Stichting Pensioenfonds Pon VERKORT JAARVERSLAG 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stichting Pensioenfonds Pon VERKORT JAARVERSLAG 2016"

Transcriptie

1 Stichting Pensioenfonds Pon VERKORT JAARVERSLAG 2016

2 2 STICHTING PENSIOENFONDS PON

3 INHOUD 1. INLEIDING BESTUURSVERSLAG DE CIJFERS VAN 2016 RING P Balans Staat van baten en lasten Toelichting DE CIJFERS VAN RING G Balans Staat van baten en lasten Toelichting DE CIJFERS VAN RING A Balans Staat van baten en lasten Toelichting DE CIJFERS VAN RING K Balans Staat van baten en lasten Toelichting PERSONALIA STICHTING PENSIOENFONDS PON (PER 28 JUNI 2017) VERKORT JAARVERSLAG

4 4 STICHTING PENSIOENFONDS PON

5 1. INLEIDING Hierbij bieden wij u de verkorte jaarrekening 2016 aan van Stichting Pensioenfonds Pon. Stichting Pensioenfonds Pon is een Multi-OPF. Stichting Pensioenfonds Pon (Multi-OPF) bestaat in 2016 uit de volgende Ringen: Ring P (voorheen Stichting Pensioenfonds Pon Holdings) Ring G (voorheen Stichting Pensioenfonds Geveke) Ring A (voorheen Stichting Anw-fonds Pon Holdings) Ring K (voorheen Stichting Pensioenfonds Gazelle) De cijfers worden per Ring weergegeven. Wij hopen u met deze presentatie van de cijfers een goed inzicht te geven in de financiële positie van het pensioenfonds. Het bestuur * De officiële jaarrekening is op te vragen bij de administratie van het pensioenfonds te Almere of te downloaden via VERKORT JAARVERSLAG

6 2. BESTUURSVERSLAG Governance Met de invoering van de nieuwe pensioenregeling per 1 januari 2015, heeft het bestuur ook stilgestaan bij de vraag of de paritaire samenstelling van het bestuur nog wel de meest optimale samenstelling is. De aanleiding hiervoor is tweeledig. Enerzijds heeft het fonds niet meer hoofdzakelijk de karakteristieken van een volledig herverzekerd pensioenfonds, maar zal veel meer risico s zelf dragen. Dit vereist hogere eisen aan deskundigheid en professionaliteit die aan het bestuur gesteld worden. Anderzijds worden in een collectieve beschikbare premieregeling (CDC-regeling) de risico s tussen werkgever en werknemer meer verdeeld. De behoefte aan een onafhankelijke voorzitter in het bestuur wordt hierbij als wenselijk ervaren om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen. Na een hernieuwd onderzoek naar de diverse bestuursmodellen heeft het bestuur besloten een voorkeur te hebben voor het omgekeerd gemengde model. In dit model worden er professionele onafhankelijken als uitvoerenden aan het bestuur toegevoegd. De huidige paritaire bestuurders worden in het omgekeerd model de niet-uitvoerende bestuurders. Tevens dient er een onafhankelijke voorzitter aan het bestuur toegevoegd te worden. De onafhankelijk voorzitter, de niet-uitvoerende bestuurder en de uitvoerende bestuurders vormen daarmee het bestuur. Het bestuur heeft omtrent het besluit tot wijziging van bestuursmodel een adviesaanvraag doen uitgaan naar het verantwoordingsorgaan. Hierop heeft het bestuur een positief advies mogen ontvangen. Na de besluitvorming in 2015 ten aanzien van het nieuwe bestuursmodel is de implementatie in 2016 verder uitgewerkt. Als eerste hierbij gestart met een search naar een onafhankelijk voorzitter. Deze search heeft na gesprekken met het bestuur een goede kandidaat opgeleverd in de persoon van de heer Mik. De onafhankelijk voorzitter is door het bestuur aangesteld onder voorbehoud van goedkeuring door De Nederlandsche Bank. Als onderdeel van de inwerkperiode door de onafhankelijk voorzitter is er als toehoorder deelgenomen aan de bestuursvergaderingen en de vergaderingen van de beleggingscommissie. Naast de aanstelling van een onafhankelijk voorzitter is een groot aantal fondsdocumenten hernieuwd dan wel nieuw opgesteld om hiermee tevens te voldoen aan de vereisten conform de Wet versterking Bestuur Pensioenfondsen (Wvbp). Dit heeft geleid tot aanpassing van o.a. de statuten aan het nieuwe bestuursmodel. Tevens is er een Geschiktheidsplan opgesteld, waarin met betrekking tot het bestuur de volgende bijlagen in zijn opgenomen: de aanstellings- en benoemingsprocedure; de functieprofielen van de bestuursleden; het onafhankelijkheidsbeleid; omschrijving van de kenniseisen; omschrijving van de competenties; de kennismatrices (voorheen deskundigheidsmatrix ); een collectief opleidingsplan; een diversiteitsbeleid. Op 28 juli 2016 heeft het fonds De Nederlandsche Bank geïnformeerd over de wijziging van het bestuursmodel. Hierbij is informatie verstrekt over de doorlopen stappen om te komen tot het nieuwe bestuursmodel, de concept statuten, de adviesaanvraag wijziging bestuursmodel aan verantwoordingsorgaan, de aanstelling van de onafhankelijk voorzitter, alsmede de benodigde documenten met betrekking tot de aan te stellen bestuurders. Op 10 november 2016 is het laatste benodigde bericht ontvangen van De Nederlandsche Bank dat alle voorgedragen bestuurders zijn getoetst en geschikt zijn bevonden voor hun functie. Vervolgens zijn op 23 november 2016 de statuten notarieel verleden en de inschrijving bij de Kamer van Koophandel aangepast, waarmee het nieuwe bestuursmodel een feit is geworden. De eerste bestuursvergadering in de nieuwe samenstelling heeft plaatsgevonden op 28 november 2016, waarbij de heer Mik in functie was als onafhankelijk voorzitter en de heer Van der Gaag en de heer Simon uit uitvoerend bestuurders. Het voorheen paritaire bestuur functioneert nu als niet-uitvoerend bestuur en vormt daarmee het intern toezicht. 6 STICHTING PENSIOENFONDS PON

7 Administratie Pensioenadministratie Het beëindigen van het verzekeringscontract met Nationale-Nederlanden per 31 december 2014 betekende dat de pensioenadministratie elders ondergebracht diende te worden voor Ring P. Voor Ring K was het administratiecontract met Aon Hewitt per 31 december 2013 reeds beëindigd. Het bestuur heeft daarom besloten een (markt)onderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden om de pensioenadministratie voor zowel Ring P als Ring K volledig uit te besteden, dan wel zelf een pensioenadministratiesysteem aan te schaffen. Bij het zelf aanschaffen van een pensioenadministratiesysteem zal het pensioenbureau de volledige uitvoering van de pensioenadministratie gaan verzorgen. Voor dit onderzoek is eerst een Request for Information uitgeschreven. Op basis van de ontvangen informatie is een drietal pensioenadministrateurs en een drietal leveranciers van een pensioenadministratiesysteem uitgenodigd om deel te nemen aan een Request for Proposal en het geven van een presentatie. Op basis van alle verkregen informatie heeft het bestuur er eerst voor gekozen om de volledige pensioenadministratie door het pensioenbureau te laten verzorgen en niet uit te besteden. Hierdoor kan naar verwachting dichter en directer aangesloten worden bij de deelnemers van het pensioenfonds. Vervolgens heeft het bestuur een keuze gemaakte voor een pensioenadministratiesysteem van de leverancier Keylane. De implementatie van het pensioenadministratiesysteem is medio 2015 van start gegaan. Na uitgebreide testwerkzaamheden zijn de administraties voor Ring P, Ring A, en Ring K sinds begin 2016 volledig opgenomen in het administratiesysteem. In 2016 is tevens gestart met het opnemen van de pensioenaanspraken, zoals verzekerd bij Nationale-Nederlanden, in het administratiesysteem. Dit traject is in het eerste kwartaal van 2017 volledig afgerond. Medio 2017 wordt er gestart met de implementatie van Ring G. Daarnaast is de opzet om tevens de pensioenaanspraken, zoals verzekerd bij Aegon, op te nemen in het administratiesysteem. Met de opname van de herverzekerde aanspraken van Nationale-Nederlanden en Aegon wordt beoogd een completere administratie te kunnen voeren om de deelnemer nog beter van dienst te kunnen zijn. Tevens kan er een efficiëntere controle worden uitgevoerd op de administratie van deze herverzekeraars en wordt het operationeel risico ten aanzien van deze verzekeraars verkleind. Uitkeringsadministratie Het pensioenbureau van Stichting Pensioenfonds Pon verzorgt met ingang van 1 januari 2014 de pensioenuitkeringen voor de pensioengerechtigden in Ring K. Met ingang van 1 april 2014 worden voor de deelnemers in Ring G met een kapitaalpolis die pensioengerechtigd worden de pensioenuitkering door het fonds zelf verzorgd. Vanaf 1 januari 2016 worden de pensioenuitkeringen voor Ring A ook door het pensioenbureau verzorgd. Voorheen waren deze werkzaamheden uitbesteed aan de salarisadministratie van Pon Holdings B.V. Voor Ring P wordt vanaf 1 januari 2015 de pensioenopbouw in eigen beheer uitgevoerd. De hieruit voortvloeiende pensioeningangen worden tevens in eigen beheer uitgekeerd aan de betreffende pensioengerechtigden. Met ingang van 1 januari 2016 worden door het fonds voor Ring P ook de pensioenuitkeringen uitgekeerd die voorheen door Nationale-Nederlanden aan de pensioengerechtigden werd betaald. Hiermee wordt beoogd om voor de pensioengerechtigden een één-loket-functie te creëren voor de pensioenuitkering die zowel vanuit Nationale-Nederlanden wordt ontvangen als vanuit het fonds. De betrokken deelnemers zijn over deze wijziging van betaling van hun pensioenuitkering geïnformeerd door middel van een brief. Beleggingsbeleid Vanaf 1 januari 2015 wordt voor Ring P de pensioenopbouw in eigen beheer uitgevoerd. De ontvangen premies dienen te worden belegd, overeenkomstig de vastgestelde risicohouding voor de betreffende Ring. Verder had ABN AMRO Mees Pierson aangegeven, dat de huidige beleggingsrekening niet toekomstbestending is in relatie tot de toenemende vereisten van De Nederlandsche Bank ten aanzien van de aanlevering van informatie. Het bestuur heeft daarop besloten een (markt)onderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden om de uitvoering van de beleggingen voor alle Ringen onder te brengen bij één partij. VERKORT JAARVERSLAG

