De schoolleider aan de macht?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De schoolleider aan de macht?"

Transcriptie

1 De schoolleider aan de macht? Carla Schouten Een inleiding in leiding voor Corrie. De school waar Corrie werkt is één van de mooiste ROC s van Nederland. Het heeft prachtige gebouwen, een sterke financiële positie, veel mooie, goede mbo-opleidingen en een duidelijke, hiërarchische organisatiestructuur. Corrie laat zich daarin zien als een daadkrachtig, vakkundig medewerker met een grote liefde voor onderwijs. Corrie krijgt de ruimte om zich te ontwikkelen tot schoolleider. Corrie zag het daarom als een logische volgende stap. Een baan als opleidingsmanager toen er een vacature was. Ze ging op gesprek bij de sollicitatiecommissie. Tot haar teleurstelling bleek ze niet de leider die de sollicitatiecommissie zocht. Er werd gezocht naar een powermanager, een manager die krachtig leiding geeft, geen twijfel kent en vooral naar effect kijkt. Iemand die zijn of haar macht inzet in de sturing van onderwijsprocessen. Corrie haar bescheiden houding, haar grote aandacht voor het primaire onderwijs proces en dienende manier van leiding geven waren niet de kenmerken die in de nieuwe opleidingsmanager werden gezocht. Is er wel plaats voor het type leiderschap van Corrie in de politiek ambtelijk, hiërarchische organisatie waar macht en belangen een grote rol spelen? De machtige schoolleider in de vorming van het ROC Hoe ziet de machtige leider die gezocht wordt door de sollicitatiecommissie er dan uit? Daarvoor ga ik eerst even terug in de geschiedenis van het ROC. Het mooie ROC waar Corrie werkt is groot en sterk geworden door het bijeenbrengen van veel verschillende soorten organisaties van onderwijs in een samenwerkingsverband. Bij dit ROC is deze samenvoeging van de verschillende vakopleidingen goed geslaagd door middel van het creëren van een politieke, hiërarchische organisatiestructuur. In de gezag- en werkverhoudingen is een gelaagdheid gecreëerd waar veel (verticale) procedures en regels zijn ontstaan. Deze regels en procedures zorgen ervoor dat de onderwijsprocessen 44

2 goed worden gecontroleerd, dat er centrale aansturing mogelijk is en dat de takenverdeling voor ieder duidelijk is. Er is in dit proces een bepaalde zienswijze ontstaan, een draaiboek gemaakt, een bepaalde manier van handelen gecreëerd waar niet meer van los gekomen kan worden. De visie op de wereld versterkt de wens naar meer van hetzelfde. Deze manier van sturing gebeurt in dit ROC al jaren zo en zo is het goed. Op deze manier wordt alles onder controle gehouden en andere denkwijzen worden daarin niet toegelaten. Vertrouwen is een ingewikkeld fenomeen en angst brengt achterdocht. Om door te groeien tot opleidingsmanager in een dergelijk hiërarchisch, politiek, ambtelijk ROC zal Corrie zich moeten ontwikkelen tot een machtige leider. Wat laat Corrie hierin zien? Zij zal alles goed onder controle moeten houden en vooral niet laten zien dat ze soms twijfels heeft. Ze zal de conflicten moeten winnen, ongeacht wie de tegenpartij is. Dit doet zij door haar tegenstanders uit te putten met rationaliteit of door een complex probleem op te splitsen. Negatieve gevoelens worden door haar onderdrukt. Die kunnen er namelijk op duiden dat Corrie als leider de controle kwijt is. Misschien is zij wel onbekwaam. Ze is rationeel, dus goed opgeleid. Kan deze machtige schoolleider wel zorgen voor de gewenste onderwijs - ont wikkeling? Er zijn in de 21 e eeuw nogal wat ontwikkelingen en nieuwe denkwijzen waardoor het onderwijs staat voor een aantal uitdagingen. We zien een verschuiving waarin het leren van jongeren veel meer plaatsvindt in authentieke leer- en beroepssituaties. Jongeren leren van en met elkaar en zijn zelf eigenaar van de leerprocessen en leerresultaten. In het mbo-onderwijs zien we dit in de uitvoering van competentie gericht onderwijs. Belangrijk hierbij is een uit dagend, praktijkgericht en veilig leerklimaat voor jongeren. Docenten hebben hierin een nieuwe rol. Waren zij voorheen diegene die be paalden wat en hoe er bij de leerlingen geleerd werd, nu moeten zij zorgen voor communicatie over en weer met hun leerlingen en vragen we ze te zorgen voor een uitdagende leeromgeving. Een omgeving waarin de leerling in dialoog met anderen (docenten, studiegenoten en vakdeskundigen vanuit het beroepenveld) reflecteert op de eigen ervaringen en betekenissen. Het werkelijk betekenis 45

