Risico analyse (RI&E) t.b.v. professioneel gebruik van nano-materialen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Risico analyse (RI&E) t.b.v. professioneel gebruik van nano-materialen"

Transcriptie

1 Risico analyse (RI&E) t.b.v. professioneel gebruik van nano-materialen Marcel Vervoort, veiligheidskundige, stralingsdeskundige & milieukundige (Nikhef, AMOLF & ARCNL) Ralf Cornelissen, Centrale arbo-functionaris (FOM) Frans Vlek (Netherland School of Public & Occupational Health) 31 maart 2015

2 Risico analyse (RI&E) t.b.v. professioneel gebruik van nanomaterialen Een vergelijking van diverse risico-analyse methodieken (RI&E) om de risico s van het gebruik van nano-materialen op de werkvloer in kaart te brengen Doel van de studie - Geselecteerde risico analyse (RI&E) methodieken - Theoretische vergelijking - Vergelijking in de praktijk Conclusies Aanbevelingen

3 Doel van de studie Inventariseren en beschrijven van beschikbare nano-specifieke RI&E methodieken; 1 Evalueren en vergelijken van de frequent gebruikte RI&E-methodieken - Theoretisch 3 - In het werkveld 4 Bepalen welke RI&E-methodieken het meest geschikt zijn voor onderzoeksinstellingen Veiligheid? Zoek het ff zelf uit! 2 # Name 1 Control Banding Nanotool 2 Guidance working safely with nanomaterials and nanoproducts the guide for employers and employees 3 NANO Risk Framework 4 Guide to safe handling and disposal of manufactured nanomaterials, PD : Nanosafety Guidelines 6 Guidance for Handling and Use of Nanomaterials at the Workplace 7 Precautionary Matrix for Synthetic Nanomaterials 8 ISO/TR 13121, Nanotechnologies Nanomaterials risk evaluation 9 Work health and safety assessment tool for handling engineered nanomaterials (Control banding) 10 Risk identification framework 11 ASTM E Standard Guide for Handling Unbound Engineered Nanoscale Particles in Occupational Settings 12 Risk-based classification system of nanomaterials 13 Management of nanomaterials safety in research environment 14 Nanotechnology: Risk Assessment model 15 Risk analysis and protection in a carbon nanofiber manufacturing enterprise: An Exploratory investigation 16 XL Insurance database 17 Best practices guide to synthetic nanoparticle risk management 18 IRGC Risk Governance Frame work (nanotechnology) 19 Stoffenmanager nano 20 General Risk management system 21&22 Nano SLCRA/CEA 23 ANSES, development of a specific control banding tool for nanomaterials 24 Guidance for risk assessment of the application of nanoscience and nanotechnology in the food and feed chain 25 NanoRiskCat Decision Support Tool for nanomaterials 26 CENARIOS (Certifiable Nanospecific Risk Management and Monitoring System) 27 Nanosafer 28 Tiered approach to an exposure measurement and assessment of nanoscale aerosols released form engineered nanomaterials in workplace operations [139] 29 Nanotoolkit - Working Safely with engineered Nanomaterials in Academic Research Settings - 30 Assured Nano 31 Safe handling and use of carbon nanotubes 32 GoodNanoGuide Control banding Risk Assessment Method Referred to as Based on Category 1 ANSES, development of a specific control banding tool for ANSES e-coshh nanomaterials (control Control Banding Nanotool CB-Nanotool banding) General Risk Management System Chemical Control Kit (CCK) Stoffenmanager Nano SM- nano Category 2 Guidance working safely with nanomaterials and nanoproducts The Guidance Mainly physical the guide for employers and employees properties Management of Nanomaterials Safety in Research Environment EPFL-model Nanosafety Guidelines TU-Delft guidel. Nanotoolkit - Working Safely with Engineered Nanomaterials in Nanotoolkit Academic Research Settings Precautionary Matrix for Synthetic Nanomaterials PM Category 3 ISO/TR 13121, Nanotechnologies ISO-TR13121 Comb. of Nanomaterials Risk Evaluation cat 1 & 2 Nanotechnology: Risk Assessment Model ISPESL-model RAM Criteria Criteria related to exposure assessment Amount of material Number of exposed employees Dustiness/Mistiness Frequency Duration of the task Volatility/viscosity Chemical Control kit Cat 1 Cat 2 Cat 3 CBnanotool nano Guidelines model toolkit model Stoffenm. TU-D EPFL- Nano- ANSES Guidance PM ISPESL- ISO-TR Step 1: Step 2: Sample of dry SiO2 Heating the sample up material to 700 o C Step 1 Step 2 1(CCK) 2 (CB-nanotool) 3 (SM-nano) (ANSES) 5 (Guidance) 6 (PM) X 7 (EPFL) 8 (ISPESL) 9 (Nanotoolkit)