8 Voor dit onderzoek is eerst een Request for Information uitgeschreven. Op basis van de ontvangen informatie is een drietal vermogensbeheerders uitgenodigd om deel te nemen aan een Request for Proposal en het geven van een presentatie. Op basis van alle verkregen informatie heeft het bestuur er voor gekozen om het vermogensbeheer uit te laten voeren door NN Investment Partners. Hierbij fungeert NN Investment Partners als fiduciair manager. De beleggingsadministratie zal tevens worden uitgevoerd door NN Investment Partners. In samenhang met de aanstelling van een fiduciair manager heeft het bestuur een ALM-studie uit laten voeren per Ring door Sprenkels en Verschuren. De uitkomsten van de ALM-studie zijn besproken met bestuur en verantwoordingsorgaan. Dit ter waarborging dat de risicohouding in overeenstemming is met de te maken keuzes met betrekking tot de inrichting van het beleggingsbeleid. Op basis van de uitkomsten van de ALM-studie is door NN Investment Partners een vervolgstudie uitgevoerd om daarmee te komen tot een strategische beleggingsmix per Ring. Op basis van de uitkomsten van deze studie zijn door het bestuur keuzes gemaakt ten aanzien van de beleggingscategorieën waarin per Ring zal worden belegd. Hierbij is als uitganspunt gehanteerd dat, zoveel, als mogelijk, per Ring dezelfde beleggingscategorieën worden gehanteerd. Reden hiervoor is dat hiermee de complexiteit van het beleggingsbeleid beheersbaar blijft. Naar aanleiding van het vastgestelde strategische beleggingsbeleid per Ring heeft er door het bestuur een toets plaatsgevonden of deze voldoet aan de investment beliefs van het fonds. Deze toets heeft er toe geleid dat de investment beliefs zijn herijkt op de volgende punten: de beleggingshorizon; geen tactisch beleid; passief beleggen, tenzij actief beleggen echt loont; maximering illiquide beleggingen tot 10%; performance gerelateerde kosten vermijden, indien mogelijk; transparantie van de beleggingsproducten; afdekking van vreemde valuta; verantwoord beleggen. De herijking heeft er niet toe geleid dat het vastgestelde strategische beleggingsbeleid moet worden herzien. In samenwerking met NN Investment Partners en de beleggingscommissie is vervolgens nadere invulling gegeven aan de inrichting van de beleggingsportefeuille. Hieruit is een voorstel richting het bestuur gekomen voor het aanstellen van diverse fondsmanagers voor het beheer van belegd vermogen binnen een bepaalde beleggingscategorie. Nadat besluitvorming hieromtrent heeft plaatsgevonden door het bestuur, zijn deze vastgelegd in een beleggingsrichtlijn per Ring. Deze beleggingsrichtlijn betreft het mandaat aan de fiduciair vermogensbeheerder. Naast vastlegging van de fondsmanagers is tevens in deze beleggingsrichtlijnen vastgelegd de verdeling van het vermogen over de diverse beleggingscategorieën, de bandbreedtes omtrent deze verdeling, alsmede de mate van renteafdekking van de pensioenverplichtingen. In het eerste kwartaal 2017 is de transitie van start gegaan om te komen tot het beoogde beleid, zoals vastgelegd in beleggingsrichtlijnen. De transitie is in mei 2017 afgerond. Financieel Toetsingskader (nftk) Vanaf 1 januari 2015 wordt de vaststelling of een fonds een tekort heeft, gebaseerd op de beleidsdekkingsgraad (de gemiddelde dekkingsgraad van de laatste 12 maanden). Daarnaast is de berekening van het vereist eigen vermogen (VEV) veranderd. Mocht blijken dat de beleidsdekkingsgraad lager is dan het vereist eigen vermogen dan dient er een herstelplan te worden ingediend. De continuïteitsanalyse is met de introductie van het nftk komen te vervallen. In plaats hiervan wordt de haalbaarheidstoets ingevoerd. Met de haalbaarheidstoets monitort het fonds of het verwachte pensioenresultaat en het pensioenresultaat in een slechtweerscenario met elkaar in lijn zijn. De haalbaarheidstoets dient jaarlijks door het pensioenfonds te worden uitgevoerd. Herstelplan Ring K Uit een toets is gebleken dat door de zwaardere buffereisen bij de vaststelling van het vereist eigen vermogen Ring K een beleidsdekkingsgraad heeft die lager is dan de vereiste dekkingsgraad. Voor Ring K is in 2015 een herstelplan ingediend bij De Nederlandsche Bank. 8 STICHTING PENSIOENFONDS PON

9 Op grond van overgangsrecht bij de Wet aanpassing FTK heeft het bestuur van het pensioenfonds ervoor gekozen om bij het indienen van het herstelplan uit te gaan van een herstelperiode van 12 jaar. De gekozen hersteltermijjn biedt het pensioenfonds de mogelijkheid om via een evenwichtige belangenafweging beleidsmaatregelen te treffen om weer uit herstel te komen. Zo lang Ring K een beleidsdekkingsgraad heeft die lager is dan de vereiste dekkingsgraad dient jaarlijks een geactualiseerd herstelplan te worden ingediend bij De Nederlandsche Bank. Per ultimo 2015 wat dit nog het geval. Voor Ring K is derhalve in 2016 een geactualiseerd herstelplan ingediend bij De Nederlandsche Bank. De gehanteerde uitganspunten voor de vaststelling van het geactualiseerde herstelplan zijn hierbij als volgt: Dekkingsgraad ultimo ,3%; Beleidsdekkingsgraad ultimo ,3%; Vereiste dekkingsgraad ultimo ,4%. Op basis van het ingediende herstelplan komt de beleidsdekkingsgraad naar verwachting in 2021 weer boven de vereiste dekkingsgraad uit. Dat betekent dat het fonds dan uit herstel is. Risicohouding In het Financieel Toetsingskader is vastgelegd dat het bestuur van het pensioenfonds zorg draagt voor de vastlegging van de doelstellingen en beleidsuitgangspunten, waaronder de risicohouding van het pensioenfonds. De organen van het fonds gebruiken deze doelstellingen en uitgangspunten bij de toetsing van de opdrachtaanvaarding van de door de werkgever en werknemers (middels ondernemingsraden) overeengekomen pensioenregeling en bij de besluitvorming, de verantwoording, de advisering en het toezicht binnen het pensioenfonds. Het bestuur dient hierbij ernaar te streven om zo veel mogelijk duidelijkheid te verkrijgen over de doelstellingen, het ambitieniveau van de toeslagverlening en de risicohouding, die ten grondslag liggen aan de pensioenregeling. De risicohouding vormt de basis voor: De aanvaarding van de opdracht door het bestuur. Het vaststellen van het beleid door het bestuur. De verantwoording achteraf van het bestuur over het gevoerde beleid. Bij het tot stand komen van de risicohouding heeft het bestuur overleg gevoerd met werkgever, werknemers (middels ondernemingsraden) en verantwoordingsorgaan. Het resultaat van dit overleg vormt het uitgangspunt voor de risicohouding van het pensioenfonds, zoals beschreven in de volgende paragrafen. De risicohouding vormt het kader van de haalbaarheidstoets. Kwalitatieve risicohouding Het bestuur heeft een risicobewuste houding. Het pensioenfonds streeft ernaar om de nominale aanspraken waardevast na te komen. Inflatie holt de waarde van de nominale uitkeringen uit en gezien het lange termijn karakter van pensioenen is het belangrijk dat de koopkracht van het pensioen via indexatie behouden blijft. Beleggingsrisico kan acceptabel zijn in het streven naar koopkrachtbehoud, zelfs indien dit betekent dat de nominale aanspraken niet geheel na kunnen worden gekomen. De mate van risicoacceptatie van het bestuur is onder andere gebaseerd op de volgende kwalitatieve overwegingen: Het opgebouwde pensioen vormt na pensionering een belangrijke bron van inkomen voor deelnemers van het pensioenfonds. De uit de uitvoeringsovereenkomst voortvloeiende premieomvang is klein in relatie tot de pensioenverplichtingen (inclusief herverzekering), waardoor de sturingskracht van premie-aanpassingen beperkt is. Er bestaan geen bijstortverplichtingen bij lage dekkingsgraden. Het fonds streeft naar een waardevast pensioen. Een afgewogen balans tussen te nemen risico s en het naar verwachting te realiseren beleggingsrendement is noodzakelijk om op langere termijn invulling te kunnen geven aan de pensioenambitie. Voor het nastreven van de pensioenambitie dient het bestuur bereid te zijn om beleggingsrisico te nemen en een beleggingsrendement na te streven dat hoger is dan de risicovrije marktrente. Bij slechte economische omstandigheden acht het bestuur het uitlegbaar dat indexatie wordt gekort. Kortingen op de pensioenaanspraken en -uitkeringen dienen zoveel mogelijk voorkomen te worden. VERKORT JAARVERSLAG

