Kassen uit de crisis Over het toekomstperspectief voor de glastuinbouw in Zuid-Holland. Krijn Poppe l Lid PAL / senior econoom LEI Wageningen UR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kassen uit de crisis Over het toekomstperspectief voor de glastuinbouw in Zuid-Holland. Krijn Poppe l Lid PAL / senior econoom LEI Wageningen UR"

Transcriptie

1 Kassen uit de crisis Over het toekomstperspectief voor de glastuinbouw in Zuid-Holland Krijn Poppe l Lid PAL / senior econoom LEI Wageningen UR

2 Inleiding Crisis? What Crisis? Langjarige ontwikkeling in de glastuinbouw De financiële situatie van de glastuinbouwbedrijven Achtergrond van de boom en de omslag Ontwikkeling in de keten Never let a good crisis go to waste Kunnen we consumenten beter bedienen? Kunnen we inspelen op ketenontwikkelingen? Kunnen we niet beter elders ook produceren en hier regisseren? De rol van de overheid als crisismanager 2

3 3

4 Figuur dalend glasareal met gem. grootte 4

5 Structuur glasgroenten, bloemen, potplanten 2014 Areaal in Zuid- Holland (ha) Aandeel NL (%) 45% 59% 62% Gem. oppervlakte (ha) per bedrijf - NL % bedrijven met meer dan 5 ha - NL 3,35 ha 1,75 ha 20% 7 % Totaal aantal glastuinbouwbedrijven Z.Holland:

6 Ca 40% van glastuinbouwers heeft forse financiële problemen 6

7 7

8 RESULTATENREKENING 2013 Glasgroentebedrijven Glasnijbloemenbedrijven Pot- en perkplantenbedrijven Totaal opbrengsten w.v. inkomenstoeslagen en subsidies w.v. energiehandel en -verkoop w.v. werk voor derden w.v. verhuur van activa Betaalde kosten en afschrijving Totaal betaalde kosten en afschrijving Dierlijke en plantaardige activa Energie Materiele activa Betaalde arbeid Werk door derden Financieringslasten Algemene kosten Resultaat Inkomen uit normale bedrijfsvoering Buitengewone baten en lasten Inkomen uit bedrijf Inkomen uit bedrijf per onbetaalde aje Standaardfout van het inkomen uit bedrijf

9 Geëxplodeerde leningen worden afgelost (index langlopende schulden / m2 glas, 2001/05=100) Bron: LEI Bedrijven InformatieNet 9

10 Factoren achter de boom en de omslag Nieuwe business modellen (met name bij groente) Buiten veiling om direct naar retail: grotere bedrijven GMO met geïndividualiseerde subsidies verving doordraaien Energieverkopen (WKK) Industriële ecologie: restwarmte (serverparken e.d.) Nieuwe financieringsconstructies (lease & sale back) Opbrengst verkoop oud-glas voor woningbouw (onroerend goedmotor) werkte tot de crisis Verzadigde markt en sommige producten ook gevoelig voor stagnerende inkomens van consumenten 10

11 Glastuinbouwcluster Veredeling Productie Handel & verwerking Toeleveranciers Onderzoek & advies Zakelijke dienstverlenin Logistiek

12 Grondstof Eindproduct Ketenorganisatie verandert ( Gereffi et al., 2005) Markt Modulair Relationeel Gevangen Hierarchie Groenteboer Leidende onderneming Leidende onderneming Volledige Integratie PRIJS Leidende onderneming Turnkey leverancier Relatie leverancier Boeren Laag Mate van coördinatie en machtsverschillen Hoog

13 Ontwikkeling van bedrijfssystemen n.t.w. / ha Keuterboeren (subsistence farm) Landb beleid Gezinsbedrijf (family farm) AKIS.gov Plantages latifundia, kolchoze AgriFood Netwerken Agr. Familieonderneming (mkb) ag. family firm 3 rd gen. uni Stadslandbouw Hobbyboeren Metropolitan agriculture Tijd

14 12,5% agrarische export buiten EU zijn productiemiddelen Export zaaigoed: 1,1 miljard binnen EU 50 % 50 % buiten EU Export productiemiddelen (totaal): 3,1 miljard binnen EU 55 % 45 buiten EU Kassen buiten de EU door Nederland geleverd 80 % 14

15 Deel 2 Never let a good crisis go to waste Saneren: financiers nemen verlies, vermindert niet de capaciteit, bedreiging voor wankelende bedrijven; moet de overheid helpen met versneld vergroenen in RO? Innoveren: Kan sector de consumenten beter bedienen? Duurzaamheid beter communiceren? Groente & Fruit deficit helpen oplossen? Met ICT? Kan sector beter inspelen op ketenontwikkelingen? Veranderend retaillandschap Kunnen meeliften op trend naar meer lokale productie? Ketens efficiënter maken, minder waste agrologistiek en ict. 15

16 Duurzame productie: energie-efficiëntie en CO2-emissie 16

17 Holland: zuinig met water (liter/kg tomaat) Source: Stanghellini, Acta Horticulturae, 1034:

18 Consumentengedrag en -houding tav duurzaamheid Gezondheid, prijs en smaak belangrijkste voedselkwaliteitswaarden Backus et al. (2011). Voedselbalans LEI-WUR. Consumenten verkiezen altruïstische waarden zoals gelijkheid, vrede en rechtvaardigheid boven natuurwaarden (vervuiling, in balans met natuur) en egoïstische waarden (macht rijkdom, gezag) 15% van de mensen kiest eerst voor maatschappelijke waarden als dierenwelzijn, milieu en rechtvaardigheid

19 Voedselconsumptie ten opzichte van richtlijnen, (bron: PBL) 19

20 Big Data for Smart Food and Health Services Food Life style Health 20

21 Veranderend retaillandschap Retailers met breed assortiment (in rand van de stad) hebben het lastig Discounters kennen kunstje ook Specialty retailers in duurzaam Webshops bezorgen thuis Out-of-home groeit ook (trends: fast casual, food truck etc.) 21

22 Local4Local: het productieland voorbij? Er is een trend naar lokale productie (want: duurzaam, vers, regio als reactie op globalisering, geopolitiek) en landen als Spanje en Marokko worden concurrerender Kansen om elders capaciteit op te helpen bouwen? of Toch liever export van eigen bodem? of Gaan beide strategieën prima samen met de Nederlandse primaire productie als innovatielaboratorium en showroom? 22

23 Kennis is tot waarde te brengen met ICT Machines, installaties en kassen worden steeds meer voorzien van sensoren: Internet of Things Nu nog vooral voor machineonderhoud en service Maar zullen ook steeds meer gebruikt worden voor gericht advies op basis van Big Data Vereist wel een overgang van machineleverancier naar serviceprovider Ook kratten en producten worden steeds meer herkenbaar met RFID-tags, bar-codes etc. Nederland Regieland is niet alleen logistieke draaischijf maar ook beheersen van datastromen 23

24 Ultimate ph Datastromen: virtualisatie mogelijk Logistics Intelligence DFD normal normal or PSE acid Glycongen concn. (µmol glucose equiv./g) Logistics Connectivity Real-time Virtualization

25 Simulated screens to demonstrate the concept

26 Virtual Location A Cloud Event Management System Virtual Plant Virtual Location B Environ Location A ment update Plant location update Location B Environ ment update

27 Mock-up quality simulation screen Historic quality trajectory based on measurements Simulated quality based on decay models Alarms for expected quality problems Advices for interventions

28 Van insights naar intelligence 28

29 Concluderende samenvatting Ja er is een crisis: Althans voor een fors aantal bedrijven Niet door mr. Poetin maar door het einde van de boom en de veranderende ketenstructuur Hoe komen we er uit: Saneren en innoveren via verschillende sporen Niet alle kassen moeten blijven maar het tuinbouwcomplex moet zich heruitvinden Dat is een collectief belang van de sector en regio En vraagt dus om een faciliterende overheid, vooral op innoveren, niet (alleen) op saneren Zorg voor cross-overs: nieuwe combinaties. Met goed onderwijs. En goede R.O. 29

30 Dank voor uw aandacht - tijd voor debat wageningenur.nl/lei Straks op website PAL en op Slideshare

31 31

32 Nederland Regieland is niet alleen logistieke draaischijf maar ook beheersen datastromen E-agriculturist Service for spraying potatoes Machine Breakdown Service Services Spraying Advisory Services Meteorological Service State and Policy Information Service Consumer Food safety service User s devices App store Cloud Information systems Other sources sensors actuators data sources ( Internet of Things ) Local Information systems

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

What s next: Plant gestuurd, Klant gestuurd

What s next: Plant gestuurd, Klant gestuurd What s next: Plant gestuurd, Klant gestuurd Krijn J. Poppe LEI Wageningen UR November 2013 Inhoud Er is al veel technisch mogelijk Moore s law gaat nu echt toeslaan De economische crisis is een symptoom

Nadere informatie

Toekomstscenario s voor de grondgebonden landbouw in Zuid-Holland - veranderingen in het GLB

Toekomstscenario s voor de grondgebonden landbouw in Zuid-Holland - veranderingen in het GLB Toekomstscenario s voor de grondgebonden landbouw in Zuid-Holland - veranderingen in het GLB Oktober 2014, Krijn Poppe Masterclass Provincie Zuid-Holland Inhoud Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Technologie-ontwikkeling:

Nadere informatie

Het perspectief van de agrarische sector in Nederland

Het perspectief van de agrarische sector in Nederland Het perspectief van de agrarische sector in Nederland Agroconnect-symposium 19 november 2009 Dr.ir. Huib Silvis Hoofdpunten Toekomst agrarische sector Betekenis technologie Strategie LEI Wageningen UR

Nadere informatie

Het Grote Agrodebat 2014

Het Grote Agrodebat 2014 Het Grote Agrodebat 2014 Naar een effectiever GLB: een verkenning Family Farm versus Family Firm Krijn Poppe, John Helming, David Verhoog, Bram Pronk, Wietse Dol, Tom Kuhlman en Hans Wijsman Hebt u al

Nadere informatie

Virtualisering plantenketen

Virtualisering plantenketen Virtualisering plantenketen Robert Ossevoort, Cor Verdouw NWO-netwerkbijeenkomst voor MKB in de Topsector T&U 9 mei 2014, Demokwekerij Westland, Honselersdijk ICT neemt een vlucht... 2 http://www.youtube.com/watch?v=98biu9dpwhu

Nadere informatie

Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector

Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector PAL voor de leefomgeving Provinciale Adviescommissie Leefomgevingskwaliteit Zuid-Holland Notitie met opgaven bij het PAL-advies Kassen uit de crisis: naar een slimme, schone en sterke topsector 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging

Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging Wereldvoedselvoorziening en mondiale voedselzekerheid als uitdaging Prof. Dr Ir Rudy Rabbinge Universiteitshoogleraar Duurzame Ontwikkeling & Voedselzekerheid, Wageningen UR Debatreeks De toekomst van

Nadere informatie

Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek

Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek ZLTO VLB LEI Wageningen UR - Rabobank December 2012 Krijn J. Poppe Door de ICT worden naast GELD- en GOEDERENstromen de DATA-stromen

Nadere informatie

Missie en visie. BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie

Missie en visie. BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie BTG 2016 Missie en visie BTG/TGG verbindt organisaties in hun gezamenlijke belangen in het domein van ICT en telecommunicatie BTG/TGG organiseert hiertoe: Structurele lobby tussen overheid, leveranciers

Nadere informatie

Marktherstel door economisch herstel?

Marktherstel door economisch herstel? Marktherstel door economisch herstel? Bernd Feenstra Sectormanager Tuinbouw Beekbergen, 15-4-2010 Indeling Indeling Even voorstellen Ontwikkelingen Glastuinbouw Marktevenwicht verstoord Marktherstel Toekomstperspectief

Nadere informatie

Internationale kansen Tuinbouwsector

Internationale kansen Tuinbouwsector Internationale kansen Tuinbouwsector Prof. dr.ir. Jack G.A.J. van der Vorst 20 Juni 2013 NL tuinbouw internationale speler Bron: Bron voor groene economie, wereldoplossingen voor werelduitdagingen, Topsector

Nadere informatie

Metaal- en foodindustrie naar 2020

Metaal- en foodindustrie naar 2020 Metaal- en foodindustrie naar 2020 Lunch & learn, 24 september 2014 Rabobank LVC en Maasduinen Henri Cocu, Sectormanager Industrie Hans van Haaren Sectormanager Food Sectormanagement als inspiratie Hans

Nadere informatie

Eind 2008: business-plan

Eind 2008: business-plan Rondleiding : Gebouw, verwerkingsruimte Meten=weten sturen scorenen operatie (over-)winnen Wie en wat is : in ontwikkeling.. omzet zegt niet alles Bijna jaar met beide benen op de (planten-)grond, en gericht

Nadere informatie

ICT in agri-food ketens

ICT in agri-food ketens ICT in agri-food ketens Cor Verdouw, Wageningen UR Jaarevent ICT-Community s-hertogenbosch 2014 Digitalisering van de voedselketen, Agri-food is een belangrijke sector Nederland is het op één na grootste

Nadere informatie

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao Demokwekerij Westland Het tuinbouw innovatiecentrum Seminar Curaçao Even voorstellen: Peet van Adrichem Techneut / Kweker Directeur Demokwekerij Westland Programma: 1.Tuinbouw Nederland / Westland 2.Bedrijf

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Your View on Business

Your View on Business ANY2INFO PRESENTER Your View on Business On your favorite device Any2info ontwerpt en configureert, met een standaard applicatie, maatwerk datasets, appformulieren en dashboards voor jouw kijk op zaken.

Nadere informatie

Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd?

Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd? Zal Europa de wereld voeden of omgekeerd? Jacques Van Outryve Europees en landbouwjournalist Jacques@van-outryve.be Provinciaal Bestuur Vlaams-Brabant 8 en 12 januari 2016 Het nieuwe Europa Relevantie

Nadere informatie

Van onderbuik naar onderbouwing

Van onderbuik naar onderbouwing Van onderbuik naar onderbouwing Prof. dr. ir. Jack van der Vorst, Wageningen Universiteit Drs. Edwin Wenink, FloraHolland U.A. Robert Ossevoort, MSc, Wageningen Universiteit Congres Topsector Logistiek,

Nadere informatie

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis

Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Grondgebonden landbouw in Zuid-Holland; Structuur en economische betekenis Masterclass Provinciale Statenleden ZH Marc Ruijs, 8 oktober 2014 Inleiding Grondgebonden landbouw Structuuraspecten Economische

Nadere informatie

ING Zakelijk. Effecten grondstoffenmarkt en varkenshouderij. Iets over ING. Marktontwikkelingen varkenshouderij figuren en grafieken

ING Zakelijk. Effecten grondstoffenmarkt en varkenshouderij. Iets over ING. Marktontwikkelingen varkenshouderij figuren en grafieken ING Zakelijk Effecten grondstoffenmarkt en varkenshouderij Iets over ING Marktontwikkelingen varkenshouderij figuren en grafieken Cor Bruns Sectormanager landbouw 25 september 2012 ING Agrarisch Agrarisch,12

Nadere informatie

Frans Verhees. Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University

Frans Verhees. Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University Frans Verhees Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University Agenda Opzet van het onderzoek Steekproef Vragenlijst Analyses Resultaten Conclusies Opzet onderzoek Ketens (respondenten)

Nadere informatie

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW

AUKE HYLARIDES. Senior Product Marketing Manager Exact Software 2015 EXACT INTERNET OF THINGS - AIM ROADSHOW AUKE HYLARIDES Senior Product Marketing Manager Exact Software Exciting times In 2020, het aantal mobiele gebruikers richting 6 miljard; Internet gebruikers richting 4.7 miljard² Effect van IoT op de wereld

Nadere informatie

Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties. Door Victor Ponsioen Districon

Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties. Door Victor Ponsioen Districon Parallelle sessie ronde 1: Logistiek voor multichannelling -Logistieke innovaties Door Victor Ponsioen Districon SUPPLY CHAIN CARGO LOGISTICS FACILITIES Apeldoorn, November 1 st 2013 Agenda 1 Voorstellen

Nadere informatie

Industrie 4.0 Smart Industry. Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS

Industrie 4.0 Smart Industry. Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS Industrie 4.0 Smart Industry Principes en kansen voor het bedrijfsleven, Ing. F.R. Wijlhuizen MBA, Windesheim UAS Wanneer komt wat in welke samenhang? De verwarring Men hoort allerlei begrippen door elkaar

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp Van onderbuik naar onderbouwing DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp #davinc3i Programma Korte introductie over het waarom, hoe en wat van DaVinc 3 i 2 Inhoudelijke sessies (40

Nadere informatie

DATE ICT & AGROLOGISTIEK. Harrij Schmeitz WINST UIT AGROLOGISTIEK; 16 februari 2009. Platform Agro-Logsitiek. Westlandse Druif

DATE ICT & AGROLOGISTIEK. Harrij Schmeitz WINST UIT AGROLOGISTIEK; 16 februari 2009. Platform Agro-Logsitiek. Westlandse Druif UP WINST UIT AGROLOGISTIEK; DATE ICT & AGROLOGISTIEK Harrij Schmeitz 16 februari 2009 Platform Agro-Logsitiek Westlandse Druif Frug I Com Platform Agro Logistiek 16/2//2009-1 supported by INTERNATIONAL

Nadere informatie

Weet U zeker dat u kunt doorwerken?

Weet U zeker dat u kunt doorwerken? Business Continuity Event Weet U zeker dat u kunt doorwerken? 19 maart 2015 1 BCM Event De KPN Data Rotonde - BCM data visie op de Cloud Welkom & Inleiding Hans van der Heijden 2 Agenda 12:00 Lunch Programma

Nadere informatie

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients.

Introductie 27/11/2015. Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020. Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients. 27/11/2015 Biologische Voeder Grondstoffen Visie 2015-2020 Tom Wiegmans Category manager Organic Feed ingredients 26 November 2015 1 Introductie Tom Wiegmans Internationale Agrarische handel gestudeerd

Nadere informatie

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid

Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Workshop Logistiek en Voedselveiligheid Wat is regionaal, een logistieke visie 06 november 2013, Joost Snels Aanleiding: Kleinschalige Logistiek Hofwebwinkel, Landwinkel, de Grote Verleiding, Mijn Boer,

Nadere informatie

Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015

Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015 Stedelijke distributie: van kansloos naar kansrijk! Hogeschool van Amsterdam Walther Ploos van Amstel Mei 2015 Walther Ploos van Amstel Hogeschool van Amsterdam Lector Citylogistiek Vrije Universiteit

Nadere informatie

Open data en trends binnen de overheid. André van der Zande

Open data en trends binnen de overheid. André van der Zande Open data en trends binnen de overheid André van der Zande Open data en trends binnen de overheid 23 januari 2014 Kennisuitwisseling 2 Pheidipidus 490 voor chr. Ptolemaeus 150 na chr. Submarine Cable Map

Nadere informatie

Big Data Feit of Fictie? Twitter: @BigDataStartups

Big Data Feit of Fictie? Twitter: @BigDataStartups Big Data Feit of Fictie? Mark van Rijmenam Big Data Strategist / Blogger @BigDataStartups mark@bigdata-startups.com Agenda - Big Data, waar hebben we het over? - Vijf Big Data trends die een impact zullen

Nadere informatie

Stadsboeren in Nederland

Stadsboeren in Nederland Stadsboeren in Nederland Door: ir. Rosanne Metaal Directie Europees Landbouwbeleid &Voedselzekerheid DG AGRO, Ministerie Economische Zaken Presentatie Alumni-netwerk, 12 november 2013, Uit Je Eigen Stad

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

SUCCES IN DE PRAKTIJK

SUCCES IN DE PRAKTIJK SUCCES IN DE PRAKTIJK Wat u kunt leren van uw klant en concullega s Jonneke Heins - GfK GfK 2013 Succes in de praktijk Textilia Mode Experience 2013 1 Inhoud Markt Koper Toekomst Kansen Jonneke Heins Consultant

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014

Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014 Globalisering: Uitdagingen voor Food en Agri-business Nijenrode, 24 november 2014 Inhoud 1 2 3 Bedrijfsprofiel Agrifirm Globalisering Risico s en kansen voor de Food en Agri-business Vragen Bedrijfsprofiel

Nadere informatie

Bavovan den Idsert VBP

Bavovan den Idsert VBP EKO: de toekomst van biologisch? Bavovan den Idsert VBP De AH methodepuur&eerlijk Unilever sustainableliving plan Ik kies bewust Beter leven, ook goed Achtergrond Toenemende vraag vanuit maatschappij,

Nadere informatie

De consument kiest zelf, grip op eigen energiedata!

De consument kiest zelf, grip op eigen energiedata! De consument kiest zelf, grip op eigen energiedata! HelloData een service van MPARE MPARE faciliteert standaardisatie van energiedata. Maatschappelijk doel: versnellen energietransitie. HelloData: maatschappelijke

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Landbouw richting 2020

Landbouw richting 2020 A Landbouw richting 2020 Bert-Jan Aling Rabobank Nederland Sectormanager Food & Agri Financieringsvolume 1996-2009 30,0 28,1 30,1 28,0 26,0 23,4 25,8 24,0 22 22,2 22,0 19,7 20,5 20,0 18,2 19 18,0 17,1

Nadere informatie

Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren

Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren Agrarisch Platform Zuid-Holland Duurzaam produceren, Duurzaam consumeren Duurzaam produceren. Uitdaging en kans! Politiek Café van het CDAV Zuid-Holland Datum: 17 maart 2010 Locatie: Van: Voor: Kenmerk:

Nadere informatie

Vergelijking met buitenland

Vergelijking met buitenland Vergelijking met buitenland Michel de Haan Wageningen UR - LR USA NL Our Mission: Create a better understanding of milk production world-wide India China Ethiopia Argentinië Brazil Waarom vergelijking

Nadere informatie

IT, een belangrijk element in de toolkitvan publiek manager

IT, een belangrijk element in de toolkitvan publiek manager IT, een belangrijk element in de toolkitvan publiek manager 31 maart 2015 Frank Huynen MPM HP Industry executive Public Sector & Health Rolvan IT Aandachtspunten IT Evolutie IT bouwstenen Rolvan IT Maatschappij

Nadere informatie

Eric Moor. - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland)

Eric Moor. - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland) Eric Moor - Directeur/ Eigenaar Sion - Voorzitter Decorum Company - Werkgroep Topteam tuinbouw (Holland Branding) - De Lier (Westland) Sion - Volledig gespecialiseerd in Phalaenopsis. -Breeding en Selectie

Nadere informatie

Digitale Veiligheid 3.0

Digitale Veiligheid 3.0 Digitale Veiligheid 3.0 KPN s visie op security in het MKB Theater De Blauwe Kei, Veghel Donderdag 29 september 2016 Joris Geertman director portfolio & innovation KPN Consulting Joris Geertman Joris Geertman

Nadere informatie

Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013. Consultancy, Engineering & Management

Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013. Consultancy, Engineering & Management ASSET VALUATION INFRASTRUCTUUR Soest 30/5/2013 Geert Fuchs Leading Professional Asset Management Royal HaskoningDHV (meer dan 100 kantoren in 35 landen) Consultancy, Engineering & Management Page 2 1 Onze

Nadere informatie

Schuivende panelen. Petra Berkhout

Schuivende panelen. Petra Berkhout Schuivende panelen Petra Berkhout Kerncijfers agrocomplex Nederland, 2012 2 Aandeel (%) van deelcomplexen in TW en werkgelegenheid, 2012 Deelcomplex Toegevoegde waarde Werkgelegenh eid 2012 2012 Akkerbouw

Nadere informatie

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Léon Sigo Directeur ComputerPlan ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Onze organisatie Sinds 1982 32 jaar ICT ervaring 50 medewerkers Meer

Nadere informatie

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans Nitraatrichtlijn op weg naar het laatste actieprogramma? 28 November 2012 Mark Heijmans 1 Opzet Van mondiaal naar mineraal en van mineraal naar lokaal Beleid: ruimte en kaders Uitvoering: instrumenten,

Nadere informatie

BrancheInnovatieContract Multimediale Convergentie. Kick-off workshop, 3 december 2012 Villa Heideheuvel, Mediapark, Rotterdam

BrancheInnovatieContract Multimediale Convergentie. Kick-off workshop, 3 december 2012 Villa Heideheuvel, Mediapark, Rotterdam BrancheInnovatieContract Multimediale Convergentie Kick-off workshop, 3 december 2012 Villa Heideheuvel, Mediapark, Rotterdam Speelveld omroepen Video cloud Internet headend/ IPTV 3-play broadcast internet

Nadere informatie

Banking for Food en de Bij. Food & Agri

Banking for Food en de Bij. Food & Agri 1 Banking for Food en de Bij Ruud Paauwe Lambert van Horen Sectormanager Tuinbouw Accountmanager Grootzakelijk, Food & Agri Agenda Strategie Rabobank Banking for Food Bij eeuwen lang betrokken De bezige

Nadere informatie

Wie zit er op mijn ei te wachten?

Wie zit er op mijn ei te wachten? Wie zit er op mijn ei te wachten? Charon Zondervan, programmaleider Healthy Food 20 mei 2015 Programma Eieren en gezondheid... (g)een logische combinatie Waar liggen de kansen? Innoveren OK, maar wat te

Nadere informatie

HMI s ontsluiten machines naar het WEB

HMI s ontsluiten machines naar het WEB HMI s ontsluiten machines naar het WEB Grip op uw machine onafhankelijk van zijn locatie Door: Bert-Jan Ruesink Email: b.ruesink@duranmatic.nl Machinebouw event 2015 Pag. 1 Duranmatic B.V. Technische handelsonderneming,

Nadere informatie

Klik Studiebijeenkomst. bewerken. Ontwikkelingen op de voermarkt. Klik om de ondertitelstijl van het. R. Tijssens

Klik Studiebijeenkomst. bewerken. Ontwikkelingen op de voermarkt. Klik om de ondertitelstijl van het. R. Tijssens Klik Studiebijeenkomst de stijl te bewerken Ontwikkelingen op de voermarkt Klik om de ondertitelstijl van het model 27 mei 2014 te bewerken R. Tijssens Klik om de stijl te bewerken Klik om de ondertitelstijl

Nadere informatie

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext

BioDuurzaam - EKO. Bavo van den Idsert - Bionext BioDuurzaam - EKO Bavo van den Idsert - Bionext Inhoud - Introductie Bionext - BioDuurzaam en EKO 2012-2020 Bionext De hele keten van boer tot consument: 1.000 bio-boeren & telers (Biohuis) 100 bio-handel

Nadere informatie

Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken.

Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken. ICT Monitor 2014 Introductie: Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken. Goede morgen/middag, U spreekt met van 24Interactive Smart Services. We zijn momenteel bezig

Nadere informatie

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Partners TNO is een onafhankelijk kennis instituut met meer dan 80 jaar ervaring in technologie

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

podium 3 podium 5 podium 9 podium 10 podium voor kunst

podium 3 podium 5 podium 9 podium 10 podium voor kunst 09:00 09:15 09:30 09:45 10:00 10:15 10:30 10:45 11:00 11:15 11:30 11:45 12:00 12:15 12:30 12:45 13:00 13:15 13:30 13:45 14:00 14:15 14:30 14:45 15:00 15:15 15:30 15:45 16:00 16:15 16:30 16:45 17:00 podium

Nadere informatie

Deel 2: Financiële jaarrekening

Deel 2: Financiële jaarrekening Deel 2: Financiële jaarrekening Nr. 0407.201.941 VOL-VZW 2.1 BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA Oprichtingskosten..... Immateriële vaste activa. Materiële vaste activa... Terreinen en gebouwen...

Nadere informatie

Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering

Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering Grondberichten voor boer en tuinder Grondmarkt en grondfinanciering Inspiratiedag Vollegronds Groenteteelt 5 maart 2015 Erik Somsen a.s..r. landelijk vastgoed Belegger en vermogensbeheerder voor a.s.r.

Nadere informatie

Bijlage 8 De enquêtes

Bijlage 8 De enquêtes Vragenlijst A Bijlage 8 De enquêtes De enquête voor verse groenten Graag wil ik u een paar vragen stellen over uw aankoopgedrag van verse producten. Ik ben een studente economie aan de Universiteit van

Nadere informatie

De Open Datasamenleving

De Open Datasamenleving Gevolgen voor standaarden en interoperabiliteit Interoperabiliteit = Het vermogen tot samenwerken Afspraken zijn nodig voor interoperabiliteit tussen organisaties Rol van TNO TNO werkt aan het mogelijk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Hoofdstuk 1. ENGIE & Digitalisering. Hoofdstuk 2. Digital Energy Solutions. Hoofdstuk 3. SDS Energy Cloud

INHOUDSOPGAVE. Hoofdstuk 1. ENGIE & Digitalisering. Hoofdstuk 2. Digital Energy Solutions. Hoofdstuk 3. SDS Energy Cloud INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 ENGIE & Digitalisering Digital Energy Solutions SDS Energy Cloud Hoofdstuk 1 ENGIE & Digitalisering ENGIE wereldwijd Activiteiten en kengetallen Topspeler

Nadere informatie

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail

Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail Duurzaamheid in de melkveehouderij Perspec7ef van de consument en retail 21 november 2013 Marc Jansen Centraal Bureau Levensmiddelenhandel CBL Het CBL is de belangenbehar7ger en spreekbuis van de 4300

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

Act-in RTI Software Suite

Act-in RTI Software Suite Act-in RTI Software Suite Die Act-in RTI Software Suite Wij helpen U op Food weg Industrie naar betere 4.0 resultaten! 29-9-2015 Aandachtspunten Industrie 4.0 in perspectief Realtime Improvement Suite

Nadere informatie

De ka(n)s voor energie: The Big Picture

De ka(n)s voor energie: The Big Picture De ka(n)s voor energie: The Big Picture Eric Poot, Wageningen UR Glastuinbouw eric.poot@wur.nl Toekomst Glastuinbouw 2 keer meer met 2 keer minder 1 De Ka(n)s voor energie Ondernemers Overheden Kennisinstellingen

Nadere informatie

Smart Industry Event KPN ervaringen Fokker 4.0 project en next steps

Smart Industry Event KPN ervaringen Fokker 4.0 project en next steps Smart Industry Event KPN ervaringen Fokker 4.0 project en next steps 4 februari 2016 Theater Orpheus - Apeldoorn 1 Agenda Introductie Smart Industry Ervaringen Smart Factory project Fokker 4.0 Aanpak Smart

Nadere informatie

Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie. AgriFoodTech. 14 December 2016 s-hertogenbosch

Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie. AgriFoodTech. 14 December 2016 s-hertogenbosch Idealisme en commercie in relatie tot voedselverspilling: conflict of synergie AgriFoodTech 14 December 2016 s-hertogenbosch Q-Point B.V. Q-Point is een onafhankelijk adviesbureau voor de agro- en foodsector.

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Waar gaat het volgens u naar toe met de poinsettia afzet de komende jaren en wat zijn de trends?

Waar gaat het volgens u naar toe met de poinsettia afzet de komende jaren en wat zijn de trends? Europese trends Waar gaat het volgens u naar toe met de poinsettia afzet de komende jaren en wat zijn de trends? Verschillende markten Europa is een diverse markt Verschillende landen werken verschillend

Nadere informatie

Beter Benutten en VRI s: Global meets local

Beter Benutten en VRI s: Global meets local Beter Benutten en VRI s: Global meets local Door Caspar de Jonge, programmamanager Intelligente Transport Services & Smart Mobility Beter Benutten 17/2/16 1 2 Smart Mobility Ten minste 4 clusters van activiteiten:

Nadere informatie

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014

Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten. Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Internet of Things Businesskansen met slimme en internet-verbonden producten en diensten Joris Castermans Workshop Internet of Things 1-12-2014 Intro IoT IoT en business! I-real B.V.: H2g0 Real-time

Nadere informatie

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE

&BRANCHETEAM AUTOMOTIVE &BRANCHETEAM AUTOMOTIVE Ons brancheteam Automotive is op de hoogte van de actualiteiten in de branche. Daarbij strekt onze kennis verder dan louter die van de juridische aspecten. Onze grote betrokkenheid

Nadere informatie

BALANS NA WINSTVERDELING

BALANS NA WINSTVERDELING Nr 1 0454423323 VOL-VZW 21 BALANS NA WINSTVERDELING ACTIVA VASTE ACTIVA 20128 47390603 42179615 Oprichtingskosten 20 Irnrnateriele vaste activa 21 11 143122 1 1228793 Materiele vaste activa Terreinen en

Nadere informatie

Agrologistiek: De rol van ICT in toekomstige supply chains

Agrologistiek: De rol van ICT in toekomstige supply chains Agrologistiek: De rol van ICT in toekomstige supply chains delaatstemeter@gmail.com Walther Ploos van Amstel Amsterdam, April 2010 Waarde creëren met supply chain ICT Nieuwe ICT oplossingen kunnen agrologistiek

Nadere informatie

Financiën op een rij

Financiën op een rij Financiën op een rij Leergang ondernemersvaardigheden Kamer van Koophandel en Greenport Arnhem Nijmegen 17 februari 2009 Fred Boersma (Tuinbouw Advies) en Bert de Vries (Rabobank Oost Betuwe) Programma

Nadere informatie

Your view on business On your favorite device

Your view on business On your favorite device ANY2INFO OVER ONS Your view on business On your favorite device Any2info is een ICT-onderneming gespecialiseerd in de ontwikkeling van standaard software waarmee mobiele bedrijfsapps kunnen worden gebouwd

Nadere informatie

MIS, W2P en automatisering

MIS, W2P en automatisering MIS, W2P en automatisering Trendseminar 14 februari Graficus en MediaAlliantie Roelof Janssen Vraagstukken Automatiseren en koppelen van administratie en productie? Hoe reduceer ik mijn overheadkosten?

Nadere informatie

Presentatie Jan-Willem Grievink FoodService Instituut Nederland en EFMI Business School Maart 2011. Jan-Willem Grievink

Presentatie Jan-Willem Grievink FoodService Instituut Nederland en EFMI Business School Maart 2011. Jan-Willem Grievink concepten 2 Volatiele wereldeconomie Belangrijke maatschappelijke veranderingen Stress in housholds with children 1. 2. Growing to 35% 1-p household 3. Baby boomers 4. New Europeans 3 1 4 Single portions

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

PSD2 Verandering, of toch niet?

PSD2 Verandering, of toch niet? PSD2 Verandering, of toch niet? PSD 2 revolutie of evolutie? De verwachtingen zijn hoog: Stimuleren van innovatie met als doel meer openheid die zorgt voor meer concurrentie en uiteindelijk tot een efficiëntere

Nadere informatie

Gebruiker: Karin S. Wiegman Valuta: EUR,Periode: 0-2008 t/m 12-2008 Datum: 07-11-2009. 31 - afschr.machines cum. 917,75 366,75 2.312,00 2.

Gebruiker: Karin S. Wiegman Valuta: EUR,Periode: 0-2008 t/m 12-2008 Datum: 07-11-2009. 31 - afschr.machines cum. 917,75 366,75 2.312,00 2. Balans Gebruiker: Karin S. Wiegman Valuta: EUR,: 0-2008 t/m 12-2008 Pagina 1/2 MATERIELE VASTE AKTIVA MATERIELE VASTE AKTIVA Machines en installaties 30 - machines en installaties Debet 3.229,75 Credit

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

Virtualisatie van onze omgeving

Virtualisatie van onze omgeving Virtualisatie van onze omgeving Projectie op de buitenkant van een gebouw Building Façade Displays for real-time crossurban information dissemination: New York Projectie op de buitenkant van een gebouw

Nadere informatie

materiële vaste activa Bouwgronden en infrastructurele werkenr

materiële vaste activa Bouwgronden en infrastructurele werkenr Toelichting op de balans Algemeen De voorraden bouwgronden hadden, in het kader van de sanering, per 1 januari 1998 een inbrengwaarde van respectievelijk 5,0 miljoen euro voor Delfzijl en 2,3 miljoen euro

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Inleiding Thijs Jasperse: De komende 50 jaar 1 Donderdag 12 december 2013: Bijeenkomst 50 jaar paprika in Nederland 2 P8 aanwezig tijdens Fruit Attraction in Madrid 3 Nationaal Voedingsdebat voor

Nadere informatie

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO

Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO Hoe voeden we 9 mrd mensen optimaal: lokaal of mondiaal? Aalt Dijkhuizen MVO 12-03-2015 NL Agri & Food: oprecht een topsector! Tweede exporteur ter wereld Stevige pijler onder de economie 10% v/h BNP;

Nadere informatie

FACTSHEET NETHERLANDS PROTECTED VEGETABLES

FACTSHEET NETHERLANDS PROTECTED VEGETABLES FACTSHEET NETHERLANDS PROTECTED VEGETABLES TEELT EN HANDEL IN GLASGROENTEN Meer dan de helft Nederlandse van productie naar Duitsland en Engeland Van alle in Nederland geteelde glasgroenten komt uiteindelijk

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Tebodin. Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse

Tebodin. Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse Tebodin Asset and Reliability Management Bad Actor Analyse Big Data Event Terneuzen 18 oktober 2016 Adam Morón adam.moron@tebodin.com Our markets INDUSTRIAL Automotive; Construction Materials; Consumer

Nadere informatie

Business Intelligence bij AVR

Business Intelligence bij AVR Business Intelligence bij AVR De verandering voor de controllingfunctie Martin van Daalen, 15 maart 2012 Agenda Wie ben ik Wie zijn wij Optimalisatie transactieverwerking en informatievoorziening BI project

Nadere informatie