Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs"

Transcriptie

1 Voorstellen voor de geplande Talennota van de Vlaamse minister van Onderwijs Januari Inleiding De voorbije jaren hebben de verschillende Vlaamse ministers van Onderwijs veel inspanningen gedaan om de talenkennis van onze leerlingen te verbeteren. Kosten noch moeite zijn gespaard om de kwaliteit van ons taalonderwijs te verhogen. Ook de huidige minister van Onderwijs kondigde in zijn Beleidsbrief aan om hoog op talen in te zetten. Zijn plannen rond taal mogen we verwachten in een talennota rond Pasen. Ook voor de integratiesector is taal een belangrijk thema. We ijveren voor een goede beheersing van de Nederlandse taal. Die taalkennis is een onmisbaar instrument dat deuren opent naar werk, opleidingen, maatschappelijke participatie, Tegelijk vinden we dat er ook situaties zijn waarin anderstaligen hun moedertaal moeten kunnen gebruiken. Je moedertaal gebruiken is niet alleen een recht, het draagt ook bij tot het sociaalemotioneel welbevinden, en soms is het gewoonweg functioneler. Bijvoorbeeld omdat het in bepaalde gevallen het leerproces kan versnellen. Het uitgangspunt is dat elke vaardigheid/competentie, dus ook iemands kennis van andere talen, voor de betrokkene en zijn ruimere omgeving een meerwaarde kunnen zijn. Met dit document wil de werkgroep onderwijs i van het Kruispunt Migratie-Integratie de minister, vanuit onze expertise en contacten, aanbevelingen geven voor zijn aangekondigde talennota. We vertrekken vanuit een aantal vaststellingen om dan over te gaan tot een aantal concrete voorstellen: 1. Gebruik en ontwikkel het meertalig kapitaal van anderstalige leerlingen 2. Zorg ervoor dat het werken aan een positieve taalleerattitude een plaats heeft binnen het taalonderwijs 3. Creëer een rijk aanbod aan buitenschoolse initiatieven taalstimulering Nederlands 4. Geef minderheidstalen een plaats in ons vreemdetalenonderwijs 5. Ondersteun ouders in hun keuze en hun praktijk van een meertalige opvoeding 6. Verhoog de deskundigheid inzake het verantwoord omgaan met (talen)diversiteit 2. Onze vaststellingen Vaststelling 1: Onderwijsachterstand en anderstaligheid worden voordurend met elkaar in verband gebracht. Die koppeling is om twee redenen problematisch:

2 1. Ze gaat voorbij aan de vaststelling dat een meerderheid van de anderstalige leerlingen opgroeit in een gezin met een zogenaamde lage socio-economische status. Er zijn veel aanwijzingen dat net die lage socio-economische status, eerder dan de taalachtergrond van de leerlingen, de grootste impact heeft op onderwijssucces. ii 2. Door die koppeling gaat men er in het onderwijs te snel van uit dat het probleem van de onderwijsachterstand van anderstalige leerlingen opgelost zou raken of sterk zou verminderen als alle ouders hun kinderen in het Nederlands zouden opvoeden,. iii Maar zo eenvoudig is het niet: anderstalige ouders stimuleren om hun kinderen in het Nederlands op te voeden, zal niet automatisch het schooltaalprobleem oplossen. Dit is geen realistische verwachting. iv Vaststelling 2: Niet alle talen hebben dezelfde status in ons onderwijs Er zijn duidelijk statusverschillen tussen talen: voor meerderheidstalen zoals Engels en Frans wordt meertaligheid gezien als een meerwaarde. Voor minderheidstalen zoals Turks en Berbers wordt gesproken over een probleem. v Het lijkt of er goede en slechte meertaligheid bestaat. Ons onderwijs moedigt de goede meertaligheid op verschillende manieren aan. De slechte meertaligheid ziet het onderwijs als een groot probleem. Vaststelling 3: Het taalprobleem van anderstaligen wordt opgelost met meer van hetzelfde. We weten uit onderzoek dat kinderen binnen en buiten de schoolmuren het vlotst een taal leren als ze die gebruiken tijdens activiteiten die ze leuk, verrijkend en uitdagend vinden vi. Om hun taalprobleem op te lossen krijgen leerlingen met een taalachterstand echter steeds meer van hetzelfde: extra woordenschat en uitspraaklesjes. Buiten de schoolmuren worden ze aangemoedigd om deel te nemen aan allerlei taalstimuleringsactiviteiten die soms lijken op verkapte taallesjes. Een taal leren wordt vaak beschouwd als een louter technisch gebeuren. Maar bij het leren van een taal spelen ook emoties en motivaties een rol. Daaraan wordt te weinig aandacht besteed. Vaststelling 4: Het meertalig kapitaal van anderstalige leerlingen wordt niet aangesproken om Nederlands te leren of algemeen om kennis te ontsluiten. De meertaligheid van leerlingen wordt zelden als een troef of als een bron van persoonlijke en maatschappelijke verrijking gezien. Nochtans wijst onderzoek uit dat je leerprocessen (onder andere het leren van de Nederlandse taal) net kan versnellen door het meertalig kapitaal functioneel te benutten. Je kan leerlingen bijvoorbeeld elkaar een oefening laten uitleggen in hun eigen taal vii We stellen ook vast dat er in de lerarenopleidingen, nascholingscentra, pedagogische begeleidingsdiensten, vaak onvoldoende deskundigheid is over hoe je het meertalig kapitaal van leerlingen optimaal benut. 2 Voorstellen voor de Talennota van de minister van Onderwijs