10 De risicobereidheid van het bestuur kan worden beïnvloed door de actuele financiële positie van een Ring van het pensioenfonds. Periodiek wordt per Ring beoordeeld of de ambitie van de betreffende Ring nog haalbaar is. Het vasthouden aan een onmogelijke ambitie is immers niet zinvol. Bij de keuze voor een bepaald beleid wordt niet alleen een verwachte ontwikkeling beoordeeld maar ook scenario s die gunstiger of minder gunstig zijn dan de verwachte ontwikkeling. De ambitie dient in de meeste scenario s te kunnen worden behaald. Als de financiële situatie van een Ring verbetert, wordt bij voorkeur minder risico genomen omdat de ambitie dan in evenveel of meer gevallen haalbaar is met minder risico. Kwantitatieve risicohouding (Haalbaarheidstoets) De risicohouding wordt geconcretiseerd door de vaststelling van risicogrenzen (de grenzen van de haalbaarheidstoets). Risicogrenzen maken het mogelijk om op een vooraf vastgelegde en objectieve manier te beoordelen of het risico hoger of lager is dan vooraf is toegestaan. Echter, bij overschrijding (in negatieve zin) van risicogrenzen zal geen automatische aanpassing van beleid plaatsvinden, maar een kwalitatieve discussie, rekening houdend met de situatie en inzichten van dat moment. In 2015 heeft er voor alle Ringen een aanvangshaalbaarheidstoets plaatsgevonden, waarbij de mediaan van het pensioenresultaat dient te worden vastgesteld vanuit het vereist eigen vermogen (VEV) en vanuit de feitelijke dekkingsgraad. Tevens dient te worden vastgesteld wat de maximale afwijking mag zijn ten opzichte van de mediaan van het pensioenresultaat vanuit de feitelijke dekkingsgraad bij een slechtweer scenario. Indien zich in enig jaar er een beleidswijziging voordoet die van invloed is op het pensioenresultaat, dient de aanvangshaalbaarheidstoets te worden herhaald. In overige gevallen dient er jaarlijks getoetst te worden of de mediaan van het pensioenresultaat vanuit de feitelijke dekkingsgraad ten minste gelijk is aan de vastgestelde grens, zoals vastgesteld bij de aanvangshaalbaarheidstoets. Het bestuur heeft de volgende risicohouding (lange termijn) vastgesteld met betrekking tot het pensioenresultaat: Ring A In 2016 heeft er een beleidswijziging plaatsgevonden voor Ring A. Met ingang van 2016 wordt de premie vastgesteld op basis van de actuariële premie gebaseerd op de fondsspecifieke sterftegrondslagen en een disconteringsvoet op basis van de 10-jaars gemiddelde rentetermijnstructuur. Premievaststelling vindt plaats op basis van het werkelijke leeftijdsverschil tussen de partners. Mede uit oogpunt van evenwichtige belangenbehartiging is met de werkgever een premiekortingssystematiek afgesproken, op basis waarvan bij een hoge beleidsdekkingsgraad een korting wordt verleend op de kostendekkende premie. In onderstaande tabel staan de percentages weergegeven: Beleidsdekkingsgraad per 30/09 Kortingspercentage Lager dan 150% 0% Tussen 150% en 160% 25% Tussen 160% en 170% 50% Tussen 170% en 180% 75% Hoger dan 180% 90% Deze beleidswijzigingswijziging heeft er toe geleid dat voor Ring A een aanvangshaalbaarheidstoets is uitgevoerd, met het volgende resultaat. Ondergrens 1: Vanuit de situatie waarbij de dekkingsgraad gelijk is aan vereist eigen vermogen dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 94%. Ondergrens 2: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 95%. Ondergrens 3: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de maximale afwijking ten opzichte van de mediaan in het geval van een slechtweer scenario (lees: 5e percentiel) 8% te bedragen. 10 STICHTING PENSIOENFONDS PON

11 Het bestuur heeft de volgende risicohouding (korte termijn) vastgesteld met betrekking tot het vereist eigen vermogen: het vereist eigen vermogen van Ring A mag niet lager zijn dan 8% en niet hoger zijn dan 18%. Uitgangspunt hierbij is het vereist eigen vermogen o.b.v. de strategische asset allocatie, zijnde 13%, met een bandbreedte van -5% en +5%. Bij Ring G, Ring K en Ring P hebben zich geen beleidswijziging voorgedaan. Hierdoor dient alleen de haalbaarheidstoets gemonitord te worden in hoe verre het verwachte pensioenresultaat en de afwijking in het slechtweerscenario nog steeds aansluiten bij de oorspronkelijk gewekte verwachtingen. Uit de hiervoor uitgevoerde haalbaarheidstoetsen blijkt dat het verwachte pensioenresultaat en de relatieve afwijking beide nog voldoen aan de gestelde grenzen, zoals hierna per Ring weergegeven bij ondergrens 2 en ondergrens 3. Wel geldt dat de relatieve afwijking op 1 januari 2016 bij Ring G exact gelijk is aan de vastgestelde grens. Ring G Ondergrens 1: Vanuit de situatie waarbij de dekkingsgraad gelijk is aan vereist eigen vermogen dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 75%. Ondergrens 2: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 80%. Ondergrens 3: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de maximale afwijking ten opzichte van de mediaan in het geval van een slechtweer scenario (lees: 5e percentiel) 15% te bedragen. Het bestuur heeft de volgende risicohouding (korte termijn) vastgesteld met betrekking tot het vereist eigen vermogen: het vereist eigen vermogen van Ring G mag niet lager zijn dan 3% en niet hoger zijn dan 8%. Uitgangspunt hierbij is het vereist eigen vermogen o.b.v. de strategische asset allocatie met een bandbreedte van -5% en +5%. Hierbij kan het vereist eigen vermogen niet lager worden dan het minimaal vereist eigen vermogen, zijnde 3%. Ring K Ondergrens 1: Vanuit de situatie waarbij de dekkingsgraad gelijk is aan vereist eigen vermogen dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 85%. Ondergrens 2: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 85%. Ondergrens 3: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de maximale afwijking ten opzichte van de mediaan in het geval van een slechtweer scenario (lees: 5e percentiel) 35% te bedragen. Het bestuur heeft de volgende risicohouding (korte termijn) vastgesteld met betrekking tot het vereist eigen vermogen: het vereist eigen vermogen van Ring K mag niet lager zijn dan 17% en niet hoger zijn dan 27%. Uitgangspunt hierbij is het vereist eigen vermogen o.b.v. de strategische asset allocatie, zijnde 21%, met een bandbreedte van -5% en +5%. Ring P Ondergrens 1: Vanuit de situatie waarbij de dekkingsgraad gelijk is aan vereist eigen vermogen dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 75%. Ondergrens 2: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de mediaan van het pensioenresultaat tenminste gelijk te zijn aan 85%. Ondergrens 3: Vanuit de feitelijke dekkingsgraad dient de maximale afwijking ten opzichte van de mediaan in het geval van een slechtweer scenario (lees: 5e percentiel) 35% te bedragen. Het bestuur heeft de volgende risicohouding (korte termijn) vastgesteld met betrekking tot het vereist eigen vermogen: het vereist eigen vermogen van Ring P mag niet lager zijn dan 2% en niet hoger zijn dan 7%. Uitgangspunt hierbij is het vereist eigen vermogen o.b.v. de strategische asset allocatie met een bandbreedte van -5% en +5%. Hierbij kan het vereist eigen vermogen niet lager worden dan het minimaal vereist eigen vermogen, zijnde 2%. VERKORT JAARVERSLAG

12 (Beleids)dekkingsgraad De dekkingsgraad (DG) van het fonds geeft de verhouding weer tussen de bezittingen en de schulden van het pensioenfonds weer. De dekkingsgraad wordt hierbij als volgt vastgesteld: (totaal activa -/- kortlopende schulden) / (marktwaarde van de nominale technische voorziening). Hierbij wordt gedurende het jaar voor het vaststellen van de totaal activa uitgegaan van de beleggingsrapportage van de vermogensbeheerders ultimo maand en de overige activa, zoals opgenomen in de financiële administratie ultimo maand. Voor de kortlopende schulden wordt uitgegaan van de stand in de financiële administratie ultimo maand. Voor de marktwaarde van de nominale technische voorziening wordt gebruikt gemaakt van de output vanuit het pensioenadministratiesysteem die is gebaseerd op de actuele rentetermijnstructuur, zoals gepubliceerd door De Nederlandsche Bank. Bij de vaststelling van de dekkingsgraad wordt tevens rekening gehouden met de verzekerde verplichtingen die zijn ondergebracht bij de verzekeraars Nationale-Nederlanden (Ring P en Ring G) en Aegon (Ring G). Vanaf 1 januari 2015 dient er door het fonds ook een beleidsdekkingsgraad (BDG) te worden vastgesteld. De beleidsdekkingsgraad is hierbij de gemiddelde dekkingsgraad van de laatste 12 maanden. Mede op basis van de beleidsdekkingsgraad worden door het bestuur beleidsbeslissingen genomen ten aanzien van de premie, de toeslagverlening en het beleggingsbeleid. In het volgende overzicht wordt het verloop van zowel de dekkingsgraad als de beleidsdekkingsgraad per Ring weergegeven. Jaar 2016 Ring P Ring G Ring A Ring K DG BDG DG BDG DG BDG DG BDG januari 114,3% 114,4% 104,9% 105,4% 125,9% 139,4% 107,9% 113,5% februari 114,2% 114,3% 105,0% 105,4% 115,8% 135,7% 106,6% 112,9% maart 113,9% 114,2% 106,2% 105,3% 118,0% 133,0% 109,6% 112,7% april 114,5% 114,2% 105,3% 105,2% 125,0% 131,1% 111,8% 112,6% mei 111,8% 114,0% 104,9% 105,2% 122,8% 129,1% 102,2% 104,9% juni 111,8% 113,8% 105,2% 105,2% 122,0% 127,3% 102,6% 104,0% juli 110,2% 113,4% 105,4% 105,2% 125,7% 126,6% 103,5% 103,5% augustus 110,5% 113,1% 105,5% 105,3% 127,0% 126,2% 104,6% 103,3% september 110,0% 112,9% 105,3% 105,3% 128,2% 125,9% 103,7% 103,3% oktober 111,0% 112,6% 105,3% 105,3% 129,7% 125,4% 105,4% 103,3% november 110,7% 112,3% 105,3% 105,3% 119,5% 123,8% 106,9% 103,1% december 108,8% 111,8% 104,4% 105,2% 129,3% 124,1% 106,0% 103,1% De bovengenoemde (beleids)dekkingsgraden zijn maandelijks gerapporteerd aan De Nederlandsche Bank. De (beleids)dekkingsgraad van december is weergegeven conform de vastgestelde dekkingsgraad op basis van de jaarrekening. Voor Ring K is de maandelijks gerapporteerde dekkingsgraad tot en met april gebaseerd op schattingen, omdat de administratie nog niet was ingericht. Vanaf mei is de maandelijkse (beleids)dekkingsgraad mede vastgesteld op basis van de nominale technische voorziening vanuit het pensioenadministratiesysteem. Indien de maandelijkse (beleids)dekkingsgraad over de eerste vier maanden wel mede was vastgesteld op basis van de nominale technische voorziening dan ziet het verloop van zowel de dekkingsgraad als de beleidsdekkingsgraad voor Ring K er als volgt uit: 12 STICHTING PENSIOENFONDS PON

13 Jaar 2016 Ring K DG BDG januari 100,5% 108,5% februari 98,4% 107,3% maart 100,5% 106,4% april 102,6% 105,8% mei 102,2% 104,9% juni 102,6% 104,0% juli 103,5% 103,5% augustus 104,6% 103,3% september 103,7% 103,1% oktober 105,4% 103,3% november 106,9% 103,1% december 106,0% 103,1% Toeslagenbeleid Het bestuur van het fonds beslist jaarlijks of en in hoeverre de pensioenrechten en -aanspraken per 1 januari worden aangepast met een toeslag. De hoogte van de toeslag is afhankelijk is van de beleidsdekkingsgraad van de betreffende Ring. Voor Ring P, Ring A en Ring K geldt hierbij als peildatum 30 september en voor Ring G 31 oktober van het voorafgaande jaar. Volgens de wettelijke vereisten is (gedeeltelijke) toeslagverlening pas toegestaan indien de beleidsdekkingsgraad hoger is dan 110%. Voor Ring G en Ring P is in 2016 ontheffing aangevraagd bij de Nederlandsche Bank inzake de toeslagdrempel van 110%, aangezien een deel van pensioenverplichtingen is herverzekerd bij een verzekeraar. Deze ontheffing is door De Nederlandsche Bank verleend op 21 november Daarmee dient voor de vaststelling van de toeslagdrempel voor Ring P en Ring G een gewogen ondergrens te worden bepaald. Dit geschiedt door voor het deel van de pensioenverplichtingen dat is (her)verzekerd de minimaal vereiste ondergrens aan te houden en voor het resterende deel een ondergrens van 110% te hanteren. Voor Ring G resulteert dit in een toeslagdrempel per 1 januari 2017 van 103,3% en voor Ring P van 101,8%. Voor Ring A en Ring K is geen spraken van (her)verzekerde pensioenaanspraken, waardoor de vereiste ondergrens 110% dient te zijn. Almere, 28 juni 2017 Stichting Pensioenfonds Pon Het bestuur VERKORT JAARVERSLAG

14 3. DE CIJFERS VAN 2016 RING P 3.1 Balans 31 december december 2015 x x Activa Beleggingen voor risico pensioenfonds Beleggingen voor risico deelnemer Totale beleggingen Herverzekeringsdeel Technische voorzieningen Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen Totaal Passiva Stichtingskapitaal en reserves* Technische voorziening voor risico pensioenfonds Technische voorziening voor risico deelnemer Overige Technische voorzieningen** Overige passiva Totaal * Stichtingskapitaal en reserves bestaat uit: Algemene reserve Gecumuleerd technisch resultaat Totaal ** Overige Technische voorzieningen bestaat uit: Voorziening Tijdelijke aanvullingsregeling Voorziening Excasso*** Voorziening Indexatie actieven Voorziening Egalisatie CDC Totaal Dekkingsgraad 109% 111% *** De Voorziening Excasso is overgeboekt naar de Technische voorziening 14 STICHTING PENSIOENFONDS PON

15 3.2 Staat van baten en lasten 31 december december 2015 x x Premiebijdragen Beleggingsresultaten Baten uit herverzekering Overige baten Totaal Lasten Pensioenuitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Wijziging Technische voorziening voor risico fonds Wijziging Technische voorziening voor risico deelnemers Wijziging overige Technische voorzieningen Wijziging herverzekeringsdeel technische voorzieningen Saldo overdrachten van rechten Premies herverzekeraar Overige lasten Totaal Positief/Negatief saldo VERKORT JAARVERSLAG

16 HOEVEEL (EX-) DEELNEMERS ZITTEN ER IN HET PENSIOENFONDS? 3.3 Toelichting (ex-) deelnemers Actieven Gewezen deelnemers Gepensioneerden Totaal HOE ZIT HET MET DE BELEGGINGEN VAN ONS FONDS? De beleggingen voor risico van het fonds kunnen als volgt worden onderverdeeld: Vastrentende waarden Aandelen Liquide middelen Totaal Daarnaast is een bedrag van 12,720 miljoen belegd in individuele Lifecycle fondsen bij NN Investment Partners. Het betreft zowel beleggingen uit de netto pensioenregeling als de bijspaarmodule. 16 STICHTING PENSIOENFONDS PON

