PT MSc Update 24 september 2010 Internal control & risicomanagement

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PT MSc Update 24 september 2010 Internal control & risicomanagement"

Transcriptie

1 . PT MSc Update 24 september 2010 Internal control & risicomanagement

2 Personalia Prof. dr Leen Paape RA RO CIA Dean Nyenrode School of Accountancy & Controlling/ lid College van Bestuur Hoogleraar Bestuurlijke Informatie Verzorging Nyenrode 2

3 Leerdoelen Aan het eind van deze avond kennen we: De belangrijkste lessen van de huidige crisis De basics van Management Control De belangrijkste elementen van goed risicomanagement Dat het vooral gaat om gedragsbeïnvloeding 3

4 Ninety percent of what we call management consists of making it difficult for people to get things done. Peter Drucker 4

5 Risico-Regel-Reflex (RRR) Incidenten worden niet voorkomen door steeds nieuwe regels. Ze gebeuren gewoon. Wen er maar aan. Risicobestrijding is een kwestie van prioriteiten stellen Culturele reflex als er iets mis gaat: helpen, actief worden Advies: Bezint eer ge begint Prof. dr Margot Trappenburg, NRC, 16 mei

6 Activiteit Geluksscore Tijd per dag??? Sociaal contact Waar worden we gelukkig van? Ontspannen Bidden/mediteren Eten TV kijken Winkelen Eten koken Telefoongesprek Zorgen voor kids Huishouden ???? Forensen

7 Met wie hebben we het fijn? Samenzijn met Geluksscore Tijd per dag Vrienden Familie Partner Kinderen Klanten Collega s Alleen????

8 Hoe ziet onze dag qua geluk er uit?

9 Schade van de crisis IMF schat verlies op $ miljard (anderen schatten $ miljard) Gigantische reddingsoperaties door overheden Nederlands begrotingstekort ongeveer 6% Garanties Minister Bos 861 miljard Te bezuinigen in de komende jaren 30 miljard De Grote Recessie: 20 jaar lang last! 9

10 De Mallemolen Lloyd Blankfein; CEO Goldman Sachs: We re doing Gods work! Goldman Sachs ontving $ 23 miljard steun Betaalt $ 20 miljard aan bonussen "Everybody should be happy!" 10

11 Collateral damage. Zelfmoorden : + 2,4% Dodelijke hartaanvallen : + 2,7% Moorden: : + 2,4% Kindersterfte : + 3 tot 10% Ondervoeding : miljoen We re doing Gods work!" 11

12 The Warning(s) DNB (1995) Brooksley Born (1998) Michel Callon (1998) John Geanakoplos (2000) Warren Buffet (2003) Frank Partnoy (2003) Jules Muis (2004) Barings (1995) LTCM (1998) Enron (2002) Allied Irish Bank (2002) Refco (2005) Amaranth (2006) 12

13 13

14 Wat hadden die organisaties gemeen? Goede naam Sterke reputatie Uitstekend track record Bewonderde CEO s Goede producten Veel aandeelhouders Veel toezichthouders Gerespecteerde commissarissen Risicomanagers Hoge salarissen Hogere bonussen Goed personeel Veel pagina s over risk mgt Handtekening accountant Goede adviseurs Internal audit En een in control statement 14

15 Usual & Unusual suspects Bankiers Toezichthouders Analisten Managers Credit rating agencies Journalisten Commissarissen Centrale banken Wetenschappers Risicomanagers Regelgevers Politiek Justitie Verzekeraars Bedrijven Accountants Controllers Juristen Eigenlijk iedereen! 15

16 Confessions of a risk manager No one took ownership Risk management response was half hearted We trusted rating agencies The pressure on risk management was immense Although a separate reporting line to the board existed it hurt our relationship with bankers and traders; spoilsports We lacked communication skills and tact Benefit of the doubt to the risk takers 16

17 Callon (1998) Framing/disentanglement Overflowing How is it possible to become homo clausus when survival requires one to be homo apertus? 17