4 Inventarisatie van vrij beschikbare nano-specifieke RI&E-methodieken Totaal 32 methodieken waarvan er 11 nader uitgewerkt Methodiek ANSES CB-Nanotool Chemical Control Kit (CCK) SM- nano The Guidance EPFL-model TU-Delft guidel. Nanotoolkit PM ISO-TR13121 ISPESL-model Gebaseerd op: Categorie 1 e-coshh (control banding) Categorie 2 Hazard assessment op basis van fysische eigenschappen van nano-materialen Categorie 3 Comb. van cat 1 & 2 Drie categorieën

5 RI&E Methodiek Afkorting Gebaseerd op Categorie 1 ANSES, development of a specific control banding tool for nanomaterials Control Banding Nanotool General Risk Management System Stoffenmanager Nano Categorie 1 ANSES CB-Nanotool Chemical Control Kit (CCK) SM- nano e-coshh (control banding) Hazard assessment Gevaren analyse vorm oplosbaarheid Risicoevaluatie Exposure asssement Blootstellingsanalyse Eigenschappen van de stof Hoeveelheid materiaal Stoffigheid Frequentie Aantal blootgestelde medewerkers Gebruik van de stof

6 Categorie 2 RI&E Methodiek Afkorting Gebaseerd op Categorie 2 Guidance working safely with nanomaterials and nanoproducts The Guidance the guide for employers and employees Management of Nanomaterials Safety in Research Environment Nanosafety Guidelines Nanotoolkit - Working Safely with Engineered Nanomaterials in Academic Research Settings Precautionary Matrix for Synthetic Nanomaterials EPFL-model TU-Delft guidel. Nanotoolkit PM Hazard assessment op basis van fysische eigenschappen van het nano-materiaal Hazard assessment Gevaren analyse vorm, aggregatie/agglomeratie oplosbaarheid, redox/catalytische act. pyrofore effecten Eigenschappen van de stof Risicoevaluatie Exposure asssement Risk Control Level Level Level of control A B C Blootstellingsanalyse Hoeveelheid materiaal Stoffigheid Frequentie Nano 3 Aantal blootgestelde medewerkers Gebruik Nano 2 van de stof Nano 1 Reinforced Nano 1 Estimate of precautionary need (V) V = N (W*E+S)

7 Categorie 3 RI&E Methodiek Afkorting Gebaseerd op Category 3 ISO/TR 13121, Nanotechnologies Nanomaterials Risk Evaluation ISO-TR13121 Comb. of cat 1 & 2 Nanotechnology: Risk Assessment Model ISPESL-model Hazard assessment Risicoevaluatie Gevaren analyse vorm oplosbaarheid aggregatie/agglomeratie Evaluation risk: Σ(factor level risk)*corrective factor 5 15: low risk 16 35: medium risk Eigenschappen van de stof 36 or higher: high risk Exposure asssement Blootstellingsanalyse Hoeveelheid materiaal Frequentie Aantal blootgestelde medewerkers Gebruik van de stof

8 Theoretische vergelijking RI&E methodieken Criteria voor hazard assessment Fysisch gerel. eigenschappen -Vorm -Grootte -Aggregatie/ agglomeratie -Oplosbaarheid -Oppervlakte -Chemische samenst. oppervlak Gezondheid gerel. eigenschappen - Mutageen - Toxisch - Carcinogeen - Irriterend - Reproductietox. Chemie gerel. eigenschappen. - Ontvlambaar - Reactiviteit - Corrosief - Explosief Criteria Criteria Nanotoolkit RI&E- Methodiek Criteria related to the physical proporties Shape (general) Nano wires/tubes EPN s non wires/tubelar Size RAM Anisotrope Spherical Aggregation/agglomeration Solubilty (general) Insoluble Soluble Surface chemistry Surface area Stability Criteria related to health Mutagenicity Sensitizing Carcinogenicity Reprotoxicity (dermal) Toxicity Astmagen Irritating Chemical related proporeties Corrosiveness Explosiveness Pyrophiricity Reactivity/catalytical activity/ redox potential Flammability Criteria analyse deel 1 Chemical Control kit Cat 1 Cat 2 Cat 3 Stoffenm. nano ANSES Guidance TU-D Guidelines PM ISPESLmodel CBnanotool EPFLmodel ISO-TR Cat. 1 Cat. 2 Cat. 3

9 Theoretische vergelijking RI&E methodieken Criteria voor blootstellingsanalyse Criteria analyse deel 2 Criteria RI&E Chemical Control kit Cat 1 Cat 2 Cat 3 Stoffenm. nano ANSES Guidance TU-D Guidelines PM ISPESLmodel Nanotoolkit CBnanotool EPFLmodel ISO-TR Hoeveelheid materiaal Aantal blootgestelde medewerkers Stoffigheid Frequentie Duur van de taak Vluchtigheid/ Viscositeit