17 WAT WAS HET BELEGGINGSRESULTAAT? De beleggingsresultaten (rendement op eigen middelen) zien er als volgt uit: Beleggingsresultaat 18,0% 16,0% 14,0% 12,0% 10,0% 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 0,0% -2,0% Vastrentende waarden Aandelen Totaal ,1% 17,0% 3,0% ,1% 11,0% 3,0% ,6% 15,4% 10,7% ,5% 6,4% 3,9% ,2% 8,1% 6,4% HOE WORDT UW PENSIOEN WAARDEVAST GEHOUDEN? De indexatie van pensioenrechten en pensioenaanspraken wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur van het fonds. Het fonds streeft er tevens naar de ingegane pensioenen en de premievrije pensioenrechten voor inactieven met een aanspraak jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van de prijsindex. Deze indexering heeft een voorwaardelijk karakter. Er is geen recht op toekomstige indexaties. Het is niet zeker of en in hoeverre in de toekomst wordt geïndexeerd. Het fonds heeft geen geld gereserveerd voor toekomstige indexaties. Vanaf 1 januari 2015 is het niet langer toegestaan om toeslag te verlenen bij een beleidsdekkingsgraad die lager ligt dan 110%. Fondsen waarbij een deel van de verplichtingen betrekking heeft op verplichtingen voor risico deelnemer, dan wel een deel van de verplichtingen is herverzekerd, hebben de mogelijkheid om een lagere toeslagdrempel te hanteren dan 110%. Met ingang van de toeslagverlening per 1 januari 2017 maakt Ring P gebruik van deze mogelijkheid. De toeslagdrempel komt voor Ring P uit op 101,8%. Bij een beleidsdekkingsgraad onder de 101,8% zal niet worden geïndexeerd, bij een beleidsdekkingsgraad boven de bovengrens volledig en bij een beleidsdekkingsgraad tussen toeslagdrempel en de bovengrens gedeeltelijk. De bovengrens is de beleidsdekkingsgraad waarbij volledige indexatie naar de toekomst naar verwachting structureel waargemaakt kan worden. Per 30 september 2016 bedraagt deze 113,6%. Hoewel de beleidsdekkingsgraad van Ring P per 30 september 2016 uitkomt tussen de ondergrens en de bovengrens, is de voorgestelde indexatie 0%. Ring P kent als maatstaf de CPI afgeleid over de periode september- september. Over de periode september 2015 september 2016 bedraagt deze 0%. Derhalve is de indexatie binnen Ring P per 1 januari %. In onderstaand overzicht treft u de indexatiepercentages aan, die het fonds de afgelopen twee jaren heeft toegekend: % per % per Toegekende indexatie 0,0% 0,10% VERKORT JAARVERSLAG

18 HOEVEEL KOSTEN MAAKT HET FONDS? Om de kosten van pensioenfondsen onderling te kunnen vergelijken, worden de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer uitgedrukt in een bedrag per deelnemer (actieven en gepensioneerden). In onderstaand overzicht staan de kosten per deelnemer weergegeven: De verlaging in 2015 wordt verklaard doordat er na premievrijmaking van het contract met Nationale-Nederlanden geen kosten meer verschuldigd zijn aan Nationale-Nederlanden. De kosten van vermogensbeheer worden uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen: ,44% ,46% ,60% ,63% ,57% 18 STICHTING PENSIOENFONDS PON

19 VERKORT JAARVERSLAG

20 4. DE CIJFERS VAN RING G 4.1 Balans 31 december december 2015 x x Activa Beleggingen voor risico pensioenfonds Beleggingen voor risico deelnemer Totale beleggingen Herverzekeringsdeel technische voorzieningen Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen Totaal Passiva Stichtingskapitaal en reserves* Technische voorziening voor risico pensioenfonds Technische voorziening voor risico deelnemer Overige Technische voorzieningen** Overige passiva Totaal * Stichtingskapitaal en reserves bestaat uit: Reserve voor toeslagen Algemene reserve Totaal ** Overige Technische voorzieningen bestaat uit: Voorziening Premievrijstelling arbeidsongeschikten Voorziening Excasso*** Voorziening Nabestaandenkapitaal Voorziening Rekenrente Voorziening Indexatie Nationale-Nederlanden rechten 26 0 Totaal Dekkingsgraad 104% 105% *** De Voorziening Excasso is overgeboekt naar de Technische voorziening 20 STICHTING PENSIOENFONDS PON

21 4.2 Staat van baten en lasten 31 december december 2015 x x Baten Premiebijdragen Beleggingsresultaten Baten uit herverzekering Overige baten Totaal Lasten Pensioenuitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Wijziging Technische voorziening voor risico fonds Wijziging Technische voorziening voor risico deelnemers Wijziging overige Technische voorzieningen Wijziging herverzekeringsdeel technische voorzieningen Saldo overdrachten van rechten Premies herverzekeraar Overige lasten Totaal Positief/Negatief saldo VERKORT JAARVERSLAG

22 HOEVEEL (EX-) DEELNEMERS ZITTEN ER IN HET PENSIOENFONDS? 4.3 Toelichting (ex-) deelnemers Actieven Gewezen deelnemers Gepensioneerden Totaal HOE ZIT HET MET DE BELEGGINGEN VAN ONS FONDS? Waarin beleggen we? De beleggingen van het fonds kunnen als volgt worden onverdeeld: Vastrentende waarden Aandelen Liquide middelen Totaal Daarnaast is een bedrag van 1,101 miljoen belegd in individuele Lifecycle fondsen bij NN Investment Partners (bijspaarmodule). 22 STICHTING PENSIOENFONDS PON

23 WAT WAS HET BELEGGINGSRESULTAAT? De beleggingsresultaten zien er als volgt uit: Beleggingsresultaat 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% Vastrentende waarden Aandelen Totaal ,2% 15,8% 2,6% 2,4% 5,6% ,2% 11,8% 1,8% 0,5% 3,4% ,5% 17,1% 9,6% 8,5% 9,9% ,4% 6,9% 3,3% 2,4% 3,3% ,2% 7,3% 5,8% 5,4% 5,8% HOE WORDT UW PENSIOEN WAARDEVAST GEHOUDEN? De indexatie van pensioenrechten en pensioenaanspraken wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur van het fonds. Het fonds streeft er tevens naar de ingegane pensioenen en de premievrije pensioenrechten voor inactieven met een aanspraak jaarlijks aan te passen aan de ontwikkeling van 10% van de prijsindex. Deze indexering heeft een voorwaardelijk karakter. Er is geen recht op toekomstige indexaties. Het is niet zeker of en in hoeverre in de toekomst wordt geïndexeerd. Het fonds heeft geen geld gereserveerd voor toekomstige indexaties. Vanaf 1 januari 2015 is het niet langer toegestaan om toeslag te verlenen bij een beleidsdekkingsgraad die lager ligt dan 110%. Fondsen waarbij een deel van de verplichtingen betrekking heeft op verplichtingen voor risico deelnemer, dan wel een deel van de verplichtingen is herverzekerd, hebben de mogelijkheid om een lagere toeslagdrempel te hanteren dan 110%. Met ingang van de toeslagverlening per 1 januari 2017 maakt Ring G gebruik van deze mogelijkheid. De toeslagdrempel komt voor Ring G uit op 103,3%. Bij een beleidsdekkingsgraad onder de 103,3% zal niet worden geïndexeerd, bij een beleidsdekkingsgraad boven de bovengrens volledig en bij een beleidsdekkingsgraad tussen toeslagdrempel en de bovengrens gedeeltelijk. De bovengrens is de beleidsdekkingsgraad waarbij volledige indexatie naar de toekomst naar verwachting structureel waargemaakt kan worden. Per 30 september 2016 bedraagt deze 111,2%. Op basis van de financiële positie per 30 september 2016 heeft het fonds besloten om per 1 januari 2017 een toeslag te verlenen ter grootte van 0,1%. Bij het toekennen van de voorwaardelijke toeslagverlening is uitgegaan van een beleidsdekkingsgraad per 30 september 2016 van 105,3% en de hierboven genoemde toeslagdrempel van 103,3% en de bovengrens van 111,2%. In onderstaand overzicht treft u de indexatiepercentages aan, die het fonds de afgelopen twee jaren heeft toegekend: % per % per Toegekende indexatie 0,10% 0,00% VERKORT JAARVERSLAG

24 HOEVEEL KOSTEN MAAKT HET FONDS? Om de kosten van pensioenfondsen onderling te kunnen vergelijken, worden de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer uitgedrukt in een bedrag per deelnemer (actieven en gepensioneerden). In onderstaand overzicht staan de kosten per deelnemer weergegeven: De kosten van vermogensbeheer worden uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen: ,47% ,58% ,55% ,55% ,49% 24 STICHTING PENSIOENFONDS PON

25 VERKORT JAARVERSLAG

26 5. DE CIJFERS VAN RING A 5.1 Balans 31 december december 2015 x x Activa Beleggingen voor risico pensioenfonds Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen Totaal Passiva Stichtingskapitaal en reserves Technische voorziening voor risico pensioenfonds Overige Technische voorzieningen (excassovoorziening)* Overige passiva Totaal Dekkingsgraad 129% 120% * De Voorziening Excasso is overgeboekt naar de Technische voorziening 26 STICHTING PENSIOENFONDS PON

27 5.2 Staat van baten en lasten 31 december december 2015 x x Baten Premiebijdragen Beleggingsresultaten Overige baten 5 0 Totaal Lasten Pensioenuitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Wijziging Technische voorziening voor risico fonds Wijziging overige Technische voorzieningen Premies herverzekeraar Totaal Positief/Negatief saldo VERKORT JAARVERSLAG

28 HOEVEEL (EX-) DEELNEMERS ZITTEN ER IN HET PENSIOENFONDS? 5.3 Toelichting (ex-) deelnemers Actieven* Gewezen deelnemers Uitkeringsgerechtigden Totaal * Vanaf 1 januari 2016 worden alleen nog werknemers met een partner als deelnemer opgenomen in Ring A. HOE ZIT HET MET DE BELEGGINGEN VAN ONS FONDS? De beleggingen van het fonds kunnen als volgt worden onderverdeeld: Vastrentende waarden Aandelen Liquide middelen Totaal STICHTING PENSIOENFONDS PON

29 WAT WAS HET BELEGGINGSRESULTAAT? De beleggingsresultaten* zien er als volgt uit: Beleggingsresultaat 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0% -15,0% Vastrentende waarden Aandelen Liquiditeiten Totaal ,5% 0,0% 2,3% 6,6% ,7% 13,2% 0,3% 5,0% ,9% 13,1% 0,1% 9,6% ,4% 7,5% -12,5% 1,4% ,4% 9,0% -8,5% 3,4% * De gepresenteerde rendementen tot en met 2014 zijn rendementen voor aftrek kosten. Vanaf 2015 worden de rendementen gepresenteerd na aftrek kosten. HOE WORDT UW PENSIOEN WAARDEVAST GEHOUDEN? De indexatie van pensioenrechten en pensioenaanspraken wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur van het fonds. Er bestaat een ambitie om jaarlijks de pensioenrechten en pensioenaanspraken aan te passen. Er is geen recht op toekomstige indexaties. Het is niet zeker of en in hoeverre in de toekomst wordt geïndexeerd. Het fonds heeft geen geld gereserveerd voor toekomstige indexaties. Bij een beleidsdekkingsgraad onder de 110% zal niet worden geïndexeerd, bij een beleidsdekkingsgraad boven de bovengrens volledig en bij een beleidsdekkingsgraad tussen de 110% en de bovengrens gedeeltelijk. De bovengrens is de beleidsdekkingsgraad waarbij volledige indexatie naar de toekomst naar verwachting structureel waargemaakt kan worden. Per 30 september 2016 bedraagt deze 121,2%. Aangezien de beleidsdekkingsgraad per 30 september 2016 hoger was dan de bovengrens, is per 1 januari 2017 de volledige indexatie (0,61%) toegekend. In onderstaand overzicht treft u de indexatiepercentages aan, die het fonds de afgelopen twee jaren heeft toegekend: % per % per % per % per Toegekende indexatie 0,61% 0,53% 1,00% 0,22% VERKORT JAARVERSLAG

30 HOEVEEL KOSTEN MAAKT HET FONDS? Om de kosten van pensioenfondsen onderling te kunnen vergelijken, worden de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer uitgedrukt in een bedrag per deelnemer. In onderstaand overzicht staan de kosten per deelnemer weergegeven: De kosten van vermogensbeheer worden uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen: ,40% ,85% ,85% ,16% ,17% 30 STICHTING PENSIOENFONDS PON

31 VERKORT JAARVERSLAG

32 6. DE CIJFERS VAN RING K 6.1 Balans 31 december december 2015 x x Activa Beleggingen voor risico pensioenfonds Beleggingen voor risico deelnemer 33 4 Totale beleggingen Herverzekeringsdeel technische voorzieningen 0 0 Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen Totaal Passiva Stichtingskapitaal en reserves Technische voorziening voor risico fonds Technische voorziening voor risico deelnemers 33 4 Overige Technische voorzieningen* Overige passiva Totaal ** Overige technische voorzieningen bestaat uit: Voorziening Hoofdstuk C Voorziening Excasso*** Voorziening Egalisatie CDC Totaal Dekkingsgraad 106% 106% *** De Voorziening Excasso is overgeboekt naar de Technische voorziening 32 STICHTING PENSIOENFONDS PON

33 6.2 Staat van baten en lasten 31 december december 2015 x x Baten Premiebijdragen Beleggingsresultaten Baten uit herverzekering 10 6 Overige baten 1 0 Totaal Lasten Pensioenuitkeringen Pensioenuitvoeringskosten Wijziging Technische voorziening voor risico fonds Wijziging Technische voorziening voor risico deelnemers 29 4 Wijziging overige Technische voorzieningen Wijziging herverzekeringsdeel technische voorziening 0-5 Saldo overdrachten van rechten Premies herverzekeraar Overige lasten Totaal Positief/Negatief saldo VERKORT JAARVERSLAG

34 HOEVEEL (EX-) DEELNEMERS ZITTEN ER IN HET PENSIOENFONDS? 6.3 Toelichting (ex-) deelnemers Actieven Gewezen deelnemers Gepensioneerden Totaal HOE ZIT HET MET DE BELEGGINGEN VAN ONS FONDS? Waarin beleggen we? De beleggingen van het fonds kunnen als volgt worden onderverdeeld: Vastrentende Aandelen Vastgoed waarden Overig Derivaten Totaal Daarnaast is een bedrag van 0,033 miljoen belegd in individuele Lifecycle fondsen bij NN Investment Partners. Het betreft zowel beleggingen uit de netto pensioenregeling als de bijspaarmodule. 34 STICHTING PENSIOENFONDS PON

35 WAT WAS HET BELEGGINGSRESULTAAT? De beleggingsresultaten* zien er als volgt uit: Beleggingsresultaat 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0% -15,0% -20,0% Aandelen Vastgoed beleggingen Vastrenten de waarden Overige beleggingen Derivaten Totaal ,3% 7,0% 10,2% -2,7% 2,7% 16,3% ,2% -1,4% -1,0% -5,8% -2,3% 4,9% ,7% 16,2% 16,3% -2,1% 5,9% 19,1% ,6% 9,4% -0,4% -16,6% -0,8% 0,6% ,0% 3,6% 7,3% 16,6% 0,2% 10,0% HOE WORDT UW PENSIOEN WAARDEVAST GEHOUDEN? Het toeslagbeleid kan als volgt worden verwoord: De indexatie van pensioenrechten en pensioenaanspraken wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuur van het fonds. Er bestaat een ambitie om jaarlijks de pensioenrechten en pensioenaanspraken aan te passen aan de ontwikkeling van de CPI (Consumentenprijsindex afgeleid september-september). Er is geen recht op toekomstige indexaties. Het is niet zeker of en in hoeverre in de toekomst wordt geïndexeerd. Het fonds heeft geen geld gereserveerd voor toekomstige indexaties. Bij een beleidsdekkingsgraad onder de 110% zal niet worden geïndexeerd, bij een dekkingsgraad boven de bovengrens volledig en bij een dekkingsgraad tussen de 110% en de bovengrens gedeeltelijk. De bovengrens is de beleidsdekkingsgraad waarbij volledige indexatie naar de toekomst naar verwachting structureel waargemaakt kan worden. Per 30 september 2016 bedraagt deze 121,6%. Aangezien de beleidsdekkingsgraad per 30 september 2016 lager is dan de ondergrens, is op 1 januari 2017 niet geïndexeerd. In onderstaand overzicht treft u de indexatiepercentages aan, die het fonds de afgelopen twee jaren heeft toegekend: % per % per Toegekende indexatie 0,00% 0,10% VERKORT JAARVERSLAG

36 HOEVEEL KOSTEN MAAKT HET FONDS? Om de kosten van pensioenfondsen onderling te kunnen vergelijken, worden de uitvoeringskosten voor pensioenbeheer uitgedrukt in een bedrag per deelnemer (actieven en gepensioneerden). In onderstaand overzicht staan de kosten per deelnemer weergegeven: De kosten van vermogensbeheer worden uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen: ,61% ,55% ,53% ,58% ,63% 36 STICHTING PENSIOENFONDS PON

37 VERKORT JAARVERSLAG

38 7. PERSONALIA STICHTING PENSIOENFONDS PON (PER 28 JUNI 2017) Niet uitvoerend bestuur D.H. Mik onafhankelijk voorzitter B. Sprong namens de werkgever E.C. Abeen namens de werkgever J.W.N. Luckner namens de deelnemers Ring P A. Heuzinkveld namens de deelnemers Ring K K. Jamoel namens de gepensioneerden vacant aspirant bestuurslid namens de deelnemers Ring A vacant aspirant bestuurslid namens de werkgever vacant aspirant bestuurslid namens de deelnemers Ring G Uitvoerend bestuur B.C. van der Gaag onafhankelijk lid J.F. Simon onafhankelijk lid Verantwoordingsorgaan T. van der Ploeg voorzitter namens de deelnemers Ring A M.A. Sapthu-Jansen secretaris namens de deelnemers Ring K H. de Jong lid namens de deelnemers Ring P L.F. de Jong lid namens de deelnemers Ring G T.W. Bakker lid namens de gepensioneerden Accountant S.B. Spiessens (Ernst & Young Accountants) Actuaris J.J.M. Tol (Triple A) 38 STICHTING PENSIOENFONDS PON

39 NOTITIES VERKORT JAARVERSLAG

40 Stichting Pensioenfonds Pon Rondebeltweg 31 :: 1329 BN Almere :: The Netherlands P.O. Box :: 1303 AB Almere :: The Netherlands T +31 (0) :: F +31 (0) E :: I 40 STICHTING PENSIOENFONDS PON

Stichting Pensioenfonds Pon VERKORT JAARVERSLAG 2015

Stichting Pensioenfonds Pon VERKORT JAARVERSLAG 2015 Stichting Pensioenfonds Pon INHOUD 1. INLEIDING...5 2. BESTUURSVERSLAG...6 3. DE CIJFERS VAN 2015 - RING P... 12 3.1 Balans... 12 3.2 Staat van baten en lasten... 13 3.3 Toelichting... 14 4. DE CIJFERS

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Pon JAARVERSLAG 2014

Stichting Pensioenfonds Pon JAARVERSLAG 2014 Stichting Pensioenfonds Pon JAARVERSLAG 2014 2 STICHTING PENSIOENFONDS PON INHOUD 1. INLEIDING... 5 2. ACTIVITEITEN VAN HET BESTUUR... 6 3. DE CIJFERS VAN 2014 - RING P... 10 3.1 Balans... 10 3.2 Staat

Nadere informatie

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 >

SPNG. veranderingen. was voor. een jaar van grote. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Verkort jaarverslag 2013 > 2013 was voor SPNG een jaar van grote veranderingen. Eind 2012 liep het herverzekeringscontract met Nationale-Nederlanden

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Pon. Jaarverslag 2015

Stichting Pensioenfonds Pon. Jaarverslag 2015 Stichting Pensioenfonds Pon Jaarverslag 2015 Inhoudsopgave VOORWOORD... 5 KERNCIJFERS RINGEN... 6 BESTUURSVERSLAG... 10 1. KARAKTERISTIEKEN VAN HET PENSIOENFONDS... 10 1.1 PROFIEL... 10 1.2 BELEID EN VERANTWOORDING...

