 06 20 30

Nadere informatie

TNS NIPO. B2B marketing barometer 2012

TNS NIPO. B2B marketing barometer 2012 B2B 2012 TNS NIPO B2B marketing barometer 2012 Business-to-Businessmarkten (B2B-markten) zijn een vitaal onderdeel van de economie. Toch ontberen B2B-marketeers veelal inzicht in de marketingtrends op

Nadere informatie

De uitdaging die accountability heet Scherpere keuzes maken en meer impact realiseren

De uitdaging die accountability heet Scherpere keuzes maken en meer impact realiseren De uitdaging die accountability heet Scherpere keuzes maken en meer impact realiseren Onderzoek Accountability & data : Inzichten, conclusies en aanbevelingen Amsterdam, augustus 2014 Dit document bevat

Nadere informatie

Enquête rond het familiebedrijf in België

Enquête rond het familiebedrijf in België www.pwc.be Enquête rond het familiebedrijf in België December 2010 Kernbevindingen 1. 1 op 2 respondenten ziet overheidsbeleid en regulering als één van de voornaamste externe uitdagingen voor hun onderneming.

Nadere informatie

1. Wat is voor de jury van uitzonderlijk belang om een Award toe te kennen?

1. Wat is voor de jury van uitzonderlijk belang om een Award toe te kennen? Toelichtingen bij de jurering en het inschrijvingsformulier van de Cuckoo Awards 2012 1. Wat is voor de jury van uitzonderlijk belang om een Award toe te kennen? 1. Direct marketing is een respons-driven

Nadere informatie

Voorstellen LINDA BLANKENDAAL. Januari 2011

Voorstellen LINDA BLANKENDAAL. Januari 2011 WELKOM Voorstellen LINDA BLANKENDAAL Januari 2011 WAT GAAN WE DOEN? Wat is marketing Waarom marketing Communicatie Social Media 1900-1950 Industriële Revolutie produceren staat central Auto telefoon en

Nadere informatie

Klantwaardemanagement in multichannel omgeving

Klantwaardemanagement in multichannel omgeving Klantwaardemanagement in multichannel omgeving Prof.dr. P.C. Verhoef Prof.dr. P.S.H. Leeflang RM Rapport CIC-2007-01 ISBN 978-90-811191-2-2 Customer Insights Center onderzoeksrapport 2007-01 CIC 2 Inhoud

Nadere informatie

Hoe kunt u keihard meer verkopen? Van reclame mag je keiharde resultaten verwachten

Hoe kunt u keihard meer verkopen? Van reclame mag je keiharde resultaten verwachten MÉÉR VERKOPEN Keihard méér verkopen Door Pieter Hemels, Hemels van der Hart Meer klanten, meer omzet Door Pieter Burghouts, Microsoft Hoe kunt u keihard meer verkopen? Klanten vinden, winnen en behouden

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam

Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Persbericht Europese toppositie voor Management onderzoek van Erasmus Universiteit Rotterdam Belang van managementonderzoek In een onlangs verschenen rapport*) van de Rijksuniversiteit Leiden is de kwaliteit

Nadere informatie

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention Samenvatting Wesley Brandes MSc Introductie Het succes van CRM is volgens Bauer, Grether en Leach (2002) afhankelijk van

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012-

- CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- Martin Jager Partner BDO Westfriesland - CONTROLLERS CIRCLE 12 juni 2012- De Controller van de 21 e Eeuw Dr. André de Waal MBA 12 juni 2012 Controllers Circle West-Friesland

Nadere informatie

Accountability Meten van effecten van (Event-) Marketing

Accountability Meten van effecten van (Event-) Marketing Accountability Meten van effecten van (Event-) Marketing Karoline Wiegerink Hotelschool Den Haag Holland Consulting Group Amsterdam 10 maart 2012 Accountability van events Het doel en mijn passie Meer

Nadere informatie

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP

SALES? Kennisexperts? Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces. Wat is anders voor 9-10-2012. Richard Buijs PPF APMP Hoe past Prestatieinkoop in het Bid-/Proposalproces Wat is anders voor SALES? Richard Buijs PPF APMP Wat is anders voor Kennisexperts? 1 Wat is anders voor Business as usual? Management? Opportunity identified

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Wat is Sales Benchmarking?

Wat is Sales Benchmarking? benchmarking Wat is Sales Benchmarking? Sales Benchmarking vergelijkt de belangrijkste Sales prestatie indicatoren van uw organisatie met die van uw directe- en indirecte concurrenten. Benchmarking vindt

Nadere informatie

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006

Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 Hoe intelligent of dom is Nederland? De resultaten van het Nationaal BI Survey 2006 in samenwerking met: dinsdag 11 december 2007 Passionned 2003-2007 1 Uitleg De diapresentatie toont de meest opmerkelijke

Nadere informatie

Info-event bestuur 2016-2017

Info-event bestuur 2016-2017 Info-event bestuur 2016-2017 De AFC-organisatiestructuur President Student Consulting Skill Development E ship Vice-president IT PR HR Marketing Finance and Legal Alle bestuursfuncties 1/10 e van het

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer

Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer Spanningsvelden in digitale marketing Strategieën, cases, kansen en meer Prof. dr. Peter S.H. Leeflang Prof. dr. Peter C. Verhoef Peter Dahlström MBA Dr. Tjark Freundt Rapport RUGCIC-2013-02 ISBN: 978-90-367-5935-9

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl

Nadere informatie

Effectieve sales promotie. Hoorcollege marketing communication blok 4 week 5

Effectieve sales promotie. Hoorcollege marketing communication blok 4 week 5 Effectieve sales promotie Hoorcollege marketing communication blok 4 week 5 Leerdoelen Aan het eind van dit college en leeswerk uit het boek moet je: In staat zijn sales promotie te definieren Op de hoogte

Nadere informatie

Marcel Wiedenbrugge WCMConsult. Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business

Marcel Wiedenbrugge WCMConsult. Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business Marcel Wiedenbrugge WCMConsult Klanten, kosten, risico s en opbrengsten: meerwaarde door samenwerking tussen finance en de business VOORUITGANG LIGT BUITEN JE COMFORTZONE Shell International Ltd. 2 WAT

Nadere informatie

Marketinguitdagingen 25% GROOTSTE MARKETING- UITDAGINGEN IN 2012 18% 10%

Marketinguitdagingen 25% GROOTSTE MARKETING- UITDAGINGEN IN 2012 18% 10% B2B 2012 Marketinguitdagingen Wat zijn nu de meest genoemde uitdagingen voor B2B-marketeers in 2012? Digitale marketing behoort anders dan wellicht gedacht daar niet toe zoals het volgende overzicht toont:

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen. Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen

Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen. Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen SAMENHANG VAN DE HOOFDSTUKKEN Deel 1 Marketing vandaag en morgen Deel 2 Deel 3 Deel 4 Principes van marketing - Hoofdstuk

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen

Studielink in balans met de strategieën van 56 instellingen Studielink in balans met de ën van 56 instellingen SISLink 2010 Rob van der Salm Chronotech BV Rob@Chronotech.nl Did You Know? 1 Welk issue heeft de afgelopen 30 jaar onafgebroken in de top 3 van de jaarlijkse

Nadere informatie