18 Kerviel in his own words Geen winstbejag an sich Ik wilde erbij horen Verkeerde universiteit gevolgd Mijn bazen wisten ervan (directe baas hielp mee!) Zolang ik winst maakte was het okay Je verliest het besef dat het over zoveel geld gaat Business Week, 30 januari

19 Credit Rating Agencies Let s hope we are all wealthy and retired by the time this house of cards falters 19

20 Regulatory Capture 'Regulation is not about the public interest at all, but it is a process, by which interest groups seek to promote their private interest (...) Over time, regulatory agencies come to be dominated by the industries regulated. (Richard Posner) 20

21 The Good, The Bad, and The Ugly Brooksley Born Rubin, Greenspan, Summers 21

22 Alan Greenspan wordt wakker I made a mistake in presuming that the self interest of organizations, specifically banks and others, were such that they were best capable of protecting their own shareholders and their equity in the firms. So the problem here is something which looked to be a very solid edifice, and indeed, a critical pillar to market competition and free markets, did break down. I still do not understand fully why it happened and, obviously, to the extent that I figure out where it happened and why, I will change my views. I found a flaw in the model that I perceived is the critical functioning structure that defines how the world works, so to speak. Alan Greenspan, October

23 Adam Smith (The Wealth of Nations) The proposal of any new law or regulation which comes from [businessmen] ought always to be listedned to with great precaution, and ought to be adopted till after having been long and carefully examined, not only with the most scrupulous but with the most suspicious attention. It comes from an order of men whose interest is never exactly the same with that of the public, who have generally an interest to deceive and even oppress the public, and who accordingly have upon many occasions both deceived and oppressed it. 23

24 Thomas Hobbes Homo homini lupus De oorlog van allen tegen allen Leviathan Animal Spirits (Akerlof & Shiller) 24

25 Management Control 25

26 In Control; wanneer ben je dat? Een organisatie is in control als zij beschikt over een Management Control Systeem (MCS) dat haar in staat stelt binnen een vooraf gedefinieerde periode in x% van de gevallen/tijd binnen een vooraf gedefinieerde risicotolerantie te blijven. Indien buiten die risicotolerantiegrens wordt getreden stelt het MCS de organisatie in staat dat tijdig te constateren en te herstellen. (Paape, 25 juni 2008) 26

27 In/Out of Control? Duur aantal rood gearceerde vlakken<x% (=risicotolerantie) Bedrijfsresultaat Risicotolerantie Verwacht bedrijfsresultaat Werkelijk bedrijfsresultaat Tijd (bijvoorbeeld boekjaar/kalenderjaar)

28 WFT Tax control SOX framework Basel II Veiligheid Financial Operational EDP Control Solvency II COSO II Arbo Compliance Performance Tabaksblat In Control? ISO Management Integriteit EFQM/INK IT IC Milieu Doelmatigheid 28

29 Management Control Systeem (MCS) 29

30 Wat is control? Goede control is het vertrouwen dat er geen belangrijke onverwachte gebeurtenissen optreden 30

31 Functie van control Gedrag beïnvloeden zodat doelen worden gehaald Integreren van alle inspanningen organisatiebreed Informatie over de performance verstrekken Faciliteren van de implementatie van strategische plannen 31

32 MCS Raamwerk 1. De missie/visie/strategie; 2. De wijze waarop doelen tot stand komen; 3. De structuur van de organisatie; 4. De wijze waarop key performance indicators worden bepaald; 5. Hoe de performance wordt gemeten; 6. De leiderschapsstijl; 7. De wijze waarop met beloningen wordt omgegaan; 8. De cultuur of tone at the top van de organisatie; 32

33 MCS Raamwerk 09. Hoe mensen worden gemotiveerd; 10. Hoe feedback is georganiseerd; 11. Het gebruik van informatie- en communicatiesystemen; 12. Hoe monitoring plaatsvindt; 13. Hoe in te spelen op de omgeving; en tot slot 14. De samenhang tussen de hiervoor genoemde elementen. 33