Nadere informatie

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets 10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets Conform de Pensioenwet dient het bestuur van een pensioenfonds de doelstellingen en beleidsuitgangspunten (waaronder de risicohouding) van het pensioenfonds

Nadere informatie

Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets

Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets Conform de Pensioenwet dient het bestuur van een pensioenfonds de doelstellingen en beleidsuitgangspunten (waaronder de risicohouding) van het pensioenfonds

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG 2016

VERKORT JAARVERSLAG 2016 VERKORT JAARVERSLAG 2016 2016: wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen van 2016 bij Pensioenfonds TNT Express? U leest het in deze verkorte en vereenvoudigde versie van het jaarverslag. Het volledige

Nadere informatie

Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB. Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016

Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB. Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016 Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016 Agenda Haalbaarheidstoets Inleiding Uitgangspunten Resultaten Stochastische resultaten Pensioenresultaat Risicohouding

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Pon. Jaarverslag 2016

Stichting Pensioenfonds Pon. Jaarverslag 2016 Stichting Pensioenfonds Pon Jaarverslag 2016 Inhoudsopgave VOORWOORD... 5 KERNCIJFERS RINGEN... 6 BESTUURSVERSLAG... 10 1. KARAKTERISTIEKEN VAN HET PENSIOENFONDS... 10 1.1 PROFIEL... 10 1.2 BELEID EN VERANTWOORDING...

Nadere informatie

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Geef pensioen de aandacht die het verdient Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Vijf mythes over pensioen Over pensioenen zijn meerdere mythes in omloop. Het is belangrijk om te weten hoe het wel zit. De

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 WELKOM Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 Agenda Opening Nieuws vanuit het bestuur Hoe staat het fonds ervoor? Pensioen: wat is er gewijzigd en wat betekent dat?

Nadere informatie

Verkort jaarverslag Woord van de voorzitter

Verkort jaarverslag Woord van de voorzitter Verkort jaarverslag 2015 Verkort jaarverslag 2015 In deze verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2015 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart Stand van zaken SVG. 1 van 21

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart Stand van zaken SVG. 1 van 21 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 9 maart 2016 Stand van zaken SVG 1 van 21 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2015 Vooruitblik 2016 Derivaten Vragen 2 van 21 Pensioenfonds

Nadere informatie

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG Huidige stand van zaken nftk drs. Lonneke Thissen AAG juli 2014 1. Huidige stand van zaken nftk Wetsvoorstel naar de Raad van State op 4 april 2014 Gebaseerd op nominaal kader - De komende tijd wordt gekeken

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015 Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Financieel crisisplan 2015 1 Inhoudsopgave 1.1 Inleiding en onderdelen financieel crisisplan... 3 1.1.1 Inleiding... 3 1.1.2 Relatie financieel crisisplan met de doelstelling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Pon. jaarverslag 2013

Stichting Pensioenfonds Pon. jaarverslag 2013 Stichting Pensioenfonds Pon jaarverslag 2013 inhoud 1. Inleiding... 3 2. Activiteiten van het bestuur... 4 3. De cijfers van 2013 - Ring P... 8 3.1 Balans... 8 3.2 Staat van Baten en lasten... 9 3.3 Toelichting...

Nadere informatie

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Dit financieel crisisplan is geschreven in het kader van artikel 145 van de Pensioenwet. Het crisisplan maakt deel uit van de beschrijving van de beheerste en integere

Nadere informatie

Herstelplan ultimo 2016

Herstelplan ultimo 2016 Stichting Pensioenfonds NIBC Herstelplan ultimo 2016 16 juni 2017 - samenvatting (1) - Het Pensioenfonds NIBC (PF NIBC) verkeert sinds 30 juni 2015 in een tekort situatie en daarom dient jaarlijks het

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Pensioen is meer! Onderwerpen van vandaag 23/11/2015. Mijn Pensioen (1) Hoe ziet mijn pensioen eruit?

Mijn Pensioen. Pensioen is meer! Onderwerpen van vandaag 23/11/2015. Mijn Pensioen (1) Hoe ziet mijn pensioen eruit? Mijn Pensioen Pensioen is meer! Oktober / november 2015 Onderwerpen van vandaag Mijn Pensioen (1) Hoe ziet mijn pensioen eruit? Mijn Pensioenfonds (2) Jaarverslag 2014 Hoe is het pensioenfonds georganiseerd?

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

31-jul sep mei mrt nov-14. Maand

31-jul sep mei mrt nov-14. Maand Pagina 1 van 5 Nieuwsbrief SPAN (Laag 2) Financiële positie SPAN De dekkingsgraad van SPAN is in de eerste drie kwartalen van 2015 met 7.7 procentpunten gedaald van 112,7% naar 105,0%. Dit werd onder andere

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

HERSTELPLAN 31 maart 2009

HERSTELPLAN 31 maart 2009 HERSTELPLAN 31 maart 2009 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel Nummer fonds: 07781 Dekkingsgraad per 31 december 2008: 95,6% Status financiële positie (reservetekort, dekkingstekort):

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Windmolenproject Egmond, 2006 1 Deelnemersvergadering 28 september 2006 Agendapunt 4 Kernpunten 2005 Goed jaar, dekkingsgraad van 112,1% naar 117,1% gestegen, ondanks

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 De maandelijkse nominale dekkingsgraad ultimo september is gedaald ten opzichte van eind juni; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

27 september Deelnemersvergadering

27 september Deelnemersvergadering 27 september 2007 Deelnemersvergadering Kernpunten 2006 Goed jaar, dekkingsgraad van 117,1% naar 122,7% Geen herstelplan meer nodig in 2007 Indexatie in 2006 verleend over 2005 van: - 0,63% voor de actieve

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst

Informatiebijeenkomst Stichting Pensioenfonds DHV Informatiebijeenkomst 24 september 2013 2013 Royal HaskoningDHV, All rights reserved Alleen voor intern gebruik Agenda Opening Jaarverslag 2012 Paul Canisius Actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief geven wij u informatie over de financiële situatie en andere belangrijke ontwikkelingen binnen het fonds.

In deze nieuwsbrief geven wij u informatie over de financiële situatie en andere belangrijke ontwikkelingen binnen het fonds. Van het SPAN bestuur In deze nieuwsbrief geven wij u informatie over de financiële situatie en andere belangrijke ontwikkelingen binnen het fonds. Voor alle duidelijkheid: deze nieuwsbrief informeert u

Nadere informatie

Met de hulp van onderhavig document vindt het overleg in de zin van artikel 102a Pw plaats met de sociale partners.

Met de hulp van onderhavig document vindt het overleg in de zin van artikel 102a Pw plaats met de sociale partners. Pensioenfonds ANWB Risicohouding Onderdeel van de doelstellingen en beleidsuitgangspunten van een pensioenfonds is de risicohouding. De risicohouding dient inzicht te geven in de relatie tussen de doelstellingen

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Veel veranderingen in druk pensioenjaar 2015

Veel veranderingen in druk pensioenjaar 2015 Verkort jaarverslag 2015 Elk jaar legt Metro Pensioenfonds in het jaarverslag verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Voor degenen die liever een overzicht willen lezen van de

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2015

Verkort jaarverslag 2015 Verkort jaarverslag 2015 Wat waren in 2015 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2015. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceerde op vrijdag 12 juli 2013 het lang verwachte consultatiedocument over de uitwerking

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over?