10 Vergelijking van RI&E methodieken in de praktijk Gebruik van nano-specifieke RI&E methodieken op de werkvloer Risico Stap 1 Chemical Control Kit Risk level stap 3&4 UU gebruik van nano SiO 2 als poeder en in dispersie RI&Emethodiek CB- Nanotool SM-nano ANSES The Guidance PM Nanotoolkit Cat 1 Cat 2 Cat 3 Maatregelen EPFLmodel ISPESLmodel Step 1: Afwegen van mg SiO 2 in een zuurkast Step 3&4: Dispersie van SiO 2 in een zuurkast Risicoevaluatie Kleur Hoog Hoog/ middel Middel Laag AH-strategie LV NVT RV ZK Arbeidhygiënische strategie Lokale ventilatie Niet van toepassing Ruimte ventilatie Zuurkast

11 Conclusies Gebuikte criteria voor risico-analyse (algemeen) - Vele criteria worden gebruikt t.b.v. risico-evaluatie. (er is geen sprake van standaardisatie) Gebruik van nano-spefieke RI&E-methodieken in de praktijk - De risico-evaluatie kan per RI&E-methodiek aanzienlijk afwijken voor exact dezelfde handeling. - Expertise is noodzakelijk voor het gebruik van de diverse RI&Emethodieken Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door: - Het gebruik van verschillende criteria in de onderzochte RI&E methodieken; - Verschillen in interpretatie van criteria per RI&E-methodiek; - Het wel of niet meenemen van maatregelen in de risico-evaluatie; - Beschikbare informatie tijdens het gebruik van de diverse RI&Emethodieken.

12 Conclusies De meest geschikte nano-specifieke RI&E methodieken voor onderzoek zijn : CB-nanotool, No Nano 3 Quantify 10 mg per experiment Particle agglomeration Yes Nano 2 EPFL-model Activity with Unknown Nano 3 nanomaterials No Nano 2 Entire process in closed milieu Activity with NP in powder form Use Quantify <10 mg per experiment and > 1 mg per experiment Particle agglomeration Yes Nano 1 Nano 1 Unknown Nano 2 Quantity < 1 mg per experiment Nano 1 Nanotoolkit

13 Aanbevelingen Nano-specifieke RI&E-methodieken standaardiseren ISO/DTS Nanotechnologies - Occupational risk management applied to engineered nanomaterials - Part 2: Use of the control banding approach De huidige nano-specifieke RI&E-methodieken kunnen alleen gebruikt worden door experts of i.s.m. experts. Ontwikkel handleidingen voor het gebruik van de beschikbare RI&E-methodieken Voor het gebruik van nano-materialen met onbekende eigenschappen: Focus op het voorkomen van blootstelling De focus bij onderzoeksinstelling: worst case scenario & voorkomen van blootstelling.

14 Vragen?. Hartelijk bedankt voor jullie aandacht Contact Marcel Vervoort, of Science Park 105, 1098XG Amsterdam

Bedrijfsinterne richtlijn. Fenneke Linker. Arbeidshygiëne & Toxicologie

Bedrijfsinterne richtlijn. Fenneke Linker. Arbeidshygiëne & Toxicologie 0 Bedrijfsinterne richtlijn Risk Assessment Working with Nanomaterials Fenneke Linker Arbeidshygiëne & Toxicologie ARBOdienst DSM Kennis mbt veilig werken met nanomaterialen 1 Gezondheidsraad rapport (2006)

Nadere informatie

Stoffenmanager Nano: (hoe) werkt het?

Stoffenmanager Nano: (hoe) werkt het? Stoffenmanager Nano: (hoe) werkt het? NVvA symposium 28 Maart 2012 Henri Heussen henri.heussen@arbounie.nl Inleiding Onzekerheid beoordeling gezondheidsrisico s nano deeltjes Ontbreken dosis-respons relaties

Nadere informatie

Nanotechnologie. en het

Nanotechnologie. en het Nanotechnologie en het Koninklijk besluit van 11 maart 2002 betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van de werknemers tegen de risico's van chemische agentia op het werk. KB chemische

Nadere informatie

Ralf Cornelissen et al.

Ralf Cornelissen et al. Werken met nanomaterialen bij kennisinstellingen Ralf Cornelissen et al. Veilig werken met synthetische nanomaterialen bij Nederlandse kennisinstellingen: samenwerken loont. Op praktisch elke onderzoeksinstelling

Nadere informatie

nano en (leef)milieu dik van de meent

nano en (leef)milieu dik van de meent nano en (leef)milieu dik van de meent 1 30 november 2010 inhoud 1. waarom? 2. wat? 3. hoe? 2 Waarom? Publieke zorg consumentenproducten voeding. milieu? 3 Wat? Definitie Europese Commissie Nanomaterial

Nadere informatie

Wat is nanotechnologie en welke zijn de mogelijke gezondheidseffecten voor de werknemers

Wat is nanotechnologie en welke zijn de mogelijke gezondheidseffecten voor de werknemers Wat is nanotechnologie en welke zijn de mogelijke gezondheidseffecten voor de werknemers Peter Hoet K.U.Leuven Pneumology, Lung Toxicology Peter.hoet@med.kuleuven.be Wat is nanotechnologie en welke zijn

Nadere informatie

Exposure scenarios, condities en beheersmaatregelen bepaald met ART. Hans Marquart/Selma Dieperink

Exposure scenarios, condities en beheersmaatregelen bepaald met ART. Hans Marquart/Selma Dieperink Exposure scenarios, condities en beheersmaatregelen bepaald met ART Hans Marquart/Selma Dieperink Inhoud Even opfrissen: Exposure Scenario ART Laat eens zien, zo n ART-work! Wat moet ik hiermee? Hoe komen

Nadere informatie

Gebruik van synthetische nanomaterialen bij Nederlandse onderzoekinstellingen

Gebruik van synthetische nanomaterialen bij Nederlandse onderzoekinstellingen Gebruik van synthetische nanomaterialen bij Nederlandse onderzoekinstellingen Goede Praktijken Deel B Den Haag, januari 2014 Gebruik van synthetische nanomaterialen bij Nederlandse onderzoekinstellingen

Nadere informatie

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036

Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 Integratie van Due Diligence in bestaande risicomanagementsystemen volgens NPR 9036 NCP contactdag, 19 april 2016 Thamar Zijlstra, Dick Hortensius NEN Milieu en Maatschappij Agenda Achtergrond NPR 9036

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Relationship between dustiness/ viscosity and dermal exposure in deposition

Relationship between dustiness/ viscosity and dermal exposure in deposition WORKING FOR A HEALTHY FUTURE Relationship between dustiness/ viscosity and dermal exposure in deposition Een studie ter ondersteuning van Dermal ART 28-03-2012 Stan de Poot Hoofdvakstage Occupational and

Nadere informatie

Veiligheidsinformatie van producten conform REACH Hoe maak je een extended Safety Data Sheet voor een product

Veiligheidsinformatie van producten conform REACH Hoe maak je een extended Safety Data Sheet voor een product Veiligheidsinformatie van producten conform REACH Hoe maak je een extended Safety Data Sheet voor een product Henk Thuis www.caesar-consult.nl NVvA Symposium 13-14 april 2011 2 Onderwerp esds Stof 1 esds

Nadere informatie

met nanodeeltjes NVvA symposium 17 april 2008

met nanodeeltjes NVvA symposium 17 april 2008 Goede praktijken voor omgang met nanodeeltjes NVvA symposium 17 april 2008 Paul Borm, CEL, Hogeschool Zuyd Remko Houba, Arbo Unie, Expertise Centrum Toxische Stoffen Fenneke Linker, DSM Arbodienst Opzet

Nadere informatie

Samenvatting en stappen uit voorgestelde best-practice-richtlijn van het Rapport

Samenvatting en stappen uit voorgestelde best-practice-richtlijn van het Rapport Samenvatting en stappen uit voorgestelde best-practice-richtlijn van het Rapport Omgaan met nanodeeltjes op de werkvloer Nanowetenschap en nanotechnologieën vormen een vakgebied dat op dit moment nationaal

Nadere informatie

Een kwestie van REACH & CLP. Rene de Graaff. Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries

Een kwestie van REACH & CLP. Rene de Graaff. Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries Een kwestie van REACH & CLP Rene de Graaff Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries Reach wetgeving Registratie, Evaluatie, Authorisatie and restrictie van Chemicalien (REACh) is een Europese

Nadere informatie

Welkom! NANOMATERIALEN; BLOOTSTELLING EN BEHEERSING Wat kan een arbeidshygiënist ermee? AUTEUR Birgit van Duuren - Stuurman. DATUM 19 maart 2015

Welkom! NANOMATERIALEN; BLOOTSTELLING EN BEHEERSING Wat kan een arbeidshygiënist ermee? AUTEUR Birgit van Duuren - Stuurman. DATUM 19 maart 2015 Welkom! NANOMATERIALEN; BLOOTSTELLING EN BEHEERSING Wat kan een arbeidshygiënist ermee? AUTEUR Birgit van Duuren - Stuurman DATUM 19 maart 2015 PLAATS Zeist Programma 14.15 Introductie 14.25 Is meten noodzakelijk?

Nadere informatie

ERVARINGEN MET REACH UIT DE DAGELIJKSE PRAKTIJK

ERVARINGEN MET REACH UIT DE DAGELIJKSE PRAKTIJK ERVARINGEN MET REACH UIT DE DAGELIJKSE PRAKTIJK Mathieu van Puijvelde Arbeidshygiënist 1 PROFIEL SHELL Actief in meer dan 90 landen Wereldwijd 93.000 medewerkers Ongeveer 43.000 service stations verspreid

Nadere informatie

Erik Tielemans / Marieke op de Weegh

Erik Tielemans / Marieke op de Weegh Nanodeeltjes Van wetenschap naar praktijk Erik Tielemans / Marieke op de Weegh 2 Nano: nieuwe buzz-woord? Inhoud presentatie Economische, maatschappelijke en politieke context Wat zijn nanodeeltjes en