3 geven aan die ervaringen, het daadwerkelijke leren, doet de leerling zelf. Dit kan niet door de docenten of wie dan ook worden opgelegd. De docent zal een andere positie moeten kiezen. Niet meer in de hiërarchie boven de leerlingen maar veel meer coachend naast de leerlingen. Dit is een moeilijke opgave. Om dit te verwezenlijken zullen docenten moeten openstaan om in die nieuwe rol te leren. Die nieuwe rol kunnen ze alleen vervullen als ze durven afstappen van hun vaste overtuigingen. Als ze zelf openstaan voor leren. Dit kan alleen in een omgeving waarin deze docenten het vertrouwen en de ruimte krijgen om fouten te mogen maken. Dit vraagt om nieuw leiderschap. Een leider die zichzelf als instrument van leren en veranderen kan inzetten. Een leider die een lerende attitude laat zien en die kan uitstijgen boven zijn eigen persoonlijke, basale behoeften. Een leider die doet wat hij zegt, die is bevlogen door een ideaal en anderen daarin kan inspireren. Een meer geloofwaardige en dienende leider. Corrie is zo n leider. Waarom is er dan geen plaats voor het dienend leiderschap in de hiërarchisch, ambtelijk politieke organisatie? Het genoemde ROC is groot en sterk geworden door te werken met machtige leiders. Deze leiders hebben daar nog steeds de touwtjes in handen. De organisatie wordt al vele jaren top-down gestuurd vanuit de macht. De leiders die dit ROC heeft gebracht waar deze nu staat, zien zichzelf als de mensen die de organisatie in deze moeilijke tijd van onderwijskundige veranderingen de weg wijzen. Hierin verkondigen zij luid en duidelijk hun mening. De vernieuwingen worden in regels en procedures vastgelegd. De boodschap die door deze leiders wordt uitgedragen is voor iedereen duidelijk en het effect direct meetbaar en zichtbaar. De softe beweging waarin gesproken wordt over wederzijdse afhankelijkheid, waardering, vertrouwen, empowerment en partnership is voor deze leiders veel te vaag. Deze taal spreken en begrijpen zij niet. Daarnaast geeft het de macht aan de docenten en hiermee zijn deze managers bang de controle te verliezen. Echter, als de bestaande zienswijze in stand wordt gehouden in dit ROC gaat het voorbij aan de sterk veranderende onderwijsomgeving. In de huidige veranderende onderwijswereld kun je geen regels opstellen en verwachten dat docenten die volgen. Docenten zijn zelf te onafhankelijk en te trots om de regels 46

4 te volgen. Ze kunnen voor zichzelf denken. Vertellen wat ze moeten doen gaat hier niet werken. De gevraagde onderwijskundige veranderingen zijn zeer complex en vragen om nieuwe inzichten, om co-creatie van kennis. Om dit te kunnen bereiken is een nieuwe omgeving nodig. Deze kenmerkt zich door wederzijds invloed nemen en geven, er moet ruimte zijn om te kunnen leren. Nieuwe waarden over onderwijs in de 21 e eeuw kunnen niet door de leiders worden opgelegd aan de mensen die het moeten doen, de docenten. Ook hier geldt namelijk dat docenten alleen zélf betekenis kunnen geven aan de nieuwe manieren van leren. Zoals docenten dit niet kunnen opleggen aan hun leerlingen en hun macht in het klaslokaal moeten opgeven, zo kan de onderwijskundige vernieuwing ook niet worden opgelegd door de leider aan de docenten. De communicatie over en weer tussen docenten en leidinggevenden hierin is cruciaal. Er moet ruimte zijn om te durven leren. Uitwisseling, interactie en reflectie zijn daarbij van het grootste belang. Dit kan alleen in een omgeving waarin vertrouwen en veiligheid heerst. Deze genoemde politiek, hiërarchische schoolorganisatie kan de huidige onderwijskundige vernieuwingen veel beter aansturen als er naast de huidige, machtige leiders ook dienend leiders aan de macht komen. Door di ver siteit, verschillende perspectieven en zienswijzen in te brengen in het managementteam kunnen de totaal verschillende leiders elkaar aanvullen en dan kan het bestaande draaiboek aangepast worden aan de noodzakelijk onderwijskundige ontwikkelingen. Het team van bestuurders in deze organisatie zou meer moeten bestaan uit mensen met verschillende achtergronden en verschillende leiderschapsstijlen. Om dit te kunnen bereiken zullen de dienende leiders zich op cruciale momenten moeten laten zien en horen. Zij zullen hun missie duidelijk moeten verwoorden bij de huidige leiders. De tijd is er rijp voor. Er is in het onderwijs juist nu een grote behoefte aan leiders die vooral oprecht, eerlijk, authentiek, bedachtzaam en empathisch zijn. Leiders waar de docenten respect voor hebben, die inspirerend zijn door wie ze zijn, die bevlogen zijn door een ideaal. En hoe gaat Corrie nu verder? De teleurstelling voor de afwijzing van haar sollicitatie als opleidingsmanager maakt plaats voor een nieuw inzicht. In de schoolorganisatie waarin Corrie werkt is een grote behoefte aan haar stijl van leidinggeven maar de huidige 47