3 3. Onze voorstellen voor een taalbeleid dat alle meertaligheid als meerwaarde ziet 1. Gebruik en ontwikkel het meertalig kapitaal van anderstalige leerlingen Waar mogelijk zet de minister proefprojecten op die de moedertaal van anderstalige leerlingen verder versterken. We denken aan projecten zoals die al bestaan in Gent en Brussel (Thuistaalproject, OETC-project). Kinderen leren daarbij bijvoorbeeld eerst leren lezen in het Turks en daarna pas in het Nederlands. De minister volgt de proefprojecten wetenschappelijk op. De minister stimuleert scholen om het meertalig kapitaal van leerlingen optimaal te benutten om kennis te ontsluiten. Een anderstalige leerling is geen onbeschreven blad, maar iemand die in een andere context competenties in een andere taal heeft opgebouwd. Die competenties kan de leerling actief gebruiken, onder andere om Nederlands te leren. De eerste taal van de leerling vormt dus een steiger die ondersteuning biedt bij het leren van een tweede taal, maar ook bij het verwerven van nieuwe leerinhouden viii. Een voorbeeld: de leerkracht kan kinderen aanmoedigen om parallellen te zoeken tussen hun eigen taal en het Nederlands. 2. Zorg ervoor dat werken aan een positieve taalleerattitude een plaats krijgt in het taalonderwijs. Emoties en attitudes bij een taal krijgen een steeds grotere impact naarmate men ouder wordt. Jongeren kunnen gedreven een taal leren of zich er juist sterk tegen afzetten. Goede taalmethodes en de inzet van leerkrachten zullen maar vruchten afwerpen als er continu gewerkt wordt aan de ontwikkeling van een positieve leerhouding. Leerlingen hebben gevoelens en ideeën bij de talen die ze leren en bij de meertalige context waarin ze leven. Het is cruciaal dat die gevoelens en ideeën bespreekbaar gemaakt worden. 3. Creëer een rijk en professioneel aanbod aan buitenschoolse initiatieven taalstimulering Nederlands De minister investeert in zinvolle buitenschoolse initiatieven voor taalstimulering Nederlands. We denken daarbij aan alledaagse, speelse activiteiten met veel interactiemogelijkheden. Juist zulke activiteiten bieden de beste garanties op een vlotte taalverwerving. Zeker voor pubers en adolescenten is het aanbod momenteel heel beperkt. De minister zorgt ervoor dat anderstalige kinderen en jongeren meer aansluiting vinden bij het reguliere jeugdwerk. Dat lukt nu nog maar zelden. Terwijl het net de plek bij uitstek is waar ze in een speelse, betekenisvolle context op een natuurlijke manier taalleerkansen vinden. 4. Geef minderheidstalen een plaats in het vreemdetalenonderwijs In het vreemdetalenonderwijs krijgt het Engels, Frans en het Duits om evidente redenen een belangrijke plaats. Tegelijk zijn er ook veel argumenten om minderheidstalen bijvoorbeeld Turks of Marokkaans-Arabisch een plaats te geven in ons onderwijs ix. De minister creëert mogelijkheden om minderheidstalen een plaats te geven in het curriculum of Voorstellen voor de Talennota van de minister van Onderwijs 3

4 om na schooltijd lessen in minderheidstalen te organiseren. Dat laatste kan bijvoorbeeld gebeuren met fnanciële/organisatorische ondersteuning in het kader van bredeschoolprojecten. Elke leerling kan die minderheidstalen leren, niet alleen leerlingen die ze taal als thuistaal hebben. 5. Ondersteun ouders in hun keuze en hun praktijk van een meertalige opvoeding Anderstalige ouders beslissen vaak om hun kinderen in een andere taal (talen) dan het Nederlands op te voeden. Scholen respecteren die taalkeuze van de ouders. Voor de algemene taalontwikkeling, het welbevinden en de identiteitsontwikkeling van het kind is het cruciaal dat de school en de ouders elkaar vinden in de meertalige opvoeding van het kind. De minister stimuleert de scholen om met anderstalige ouders in dialoog te gaan over die meertalige opvoeding. Ze maken afspraken met ouders opdat leerlingen voldoende kansen krijgen om zowel de thuistaal of -talen als het Nederlands te leren. 6. Verhoog de deskundigheid over het verantwoord omgaan met (talen)diversiteit De minister zet lerarenopleidingen, nascholingscentra, pedagogische begeleidingsdiensten, scholen aan om zich te professionaliseren in het verantwoord omgaan met diversiteit: daartoe behoort onder andere omgaan talendiversiteit, maar ook omgaan met diverse sociaal-economische achtergronden. We rekenen op al die instanties om bovenstaande voorstellen mee in de praktijk te brengen. 4 Voorstellen voor de Talennota van de minister van Onderwijs

5 i Noten De werkgroep onderwijs bestaat uit alle integratiecentra en enkele onthaalbureaus. ii Van den Branden K., 2010 iii Padmos T., Van den Berghe, 2009; Van Den Branden K. & Verhelst, M. ;2008 iv Van Den Branden K. & Verhelst, M., 2008; Van den Branden K., 2009; Padmos T., Van den Berghe, 2009, Van den Branden en Van Avermaet, 2000 v Steunpunt Diversiteit en Leren, VMC, 2006, Van Gorp K., 2005 vi Van den Branden K et al., 2010 vii Sierens en Avermaet, 2010 viii Sierens en Avermaet, ix Vandenbranden K, 2010 Bibliografe Agirdag O. (2009).Gok Van Pascal: mythes over taalachterstand en onderwijs. Opiniestuk verschenen in De Morgen. Dialektopoulos, A. (2003). Van tweeën een. Bicultureel-tweetalige socialisatie van Griekse leerlingen in Nederland. Groningen: Regenboog. 348 p. Padmos T., Van den Berghe (2009). Het verschil maken. Gelijke kansen in het beroeps- en technisch secundair onderwijs in Vlaanderen. Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. 130 p. Pels T, Distelbrink M; Postma L., (2009). Opvoeding in de migratiecontext. Review van onderzoek naar de opvoeding in gezinnen van nieuwe Nederlanders. Verwey-Jonker Instituut. 61 p. Sierens S. en Avermaet P. (2010). Taaldiversiteit in het onderwijs: van meertalig onderwijs naar functioneel veeltalig leren. In: Van Avermaet P. et al (2010). Goed gegokt? Refecties op twintig jaar geljike-onderwijskansenbeleid in Vlaanderen. Steunpunt Diversiteit en Leren. Diversiteit: constructief verder, afstappen van het polariseren. Van den Branden K.(2010). Handboek taalbeleid. Acco Leuven / Den Haag. 296 p. Van den Branden K. et al. (2010). Naar een taalstimulerend jeugdbeleid voor alle kinderen en jongeren. Opiniestuk, verschenen in De Standaard op 10 november 2010 Van den Branden K. (2009). Succes in onderwijs. Taal, taal en nog eens taal?. De Morgen. Van den Branden K, Van Avermaet P. (2000). Taal, onderwijs en ongelijkheid: quo vadis? T.O.R.B /5-6, p Van Den Branden K. & Verhelst, M. (2008). Naar een volwaardig talenbeleid. Omgaan met meertaligheid in het Vlaams Onderwijs. Tijdschrift voor Onderwijsrecht en Onderwijsbeleid, jrg , Vlaams Minderhedencentrum (2006). Meertaligheid als meerwaarde. Visietekst mbt het constructief omgaan met thuistalen in onderwijs en opvoeding.

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin

Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin Visie Taalstimulering en meertaligheid Kind en Gezin VLOR studiedag 3 februari 2012 Taal = hot item Arme peuters ook taalarm (16/03/2009) Steeds minder baby s met Nederlands als thuistaal geboren (4/12/2010)

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

MEERTALIGHEID: EEN TROEF! MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016

MEERTALIGHEID: EEN TROEF! MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016 MEERTALIGHEID: EEN TROEF! { MARS Studiedag VAC Gent 19 oktober 2016 Oefening: mijn gevoelens over taal! Wat roept een bepaalde taal bij jou op? Welke invloed heeft ze op jou? Hecht je er een emotionele

Nadere informatie

Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving Inhoud Stad en onderwijs: topdown bottom up

Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving Inhoud Stad en onderwijs: topdown bottom up Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving BEO-studiedag 16 maart 212 - Rudi Janssens Inhoud Stad en onderwijs Politiek-institutionele context Pedagogische context Demografisch-geografische context

Nadere informatie

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Piet Van Avermaet Inhoud Voorstelling SDL Kennismaking Stellingen Taal, taal leren, talige

Nadere informatie

Onze vraag: CD&V antwoordde ons:

Onze vraag: CD&V antwoordde ons: Onze vraag: In het onderwijs wordt een integraal taalbeleid ondersteund en gestimuleerd. Hierbij is aandacht voor het inbrengen van NT2-expertise in taalhandboeken en voor begeleiding voor scholen in het

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

De plaats van thuistalen

De plaats van thuistalen De plaats van thuistalen en andere taalvarianten in de klas en op onze school Kinderen leren het best in de taal waarmee ze opstaan en gaan slapen. Met andere woorden: in hun thuistaal/moedertaal. Dit

Nadere informatie

ALLE HENS AAN DEK! Kris Van den Branden Centrum voor Taal en onderwijs

ALLE HENS AAN DEK! Kris Van den Branden Centrum voor Taal en onderwijs ALLE HENS AAN DEK! Kris Van den Branden Centrum voor Taal en onderwijs Een loopbrug Toekomst Werken aan G- kracht Een loopbrug naar de toekomst Werken aan geletterdheid = Investeren in jonge mensen Investeren

Nadere informatie

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst

Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Visietekst taalbeleid in de stedelijke basisscholen in Aalst Inleiding Aalst ondergaat door zijn centrale ligging de laatste jaren meer en meer de invloed van migratie, onder meer uit de regio Brussel.

Nadere informatie

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN

Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 403 van 8 maart 2013 van MARIJKE DILLEN Resolutie kinderarmoede Onderwijs en

Nadere informatie

Taalstimulering en gelijke onderwijskansen: leren omgaan met verschillen

Taalstimulering en gelijke onderwijskansen: leren omgaan met verschillen Taalstimulering en gelijke onderwijskansen: leren omgaan met verschillen 1 Ongelijke kansen? Een van de belangrijkste taken van het onderwijs is om kinderen en jongeren de kans te geven om de competenties

Nadere informatie

EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER. Rudi Janssens

EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER. Rudi Janssens EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER Rudi Janssens 1. De Rand als onderzoeksobject 1.1. BRIO-onderzoek en de Vlaamse Rand 1993 Frans/Nederlandse codewisseling

Nadere informatie

EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER. Rudi Janssens

EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER. Rudi Janssens EEN ANALYSE VAN DE TAALSITUATIE IN DE RAND ROND BRUSSEL OP BASIS VAN DE BRIO-TAALBAROMETER Rudi Janssens 1.1. BRIO-onderzoek en de Vlaamse Rand 1993 Frans/Nederlandse codewisseling 2002 Taalgebruik in

Nadere informatie

De angst voor de meertalige homo sapiens

De angst voor de meertalige homo sapiens Gent, 25/02/2011 De angst voor de meertalige homo sapiens Piet Van Avermaet Universiteit Gent Sint-Pietersnieuwstraat 49 9000 Gent Integratie/inburgering en meertaligheid Onderwijs en meertaligheid Integratie/inburgering

Nadere informatie

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school 1 Basisvoorwaarden Een school die goed weet om te gaan met meer-/anderstaligheid neemt een open houding aan tegenover

Nadere informatie

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen.

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen. Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-fiche opleidingsonderdeel: COMMUNICATIEVAARDIGHEID Code: 10368 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 3 Studietijd: 75 à 90 uur Deliberatie: mogelijk

Nadere informatie

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs

TATERTAAL. Taalstimulering bij baby s en peuters. Karen Torfs TATERTAAL Taalstimulering bij baby s en peuters Karen Torfs Welkom! Introductie Programma Taalstimulering: Kind en Gezin Kinderen hebben recht op ontwikkeling. Kinderen hebben recht op participatie in

Nadere informatie

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Loes Vandenbroucke & Noël Clycq Oprit 14 onderzoek Doel: Verklaren van (problematische) schoolloopbanen

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

contact Messaouda Zaouali 09 267 68 11 messaouda.zaouali@odice.be www.odice.be Kinderdagverblijven en buitenschoolse werkingen weerspiegelen de samenleving: je vindt er kinderen uit allerlei gezinnen en

Nadere informatie

Visies en praktijken in het gelijkekansenonderwijs. Gelijkgestemd op weg?

Visies en praktijken in het gelijkekansenonderwijs. Gelijkgestemd op weg? Visies en praktijken in het gelijkekansenonderwijs Gelijkgestemd op weg? Gelijkgestemd op weg? Visies en praktijken in het gelijkekansenonderwijs Ik laat mijn leerlingen werken aan echte wagens van klanten,

Nadere informatie

TAALBELEID 2015-2016

TAALBELEID 2015-2016 TAALBELEID 2015-2016 Algemene visie Taalbeleid op onze school Via onze taalopvoeding en taalonderwijs willen wij werk maken van de harmonische ontplooiing van de persoonlijkheid van elk kind op onze school.

Nadere informatie

De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs. Prof. dr. Orhan Agirdag

De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs. Prof. dr. Orhan Agirdag De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs Prof. dr. Orhan Agirdag Uitdagingen Ongelijkheid Schoolsegregatie Multicultureel onderwijs Meertaligheid Uitdagingen Ongelijkheid Schoolsegregatie

Nadere informatie

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Meertaligheid: ballast of rijkdom? Kristien Coussement Kaat Delrue Marjon Goethals Machteld Verhelst Lieve Verheyden Meertaligheid:

Nadere informatie

Diverse school, diverse kansen

Diverse school, diverse kansen Diverse school, diverse kansen Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3.

Nadere informatie

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1

TAAL- COMPETENTIE 16/10/2014. Overzicht. Pourquoi? Beleidskeuze 1 1 Taalbeleid Mentorendag 07/10/2014 Ann Steverlynck ann.steverlynck@arteveldehs.be Overzicht 1. Waarom een taalbeleid? Waarom aandacht voor taalstimulering en taalontwikkeling binnen nieuw decreet? Mijn

Nadere informatie

AFDELING FINANCIËN. Attendering onderwijskundige en juridische tijdschriften. documentatie- en kennisbeheer

AFDELING FINANCIËN. Attendering onderwijskundige en juridische tijdschriften. documentatie- en kennisbeheer AFDELING FINANCIËN documentatie- en kennisbeheer Tel.: (02)790 93 44 24.02.2009 e-post: documentatiedienst@g-o.be Webstek: http://www.g-o.be/sites/portaal_nieuw/subsites/onderwijsinfotheek/infotheekgo/onzedienstverlening/pages/default.aspx

Nadere informatie

Meertaligheid Als Realiteit op School (MARS)

Meertaligheid Als Realiteit op School (MARS) Meertaligheid Als Realiteit op School (MARS) Studiedag 19 oktober 2016 Promotoren: Onderzoekers: Prof. Dr. Piet Van Avermaet (UGent) Prof. Dr. Mieke Van Houtte (UGent) Prof. Dr. Stef Slembrouck (UGent)

Nadere informatie

Brede School - Grimbergen

Brede School - Grimbergen Grimbergen Integratiedienst, gemeentebestuur Grimbergen Ondersteuning ontwikkelingen Brede School vanuit Provincie Vlaams- Brabant (diversiteit & onderwijs) Brede School? Beleidsvisie 2014-2019 Grimbergen:

Nadere informatie

Overtuigingen van leerkrachten over taal in onderwijs. Reinhilde Pulinx, Universiteit Gent VFO SSL, Leuven, 18 september 2014

Overtuigingen van leerkrachten over taal in onderwijs. Reinhilde Pulinx, Universiteit Gent VFO SSL, Leuven, 18 september 2014 Overtuigingen van leerkrachten over taal in onderwijs When in Paris Reinhilde Pulinx, Universiteit Gent VFO SSL, Leuven, 18 september 2014 Onderwijs in Vlaanderen Vroege studiekeuze, sociale hiërarchie

Nadere informatie

brugfiguren 5 praktische aanbevelingen voor organisaties die een beroep doen op

brugfiguren 5 praktische aanbevelingen voor organisaties die een beroep doen op 5 praktische aanbevelingen voor organisaties die een beroep doen op brugfiguren Jouw organisatie wil een brugfiguur inzetten. Met welke factoren moet je rekening houden? Hier vind je vijf essentiële voorwaarden

Nadere informatie

22-11- 2013. ! verwelkoming. ! voorstellen zorgteam: specifieke functie. ! schoolprioriteiten 2013-2014

22-11- 2013. ! verwelkoming. ! voorstellen zorgteam: specifieke functie. ! schoolprioriteiten 2013-2014 ! verwelkoming! voorstellen zorgteam: specifieke functie! schoolprioriteiten 2013-2014! theoretische fundering: overheidsvisie/ opdracht voor Vlaamse scholen! vernieuwde schoolvisie, afspraken + stimuli!

Nadere informatie

Uitgegeven: 3 februari 2010. 2010, no. 10 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLAN

Uitgegeven: 3 februari 2010. 2010, no. 10 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLAN Uitgegeven: 3 februari 2010 2010, no. 10 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLAN BELEIDSREGEL voor het verkrijgen van een partiële ontheffing voor het vak Fries in het primair en voortgezet onderwijs in de provincie

Nadere informatie

ENGELS als Tweede Taal

ENGELS als Tweede Taal ENGELS als Tweede Taal o.b.s. De Drift de Pol 4a 9444 XE Grolloo 0592-501480 drift@primah.org Inhoudsopgave Inhoud: 1. Inleiding 2. Keuze voor de Engelse taal (Why English?) 3. Vroeg vreemde talenonderwijs

Nadere informatie

QUICKSCAN VOOR HET IN KAART BRENGEN VAN SCHOOL- EN KLASGEBEUREN

QUICKSCAN VOOR HET IN KAART BRENGEN VAN SCHOOL- EN KLASGEBEUREN QUICKSCAN VOOR HET IN KAART BRENGEN VAN SCHOOL- EN KLASGEBEUREN BASISONDERWIJS CENTRUM VOOR TAAL EN ONDERWIJS QUICKSCAN SCHOOL- EN KLASGEBEUREN INLEIDING Dit instrument laat toe de startpositie van jouw

Nadere informatie

De bibliotheek op school als instrument voor optimale ontwikkelkansen voor kinderen. Samen sterk met

De bibliotheek op school als instrument voor optimale ontwikkelkansen voor kinderen. Samen sterk met De bibliotheek op school als instrument voor optimale ontwikkelkansen voor kinderen. Samen sterk met Waarom? Het leven van Lisa Wist u dat? 1,5 miljoen volwassen Nederlanders zijn laaggeletterd zijn? Dat

Nadere informatie

19 juni 2014. I. Het Taalunieverdrag

19 juni 2014. I. Het Taalunieverdrag 19 juni 2014 Reactie van de Taalunie op de standpunten van vzw Vereniging van Vlaamse Leerkrachten, vzw Algemeen-Nederlands Verbond en stichting Nederlands in het artikel Het Nederlandse Taalbeleid in

Nadere informatie

Het Taalforumspel. Spelen met taalachterstand en onderwijskansen

Het Taalforumspel. Spelen met taalachterstand en onderwijskansen 2 Binnen het project LEONED is het formuleren van docentcompetenties op het gebied van taal en diversiteit in voorbereiding. 3 De relatie met het 9-veldenmodel (Expertgroep Kwaliteit Lerarenopleiding Primair

Nadere informatie

Kijk vanuit diverse perspectieven naar het onderwijs

Kijk vanuit diverse perspectieven naar het onderwijs Kijk vanuit diverse perspectieven naar het onderwijs 'Over het muurtje' haalt uit verschillende rapporten, artikels en publicaties 4 grote vaststellingen over het Vlaamse onderwijslandschap. We bladeren

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Het Huis der Talen. «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013. Agnes De Rivière

Het Huis der Talen. «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013. Agnes De Rivière Het Huis der Talen «Immersie onderwijs in de provincie Luik» Luik 10.06.2013 Agnes De Rivière Wie zijn wij? Opgericht in 2008 Platform Ondersteuning van de economische ontwikkeling in de regio. Promotie

Nadere informatie

Meertaligheid als kerncomponent van internationale competentie. Lies Sercu KU Leuven

Meertaligheid als kerncomponent van internationale competentie. Lies Sercu KU Leuven Meertaligheid als kerncomponent van internationale competentie Lies Sercu KU Leuven Overzicht Meertaligheid als kerncompetentie van internationale competentie Meertaligheid in het Hoger Onderwijs Welke

Nadere informatie

Hoe ver is de lat voor taal opgeschoven? Stand van zaken talenbeleid basis- en secundair onderwijs Bijlage bij persbericht 16/12/2008

Hoe ver is de lat voor taal opgeschoven? Stand van zaken talenbeleid basis- en secundair onderwijs Bijlage bij persbericht 16/12/2008 Hoe ver is de lat voor taal opgeschoven? Stand van zaken talenbeleid basis- en secundair onderwijs Bijlage bij persbericht 16/12/28 Met de talenbeleidsnota De lat hoog voor talen. Goed voor de sterken,

Nadere informatie

Lokale visietekst BREDE SCHOOL

Lokale visietekst BREDE SCHOOL Onderwijsraad Antwerpen Lokale visietekst BREDE SCHOOL 1. Waarom deze lokale visietekst? Het thema brede school is brandend actueel. Er groeien allerlei initiatieven. De overheid subsidieert en ondersteunt

Nadere informatie

DIALECT EN TAALVERWERVING

DIALECT EN TAALVERWERVING DIALECT EN TAALVERWERVING In diverse regio s in Nederland spreken kinderen, naast het algemeen beschaafd Nederlands, een streektaal of dialect. In de oostelijke mijnstreek is dit ook het geval. Vaak wordt

Nadere informatie

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches.

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches. Locatie Moerdijk VluchtelingenWerk Brabant-West Postbus 173 4250 DD Werkendam Telefoon (0183) 50 90 16 Fax (0183) 50 90 17 afdeling@vluchtelingenwerk.org Project Taalcoaches 1 januari 2009 31 december

Nadere informatie

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel

Inhoud. Steunpunt Diversiteit en Leren 17/03/2010. Brede School in Vlaanderen en Brussel Inhoud Vooraf: Steunpunt Diversiteit en Leren 1. Wat is een Brede School? 2. Welke impact ervaren de proefprojecten? 3. Brede school in de toekomst 4. Standpunt VVJ Brede School in Vlaanderen en Brussel

Nadere informatie

Naar een gelijkgerichte visie en aanpak van het talenbeleid binnen het GO!

Naar een gelijkgerichte visie en aanpak van het talenbeleid binnen het GO! Naar een gelijkgerichte visie en aanpak van het talenbeleid binnen het GO! Visietekst van het GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap 2 Naar een gelijkgerichte visie en aanpak van het talenbeleid het

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

Mia Douterlungne administrateur-generaal

Mia Douterlungne administrateur-generaal Mia Douterlungne administrateur-generaal Terugblik op het voorbije werkjaar Vooruitblik op het nieuwe werkjaar Onderwijs en de arbeidsmarkt van morgen Startdag 2015 ALGEMEEN 2014-2015: advies over beleidsnota

Nadere informatie

vlaamse Nieuwe taalrecepten voor het Brussels onderwijs ingediend door mevrouw Elke Van den Brandt Zit ting MAART 2011

vlaamse Nieuwe taalrecepten voor het Brussels onderwijs ingediend door mevrouw Elke Van den Brandt Zit ting MAART 2011 Stuk 448 (2010-2011) Nr. 1 vlaamse GEMEENSCHAPSCOMMISSIE DE RAAD Zit ting 2010-2011 22 MAART 2011 DISCUSSIENOTA Nieuwe taalrecepten voor het Brussels onderwijs ingediend door mevrouw Elke Van den Brandt

Nadere informatie

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG

KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG KIJKWIJZER: THUISTAAL IN DE BUITENSCHOOLSE KINDEROPVANG AANPAKFACTOR IN DE OPVANG Specificaties Specifiek toegespitst op thuistaal/thuiscultuur Aanbod / Een rijke omgeving Infrastructuur Poppen-, lees-,

Nadere informatie

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK

Taalstimulering in de kinderopvang. Sandra Van der Mespel, VBJK Taalstimulering in de kinderopvang Sandra Van der Mespel, VBJK Met de regelmaat van de klok duikt de vraag op of voorschoolse kinderopvang anderstalige kinderen op de kleuterschool kan voorbereiden door

Nadere informatie

Brede School in Vlaanderen en Brussel VLOR- 16 december 2011

Brede School in Vlaanderen en Brussel VLOR- 16 december 2011 Brede School in Vlaanderen en Brussel VLOR- 16 december 2011 Prof. Piet Van Avermaet, directeur Steunpunt Diversiteit & Leren Lia Blaton, projectmedewerker Brede School Universiteit Gent Steunpunt Diversiteit

Nadere informatie

HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP & KRIS VAN DEN BRANDEN, CENTRUM VOOR TAAL EN ONDERWIJS, KU LEUVEN MAART 2014

HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP & KRIS VAN DEN BRANDEN, CENTRUM VOOR TAAL EN ONDERWIJS, KU LEUVEN MAART 2014 HET KNISPERBOEKJE HEEFT HIJ HELEMAAL VERSLETEN BEREIK EN IMPACT VAN HET PROJECT BOEKBABY S BIJ OUDERS. SAMENVATTING 1. Waarom dit onderzoek? Achtergrond HELENA VAN NUFFEL, LIES HOUBEN, KOEN VAN GORP &

Nadere informatie

Pedagogische visie. Scholengroep Midden-Brabant. samenwerken verantwoordelijk geëngageerd innovatief positief kritisch

Pedagogische visie. Scholengroep Midden-Brabant. samenwerken verantwoordelijk geëngageerd innovatief positief kritisch Pedagogische visie Scholengroep Midden-Brabant samenwerken verantwoordelijk geëngageerd innovatief positief kritisch 1 Eén voor allen, allen voor één Samenwerken is een werkwoord dat vele actoren bundelt:

Nadere informatie

Etnische ongelijkheid in het onderwijs: een pleidooi voor meertalig onderwijs

Etnische ongelijkheid in het onderwijs: een pleidooi voor meertalig onderwijs Binnenlandse conflicten Etnische ongelijkheid in het onderwijs: een pleidooi voor meertalig onderwijs Het Vlaamse onderwijs kampt met een grote ongelijkheid tussen autochtone en allochtone leerlingen.

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Bijlage 6 uit het schoolreglement

Bijlage 6 uit het schoolreglement Bijlage 6 uit het schoolreglement Visietekst huistaken Sint-Paulus, De Deynestraat / Rerum Novarumplein Gent Inleiding Met een visietekst willen we de fundamentele ideeën formuleren van het huistakenbeleid

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT. PLENAIRE VERGADERING HANDELINGEN 20 februari 2013 Middagvergadering Uittreksel

VLAAMS PARLEMENT. PLENAIRE VERGADERING HANDELINGEN 20 februari 2013 Middagvergadering Uittreksel VLAAMS PARLEMENT PLENAIRE VERGADERING HANDELINGEN 20 februari 2013 Middagvergadering Uittreksel ACTUELE VRAAG van mevrouw Fatma Pehlivan tot de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke

Nadere informatie

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN

TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN TAALSTIMULERING EN MEERTALIGHEID: HET WAARDEREN EN ONTWIKKELEN VAN ALLE TAALCOMPETENTIES BIJ JONGE KINDEREN Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven Kleine kinderen, grote kansen, 29.11.2013

Nadere informatie

Evaluatie als hefboom voor een sterker taalbeleid

Evaluatie als hefboom voor een sterker taalbeleid Ronde 1 Riet De Vos Onze-Lieve-Vrouwcollege, Zottegem / DPB Gent Contact: riet.devos@vsko.be Evaluatie als hefboom voor een sterker taalbeleid 1. Inleiding In het Onze-Lieve-Vrouwcollege in Zottegem (campus

Nadere informatie

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Een werkkader Inhoud Samenwerking tussen ouder en school... 2 Het concept ouderbetrokkenheid... 3 De dimensies van ouderbetrokkenheid... 3 Hoe krijg

Nadere informatie

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders.

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Benedikte Van den Bruel en Sarah Vanden Avenne Inhoud 1. Waarom aandacht naar

Nadere informatie

Taalontwikkeling in een meertalige context

Taalontwikkeling in een meertalige context Taalontwikkeling in een meertalige context Informatiebrochure voor ouders Code maakt deel uit van de Groep Gezondheid & Welzijn van Lessius Proces van tweedetaalverwerving 1 Verantwoording Als expertisecentrum

Nadere informatie

Studiewijzer Diversiteit

Studiewijzer Diversiteit 1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor

Nadere informatie

OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE

OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE OPVOEDINGSPROJECT DE LINDE DOELSTELLING De Linde is een school voor buitengewoon lager onderwijs. Onze doelstelling kadert volledig binnen de algemene doelstelling van de Vlaamse Overheid met betrekking

Nadere informatie

projectverloop Onderzoek

projectverloop Onderzoek projectverloop Onderzoek Ouders: bezorgd om Nederlands, bezorgd om thuistaal Leerkrachten: meertaligheid als oorzaak van achterstand Maar: meertaligheid hoeft geen probleem te zijn projectverloop Kans:

Nadere informatie

TAALBELEID BAO. Taalbeleid: een succesvol project. Martien Berben

TAALBELEID BAO. Taalbeleid: een succesvol project. Martien Berben TAALBELEID BAO Taalbeleid: een succesvol project Martien Berben www.cteno.be Taalbeleid Waarom? Hoe? TAALBELEID Voor wie? Waarover? Waarom? Attitude bij lezen Begrijpen van opdrachten Duidelijkheid bij

Nadere informatie

Reflectieverslag. Materiaal zie Validiv Bagage (Lager: p. 61-98 ; Kleuter: p. 50-87). In bruine kast leraarskamer. Waar te vinden Activiteit

Reflectieverslag. Materiaal zie Validiv Bagage (Lager: p. 61-98 ; Kleuter: p. 50-87). In bruine kast leraarskamer. Waar te vinden Activiteit Reflectieverslag Materiaal zie Validiv Bagage (Lager: p. 61-98 ; Kleuter: p. 50-87). In bruine kast leraarskamer Waar te vinden Activiteit Doel Deze activiteiten eventueel linken met gedichtendag/poëzieweek

Nadere informatie

Meertaligheid: een troef! Intro: film Sint-Salvator

Meertaligheid: een troef! Intro: film Sint-Salvator Meertaligheid: een troef! Intro: film Sint-Salvator Doel taalonderwijs Taalvaardigheid is van belang voor het succes dat kinderen in het onderwijs zullen hebben. Kinderen dienen hun taalvaardigheid te

Nadere informatie

Heeft de school aandacht voor de taalvaardigheid van haar leerlingen?

Heeft de school aandacht voor de taalvaardigheid van haar leerlingen? Heeft de school aandacht voor de taalvaardigheid van haar leerlingen? 1. Hoe is het taalbeleid van de school? Infodossier van de school I 1.3.1 Nascholing/vakgericht I 1.3.2 Nascholing/algemeen pedagogisch

Nadere informatie

DIVERSITEITSPLANNEN IN HET ONDERWIJS

DIVERSITEITSPLANNEN IN HET ONDERWIJS DIVERSITEITSPLANNEN IN HET ONDERWIJS Een school die een efficiënt diversiteitsbeleid voert heeft oog voor de capaciteiten en de verscheidenheid van elk personeelslid/leerling. Nu zijn er heel wat scholen

Nadere informatie

OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN. Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven

OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN. Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven OVER TAALVERWERVING, MEERTALIGHEID EN TAALSTIMULERING BIJ JONGE KINDEREN Koen Van Gorp Centrum voor Taal en Onderwijs KU Leuven Hoezo? Taalstimulering is 'hot' Feiten, conclusies, inzichten, misverstanden,

Nadere informatie

Colloquium Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen. Tien jaar GOK-decreet - Inleidende toespraak

Colloquium Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen. Tien jaar GOK-decreet - Inleidende toespraak Colloquium Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen Tien jaar GOK-decreet - Inleidende toespraak Dames en heren, (inleiding) Eerst en vooral hartelijk dank aan het Steunpunt Studie- en Schoolloopbanen, in

Nadere informatie

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014

Taalstimulering voor kinderen en volwassenen. Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Taalstimulering voor kinderen en volwassenen Taal en taalbeleid 3 februari 2014 Enkele stellingen Taalontwikkeling 1. Voortalige fase: van 0 tot 1 jaar 2. Vroegtalige fase: van 1 tot 2,5 jaar Eentalige

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Studiedag 18 mei Docenten lerarenopleingen

Studiedag 18 mei Docenten lerarenopleingen Studiedag 18 mei 2011 Docenten lerarenopleingen Project 1 Diversiteit gelijke kansen taalbeleid BASISONDERWIJS Rudi Boelen Barbara De Graeve Hilde Imberechts Eline Janssens Strategie project 1 Beschrijven

Nadere informatie

Inleiding. Hoofdstuk INTRODUCTIE. Lore Van Praag, Julie Van den Bossche, sven Sierens, Orhan Agirdag

Inleiding. Hoofdstuk INTRODUCTIE. Lore Van Praag, Julie Van den Bossche, sven Sierens, Orhan Agirdag Hoofdstuk 1. Inleiding Lore Van Praag, Julie Van den Bossche, sven Sierens, Orhan Agirdag 1.1 INTRODUCTIE Het Vlaamse onderwijs wordt gekenmerkt door erg veel talige diversiteit. Leerlingen spreken verschillende

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

DIVERSITEIT VERBINDINGEN PARTICIPATIE. Kijkwijzer Brede School in Brussel 1

DIVERSITEIT VERBINDINGEN PARTICIPATIE. Kijkwijzer Brede School in Brussel 1 LOKALE CONTEXT BS Omgevingsanalyse Kinderen en jongeren Partners De BS brengt bij de omgevingsanalyse zowel de noden als kansen van de lokale kinderen en jongeren in kaart: houdt hierbij rekening met de

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: Specifieke lerarenopleiding ECTS- FICHE ECTS-Fiche opleidingsonderdeel Onderwijspsychologie Code: 10372 Academiejaar: 2015 2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 150 à 180 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan

Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan Verder gestalte geven aan het taalbeleidsplan De lat hoog voor talen in iedere school Goed voor de sterken, sterk voor de zwakken Inhoud THEORETISCH KADER Definitie Doelen Bronnen voor het bepalen van

Nadere informatie

VISIETEKST TAALSCREENING TAALTRAJECT - TAALBAD BASISONDERWIJS TAALONTWIKKELING IN BEELD BRENGEN EN ONDERSTEUNEN IN FUNCTIE VAN SCHOOLSUCCES JUNI 2014

VISIETEKST TAALSCREENING TAALTRAJECT - TAALBAD BASISONDERWIJS TAALONTWIKKELING IN BEELD BRENGEN EN ONDERSTEUNEN IN FUNCTIE VAN SCHOOLSUCCES JUNI 2014 JUNI 2014 context Een goede kennis van de onderwijstaal Nederlands 1 is voor leerlingen essentieel om kansrijk deel te nemen aan onderwijs. Vele scholen besteden daar nu reeds extra aandacht aan. De overheid

Nadere informatie

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven DIVERSITEIT IN het onderwijs Ondersteuning op maat van onderwijs initiatieven Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid

Nadere informatie

INSCHRIJVINGSBELEID IN HET NEDERLANDSTALIG ONDERWIJS IN BRUSSEL: STANDPUNTEN EN VOORSTELLEN

INSCHRIJVINGSBELEID IN HET NEDERLANDSTALIG ONDERWIJS IN BRUSSEL: STANDPUNTEN EN VOORSTELLEN INSCHRIJVINGSBELEID IN HET NEDERLANDSTALIG ONDERWIJS IN BRUSSEL: STANDPUNTEN EN VOORSTELLEN 1/06/2015 Het Minderhedenforum is belangenbehartiger en spreekbuis van etnisch-culturele minderheden, treedt

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Comparaison de Programmes des partis politiques Multilinguisme et participation des parents

Comparaison de Programmes des partis politiques Multilinguisme et participation des parents Vergelijking van : Onderwijs Meertaligheid en ouderbetrokkenheid Comparaison de Programmes des partis politiques Multilinguisme et participation des parents Minderhedenforum Meertaligheid positief benaderen

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING EN VLAAMSE MINISTER VAN ONDERWIJS MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: advies Task Force Onderwijs Vlaamse Rand 1. Algemeen Het regeerakkoord van de

Nadere informatie

Is die taal van ver of van hier?

Is die taal van ver of van hier? Praktijkgerichte literatuurstudies onderwijsonderzoek Praktijkgerichte literatuurstudies onderwijsonderzoek Elke dag horen, spreken en lezen we verschillende talen en taalvariëteiten. Die meertalige realiteit

Nadere informatie

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004

Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Groot gelijk?! Gelijke onderwijskansen in Vlaanderen 23 november 2004 Praktijklessen als kansrijke leeromgevingen voor vak én taal: een aanzet tot geïntegreerde scholing Goedele Vandommele Heidi De Niel

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Sven Gatz en Gilbert Van Baelen en mevrouw Margriet Hermans

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de heren Sven Gatz en Gilbert Van Baelen en mevrouw Margriet Hermans Zitting 2005-2006 5 juli 2006 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de heren Sven Gatz en Gilbert Van Baelen en mevrouw Margriet Hermans betreffende de ondersteuning en mogelijkheid van meertalig onderwijs 2235 OND

Nadere informatie

Reactie op het Groenboek migratie en mobiliteit: uitdagingen en kansen voor Europese onderwijssystemen. Ontwerp

Reactie op het Groenboek migratie en mobiliteit: uitdagingen en kansen voor Europese onderwijssystemen. Ontwerp Vlaamse Onderwijsraad Algemene Raad Kunstlaan 6 bus 6 18 december 2008 1210 Brussel AR/PCA/DOC/018 Reactie op het Groenboek migratie en mobiliteit: uitdagingen en kansen voor Europese onderwijssystemen

Nadere informatie

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid

Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid KBS-project Aangepaste communicatie naar sociaal zwakke groepen Startworkshop pilootproject Taalstimulering en meertaligheid Tinne Rommens, stafmedewerker diversiteit KInd & Gezin Frank Van Swalm, communicatieambtenaar

Nadere informatie