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Februari 2014 Doelstelling project vg-documenten voor SodM Inzicht

Nadere informatie

Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema

Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema Situatieschets Océ-Technologies B.V. in Venlo Verschuiving in marktsegment Verschillende gebruikers, andere

Nadere informatie

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree

Basisgegevens. Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Nieuwe opleiding. Nieuw Ad programma. Nieuwe hbo master. Nieuwe joint degree Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Universiteit

Nadere informatie

Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen

Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen Risicobeoordeling van gevaarlijke stoffen op het werk Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen NVvA Symposium Scheveningen, 13 april 2016 Stan de Poot Onderwerpen Beoordeling

Nadere informatie

Exposure Control Efficacy Library (ECEL)

Exposure Control Efficacy Library (ECEL) ary (ECEL) Development and Evaluation 2 Wat is ECEL? MS Access database - brede scala van RMMs - kwantitatieve effectiviteitswaarden - inhalatoire blootstelling aan stoffen Oorspronkelijk ontwikkeld voor

Nadere informatie

Zelf aan de slag met de REACH exposure assessment tool ECETOC-Tra v3.1. NVVK Symposium, 01 april 2015, Papendal

Zelf aan de slag met de REACH exposure assessment tool ECETOC-Tra v3.1. NVVK Symposium, 01 april 2015, Papendal Zelf aan de slag met de REACH exposure assessment tool ECETOC-Tra v3.1 NVVK Symposium, 01 april 2015, Papendal Joost van Rooij Stan de Poot Over ons Caesar Consult is een gespecialiseerd adviesbureau op

Nadere informatie

HANDLEIDING VEILIG WERKEN MET NANOMATERIALEN EN PRODUCTEN

HANDLEIDING VEILIG WERKEN MET NANOMATERIALEN EN PRODUCTEN HANDLEIDING VEILIG WERKEN MET NANOMATERIALEN EN PRODUCTEN Versie 1.0 - november 2010 Colofon: Document. nr. 1041 O Versie 1.0 Titel Handleiding veilig werken met nanomaterialen en producten Datum November

Nadere informatie

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013

Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Informatiebeveiliging & ISO/IEC 27001:2013 Aart Bitter Haarlem, 18 maart 2014 Kwaliteitskring Noord-Holland www.information-security-governance.com Agenda 13:45-14:15 - Informatiebeveiliging Introductie

Nadere informatie

Shiftwork: Problems & Solutions

Shiftwork: Problems & Solutions Shiftwork: Problems & Solutions Copyright Circadian Technologies Ltd 2014 CIRCADIAN: Introductie Current Planned Boston London St Petersburg Amsterdam Osaka Jakarta Santiago Brisbane CIRCADIAN: Products

Nadere informatie

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement

Programma 14 november middag. Risicomanagement Modellen. Strategisch risicomanagement Programma 14 november middag Risicomanagement Modellen Strategisch risicomanagement Kaplan 1www.risicomanagementacademie.nl 2www.risicomanagementacademie.nl Risicomanagement modellen Verscheidenheid normen

Nadere informatie

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid

Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Wind Werkt windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer

Nadere informatie

Summary of product characteristics for a biocidal product

Summary of product characteristics for a biocidal product Summary of product characteristics for a biocidal product Moustimug spray PT 19 - Afweermiddelen en lokstoffen BE-0012724-0000 BE2015-0024 Table Of Contents 1. Administrative information 1 1.1. Trade name(s)

Nadere informatie

Windstroom en werkgelegenheid

Windstroom en werkgelegenheid Windstroom en werkgelegenheid Prof.dr. Gerard van Bussel TU, leerstoel windenergie 11 april 2013 Challenge the future Wind waait. - 200 x meer windenergie dan het huidige energiegebruik - meer dan 40 x

Nadere informatie

Reach en GHS. 11 februari 2010 / Utrecht

Reach en GHS. 11 februari 2010 / Utrecht Reach en GHS 11 februari 2010 / Utrecht Supertanker REACH Little dingy GHS Voor diegene die met GHS moet werken wordt de dingy steeds groter. Inhoud 1. Reach 2. Korte terugblik 3. Eerste registratie 4.

Nadere informatie

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid

Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid Dr Linda J. Bellamy, White Queen BV linda.bellamy@whitequeen.nl 1 Maar.. is WETENSCHAP een onderdeel van VEILIGHEID? http://mrlowerynewtonfalls.weebly.com/lab-safetyand-safety-procedures.html

Nadere informatie

Ethiek en management-systematiek

Ethiek en management-systematiek Responsible Care Deze presentatie wat is Responsible Care (Global Charter) Relatie met operationele veiligheid In de chemie VCA en VCO Enkel k l aanbevelingen Bert Zandvoort Coordinator Masterclass Veiligheid

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten

Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten Tine Cattoor Advisor product policy VLARIP projectleader Easyfair Antwerpen - 30/03/2011 Geen gebruik zonder bronvermelding 1 Afkortingen C&L

Nadere informatie

RI&E Nanodeeltjes *) Uitgevoerd door: Faculteit: CTW/EWI/TNW Vakgroep: 1. Informatie Nanomateriaal Productnaam:

RI&E Nanodeeltjes *) Uitgevoerd door: Faculteit: CTW/EWI/TNW Vakgroep: 1. Informatie Nanomateriaal Productnaam: RI&E Nanodeeltjes *) Uitgevoerd door: Faculteit: CTW/EWI/TNW Vakgroep: 1. Informatie Nanomateriaal Productnaam: Chemische naam: CAS-reg. nr.: Grootteverdeling van deeltjes of primaire nm deeltjes in product

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS AGENDA q Skilledin introductie q Zin & Onzin van On-line process analyzers q Samenvatting TRAIN TO RETAIN TRAIN TO RETAIN -TRAINING Development

Nadere informatie

REACH nieuw werkveld voor Arbeidshygiënist

REACH nieuw werkveld voor Arbeidshygiënist REACH nieuw werkveld voor Arbeidshygiënist NVvA Symposium Zeist, maart 2012 Caesar Consult: Joost van Rooij @ Caesar_Consult Agenda 1. Introductie 2. Verschillen oude MSDS en nieuwe extsds 3. Exposure

Nadere informatie

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming

Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming faculteit economie en bedrijfskunde center for operational excellence 18-05-2016 1 18-05-2016 1 Ontwikkeling van simulationbased serious games ten behoeve van logistieke besluitvorming Durk-Jouke van der

Nadere informatie

Wat betekent REACH. R registration E evaluation A authorisation en restriction CH chemicals

Wat betekent REACH. R registration E evaluation A authorisation en restriction CH chemicals Wat betekent REACH R registration E evaluation A authorisation en restriction CH chemicals Doelstellingen REACH Bescherming mens en milieu Vrije handel Concurrentie Ontwikkeling alternatieven Autorisatie

Nadere informatie

Herfstmaatregelen Hoe en waar wordt het middel aangebracht? Hoe om te gaan met Electra Gel S4 (Sandite)? Advies

Herfstmaatregelen Hoe en waar wordt het middel aangebracht? Hoe om te gaan met Electra Gel S4 (Sandite)? Advies Herfstmaatregelen Om hinder voor treinreizigers door gladde sporen te verminderen, starten ProRail en NS, afhankelijk van de daadwerkelijk geconstateerde gladheid, met het aanbrengen van een gel met zand-

Nadere informatie

Evidentie in Health Operations Management. Resultaten Structured Review. Operational modeling of primary health service operations

Evidentie in Health Operations Management. Resultaten Structured Review. Operational modeling of primary health service operations Evidentie in Health Operations Management Resultaten Structured Review Operational modeling of primary health service operations Jan Vissers ibmg Inhoud 1. Inleiding - aanleiding - vorige review studies

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

Getrapte aanpak voor de beoordeling van blootstelling in het laboratorium

Getrapte aanpak voor de beoordeling van blootstelling in het laboratorium Getrapte aanpak voor de beoordeling van blootstelling in het laboratorium LabSafety 2015 Carla Duijf (RAH, exposure specialist) 2 juni 2015 Werkervaring AH Blootstelling chemische stoffen 1990 2002 Universiteit

Nadere informatie

ViB2.0 VERANDERINGEN IN DE WERELD VAN HET VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. Ivo Erens Dangerous Substances Communication advies.

ViB2.0 VERANDERINGEN IN DE WERELD VAN HET VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD. Ivo Erens Dangerous Substances Communication advies. ViB2.0 VERANDERINGEN IN DE WERELD VAN HET VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 Ivo Erens Dangerous Substances Communication info@ondersteuning advies.nl Programma Wat bespreken we + Het + Het ontvangen van het

Nadere informatie

Hoe moeilijk kan het zijn! Daan Goris Hosokawa Micron B.V.

Hoe moeilijk kan het zijn! Daan Goris Hosokawa Micron B.V. Hosokawa Menger Selectie Hoe moeilijk kan het zijn! Daan Goris Hosokawa Micron B.V. HOSOKAWA MICRON Corporation Opgericht in 1916 Productie faciliteiten in 5 landen 10 R&D and test centra Omzet 400 M.

Nadere informatie

Wat komt er op ons af?

Wat komt er op ons af? BUSINESS ASSURANCE ISO 45001 Wat komt er op ons af? Apply veiligheidsdag Hans Snoeren 25 mei 2016 1 EHS Conversion_01_Introduction_Rev 0 SAFER, SMARTER, GREENER Introductions Planning ontwikkeling ISO

Nadere informatie

Het aardige van EASE is dat het systeem op basis van goed beschikbare fysischchemische gegevens tot een schatting van de luchtconcentratie komt.

Het aardige van EASE is dat het systeem op basis van goed beschikbare fysischchemische gegevens tot een schatting van de luchtconcentratie komt. EASE wordt nog beter Een voorbeeld van een schatting met EASE is opgenomen in het kader. In de beschreven situatie worden grote vliegtuigen ontvet met een dichloormethaanhoudende ontvetter (70 vol%). Bij

Nadere informatie

Verificatie van Onderzoeksgegevens. Een internationaal perspectief. Jean-Paul Eycken. FormaliS. EPD-Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008

Verificatie van Onderzoeksgegevens. Een internationaal perspectief. Jean-Paul Eycken. FormaliS. EPD-Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008 Verificatie van Onderzoeksgegevens Een internationaal perspectief Jean-Paul Eycken -Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008 Slide 1 Mag ik mij even voorstellen? Jean-Paul Eycken Bioingenieur, MBA 20 jaren ervaring

Nadere informatie

Het Rebo GHS handboek. Hulp bij de etikettering van chemische stoffen (EU-GHS/CLP) (EG) Nr. 1272/2008.

Het Rebo GHS handboek. Hulp bij de etikettering van chemische stoffen (EU-GHS/CLP) (EG) Nr. 1272/2008. Het Rebo GHS handboek Hulp bij de etikettering van chemische stoffen (EU-GHS/CLP) (EG) Nr. 1272/2008 EU-GHS/CLP in het kort Het Globally Harmonised System van de Verenigde Naties (VN-GHS) is in 2002 door

Nadere informatie

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015 EDA huidige situatie Presentatie voor NIDV KG Europa André Mom 7 januari 2015 EDA huidige organisatie Claude-France Arnould, tot 15/01/2015 Head of the EDA: Federica Mogherini Rini Goos Roland Van Reybroeck

Nadere informatie

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Parallelsessie: Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Rens Wientjes Klinisch Fysicus i.o. / Medische Technologie en Klinische Fysica Bas de Vries Sr Beleidsmedewerker / Directie Kwaliteit en Patiëntveiligheid

Nadere informatie

Ontwikkelingen externe veiligheid (BRZO, BEVI, CLP/GHS)

Ontwikkelingen externe veiligheid (BRZO, BEVI, CLP/GHS) Fact sheet BRZO Ontwikkelingen externe veiligheid (BRZO, BEVI, CLP/GHS) Inleiding Sinds 1991 is in Nederland het BRZO( Besluit Risico s Zware ongevallen) van kracht. Dit is de Nederlandse uitwerking van

Nadere informatie

Risicobeoordeling van nanomaterialen

Risicobeoordeling van nanomaterialen Risicobeoordeling van nanomaterialen Nanozilver in textiel 1 05 november 2010 Inhoud 1. Introductie risicobeoordeling 2. Risicobeoordeling van nanomaterialen 3. Nanozilver in textiel 2 Risicobeoordeling

Nadere informatie

Humidity Roadmap. Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling. Rien Bosma. NMi - the Art of Measurement

Humidity Roadmap. Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling. Rien Bosma. NMi - the Art of Measurement Humidity Roadmap Aansluiting van NMi VSL op de Europese roadmap voor vochtontwikkeling Rien Bosma Inhoud imera Roadmap Humidity Huidige status bij het NMi VSL Ontwikkelingsprogramma 2009-2012 imera imera

Nadere informatie

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1

ISO/IEC Governance of InformationTechnology. Yvette Backer ASL BiSL Foundation. 16 juni ISO Governance of Information Technoloy 1 ISO/IEC 38500 Governance of InformationTechnology Yvette Backer ASL BiSL Foundation 16 juni 2016 ISO 38500 Governance of Information Technoloy 1 Achtergrond Yvette Backer Zelfstandig consultant en trainer,

Nadere informatie

Monitoring Water Quality

Monitoring Water Quality Monitoring Water Quality Drs Gerrit Vossebelt Senior Advisor WVL EU Resident Twinning Advisor Turkey Delta of 4 international rivers Rhine Meuse Scheldt Ems North Sea Wadden Sea 2 INBO 2013 - Workshop

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Veiliger werken met gevaarlijke stoffen

Veiliger werken met gevaarlijke stoffen Veiliger werken met gevaarlijke stoffen Clare Out Consultant Arbeidshygiëne ArboNed/Keurcompany Seminar REACH/GHS 30 september 2010 Clare.Out@Keurcompany.nl Tel. 0251 261 559 Inhoud 1. Beoordelen blootstelling

Nadere informatie

Bouwstenen van wet & regelgeving Nanomaterialen

Bouwstenen van wet & regelgeving Nanomaterialen Bouwstenen van wet & regelgeving Nanomaterialen Monique Groenewold, coördinator KIR nano Indeling 1. RIVM & KIR-Nano 2. Introductie 3. Bouwstenen Wet & regelgeving 4. Definitie 5. REACH 6. Register Wat

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Blootstelling Gevaarlijke stoffen. Tips voor implementatie

Blootstelling Gevaarlijke stoffen. Tips voor implementatie Blootstelling Gevaarlijke stoffen Tips voor implementatie René Bekman (RAH / RHVK) 31 maart 2015 NVVK congres Veiligheid? Zoek het ff zelf uit! Veel geluk! Citaat: Grote chemische bedrijven, zoals Fuji

Nadere informatie

GECONTROLEERDE BLOOTSTELLING? TOON HET AAN! 13 april 2016

GECONTROLEERDE BLOOTSTELLING? TOON HET AAN! 13 april 2016 GECONTROLEERDE BLOOTSTELLING? TOON HET AAN! 13 april 2016 Agenda REACH - Zorgstoffen Eisen aan het blootstellingscenario Onderbouwing met meetgegevens Conclusies Zorgstoffen onder REACH SVHC: substance

Nadere informatie

Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009

Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Titel, samenvatting en biografie Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Samenvatting: Over plannen en begroten wordt veel gesproken,

Nadere informatie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Peter Lelie Europese Commissie - DG EMPL 7-Oct-09 Directoraat-Generaal for Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen Eenheid Sociale

Nadere informatie

Nanodeeltjes: niet te meten wel volop toegepast

Nanodeeltjes: niet te meten wel volop toegepast Nanodeeltjes: niet te meten wel volop toegepast Marga Jacobs, voorzitter Leefmilieu (maart 2009) Nanotechnologie de doos van Pandora In wetenschap en techniek is ongemerkt een revolutie aan de gang. Een

Nadere informatie

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016 De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector 25 mei 2016 Agenda Serious gaming lijkt overal op te komen in de logistiek. Een bekend en veel gebruikt voorbeeld van serious gaming

Nadere informatie

Safe handling drug exposure Bescherming en voorzorgsmaatregelen om risico s te voorkomen

Safe handling drug exposure Bescherming en voorzorgsmaatregelen om risico s te voorkomen 8 e Post O.N.S. Meeting Safe handling drug exposure Bescherming en voorzorgsmaatregelen om risico s te voorkomen Ingrid Willemen Verpleegkundig specialist oncologie TweeSteden ziekenhuis Vraag 1 Wie gebruikt

Nadere informatie

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006

Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen. Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Betekenis nieuwe GRI - Richtlijnen Rob van Tilburg Adviesgroep duurzaam ondernemen DHV Utrecht, 23 November 2006 Opbouw presentatie 1. Uitgangspunten veranderingen G2 - > G3 2. Overzicht belangrijkste

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Risico s binnen een project

Risico s binnen een project Risico s binnen een project Alles loopt op wieltjes Je hebt de zaak vanuit alle hoeken onderzocht. Je hebt het al 1000x gedaan Alles is vanzelfsprekend Je weet perfect wat je aan het doen bent, je bent

Nadere informatie

Bescherming opslag in verplaatsbare containers Schade scenario s opslag en strategie bescherming Een voorbeeld

Bescherming opslag in verplaatsbare containers Schade scenario s opslag en strategie bescherming Een voorbeeld assumed by or through the use of this information The liability of is limited to that contained in its insurance policies Bescherming Brandbare Vloeistoffen Borgen bedrijfscontinuïteit of enkel voldoen

Nadere informatie

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007

Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties. Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Het regelen van ondersteuning op open source software voor overheidsorganisaties Afstudeerpresentatie Daniël Vijge 12 november 2007 Inhoud van de presentatie Waarom dit onderzoek? Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Certificate of Compliance VOC Emissions

Certificate of Compliance VOC Emissions Certificate of Compliance VOC Emissions Cambridge #7027 (Tile Carpeting) Modulyss NV Modulyss NV selected a sample representative of its Cambridge #7027 product, a PA6.6 dyed carpet tile, manufactured

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012

Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012 Hoe start ik een test competence center of excellence? Thomas Veltman 1-5-2012 10 jaar ervaring met TCoE 2 Iedereen heeft zijn eigen verhaal Opdracht Gever Development Leverancier Tester Manager TCoE Test

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Humane blootstelling aan vluchtige componenten uit een consumentenproduct Ralf Cornelissen IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Indeling presentatie Achtergrond Doel van het onderzoek Selectie van

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

Nederlandse praktijkrichtlijn. NPR-ISO/TS (en)

Nederlandse praktijkrichtlijn. NPR-ISO/TS (en) Dit document mag slechts op een stand-alone PC worden geinstalleerd. Gebruik op een netwerk is alleen. toestaan als een aanvullende licentieovereenkomst voor netwerkgebruik met NEN is afgesloten. This

Nadere informatie

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Wladimir Moen Director Business Development wmoen@agtinternational.com 0031 6 31 95 48 77 A leader

Nadere informatie

Veiligheidsinformatiebladen Van hazard naar risk

Veiligheidsinformatiebladen Van hazard naar risk Veiligheidsinformatiebladen Van hazard naar risk Dr. Ir. Evelyn Tjoe Nij, RAH Beleidsadviseur arbeidshygiëne en toxicologie Arbouw, Harderwijk Inhoud 1. REACH, Arbo en CLP 2. Veiligheidsinformatiebladen

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie