Brabantse Dorpen. Frans Thissen. en de veranderingen van binding en identiteit UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Brabantse Dorpen. Frans Thissen. en de veranderingen van binding en identiteit UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM"

Transcriptie

1 en de veranderingen van binding en identiteit Frans Thissen Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

2 Het verhaal van Brabant

3 Veranderende dorpen Oebele van Zuilen: (over de import) Ze wonen hier wel, maar ze hebben hun werk buiten het dorp Sikke Kooistra: Nu gaat het jongvolk zelfs in Groningen uit dansen Marieke Treep: Een huisvrouw had vroeger een belangrijke functie binnen het dorp en daar hoorde bijvoorbeeld ook de burenhulp bij. Maar naarmate meer vrouwen werken verdwijnt dat allemaal

4 Veranderende dorpen Geert Mak: In plaats van de traditionele bindingen begon zo een nieuw bewustzijn te ontstaan, een nieuwe gehechtheid aan het dorp Geert Mak: hoe langer ik in het dorp verbleef, des te meer besefte ik dat het eigenlijk allemaal nog moest beginnen. Alleen: niemand wist wát moest beginnen, en waarheen het ging

5 OVER VERANDERENDE BINDING EN IDENTITEIT en de veranderingen van binding en identiteit VAN AUTONOOM DORP NAAR WOONDORP WELKE TOEKOMST VOOR HET DORP EN WAT IS ER NODIG? Verstedelijking: bestaat het dorp in Noord- Brabant nog? Veranderingen in binding Veranderingen in identiteit Van autonoom dorp naar woondorp Beelden van het autonome dorp en het woondorp Een dorp met toekomst: Leefbaarheid Sociale Vitaliteit Rechtvaardigheid Vijf voorwaarden: Woonkwaliteit Ontmoetingsplaatsen Sociaal kapitaal Solidariteit en duurzaamheid Actieve oriëntatie op veranderende identiteit

6 Noord-Brabant: veel dorpen bij de stad dorpsbewoners (waarvan in kleine dorpen) (van de 2,47 miljoen Brabanders) Bron: De Dorpenmonitor, SCP

7 Platteland Het ene dorp is het andere niet Bron: De Dorpenmonitor, SCP Biest-Houtakker: klein dorp bij de stad

8 Platteland Het ene dorp is het andere niet Bron: Dichtbij huis, SCP Biest-Houtakker: mooi dorp bij de stad

9 Binding en Identiteit Binding: Wonen Werken Gebruik voorzieningen Sociale contacten Cultuur (Identiteit) Zeggenschap (politiek) Verplaatsingen: Leefpaden Dagpaden De Nederlandse supporterskaart Identiteit: Groepen waartoe we onszelf rekenen De traditionele Brabantse identiteit: Familie - Kerk - Dorp Regionale en provinciale identiteit (het culturele volgt het politiek / bestuurlijke) Veranderen van de identiteit van het dorp

10 Lokale binding door wonen en werken Gennep De boerderij Gennep Vrouwen: verhuisden uit Gennep Vrouwen hadden geen betaald werk Mannen: meesten bleven in geboorteplaats wonen en werkten altijd in de eigen woonplaats

11 Het veranderende wonen en werken Haarlem London Hamburg Cyprus Hogere opleidingsniveaus Zowel mannen als vrouwen hebben betaald werk Woonplaats is zelden werkplaats Nieuw: Werkplaats ( Woonplaats) Tweede woonplaats Meerdere werkplaatsen Werkplaatsen in Europa

12 Veranderende bindingen in Noord-Brabant < 40 jaar 40 jaar Bron: Atelier Tordoir, 2014 Provinciegrenzen zijn nog steeds belangrijke barrières Langzame maar duidelijke veranderingen: belangrijke verschillen tussen de generaties (< 40 jaar <) Jonge generatie oriënteert zich voor werk en voorzieningen steeds meer op (echt) grote steden op afstand (binnen en buiten provincie) Oudere generatie oriënteert zich daarbij meer op naburige gemeenten en de nabije stad (streekniveau)

13 De veranderende relatie bewoner - omgeving Binding: Economische binding (werk) Functionele binding (voorzieningen) Sociale binding (familie en vrienden) Culturele binding (identiteit) Politieke binding (zeggenschap) Schaalveranderingen: Schaalvergroting Lokaal verlies van werk en voorzieningen Toename van ruimtelijke keuzevrijheid door automobiliteit Lokale winst in dorpen (recreatie, zorg) Schaalverkleining Toenemend belang van woning(en) en recreatie (en zorg en welzijn) Van Dorpsbinding naar Lokaal bewustzijn of dorpstrots

14 Het belang van lokale binding Functionele en sociale relaties: steeds meer buiten het dorp Vooral sociale en culturele binding motiveert de dorpsbewoners om iets voor het dorp te doen: Culturele binding biedt kansen voor toekomstige inzet voor het eigen dorp Verbonden of Gebonden? Minder mobiele bewoners zijn aan het dorp gebonden: ouderen (75+) en bewoners met beperkte financiële middelen

15 Nisse, een dorp in verandering

16 Veranderende dorpsidentiteit Autonoom dorp Je bent er geboren of opgegroeid, je komt van het dorp (leefpaden) Je werkt er en je doet er je boodschappen: je woont op het dorp (dagpaden) Traditioneel referentiekader: machtig beeld Woondorp Je bent er gaan wonen om de mooie woning en aangename woonomgeving Voor je sociale contacten en voorzieningen ben je niet afhankelijk van het dorp Opkomend referentiekader

17 Leefbaarheid in het autonome dorp Weinig realistisch en somber Verlies van voorzieningen: door ontwikkelingen in voorzieningenstructuur en consumentengedrag Bevolkingsdaling: gevolg van dalende woningbezetting Groeiend aantal bewoners beschouwen aanwezige voorzieningen als minder belangrijk voor leefbaarheid

18 Leefbaarheid in het woondorp Realistischer en meer perspectief Ontwikkeling van het aantal inwoners is onbelangrijk Nieuwe voorzieningen zijn nu het resultaat van een positief ervaren leefbaarheid Woonkwaliteit is een belangrijke basis voor ervaren leefbaarheid en voor emotionele binding aan het dorp (dorpstrots) 18

19 De rol van voorzieningen in dorpen Voortgaande schaalvergroting In structuur van voorzieningen In gedrag van bewoners Positie van huishoudens zonder auto De rol van de bevolkingsontwikkeling Vergrijzing en ontgroening De betekenis van plaatselijke voorzieningen (sociale infrastructuur van het dorp): Resultaat van gemeenschapsinitiatieven Van belang voor de identiteit van het dorp Voorzieningen Verenigingen Activiteiten Sociale infrastructuur

20 Leefbaarheid - Sociale vitaliteit - Rechtvaardigheid Leefbaarheid: waar bewoners naar tevredenheid leven en waar terugkerende problemen, zorgen en ergernissen beperkt zijn De omgeving wordt als passend ervaren Dorpen worden positief gewaardeerd Sociale vitaliteit: de bijdragen van bewoners aan hun omgeving waar waardevolle zaken tot stand komen dankzij vrijwillig handelen van bewoners Wat zijn de achtergronden van de lokale inzet van dorpsbewoners Vrees voor toenemende ongelijkheid Rechtvaardigheid: Veranderingen kennen winnaars en verliezers Rechtvaardigheid is vaak niet gebaat met gelijkmatige verdeling van middelen Kwetsbare groepen: Vervoersarmen Verborgen armoede Arbeidsmigranten Toekomstige generaties

21 Wat is nodig voor het dorp van de toekomst? 1. Kwaliteit van de woonfunctie (woning en directe woonomgeving) 2. Ontmoetingsplekken die zich kenmerken door openheid naar alle bewoners 3. Sociaal kapitaal: bewoners met grote sociale netwerken die kunnen binden maar ook bruggen kunnen en willen bouwen 4. Solidariteit en Duurzaamheid 5. Actieve oriëntatie van bewoners op de veranderende identiteit van hun dorp: vertellen van verhalen

22 Wulvergem

23 en de veranderingen van binding en identiteit Frans Thissen Info: Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies

1 Dorpen in verandering; over veranderende binding en identiteit

1 Dorpen in verandering; over veranderende binding en identiteit 1 Dorpen in verandering; over veranderende binding en identiteit 2 Laat ik beginnen u te feliciteren. Maar waarmee eigenlijk? Natuurlijk kan ik u feliciteren met het feit dat de naam van Bakel 1300 jaar

Nadere informatie

De sociale draagkracht van de dorpen in Borsele

De sociale draagkracht van de dorpen in Borsele De sociale draagkracht van de dorpen in Borsele Frans Thissen Universiteit van Amsterdam Myrthe Vooraf Leefbaarheid, sociale cohesie en community care: Moeilijke begrippen voor betrekkelijk gewone zaken

Nadere informatie

4/23/2014. Nieuwe verscheidenheid, nieuwe ongelijkheid. Duurzaam Hoonhorst. Beroep op de burger. Dagprogramma

4/23/2014. Nieuwe verscheidenheid, nieuwe ongelijkheid. Duurzaam Hoonhorst. Beroep op de burger. Dagprogramma Dagprogramma 10.30 10.50 uur Opening, welkomstwoord en tour d horizon door de dagvoorzitter over de kansen voor het platteland Prof. dr. Dirk Strijker 10.50 11.15 uur Nieuwe verscheidenheid, nieuwe ongelijkheid

Nadere informatie

Dorpen in verandering. Frans Thissen en Maarten Loopmans

Dorpen in verandering. Frans Thissen en Maarten Loopmans Rooilijn P. 80 Rooilijn P. 81 Achtergrond Frans Thissen en Maarten Loopmans Dorpen in Nederland en Vlaanderen zijn voortdurend in verandering. Onderzoek en beleid doen vaak weinig recht aan de veranderende

Nadere informatie

Van autonoom dorp naar woondorp

Van autonoom dorp naar woondorp Van autonoom dorp naar woondorp Inleiding provinciale dorpendag Noord-Holland 22 september, Schoorl Aan het begin van een college over de ontwikkelingen in dorpen vroeg ik eens aan een groep studenten

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Vergrijzen in het groen: oud worden op het platteland

Vergrijzen in het groen: oud worden op het platteland Vergrijzen in het groen: oud worden op het platteland Joos Droogleever Fortuijn Afdeling Geografie, Planologie en Internationale Ontwikkelingsstudies Inhoud Vergrijzing op het platteland Voorzieningen

Nadere informatie

Het dorpshuis: van bewoners en voor bewoners

Het dorpshuis: van bewoners en voor bewoners Het dorpshuis: van bewoners en voor bewoners De maatschappelijke participatie van dorpsbewoners en de betekenis van het dorpshuis in de dorpen van Littenseradiel Dit verslag is het resultaat van een Leeronderzoek

Nadere informatie

Leefbare dorpen: van raamwerk tot ontwikkelingsmodel; Dr. J.F.C.M. Thissen, Universiteit Amsterdam

Leefbare dorpen: van raamwerk tot ontwikkelingsmodel; Dr. J.F.C.M. Thissen, Universiteit Amsterdam Leefbare dorpen: van raamwerk tot ontwikkelingsmodel; Dr. J.F.C.M. Thissen, Universiteit Amsterdam Als ik in Nederland een college over dorpen geef begin ik meestal deze foto aan de studenten te tonen

Nadere informatie

Verhuisplannen en woonvoorkeuren

Verhuisplannen en woonvoorkeuren Verhuisplannen en woonvoorkeuren Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Bevolkingsdaling ontstaat niet alleen door demografische ontwikkelingen, zoals ontgroening en vergrijzing of

Nadere informatie

Leefbare dorpen. De sociale draagkracht van dorpen in Borsele. Publieksversie onderzoeksrapport

Leefbare dorpen. De sociale draagkracht van dorpen in Borsele. Publieksversie onderzoeksrapport De sociale draagkracht van dorpen in Borsele Publieksversie onderzoeksrapport Middelburg, november 2008 Colofon 4 Scoop 2008 Leefbare dorpen is de publieksversie van het officiële onderzoeksrapport De

Nadere informatie

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie?

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? In deze factsheet staat de beleving over het wonen en over het recreëren in Groningen centraal. Het gaat om hoe de inwoners

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Frans Thissen en Maarten Loopmans. Dorpen in verandering

Frans Thissen en Maarten Loopmans. Dorpen in verandering Frans Thissen en Maarten Loopmans Dorpen in verandering Dorpen in Nederland en Vlaanderen zijn voortdurend in verandering. Onderzoek en beleid doen vaak weinig recht aan de veranderende realiteit in dorpen.

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

WoON-themarapport. Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit

WoON-themarapport. Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Dick van der Wouw Nadet Somers SCOOP Zeeuws instituut voor sociale en culturele ontwikkeling

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur

Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur Tradities en gebruiken in de Groningse cultuur Groningen kent verschillende tradities en gebruiken. Denk hierbij aan de Groningse streektaal, de vlag en het Groningse volkslied. Maar het gaat ook om het

Nadere informatie

Rooilijn Jg. 46 / Nr. 2 / 2013. Dorpen, Zelfs wanneer de. Nieuwe. leegstand en school sluit, blijft de. verscheidenheid,

Rooilijn Jg. 46 / Nr. 2 / 2013. Dorpen, Zelfs wanneer de. Nieuwe. leegstand en school sluit, blijft de. verscheidenheid, Jg. 46 / Nr. 2 / 2013 www.rooilijn.nl P. 73 Themanummer Dorpen in verandering Tijdschrift voor wetenschap en beleid in de ruimtelijke ordening Stelling Achtergrond Nieuwe Verborgen Dorpen, Zelfs wanneer

Nadere informatie

Lezing Dorpsmarketing congres, 12 september 2013, Ottersum, georganiseerd door Imagro mmv de provincie Limburg.

Lezing Dorpsmarketing congres, 12 september 2013, Ottersum, georganiseerd door Imagro mmv de provincie Limburg. De geschiedenis van dorpen: omgaan met verandering Lezing Dorpsmarketing congres, 12 september 2013, Ottersum, georganiseerd door Imagro mmv de provincie Limburg. De geschiedenis van dorpen is in de eerste

Nadere informatie

SOC bijeenkomst, 26 november 2014

SOC bijeenkomst, 26 november 2014 1 Stijlvol Ouder Jeannette Dijkman Anders kijken naar ouder worden Onderzoek, marketing, communicatie, seniorenmakelaar Inhoud: Algemene trends en toekomstperspectief Demografische ontwikkelingen De nieuwe

Nadere informatie

Dorpen in verandering

Dorpen in verandering Ook de dorpen waren meegegroeid in de tijd en de vooruitgang. hoe langer ik in het dorp verbleef, des te meer besefte ik dat het eigenlijk allemaal nog moest beginnen. Alleen: niemand wist wát moest beginnen,

Nadere informatie

DORPEN IN VERANDERING Naar nieuwe onderzoeksvragen en beleidsperspectieven

DORPEN IN VERANDERING Naar nieuwe onderzoeksvragen en beleidsperspectieven DORPEN IN VERANDERING Naar nieuwe onderzoeksvragen en beleidsperspectieven Workshop Hefbomen voor dorpenbeleid, Mensen of stenen? Bern Paret Provincie West-Vlaanderen SITUERING WEST-VLAANDEREN WESTHOEK

Nadere informatie

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie?

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? In deze factsheet staat de binding met de provincie Groningen centraal. Het gaat dan om de persoonlijke gevoelens die Groningers hebben

Nadere informatie

Dorpsonderzoek Ulrum

Dorpsonderzoek Ulrum Dorpsonderzoek Ulrum Dorpsonderzoek Ulrum Toekomstperspectieven voor Ulrum onderzocht Mw. drs. O. Buiter Ruben Bos Jaap van Dijk Finny Douwsma Niels Snijdood Bert-Jan Volders Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries burgerpanel over voorzieningen in Fryslân september 2015 Wij gaan er van uit

Nadere informatie

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland LEADER Kempenland Samen investeren in een leefbaar platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling; Europa investeert in zijn platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling;

Nadere informatie

Onderwerp Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2011

Onderwerp Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2011 Onderwerp Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2011 Status Informerend Voorstel Kennis te nemen van de bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2011

Nadere informatie

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013 Heilige huisjes in de knel Eeuwenlang waren religieuze gebouwen de spil waar het leven in stad of dorp om draaide, ankerpunten in het dagelijks leven,

Nadere informatie

woondorp Dorpen in verandering. Naar nieuwe onderzoeksvragen en Van autonoom dorp naar

woondorp Dorpen in verandering. Naar nieuwe onderzoeksvragen en Van autonoom dorp naar 24 O N D E RZOE K Dorpen hebben zich ontwikkeld van een wereld op zich tot plekken om te wonen in een groter geheel. Belangrijk is dat de bewoners dat proces van identiteitsverandering kunnen volgen en

Nadere informatie

Menselijke maat in het landelijk gebied

Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Mensen maken het landelijk gebied. Het zijn juist de trotse en betrokken bewoners die zorgen voor een landelijk gebied dat

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

STARTERS EN HUN KIJK OP HET PLATTELAND

STARTERS EN HUN KIJK OP HET PLATTELAND STARTERS EN HUN KIJK OP HET PLATTELAND IS DE WENS OM TE BLIJVEN WONEN OP HET PLATTELAND ER? EN WAAR STA JE DAN ALS STARTER OP DE WONINGMARKT; ZIJN ER VOLDOENDE MOGELIJKHEDEN OP DEZE MARKT? MOLEN IN ALMKERK,

Nadere informatie

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig?

Het Noorden: Wat is er aan de hand? Wat is er nodig? Presentatie voor de werkconferentie Het Vitale Noorden Martiniplaza, Groningen, 22 mei 2013 Prof.dr. Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Ruimtelijke

Nadere informatie

HOE HOUDEN WE ONZE DORPEN LEEFBAAR? Bern Paret, regiocoördinator Westhoek Provincie West-Vlaanderen

HOE HOUDEN WE ONZE DORPEN LEEFBAAR? Bern Paret, regiocoördinator Westhoek Provincie West-Vlaanderen HOE HOUDEN WE ONZE DORPEN LEEFBAAR? Bern Paret, regiocoördinator Westhoek Provincie West-Vlaanderen Enkele begrippen Leefbaarheid: (subjectieve) beleving van de omgeving Voorzieningen:(sociale infrastructuur),

Nadere informatie

Coöperaties: praktijk en theorie. #newideals

Coöperaties: praktijk en theorie. #newideals Coöperaties: praktijk en theorie #newideals Landbouw in crisis: enkele cijfers * Elke week verdwijnen 25 boerderijen in Vlaanderen * België verliest elke week een landbouwareaal van 145 voetbalvelden

Nadere informatie

Vervoer in het dagelijks leven

Vervoer in het dagelijks leven Vervoer in het dagelijks leven Doordat de afstanden tot voorzieningen vandaag de dag steeds groter worden neemt het belang van vervoer in het dagelijks leven toe. In april 2014 zijn de leden van het Groninger

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries burgerpanel over leefbaarheid in Fryslân Wij gaan er van uit dat we zo lang

Nadere informatie

Brabant in demografisch perspectief

Brabant in demografisch perspectief Brabant in demografisch perspectief Actuele bevolkingsontwikkelingen, prognoses en provinciaal (ruimtelijk) beleid Provinciale Raad voor de Leefomgeving 4 november 2016 Niek Bargeman Senior adviseur bevolking

Nadere informatie

Bereikbaarheid van voorzieningen wat is een acceptabele afstand?

Bereikbaarheid van voorzieningen wat is een acceptabele afstand? Bereikbaarheid van voorzieningen wat is een acceptabele afstand? Voor de Provincie Groningen is het een uitdaging om de bereikbaarheid van voorzieningen op een zo hoog mogelijk peil te houden, zeker gezien

Nadere informatie

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid

drenthe rapportage september 2016 leefbaarheid kennis. onderzoek. advies drenthe rapportage september 2016 Hoe tevreden is het Drents panel over leven in Drenthe en hoe ervaren zij de gevolgen van bevolkingskrimp op de? vooraf Drenthe heeft te maken

Nadere informatie

BRABANT IN DEMOGRAFISCH PERSPECTIEF bevolkingsontwikkelingen en wonen met zorg en welzijn analyses - achtergronden - opgaven

BRABANT IN DEMOGRAFISCH PERSPECTIEF bevolkingsontwikkelingen en wonen met zorg en welzijn analyses - achtergronden - opgaven BRABANT IN DEMOGRAFISCH PERSPECTIEF bevolkingsontwikkelingen en wonen met zorg en welzijn --------------------- analyses - achtergronden - opgaven workshop Scheiden van Wonen en Zorg de Kievitshorst -

Nadere informatie

Literatuurstudie kernenonderzoek

Literatuurstudie kernenonderzoek Provinciehuis Boeverbos Koning Leopold III-laan 41 B-8200 Sint-Andries Telefoon 050 40 31 11 Fax 050 40 31 00 Literatuurstudie kernenonderzoek Inhoudstafel Inhoudstafel... 2 1. Wat is leefbaarheid?...

Nadere informatie

Zorg en Welzijn in West-Zeeuws-Vlaanderen. Meetjesland ontmoet West-Zeeuws-Vlaanderen.

Zorg en Welzijn in West-Zeeuws-Vlaanderen. Meetjesland ontmoet West-Zeeuws-Vlaanderen. Zorg en Welzijn in West-Zeeuws-Vlaanderen Meetjesland ontmoet West-Zeeuws-Vlaanderen. West-Zeeuws-Vlaanderen plattelandsgemeente / 16 kernen / >300km 2 24.370 inwoners / 10.500 huishoudens vergrijzing

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? De leefbaarheid waar het

Nadere informatie

Participatiesamenleving: retoriek of realiteit?

Participatiesamenleving: retoriek of realiteit? Participatiesamenleving: retoriek of realiteit? De betekenis van gezondheid voor burgerparticipatie Prof. dr. Kim Putters 11 april 2014 Inhoud 1. De Sociale Staat van Nederland 2013 2. Minder verzorgingsstaat,

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

De THUIS-wijk. Belgen voelen zich thuis in hun buurt

De THUIS-wijk. Belgen voelen zich thuis in hun buurt Evy Raes. Beeld uit de ILIV- Thuis in beeld -fotoreportage 2013 De THUIS-wijk Belgen voelen zich thuis in hun buurt De buurt is belangrijk voor de Belg. Hoe men zich voelt in zijn buurt heeft een impact

Nadere informatie

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4

Bijlagen. Bijlage C Selectiecriteria bij de werving van de gespreksdeelnemers... 2 Bijlage E Draaiboek focusgroepen senioren... 4 Carola Simon, Lotte Vermeij en Anja Steenbekkers, Het beste van twee werelden. Plattelanders over hun leven op het platteland. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, oktober 2007. Bijlagen Bijlage

Nadere informatie

Hardnekkige krimpmythes: bekijk het ook eens van een andere kant

Hardnekkige krimpmythes: bekijk het ook eens van een andere kant Algemene informatie Hardnekkige krimpmythes: bekijk het ook eens van een andere kant Sabine Meier, Professur Räumliche Entwicklung und Inklusion, Uni Siegen, voormalig Lector Krimp & Leefomgeving, Hanzehogeschool

Nadere informatie

Veilig opgroeien in Leeuwarden Factsheet Haulerwijk. bijlage

Veilig opgroeien in Leeuwarden Factsheet Haulerwijk. bijlage Veilig opgroeien in Leeuwarden 2015 bijlage Factsheet Haulerwijk Deze bijlage bevat cijfers op zowel buurtniveau als gemeentelijk- en provinciaal niveau. De cijfers geven inzicht in trends op het gebied

Nadere informatie

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond Verenigingen, stichtingen en instellingen barsten doorgaans van de ambities en toekomstplannen. Maar om ze te realiseren heb je financiële middelen

Nadere informatie

SER-advies over bevolkingskrimp Harry Garretsen 2 december 2010

SER-advies over bevolkingskrimp Harry Garretsen 2 december 2010 SER-advies over bevolkingskrimp Harry Garretsen 2 december 2010 00-00-2009 pagina 1/x Afdeling Communicatie Vooraf: Rol SER-adviezen Draagvlak voor beleid: commitment van sociale partners + kroonleden

Nadere informatie

IDOP Nederwetten: Sociale cohesie en Toekomstbestendigheid

IDOP Nederwetten: Sociale cohesie en Toekomstbestendigheid IDOP Nederwetten: Sociale cohesie en Toekomstbestendigheid Resultaten onderzoek en vervolg Januari 2013, Leonie Schijven & Albert Aalvanger Inhoud van de presentatie IDOP (kader) Uitvoering IDOP Nederwetten

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014 BEÏNVLOEDING TOEKOMSTIG GEMEENTELIJK BELEID In maart 2014 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. Het is daarom van belang dat u nu al begint met het uitoefenen van belangenbehartiging

Nadere informatie

Demografische krimp in. Noord-Nederland

Demografische krimp in. Noord-Nederland HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Demografische krimp in In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210-jarig bestaan! Noord-Nederland Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo-onderwijsaanbod

Nadere informatie

Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening.

Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening. Ouderenzorg - zorgen voor later? Beste mensen, Mijn naam is Popko Hooiveld. Ik werk als leidinggevende bij de Stichting Welzijn en Dienstverlening. Heel kort iets over de stichting. De Stichting Welzijn

Nadere informatie

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief PCOB Actief netwerk van en voor senioren Gemeenschappelijk actief PCOB: gemeenschappelijk actief! Dynamisch, betrokken, professioneel en christelijk geïnspireerd; het zijn dé kenmerken van de PCOB. We

Nadere informatie

Ledenvergadering FDG. 22 november 2010 De Schakel, Oosterhout

Ledenvergadering FDG. 22 november 2010 De Schakel, Oosterhout Ledenvergadering FDG 22 november 2010 De Schakel, Oosterhout Welkom door de voorzitter van Dorpshuis de Schakel, de heer Gert Hendriks Opening door de voorzitter van de FDG, de heer F.L. Hogenbirk Toestand

Nadere informatie

Werken aan sociale leefbaarheid voor kwetsbare dorpsbewoners

Werken aan sociale leefbaarheid voor kwetsbare dorpsbewoners 18 november 2015 Plattelandsacademie Werken aan sociale leefbaarheid voor kwetsbare dorpsbewoners SAMENLEVINGSOPBOUW WEST-VLAANDEREN Maatschappelijk kwetsbare groepen Grondrechten: wonen, arbeid, maatschappelijke

Nadere informatie

Argumentenkaart Deeltijdwerken 3. Samenleving. Wat zijn de voor- en nadelen voor de samenleving als vrouwen meer gaan werken?

Argumentenkaart Deeltijdwerken 3. Samenleving. Wat zijn de voor- en nadelen voor de samenleving als vrouwen meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken Wat zijn de - en nadelen de samenleving als meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken Wat zijn de - en nadelen de samenleving als meer gaan werken? Argumenten Deeltijdwerken

Nadere informatie

update kennisagenda krimp

update kennisagenda krimp update kennisagenda krimp update van de kennisagenda van het KKNN Waarom een update van de kennisagenda? Het KKNN is gebaseerd op drie pijlers, te weten: kennisnetwerk opzetten, kennis delen en kennis

Nadere informatie

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt

MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam. Regiomarkt MIRT onderzoek Noordwestkant Amsterdam Regiomarkt 10-3-2016 1 Brede Aanpak Aanleiding Eerder onderzoek: knelpunten A9 Achterliggende ontwikkelingen: toenemende verstedelijking, vergrijzing, technologische

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT Rapport BUR^.AUBUITEN econo nie Si omgeving SAMENVATTING Opzet onderzoek en respons SRE en ANWB zijn gezamenlijk opdrachtgever voor dit onderzoek naar het gebruik

Nadere informatie

Kleine scholen en leefbaarheid

Kleine scholen en leefbaarheid Kleine scholen en leefbaarheid Een samenvatting van de resultaten van een praktijkonderzoek onder scholen en gemeenten in Overijssel over de toekomst van kleine scholen in relatie tot leefbaarheid Inleiding

Nadere informatie

Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten. indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord),

Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten. indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord), Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten in Berg a/d Maas en Urmond, indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord), waarbij de huidige schoollocaties In Berg a/d

Nadere informatie

Bijlagen De dorpse doe-democratie

Bijlagen De dorpse doe-democratie Bijlagen De dorpse doe-democratie Lotte Vermeij (SCP) Joost Gieling (RUG) Bijlage A: tabellen bij hoofdstuk... Latenteklasseanalyse... 5 Bijlage B tabellen bij hoofdstuk 3... 9 Bijlage C tabellen bij hoofdstuk

Nadere informatie

Coöperatie Ons Net Eindhoven. Méér dan een glasvezelprovider

Coöperatie Ons Net Eindhoven. Méér dan een glasvezelprovider Coöperatie Ons Net Eindhoven Méér dan een glasvezelprovider Programma Provincie Noord-Brabant en Futura 1. Welkom 2. Wie zijn wij 3. Innovatie 4. Vragen Geschiedenis Begonnen in 2004 vanuit initiatief

Nadere informatie

TOHP. Jonge talenten verbinden aan Altena. Talent Op Het Platteland Toekomst Op Het Platteland. Rijan van Leest. Versie 0.6

TOHP. Jonge talenten verbinden aan Altena. Talent Op Het Platteland Toekomst Op Het Platteland. Rijan van Leest. Versie 0.6 TOHP Talent Op Het Platteland Toekomst Op Het Platteland Jonge talenten verbinden aan Altena. Versie 0.6 Rijan van Leest Inhoud Inleiding... 3 Het platteland anno 2015... 4 De gevolgen van de braindrain...

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel

Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel faculteit ruimtelijke wetenschappen nr. 334 Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel R.A. Bijker, T. Haartsen en D. Strijker Januari 2011 Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel > 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Krimpend Kapitaal? Een onderzoek naar het sociaal kapitaal van dorpsbewoners in een krimpgebied. Moniek Jansen

Krimpend Kapitaal? Een onderzoek naar het sociaal kapitaal van dorpsbewoners in een krimpgebied. Moniek Jansen Krimpend Kapitaal? Een onderzoek naar het sociaal kapitaal van dorpsbewoners in een krimpgebied Moniek Jansen Krimpend Kapitaal? Een onderzoek naar het sociaal kapitaal van dorpsbewoners in een krimpgebied

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant actualisering 2011

Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant actualisering 2011 Bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant actualisering 2011 ontwikkelingen van de (West-)Brabantse bevolking trends - prognoses - beleidseffecten --- Congres Regio West-Brabant 23 maart 2012

Nadere informatie

Het dorp van de toekomst. Het dorp van de toekomst

Het dorp van de toekomst. Het dorp van de toekomst Het dorp van de toekomst Het dorp van de toekomst Vitale dorpen, en leefbaar platteland Vitale dorpen, en leefbaar platteland, levensloopbestendig en comfortabel wonen Drs. Lourens Koomans Andragoloog

Nadere informatie

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over Afsluiting TIM 2 Woord van welkom Doel van de avond presenteren van klankborden over Programma Afsluiting TIM 2 Eindpresentatie Visie op de regio Eindhoven Programma Doelstelling van de eindpresentatie

Nadere informatie

PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2015

PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2015 PROVINCIALE VERKIEZINGEN 2015 AANDACHT VOOR VITALE KLEINE KERNEN IN TOEKOMSTIG GEMEENTELIJK BELEID In maart 2015 zijn er provinciale verkiezingen. In de provinciale verkiezingsprogramma s mogen de speerpunten

Nadere informatie

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de

Nadere informatie

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002

Recreatieve woonmilieus in Almere. Erik van Marissing, Mei 2002 Erik van Marissing, Mei 2002 Opbouw van de presentatie Doelstellingen en Probleemstelling Onderzoeksvragen en Afbakening van het onderzoeksgebied Definitie van een recreatief woonmilieu De meerwaarde van

Nadere informatie

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025

Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland. Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 Samen zorgen voor de toekomst van mooi Gelderland Meerjarenvisie Geldersch Landschap & Kasteelen 2016-2025 650 gebouwen 35 kastelen, landhuizen, kasteelruïnes ruim 150 terreinen 24.000 museumstukken ruim

Nadere informatie

Nog steeds in. Helmond 77%

Nog steeds in. Helmond 77% De trends volgens de Helmonders Bijlage 4 Resultaten enquête Stadspanel Onderzoek en Statistiek Gooitske Marsman Augustus 2011 Inleiding Helmond heeft een start gemaakt met het project dat uiteindelijk

Nadere informatie

Noord-Brabant in demografisch perspectief

Noord-Brabant in demografisch perspectief Noord-Brabant in demografisch perspectief over prognoses, trends en ontwikkelingen en de opgaven op het vlak van wonen met zorg en welzijn --- Inspiratiebijeenkomst Wonen met zorg en welzijn Futura / Provincie

Nadere informatie

Dichtbij huis. Lokale binding en inzet van dorpsbewoners. Lotte Vermeij m.m.v. Anja Steenbekkers

Dichtbij huis. Lokale binding en inzet van dorpsbewoners. Lotte Vermeij m.m.v. Anja Steenbekkers Dichtbij huis Lokale binding en inzet van dorpsbewoners Lotte Vermeij m.m.v. Anja Steenbekkers Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, januari 2015 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is ingesteld bij

Nadere informatie

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014 in Houten Burgerpeiling 2014 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Houten Projectnummer 598 / 2015 Samenvatting Goede score voor Sociale Kracht in Houten Houten scoort over het algemeen goed als

Nadere informatie

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid,

1. Branding en voorzieningen in gehele subregio Cultuurhistorie benadrukken Toegankelijkheid zorg vergroten (sociaal, fysiek) Wie: overheid, Transformatie van de woningvoorraad Een afname van het aantal huishoudens heeft gevolgen voor de woningvoorraad. Dit geldt ook vergrijzing. Vraag en aanbod sluiten niet meer op elkaar aan. Problemen van

Nadere informatie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie

Sociale Windenergie. Windenergie langs de A16. Wind A16 & Sociale windenergie Sociale Windenergie & Windenergie langs de A16 1 Ons idee Samen Sociale Windenergie realiseren door samenwerking lokale initiatieven in Zundert?? 2 Wat zijn onze doelstellingen? DUURZAAM LOKAAL BETAALBAAR

Nadere informatie

Toezicht en moraliteit.

Toezicht en moraliteit. Toezicht en moraliteit. Over professionele waarden in de zorgsector Gabriël van den Brink Congres-NVTZ 10-11-2016 1 Moral sentiments in modern society Adam Smith (1723-1790) The Wealth of Nations (1776)

Nadere informatie

Reacties op bevolkingsdaling

Reacties op bevolkingsdaling Reacties op bevolkingsdaling Wim Derks Kenniscentrum voor Bevolkingsdaling en Beleid, Universiteit Maastricht en Etil www.bevolkingsdaling.nl w.derks@beoz.unimaas.nl 1 Inhoud 1996-2006 Structurele bevolkingsdaling

Nadere informatie

Gemeente Westerveld 16 april 2014. Evert Blansjaar. Kwartiermaker provincie Drenthe

Gemeente Westerveld 16 april 2014. Evert Blansjaar. Kwartiermaker provincie Drenthe Gemeente Westerveld 16 april 2014 Evert Blansjaar Kwartiermaker provincie Drenthe Achtergrond Onze samenleving wordt steeds afhankelijker van hoogwaardige en toekomstvaste breedbandinfrastructuren. Geen

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Lars Brugman Lars Brugman is projectadviseur/onderzoeker bij Kadaster Ruimte & Advies. Hij legt zich toe op complexe maatwerkvraagstukken vanuit de bij het Kadaster beschikbare ruimtelijke informatie.

Nadere informatie

Gesprek #2. 7 10 2015 Verslag stadstafelgesprek #2: de verhalen van de stad stadmakerscongres. Foto: Daryll Atema

Gesprek #2. 7 10 2015 Verslag stadstafelgesprek #2: de verhalen van de stad stadmakerscongres. Foto: Daryll Atema Foto: Daryll Atema Gesprek #2 Net als vorig jaar zal het Stadmakerscongres van 2015 in een serie oriënterende stadstafelgesprekken voorbereid worden. Open en nieuwsgierige gesprekken in een kleine setting,

Nadere informatie

Conferentie Regionale Woonvisie 23 januari Woonvisie: Wonen vanuit Waarden RAV

Conferentie Regionale Woonvisie 23 januari Woonvisie: Wonen vanuit Waarden RAV Conferentie Regionale Woonvisie 23 januari 2013 Woonvisie: Wonen vanuit Waarden RAV 20-2-2013 1 Doelen en programma van vanavond Doelen Beeld geven stand van zaken Uw kennis en ervaring gebruiken Informatie

Nadere informatie

Sociale verbanden en zelfredzaamheid van ouderen

Sociale verbanden en zelfredzaamheid van ouderen Sociale verbanden en zelfredzaamheid van ouderen Een verkennend onderzoek Conferentie Zorg in eigen hand 11 november 2011 1 Onderzoeksvragen Welke sociale verbanden zijn er? Hoe zijn ze te typeren? Hoe

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/

snel dan voorzien. In de komende jaren zal, afhankelijk van de (woning)marktontwikkeling/ 2 Wonen De gemeente telt zo n 36.000 inwoners, waarvan het overgrote deel in de twee kernen Hellendoorn en Nijverdal woont. De woningvoorraad telde in 2013 zo n 14.000 woningen (exclusief recreatiewoningen).

Nadere informatie

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Heerle en Kruisland WELKOM

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Heerle en Kruisland WELKOM Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Heerle en Kruisland WELKOM Programma 19.30 uur Welkom 19.40 uur Presentatie resultaten door het PON 20.15 uur Koffie en naar de discussiegroepen 21.30 uur

Nadere informatie

TOEKOMSTVISIE. het Land van Slochteren 2020 ruimte voor kwaliteit en ontmoeting

TOEKOMSTVISIE. het Land van Slochteren 2020 ruimte voor kwaliteit en ontmoeting TOEKOMSTVISIE het Land van Slochteren 2020 ruimte voor kwaliteit en ontmoeting Als je plannen maakt voor een vakantie, dan kies je eerst een bestemming. Gran Canaria of Schiermonnikoog, Amsterdam of Barcelona,

Nadere informatie

De Sociale Draagkracht van Dorpen in Borsele. Leefbaarheid, sociale cohesie en community care in kleine dorpen

De Sociale Draagkracht van Dorpen in Borsele. Leefbaarheid, sociale cohesie en community care in kleine dorpen De Sociale Draagkracht van Dorpen in Borsele Leefbaarheid, sociale cohesie en community care in kleine dorpen Dit rapport is het resultaat van een onderzoek uitgevoerd door het Amsterdam Institute for

Nadere informatie

HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN

HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Krimpcafé XL In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210- jarig bestaan! Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo- onderwijsaanbod in Noord-

Nadere informatie