KATERN bulletin Cultuur & School

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KATERN bulletin Cultuur & School"

Transcriptie

1 KATERN bulletin Cultuur & School #59 OKTOBER 2009 Montessorischool Dordrecht (PO) Kosmisch onderwijs in combinatie met kunst en cultuur is ons op het lijf geschreven.

2 2 Portret tekst: Anja Geldermans Portret Montessorischool Dordrecht De Montessorischool Dordrecht is sinds begin 2009 de eerste kunst- en cultuurschool Dordrecht. De school heeft er vier jaar aan gewerkt om kunst en cultuur te integreren in het kosmisch onderwijs, een van de leerlijnen van Montessori. Gaandeweg bleken kunst- en cultuureducatie naadloos aan te sluiten bij de school. Kunst en cultuur hebben nu een natuurlijke plek gekregen binnen het onderwijs. Montessorischool Dordrecht (foto: Dieuwertje Komen). De Montessorischool Dordrecht is opgericht in 1928 en is daarmee één van de oudste montessorischolen in Nederland. Vorig jaar vierde de school zijn tachtigjarig bestaan. De school ligt in de wijk Crabbehof, één van de 40 Vogelaarwijken in Nederland. In de wijk staan vooral portiekflats en er wonen veel mensen van allochtone afkomst. De school, die onderdeel uitmaakt van de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Dordrecht, telt 170 leerlingen. De helft van de leerlingen is afkomstig uit de buurt, de rest komt uit de regio. Daardoor vormt de leerlingenpopulatie een afspiegeling van de maatschappij. Ook het opleidingsniveau van de ouders is heel divers. Het docententeam bestaat uit 22 mensen, waarvan één man. Drie docenten werken fulltime. Naast rekenen en taal wordt op de Montessorischool veel aandacht geschonken aan kosmisch onderwijs. Deze vorm van onderwijs gaat ervan uit dat alles met alles samenhangt en dus ook afhankelijk is van elkaar. De school heeft de vakken aardrijkskunde, geschiedenis, natuurkunde, techniek en maatschappijleer hierin ondergebracht. De laatste jaren heeft de school samen met de stichting kunstzinnige vorming ToBe hard gewerkt om ook kunst- en cultuureducatie te integreren in het kosmisch onderwijs. Sinds begin 2009 noemt de school zich eerste kunst- en cultuurschool Dordrecht. De Montessorischool Dordrecht staat in de wijk Crabbehof, een Vogelaarwijk met voornamelijk portiekflats. Niet direct een omgeving waar je de eerste kunst- en cultuurschool Dordrecht zou verwachten, maar het tegendeel blijkt waar. Eigenlijk is de aanzet voor alle aandacht voor kunst en cultuur begonnen bij het kosmisch onderwijs, een leerlijn van Montessori waarmee we in 2002 zijn begonnen, zegt directeur Karin Groenendijk. Deze vorm van onderwijs gaat ervan uit dat alles met alles samenhangt en dus afhankelijk is van elkaar. Door de grenzen tussen vakken als aardrijkskunde, geschiedenis, natuurkunde en biologie te laten vervallen, zien leerlingen beter de onderlinge verbanden en samenhang. Ze geeft een voorbeeld: Voorheen hadden we voor alle vakken een verschillende methode. Bij aardrijkskunde Voorheen hadden we voor alle vakken een verschillende methode. Dat was echt een gemiste kans. Karin Groenendijk, directeur van Montessorischool Dordrecht ging het over grondsoorten, bij biologie over vleermuizen, er werd verder geen verband gelegd. Dat was echt een gemiste kans. Kosmische methode In eerste instantie maakten de leerkrachten zelf een leerlijn kosmisch onderwijs, maar dat kwam niet goed van de grond. Groenendijk: Uiteindelijk besloten we de kosmische methode Da Vinci aan te schaffen. Deze methode heeft per bouw een ander thema. In de onderbouw staan de seizoenen centraal, in de middenbouw het ontstaan van het heelal, de aarde en het leven, en in de bovenbouw de verschillende beschavingen. Bij kosmisch onderwijs worden leerlingen op verschillende manieren uitgedaagd. Zo betrekken we zoveel mogelijk de directe omgeving van de leerlingen bij de lessen. Met de kleuters gaan we bijvoorbeeld veel naar buiten, plukken we plantjes en stellen we vragen over het weer. Ook doen we vaak kleine proefjes. Zo laten we met ecoline zien hoe de wortels van planten vocht opnemen en de kleur van de inkt aannemen. Ook vragen we ze: waarom groeit dit plantje hier en niet in de woestijn? Zo leggen we een link naar het grotere geheel. Toch ontbrak er iets aan de methode, vonden de leerkrachten. Groenendijk: Het stoorde

3 4 Portret de leerkrachten dat tekenen en handvaardigheid geen plek hadden binnen het kosmisch onderwijs. Ze gaven nog steeds aparte teken-, handvaardigheid- en muzieklessen. Dat wilden we veranderen. Tegelijkertijd gaf de bovenschoolse directie aan dat zij graag zouden zien dat de school zich op een bepaald gebied zou profileren. De school koos voor Oog voor talent. Wij vinden naast de cognitieve ontwikkeling ook de expressieve vakken heel belangrijk. Op elke school zitten kinderen die goed zijn met hun koppie en kinderen die dat niet zijn. Deze leerlingen zijn vaak goed op andere gebieden. Je ziet zo n kind stralen als ze een toneelstukje doen of een werkstukje hebben gemaakt. Wij wilden daarom meer aandacht schenken aan kunst en cultuur. Deze keuze was ons achteraf gezien op het lijf geschreven. Op hetzelfde moment ontstonden er plannen om te gaan verhuizen naar een andere plek in de stad. Groenendijk: Op dat terrein zou ook ToBe, de stichting voor kunstzinnige vorming in Dordrecht, zich vestigen. Wij namen altijd al een kunstmenu van hen af, maar we wilden nu liever kunsteducatie op maat. Ik heb toen contact opgenomen en hen de vraag gesteld wat we voor elkaar zouden kunnen betekenen. Tijdens een gemeentelijke vergadering We hebben bewust gekozen voor alle kunstdisciplines. Als je wilt aansluiten bij de verschillende talenten van leerlingen, dan moet je vanuit alle disciplines werken. Karin Groenendijk, directeur Montessorischool Dordrecht hebben we elkaar gevonden en vervolgens een verbond gesloten. Wij zouden voor hen een pilotschool worden, voor wie ze kunst en cultuur op maat zouden ontwikkelen. Samen met ToBe hebben we ervoor gekozen een kunst- en cultuurlijn voor alle groepen op te zetten binnen het kosmisch onderwijs. De verhuizing ging uiteindelijk niet door, maar onze plannen voor een doorlopende leerlijn kunst en cultuur wèl. Het project Het dier met zijn huisje (foto: Dieuwertje Komen). Uitgangspunten Jolinda van Dijk, coördinator sector onderwijs en welzijn van ToBe, werd vanaf september 2004 twee dagen per week aangesteld om deze doorlopende leerlijn op te zetten. Van Dijk: Ik heb in die zomer eerst alle boeken en websites gelezen die er bestaan over kosmisch onderwijs. Ik kende het niet, maar het trok me wel erg aan. Voordat Van Dijk die zelf een beeldende achtergrond heeft begon, formuleerde zij samen met de school een aantal uitgangspunten. We wilden onder andere dat leerlingen geconfronteerd zouden worden met kunst en cultuur van buitenaf, dat ze met alle kunstdisciplines in aanraking zouden komen en dat de meeste lessen uitgevoerd konden worden door de eigen leerkrachten. Groenendijk: We hebben bewust gekozen voor alle kunstdisciplines, omdat we wilden aansluiten bij de verschillende talenten van leerlingen. De rode draad voor het ontwikkelen van kunst- en cultuureducatie was aansluiting bij de verschillende thema s van het kosmisch onderwijs. Van Dijk geeft een voorbeeld. In de bovenbouw krijgen de leerlingen in het eerste kwartaal het thema Egyptenaren. Daarbij krijgen ze negen lessen kunst- en cultuur, die bij dit thema aansluiten. Ze verbeelden bijvoorbeeld hun eigen god en maken daarbij gebruik van de beeldtaal van de Egyptenaren. Als ze ervoor kiezen om gebruik te maken van verschillende symbolen, laten we hen nadenken over welke symbolen ze willen gebruiken. Bij hetzelfde thema leren ze een dans: Het ritme van Afrika en tijdens de muzieklessen staan de geluiden van de woestijn centraal. In de leerlijn kunst en cultuur wordt ook rekening gehouden met de vaardigheden van de leerlingen uit de verschillende bouwen. Als het gaat om werken met papier-maché maken ze in de onderbouw een toverei van een ballon, leren ze in de middenbouw een skelet maken en leggen ze in de bovenbouw de nadruk met pulp en papier-maché op de textuur van de huid van een dier. Ook leren ze met steeds nieuwe materialen werken en hoe je deze t beste kunt toepassen. Van Dijk: In de middenbouw leren ze bijvoorbeeld werken met pastelkrijt. In de bovenbouw leren ze dan dat je pastelkrijt heel goed kunt gebruiken om een woestijnlandschap te tekenen. Toevallig startte in deze zelfde periode de Regeling versterking cultuureducatie primair onderwijs van het ministerie van OCW, waardoor de school over extra middelen kon beschikken, en ging bij ToBe de cursus Interne Cultuurcoördinator van start. Erica de Groot, leerkracht in de middenbouw, volgde deze cursus. De nadruk lag daarbij, naast het opdoen van ideeën en het maken van een cultuurplan, op het creëren van draagvlak binnen de school, maar dat was bij ons gelukkig al gesneden koek. Van Dijk van ToBe geeft aan dat het heel belangrijk is dat een directeur hiervoor kiest. Directeur Groenendijk: Het mooist is natuurlijk dat je met elkaar weet: dit willen we, dit is de weg die we willen gaan. Als de neuzen allemaal in dezelfde richting staan, kom je het verst. Met deze manier van werken is er altijd continuïteit. Kunst- en cultuureducatie moet niet afhankelijk zijn van een of twee enthousiaste personen. Goede afspraken De Groot coördineert in de middenbouw alles wat met kunst en cultuur te maken heeft. We zitten als team regelmatig bij elkaar, dat waarborgt de kwaliteit. Als er iets speelt, zitten we al snel op één lijn. De vragen die we onszelf constant stellen zijn: loopt het goed?

4 Als ik leerling zou zijn, zou ik graag in groepjes willen werken, samen op onderzoek uit willen gaan en daarna lekker mijn fantasie gebruiken, zoals we vandaag gedaan hebben bij het tekenen van de slakken. Erica de Groot, leerkracht middenbouw en cultuurcoördinator Als ik juf zou zijn, zou ik veel verhalen voorlezen, vaak naar buiten gaan en leuke lesjes geven aan de kinderen. Fatim Kassem, leerling groep drie foto s: Dieuwertje Komen

5 8 Portret 9 Portret Een van de opdrachten die de leerlingen kregen bij het thema Egyptenaren was het schilderen van een symbolisch portret (foto: Stichting ToBe). Klopt het nog? Willen we het zo? We runnen de zaak met elkaar. Van Dijk van ToBe: Als je zoiets organiseert, is het belangrijk om veel te overleggen, goede afspraken te maken over praktische zaken en constant te evalueren. In het begin hield ik een spreekuur voor docenten. Als lessen niet lekker liepen, omdat bijvoorbeeld het materiaal moeilijk te krijgen was, pasten we de lessen gewoon aan. Van Dijk ontwierp de lessen zo, dat de docenten ze zelf kunnen geven. Wel hebben de leerkrachten een paar praktische workshops gevolgd, zoals textiele werkvormen en linoleumsnede. Kunst en cultuur hebben nu een natuurlijke plek gekregen binnen het onderwijs, vindt De Groot. Binnen het Montessorionderwijs moet je als docent een bepaalde flexibiliteit hebben. Kinderen kunnen op onze school werken in hun eigen tempo, op hun eigen niveau en naar eigen interesse. Je moet dus los kunnen laten, het kind de ruimte geven. Dat past heel goed bij cultuureducatie. Als leerlingen hun kunstwerkje niet binnen drie kwartier af hebben, is dat niet erg. Daar kunnen ze er een andere keer mee verder gaan. We zitten soms wekenlang tot onze ellebogen in de papier-maché. Maar daar wordt niemand zenuwachtig van. De Groot heeft zojuist het project Het dier met zijn huisje afgerond. We zijn begonnen met een les over slakken. We hebben slakken in een bakje gezet en een biologieles gegeven over de slak. De leerlingen hebben een slak getekend en daarna mochten ze zelf een fantasiedier maken dat een huisje op zijn rug draagt. Daar zijn de meest fantastische ontwerpen uit gekomen. Voor ouders is het niet altijd duidelijk wat de kinderen leren tijdens deze lessen, zegt directeur Groenendijk. Als de nadruk ligt op het namaken van de vacht of de huid van een dier, dan kunnen daar heel gekke dingen uitkomen. Onze leerlingen zullen niet thuis komen met een rode paddenstoel met witte stippen. Ze komen met fantasiepaddenstoelen aan, die totaal niet lijken op echte. Maar wij vinden het juist heel belangrijk dat een kind zijn eigenheid laat zien in zijn werk. Toverkracht Naast de kunst- en cultuurlessen van de eigen docenten maakt de school ook gebruik van vakdocenten. Van Dijk: Per thema nodigen we een gastdocent uit. Bij externen stellen we wel vooraf de doelstelling van de les op. Vervolgens wordt de invulling samen met de vakdocent verder ontwikkeld. De meerwaarde van een vakdocent is dat hij of zij op een bepaald onderdeel meer knowhow heeft dan een gewone docent, stelt Groenendijk. Leerkrachten kunnen nu eenmaal niet alles. Samen een liedje zingen is iets anders dan muzikale vorming. En voor de leerlingen is het echt een feestje als er iemand van buitenaf langskomt. Van Dijk: Je merkt dat er een soort toverkracht uitgaat van een kunstenaar als hij of zij lesgeeft. Die inspiratie, dat voelen die kinderen. En het leuke is dat ook de leerkrachten zich laten inspireren. Hoe reageren de leerlingen op al deze aandacht voor kunst en cultuur? Volgens Van Dijk merk je dat leerlingen bijvoorbeeld helemaal niet meer bang zijn om een spreekbeurt te houden. Groenendijk vult aan: Je merkt ook dat kennis beter beklijft. Wij gaan uit van meervoudige intelligentie en dat leerlingen op verschillende manieren kennis tot zich nemen. Doordat we verschillende dingen doen met een onderwerp, worden er allerlei laatjes opengetrokken. En wat vinden de ouders ervan? Groenendijk: Je hoort wel eens: mijn kind is echt veranderd. Van een bang, grijs muisje in een kind dat weet wat het wil. Lachend: Eigenlijk vinden ouders het allemaal wel prima, als we rekenen en taal maar niet vergeten. Kinderen kunnen op onze school werken in hun eigen tempo, op hun eigen niveau en naar eigen interesse. Je moet dus los kunnen laten, het kind de ruimte geven. Dat past heel goed bij cultuureducatie. Erica de Groot, leerkracht middenbouw en cultuurcoördinator Enthousiaste reacties In januari 2009 presenteerde de school zichzelf officieel als eerste kunst & cultuurschool Dordrecht. Groenendijk: We wilden dit natuurlijk heel graag aan de rest van de wereld presenteren. We hebben wethouders, het schoolbestuur, ouders en andere scholen uitgenodigd en twee keer een presentatie gehouden. We kregen zoveel enthousiaste reacties, dat voelde als een bekroning van ons werk. Inmiddels heeft de school het plan opgevat om het kunst- en cultuurconcept uit te breiden naar de naschoolse opvang, waar de school nauw mee samenwerkt. Van Dijk van ToBe: Ik heb ook een plan gemaakt voor de naschoolse opvang, waarbij we aansluiten bij de bredeschoolgedachte. Dat was niet zo eenvoudig, want we wilden het aanbod laten aansluiten bij wat hier op school gebeurt, maar ook toegankelijk zijn voor andere kinderen uit de wijk. We zijn nog aan het zoeken. We denken nu aan een soort huiskameratelier, waarbij we dieper ingaan op de technieken waarmee de leerlingen bij ons op school kennis hebben gemaakt. Groenendijk: In de praktijk blijken onze plannen moeilijk te organiseren. Maar de leiding van de naschoolse opvang is erg positief. Dit jaar willen we de organisatie rond krijgen. We starten na de herfstvakantie met een pilot dans en muziek. Daarnaast is de school ook bezig met een lijn naar beneden : een leerlijn kunst- en cultuur voor de montessoripeuterspeelzaal die naast de school zit. Van Dijk: Dan moet je denken aan thema s als Logeren of Op vakantie gaan. Zaken die heel dicht tegen de belevingswereld van de kinderen aan zitten. Het idee is dan dat de muziek- of dramadocent langskomt om samen met de kleintjes aan zo n thema te werken. Groenendijk: Het is nog allemaal in ontwikkeling, maar de leidsters zouden t liefst vandaag nog beginnen. MEER INFORMATIE Montessorischool Dordrecht Karin Groenendijk T Stichting kunstzinnige vorming ToBe Jolinda van Dijk T

6 In deze rubriek vindt u nieuwe informatie die op Cultuurplein.nl is geplaatst: lesmateriaal, handreikingen, praktijkvoorbeelden, projecten en onderzoek voor het primair onderwijs. Nieuwe indeling Cultuurplein PO De indeling van het menu op het PO-deel op Cultuurplein is vernieuwd. De redactie sprak hiervoor met gebruikers, liet gebruikersonderzoeken uitvoeren en ging aan de slag met alle ideeën, suggesties en wensen. Het resultaat is nu online te zien. Zo is er de nieuwe rubriek Aan het werk, met onder meer antwoorden op de vragen: hoe zet ik cultuurbeleid op? Hoe kom ik aan geld? Met wie kan ik samenwerken? Ook is het lesmateriaal naar discipline ingedeeld. Graag horen we wat u van de nieuwe indeling vindt. Handleiding voor leesbevorderingsnetwerken Een echte lezer word je alleen als je er plezier in hebt. Toch besteden de meeste basisscholen meer aandacht aan technisch en begrijpend lezen, dan aan leesplezier. Door samenwerking kunnen scholen meer bereiken. Onderdeel van Kunst van Lezen, het leesbevorderingsprogramma van OCW, is het opzetten van leesbevorderingsnetwerken. In deze netwerken werken scholen samen met gemeente, bibliotheek, kinderopvang en peuterspeelzalen om het leesplezier van kinderen te stimuleren. Deelnemers van het netwerk schrijven een gezamenlijk plan, wisselen ervaringen uit en zetten projecten op. Op basis van goede ervaringen in Drenthe en Groningen is een handleiding opgesteld voor het opzetten van deze netwerken. samenwerking/leesbevorderingsnetwerken Maakt de ICC er verschil? Zijn er verschillen tussen het cultuurbeleid en de culturele activiteiten van scholen waarvan een of meer personeelsleden de ICC-cursus hebben gevolgd en scholen zonder gecertificeerde ICC ers? Die vraag onderzocht Sardes in opdracht van Cultuurnetwerk Nederland (op basis van de gegevens van de Monitor Versterking Cultuureducatie in het Primair Onderwijs. Het onderzoek laat overduidelijk zien dat een gecertificeerde ICC er verschil maakt. Na afloop van de cursus hebben bijna alle ICC-scholen (85 procent) een cultuurbeleid voor de lange termijn vastgelegd. Bij de overige scholen is dit 55 procent. Ook scoren ICC-scholen hoger bij het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn en bij het uitvoeren van projecten. nascholing/icc/publicaties/verschil Culturele onderwijstentoonstelling 2010 Op woensdag 20 januari 2010 vindt in theater SPANT! in Bussum de tweede Culturele onderwijstentoonstelling (COT) plaats. Dé landelijke netwerkdag voor ICC ers, met voorstellingen, lezingen, workshops, een markt met cultuureducatief aanbod en meer. Meld u nu alvast aan! Belangstelling om zelf een activiteit, voorstelling, methode, idee of een ander goed voorbeeld te delen met andere ICC ers? Meld u dan aan voor een korte presentatie. Relatie canon met leergebieden Hoe koppel je de canon aan cultuureducatie? SLO ontwikkelde hiervoor een hulpmiddel dat de relatie beschrijft tussen de canon en de vakken geschiedenis, aardrijkskunde, Nederlands en cultuureducatie. Bij cultuureducatie is er aandacht voor de leergebieden kunstzinnige oriëntatie (primair onderwijs) en kunst en cultuur (onderbouw voortgezet onderwijs). Het instrument geeft een overzicht van de canonvensters die vanuit deze leergebieden vooral kunnen worden belicht. Zo sluit het venster Rembrandt natuurlijk aan bij de beeldende vakken. Het venster Buitenhuizen is bijvoorbeeld te koppelen aan muziek (kamermuziek en huisconcerten) en dans (hofdansen). erfgoed/relatiecanon De ICC er onder de loep In navolging van het onderzoek van Sardes of de ICC er verschil maakt, deed Bureau ART onderzoek naar de ICC ers zelf. Zijn zij tevreden over de ICC-cursus? Wat zijn precies hun taken? En welke wensen hebben zij voor de toekomst? Vrijwel alle interne cultuurcoördinatoren zijn tevreden over de gevolgde ICCcursus. Zij waarderen de cursus met een gemiddeld rapportcijfer van 7,6. De cursus heeft vaak tot gevolg dat culturele activiteiten beter verankerd zijn in de school. Wel besteden ICC ers vaak meer uren aan hun taken dan zij beschikbaar hebben. De beschikbare uren besteedt de ICC er voornamelijk aan het beleidsplan, het organiseren van culturele activiteiten en het opbouwen van netwerken. De meeste ICC ers (89%) willen zich verder ontwikkelen, bijvoorbeeld in het ontwikkelen van plannen, het beoordelen van cultuuraanbod en samenwerking. nascholing/icc/publicaties/loep Media-educatie in het onderwijs Hoe kan media-educatie worden verankerd in het Amsterdamse onderwijs? Vanuit deze vraag voerde Mocca, Expertisenetwerk Cultuureducatie Amsterdam, gesprekken met docenten in het primair en voortgezet onderwijs, cultuuraanbieders en experts van onder meer Cultuurnetwerk, AHK, NIF en Beeld en Geluid. De citaten en aanbevelingen uit de gesprekken zijn opgenomen in het verslag Kenniskring mediaeducatie. Enkele voorbeelden: Voor het verankeren van (illustratie: Jeroen de Leijer) mediawijsheid op school is een gedeelde visie van belang. Het zelf maken en zelf produceren is het belangrijkste aspect van mediawijsheid. Of: Richt je niet op de gevaren van mediagebruik, maar maak leerlingen bewust van het gebruik van media. Het verslag bevat ook een overzicht van informatieve websites. cultuurbeleid/mediaonderwijs

7 foto: Dieuwertje Komen

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE

M CCA EXPERTISENETWERK CULTUUREDUCATIE Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Factsheet Basispakket, Overgangsregeling Kunstkijkuren en de Cultuurbus Amsterdam Juli 2014 Inhoud Het Basispakket Kunst- en Cultuureducatie 2 MoccaAcademie

Nadere informatie

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier

Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Aanbod Kunst- en Cultuureducatie voor de basisscholen in De Lier Dario Fo, ondernemers in de kunst Poeldijk, 13 december 2012 Inleiding Op de vraag van de gezamenlijke basisscholen uit De Lier voor een

Nadere informatie

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen Wij verzoeken u vriendelijk de volgende vragen over cultuureducatie op uw school te beantwoorden. Uw antwoorden zijn voor ons van groot belang om de ondersteuning van cultuureducatie op de scholen de komende

Nadere informatie

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE

KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE KWALITEITSCRITERIA FONDS CULTUUREDUCATIE ZWOLLE Fonds Cultuureducatie Zwolle en kwaliteit cultuuronderwijs De gemeente Zwolle wil dat alle basisschoolleerlingen een stevige culturele basis krijgen. Hiervoor

Nadere informatie

Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten

Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten Verslag Netwerkbijeenkomst Kunstvakdocenten 21 mei 2014 Op 21 mei 2014 organiseerde de MoccaAcademie de zesde netwerkbijeenkomst voor kunstvakdocenten in het primair onderwijs. De bijeenkomst vond plaats

Nadere informatie

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Onderwijs Inleiding De MoccaAcademie biedt iedereen die werkzaam is in cultuureducatie in Amsterdam de mogelijkheden om zich verder

Nadere informatie

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen

Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen Verslag Netwerkbijeenkomst Erfgoedinstellingen 12 november 2014 Speciaal M voor erfgoedinstellingen CCA in Amsterdam organiseerde de MoccaAcademie op 12 november een netwerkbijeenkomst. In een eerder verstuurde

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl Stappenplan cultuureducatiebeleid Inleiding Dit stappenplan is een handreiking om te komen tot

Nadere informatie

Cultuuronderwijs in school

Cultuuronderwijs in school Cultuuronderwijs in school Handreiking voor het schrijven van een beleidsplan cultuuronderwijs Het Motto Een motto of beweegreden is een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft. In dit geval een

Nadere informatie

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars

Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk. SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars Cultuureducatie in Amsterdam. Ada Nieuwendijk SCHOLINGSAANBOD 2014-2015 Culturele instellingen & kunstenaars Inleiding De MoccaAcademie biedt iedereen die werkzaam is in de mogelijkheden om zich verder

Nadere informatie

Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk?

Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk? Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk? www.kunstedu.nl info@kunstedu.nl 06 11322235 www.kunstedu.nl Cultuureducatie denkkader: VISIE verankering cultuurmenu verankering cultuurmenu

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

DaVinci: Wereldverkenning

DaVinci: Wereldverkenning DaVinci: Wereldverkenning samen met ouders Alles heeft te maken met al het andere, Leonardo Da Vinci Ik verwonder me over Ik verwonder me over Ik verwonder me over DaVinci Ieder kind is uniek en het is

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs Bijlage 2 Aanvraag Cultuureducatie met Kwaliteit in het Primair Onderwijs 2013 2016 Opgesteld door Cultura in samenwerking met de en besproken met Fonds Cultuurparticipatie. Lokale Situatie en context

Nadere informatie

JANUARI 2014. leerlingen nieuwe ervaringen kunnen opdoen. Vrijwilligers zullen vanuit school begeleid worden op vakinhoudelijk en didactisch gebied.

JANUARI 2014. leerlingen nieuwe ervaringen kunnen opdoen. Vrijwilligers zullen vanuit school begeleid worden op vakinhoudelijk en didactisch gebied. UITGAVE NR 2 ATELIER SPECIAAL JANUARI 2014 Eerste Atelier Speciaal een groot succes In november vond de eerste Atelier Speciaal plaats op Olivijn. Mede dankzij een groep van 16 enthousiaste vrijwilligers

Nadere informatie

In deze folder lees je alles wat je weten moet over ons. 2015/2016. Daar krijg je zin in leren.

In deze folder lees je alles wat je weten moet over ons. 2015/2016. Daar krijg je zin in leren. In deze folder lees je alles wat je weten moet over ons. 2015/2016 Daar krijg je zin in leren. Op onze school krijg je zin in leren. Wie enthousiast is, presteert beter. Dat geldt voor volwassenen, maar

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus!

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Kunst- en erfgoededucatie

Nadere informatie

TAKEN EN COMPETENTIES CULTUURCOÖRDINATOR

TAKEN EN COMPETENTIES CULTUURCOÖRDINATOR TAKEN EN COMPETENTIES CULTUURCOÖRDINATOR Cultuurbeleid en cultuurbeleidsplan Uren Wie doet wat Hier ben ik goed in - een overzicht hebben van het cultuurbeleid van de overheden: ministerie, gemeente etc.

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL?

HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL? HOE VERANKERT U WERELDBURGER SCHAP OP UW SCHOOL? WERELDBURGERSCHAP IN HET VOORTGEZET ONDERWIJS Nederland is een internationaal georiënteerd land. Dat is ook terug te zien in ons onderwijs. Bijna elke school

Nadere informatie

Subsidie CemK aanvragen: scenario s en format

Subsidie CemK aanvragen: scenario s en format Subsidie CemK aanvragen: scenario s en format In deze paragraaf wordt een format beschreven dat de Drentse basisscholen kunnen hanteren bij het aanvragen van subsidie Cultuureducatie met kwaliteit 2013-2016

Nadere informatie

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio.

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio. Het leergebied Arts in de bovenbouw staat voor: Leerlingen ontwikkelen kennis en vaardigheden om de wereld van kunst en cultuur te verkennen, begrijpen en zelf een bijdrage te leveren. Creativiteit is

Nadere informatie

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Nieuwsbrief jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Bouwcoördinator onderbouw: groepen 1 en 2 Mijn naam is Trudy Scharroo, leerkracht van groep 1 2a. In januari 2003 ben ik op Daltonschool Rijnsweerd gaan werken

Nadere informatie

CULTUUREDUCATIE BOVEN

CULTUUREDUCATIE BOVEN CULTUUREDUCATIE BOVEN KCE ZEEUWS- VLAANDEREN WIE KCE ZEEUWS-VLAANDEREN HET PROGRAMMA Van 13.30 tot 14.15 uur Presentatie Van 14.15 tot 14.30 uur Van 14.30 tot 15.00 uur Koffie en thee in de foyer Dansduet

Nadere informatie

De Montessori-wereld:

De Montessori-wereld: De Montessori-wereld: Stel je een plek voor waar kinderen hun wereld kunnen verkennen, nieuwe kennis kunnen ontdekken en opdoen, hun talenten kunnen ontwikkelen. Een plek waar ze gekoesterd worden en zich

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama -

Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama - Cultuureducatie met Kwaliteit Nijmegen - Vaardigheidslijn Drama - In de vaardigheidslijn drama wordt gebruik gemaakt van spelvaardigheden, verbeelden en vormgeven in een opbouwende lijn voor de groepen

Nadere informatie

ONDERWIJS. Vlaardingse Schatten. Cultuurlijn 2015/2016

ONDERWIJS. Vlaardingse Schatten. Cultuurlijn 2015/2016 O ONDERWIJS Vlaardingse Schatten Cultuurlijn 2015/2016 Vlaardingse Schatten Cultuurlijn 2015/2016 Beste mensen, Ik ben verheugd u de Cultuurlijn 2015-2016 aan te mogen bieden. Cultuureducatie is één van

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

OLYMPIASCHOOL. Schoolmaatplan Beeldend. Huidige situatie beeldend onderwijs

OLYMPIASCHOOL. Schoolmaatplan Beeldend. Huidige situatie beeldend onderwijs OLYMPIASCHOOL Schoolmaatplan Beeldend Beeldend onderwijs is goed vertegenwoordigd op de Olympischool. Bij de kleuters wordt er dagelijks beeldend gewerkt en van groep 3 tot en met 8 hebben de kinderen

Nadere informatie

Spreekschetsen voor Ocker van Munster, directeur Kunsten bij de overhandiging van Critical Friends, 10 december 2008

Spreekschetsen voor Ocker van Munster, directeur Kunsten bij de overhandiging van Critical Friends, 10 december 2008 Spreekschetsen voor Ocker van Munster, directeur Kunsten bij de overhandiging van Critical Friends, 10 december 2008 (alleen het gesproken woord geldt) Welkom allemaal; welkom hier in de Hoftoren. Fijn

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering PRESENTEERT onderwijsteam MIKspecials onderwijsteam MIKxer onderwijsteam deskundigheidsbevordering Deskundigheidsbevordering De nieuwe beleidsperiode voor cultuureducatie is op 1 januari 2013 van start

Nadere informatie

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID Aanleiding: Scholen in de regio hebben geen behoefte aan een verruiming van het aanbod, maar aan het inzichtelijk maken van het aanbod en de keuzemogelijkheden,

Nadere informatie

HET ERASMUS HAVO/VWO KUNSTSTROOM. Het Erasmus. Wanted! Kunstzinnige types

HET ERASMUS HAVO/VWO KUNSTSTROOM. Het Erasmus. Wanted! Kunstzinnige types HET ERASMUS HAVO/VWO KUNSTSTROOM Het Erasmus Wanted! Kunstzinnige types HET ERASMUS HAVO/VWO Wie voor de Kunststroom Het Erasmus kiest, kiest voor 9 uur kunstvakken per week het vak drama kennismaken met

Nadere informatie

Piet Mondriaan. Inspirators voor de toekomst

Piet Mondriaan. Inspirators voor de toekomst Piet Mondriaan 74 VSO DE HELDRING IN AMSTERDAM: MEER ZELFVERTROUWEN DANKZIJ CULTURELE EDUCATIE 75 Dankzij culturele educatie krijgen onze leerlingen meer zelfvertrouwen en zijn ze gelukkiger. Naam: VSO

Nadere informatie

Fase 7: Presenteren en exposeren

Fase 7: Presenteren en exposeren Fase 7: Presenteren en exposeren 2 uur Geef leerlingen in deze fase een podium zodat ze met trots hun werkstuk kunnen tonen en over ervaringen kunnen vertellen. Maak er een feest van en organiseer een

Nadere informatie

Huisje, boompje, beestje

Huisje, boompje, beestje Docentenhandleiding Educatieprogramma Huisje, boompje, beestje Primair Onderwijs groep 1 en 2 Inhoud Het Dordrechts Museum p.3 Algemene doelstelling programma p.3 Aansluiting bij kerndoelen p.3 Programma:

Nadere informatie

Nieuw in Tilburg! [Geef tekst op]

Nieuw in Tilburg! [Geef tekst op] Nieuw in Tilburg! [Geef tekst op] +31613021720 Info@muziekschoolmontauban.nl www.muziekschoolmontauban.nl Over Muziekschool Montauban Muziekschool Montauban staat voor de bereikbaarheid van muziekles voor

Nadere informatie

Aanbod buitenschools 2016-2017

Aanbod buitenschools 2016-2017 Aanbod buitenschools 2016-2017 Om te beginnen Meer (voor)lezen, beter in taal Steeds meer onderzoek laat zien dat kinderen die goed en met plezier lezen daar hun hele schoolcarrière profijt van hebben.

Nadere informatie

Cultuureducatie in Groningen: nu en in de toekomst

Cultuureducatie in Groningen: nu en in de toekomst Januari 2014 Bureau ART Peter van der Zant Cultuureducatie in Groningen: nu en in de toekomst eindrapportage over een klantenonderzoek in het primair onderwijs in opdracht van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek

Nadere informatie

Cultuureducatie, geen vak apart

Cultuureducatie, geen vak apart Cultuureducatie, geen vak apart Uitvoeringsplan Theo Thijssen Inleiding Op Educatief Centrum Theo Thijssen wordt gewerkt aan een ononderbroken ontwikkeling van kinderen van 0-13 jaar. Het ondernemend leren

Nadere informatie

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Cultuuronderwijs op zijn Haags Met het project Cultuuronderwijs op zijn Haags (COH) zorgen

Nadere informatie

1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen waarin een visie op cultuuronderwijs,

1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen waarin een visie op cultuuronderwijs, B en W nummer 15.0439; besluit d.d. 19 5 2015 Onderwerp Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, 1 juni 2015 Besluiten: 1. Het Lokaal convenant cultuur en onderwijs Leiden, juni 2015 vast te stellen

Nadere informatie

Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013

Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013 Monitor Kek! Kultueredukaasje mei Kwaliteit Eerste meting, 2013 Onderzoeksafdeling Cedin Lianne Bleker Bernadet de Jager In opdracht van Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 Resultaten 5 2.1

Nadere informatie

Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Praktische informatie Danswaaier - Een lessenreeks op school Data Locatie Duur

Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Praktische informatie Danswaaier - Een lessenreeks op school Data Locatie Duur Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Voor leerlingen van primair onderwijs stellen wij een combinatie van activiteiten samen waarbij moderne dans en NDT centraal staan, onder de

Nadere informatie

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING

Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING Verslag ouderavond FIT(s) OP DE KRING In gesprek met elkaar. Uitwerking van de stellingen. De onderstaande stellingen hebben we deze avond besproken onder elke stelling staan een aantal opmerkingen die

Nadere informatie

Vraag basisschool. Inhoud. Wat betekent dit voor het team. Wij willen muzikale vorming geven in elke groep.

Vraag basisschool. Inhoud. Wat betekent dit voor het team. Wij willen muzikale vorming geven in elke groep. BASIC Vraag basisschool Wij willen muzikale vorming geven in elke groep. Inhoud Muzikale vorming in alle groepen op basis van eigen materiaal van de school aangevuld met materiaal uit het Muziekbord. Op

Nadere informatie

1. Is er een academie voor muziek-woord-dans of een academie voor beeldende kunsten (of een filiaal ervan) in uw gemeente?

1. Is er een academie voor muziek-woord-dans of een academie voor beeldende kunsten (of een filiaal ervan) in uw gemeente? 1. Is er een academie voor muziek-woord-dans of een academie voor beeldende kunsten (of een filiaal ervan) in uw gemeente? = 428 = 52 2. Werkt(e) u op niveau van de kinderen reeds samen met een academie

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

Kunst- en Cultuurschool

Kunst- en Cultuurschool Onze school is een kleinschalige school voor primair basisonderwijs met een sterk kunst- en cultuurprogramma en alles wat daarmee samenhangt. Wij gaan samen met uw kind op weg en geven inspirerend en uitdagend

Nadere informatie

CKE koers 2014. van care naar share. Eindhoven, september 2011

CKE koers 2014. van care naar share. Eindhoven, september 2011 CKE koers 214 van care naar share Eindhoven, september 211 Doelstellingen CKE heeft in mei deze verkenning gestart naar aanleiding van de druk op het subsidie en de wens adequaat in te kunnen spelen op

Nadere informatie

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij?

Even voorstellen. Wie zijn wij, wie ben jij? Even voorstellen Wie zijn wij, wie ben jij? Ontdek de mogelijkheden van een doorlopende leerlijn mediaeducatie In deze deelsessie worden deelnemers meegenomen via de mediawijsheidcirkel naar een concrete

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Montessorischool Oosterhout

NIEUWSBRIEF Montessorischool Oosterhout Nieuwsbrief 25 schooljaar 2012-2013 10 april 2013 NIEUWSBRIEF Montessorischool Oosterhout Trekbeemd 34 4907 DP Oosterhout 0162-470581 info@montessorischooloosterhout.nl www.montessorischooloosterhout.nl

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool.

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed Het KunstKabinet & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Kunst- en erfgoededucatie Kunstzinnige

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar. voor nu en later. Uit Tien+ kies je zelf. We werken samen aan jouw toekomst. De Blesewic: heel veel plussen!

Met elkaar voor elkaar. voor nu en later. Uit Tien+ kies je zelf. We werken samen aan jouw toekomst. De Blesewic: heel veel plussen! christelijke school voor mavo-havo-vwo Met elkaar voor elkaar De Blesewic: heel veel plussen! We werken samen aan jouw toekomst Kleinschalig en uitdagend voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen!

Nadere informatie

Zicht op... cultuureducatie in de nieuwe onderbouw. achtergronden, literatuur, lesmethoden, projecten en websites

Zicht op... cultuureducatie in de nieuwe onderbouw. achtergronden, literatuur, lesmethoden, projecten en websites Zicht op... cultuureducatie in de nieuwe onderbouw achtergronden, literatuur, lesmethoden, projecten en websites Cultuurnetwerk Nederland, Utrecht 2005 Inhoud Vooraf 5 Van basisvorming tot nieuwe onderbouw

Nadere informatie

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O

Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O Cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw V.O. 2012-2013 CultuurlinC, marktplaats cultuureducatie Roosendaal biedt de cursus Coördinator Cultuureducatie Onderbouw Voortgezet Onderwijs aan. Aanleiding

Nadere informatie

Vullerflits 09. Gorssel, 18 december 2015. KALENDER maandag 21 december 2015

Vullerflits 09. Gorssel, 18 december 2015. KALENDER maandag 21 december 2015 Vullerflits 09 Gorssel, 18 december 2015 KALENDER maandag 21 december 2015 t/m vrijdag 01 januari 2016 maandag 04 januari 2016 Kerstvakantie luizencontrole Schoolreizen en schoolkampen Hieronder ziet u

Nadere informatie

Nieuwsbrief CultuurlinC. Huisstijl CultuurlinC

Nieuwsbrief CultuurlinC. Huisstijl CultuurlinC Januari 2008 Jaargang 2, nummer 2 Nieuwsbrief CultuurlinC In deze nieuwsbrief Stagière Huisstijl De CultuurlinC 2008 Project Jet en Jan Uit de praktijk: Molenproject Nieuwe ICC-ers Dingen uit de oorlog

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Docentenvragenlijst. Jongeren en Cultuur

Docentenvragenlijst. Jongeren en Cultuur School: Plaats: Klas(sen): Docentenvragenlijst Jongeren en Cultuur Deze vragenlijst gaat over ict-faciliteiten en cultuuractiviteiten bij u op school. Op de volgende bladzijden vindt u hierover vragen.

Nadere informatie

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014

REGIO S. Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 Overzicht onderzoeksmogelijkheden van het KEK! programma 2014 REGIO S Regio 1 Traject 1 Mijn terugblik Akte2: Ontwikkeling van een persoonlijk Annemarie van der reflexie-instrument van leerlingen Reijden

Nadere informatie

Cultuureducatie VO onderwijs 2013. Stedelijk Museum Amsterdam

Cultuureducatie VO onderwijs 2013. Stedelijk Museum Amsterdam Cultuureducatie VO onderwijs 2013 Stedelijk Museum Amsterdam Kunstvakken per niveau VMBO Kunstvakken 1 Kunstvakken 1 bestaat uit twee verplichte onderdelen: het leergebied Kunst en cultuur (kerndoelen,

Nadere informatie

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie

Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Convenant Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Het Basispakket Cultuureducatie: Biedt een kader voor het invullen van de landelijke kerndoelen voor cultuur educatie

Nadere informatie

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht...

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... de uitdaging... Hallo, ik ben Hanna. Dit jaar ben ik begonnen aan QUEST. QUEST past prima bij mij. Dat denk ik zelf, dat denken mijn ouders

Nadere informatie

Centrum voor muziek, dans en cultuureducatie

Centrum voor muziek, dans en cultuureducatie MT Cultuur- Educatie Instrumentaal- Vocaal Dans 75 docenten 3 docenten 4 consulenten 3000 lln 400 lln 36.000 lln (PO/SO) Cultuur- Educatie PO Projecten Kunstmenu 7000 15.000 Projecten ontwikkelen Introductie

Nadere informatie

Jaargang 19, nummer 5 februari 2016

Jaargang 19, nummer 5 februari 2016 februari 2016 Belangrijke data 14 februari Themadienst 9.30 uur in de Maranathakerk 16 + 18 februari Rapportgesprekken groep 1-7 22 t/m 26 februari Voorjaarsvakantie 29 februari Inloopmiddag 1 maart Ouderavond

Nadere informatie

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016

Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Beleidsplan 2013-2016 Kunstgebouw Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk www.kunstgebouw.nl B e l e i d s p l a n 2 0 1 3-2 0 1 6 Z I C H T B A AR M AK E N W AT E R I S, S T I M U L E R E N W AT

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Dit is de Lindenberg. Onze filosofie. Geniet van talent. Strategisch Meerjarenplan

Dit is de Lindenberg. Onze filosofie. Geniet van talent. Strategisch Meerjarenplan Dit is de Lindenberg De Lindenberg is het huis waar alles kan. Niet in de letterlijke zin natuurlijk; ook de Lindenberg heeft te maken met wet- en regelgeving en financiële grenzen. Maar de zin verwoordt

Nadere informatie

Inkoop van buitenschoolse cultuureducatie seizoen 2015/2016 - Rondom de (brede) school - Popmuziek - Dans - Beeldende Kunst Visie, uitgangspunten en

Inkoop van buitenschoolse cultuureducatie seizoen 2015/2016 - Rondom de (brede) school - Popmuziek - Dans - Beeldende Kunst Visie, uitgangspunten en Inkoop van buitenschoolse cultuureducatie seizoen 2015/2016 - Rondom de (brede) school - Popmuziek - Dans - Beeldende Kunst Visie, uitgangspunten en voorwaarden December 2014 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Visie

Nadere informatie

De combinatiefunctionaris in Zwartewaterland: niet alleen de verbindende factor, vooral ook een verbindende actor!

De combinatiefunctionaris in Zwartewaterland: niet alleen de verbindende factor, vooral ook een verbindende actor! De combinatiefunctionaris in Zwartewaterland: niet alleen de verbindende factor, vooral ook een verbindende actor! Verbindingen leggen en onderhouden. Dat is de belangrijkste taak van de combinatiefunctionaris.

Nadere informatie

Nieuwsbrief CultuurlinC. Marktplaats gaat verder als CultuurlinC

Nieuwsbrief CultuurlinC. Marktplaats gaat verder als CultuurlinC Augustus 2007 Jaargang 2, nummer 1 Nieuwsbrief CultuurlinC In deze nieuwsbrief Nieuwe naam Stuurgroep Website Netwerk CultuurlinC Tevredenheidsonderzoek ICC cursus Cursus KPCGroep Workshop Creëren draagvlak

Nadere informatie

...paspoort naar grenzeloos onderwijs...

...paspoort naar grenzeloos onderwijs... OBS Waarom kiest u voor De Border? Engelse taal in elk lokaal! Wij bereiden onze leerlingen erop voor om goed te functioneren in de hedendaagse samenleving, die zowel binnen als buiten de Nederlandse grenzen

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Wereldverkenning in samenhang Taal & de thema s van DaVinci HEEFT TE MAKEN MET AL HET ANDERE, LEONARDO DAVINCI

Wereldverkenning in samenhang Taal & de thema s van DaVinci HEEFT TE MAKEN MET AL HET ANDERE, LEONARDO DAVINCI Wereldverkenning in samenhang Taal & de thema s van DaVinci ALLES HEEFT TE MAKEN MET AL HET ANDERE, LEONARDO DAVINCI inhoud workshop 1.Wat houdt de methode DaVinci in? 2.Waar liggen kansen voor taal binnen

Nadere informatie

Katern Primair Onderwijs De Wichelroede

Katern Primair Onderwijs De Wichelroede Katern Primair Onderwijs De Wichelroede Bulletin Cultuur & School #49, november 2007 fotografie: Dieuwertje Komen 2 tekst: Maaike Severijnen De Wichelroede Eigen talenten stimuleren en leerlingen enthousiasmeren.

Nadere informatie

Inventarisatieformulier basisonderwijs in West- Friesland

Inventarisatieformulier basisonderwijs in West- Friesland Inventarisatieformulier basisonderwijs in West- Friesland Inventarisatie van de stand van cultuurbeleid in het basisonderwijs van West-Friesland voor het project Cultuleren 2017-2020. Stap 1 van 12 8%

Nadere informatie

1. Visie op cultuureducatie... 1. 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4. 3. Culturele activiteiten buiten de programmering...

1. Visie op cultuureducatie... 1. 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4. 3. Culturele activiteiten buiten de programmering... Inhoud 1. Visie op cultuureducatie... 1 2. Cultuureducatie binnen de programmering... 4 3. Culturele activiteiten buiten de programmering... 5 4. De volgende culturele instellingen leveren een bijdrage

Nadere informatie

Notitie. Herijking Muziekonderwijs. Datum Afdeling. Publiekszaken en Sociaal Domein. Printdatum: :09:00

Notitie. Herijking Muziekonderwijs. Datum Afdeling. Publiekszaken en Sociaal Domein. Printdatum: :09:00 Notitie Herijking Muziekonderwijs Datum 27-10-2016 Afdeling Publiekszaken en Sociaal Domein Printdatum: 17-11-2016 10:09:00 Samenvatting toekomstig muziekonderwijs Gemeente Bellingwedde Gemeente kiest

Nadere informatie

EtuConsult. cursus Cultuur en Creativiteit. Voor pedagogisch medewerkers

EtuConsult. cursus Cultuur en Creativiteit. Voor pedagogisch medewerkers EtuConsult cursus Cultuur en Creativiteit in de BSO Voor pedagogisch medewerkers Cultuureducatie is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Daarom bieden steeds meer bso s culturele activiteiten

Nadere informatie

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later

christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later christelijke school voor mavo-havo-vwo met elkaar voor elkaar voor nu en later Onderwijs met aandacht voor iedereen! Op mavo, havo of drie jaar vwo onderbouw: Engels PLUS Sport PLUS Science PLUS Business

Nadere informatie

kun stbe drij ven wes terk war tier cursusj Kunst

kun stbe drij ven wes terk war tier cursusj Kunst kun stbe drij ven wes terk war tier cursusj aar 2013 2 014 Kunst aan d e basi Cursus aanbod voor de basissc holen s Cultuureducatie met kwaliteit Een heel seizoen lang binnenschoolse lessen muziek en drama,

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling

Boekwerk. Voorstel voor een project omschrijving. 1.1 Doelstelling Boekwerk Voorstel voor een project omschrijving 1.1 Doelstelling Het doel van het te ontwikkelen lespakket Boekwerk is leerlingen op een nieuwe manier bezig te laten zijn met taal, boeken en vakinhoud.

Nadere informatie

Suggesties om de aansluiting van groep 8 naar het voortgezet onderwijs te verbeteren

Suggesties om de aansluiting van groep 8 naar het voortgezet onderwijs te verbeteren Van PO naar VO Suggesties om de aansluiting van groep 8 naar het voortgezet onderwijs te verbeteren SUGGESTIE 1: Informatie van een brugklasleerling Brugklasleerlingen infomeren leerlingen uit groep 8

Nadere informatie

Teamtrainingen & ouderavond

Teamtrainingen & ouderavond Teamtrainingen & ouderavond Een teamtraining is een bijeenkomst van 1,5 tot 2 uur voor een heel schoolteam. Op actieve en enthousiasmerende wijze verdiep je je samen in een onderwerp. Er zijn verschillende

Nadere informatie

Inleiding Dit beleidsplan is tot stand gekomen door visieontwikkeling met het team van Basisschool Bösdael.

Inleiding Dit beleidsplan is tot stand gekomen door visieontwikkeling met het team van Basisschool Bösdael. 01-2008 Pagina 1 van 6 Inleiding Dit beleidsplan is tot stand gekomen door visieontwikkeling met het team van Basisschool Bösdael. Visie Samen leren - samen groeien, waarin ontmoeting tussen jong en oud,

Nadere informatie

Brengt natuur in de klas

Brengt natuur in de klas Brengt natuur in de klas Voor school en BSO! Het ontstaan van BasisBos Een aantal jaren geleden constateerde bedenker André Guijs op zijn eigen basisschool dat er binnen de zaakvakken maar ook bij handvaardigheid

Nadere informatie

De Paulusschool Bso de eerste stap Zorgboerderij de Hagert Natuureducatie het dijkmagazijn Kunsteducatie Lesinkunst Edu-art Cultuurnetwerk

De Paulusschool Bso de eerste stap Zorgboerderij de Hagert Natuureducatie het dijkmagazijn Kunsteducatie Lesinkunst Edu-art Cultuurnetwerk Project heerlijk buiten De Paulusschool Bso de eerste stap Zorgboerderij de Hagert Natuureducatie het dijkmagazijn Kunsteducatie Lesinkunst Edu-art Cultuurnetwerk Partners in dit project Samenwerking Subsidie

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie DIEREN VERZAMELEN Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Dieren verzamelen waaraan uw school binnenkort mee doet. In

Nadere informatie

Veilig en vertrouwd Hoge cito-scores Elke dag met plezier naar school

Veilig en vertrouwd Hoge cito-scores Elke dag met plezier naar school Werelds leren in landelijk Amsterdam Veilig en vertrouwd Hoge cito-scores Elke dag met plezier naar school Welkom op De Weidevogel! De Weidevogel is niet zomaar een openbare basisschool. Onze school ligt

Nadere informatie

SCHOOLPLAN CULTUUREDUCATIE 2011-2015

SCHOOLPLAN CULTUUREDUCATIE 2011-2015 SCHOOLPLAN CULTUUREDUCATIE 2011-2015 Kardinaal de Jongschool, Alkmaar www.kardinaaldejong-saks.nl Rick Barnaart van Bergen Ada Warmerdam Inhoudsopgave cultuurplan: blz. 1. Cultuureducatie in deze school

Nadere informatie