34 De systeemhiërarchie van Boulding Niveau Naam Aspect 9 Transcendentie Zingeving 8 Sociaal systeem Waarden en normen op groepsniveau 7 Mens Zelfbewustzijn, beleid, doelgericht handelen 6 Dier Doelgerichtheid; bewustzijn 5 Plant Taakverdeling en coördinatie; samenwerking; interactie met omgeving; aanpassen 4 Cel Zelfhandhaving 3 Thermostaat Terugkoppeling 2 Uurwerk Tijd; eenvoudige bewegingen 1 Raamwerk Statische structuur 34

35 Beheersingssystemen 1. Bureaucratisch systeem 2. Marktmechanisme 3. Sociaal mechanisme (belief systems) Het sociale mechanisme gaat aan belang winnen! 35

36 Mogelijkheid om output te meten Controlvarianten (Ouchi) Hoog Kennis van het transformatieproces Imperfect Perfect Gedrag of outputmeting (Apolloprogramma) Outputmeting (Modeboutique) Laag Gedrag (specific actions) meting (Tinnen blikfabriek) Personnel (Clan) control (Researchlab) Indien keuze mogelijk is een bedrijfseconomische afweging nodig 36

37 Control per mechanisme Mechanisme: Markt Bureaucratisch Sociaal/Clan moeilijkheidsgraad Control via: Prijs Reciprociteit Regels/regelkring/toezicht Reciprociteit Legitiem gezag Informeel/cultuur/tradities Reciprociteit Legitiem gezag Shared values/beliefs 37

38 Control en vertrouwen Trust (vertrouwen) heeft grote waarde! Control kan trust vergroten realisatie verhoogt vertrouwen ingrijpen bij afwijkingen geeft duidelijkheid persoonlijke feedback is mogelijk Trust is een eerste vereiste voor effectieve control 38

39 Vertrouwen (1) Kees Cools; Controle is goed, vertrouwen is beter Honesty in accounting (Salterio/Webb, 2006) Geen toezicht: 35% vertelt de waarheid Minder dan 10% is eerlijk in alle situaties belief system bevordert eerlijkheid Grotere beloning leidt tot meer liegen Meer nadruk op budgetten en accounting leidt ook tot meer liegen 39

40 Vertrouwen (2) Prisoner s Dilemma Speltheorie: Tit-for-tat Trucking Game 40

41 The trucking game Start A Destination B Destination A Start B Each company has indirect route A shared one lane short route Best solution is cooperation to go one at a time on the shared route (Deutsch & Krauss, 1960) Lecture 16 41

42 The trucking game Start A Destination B Destination A Start B Each company has indirect route A shared one lane short route Best solution is cooperation to go one at a time on the shared route (Deutsch & Krauss, 1960) Lecture 16 42

43 The trucking game Start A Destination B Destination A Start B Each company has indirect route A shared one lane short route Best solution is cooperation to go one at a time on the shared route (Deutsch & Krauss, 1960) 43

44 Use of a threat Start A Destination B Destination A Start B Gates owned by one company or the other (or both) on single lane road REDUCES use of the most efficient strategy When both companies have gates the losses are even greater (Deutsch & Krauss, 1960) 44

45 Referentiemodellen Cybernetica Mintzberg (Structuring in Fives) Morgan (8 metaforen) Anthony Ouchi Porter Hofstede COSO Merchant EFQM/INK Rabbit Hill Deming cycle KAD+ Simons 7 S n (McKinsey) CoCo Roth 45

46 Risk Management 46

47 De geneugten van Risk Management 47

48 Risico: is all about volatility of performance 48

49 In Control: Risico bewust, risico acceptatie? 49

50 Derivaten Eind 2008 waarde van derivatentransacties: $ miljard = 16x de totale marktwaarde van alle aandelenbeurzen wereldwijd = 10x het mondiale bruto binnenlands product 50

51 And Most of Our Conscious Thinking is Counter-Factual Daniel Kahneman (2002 Nobel Laureate in Economics) For having integrated insights from psychological research into economic science, especially concerning human judgment and decision-making under uncertainty 51

52 De vijand zit van binnen. Linearity Hindsight Pattern Seeking Habituation Overcompensation Supposed Causality Myopia Regret & Emotional Amplification 52

53 Perceptie speelt een belangrijke rol A Nuclear Power B Nuclear Power Positive Positive Information says Benefit is high. Risk inferred to be low Information says Risk is low. Benefits inferred to be high C Nuclear Power D Nuclear Power Negative Negative Information says Benefit is low. Risk inferred to be high Information says Risk is high. Benefit inferred to be low Model showing how information about benefit (A) or information about risk (B) could increase the overall affective evaluation of nuclear power and lead to inferences about risk and benefit that coincide affectively with the information given. Similarly, information could decrease the overall affective evaluation of nuclear power as in C and D. 53

54 Verlies weegt veel zwaarder 54

55 Waar gaat het om? Risicomanagement is niets anders dan gewoon management Het woord risico is toegevoegd Zorg ervoor dat medewerkers zich voortdurend bezinnen op de balans tussen risico/kans en beheersing Dat blijkt echter in de praktijk nog niet mee te vallen 55

56 Hoe doen we dat dan? Toedienen van prikkels.. Risicoprofiel in businessplan (1x p/j) Verbeteracties volgen via kwartaalrapportages (4x p/j) Incidenten melden in maandrapportages (12x p/j) Risico analyse bij investeringen, nieuwe diensten/producten, IT systemen, etc. (enkele tientallen keren p/j) Allerlei interne en externe veranderingen en gebeurtenissen laten analyseren (50x (?) p/j) En.. Vooral bij ontmoetingen vragen hoe het staat met zijn of haar risico s! 56

57 Risk Management Pyramid WHY PERFORMED? Strategy: Defines the organisation s approach to risk management, risk appetite and risk tolerance Vision and Strategy Policies HOW PERFORMED? Process: Defines the organisation's risk management processes, procedures, practices and tools Monitor Identify RISK MANAGEMENT PROCESSES Assess Control Respond HOW SUSTAINED? Structure: Defines the structures and techniques used to support, promote and drive risk management throughout the organisation Organisation Structures Performance Measurement Human Resource Mechanisms Management Education Information and Communications Assurance Culture 57

58 Enterprise Risk Management Framework (COSO II) 58

59 ERM Framework Components Corporate culture Organizational Structure Risk appetite Risk philosophy Ethical values Source of events Positive/negative impact Identification method Categorization Alignment with strategy SMART objectives Risk tolerance Risk categorization Risk prioritization Assessment of likelihood and impact Quantitative and qualitative Evaluation of selection risk responses Resource allocation Infrastructure Data Reporting Communication lines and channels Policies and procedures General controls Application controls Separate evaluations Ongoing evaluations 59

60 Key Concepts Portfolio View Enterprise risk management requires an entity to take a portfolio view of risk. 1. Management considers how individual risks interrelate. 2. Management develops a portfolio view from two perspectives: Business unit level Entity level 60

61 Risk Appetite and Risk Tolerance Risk appetite is defined as the degree of risk, on a broad-based level, that an organisation or other entity is willing to accept in pursuit of its goals Risk tolerance is defined as the acceptable level of variation around the achievement of a specific business objective and should be aligned to an organisation s risk appetite 61

62 Risk Tolerances Measure Market share Units of production Number of staff hired (net) Product quality index 25 Percentile 150,000 units 180 staff 4.0 sigma Target Tolerances Acceptable Range 20% 30% -7,500 / +10, / sigma Strategy Expand production of our topfive selling retail products to meet increased demand Related Objectives Increase production of Unit X by 15% in the next 12 months Increase new staff by 180 (net) across all manufacturing divisions Maintain product quality of 4.0 sigma Measures Units of Production Number of staff hired Product quality by sigma Risk Appetite Accepts that the company will consume large amounts of capital investing in new assets, people and processes Accepts that competition could increase (e.g. through predatory pricing, etc) as we seeks to increase market share, thereby reducing profit margins Does not accept erosion of product quality Strategic Objectives To be in the top quartile of product sales for retailers of our products Measures 1Market Share Mission To be a leading producer of premium household products in the regions in which we operate 62

63 Rapporteren over risico s 1. Hoe groter hoe meer er gerapporteerd wordt 2. Vooral kwalitatief (95%) en nauwelijks kwantitatief (5%) 3. Onvolledig en niet coherent 4. Niet te lezen en te begrijpen; alleen door wetenschappers en academici 5. Lelijk nieuws wordt niet verborgen gehouden Linsley & Shrives, The British Accounting Review, 2006, Linsley & Lawrence, Accounting, Auditing & Accountability Journal, 2007,

64 Nut van een ICV? 1. Onder druk wordt alles vloeibaar, en het wordt er beter van 2. Wijzen op verantwoordelijkheid helpt, je denkt nog eens na 3. De weg is belangrijker dan het doel (doel-middel relatie) 4. Maar ik zou een joekel van een disclaimer opnemen 64

65 Rapporteren over In Control Wat rapporteren we? We zijn leuk bezig en doen ons best? Dit zijn onze risico s en zoekt u het maar uit We hebben de financiële rapporteringsrisico s in control We zijn in control? We zijn in control gegeven de volgende uitgangspunten? 65

66 66

67 In Control? I know it when I see it! 67

68 Onze dataset (N=825!) Industry Number % Wholesale and retail Transportation Manufacturing Financial services Business services Telecom and IT Energy and utilities Public sector and not-for-profit Unknown

69 ERM Maturity Risk management incident-driven; no plans for ERM Risks actively controlled in specific areas; consider ERM Risks identified, assessed, and controlled in specific areas; plan for ERM Strategic, financial, operational, and compliance risks identified, assessed, and controlled; implementing ERM Strategic, financial, operational, and compliance risks identified, assessed, and controlled; ERM is implemented 69

70 ERM maturity in onze dataset Stage 1 Stage 2 Stage 3 Stage 4 Stage % 38.3% 23.2% 12.9% 11.4% Mean = 2.68 st.dev

71 What effects ERM maturity? (statistically significant) Being stock listed Having a Chief Risk Officer Having an Audit Committee Size (revenue/budget) Being a Financial Services company Being owner managed 71

72 What doesn t effect ERM maturity? (statistically significant) Applicable governance codes Institutional ownership Having a Big 4 auditor Rapid growth Energy Sector Public Sector 72

73 Perceived effectiveness Industry Wholesale and retail Transportation Manufacturing Financial services Business services Telecom and IT Energy and utilities Public sector and not-for-profit Total Mean

74 What drives perceived ERM effectiveness? (statistically significant) ERM stage of maturity! Frequency of risk assessments More frequent risk reporting Retrospective richness Prospective richness 74

75 What doesn t help perceived ERM effectiveness? (statistically significant) Use of COSO!! (applied by 21.5% only) Quantification of risk tolerance (done by one third only) Use of quantitative risks assessment techniques Engagement of lower level management Size (revenue/budget) 75

76 Conclusions (1) 1. ERM maturity still in early stages 2. No difference in perceived effectiveness between organizations that do and those who do not apply COSO 3. Quantification of risk tolerance may not make sense 4. Financial Services firms have more developed ERM, but are less satisfied with their effectiveness 5. Public Services organizations have equally developed ERM systems and are also less satisfied: no one size fits all? 76

77 Conclusions (2) Mandatory implementation resulted in relatively sophisticated ERM systems from a technical point of view, but may not (yet) have resulted in systems that actually work 77

78 Je gaat het pas begrijpen als je het ziet. 78

79 Leerdoelen Aan het eind van deze avond kennen we: De belangrijkste lessen van de huidige crisis De basics van Management Control De belangrijkste elementen van goed risicomanagement Dat het vooral gaat om gedragsbeïnvloeding 79

80 Must read! Akerlof & Shiller: Animal Spirits Arianna Huffington: Pigs at the trough William Cohan: House of Cards Kets de Vries: Leiderschap Ontraadseld Frans de Waal: De Aap in ons Joel Bakan: The Corporation Nassim Taleb: The Black Swan/Fooled by Randomness Tim Harford: Waarom we doen wat we doen Loretta Napoleoni: Rogue Economics Richard Layard: Happiness Frank Partnoy: Infectious Greed Jeroen Smit: De Prooi Jared Diamond: Ondergang (Collapse) John Clarke: Working with Monsters 80

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1

CobiT. Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 CobiT Drs. Rob M.J. Christiaanse RA PI themabijeenkomst Utrecht 29 juni 2005 9/2/2005 1 Control objectives for information and related Technology Lezenswaardig: 1. CobiT, Opkomst, ondergang en opleving

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

IT risk management voor Pensioenfondsen

IT risk management voor Pensioenfondsen IT risk management voor Pensioenfondsen Cyber Security Event Marc van Luijk Wikash Bansi Rotterdam, 11 Maart 2014 Beheersing IT risico s Het pensioenfonds is verantwoordelijk voor de hele procesketen,

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014

Rolf Driesen, 15de Overheidscongres, 21 Oktober 2014 If you have a client logo or other co-branding to include, this should go here. It should never be larger than the Deloitte logo. Waarom kiezen voor een shared services center? Succesfactoren en valkuilen

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen

Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Een andere blik op fraude en integriteit: zicht op geld- en goederenstromen Hans Schoolderman Building trust in food Food Supply and Integrity Services October 2015 VMT congres, 13 oktober Hans Schoolderman

Nadere informatie

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide.

Hello map Ocean. To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) 21 maart 2007 Slide 1 Next slide. Hello map Ocean To view animation put this slide in full screen mode (Shift + F5 on keyboard) Slide 1 Next slide. NVVA symposium 2007 REACH handhaving en consequenties* *connectedthinking Agenda Wat verandert

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Seminar BSC & IBM Cognos 8 22 September 2009 Yves Baggen- Solution Architect BI Charles van der Ploeg Partner en adviseur van Decido

Seminar BSC & IBM Cognos 8 22 September 2009 Yves Baggen- Solution Architect BI Charles van der Ploeg Partner en adviseur van Decido Seminar BSC & IBM Cognos 8 22 September 2009 Yves Baggen- Solution Architect BI Charles van der Ploeg Partner en adviseur van Decido 2008 IBM Corporation 2 3 Vraag? Hoe goed kent u uw bedrijfsvisie en

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014

Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014 Confidentieel 1 van 5 Onderwerp: Toelichting op Toetsingskader Informatiebeveiliging 2014 1. INLEIDING Sinds 2010 onderzoekt DNB de kwaliteit van informatiebeveiliging als thema binnen de financiële sector.

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker)

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Samen optrekken voor continue verbetering veilige en gezonde

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige

2015 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige 1 2 Interactief op afstand 3 Afstand wordt minder belangrijk 4 Herkenbaar? Druk op tarieven Klanten stellen hogere eisen Vraag om nieuwe producten Nieuwe samenwerkingen nodig om deze te maken Regelgevers

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar?

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Marketing Strategy Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Wie is Alex Klein? drs. S.A. (Alex) Klein MBA ass. Professor of Marketing Nyenrode Business Universiteit (e-mail: a.klein@nyenrode.nl) Onderzoek:

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Dilemma s in de board room. Balanceren tussen belangen

Dilemma s in de board room. Balanceren tussen belangen www.pwc.com Dilemma s in de board room Balanceren tussen belangen 3 december 2015 Agenda Introductie The board room en de rol van Internal Audit Film Discussie The Crisis De onderschatting van een mogelijk

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Prove Everything or Die Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Een stelling Met een PR- budget van 20.000 hebben we een mediawaarde gerealiseerd van 60.000 en 500 nieuwe fans op Facebook

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

CONTROLLERSHIP @ APG PERFORMANCE MEASUREMENT AND THE CONTROLLER S ROLE MARCEL VAN RINSUM ASSOCIATE PROFESSOR OF ACCOUNTING