5 leiders kunnen en durven deze stap nog niet te maken. Zij zijn bang daarmee de macht te verliezen. De monocultuur zoekt naar meer van hetzelfde. Corrie zal haar bevlogenheid en missie daarom luid en duidelijk moeten uitspreken in een taal die de huidige leiders in de organisatie verstaan. Ze zal het politieke spel daarin moeten meespelen en haar bescheidenheid, die zo past bij haar dienend leiderschap, hierin moeten laten varen. Conclusie In een schoolorganisatie waar macht, hiërarchie en status belangrijke onderwerpen zijn, verstaat men de taal van het dienend leiderschap niet. Dienend leiderschap is een leiderschapsstijl waarin dienstbaarheid aan medewerkers, leerlingen en de organisatie centraal staat. Dit type leiderschap is gebaseerd op bewustwording, zingeving, groei en ontwikkeling van medewerkers. Toch is juist in deze tijd van onderwijskundige veranderingen in deze organisaties een grote behoefte aan dienend leiderschap naast de huidige, sturende, machtige leiders. Dit om in de huidige, ontstane politieke, hiërarchische cultuur de noodzakelijke balans in leiderschap terug te krijgen. Docenten laten zich namelijk niet sturen door het opleggen van regels. Zij laten zich wel leiden door inspirerende personen met een passie voor onderwijs die zich niet laten leiden door egocentrische motieven. Een dienend leider niet soft. Hij doet wat nodig is in het belang van de school, de docenten en leerlingen. Een goed ontwikkelde dienend leider is qua persoon goed in balans. Hij handelt niet vanuit zijn eigen ego maar vanuit zijn passie en zijn drive om een betere (onderwijs)wereld te maken. Literatuur: Keith, K. (2009), Servant Leadership een goede zaak, Utrecht: Uitgeverij Ten Have. Weggeman, M. (2008), Leiding geven aan professionals, niet doen!, Schiedam: Scriptum. Nuijten, I (2009), Servant Leadership, Paradox or Diamond in the Rough? Riksmenspoel, M. (2004), Persoonlijk leiderschap als basis voor dienend leiderschap, gevonden op 17 januari 2011 op Willemsen, B. en Drop, B (2007), Het leidend principe: balanceren tussen geweldigheid en geloofwaardigheid, Colofon (IN)katern nummer 1, gevonden op 27 januari 2011 op 48

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF ONDERWIJS VAN MORGEN Op weg naar 2020 Dit is het verhaal van de NUOVO scholengroep. Verantwoordelijk voor voortgezet onderwijs aan ruim 5.000 leerlingen in de stad Utrecht. Tien openbare scholen bieden samen een breed aanbod:

Nadere informatie

Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan

Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan Inleiding Interim-managers worden gevraagd bij multidisciplinaire organisatievraagstukken

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

Principe 6: Ruimte geven

Principe 6: Ruimte geven Principe 6: Ruimte geven De excellente schoolleider 3 november 2016 Ontwikkelen vanuit de bron Alex de Bruijn Gelukkig getrouwd en 6 mooie kinderen 15 jaar voor allerlei basisschoolgroepen 18 jaar in leidinggevende

Nadere informatie

B².DNA Strategische GedragsVerbetering. Visie op Leiderschap. www.b2dna.nl

B².DNA Strategische GedragsVerbetering. Visie op Leiderschap. www.b2dna.nl Visie op Leiderschap Leiderschapsvisie? Kortweg: een visie is wat er over 1 tot twee jaar moet staan, hoe dat functioneert en voelt. En: jouw visie op leiderschap is de toetssteen en de leidraad voor de

Nadere informatie

Leiderschap en leiderschapsstijlen. Bestaat Leiderschapsstijl? Definitie. Voorkeursgedrag dat overheerst in verschillende situaties

Leiderschap en leiderschapsstijlen. Bestaat Leiderschapsstijl? Definitie. Voorkeursgedrag dat overheerst in verschillende situaties Leiderschap en leiderschapsstijlen Eigen stijl van leidinggeven. Is van grote invloed op de cultuur van de school. Van invloed op primaire-, sturings en sociale proces Welke stijl kiest u? Bestaat Leiderschapsstijl?

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

De obsessieve leider

De obsessieve leider De obsessieve leider De obsessieve leider organiseert alles volgens precieze, strakke regels. Deze leider is nadrukkelijk aanwezig, controleert en regelt. In een chaotische organisatie heeft men zeker

Nadere informatie

Programma Authentiek Leiderschap, een challenge

Programma Authentiek Leiderschap, een challenge Programma Authentiek Leiderschap, een challenge Deze opleidingsreeks is een initiatief van Circle of Police Leadership Meer informatie over CPL is te vinden op www.cplbelgium.be Deel 1 (halve dag) Inleiding

Nadere informatie

VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN

VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN BETREFT: VISIE OP LEIDERSCHAP VAN DE HG Waarom een HG visie op leiderschap? Binnen de HG ontbreekt tot nu toe een expliciete visie op leiderschap terwijl

Nadere informatie

Profielschets directeur

Profielschets directeur Profielschets directeur Gevraagd wordt een directeur die: richting kan geven aan het onderwijsproces van De Trieme, gebaseerd op kernwaarden, missie en onderwijskundige visie; een eigen doorleefde onderwijsvisie

Nadere informatie

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen!

Petra Portengen BV. 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! Petra Portengen BV 7 fasen van Ont-wikkeling Transformatieproces Anders kijken, anders denken, anders zijn en anders doen! 'Life is not about waiting for the storms to pass... It's about learning how to

Nadere informatie

Handleiding bij het invullen

Handleiding bij het invullen O L A 4243 North Sherry Drive Marion, IN 46952 jlaub@indwes.edu (765) 677-2520 Organizational Leadership Assessment Beoordeling van Leiderschap in Organisaties Handleiding bij het invullen Het doel van

Nadere informatie

Profiel & Selectieprocedure. Directeur-bestuurder Stellingwerf College

Profiel & Selectieprocedure. Directeur-bestuurder Stellingwerf College Profiel & Selectieprocedure Directeur-bestuurder Stellingwerf College juni 2016 Onze school Het Stellingwerf College, een openbare school voor vmbo, mavo, havo, vwo en verrijkt en versneld vwo in Oosterwolde

Nadere informatie

PRINCE in Praktijk sessie: PRINCE2 en gedrag?

PRINCE in Praktijk sessie: PRINCE2 en gedrag? PRINCE in Praktijk sessie: PRINCE2 en gedrag? PUG, 18 maart, Zoetermeer Ron Seegers Machtsbronnen 2 Succesfactoren in een project Wat zijn dus de kritische gebeurtenissen in een project? Start Up Betrekken

Nadere informatie

Profielschets directeur De Tarissing

Profielschets directeur De Tarissing Gevraagd wordt een directeur die: richting kan geven aan het onderwijsproces van de gehele school, gebaseerd op kernwaarden, missie en onderwijskundige visie; een duidelijke visie op onderwijs heeft, die

Nadere informatie

7 eigenschappen effectief leiderschap

7 eigenschappen effectief leiderschap 7 eigenschappen effectief leiderschap Onderwerpen Achtergrond Doel van de training 7 eigenschappen effectief leiderschap Kennis aanreiken eigenschap 1-7 Samenvatting Opdracht persoonlijk leiderschap Algemeen

Nadere informatie

Training Leiderschap. Nederland

Training Leiderschap. Nederland Training Leiderschap Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek

Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek Inge Andersen Hogeschool Utrecht Seminarium voor Orthopedagogiek Wat verstaan we daaronder? SOK-congres 2 december 2016 1 De ruimte die mensen hebben om alleen of samen met anderen invloed uit te oefenen

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap

Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Bevlogenheid het resultaat van leiderschap Hans Aerts Werken is leuk, het is zinvol. Het leidt tot enthousiasme en geluk. Ook hoor je vaak dat werken structuur en houvast biedt in je leven. Werken is niet

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Leiderschapskenmerken: Ik als leider / manager? Vragen: Kies het antwoord dat het meest bij je past.

Leiderschapskenmerken: Ik als leider / manager? Vragen: Kies het antwoord dat het meest bij je past. Leiderschapskenmerken: Ik als leider / manager? Vragen: Kies het antwoord dat het meest bij je past. Vraag 1. Mijn kernwaarde als manager: A. Samen werken B. Empathie (inleven in de ander) C Duidelijkheid

Nadere informatie

Competenties Schoolleider. Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit

Competenties Schoolleider. Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit Competenties Schoolleider Voor ieder kind het beste bereiken met passie, plezier en professionaliteit SOPOH Competenties schoolleiding 1 Inleiding: Voor het benoemen van de competenties voor de functionerings-/

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

In het oog van de orkaan. School voor Politie Leiderschap

In het oog van de orkaan. School voor Politie Leiderschap In het oog van de orkaan School voor Politie Leiderschap Inleiding Essenties van het leiderschapsprogramma In het oog van de orkaan De titel van het programma verwijst naar de hevige turbulentie, als gevolg

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

Open training Leadership Basics

Open training Leadership Basics Open training Leadership Basics 2 Open training Leadership Basics Wat is leiderschap? Leiderschap draait rond het interpersoonlijke contact dat je als leider hebt met je medewerkers waarbij je: werkt vanuit

Nadere informatie

Gelukkig Werken & Gelukkig Leidinggeven. Erwin Klappe & Onno Hamburger

Gelukkig Werken & Gelukkig Leidinggeven. Erwin Klappe & Onno Hamburger Gelukkig Werken & Gelukkig Leidinggeven Erwin Klappe & Onno Hamburger Wie zijn wij? Erwin Klappe Klappe Training Trainer, coach & oprichter Onno Hamburger Gelukkig Werken Nederland Senior trainer, coach

Nadere informatie

Persoonlijk Leiderschap in het Onderwijs. "Van reactief naar creatief"

Persoonlijk Leiderschap in het Onderwijs. Van reactief naar creatief Persoonlijk Leiderschap in het Onderwijs "Van reactief naar creatief" In veel scholen is het klassiek hiërarchisch leiderschap niet langer toereikend. De veranderingen in de maatschappij en daarmee ook

Nadere informatie

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap

Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Van de macht van management naar de kracht van leiderschap Inez Sales Juni 2011 INHOUDSOPGAVE Leiderschap... 3 1. Leiderschap en management... 4 2. Leiderschapstijl ten behoeve van de klant... 5 3. Leiderschapstijl

Nadere informatie

PLICHT EN VERPLICHTING. De weg van oude patronen of

PLICHT EN VERPLICHTING. De weg van oude patronen of PLICHT EN VERPLICHTING De weg van oude patronen of HYPOTHESE Het uitgangspunt van esoterische psychologie/filosofie is dat alles, dus zowel de ziel als de vaste vorm (het fysieke lichaam), energie is.

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

Leiderschap bij verandering

Leiderschap bij verandering Leiderschap bij verandering Boek: John P. Kotter, 1998 ISBN-13: 9789052612317 ISBN-10: 9052612315 Samenvatting: Involve Inhoudsopgave Algemeen...2 De drijvende kracht achter geslaagde verandering...2 Stap

Nadere informatie

Coöperatie verbindend leiden

Coöperatie verbindend leiden Coöperatie verbindend leiden Document ter oprichting Versie 01-01-2016 Visie De verhouding van burgers tot de overheid, van werknemers tot hun werkgevers en van het individu ten opzichte van het collectief

Nadere informatie

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1)

Veranderen is een noodzaak, verbeteren is een keuze (1) (1) Inspirerend leiderschap van bestuurders en directeuren vraagt om meer aandacht voor hun verander- en verbetercapaciteit. In dit eerste deel (van twee) staat een belangrijke component hiervan centraal:

Nadere informatie

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN VERETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN Rob ertels 1 SITUATIE Leidinggeven aan verandering - of beter gezegd: continue verbetering - vraagt van de manager van vandaag het vermogen om zowel krachtig te sturen op

Nadere informatie

Les 1. Inleiding effectief leiderschap

Les 1. Inleiding effectief leiderschap Inleiding Leiderschap is de goede dingen doen, management is de dingen goed doen. P. Drucker Hartelijk welkom bij het 1op1 programma Effectief Leiderschap. Zoals de titel van het programma al suggereert,

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Inhoud. Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11

Inhoud. Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11 Inhoud Vechten voor wie je bent! Illustratie van een docent 11 Leidinggevende wie ben je? Inleiding op het centrale thema 13 Dolf van den Berg, namens alle auteurs en andere betrokkenen Wie is het die

Nadere informatie

Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen

Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen Interactumlectoraat Kantelende kennis integrale vernieuwing van basisscholen en opleidingen Studiedag 12 oktober 2005 Opleidingsconferentie, najaar 2004 Terugkoppeling naar Kantelende Kennis Organisatiestructuur

Nadere informatie

Samen leren in een professionele leergemeenschap

Samen leren in een professionele leergemeenschap Samen leren in een professionele leergemeenschap De Onderwijsinspectie heeft in de Staat van de leraar 2013-2014 (Inspectie van het Onderwijs, 2015) de visie op de kwaliteit van het onderwijs beschreven.

Nadere informatie

Piter Jelles Strategisch Perspectief

Piter Jelles Strategisch Perspectief Piter Jelles Strategisch Perspectief Strategisch Perspectief Inhoudsopgave Vooraf 05 Piter Jelles Onze missie 07 Onze ambities 07 Kernthema s Verbinden 09 Verbeteren 15 Vernieuwen 19 Ten slotte 23 02 03

Nadere informatie

Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Speelruimte Energie Trots

Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Speelruimte Energie Trots Hoe wij uw organisatie verjongen! Anders Denken Anders Doen. Over Vitalavie Waarom de reis. Verleden Heden Top Down Bottom up 60% deelname 100% deelname Deelnemer Eigenaar Bedenker Creator Mismatch Match

Nadere informatie

Directeur-bestuurder Villa Primair Huizen

Directeur-bestuurder Villa Primair Huizen Organisatie- en functieprofiel Directeur-bestuurder Villa Primair Huizen Sollicitatieprocedure Informatie: neem contact op met Jan de Boom, tel. 06-11 00 65 53. Sollicitatie: We roepen u op om z.s.m. uw

Nadere informatie

COACHING IS VOOR IEDEREEN

COACHING IS VOOR IEDEREEN COACHING IS VOOR IEDEREEN over kracht, wijsheid, lenigheid en charme doelen inzicht in coaching ervaring met coachingsvaardigheid goesting naar meer actie reflectie- informatie 1 Structuur 1. vingeroefening

Nadere informatie

Management training met de LIFO - methode

Management training met de LIFO - methode Management training met de LIFO - methode Zichtbare resultaten bij Carrefour Philip Verhelle Marijke Theunis Onze samenwerking Philip Verhelle, Carrefour Talent Development Senior Management Training specialist

Nadere informatie

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS DE TWINTIGER leeftijd < 30 jaar De twintiger stapt het volle leven binnen, vaak met hoge verwachtingen. Het leven ligt voor hem. Is zijn beroepsidentiteit nog aan het ontwikkelen. De concrete werkpraktijk

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling: Welk leiderschap is er nodig, en hoe krijg je dat?