Nieuwsbrief. Herstelplan. In dit nummer. oktober 2015. Waar ging het ook alweer over? Nieuwsbrief oktober 2015 Herstelplan In de nieuwsbrieven van juli (over o.a. het nieuwe Financieel ToetsingsKader nftk ) en augustus 2015 (over beleggen) informeerden we u al eerder over de eisen die De

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN 22 september 2016 Beleggingsbeginselen De beleggingsbeginselen van het pensioenfonds zijn de uitgangspunten ten aanzien van beleid en uitvoering,

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1

RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL. Vraag 1 RESULTATEN ENQUÊTE CONSULTATIE NIEUW FTK ACTUARIEEL Vraag 1 Onder het huidige FTK krijgen pensioenfondsen te maken met de zogenaamde beleggings -spagaat: aan de ene kant kan er weinig risico worden genomen

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN

VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN VERKLARING INZAKE DE BELEGGINGSBEGINSELEN SEPTEMBER 2015 1. Introductie 1.1 Inleiding Dit document ( de Verklaring ) beschrijft beknopt de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

stichting pensioenfonds wonen

stichting pensioenfonds wonen stichting pensioenfonds wonen Verkort Jaarverslag 2007 Kerncijfers Aantallen per 31-12 2007 2006 Werkgevers 4.331 4.161 Deelnemers 33.009 31.705 Gewezen deelnemers 70.948 62.860 Gepensioneerden 8.468 7.735

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Deelnemersvergadering 25 september 2014

Deelnemersvergadering 25 september 2014 Deelnemersvergadering 25 september 2014 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Notulen 3. Jaarverslag 2013 4. Beleggingen 2013 en ontwikkelingen (Martijn Euverman) 5. Nieuwe pensioenregelgeving

Nadere informatie

Financieel crisisplan. Voorwoord. Inleiding. 1. Beschrijving financiële crisissituatie

Financieel crisisplan. Voorwoord. Inleiding. 1. Beschrijving financiële crisissituatie Financieel crisisplan November 2016 Voorwoord Voor de periode 1 januari 2014 tot en met 31 december 2018 zijn met de werkgever afspraken gemaakt over een bijstortingsgarantie (en een terugstortingsverplichting

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Bijlage 17 e Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Croda

Bijlage 17 e Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Croda Bijlage 17 e Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Croda Toelichting en aanvullende onderwerpen Indexatie Bij indexatie streeft het bestuur er naar om de pensioenen van de actieve deelnemers te verhogen

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader S&V Reflector De implementatie van het nieuwe Dienen de pensioenfondsen hun Financieel Toetsingskader langlopende swaps te verkopen? Welke keuzes kunt u maken en wie betrekt u daarbij? Een risicomanagement

Nadere informatie

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 25 juni 2015

Welkom namens. Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK. AMSTERDAM, 25 juni 2015 Welkom namens Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK AMSTERDAM, 25 juni 2015 AGENDA 1. Opening en voorstellen leden van het bestuur 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Notulen deelnemersvergadering 26

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2015-1 oktober 2015 t/m 31 december 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 103,7% naar 106,3%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

10. Het Financieel Crisisplan

10. Het Financieel Crisisplan 10. Het Financieel Crisisplan Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien de beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

WOORD VOORAF. Beste deelnemers,

WOORD VOORAF. Beste deelnemers, WOORD VOORAF Beste deelnemers, Voor u ligt de pensioenkrant 2015 van Stichting Pensioenfonds B&S ( het Pensioenfonds ). Hiermee willen wij u informeren over de gebeurtenissen en ontwikkelingen van de afgelopen

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur,

Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds. Geacht bestuur, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht pensioenfondsen Postbus 98 1000 AB Amsterdam 020 524 91 11 www.dnb.nl Onderwerp Sectorbrief - Wijzigingen in de pensioenwet: wat verwacht DNB van uw fonds Handelsregister

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds

Deelnemersbijeenkomsten. Grolsch Pensioenfonds Deelnemersbijeenkomsten Grolsch Pensioenfonds 11 april 2016 Programma Welkom en Pensioen in het kort Eveline Paternotte Organisatie en kerncijfers Han Thoman 10 minuten Financiële positie en fondsbeleid

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Human Resources Identifier Nederland Voorstel CDC pensioenregeling 2017 inclusief risicohouding Presentatie Seminar DNB 28 2010 en DB 30 Blue mei 2013 template 0 Aanleiding Wens werkgever om huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad

Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM. Tweede kwartaal april 2012 t/m 30 juni Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Kwartaalbericht Algemeen Pensioenfonds KLM Tweede kwartaal 2012-1 april 2012 t/m 30 juni 2012 Samenvatting: Lage rente drukt dekkingsgraad Nominale dekkingsgraad is gedaald van 110,0% naar 105,1% Beleggingsrendement

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door het bestuur 1 Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl.

Verkort jaarverslag 2012. 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel. Stichting Pensioenfonds PostNL. Meer weten? www.pensioenpostnl. Verkort jaarverslag 2012 Stichting Pensioenfonds PostNL 2012: Voortzetting koers 2011 en op naar herstel Pensioenfondsen en pensioenen stonden ook in 2012 weer in het middelpunt van de belangstelling.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal juli 2017 t/m 30 september Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal juli 2017 t/m 30 september Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2017-1 juli 2017 t/m 30 september 2017 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 113,6% naar 116,5%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016

2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2016 Den Haag, juli 2016 Samenvatting cijfers per 30 juni 2016 Dekkingsgraad (UFR): 99,0% Beleidsdekkingsgraad: 99,6% Belegd vermogen: 23,3 miljard Rendement 1 e halfjaar 2016:

Nadere informatie

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd

Reservetekort weggewerkt, pensioenen verhoogd Verkort jaarverslag 2013 In dit verkorte jaarverslag 2013 zetten we de hoofdpunten uit het volledige jaarverslag van Metro Pensioenfonds voor u op een rij: we blikken terug op het pensioenjaar 2013 en

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 EERSTE KWARTAAL 2016 KWARTAALVERSLAG EERSTE KWARTAAL 2016 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 31 maart 2016 bedroeg 109,6% Het rendement van 1 januari tot en met 31 maart 2016 bedroeg 5, Het pensioenvermogen per 31

Nadere informatie

FINANCIËLE POSITIE. Deelnemersvergadering 29 november Financiële positie 29 november 2016 Pagina 1

FINANCIËLE POSITIE. Deelnemersvergadering 29 november Financiële positie 29 november 2016 Pagina 1 FINANCIËLE POSITIE Deelnemersvergadering 29 november 2016 Financiële positie 29 november 2016 Pagina 1 SITUATIE T/M 31 DECEMBER 2016 Garantiecontract bij NN: Nationale-Nederlanden (NN) garandeert opgebouwde

Nadere informatie

Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro

Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro Waardeoverdracht van VPTech naar Pensioenfonds Vegro Doel: overdracht van de aanspraken vroegpensioen (OP/PP 61-64 jaar) naar SPGV (pens. > 65 jaar) VPTech: tot 2011 collectieve w.o. / individuele w.o.

Nadere informatie

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 2 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Achtergrond Wet versterking bestuur pensioenfondsen 3. Wet versterking bestuur pensioenfondsen 4. Wijzigingen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2016 t/m 30 juni Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal april 2016 t/m 30 juni Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2016-1 april 2016 t/m 30 juni 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gedaald van 98,1% naar 97,9%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2016 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2016-1 oktober 2016 t/m 31 december 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 98,8% naar 105,7%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016

1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016 Kwartaalbericht 1e kwartaal 2016 Den Haag, 20 april 2016 Samenvatting cijfers per 31 maart 2016 Dekkingsgraad (UFR): 97,7% Beleidsdekkingsgraad: 102,0% Belegd vermogen: 21,9 miljard Rendement 1 e kwartaal

Nadere informatie

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van, tot wijziging van de Regeling Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de invulling van het begrip consistentie

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Datum Betreft Financiële positie pensioenfondsen > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Goed jaar Metro Pensioenfonds, toch geen verhoging pensioenen

Goed jaar Metro Pensioenfonds, toch geen verhoging pensioenen Verkort jaarverslag 2014 In dit verkorte jaarverslag 2014 zetten we de hoofdpunten uit het volledige jaarverslag van Metro Pensioenfonds voor u op een rij: we blikken terug op het pensioenjaar 2014 en

Nadere informatie

reëel financieel toetsingskader (FTK2)

reëel financieel toetsingskader (FTK2) nominaal financieel toetsingskader (FTK1) - bestaande contract - nominale contract - uitkeringsovereenkomst - onderscheid tussen nominale opbouw en indexatie - 2,5% onderdekkingskans maatstaf voor nominale

Nadere informatie

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00%

Grens volledige indexatie 141% 1 114% 115% complex 125% Indexatie 2.53% 0.00% 0.00% 0.00% 0.00% Benchmark pensioenfondsen Inleiding De Vereniging exleaseplan (VeLP) heeft het initiatief genomen om een benchmarkstudy te maken voor de Stichting Pensioenfonds Lease Beheer (SPLB). Het doel van deze benchmark

Nadere informatie

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2016

Jaarvergadering van deelnemers. Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2016 Jaarvergadering van deelnemers Stichting Pensioenfonds NIBC 22 juni 2016 Agenda 1. Opening 2. Mededelingen van de voorzitter 3. Vaststelling notulen jaarvergadering 22 juni 2015 4. Verslag en verantwoording

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2016 t/m 31 maart Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal januari 2016 t/m 31 maart Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2016-1 januari 2016 t/m 31 maart 2016 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gedaald van 106,3% naar 98,1%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie