Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het?"

Transcriptie

1 Project Start Up Wat is het? De Project Start Up (PSU) is een krachtige interventie bij aanvang van het project. De PSU is een workshop waarin je de belangrijke aspecten van het project met elkaar inventariseert en verder uitdiept. Het belang van deze workshop is groot omdat je door het collectieve karakter optimaal gebruikt kunt maken van de inbreng van alle deelnemers. Hieronder volgt enkele aandachtpunten waar je bij een PSU rekening mee dient te houden. Het exacte ontwerp van de workshop en de keuze van deelnemers hangt af van de specifieke uitgangssituatie. Wie nemen er deel? Aan een PSU nemen bijvoorbeeld de volgende mensen deel: Beoogde leden van het projectteam Adviseurs of specialisten die gedurende het project een rol spelen Opdrachtgever Beoogd projectleider Het kan wenselijk zijn om de workshop te laten begeleiden door een onafhankelijke facilitator. Voordeel voor de beoogd projectleider is dat deze zich kan richten op de inhoud terwijl de facilitator zich richt op het proces. Wanneer kies je voor een PSU? Je kunt de workshop inzetten in de volgende situaties: er is een globaal omschreven opdracht die dient te worden uitgewerkt in een projectcontract; bij aanvang van het project wil je investeren in commitment en gedeelde verantwoordelijkheid voor het project; je wilt de creativiteit en de kwaliteiten van de deelnemers optimaal benutten. Hoe werkt het? Er zijn drie fasen te onderscheiden: 1. Het voorbereiden van de workshop; 2. Het begeleiden workshop en 3. De follow-up van de workshop.

2 Fase 1: Voorbereiden workshop Nadat een intakegesprek heeft plaatsgevonden tussen de beoogd projectleider en de opdrachtgever en beide partijen ja hebben gezegd tegen het opstarten van een project kun je ervoor kiezen een PSU te organiseren. Tijdens de voorbereiding van de workshop zorg je in elk geval voor: het ontwerpen van het programma van de workshop; de briefing van de deelnemers, inclusief de opdrachtgever en indien wenselijk: de briefing van een onafhankelijke facilitator. Overige benodigdheden zijn: een prettige ruimte om in te werken; flip-over, laptop, beamer en internetverbinding; andere hulpmiddelen zoals: stiften, tape, brown paper, zelfklevende memoblaadjes e.d.; een digitale camera voor het vastleggen van resultaten en voldoende tijd voor de workshop (vaak zijn twee workshops wenselijk). Fase 2: Begeleiden workshop Het programma van de workshop is maatwerk. Een aantal onderdelen keert daarbij wel altijd terug: 1. start van de workshop; 2. toelichting op en verkenning van de vraag; 3. uitwisseling van beelden van het project; 4. analyse van het project; 5. projectteam; 6. oogsten en evalueren. Ad. 1 Start van de workshop Om in je workshop direct een goede toon te zetten is het van belang een werkvorm te kiezen die hierbij past. Al naar gelang het doel dat je beoogt (kennismaken, verwachtingen uitspreken, creativiteit stimuleren) kun je hiervoor verschillende werkvormen of combinaties daarvan gebruiken. Zorg ervoor dat je als facilitator een aantal werkvormen in je toolbox hebt. Aan het eind van dit document geven we enkele bronnen waar je veel werkvormen kunt vinden. Tips voor de begeleider: Zorg ervoor dat iedereen gelegenheid heeft gehad zich uit te spreken over wat hij/zij van de workshop verwacht. Indien gewenst is dit een goed moment om niet reële verwachtingen te adresseren. In hoeverre kennen deelnemers elkaar? Mogelijk is het wenselijk hier tijd voor te nemen?

3 Geef het goede voorbeeld door interesse te tonen, stel open vragen, geef aandacht aan datgene wat je wilt door er een complimenten aan te geven en zorg voor een goede balans tussen voortgang en diepgang. Geef tijdens de start van je workshop ook aan hoe je wilt werken. Welke uitgangspunten en spelregels hanteer je? Welke praktische zaken verdienen nog aandacht alvorens met het project zelf aan de slag te gaan? Ad.2 Toelichting op en verkenning van de vraag De opdrachtgever ligt zijn/haar vraag/probleem/kans/uitdaging toe. Eventuele kaders van het project komen ook ter sprake. De deelnemers aan de workshop vormen zich een eerste beeld door vragen te stellen aan de opdrachtgever. Ad.3 Uitwisseling van beelden van het toekomstige project Vraag deelnemers ieder voor zich alle ideeën, vragen, problemen, oplossingen die bij hen opkomen te benoemen aangaande het project. Deelnemers noteren deze op zelfklevende memo s. Op elke iedere post-it komt één idee te staan. Vraag deelnemers vervolgens hun memo s op te plakken op een groot vel brown paper aan de muur. Vraag hen ook al waar mogelijk clustering aan te brengen: overeenkomstige onderwerpen komen bij elkaar. Ad.4 Analyse van het project Vervolgens worden de memo s besproken. Stimuleer deelnemers goed te verwoorden wat ze bedoelen, vul aan en maak een logische clustering van ideeën die bij elkaar horen. Stel elkaar (open) vragen en vraag door! Omcirkel de thema s en trek peilen/lijnen tussen de thema s die een relatie hebben met elkaar. De facilitator zorgt ervoor dat alle belangrijke aspecten van de vraagdefinitie en het projectcontract worden besproken. Te denken valt hierbij aan: de uitdaging, aanleiding, globaal doel/effect, doelstelling, projectresultaat, afbakening, gebruikers, randvoorwaarden en aannames en de relatie met andere projecten. Dit onderdeel vraagt doorgaans veel tijd. Vaak is het nodig meerdere momenten te gebruiken om tot een goede vraagdefinitie te komen. Indien wenselijk besteed je verder tijd aan: Analyse van de risico s Analyse van het krachtenveld Activiteitenplan De beheersaspecten van het project

4 Ad.5 Projectteam Het projectteam is cruciaal om het project met goed resultaat uit te kunnen voeren. Het ligt voor de hand hier bewust aandacht aan te besteden. Vragen die je in dit stadium aan deelnemers kunt stellen zijn bijvoorbeeld: Waarom is dit project voor jou belangrijk? Wat wil je bereiken? Waaraan vooral wil jij als teamlid een bijdrage leveren? Waar ben je benieuwd naar? Etc. Ad. 6 Oogsten en evalueren Zorg ervoor dat je voldoende tijd neemt om met elkaar de resultaten van de workshop te oogsten (30 minuten is hiervoor een indicatie). Wat heeft de workshop opgeleverd? Sta hier met elkaar bij stil. Zorg ervoor dat elke deelnemer de gelegenheid krijgt zich hierover uit te spreken. Dat kun je doen aan de hand van vragen zoals: Wat was goed? Wat kan nog beter? Welke voordelen heeft de workshop opgeleverd? Waarover heb je een vraag/zorg? Dit is ook het moment om met elkaar vervolgafspraken te maken. Welke afspraken kunnen worden gemaakt? Hoe willen jullie nu verder gaan? Fase 3: Follow up workshop Na de workshop kun je een aantal conclusies trekken. Vaak is het goed hiervoor de tijd te nemen en de resultaten van de workshop bij alle deelnemers te laten bezinken. Deze laatste fase kan in wezen leiden tot drie conclusies: Het schrijven van het concept projectcontract het trekken van de conclusie dat aanvullende activiteiten nodig zijn om het project succesvol van start te laten gaan of dat het project (nog) geen bestaansrecht heeft. Zorg ervoor dat je hierin transparant communiceert en alle deelnemers aan de workshop betrekt bij en informeert over vervolgstappen.

5 Een paar tips Het is verstandig voor de PSU twee keer een keer (een halve dag) te reserveren. Zo kun je zorgen voor voldoende diepgang. Besef ook dat na een eerste workshop vaak veel nieuwe ideeën op gang komen. Daar kun je tijdens een vervolgbijeenkomst veel profijt van hebben. Accepteer dat je er soms niet uitkomt. Neem een pauze en start opnieuw. Plan desnoods een nieuwe bijeenkomst. Meer lezen? Projectmatig creëren 2.0., Jo Bos, Ernst Harting, e.a. (2006) Het groot werkvormenboek: de inspiratiebron voor resultaatgerichte trainingen, vergaderingen en andere bijeenkomsten, Sasja Dirkse-Hulscher en Angela Talen (2007)

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

Werkblad Ontmoeting. 2 Nodig de ander(en) uit, doe dit bij voorkeur schriftelijk en geef in de uitnodiging aan waar het over gaat.

Werkblad Ontmoeting. 2 Nodig de ander(en) uit, doe dit bij voorkeur schriftelijk en geef in de uitnodiging aan waar het over gaat. Werkblad Ontmoeting Ontmoeting Jij hebt het initiatief genomen om het hoofdpijndossier op te lossen. Je hebt helder voor ogen wat je veranderwens is. Kijk nu naar je stappenplan. Wat is de eerste stap

Nadere informatie

Projectmatig creëren

Projectmatig creëren Projectmatig creëren Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 8 Hoofdstuk 18 14109271 WP27 Haagse Hogeschool Delft Dhr. Hoogland Bedrijfscommunicatie 1 Inleiding In dit document

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Commitment en creëren:

Hoofdstuk 2 Commitment en creëren: Hoofdstuk 1 Een project is een tijdelijke werkorganisatie, gebaseerd op een flexibele inzet van mensen en middelen en met het doel om een concreet resultaat te bereiken binnen scherpe afspraken over tijd,

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

Template Projectplan

Template Projectplan projectpraktijk.nl Template Projectplan Besluiten Doel van dit document Managementsamenvatting Gevraagde besluiten van de opdrachtgever Goedkeuring Projectdefinitie Aanleiding Doelstelling Resultaten Afbakening

Nadere informatie

Leer- en Ontwikkelingsspel

Leer- en Ontwikkelingsspel SPEELWIJZE LEER- EN ONTWIKKELINGSSPEL - Bladzijde 1 / 13 SPEELWIJZE Leer- en Ontwikkelingsspel Leren en ontwikkelen spelen een belangrijke rol in onze samenleving. Veranderingen op allerlei gebied volgen

Nadere informatie

DOCENTHANDLEIDING BIJ ONDERWIJSPROGRAMMA

DOCENTHANDLEIDING BIJ ONDERWIJSPROGRAMMA DOCENTHANDEIDING BIJ ONDERWIJSPROGRAA Bijeenkomst Naam: Dag 1 intro ocatie/opstelling: Hotel De Witte Raaf, Noordwijk Hoofdzaal: Tuinzaal Subzaal: Kruidenkamer Opstelling: U-vorm Aantal deelnemers: 14

Nadere informatie

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen:

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen: Focusgroepen basisonderwijs: Wat denken ouders uit verschillende doelgroepen over wat de school of het schoolteam kan doen om ouders meer te betrekken bij de school (geïnspireerd op de draaiboeken van

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Projectmatig werken: de essenties Inleiding

Projectmatig werken: de essenties Inleiding Projectmatig werken: de essenties Inleiding 2-Tact maakt gebruik van de methodiek Projectmatig werken die voor het eerst beschreven is in het boekje projectmatig werken van Gert Wijnen/Willem Renes en

Nadere informatie

Stappenplan invoering Scouting Academy op groepsniveau Opgesteld door praktijkcoaches Regio Hart van Brabant

Stappenplan invoering Scouting Academy op groepsniveau Opgesteld door praktijkcoaches Regio Hart van Brabant Stappenplan invoering Scouting Academy op groepsniveau Opgesteld door praktijkcoaches Regio Hart van Brabant Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Stap 1... 4 Stap 1a; Bevoegde leiding de overstaptraining

Nadere informatie

Projectmatig creëren 2.0

Projectmatig creëren 2.0 Projectmatig creëren 2.0 De opdracht voor school was het lezen van een aantal hoofdstukken en hier een samenvatting van schrijven met voorbeelden uit je eigen leven. Dit moest kort maar krachtig zijn en

Nadere informatie

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven Aan de slag met het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven Het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven is een handvat om de dialoog te voeren over de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Door hierover

Nadere informatie

Bedrijfsverbetering TRAININGSMODEL

Bedrijfsverbetering TRAININGSMODEL Bedrijfsverbetering TRAININGSMODEL 1. TEN GELEIDE Het trainingsmodel beschrijft de training in zijn geheel en uitgesplitst naar onderdelen en werkvormen. Per onderdeel zijn leerdoelen geformuleerd. De

Nadere informatie

5 praktische tips voor waardevolle evaluaties

5 praktische tips voor waardevolle evaluaties 5 praktische tips voor waardevolle evaluaties Maak de waarde van jouw training zichtbaar en meetbaar! Ingrid Bijl Training & Development Consultant Inhoud Waarom evalueren?... 3 Tip 1 Evalueer alleen wat

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment

Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment Studenten handleiding Competentie Ontwikkel Moment MBO en HBO studenten 3 de en 4 de jaars, HBO studenten verkorte opleiding en cursisten vervolgopleidingen Jeroen Bosch Ziekenhuis 1 Juni 2014, Jeroen

Nadere informatie

Realisatiefase fase 5

Realisatiefase fase 5 Realisatiefase fase 5 Dit is de tweede doe-fase. Tijdens de realisatiefase voeren jullie de ontwerpen uit om het product te realiseren. Tijdens de voorbereidingsfase hebben jullie alles wat jullie nodig

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Workshop Solliciteren

Workshop Solliciteren Workshop Solliciteren Haagse Hogeschool Maandag 4 maart Saskia Slotboom Poll - Ik heb al een stageplek - Ik heb ideeën over waar ik stage wil lopen - Ik heb nog geen idee Workshop Solliciteren Tips om

Nadere informatie

Verantwoordelijkheid: Wij vinden dat meten alleen waarde heeft als je de uitkomst zelf kunt en wilt vertalen naar concrete actie

Verantwoordelijkheid: Wij vinden dat meten alleen waarde heeft als je de uitkomst zelf kunt en wilt vertalen naar concrete actie Bottom up: Wij geloven in de kracht van teams in het waarmaken van verandering. Veranderen is niet eenvoudig, noch top-down af te dwingen. Dit team assessment biedt een bottom up benadering om verandering

Nadere informatie

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN In dit E-book help ik jou als zelfstandig ondernemer in vijf stappen meer klanten te werven. Niet door vage tips te geven, maar door je in vijf stappen naar een plan te leiden.

Nadere informatie

Draaiboek bij workshop informatievaardigheden voor schoolteams basisonderwijs Ter voorbereiding op het informatievaardighedenplan

Draaiboek bij workshop informatievaardigheden voor schoolteams basisonderwijs Ter voorbereiding op het informatievaardighedenplan Draaiboek bij workshop informatievaardigheden voor schoolteams basisonderwijs Ter voorbereiding op het informatievaardighedenplan Inleiding Met de aanpak van de Bibliotheek op school werken bibliotheek

Nadere informatie

DUUR WAT HOE MATERIAAL

DUUR WAT HOE MATERIAAL DUUR WAT HOE MATERIAAL 0.00 5 min Intro begeleiders Introductie thema agressiehantering Doelen simulatiespel Toelichting rollen Introduceer jezelf en het spel Introductie begeleiders Nodig deelnemers uit

Nadere informatie

De kunst van het klein maken Samen sterk, patientveiligheid in regionaal perspectief

De kunst van het klein maken Samen sterk, patientveiligheid in regionaal perspectief De kunst van het klein maken Samen sterk, patientveiligheid in regionaal perspectief 12 November 2012 Marije Stoffer en Philip Backx Welkom! Wie zijn wij? Wie zijn jullie? Eerste opdracht: korte kennismaking

Nadere informatie

Samenvatting Projectmatig creëren 2.0

Samenvatting Projectmatig creëren 2.0 Samenvatting Projectmatig creëren 2.0 Hoofdstuk 1, 2, 3, 4, 5, 8, 18 en 23 Ferry Barendse WP29 Hoofdstuk 1, De essentie van projectmatig creëren Optimaal projectmanagement betekend op de eerste plaats

Nadere informatie

Formulier A. Inventarisatie takenpakket

Formulier A. Inventarisatie takenpakket Formulier A. Inventarisatie takenpakket Om met uw leidinggevende afspraken over werkhervatting of werkuitbreiding te kunnen maken is een globaal inzicht nodig in uw takenpakket. Op basis hiervan kunt u

Nadere informatie

MEER PLEZIER WORKSHOP PLEZIER IN UITVOERING

MEER PLEZIER WORKSHOP PLEZIER IN UITVOERING MEER PLEZIER WORKSHOP PLEZIER IN UITVOERING Teamwijzer Wat Voor wie Handleiding voor de Workshop Plezier in uitvoering. Workshopleider. PLEZIER IN UITVOERING Als je werk beter kan, zeg & doe het dan WAT

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Signalering in de palliatieve fase

Signalering in de palliatieve fase Signalering in de palliatieve fase Train de trainer projectleiders dagdeel 2: implementatie en projectmatig werken december2015 Programma Ken uw doelgroep het implementatietraject taken en rol van projectleider

Nadere informatie

Kenmerken. Wat is een project, wat zijn de kenmerken van een project? Een project is

Kenmerken. Wat is een project, wat zijn de kenmerken van een project? Een project is Kenmerken Wat is een, wat zijn de kenmerken van een? Bepaalde periode begin- en eindtijd Bepaald budget Vooraf overeengekomen resultaat Tijdelijke organisatievorm www.gertjanschop.com/management Een is

Nadere informatie

een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie

een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie een nieuwe baan via Randstad HR Solutions aanvullende informatie In aanvulling op het basistraject bestaat de mogelijkheid om je van werk naar werk traject samen met je adviseur op je specifieke behoefte

Nadere informatie

Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie

Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie Bijlage 1: Draaiboek workshop inbedding gedragscode korte versie Doel Werkvorm Tijd Materialen Inleiding Het managen van de verwachtingen over de workshop Deel 1: Presentatie + filmpje Creëren van draagvlak

Nadere informatie

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan.

Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Projectplan Nadat je projectvoorstel goedgekeurd is, kun je je projectvoorstel uitwerken in een projectplan. Het is van belang dat de portefeuillehouder en de projectleider gedurende het gehele project

Nadere informatie

Model Ekstraa Mantelkracht

Model Ekstraa Mantelkracht Model Ekstraa Mantelkracht deel je leven Inhoudsopgave Model Ekstraa Mantelkracht 3 Extern - Regie 5 Extern - Maatwerk 5 Extern - Mantelkracht 5 Kennismaking - Regie 6 Kennismaking - Maatwerk 6 Kennismaking

Nadere informatie

DEEL I. 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) 5.7.1 Definitie project. 5.7.2 Kern van de methode. 5.7.3 Historie. 5.7.4 Scope. 5.7.

DEEL I. 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) 5.7.1 Definitie project. 5.7.2 Kern van de methode. 5.7.3 Historie. 5.7.4 Scope. 5.7. 96 Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement - 2de druk 5.7 Projectmatig Creëren (PMC) Deel I van de beschrijving van Projectmatig Creëren is gereviseerd en geautoriseerd door Jo Bos, een van de auteurs

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap 1. Inleiding In elk handboek over projectmatig werken wordt veel aandacht besteed aan de opdrachtverlening. Daarin wordt immers gespecificeerd welk resultaat de

Nadere informatie

Schrijf je leerwensen voor deze training op. Laat je hierbij inspireren door je standpunten bij de uitspraken die de trainer net gedaan heeft.

Schrijf je leerwensen voor deze training op. Laat je hierbij inspireren door je standpunten bij de uitspraken die de trainer net gedaan heeft. DAG 1 OPDRACHT BESCHIKBARE HULPMIDDELEN TIJD LEEROPBRENGSTEN 1.1. Schrijf je leerwensen op Post-it en flip-over met als titel: Leerwensen 5-10 minuten Bewust bezig zijn met je eigen ontwikkeling als begeleider

Nadere informatie

Voorbeeld uitwerking Introductie Value Engineering Lesplan

Voorbeeld uitwerking Introductie Value Engineering Lesplan Lesplan project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Introductie Value Engineering (VE) Werkgroep opleidingen status datum opmaak 17-07-2012 bijlagen bijlagen Definitief; vastgesteld Stuurgroep

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Prospectieve Risicoanalyse Light

Prospectieve Risicoanalyse Light Prospectieve Risicoanalyse Light Jonkerbosplein 52 6534 AB Nijmegen Telefoon (024) 352 96 36 Email info@triaspect.nl Website www.triaspect.nl Prospectieve Risicoanalyse LIGHT Zorginstellingen dienen op

Nadere informatie

Projectmanagement. of toch niet? V&VN Congres 26 mei 2016. Anita Olsthoorn 0612508652

Projectmanagement. of toch niet? V&VN Congres 26 mei 2016. Anita Olsthoorn 0612508652 V&VN Congres 26 mei 2016 Anita Olsthoorn 0612508652 Projectmanagement of toch niet? Inhoud 1. Probleem, opdrachtformulering en Governance 2. Verschil in proces of project 3. Fasen in projectmanagement

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL De huidige arbeidsmarkt ziet er heel anders uit dan die van vroeger: we veranderen vaker van baan of de inhoud ervan verandert, banen zijn minder zeker en de groei

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015

Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015 Bijlage De ins en outs van een brainstormsessie versie 0.1. juni 2015 status: concept In het handboek wordt meerdere malen geadviseerd een brainstormsessie te houden om ideeen te genereren en om te komen

Nadere informatie

Hieronder worden enkele methodieken beschreven die ondersteunend kunnen zijn voor het reflecteren over:

Hieronder worden enkele methodieken beschreven die ondersteunend kunnen zijn voor het reflecteren over: Begin er maar aan Participatie betekent luisteren naar elkaars (soms verschillende) meningen, laten zien dat je de inbreng van de ander waardeert en dat er ook iets mee gebeurt. Leerlingenparticipatie

Nadere informatie

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap

Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap Opdrachtgeverschap & opdrachtnemerschap 1. Inleiding 2. Definities 3. Kwaliteitsaspecten 4. Checklist voor opdrachtgevers 5. Checklist voor opdrachtnemers 1. Inleiding In elk handboek over projectmatig

Nadere informatie

Test denkprofiel jongeren

Test denkprofiel jongeren Test denkprofiel jongeren Wat is jouw denkprofiel? Mensen denken op verschillende manieren. Jongeren ook. Volgens de theorie van Sternberg kun je voorkeur hebben voor analytisch, praktisch of creatief

Nadere informatie

Samenwerken in de wijk

Samenwerken in de wijk Meer lezen? Download de publicatie Samenwerken in de wijk met achtergronden over de 10 meest genoemde vragen en dillemma s bij samenwerken. Draaiboek voor bijeenkomst Samenwerken in de wijk 1 Introductie

Nadere informatie

Workshop Solliciteren

Workshop Solliciteren Workshop Solliciteren Haagse Hogeschool Maandag 4 maart Saskia Slotboom Poll - Ik heb al een stageplek - Ik heb ideeën over waar ik stage wil lopen - Ik heb nog geen idee Workshop Solliciteren Tips om

Nadere informatie

Wat zou jij doen? Denk mee met elkaars pleegzorgdilemma s. Draaiboek voor een netwerkbijeenkomst voor pleegouders. Wat zou jij doen?

Wat zou jij doen? Denk mee met elkaars pleegzorgdilemma s. Draaiboek voor een netwerkbijeenkomst voor pleegouders. Wat zou jij doen? Wat zou jij doen? Denk mee met elkaars pleegzorgdilemma s Draaiboek voor een netwerkbijeenkomst voor pleegouders Wat zou jij doen? 1 Wat zou jij doen? DE ACTIVITEIT IN HET KORT Een bijeenkomst waarin pleegouders

Nadere informatie

In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep

In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep Gratis e-boek In 5 stappen naar een leuke (vergader)groep door Carla van den Bos Vergaderen doe je zo! Vergaderen doe je zo! is een project van 12organise

Nadere informatie

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1 Projectintroductie les 1 Projectintroductie e Doel: De leerlingen ontdekken wat zij al weten over de Schelde. Ook ontdekken ze dat er soms andere belangen liggen vanuit deze thema s Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

Veel begeleiders, managers en adviseurs zijn sterk gericht op problemen en defecten.

Veel begeleiders, managers en adviseurs zijn sterk gericht op problemen en defecten. Pagina 1 Oplossingsgericht werken De kern van oplossingsgericht werken (OW) is dat de focus ligt op de gewenste situatie (in plaats van het probleem), op reeds bereikte successen (en niet op missers en

Nadere informatie

FF Brainstormen. Handleiding voor effectief Brainstormen. Creativiteit als basis voor innovatie

FF Brainstormen. Handleiding voor effectief Brainstormen. Creativiteit als basis voor innovatie CREN FF Brainstormen Handleiding voor effectief Brainstormen Creativiteit als basis voor innovatie Een succesvolle innovatie begint met een goed idee een goed idee begint met veel ideen 2 3 Inleiding Dit

Nadere informatie

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen

Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Omgaan met pestgedrag voor leerlingen Algemeen: Uw ROC wil door middel van eenduidige trainingen pesten structureel aanpakken. Trainingen en cursussen als maatwerk. Doelstelling: Het doel van de training

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC

Project-, Programma- en AdviesCentrum. Resultaten die eruit springen PPAC Project-, Programma- en AdviesCentrum Resultaten die eruit springen PPAC Binnen Veiligheid en Justitie groeit het belang van projectmatig en programmatisch werken. Ook neemt de behoefte toe om medewerkers

Nadere informatie

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden Projectmatig werken Inleiding...2 Het maken van projecthandleidingen...3 Format Projecthandleiding...4 Procesverslag...5 Problemen bij samenwerking...7 Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden 1 Inleiding In deze

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Inleiding Voor u ligt de handleiding bij de LOB-scan voor het mbo. De LOB-scan voor het mbo is in opdracht van MBO Diensten ontwikkeld en is te vinden op www.mbodiensten.nl.

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9

Relatiespel SPEELWIJZE. www.crearepartners.com. SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE RELATIESPEL - Bladzijde 1 / 9 SPEELWIJZE Relatiespel De meesten van ons besteden een flink deel van hun tijd aan relaties met anderen. Het is dan ook van groot belang deze contacten zo prettig

Nadere informatie

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud Plannen en evalueren van een activiteit Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen In deze les moeten de leerlingen in groep een bepaalde activiteit voorbereiden. Dit kan bijvoorbeeld het organiseren

Nadere informatie

Rapport: Delegeren is te leren.

Rapport: Delegeren is te leren. Rapport: Delegeren is te leren. Ingrid Jeuring, trainer, coach, spreker 1 Delegeren is te leren. Allereerst bedankt voor het downloaden van dit rapport. Het betekent dat je open staat voor ontwikkeling

Nadere informatie

Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01

Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01 Talent Unlimited Manus Peetstraat 29 1183 LG Amstelveen 06-21208755 www.talentunlimited.eu info@talentunlimited.eu KvK 51661438 BTW NL027580982B01 Bank 5992769 INHOUD STAP 1 TalentScan 1 Sterke punten

Nadere informatie

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1

SWOT - analyse. november 2007 van Dromen naar Scoren 1 SWOT - analyse Een handige methode om uw organisatie te leren kennen en te kijken waar uw organisatie staat en naartoe moet, is de SWOT-analyse. De vier letters staan voor Strengths, Weaknesses, Opportunities

Nadere informatie

Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten

Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten Gesprekshandleiding Samen beslissen voor patiënten De meeste patiënten willen meebeslissen over de zorg en behandeling die zij ontvangen. Dit blijkt uit de meldactie van de NPCF in 2013. Maar in de praktijk

Nadere informatie

LBM workshop Jeugdbeleid Harmonie/Fanfare/Brassband. Welkom! 6 maart 2010 Centrum voor de Kunsten Roermond

LBM workshop Jeugdbeleid Harmonie/Fanfare/Brassband. Welkom! 6 maart 2010 Centrum voor de Kunsten Roermond LBM workshop Jeugdbeleid Harmonie/Fanfare/Brassband Welkom! 6 maart 2010 Centrum voor de Kunsten Roermond Programma 10.00 u Ontvangst 10.30 u Opening 10.40 u Presentatie programma 10.45 u Presentatie best

Nadere informatie

EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K INFORMATIE VOOR DE STUDENT

EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K INFORMATIE VOOR DE STUDENT EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K0440 2. INFORMATIE VOOR DE STUDENT Versie 1.0 31.05.2016 Informatie Deze informatie is voor jou omdat je examen gaat doen in het keuzedeel Verrijking

Nadere informatie

Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij?

Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Handreiking Workshop Omgaan met probleemgedrag, hoe tevreden ben jij? Medewerkers in de ouderenzorg weten vaak heel goed waar knelpunten

Nadere informatie

over deze vragen praten. Laat de tweetallen hun antwoorden opschrijven. Sluit dit onderdeel plenair af: wie wil hier iets over zeggen?

over deze vragen praten. Laat de tweetallen hun antwoorden opschrijven. Sluit dit onderdeel plenair af: wie wil hier iets over zeggen? Omgaan met tijd Matrix Tijdmanagement (groepsactiviteit) Omgaan met tijd is een aansprekend thema voor veel vrouwelijke ondernemers. Het runnen van een eigen onderneming, zonder dat dit ten koste gaat

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie

E-book: over het selecteren van winnende ideeën

E-book: over het selecteren van winnende ideeën E-book: over het selecteren van winnende ideeën Iets voor jou, dit e-book? Op zoek naar vernieuwing & onderscheid van diensten? Vraag jij je ook af hoe je uit een berg ideeën de beste selecteert? Lees

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

Gesprekskaarten pedagogisch handelen

Gesprekskaarten pedagogisch handelen Gesprekskaarten pedagogisch handelen Samenwerkingsproject Samen Opleiden tussen Peel en Maas en Dommel en Aa Themagroep Pedagogisch Handelen kaarten.indd 1 28-01-17 19:17 kaarten.indd 2 28-01-17 19:17

Nadere informatie

Opzet tweedaagse Netwerkschool SintLucas. Wanneer: 3 en 4 maart 2011 Waar: De Koningshof, Locht 117, Veldhoven

Opzet tweedaagse Netwerkschool SintLucas. Wanneer: 3 en 4 maart 2011 Waar: De Koningshof, Locht 117, Veldhoven Opzet tweedaagse Netwerkschool SintLucas Wanneer: 3 en 4 maart 2011 Waar: De Koningshof, Locht 117, Veldhoven 1. Doel en uitgangspunten De tweedaagse van netwerkschool SintLucas staat in het teken van

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team.

SPELVARIANTEN. Bonus: Ondertussen oefen je met het geven en ontvangen van feedback en bouw je aan het vertrouwen in jouw team. SPELVARIANTEN Wil jij weten waar je in jouw huidige werk goed in bent? Hoe jij communiceert en je gedraagt en vooral hoe de ander dat ziet? En wil jij dit graag uitwisselen met je teamgenoten zodat jullie

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Overtuigend en Ontspannen Presenteren

Overtuigend en Ontspannen Presenteren Overtuigend en Ontspannen Presenteren voor technische professionals 20 juni 2013 Jullie doelen? Workshop Presenteren Minder zenuwen bij presentaties Makkelijker contact met het publiek Wat wél en beter

Nadere informatie

Werkvorm The World Café

Werkvorm The World Café Werkvorm The World Café Wat houdt de werkvorm The World Café in? Het is een werkvorm om een levendige gezamenlijke dialoog op te zetten rondom vragen die er echt toe doen. Dit gebeurt door in kleine groepen

Nadere informatie

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X

Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Samenvatting en aanbevelingen van het onderzoek onderwijs & ICT voor School X Inleiding School X is een talentschool (mensgericht) vanuit de invalshoek dat leerlingen die hun talent benutten beter presteren

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur : een verbeteringsplan 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Stanaard M46 van september 2006 (eerste herziening). Deze module geeft de deelnemer meer inzicht in het gebruik van

Nadere informatie

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs

KiesWijzer. een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs KiesWijzer een les over kiezen voor het voortgezet onderwijs Inleiding Met veel plezier presenteert Intermijn de les KiesWijzer. Uw leerlingen staan in het nieuwe schooljaar weer voor grote keuzes. Welk

Nadere informatie

Draaiboek SWOT-analyse met medewerkers

Draaiboek SWOT-analyse met medewerkers Draaiboek SWOT-analyse met medewerkers Dit hulpmiddel is bestemd voor leidinggevenden die met hun medewerkers een SWOTanalyse willen doorlopen. SWOT = Strengths (sterkten) Weaknesses (zwakten) Opportunities

Nadere informatie

Produced by WEMA VERGADEREN

Produced by WEMA VERGADEREN VERGADEREN VERGADEREN? - Lang bij elkaar zitten en praten over actuele onderwerpen? - Discussies voeren en meningen uitwisselen? Veel mensen krijgen na verloop van tijd een hekel aan vergaderen. Er wordt

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider:

Naam:. Namen groepsleden:... Begeleider: Naam:. Klas: Namen groepsleden:........ Begeleider: 1 Inleiding In deze projectweek ga je onderzoek doen. Dit onderzoek is ter voorbereiding op het sectorwerkstuk in de vierde klas. Dit boekje is jouw

Nadere informatie

Effectief overleg start met effectief voorzitterschap WWW.OOSTERHOORNMZ.NL

Effectief overleg start met effectief voorzitterschap WWW.OOSTERHOORNMZ.NL Effectief overleg start met effectief voorzitterschap TIPS EN TRICKS Taken voorzitter De vergadering voorbereiding Zorgen dat de vergadering op tijd begint Taken toelichten en verantwoordelijkheden opleggen

Nadere informatie

Je effectiviteit als projectleider wordt door drie factoren bepaald:

Je effectiviteit als projectleider wordt door drie factoren bepaald: Projectmatig Werken/Werken in Projecten 1. Aanleiding Projectmatig werken en het werken in projecten zijn in veel organisaties bekende termen en procedures. Hun toepassing wordt gezien als een effectieve

Nadere informatie

Titel Projectplan Versie: 0.0

Titel Projectplan Versie: 0.0 Titel Projectplan Versie: 0.0 Bestandsnaam: Naam opdrachtgever Contactgegevens Naam projectleider Contactgegevens Projectcode [voeg relevante afbeelding in] Datum opgesteld: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

De Heilige Geest in het Oude Testament

De Heilige Geest in het Oude Testament Aanwijzingen voor de docent Les 1 - De Heilige Geest in het Oude Testament - Pag. 1 De Heilige Geest in het Oude Testament Doel Het doel van dit blok is dat je vertrouwd raakt met wat de Bijbel leert over

Nadere informatie

SPEELWIJZE INSPIRATIEPSPEL - Bladzijde 1 / 5

SPEELWIJZE INSPIRATIEPSPEL - Bladzijde 1 / 5 SPEELWIJZE INSPIRATIEPSPEL - Bladzijde 1 / 5 SPEELWIJZE Inspiratiespel De bedoeling van het INSPIRATIESPEL is mensen met elkaar in gesprek te brengen over hetgeen hen inspireert, van binnen uit motiveert.

Nadere informatie