Leiderschapsontwikkeling: Welk leiderschap is er nodig, en hoe krijg je dat? Leiderschapsontwikkeling: 11 Welk leiderschap is er nodig, en hoe krijg je dat? Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde NVP leiderschapscongres 31 oktober, 2013 Welkom! 2 3 vragen staan

Nadere informatie

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende

Academie voor Talent en Leiderschap Veiligheidsregio s. Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leiderschapsprofiel strategisch leidinggevende Leidinggevende*: er zijn 6 hoofdrollen geïdentificeerd voor de leidinggevende en 3 niveaus van leiderschap, te weten strategisch, tactisch en operationeel.

Nadere informatie

Opleiding Chief Happiness Officer

Opleiding Chief Happiness Officer WWW.HEART4HAPPINESS.NL ti Opleiding Chief Happiness Officer Geluk als bijzondere positie op werk! Dirk Jan Verheijen & Sheila Neijman 2015-2016 Geluk is een 'levenskunst' I N F O @ H E A R T 4 H A P P

Nadere informatie

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O

Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019. Stichting H 3 O Voldoende is niet goed genoeg.. Strategisch beleidsplan 2015/2019 Stichting H 3 O 1 Bijzonder Wat is het bijzondere van H 3 O? Waarin onderscheidt H 3 O zich, wat maakt het verschil? En wat wil H 3 O waarmaken?

Nadere informatie

School- en functieprofiel conrector HAVO / VWO GSR vestiging Rotterdam. Oktober 2015

School- en functieprofiel conrector HAVO / VWO GSR vestiging Rotterdam. Oktober 2015 School- en functieprofiel conrector HAVO / VWO GSR vestiging Rotterdam Oktober 2015 1. Informatie over de GSR Algemene informatie De Gereformeerde Scholengemeenschap Randstad is een brede scholengemeenschap

Nadere informatie

Heemstede slaat z n vleugels uit

Heemstede slaat z n vleugels uit Heemstede slaat z n vleugels uit 36 Een volksoproer heeft ervoor gezorgd dat het ambtelijk apparaat van de gemeente Heemstede nu geldt als een lichtend voorbeeld van Het Nieuwe Werken. Bouwplannen voor

Nadere informatie

adviseren vanuit je kern

adviseren vanuit je kern adviseren vanuit je kern De wereld wordt er niet beter van, de werkomgeving wordt er niet ideaal van, maar je leert te roeien met de riemen die je hebt, te accepteren wat de kwaliteiten zijn waar je mee

Nadere informatie

Leergang 9: Leiderschap

Leergang 9: Leiderschap Leergang 9: Leiderschap STUDENTENHANDLEIDING Competenties Deze leergang draagt bij aan vier basiscompetenties: in relatie staan tot de omgeving (2), vormgeven aan organisatiekenmerken vanuit een onderwijskundige

Nadere informatie

LEIDERSCHAP CULT OF CULTUUR? Leadership Cult of Culture?

LEIDERSCHAP CULT OF CULTUUR? Leadership Cult of Culture? LEIDERSCHAP CULT OF CULTUUR? Leadership Cult of Culture? Het is tijd om je leiderschap onder de loupe te nemen. Hoe goed rust je andere leiders toe en hoe goed machtig je andere leiders? Dit is het eerste

Nadere informatie

Uitwerkingen van Brainpower sessies

Uitwerkingen van Brainpower sessies Hieronder zijn de resultaten van de Brainpower ingeklonken weergegeven. We zijn zo dicht mogelijk gebleven bij de geschreven teksten, maar hebben de tweedeling leraar/directeur weggelaten. Het is voor

Nadere informatie

Vertrouwen centraal in de coachingsaanpak

Vertrouwen centraal in de coachingsaanpak Vertrouwen centraal in de coachingsaanpak De coaching van Hoofden Zorg en Dienstverlening (HZD s) krijgt binnen een organisatie vorm in een persoonlijk coachingtraject met gesprekken op basis van eigen

Nadere informatie

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren

Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Vastgesteld november 2013. Visie op Leren Inhoudsopgave SAMENVATTING... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2 Doel... 4 2. VISIE OP LEREN EN ONTWIKKELEN... 6 2.1 De relatie tussen leeractiviteiten

Nadere informatie

De essentie van het leven

De essentie van het leven De essentie van het leven Eerste druk, 2014 2014 Lucien M. Verkooijen Coverbeeld: schilderij Mystieke reis ei tempera op board door Lia Vonk Fotografie: Fred van Welie Correctors: Elly van de Vlugt, José

Nadere informatie

Samen werken, samen ontwikkelen

Samen werken, samen ontwikkelen Samen werken, samen ontwikkelen Strategisch beleid ROOBOL 2015-2019 Willem Wouda/ Reiny Kas Siderius SAMENVATTING Het strategisch beleidsplan 2015-2019 bevat de missie en visie van Stichting ROOBOL. De

Nadere informatie

Elde College Sectordirecteur (t)vwo/havo Elde College Schijndel

Elde College Sectordirecteur (t)vwo/havo Elde College Schijndel School- en functieprofiel Elde College Sectordirecteur (t)vwo/havo Elde College Schijndel (S14 CAO-VO) Versie 17/10/2014 Sollicitatieprocedure Informatie: Neem contact op met Ernie Baelde, tel. 06-12 58

Nadere informatie

MASTER DEVELOPMENT Master Development Meesterschap in Vakmanschap

MASTER DEVELOPMENT Master Development Meesterschap in Vakmanschap Meesterschap in Vakmanschap De Galan Groep Rutgers van Rozenburglaan 2, 3744 MC Baarn Tel.: 035 69 48 000, Fax.: 035 69 48 200 E-mail: office@galangroep.nl 1 Herwaardering van het meesterschap in moderne

Nadere informatie

Trainingen. Leiderschapstraining Inspirerend leiderschap Gedragsinzichtgevende training Reflect Intervisie

Trainingen. Leiderschapstraining Inspirerend leiderschap Gedragsinzichtgevende training Reflect Intervisie Trainingen Wij bieden diverse trainingsmogelijkheden op organisatieniveau, directieniveau (M-T s), hoger en middenkader en op teamniveau. Alle trainingen worden zowel op basis van open inschrijving als

Nadere informatie

Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria:

Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria: Toelating en selectie Selectiecriteria Elke afstudeerrichting hanteert bij de selectie de volgende concrete criteria: Regie Documentaire Weet in een door de student zelf gemaakte film al basaal te boeien

Nadere informatie

Profielschets. Afdelingsleider

Profielschets. Afdelingsleider Profielschets Afdelingsleider Krimpenerwaard College in Krimpen aan den IJssel, 2016 Profielschets Afdelingsleider (LD) Krimpenerwaard College Afdelingsleider mavo en afdelingsleider havo. Per vacante

Nadere informatie

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Rapportage Dienend Leiderschap bij het KCC Gemeente

Rapportage Dienend Leiderschap bij het KCC Gemeente Rapportage Dienend Leiderschap bij het KCC Gemeente 1 Dienend Leiderschap en het klantcontactcentrum Dienend leiderschap is een onmisbare competentie voor leidinggevenden bij een klantcontactcentrum. Uit

Nadere informatie

Aanbevelingen voor scholen. Visie. Onderwijs

Aanbevelingen voor scholen. Visie. Onderwijs Aanbevelingen voor scholen, ouders en andere betrokkenen, om inclusief onderwijs mogelijk te maken. Uit de ervaringen van ouders, scholen en hun netwerk in het project Van hinderpaal naar mijlpaal (2012-2014)

Nadere informatie

Onderwijs vraagt leiderschap. Samenvatting

Onderwijs vraagt leiderschap. Samenvatting Onderwijs vraagt leiderschap Samenvatting sdfasdfdsds Bron: www.onderwijsvraagtleiderschap.nl Op deze site zijn onder andere quickscans te vinden die kunnen bijdragen aan reflectie op je eigen functioneren

Nadere informatie

Lerend organiseren en veranderen

Lerend organiseren en veranderen Lerend organiseren en veranderen Hoe zet je je team in zijn kracht? 5 november 2015 - CNV Schoolleiders 1 Opleiden en professionaliseren van schoolleiders G.P.M. (Peter) Snijders MEL Consultant/trainer

Nadere informatie

inverbandmet een voorbeeld van een procesonderdeel

inverbandmet een voorbeeld van een procesonderdeel Leiderschapsprofiel Bij leiderschapstrajecten werk ik onder andere graag met de visie van Robert E. Quinn; Het concurrerende waarden model. Of het er nu om gaat je persoonlijk leiderschap te onderzoeken

Nadere informatie

EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN

EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN EENVOUDIGE LEIDERSCHAPSLESSEN VOOR MEER WELBEVINDEN EN BETROKKENHEID IN JE TEAM Lambert van der Ven & Job Christians Februari 2016 Onderwijs Maak Je Samen Alles wat verrukkelijk is, is even moeilijk als

Nadere informatie

Functieprofiel. Rector-Bestuurder. St. Nicolaaslyceum

Functieprofiel. Rector-Bestuurder. St. Nicolaaslyceum Functieprofiel St. Nicolaaslyceum Inhoudsopgave 1. De Stichting VO Amsterdam-Zuid 2. Het St. Nicolaaslyceum De organisatie De missie De schoolleiding en het managementteam 3. De functie Taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben?

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? Inhoud Voorwoord 4 Leeswijzer 6 Inleiding 8 1. Focus op leren: een helder en overtuigend doel 13 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? 29 3. Wat

Nadere informatie

Leiderschap in een cultuur van verandering. Dr. Michael Fullan, emeritus professor van het Ontario Institute for Studies in Education

Leiderschap in een cultuur van verandering. Dr. Michael Fullan, emeritus professor van het Ontario Institute for Studies in Education Leiding geven aan verandering = balanceren op de rand van chaos Uitgangspunten van Michael Fullan: We leven in een snel veranderende wereld De grote problemen van onze tijd zijn complex en staan bol van

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Servant Leadership Practitioner

Servant Leadership Practitioner Servant Leadership Practitioner Een 10-daagse training Servant Leadership voor leidinggevenden en professionals in dienstverlenende organisaties en beroepen Postbus 4 2060 AA Bloemendaal info@nivsl.nl

Nadere informatie

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008

PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 PROFIELSCHETS BURGEMEESTER ROTTERDAM concept juni 2008 Deze profielschets is tot stand gekomen nadat de gemeenteraad uitgebreid heeft ingezet op het horen van meningen over het gewenste profiel van de

Nadere informatie

De paradox van de burger als uitgangspunt

De paradox van de burger als uitgangspunt GEMEENTE WINTERSWIJK De paradox van de burger als uitgangspunt De dialoog als methodiek Rhea M. Vincent 1-11-2013 In het nieuwe zorgstelsel staat de vraag van de burger centraal. De professional en de

Nadere informatie

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen

Visie. Kopschuif Een frisse kijk op professionalisering. Internationalisering. Kopschuif Arteveldehogeschool 14/05/2013. Soorten veranderingen Een frisse kijk op professionalisering Visie Internationalisering Comenius Individueel of collectief? Individueel = collectief Professionalisering Individueel collectief POP functioneringsgesprekken Oranisatiedoelen

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN RECIPE FOR DISASTER

HET NIEUWE WERKEN RECIPE FOR DISASTER hugo.der.kinderen@pandora.be HET NIEUWE WERKEN RECIPE FOR DISASTER www.overhetnieuwewerken.be Unfold your potential MAATSCHAPPELIJKE FUNCTIES VAN WERK 1. Een persoon de kans geven zijn mogelijkheden te

Nadere informatie

Eéndaagse training. Het Moedige Gesprek. in gesprek met jezelf en de ander

Eéndaagse training. Het Moedige Gesprek. in gesprek met jezelf en de ander Eéndaagse training Het Moedige Gesprek in gesprek met jezelf en de ander De LTC training 'Het Moedige Gesprek' is een verdiepende training in het gesprek met jezelf en de ander. Een niveau verder in aanspreken,

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015 MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN Ruysdael onderzoek 2015 Succes maak je samen Ruysdael is gespecialiseerd in innovatie van mens en organisatie. Vanuit de overtuiging dat je samen duurzame meerwaarde creëert.

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

De Nieuwe Bestuurstafel Burgemeesters. Bijeenkomst 2 (in een serie van 3) Samenvatting. Maandag 28 november Kasteel de Hooge Vuursche, Baarn

De Nieuwe Bestuurstafel Burgemeesters. Bijeenkomst 2 (in een serie van 3) Samenvatting. Maandag 28 november Kasteel de Hooge Vuursche, Baarn De Nieuwe Bestuurstafel Burgemeesters Bijeenkomst 2 (in een serie van 3) Samenvatting Maandag 28 november 2011 Kasteel de Hooge Vuursche, Baarn De context van de bijeenkomst De context van de eerste bijeenkomst

Nadere informatie

Leiderschap is van iedereen

Leiderschap is van iedereen Leiderschap is van iedereen Eddy Karrenbelt Als u het wenkend perspectief leest in het boekje mensenzorg voor de transitie in de Langdurige Zorg. Dan vindt u het streefbeeld gedreven professionals. In

Nadere informatie

INFORMEEL LEIDERSCHAP. Mehmet Okuducu

INFORMEEL LEIDERSCHAP. Mehmet Okuducu INFORMEEL LEIDERSCHAP Mehmet Okuducu info@okmonderwijs.nl DOEL Beelden creëren bij informeel leiderschap Hoe kan je je informeel leiderschap vergroten? BEN JIJ/KEN JIJ EEN INFORMELE LEIDER? Noem een aantal

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

Innoveren als avontuurlijke tocht

Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op kracht komen

Nadere informatie

De Tao van verbindend leiderschap

De Tao van verbindend leiderschap De Tao van verbindend leiderschap 道 Paul Verveen Auteur: Paul Verveen op basis van de Tao Te Ching van Lao Tzu Coverontwerp: Paul Verveen ISBN: 9789463182911 1 e druk 2016 Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Beïnvloeding van de organisatiecultuur... 13 1.2. Organisatiecultuur en organisatieklimaat... 15 1.3. Noodzaak van cultuuromslag... 16

Nadere informatie

Leadership Basics. een 3-daagse praktijkopleiding rond de essenties van leidinggeven

Leadership Basics. een 3-daagse praktijkopleiding rond de essenties van leidinggeven een 3-daagse praktijkopleiding rond de essenties van leidinggeven Wat is leiderschap? Leiderschap draait rond het interpersoonlijke contact dat je als leider hebt met je medewerkers waarbij je: werkt vanuit

Nadere informatie

Situationeel Leidinggeven

Situationeel Leidinggeven Situationeel Leidinggeven 1. Inleiding De theorie van Situationeel Leiderschap is ontwikkeld door Paul Hersey en Ken Blanchard (Hersey, P. and Blanchard, K. H. (1969). Management of Organizational Behavior

Nadere informatie

Gedeeld leiderschap voor excellente zorg. Marc Verschueren KU Leuven

Gedeeld leiderschap voor excellente zorg. Marc Verschueren KU Leuven Gedeeld leiderschap voor excellente zorg Marc Verschueren KU Leuven Nieuwe tijden Tijd voor nieuwe mindset Effecten van leiderschap o Directe causale links tussen leiderschap en Q/QI nog zeer zelden aangetoond

Nadere informatie