CONTROLLERSHIP @ APG PERFORMANCE MEASUREMENT AND THE CONTROLLER S ROLE MARCEL VAN RINSUM ASSOCIATE PROFESSOR OF ACCOUNTING CONTROLLERSHIP @ APG PERFORMANCE MEASUREMENT AND THE CONTROLLER S ROLE MARCEL VAN RINSUM ASSOCIATE PROFESSOR OF ACCOUNTING PROGRAMMA PART I: PERFORMANCE MEASUREMENT: TRENDS & CONCERNS BREAK & MINI-CASES

Nadere informatie

Effectiviteit van organisatie-interventies

Effectiviteit van organisatie-interventies Effectiviteit van organisatie-interventies 1. (HRM) Modellen van effectiviteit 2. Financiële kosten / baten analyse 3. Reflectie 1 1. Effectiveness of, e.g., HRM How does HRM contribute to organizational

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep

Interessegroep Critical Chain Interessegroep Critical Chain. Agenda. Richard Smal Voorzitter Critical Chain Interesse Groep IPMA Grote projecten plannen: How to plan a battleship! Aarle Rixtel, 24 april 2014 Richard Smal Voorzitter Interesse Groep 20:00 of Critical Change 1 Met dank aan onze sponsors Doelstellingen IPMA Critical

Nadere informatie

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA:

Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: Handleiding Regelgeving Accountancy Engelstalige voorbeeldteksten Inhoud Deze pdf bevat de volgende Engelstalige voorbeeldrapportages van sectie II, deel 3 HRA: 1.1.1.4: Goedkeurende controleverklaring,

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V.

Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Reglement voor de Commissie Publiek Belang van de Raad van Commissarissen Deloitte Holding B.V. Dit reglement is op 3 april 2013 door de Raad van Commissarissen vastgesteld. Achtergrond en inleiding De

Nadere informatie

Strategisch management en vertrouwen

Strategisch management en vertrouwen Strategisch management en vertrouwen Niels van der Weerdt PhD Dept. Strategic Management Rotterdam School of Management, Erasmus University Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie Strategisch management

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen.

GRIP. Lecture 3: E-Contacts. Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann. NEVI-Chair Purchasing RUG. Groningen, Rijksuniversiteit. universiteitgroningen. Groningen Research Institute of Purchasing Lecture 3: E-Contacts Prof. dr. Dirk-Jan F. Kamann NEVI-Chair Purchasing RUG Groningen, RuG Goal Potential EP New roles, opportunities & threats E-Contacts Electronic

Nadere informatie

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007

ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard. NGI Limburg 30 mei 2007 ISO/IEC 20000, van standaardkwaliteit naar kwaliteitsstandaard NGI Limburg 30 mei 2007 1 Tijdlijn 80-er jaren: ITIL versie 1 2000: BS 15000 2001: ITIL versie 2 2002: Aangepaste versie BS 15000 2005: BS

Nadere informatie

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport

Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Een nieuwe rol voor het auditcomité en een aangepast audit rapport Jean-François CATS Inhoud van de uiteenzetting Nieuwe opdrachten van het auditcomité ingevoerd door de Audit Directieve en het Audit Reglement

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst?

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Testnet voorjaarsevent Marieke Brinkman en Marieke Mouwe Wie zijn wij Marieke B Marieke M 2010 Capgemini. All rights reserved. 1 Insert "Title, Author, Date"

Nadere informatie

Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant

Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant Themabijeenkomst - De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant Piet Klop RA MGA Rotterdam, maandag 28 november 2011 De Rotterdamse havenbaron en politicus Lodewijk Pincoffs speelde een belangrijke

Nadere informatie

VisionWaves DELTA. Integraal Management Platform. VisionWaves. Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! Marc van Lokven. Partner Aviation & Defense

VisionWaves DELTA. Integraal Management Platform. VisionWaves. Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! Marc van Lokven. Partner Aviation & Defense VisionWaves DELTA Integraal Management Platform Gateway naar de waardeketen, ook voor AMC! VisionWaves Marc van Lokven Partner Aviation & Defense Agenda Wie is VisionWaves Uitdagingen voor de hedendaagse

Nadere informatie

KLANT = AGENT AGENT = KLANT

KLANT = AGENT AGENT = KLANT KLANT = AGENT AGENT = KLANT KENNISMANAGEMENT BIJ T-MOBILE INHOUD 1. Visie 2. Nieuwe kennisbank 3. Aanpak 4. Lessons learned 5. Stand van zaken na 1 jaar 6. Wij doen het zo! 1 VISIE OP KENNISMANAGEMENT

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Management Development Next Level

Management Development Next Level Management Development Next Level NFMD congres 27 januari 2015 Marcel Knotter 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? Quiz Vraag 1 Wat is ca. de omvang van management- en A. $50-60 miljoen B. $500-600 miljoen

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

PAS Conferentie 2015. Competenties van de internal auditor bij een kleine IAF ... Carlo Bavius RE RO CRISC CRMA CIA. CAE / CRO bij Eneco Groep

PAS Conferentie 2015. Competenties van de internal auditor bij een kleine IAF ... Carlo Bavius RE RO CRISC CRMA CIA. CAE / CRO bij Eneco Groep PAS Conferentie 2015 Competenties van de internal auditor bij een kleine IAF Carlo Bavius RE RO CRISC CRMA CIA CAE / CRO bij Eneco Groep 2 december 2015 Doel van deze sessie Vanuit hands-on point of view

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL?

Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? TestNet Noord, Heerenveen, 20 november 2012 Wat heeft een tester aan ASL en BiSL? Eibert Dijkgraaf Intro Wie zit er in een typische beheer omgeving? Wat is kenmerkend voor testen : IN BEHEER? IN ONDERHOUD?

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof

Slide 1. Slide 2 Introduktie. Slide 3 Deze les: 2 onderwerpen. Les 1 Definities en belang Informatie Technologie. Intro docent Opzet/tentamenstof Slide 1 Les 1 Definities en belang Informatie Technologie IT A Basics en toepassing Informatie Technologie Versie 4.1 Sept 2014 Slide 2 Introduktie Intro docent Opzet/tentamenstof Stof/vraagstukken behandeld

Nadere informatie

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus

It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus It s CMMI Jim, but not as we know it! CMMI toegepast op een Compliance organisatie Door Jasper Doornbos Improvement Focus Inhoud Compliance vakgebied en organisatie CMMI software en systems engineering

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015

Resultaten Derde Kwartaal 2015. 27 oktober 2015 Resultaten Derde Kwartaal 2015 27 oktober 2015 Kernpunten derde kwartaal 2015 2 Groeiend aantal klanten 3 Stijgende klanttevredenheid Bron: TNS NIPO. Consumenten Thuis (alle merken), Consumenten Mobiel

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs

Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Update IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Number 11, May 2015 IFRS 15 - Alloceren van de transactieprijs Het alloceren van de transactieprijs aan de afzonderlijke prestatieverplichtingen in een

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

ibestuur Mastercourse Architectuur: Bestuur en Architectuur ibestuur 2015 Lineke Sneller l.sneller@nyenrode.nl

ibestuur Mastercourse Architectuur: Bestuur en Architectuur ibestuur 2015 Lineke Sneller l.sneller@nyenrode.nl ibestuur Mastercourse Architectuur: Bestuur en Architectuur ibestuur 2015 Lineke Sneller l.sneller@nyenrode.nl Agenda Bestuur en architectuur De spelers - architect en bestuurder De rolverdeling - IT Governance

Nadere informatie

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen

Number 12, May 2015. Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Number 12, May 2015 Update IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen IFRS 15 - Identificeren van prestatieverplichtingen Het onderscheiden van prestatieverplichtingen is een belangrijke stap

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com LCA, wat kan je er mee Anne Gaasbeek Anne Gaasbeek Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com PRé Consultants PRé is pionier i van LCA sinds 1990; ontwikkelaar van Ecoindicator and ReCiPe

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie