Haagse Hogeschool, s-gravenhage

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Haagse Hogeschool, s-gravenhage"

Transcriptie

1 Haagse Hogeschool, s-gravenhage Toets Nieuwe Opleiding: Master Sociale Architectuur, hbo-master Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 11 september 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

2 2/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

3 Inhoud Inhoud 3 Deel A: Onderwerpen Voorwoord Inleiding Werkwijze Oordeelsvorming Oordelen per facet en onderwerp 11 Deel B: Facetten 13 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 15 Onderwerp 2 Programma 20 Onderwerp 3 Inzet van personeel 28 Onderwerp 4 Voorzieningen 31 Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 33 Onderwerp 6 Condities voor continuïteit 36 Deel C: Bijlagen 39 Bijlage 1: Onafhankelijkheidsverklaring panelleden 40 Bijlage 2: Deskundigheden panelleden 45 Bijlage 3: Bezoekprogramma 49 Bijlage 4: Overzichtslijst van door de opleiding ter inzage gelegd materiaal 50 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 3/51

4 4/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

5 Deel A: Onderwerpen NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 5/51

6 6/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

7 1.1 Voorwoord Dit rapport is het verslag van het panel dat in opdracht van NQA de hbo-masteropleiding Sociale Architectuur van Haagse Hogeschool heeft onderzocht. Het beschrijft de werkwijze, de bevindingen en de conclusies. Het onderzoek heeft plaatsgevonden in het kader van Toets Nieuwe Opleiding in hogere beroepsopleidingen. Het onderzoek is begonnen in juli 2008, toen het zelfevaluatierapport bij NQA is aangeleverd. Als onderdeel van het onderzoek heeft het panel de opleiding gevisiteerd op 11 september Het panel bestond uit: De heer prof. dr. A.L.T. Notten (voorzitter, domeinpanellid); De heer drs. J.J.M. van der Lans (domeinpanellid); Mevrouw A. Timmermans-Kuiken (domeinpanellid); Mevrouw drs. I.G.A. Smid (NQA-auditor). Dit panel voldoet aan de eisen zoals gesteld in het document Protocol ter beoordeling van de werkwijze van visiterende en beoordelende instanties van de NVAO (oktober 2007). Het panel beschikt over relevante werkvelddeskundigheid en over vakdeskundigheid. Onder vakdeskundigheid wordt verstaan het vertrouwd zijn met de meest recente ontwikkelingen en vertrouwd met lesgeven en beoordeling en toetsing minstens op het niveau/oriëntatie van de te beoordelen opleiding. Daarnaast beschikt het panel over onderwijsdeskundigheid, studentgebonden deskundigheid en visitatiedeskundigheid (zie bijlage 2). Het rapport bestaat uit drie delen: Deel A: een hoofdrapport, het Onderwerprapport, waarin de oordelen van het panel over de basiskwaliteit van de opleiding op onderwerpniveau worden uitgesproken met daarbij de overwegingen waarop die oordelen zijn gebaseerd. Het gaat hier om oordelen in de gradatie positief/negatief. Tevens wordt hier het eindoordeel geformuleerd. Deel B: een Facetrapport waarin op facetniveau door het panel oordelen en argumenten ter onderbouwing van dat oordeel worden gegeven. De oordelen gaan uit van de tweepuntsschaal (onvoldoende, voldoende) zoals die door de NVAO is voorgeschreven. Dit Facetrapport vormt de basis van het Onderwerprapport. Deel C: hierin zijn alle relevante bijlagen opgenomen. 1.2 Inleiding De nieuw te starten hbo-masteropleiding Master Sociale Architectuur (MSA) van de Haagse Hogeschool (verder aangeduid met HHS) zal worden aangeboden vanuit de afdeling Master Studies van de Academie voor Master Studies & Professional Courses. De HHS biedt in totaal 40 hbo-opleidingen, in voltijd, duaal en deeltijd varianten aan voor in totaal ongeveer studenten. De HHS verzorgt tien geaccrediteerde masterprogramma s vanuit de Academie voor Master Studies & Professional Courses. Vier van de tien masterprogramma s zijn Engelstalig, de overige zes zijn Nederlandstalig. De MSA zal worden aangeboden als Nederlandstalig programma. NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 7/51

8 Met de invoering van het bachelor-master stelsel heeft de HHS zich ten doel gesteld om voor elk bachelordomein een aansluitende hbo-masteropleiding (professionele master) te ontwikkelen. De professionele masteropleidingen zullen aansluiten bij de inrichting en onderwijsfilosofie zoals deze ook voor de bacheloropleidingen gelden. De werkwijze die wordt gehanteerd bij de uitvoering van het onderwijs en de mate van competentiegerichtheid zullen overeenkomen. Tevens ontwikkelt de HHS schakelprogramma s voor haar afgestudeerde bachelorstudenten om de doorstroom van studenten naar universitaire masters te stroomlijnen. Hiervoor heeft de HHS met een aantal universiteiten, zoals de Universiteit Leiden, de Technische Universiteit Delft en de Open Universiteit, structurele samenwerkingsverbanden. De afdeling Master Studies is onderdeel van de Academie voor Master Studies & Professional Courses en kent een eigen Advisory Board (adviesraad) die de afdeling Master Studies voorziet van bevindingen over de bestaande en nieuw op te zetten masteropleidingen. Voor iedere masteropleiding binnen deze afdeling is een Course Manager aangesteld en is een opleidingsspecifieke Advisory Board actief. De nieuwe opleiding MSA leidt op tot professionals die als zelfstandig beroepsbeoefenaar in een multidisciplinaire en complexe omgeving en binnen organisaties als de rijksoverheid, regionale en gemeentelijke overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven een prominente rol spelen in het ontwerp en de keuze van sociale infrastructuren alsmede het proces van constructie, realisatie en evaluatie daarvan. Afgestudeerden van de opleiding MSA zullen als sociaal architect werkzaam zijn in seniorfuncties en staffuncties, veelal op strategisch en tactisch niveau. Voorbeelden van functies waarin afgestudeerden van de opleiding zullen starten zijn projectmedewerker leefbaarheid/sociaal beheer, programmaleider gebiedsgebonden sociale innovatie, projectleider stedelijke vernieuwing, wijkmanager, gebiedsregisseur participatie, sociale samenhang en leefbaarheid, coördinator/teammanager leefbaarheid. De MSA biedt een tweejarig deeltijdprogramma van in totaal 60 studiepunten. Instromende studenten dienen te beschikken over een hbo-bacheloropleiding en minimaal drie jaar relevante werkervaring. De beoogde jaarlijkse instroom bedraagt minimaal 15 en maximaal 25 studenten. Het programma van de MSA is opgebouwd rondom de drie fasen van probleemaanpak. Voor elke fase geldt dat deze voortbouwt op de vorige. Naarmate de student de fasen verder doorloopt, is sprake van steeds complexere situaties en vraagstukken. Voor de uitvoering van de nieuwe opleiding zijn vijftien docenten beschikbaar. Daarvan zijn negen reeds werkzaam als docent binnen de HHS. Per cohort van gemiddeld 20 studenten is 1 fte docent beschikbaar. De opleiding heeft een docent-studentratio van 1:20. 8/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

9 1.3 Werkwijze De beoordeling van de opleiding door het panel verliep volgens de werkwijze zoals die is neergelegd in het Beoordelingsprotocol van NQA. Deze werkwijze wordt hieronder beschreven. Het onderzoek vond plaats op basis van het domeinspecifieke referentiekader dat voor de opleiding geldt (zie facet 1.1). NQA onderscheidt drie fasen in het visiteren: de voorbereidingsfase, het eigenlijke bezoek door het panel en de rapportagefase. Hieronder volgt een korte toelichting per fase. De voorbereidingsfase In juli 2008 heeft een NQA-auditor het zelfevaluatierapport gecontroleerd op kwaliteit en compleetheid (de validatie) en daarmee op bruikbaarheid voor de visitatie. Nadat het zelfevaluatierapport met de bijlagen in orde was bevonden, heeft de auditor met de opleiding tezamen besproken welke facetten of welke thema s naar verwachting de meeste aandacht zullen krijgen tijdens het bezoek van het panel aan de opleiding. Daardoor konden de opleiding en het visitatiepanel zich op adequate wijze voorbereiden op dit bezoek. In augustus 2008 bereidden de panelleden zich inhoudelijk voor op het bezoek van 11 september Zij bestudeerden het zelfevaluatierapport (en bijlagen), formuleerden hun voorlopige oordelen op basis van argumenten en zij formuleerden vraagpunten. Zij gaven hun bevindingen door aan de NQA-auditor. Op basis van een overzicht van voorlopige oordelen inventariseerde de NQA-auditor tenslotte kernpunten en prioriteiten voor materialenonderzoek en gesprekken. Tijdens een voorbereidende vergadering in augustus 2008 is het bezoek door het panel voorbereid. De opleiding heeft in haar zelfevaluatierapport kenbaar gemaakt voor welk domeinspecifiek referentiekader zij kiest. De NQA-auditor heeft met de domeindeskundigen in het panel bekeken of sprake is van adequate domeinspecifieke doelstellingen, of dat nadere aanvulling dan wel nadere specificatie nodig is. In het facetrapport is aangegeven op welke landelijke beroeps- en opleidingsprofielen het domeinspecifieke kader (en het opleidingsprogramma) is gebaseerd. Het bezoek door het panel NQA heeft een bezoekprogramma ontwikkeld voor de (dag-)indeling van het bezoek door het panel dat is aangepast aan de specifieke situatie van de opleiding (bijlage 3). Er vonden gesprekken plaats met het opleidingsmanagement, ontwerpteam, docenten en met werkveldvertegenwoordigers. Aan het begin en tijdens het bezoek heeft het panel ter inzage gevraagd materiaal bestudeerd. Tussen de gesprekken door heeft het panel ruimte ingelast om de bevindingen uit te wisselen en te komen tot gezamenlijke en meer definitieve (tussen-) oordelen. De bevindingen zijn door de panelleden beargumenteerd. Aan het einde van het bezoek heeft de voorzitter een mondelinge terugkoppeling gegeven van enkele indrukken en ervaringen van het panel, zonder expliciete oordelen uit te spreken. NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 9/51

10 De fase van rapporteren Door NQA is, op basis van de bevindingen van het panel, een tweeledige rapportage opgesteld, bestaande uit een facetrapport en een onderwerprapport, waarin de kwaliteit van de opleiding is beoordeeld. Met dit rapport kan de opleiding accreditatie aanvragen bij de NVAO. De opleiding heeft in oktober 2008 een concept van het Onderwerprapport (deel A) en het Facetrapport (deel B) voor een controle op feitelijke onjuistheden ontvangen. Naar aanleiding daarvan zijn enkele wijzigingen aangebracht. Het rapport is in november 2008 nogmaals voor een controle op feitelijke onjuistheden aan de opleiding voorgelegd. Het definitieve rapport is door het panel vastgesteld in december Het visitatierapport is in december 2008 ter beschikking gesteld aan de opleiding, die het samen met de accreditatieaanvraag kan indienen bij de NVAO. 1.4 Oordeelsvorming In dit hoofdstuk wordt per onderwerp een oordeel uitgesproken op basis van weging van de facetten die van dat onderwerp deel uitmaken. Bij deze weging spelen de beslisregels zoals die door NQA in het Beoordelingsprotocol zijn geformuleerd en nader uitgewerkt in de notitie Handreiking voor oordeelsvorming een belangrijke rol. In de oordelen per onderwerp wordt steeds een herhaling gegeven van de oordelen op de facetten gevolgd door een weging die leidt tot het eindoordeel. De (uitgebreide) argumentatie is te vinden in het facetrapport. 10/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

11 1.5 Oordelen per facet en onderwerp Totaaloverzicht van oordelen op facet- en onderwerpniveau Onderwerp/Facet Opleiding hbo-master Sociale Architectuur Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding 1.1 Domeinspecifieke eisen Voldoende 1.2 Niveau bachelor Voldoende 1.3 Oriëntatie HBO bachelor Voldoende Totaaloordeel Positief Onderwerp 2 Programma 2.1 Eisen HBO Voldoende 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Voldoende 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Voldoende 2.4 Studielast Voldoende 2.5 Instroom Voldoende 2.6 Duur Voldoende Totaaloordeel Positief Onderwerp 3 Inzet van personeel 3.1 Eisen HBO Voldoende 3.2 Kwantiteit personeel Voldoende 3.3 Kwaliteit personeel Voldoende Totaaloordeel Positief Onderwerp 4 Voorzieningen 4.1 Materiële voorzieningen Voldoende 4.2 Studiebegeleiding Voldoende Totaaloordeel Positief Onderwerp 5 Interne kwaliteitszorg 5.1 Systematische aanpak Voldoende 5.2 Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en het beroepenveld Voldoende Totaaloordeel Positief Onderwerp 6 Condities voor continuïteit 6.1 Afstudeergarantie Voldoende 6.2 Investeringen Voldoende 6.3 Financiële voorzieningen Voldoende Totaaloordeel Positief NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 11/51

12 Doelstellingen opleiding Aan de drie facetten behorend bij het onderwerp Doelstellingen opleiding is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Programma Aan de zes facetten behorend bij het onderwerp Programma is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Inzet van personeel Aan de drie facetten behorend bij het onderwerp Inzet van personeel is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Voorzieningen Aan de twee facetten behorend bij het onderwerp Voorzieningen is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Interne kwaliteitszorg Aan de twee facetten behorend bij het onderwerp Interne kwaliteitszorg is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Condities voor continuïteit Aan de drie facetten behorend bij het onderwerp Condities voor continuïteit is het oordeel voldoende toegekend. Het oordeel op het onderwerp is voor de opleiding derhalve positief. Totaaloordeel Op grond van voorgaand schema en de inhoudelijke onderbouwing daarvan blijkt dat de opleiding op de zes onderwerpen positief scoort. De conclusie is dat het totaaloordeel over de opleiding positief is. 12/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

13 Deel B: Facetten NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 13/51

14 14/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

15 Onderwerp 1 Doelstelling van de opleiding Facet 1.1 Domeinspecifieke eisen Voldoende Criterium - De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk). Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Uit het zelfevaluatierapport van de nieuw te starten opleiding Master Sociale Architectuur (MSA) blijkt dat Sociale Architectuur een nieuw begrip is en dat formeel vastgelegde en door vakgenoten en de beroepspraktijk geaccepteerde beroepsprofielen en eindkwalificaties voor dit vakgebied, vooralsnog, niet bestaan. De opleiding komt tot deze conclusie na raadpleging van diverse nationale en internationale bronnen. De opleiding stelt vast dat zowel nationaal als internationaal geen beroepsverenigingen bestaan die danwel het beroep van Sociaal Architect danwel de doelstellingen van de opleiding MSA vertegenwoordigen. Wel zijn er organisaties, waaronder het Kenniscentrum voor Stedelijke Vernieuwing, die taken uitvoeren die in meer of mindere mate overeenkomen met die van de Sociaal Architect. Ook de internationale masteropleiding Community Development, aangeboden door verschillende universiteiten in Europa en Amerika (o.a. University for Social Work Zurich, Munich University of Applied Sciences, Iowa State University, Kansas State University en University of Nebraska) vertoont overeenkomsten met de opleiding MSA. Het ontbreken van eindkwalificaties en een beroepsprofiel voor de Sociaal Architect en daarmee het ontbreken van een basis voor het ontwikkelen van het programma van de opleiding MSA heeft het ontwerpteam van de nieuwe opleiding ertoe gezet de eindkwalificaties en het beroepsprofiel zelf te ontwikkelen. Omdat, zo geeft de opleiding in het zelfevaluatierapport aan, een hbo-masteropleiding gebaseerd dient te zijn op het niveau van de eindkwalificaties van een hbo-bacheloropleiding, heeft het ontwerpteam hiervoor gekeken naar relevante en aanpalende hbo-bacheloropleidingen. Als uitgangspunt voor de ontwikkeling van de eindkwalificaties van de opleiding MSA zijn de acht eindkwalificaties van de hbo-bacheloropleiding Sociale Professies gekozen. De opleiding geeft in het zelfevaluatierapport als toelichting op deze keuze aan dat de opleiding Sociale Professies meer dan verwante bacheloropleidingen als Bestuurskunde, Bouwkunde, Facility Management en Economie, die slechts een deel van de voor de opleiding MSA relevante domeinen fysiek, sociaal en economie aanbieden, de nadruk legt op de sociale aspecten die verbonden zijn aan het domein Sociale Architectuur. De opleiding Sociale Professies biedt naar de mening van de opleiding als startniveau voor de opleiding MSA de noodzakelijke en gewenste algemene kennis en vaardigheden, mits door de potentiële deelnemer naast gedegen kennis in Sociologie en Sociale Psychologie tevens voldoende aandacht is besteed aan basiskennis in Bestuurskunde, Sociale Geografie en Economie in de (voor) opleiding, bijscholing (bijvoorbeeld de premaster MSA) en/of werk. NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 15/51

16 Door het ontwerpteam van de opleiding MSA zijn de eindkwalificaties van de hbobacheloropleiding Sociale Professies aangevuld met elementen en bouwstenen uit internationale masteropleidingen voor Community Development, de competenties van project- en procesmanagers stedelijke vernieuwing volgens het Kenniscentrum voor Stedelijke Vernieuwing en met de uitkomsten van een onderzoek (uitgevoerd door de lectoraten Jeugd en Opvoeding, Grootstedelijke Ontwikkeling en Public Management van de HHS) onder het relevante beroepen- en werkveld naar de visie op de gewenste eindkwalificaties van een opleiding MSA. Deze bronnen tezamen hebben geleid tot een zogenoemde groslijst van eindkwalificaties, leerdoelen en aandachtspunten voor de opleiding MSA. Het ontwerpteam heeft de inhoud van de groslijst, na analyse, teruggebracht tot 74 leerdoelen en deze vervolgens gecategoriseerd naar negen eindkwalificaties. De eindkwalificaties en leerdoelen zijn ter toetsing voorgelegd aan de, destijds voorlopige, Advisory Board, het geconsulteerde beroepen- en werkveld en de betrokken lectoraten (in totaal circa 25 personen). Het panel heeft de verslagen van de interviews met de leden van de Advisory Board, het geconsulteerde werk- en beroepenveld ingezien en stelt vast dat deze representatief zijn en dat zij uitgebreid bevraagd zijn. Uit het verslag van de vergadering van de voorlopige Advisory Board van april 2008 maakt het panel op dat de geformuleerde eindkwalificaties en het beroepsprofiel zijn besproken. Dit beeld wordt bevestigd in het gesprek dat het panel voerde met een aantal leden van de Advisory Board, waarbij zij tevens aangeven akkoord te zijn met de gekozen eindkwalificaties en het beroepsprofiel van de opleiding. Ook de lectoren Jeugd en Opvoeding en Grootstedelijke Ontwikkeling met wie het panel tijdens de bezoekdag sprak, geven aan betrokken te zijn geweest bij de totstandkoming van de eindkwalificaties en deze goed te keuren. De nieuwe opleiding MSA onderscheidt negen eindkwalificaties. Van de negen kwalificaties hebben vijf betrekking op het beheersen en integreren van kennis (kennis van (1) sociologie, (2) sociale psychologie, (3) bestuurskunde, (4) sociale geografie en (5) economie) en vier op het beheersen en integreren van vaardigheden ((1) regisseren, (2) communiceren, (3) onderzoek, innovatie en ethiek en (4) professionaliseren). Alle eindkwalificaties zijn door de opleiding gedefinieerd en uitgewerkt en geconcretiseerd in meerdere leerdoelen. De opleiding heeft ervoor gekozen om de eindkwalificaties te integreren in de (theoretische) fasen van probleemaanpak. Deze fasen zijn: analyse, ontwerp en implementatie/evaluatie. Het panel stelt op basis van het materiaal en de gesprekken die het voerde met het ontwerpteam, de lectoren en een aantal leden van de Advisory Board vast dat de eindkwalificaties met instemming en voldoende gezaghebbende betrokkenen tot stand zijn gekomen. Naast de eindkwalificaties zijn door de opleiding zeven rollen/gedragseigenschappen onderscheiden, die belangrijk zijn voor het functioneren van de Sociaal Architect. Deze rollen zijn: (1) de facilitator/mobilisator, (2) de supporter/vormingswerker, (3) de pleitbezorger/activist/bondgenoot, (4) de ontwikkelaar, (5) de doorzetter, (6) de speler/animator en (7) de regievoerder. Deze rollen/gedrageigenschappen zijn uitgewerkt in en worden (uit)geoefend in drie modules: (1) Gedragsbewustzijn voor individuen en teams, (2) Gedragsontwikkeling en (3) Gedragsbegeleiding door derden. Deze modulen zijn speciaal door de opleiding ontwikkeld om aandacht te besteden aan het belang van rollen/gedragseigenschappen in de omgeving van de Sociaal architect. De opleiding 16/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

17 heeft ervoor gekozen de eindkwalificaties aan te vullen met deze rollen/gedragseigenschappen na consultatie van het beroepenveld. Dit is van mening dat het succes van het functioneren van een sociaal architect bepaald wordt door hoe deze acteert in een organisatie. De onderscheiden rollen zijn hierbij essentieel volgens het beroepenveld. Het panel kan instemmen met de keuze van de opleiding om de eindkwalificaties van de hbo-bacheloropleiding Sociale Professies als basis te nemen voor de ontwikkeling van het masterprogramma MSA en deze uit te breiden met bijdragen van het geconsulteerde beroepenveld, aanpalende masteropleidingen en lectoraten van de HHS. Deze aanpak van de opleiding heeft geresulteerd in een set van eindkwalificaties die, voor dit moment, actuele en representatieve opvattingen over het profiel van de sociaal architect en de gewenste eindkwalificaties bevatten. Het feit dat de opleiding de eindkwalificaties verbonden heeft aan de drie fasen van probleemaanpak heeft er naar de mening van het panel toe geleid dat, naast dat dit een kader biedt, een heldere set van eindkwalificaties tot stand is gekomen. De uitwerking van de eindkwalificaties in leerdoelen beoordeelt het panel als voldoende. De leerdoelen zijn, naar het oordeel van het panel, een concrete vertaling van de eindkwalificaties. In de keuze van de opleiding om de eindkwalificaties aan te vullen met een aantal rollen kan het panel zich vinden, zij vindt deze passend en van belang voor de functie van de sociaal architect. Aangezien er geen sprake is van een landelijk of internationaal vastgesteld beroepsprofiel, acht het panel het raadzaam dat de opleiding aandacht blijft schenken aan de contacten in de beroepspraktijk en naar de meest verwante en min of meer gecodificeerde sociaal-agogische professies, zodat het profiel en de eindkwalificaties ook in de toekomst relevant blijven. Dit laatste punt wordt ook door de leden van de Advisory Board in het gesprek met het panel genoemd. Zij geven aan dat de opleiding alert moet blijven naar de ontwikkelingen in het (internationale) werkveld. Facet 1.2 Niveau Master Voldoende Criterium - De beoogde eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een master. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: In facet 1.1 is beschreven welke eindkwalificaties de opleiding hanteert voor de invulling van het programma van de MSA. Om de relatie met de Dublin descriptoren inzichtelijk te maken heeft de opleiding in het zelfevaluatierapport een matrix opgenomen waarin de Dublin descriptoren worden gekoppeld aan de eindkwalificaties van de MSA. Voor elke descriptor geldt dat deze is verbonden aan meerdere eindkwalificaties. In de matrix maakt de opleiding bijvoorbeeld inzichtelijk dat de Dublin descriptor Toepassen kennis en inzicht gekoppeld is aan de kwalificatie Onderzoek, Innovatie en ethiek. Dit wil zeggen dat de MSA in staat is onderzoek rond complexe materie te begrijpen, zelf op te zetten en uit te (doen) voeren en de uitkomsten van het onderzoek kan vertalen en toepassen in beleidsmatige NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 17/51

18 initiatieven waarmee een bedrage wordt geleverd aan de beroepsontwikkeling. De overige Dublin descriptoren zijn vervolgens ook weer gekoppeld aan meerdere en ook wel dezelfde eindkwalificaties. Het panel stelt vast dat de opleiding de negen eindkwalificaties op heldere wijze met de Dublin descriptoren vergelijkt in een matrix. Uit de matrix wordt duidelijk dat alle Dublin descriptoren vertegenwoordigd zijn in de eindkwalificaties van de opleiding MSA. Het masterniveau wordt ook geborgd door de fase-opdrachten en de afstudeeropdracht, waarin de opgedane kennis, vaardigheden en beroepshouding worden getoetst en bewezen. De opleiding geeft in het zelfevaluatierapport aan de eindkwalificaties van de bacheloropleiding Sociale Professies als uitgangspunt te hebben genomen voor het instroomniveau. Deze acht het panel passend. Het panel concludeert dat de beoogde eindkwalificaties aansluiten bij de kwalificaties van een hbo-master, gegeven de aantoonbare relatie met de Dublin descriptoren. Facet 1.3 Oriëntatie HBO Master Voldoende Criteria De beoogde eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de volgende beschrijvingen van een master in hbo: - zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties - een hbo-master heeft de kwalificaties voor het niveau van zelfstandig en/of leidinggevend beroepsbeoefenaar in een beroep of spectrum van beroepen, dan wel het niveau van het functioneren in een multidisciplinaire omgeving waarvoor een hbo-opleiding vereist is of dienstig is. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Bij facet 1.1. is reeds naar voren gekomen dat de eindkwalificaties van de MSA zijn ontleend aan de door het beroepenveld vastgestelde en geaccepteerde eindkwalificaties van de bacheloropleiding Sociale Professies en aan de interpretatie van uiteenlopende bronnen (nationaal en internationaal, beroepsverenigingen en geraadpleegd werkveld) over het beroepsprofiel en eindkwalificaties van de Sociaal Architect of een daaraan verwante functie. Daarnaast zijn het profiel en de eindkwalificaties ter toetsing en beoordeling voorgelegd aan de beroepsgroep in de vorm van de Advisory Board van de opleiding. Het panel is van mening dat hiermee het profiel en de eindkwalificaties van de opleiding zijn ontleend aan danwel afgestemd op een zo groot en breed mogelijk deel van het relevante beroepenveld. Wel vindt het panel het beroepsprofiel tamelijk breed geformuleerd en voor veel professies binnen het sociale domein bruikbaar wat de identiteit van het beroep sociaal architect enigszins kwetsbaar maakt. Desalniettemin is het panel van mening dat het door de opleiding beschreven beroepsprofiel voldoende past/aansluit bij het profiel van de (afgestudeerde) Sociaal Architect die de opleiding voor ogen heeft, namelijk een sociale professional die vakinhoudelijk op de hoogte is van verschillende sociale thema s (zorg, welzijn, woningbouw, werk, inkomen, etc.) en die in 18/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

19 staat is bruggen te slaan tussen de verschillende sectoren (welzijnsorganisaties, woningbouwcorporaties, (deel)gemeenten, zorginstellingen, etc.) uit het sociale domein. Uit onderzoek van de lectoraten Jeugd en Opvoeding, Grootstedelijke Ontwikkelingen en Public management van de HHS (Onderzoeksrapportage Sociale Architectuur, 2007) komt naar voren dat diverse maatschappelijke en grootstedelijke ontwikkelingen en processen (o.a. worden genoemd grootstedelijke ontwikkelingen- en problemen als armoede, woningbouw, immigratie, veiligheid, probleem- en achterstandswijken, jeugdzorg, werk en inkomen, verkokerde aanpak van instanties) met elkaar gemeen hebben dat zij vragen om een professionele en geïntegreerde aanpak, waarbij de economische, fysieke en sociale infrastructuur van gemeenschappen in samenhang worden benaderd. Gebleken is dat economische en fysieke infrastructuren vaak prioriteit krijgen boven de sociale infrastructuur, met als gevolg dat de sociale samenhang en leefbaarheid nogal eens het kind van de rekening zijn in transformatie- en herstructureringsprocessen. De MSA beoogt hierop aan te sluiten door professionals op te leiden tot Sociaal Architect. De Sociaal Architect is een professional die functioneert op strategisch of tactisch niveau, werkzaam is in een multidisciplinaire en complexe omgeving, binnen organisaties als de rijksoverheid, regionale en gemeentelijke overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijfsleven, en een prominente rol speelt in het ontwerp en de keuze van sociale infrastructuren alsmede het proces van constructie, realisatie en evaluatie daarvan. De sociaal architect beschikt over een hoogwaardig kennisniveau en vaardigheden als regievoeren, communiceren en coaching. Afgestudeerden van de opleiding MSA zullen werkzaam zijn in seniorfuncties en staffuncties. Voorbeelden van functies waarin afgestudeerden van de opleiding zullen starten zijn projectmedewerker leefbaarheid/sociaal beheer, programmaleider gebiedsgebonden sociale innovatie, projectleider stedelijke vernieuwing, wijkmanager, community builder, wijkbeheerder, gebiedsregisseur participatie, sociale samenhang en leefbaarheid, coördinator/teammanager leefbaarheid en onderzoeker sociale infrastructuur en herstructureringsopgaven. Het panel constateert dat de vraag naar een opleiding MSA in de eerste plaats blijkt uit bovengenoemde door de opleiding beschreven maatschappelijke en grootstedelijke ontwikkelingen en processen. De opleiding geeft aan met de opleiding MSA een nog niet in Nederland bestaande masteropleiding te bieden. In de tweede plaats wordt de vraag naar een opleiding MSA bevestigd door de uitkomsten van een haalbaarheids- en expertonderzoek Voorstel tot ontwikkeling van een Master Sociale Architectuur dat de HHS begin 2008 heeft laten uitvoeren. Hieruit komt naar voren dat het geraadpleegde beroepenveld een groeiende vraag ziet voor afgestudeerde MSA-studenten. Een inschatting van de te verwachten instroom loopt uiteen van minimaal 15 studenten tot maximaal 25 studenten per jaar. Ook in het gesprek dat het panel voerde met een aantal leden van de Advisory Board van de opleiding wordt de behoefte aan een zogenoemde Sociaal Architect uitgesproken. Zij geven aan de vraag vanuit het beroepenveld naar een master Sociale Architectuur te herkennen en te delen. Ook in de organisatie waarin zijzelf werkzaam zijn, bestaat behoefte aan personen die beschikken over inhoudelijke capaciteiten en vaardigheden om de fysieke, economische en met name sociale factoren die spelen in het werkveld van de Sociaal Architect te combineren en vorm te geven. Hoewel het panel de Onderzoeksrapportage Sociale Architectuur (2007) inhoudelijk en NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 19/51

20 kwantitatief aan de magere kant vindt, herkent het enigermate de beschreven ontwikkelingen, de uitkomsten en de vraag vanuit het beroepenveld naar een dergelijke opleiding als de MSA. De Advisory Board van de opleiding komt tweemaal per jaar bijeen om de opleiding te adviseren over het curriculum, het beroepsprofiel en de eindkwalificaties. Tevens informeert de Board de opleiding over actuele en relevante ontwikkelingen in het beroepenveld en de invloed en gevolgen daarvan voor de inhoud van het programma. Uit de bijlagen bij het zelfevaluatierapport blijkt dat de eerste bijeenkomst van de Advisory Board in april 2008 heeft plaatsgevonden. Het panel concludeert op grond van voorgaande dat de beoogde eindkwalificaties van de opleiding zijn ontleend aan het relevante beroepenveld en aansluiten bij de kwalificaties voor het niveau van zelfstandig en/of leidinggevend beroepsbeoefenaar. Onderwerp 2 Programma Facet 2.1 Eisen HBO Voldoende Criteria - Kennisontwikkeling door studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek. - Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied/de discipline. - Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: De opleiding MSA is een deeltijdopleiding die bestaat uit twee studiejaren. Het totale programma (van 60,5 studiepunten) bestaat uit vijf fasen (vergelijk facet 2.2. en 2.3), waarin, zo geeft de opleiding in het zelfevaluatierapport aan, theoretische en praktijkaspecten samensmelten. In het zelfevaluatierapport geeft de opleiding voor elke fase een beschrijving van de inhoud. Zo staat fase 0 in het teken van kennisoverdracht en het op peil brengen van de basiskennis op het gebied van Sociologie, Sociale Psychologie, Bestuurskunde, Sociale Geografie en Economie. In fasen 1, 2 en 3 wordt actuele kennis overgedragen en wordt deze kennis toegepast in de praktijk, middels de fase-opdracht. Dit gebeurt aan de hand van vijf inhoudelijke en aan de praktijk gerelateerde thema s: (1) samenleven en diversiteit, (2) opvoeden, thuis, op school en in de buurt, (3) zorg en welzijn, (4) wonen en openbare ruimte en (5) werk en inkomen. In fase 5, de afstudeeropdracht, brengt de student de verworven kennis en vaardigheden in de praktijk. Het panel stelt op basis van het materiaal, het programma en de toelichting door het ontwerpteam vast dat in elke fase van het programma door middel van literatuur, fase-opdrachten, casuïstiek en de vijf inhoudelijke thema s een verbinding wordt gelegd met de beroepspraktijk. 20/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

21 Kennisontwikkeling van studenten vindt plaats aan de hand van vakliteratuur en aanvullende literatuur in de vorm van artikelen, readers, casuïstiek en rapporten. Door de docenten is in overleg met het ontwerpteam bepaald welke vakliteratuur wordt gehanteerd in de modulen. Uit de modulebeschrijvingen blijkt dat voor alle modulen is aangegeven welke vakliteratuur wordt gebruikt. De aanvullende literatuur staat voor het overgrote deel ook vermeld in de modulebeschrijvingen, maar de opleiding verwacht dat een deel hiervan bij de start van de master door docenten zal worden aangepast aan de actualiteit. Het panel heeft de literatuurlijst bestudeerd en tijdens het bezoek de ter inzage gelegde literatuur (vakliteratuur en aanvullende literatuur) ingezien. Het panel vindt de kwaliteit van de literatuur over het algemeen goed, deze is relevant, degelijk en actueel. Het panel stelt vast dat de opleiding gebruik maakt van Engelstalige literatuur, maar dat de nadruk ligt op Nederlandstalige literatuur. Voorafgaand aan de visitatie was het panel op basis van de literatuurlijst van mening dat deze behoorlijk omvangrijk was. Na bestudering van de ter inzage gelegde literatuur en de toelichting van het ontwerpteam en het docententeam op de literatuurlijst, die per module de gebruikte literatuur weergeeft, stelt het panel vast dat een groot aantal boeken in meerdere modulen wordt gebruikt en dat van een aantal boeken bepaalde delen of hoofdstukken worden gebruikt, waardoor de feitelijke omvang van de literatuur(lijst) wordt beperkt. In de opleiding neemt de praktijk een belangrijke plaats in. De opleiding geeft in het zelfevaluatierapport aan, onder meer, te streven naar een programma dat is ontleend aan de actuele beroepspraktijk. Studenten komen, zo stelt de opleiding, vanaf het begin van de opleiding in aanraking met de beroepspraktijk. De opleiding hanteert verschillende methoden om de band met actuele ontwikkelingen in het vak en in de beroepspraktijk te borgen. Zo komen studenten door middel van de eigen werkkring, de werkkring van medestudenten, faseopdrachten, thuisopdrachten, de afstudeeropdracht en gastcolleges in aanraking met de beroepspraktijk. Daarnaast worden de lessen verzorgd door een docententeam dat deels werkzaam is in de beroepspraktijk. Vanuit deze context brengen zij actuele ontwikkelingen en eigen ervaringen in in het programma. De actualiteit zal, zo geeft de opleiding aan, zoveel mogelijk worden ingebracht via de bij dit facet eerdergenoemde vijf thema s, die in de huidige samenleving actuele discussiepunten bieden. De lectoren, de Advisory Board en docenten die verbonden zijn aan de MSA spelen een belangrijke en structurele rol als het gaat om het inbrengen van actuele ontwikkelingen uit de beroepspraktijk in het programma. Ter illustratie, de kennis en kunde vanuit de lectoraten Jeugd en Opvoeding, Grootstedelijk Ontwikkeling en Public Management zijn ingezet bij de opzet en inrichting van het MSA programma. Daarnaast heeft de Advisory Board van de opleiding als voornaamste taak om het management van de MSA te adviseren over de algemene ontwikkelingen in het werkveld. Aan de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en specifieke gedragseigenschappen van de Sociaal Architect wordt aandacht besteed in alle fasen van programma. In de modulen Communicatie, Onderzoek, Regie en Gedrag werkt de student aan zijn beroepsvaardigheden. Daarnaast wordt in lessenserie, onder leiding van een professioneel en gespecialiseerd bureau, aandacht besteed aan de in het beroep benodigde en gevraagde rollen. De student dient vervolgens de opgedane kennis toe te passen en te integreren in fase-opdrachten en de afstudeeropdracht. De fase-opdrachten NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 21/51

22 aan het eind van iedere fase en de afstudeeropdracht worden afgesloten met een evaluatie waarin de vaardigheden (o.a. advies- en onderzoeksvaardigheden) en de beleving van de verschillende attitudes en rollen in de praktijksituatie uitvoerig wordt besproken met begeleidende docenten. Studenten komen door middel van fase-opdrachten en de afstudeeropdracht in aanraking met toegepast onderzoek. In de bijlagen bij het materiaal is door de opleiding, voor zowel de fase-opdrachten als de afstudeeropdracht, aangegeven wat de eisen zijn met betrekking tot de vormgeving en het inhoudelijk niveau van de opdrachten. Daarnaast wordt in fase 1 de module Actieonderzoek en in fase 3 de module Evaluatieonderzoek verzorgd. In deze modulen verwerven de studenten kennis en vaardigheden van methoden en technieken op het gebied van hetzij actieonderzoek, hetzij evaluatieonderzoek. In de fase-opdrachten en de afstudeeropdracht passen zij deze kennis en vaardigheden vervolgens toe. Op grond van voorgaande stelt het panel vast dat het programma voldoende actueel en beroepsgericht is. Facet 2.2 Relatie doelstellingen en inhoud programma Voldoende Criteria - Het beoogde programma, het didactisch concept, de werkvormen en de wijze van toetsing weerspiegelen de te bereiken eindkwalificaties van de opleiding. - De te bereiken eindkwalificaties zijn aantoonbaar vertaald in leerdoelen van (onderdelen van) het beoogde programma. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het tweejarige programma van de MSA is opgebouwd rondom de drie fasen van probleemaanpak (vergelijk facet 2.3). De drie fasen worden voorafgaan gegaan door een zogenoemde Basic Master (fase 0) en worden afgesloten met de afstudeeropdracht (fase 5). De opleiding heeft in een bijlage bij het zelfevaluatierapport een zogenoemde kwalificatiematrix opgenomen, waarin zij per fase aangeeft aan welke kwalificaties aandacht wordt besteed. In de matrix wordt tevens een verbinding gelegd tussen de modulen, de leerdoelen en de kwalificaties die in de betreffende modulen aan bod komen. Het panel heeft het programma en de matrix bestudeerd en stelt vast dat de opleiding de te bereiken kwalificaties op heldere en concrete wijze heeft vertaald in leerdoelen. Per eindkwalificatie (9 in totaal) is een operationalisering gemaakt in meerdere leerdoelen. De verbinding die de opleiding legt tussen de eindkwalificaties, de daarvan afgeleide leerdoelen, de fasen en de modulen vindt het panel overzichtelijk en samenhangend. Het panel constateert op basis van de verstrekte modulebeschrijvingen dat alle modulen van het programma zijn beschreven en volgens een vast stramien zijn vormgegeven. Per module wordt ingegaan op het startniveau, de betrokken docent(en), de vervolgmodule, de inhoud van de module, het lesschema, de inhoudelijke onderwerpen, de verplichte en aanbevolen literatuur, de toetsvorm(en), de minimumscore en de studielast. Daarnaast wordt in de modulebeschrijvingen verwezen naar de kwalificatiematrix, waarin per 22/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

23 module inzicht wordt gegeven in de te behalen eindkwalificaties en leerdoelen, en de relatie daartussen. Het panel vindt dat de modulebeschrijvingen voldoende zijn uitgewerkt, waarbij een duidelijke structuur en opzet zichtbaar is. Op basis van het bestudeerde materiaal constateert het panel dat het didactisch concept dat door de opleiding wordt gehanteerd aansluit bij de doelstelling van de masteropleidingen van HHS: Zet je aan het denken in theorie en praktijk. Met dit concept beogen de masteropleidingen in hun onderwijs kwalitatief goede leersituaties te bieden die de student aanzetten tot reflectie. Daarnaast, zo geeft de opleiding in het zelfevaluatierapport aan, legt iedere master van de HHS binnen dit concept zijn eigen accenten waar het gaat om de cultuur van het werkveld waar de master zich op richt en de ervaring en achtergrond van de deelnemers. De opleiding heeft in het zelfevaluatierapport uitgewerkt op welke wijze zij invulling geeft aan het didactisch concept. Zij heeft hiertoe doelstellingen, randvoorwaarden en resultaten geformuleerd en een beschrijving gemaakt van de onderwijsvorm. Kernbegrippen die in dit kader worden uitgewerkt zijn onder meer een integratieve opvatting over leren en de activerende constructie van actuele leerstof. Het didactisch concept dat de opleiding hanteert, is volgens het panel in lijn met de kwalificaties en de doelen van de opleiding. Uit het zelfevaluatierapport blijkt dat de opleiding verschillende werkvormen hanteert. Deze variëren van discussie- en instructiecolleges en onderwijsleergesprekken gericht op verwerking van leerstof tot praktische opdrachten, oefeningen en vaardigheidstrainingen. Voor alle modulen geldt, zo stelt het panel op basis van de modulebeschrijvingen vast, dat een combinatie van werkvormen van toepassing is. Het panel heeft het programma en de modulen bestudeerd en constateert dat de gehanteerde werkvormen aansluiten bij de inhoud van de modulen en bij het didactisch concept. In de modulebeschrijvingen wordt door de opleiding aangegeven welke (combinatie van) toetsvorm(en) wordt gehanteerd. De opleiding onderscheidt verschillende toetsvormen waaronder schriftelijke examens (multiple choice of openvragen), individuele-of groepsopdrachten en individuele- of groepspresentaties. Eisen met betrekking tot toetsing zijn opgenomen in het Studentenhandboek en het Onderwijs en Examen Reglement (OER). Voor alle masterprogramma s van de HHS geldt dat de student een herkansing wordt geboden voor iedere module (of beoordeeld traject) met een onvoldoende resultaat. Wanneer de herkansing geen voldoende resultaat oplevert, moet de student het gehele als onvoldoende beoordeelde traject overdoen. Vanuit de Study Progress Board moet borging plaatsvinden op de uitvoering van de toetsing. Externe examinatoren beoordelen op gezette tijden de mate waarin de eindkwalificaties naar hun mening zijn getoetst en bespreken dit met het Course Management en de moduledocenten. Iedere fase van de nieuwe opleiding wordt afgesloten met een faseopdracht (drie in totaal), waarbij de student de in de betreffende fase opgedane kennis en vaardigheden integreert/toepast in de praktijk, vaak is dit de eigen werkomgeving. Op basis van het materiaal dat het panel heeft ingezien, stelt het vast dat de faseopdrachten reeds zijn uitgewerkt en zijn gekoppeld aan inhoudelijke onderwerpen (het vastleggen van gemeenschapsproblematiek, het, naar aanleiding van faseopdracht 1, opstellen van een visiedocument aan bestuurders, het schrijven van een communicatieplan en NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 23/51

24 bijbehorende voordracht). Tevens zijn voor iedere faseopdracht beoordelingscriteria opgesteld. Het panel beoordeelt deze als positief. Het opleidingsmanagement en het ontwerpteam geven in het gesprek met het panel aan dat de beoordeling van de fase-opdrachten door meerdere docenten geschiedt, dit om de samenhang in het programma te borgen. De opleiding wordt afgesloten met een afstudeeropdracht, het zogenoemde Meesterstuk. Deze bestaat uit twee onderdelen, het schrijven van een Wijkactieplan (in groepsverband) en het schrijven van een publicabel artikel (individueel). Uit de bijlagen bij het zelfevaluatierapport blijkt dat de afstudeeropdracht uit drie stadia bestaat: (1) probleemverkenning, (2) onderzoeksvoorstel en (3) probleemoplossing. Voor ieder stadium zijn het doel, de eisen vanuit de opleiding en het proces beschreven. Tevens zijn voor het Wijkactieplan en het artikel de beoordelingscriteria weergegeven. Deze zijn naar de mening van het panel uitgebreid en helder beschreven en weerspiegelen het juiste niveau. Het opleidingsmanagement en het ontwerpteam geven in het gesprek met het panel aan dat de relevantie van de afstudeeropdracht voor de beroepspraktijk een doorslaggevend criterium in de beoordeling zal zijn. Het panel heeft op basis van het bestudeerde materiaal voldoende vertrouwen in de uitvoering van het beoogde programma. Het herkent de eindkwalificaties in het programma, constateert dat de werkvormen aansluiten bij de inhoud van de modulen en het didactisch concept. Tevens heeft de opleiding in voldoende mate inzicht gegeven in de wijze van toetsen en beoordelen. Facet 2.3 Samenhang in opleidingsprogramma Voldoende Criterium - Het beoogde programma is inhoudelijk samenhangend. Het oordeel wordt als volgt beargumenteerd: Het programma van de MSA volgt in opzet de sequentie van de drie fasen van probleemaanpak, te weten analyse, ontwerpen en implementeren/evalueren. De opleiding noemt dit ook wel de fasen van het Sociale Architectuurproces. De drie fasen worden voorafgaan gegaan door een fase 0, de zogenoemde Basic Master en worden afgesloten met de afstudeeropdracht (fase 5). Aan het begin van iedere fase wordt aan de studenten, door middel van een module faseverkenning, duidelijk gemaakt wat de betreffende fase toevoegt aan het proces en wat de samenhang binnen de fase is. De opleiding geeft aan dat hiermee de horizontale en verticale samenhang in het programma wordt geborgd. Het panel heeft het materiaal, waaronder het door de opleiding uitgewerkte programma, bestudeerd en stelt vast dat de drie fasen van probleemaanpak, de leidraad vormen voor het tweejarige programma. Iedere fase bestaat uit een aantal modulen die inhoudelijk aansluiten op de drie fasen van analyse, ontwerpen en implementeren/evalueren. Het panel constateert, mede op basis van het gesprek met de docenten, dat naarmate de fasen verder worden doorlopen er sprake is van een opbouw in complexiteit. Dit blijkt uit de complexiteit van de onderwerpen, de opdrachten, de 24/51 NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt)

25 vraagstukken, de afstudeeropdracht waarmee de student in de loop van de opleiding geconfronteerd wordt en het feit dat de docenten zich willen inspannen om de opbouw in complexiteit waar te maken Naast de bovengenoemde drie fasen van probleemaanpak lopen vijf inhoudelijke thema s als een rode draad door de opleiding. Deze thema s zijn (1) samenleven en diversiteit, (2) opvoeden, thuis, op school en in de buurt, (3) zorg en welzijn, (4) wonen en openbare ruimte en (5) werk en inkomen. Deze vijf thema s, zo geeft de opleiding in het zelfevaluatierapport aan, komen, onder verantwoordelijkheid van een themadocent, in elke fase van programma aan de orde. De themadocenten zijn docenten van de HHS met specifieke kennis en overzicht over de vijf thema s. Minimaal eenmaal per fase komen deze docenten in een zogenoemde themadocenten-bijeenkomst bijeen om de thema s te bespreken en op elkaar af te stemmen. Het panel constateert dat de samenhang op twee manieren door de opleiding wordt geborgd. Tussen de fasen door het aanstellen van themadocenten, die de logische opeenvolging van onderwerpen binnen ieder thema in de loop van het programma controleren (horizontale integratie). Binnen de fasen door (1) de faseopdracht, waarin de kennis en vaardigheden van iedere module (binnen een fase) worden toegepast en geïntegreerd, (2) door de integratiesymposia die ieder fase worden georganiseerd en (3) door de fasethema s, die alle modulen per fase concentreren rond de aandachtsgebieden analyseren, ontwerpen en implementeren (verticale integratie). Jaarlijks wordt tijdens het Staff Development Seminar en de Review Board de verticale en horizontale integratie van het programma besproken. Het programma van de MSA kent een wisselwerking tussen theorie en praktijk. Zo wordt iedere fase afgesloten met een faseopdracht, dit is een aan de praktijk gerelateerde opdracht, waarin de kennis en vaardigheden uit de betreffende fase door de studenten worden toegepast. Tot slot wordt door middel van de afstudeeropdracht de door de student opgedane kennis en vaardigheden in de praktijk toegepast. De opleiding geeft in het zelfevaluatierapport aan dat Course Manager MSA verantwoordelijk is voor de organisatie en borging van de inhoudelijke samenhang van het programma. Het panel is op basis van het bestudeerde materiaal en de toelichting door het opleidingsmanagement en het ontwerpteam overtuigd van een voldoende inhoudelijke samenhang in het programma van de MSA. Facet 2.4 Studielast Voldoende Criterium - Het beoogde programma is studeerbaar doordat factoren, die betrekking hebben op dat programma en die de studievoortgang belemmeren zoveel mogelijk worden weggenomen. NQA - Haagse Hogeschool, Toets Nieuwe Opleiding hbo-master Sociale Architectuur (dt) 25/51

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Haagse Hogeschool, Den Haag

Haagse Hogeschool, Den Haag Haagse Hogeschool, Den Haag Toets nieuwe opleiding Opleiding: Master in Risicomanagement, hbo-master; Variant: deeltijd Visitatiedatum: 8 november 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, januari

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht

Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Hogeschool Utrecht, locatie Utrecht Opleiding: hbo-master Dovenstudies/ Leraar Nederlandse Gebarentaal Croho: 44104 Variant: deeltijd Visitatiedatum: 18 december 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM

Besluit. College van bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM College van bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding hbo-master Integraal Leiderschap

Nadere informatie

Haagse Hogeschool Toets nieuwe opleiding Opleiding: Master OrganisatieCoaching, hbo-master; Variant: deeltijd. Visitatiedatum: 21 september 2006

Haagse Hogeschool Toets nieuwe opleiding Opleiding: Master OrganisatieCoaching, hbo-master; Variant: deeltijd. Visitatiedatum: 21 september 2006 Haagse Hogeschool Toets nieuwe opleiding Opleiding: Master OrganisatieCoaching, hbo-master; Variant: deeltijd Visitatiedatum: 21 september 2006 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, april 2007 2/45

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van de Haagse Hogeschool College van bestuur Haagse Hogeschool Postbus 13336 2501 EH DEN HAAG Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Bouwkunde van

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017

Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Kwaliteitscode - Vlaanderen 2015-2017 Situering van de Kwaliteitscode Afstemming op Europese referentiekaders De regie-pilots De uitgebreide instellingsreview In de periode 2015-2017 krijgen de universiteiten

Nadere informatie

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014

PEER REVIEWS. Managementgroep Interactum September 2014 PEER REVIEWS Managementgroep Interactum September 2014 Met peer review wordt een systeem bedoeld waarbij de betreffende opleidingen structureel gebruik maken van elkaars deskundigheid en elkaars critical

Nadere informatie

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg

Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg 5 Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg Master Special Educational Needs, bestaande uit 4 opleidingen: - de opleiding leraar speciaal onderwijs algemeen (LSO dt); - de opleiding leraar speciaal

Nadere informatie

Hogeschool van Utrecht

Hogeschool van Utrecht Hogeschool van Utrecht Opleiding: Master of Engineering, deeltijd Visitatiedata: 7 en 8 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, mei 2005 2 NQA Hogeschool van Utrecht, Master of Engineering

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management & Innovation, hbo-master Locatie: Nijmegen Croho: 70036 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 24 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam Cluster Paramedisch Opleidingen: Ergotherapie, Fysiotherapie en Logopedie; hbo-bachelor Variant: voltijd

Hogeschool Rotterdam Cluster Paramedisch Opleidingen: Ergotherapie, Fysiotherapie en Logopedie; hbo-bachelor Variant: voltijd Hogeschool Rotterdam Cluster Paramedisch Opleidingen: Ergotherapie, Fysiotherapie en Logopedie; hbo-bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 19 en 20 september 2005 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Conceptkaders HBO5 3 november 2009

Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toetsing van tot HBO 5 om te vormen opleidingen 5 2.1 Opzet 5 2.2 Beoordelingskader voor tot HBO 5 om te vormen opleidingen 6 2.2.1 Basisgegevens

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Master of Control Systems Engineering Locatie: Arnhem Croho: 70034 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool van Utrecht

Hogeschool van Utrecht Hogeschool van Utrecht Opleiding: Master of Informatics, deeltijd Visitatiedata: 7 en 8 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, mei 2005 2 NQA Hogeschool van Utrecht, Master of Informatics

Nadere informatie

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs

Toetsingskader nieuwe opleidingen hoger onderwijs Mededelingen OCenW Bestemd voor: instellingen voor hoger onderwijs Voorlichting Datum: 12 juni 2003 Kenmerk: WO/BS-2003/24136-I Datum inwerkingtreding: n.v.t. Geldigheidsduur beleidsregel: n.v.t. Juridische

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard

Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Fontys Hogescholen, Tilburg en Sittard Opleiding: Leraar voortgezet onderwijs 1e graad Lichamelijke Opvoeding hbo-bachelor Croho: 35025 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 2 april 2008 Netherlands

Nadere informatie

Besluit. Fontys Hogescholen. Raad van bestuur Postbus AH EINDHOVEN

Besluit. Fontys Hogescholen. Raad van bestuur Postbus AH EINDHOVEN Fontys Hogescholen Raad van bestuur Postbus 347 5600 AH EINDHOVEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag Toets nieuwe opleiding van de hbo-bachelor Circus & Performance

Nadere informatie

Avans+ Opleiding: Master Business Administration Croho: 70039 Varianten: Duaal

Avans+ Opleiding: Master Business Administration Croho: 70039 Varianten: Duaal Avans+ Opleiding: Master Business Administration Croho: 70039 Varianten: Duaal Datum 1 ste visitatiebezoek: 22 augustus 2007 Datum 2 de visitatiebezoek: 02 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Hogeschool Arnhem en Nijmegen Hogeschool Arnhem en Nijmegen Opleiding: Management in Zorg, hbo-bachelor Locatie: Nijmegen Croho: 34538 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Tilburg

AVANS Hogeschool, Tilburg AVANS Hogeschool, Tilburg Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 oktober 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2008

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst

WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS. Inspirators voor de toekomst WINDESHEIM IN ZWOLLE: UNIEKE MASTER VOOR HET BEROEPS- ONDERWIJS 90 Tweedegraads docenten en hbo-bachelors met een pedagogisch-didactisch getuigschrift die lesgeven in een beroepsgericht vak, kunnen bij

Nadere informatie

Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013

Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013 Toetsingskaders opleidingsschool en academische kop 2013 NVAO 10 juni 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Definitie 6 3 Toetsingskaders 7 4 Werkwijze 12 pagina 2 1 Inleiding 1.1 Vooraf Beoordeling kwaliteit opleidingsschool

Nadere informatie

Universiteit van Amsterdam wo-bachelor Biologie (180 EC) 23 maart 2016 Bachelor of Science voltijd Amsterdam

Universiteit van Amsterdam wo-bachelor Biologie (180 EC) 23 maart 2016 Bachelor of Science voltijd Amsterdam ,nvao w nederlands-vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding wo-bachelor Biologie van de Universiteit van Amsterdam datum 29 juli 2016

Nadere informatie

Hogeschool HBO Nederland

Hogeschool HBO Nederland Hogeschool HBO Nederland Opleiding: Variant: Locaties: Management, Economie & Recht; voltijd hbo-bachelor; Amsterdam, Arnhem, Breda, Groningen, Rotterdam, Utrecht, Weert en Zwolle Visitatiedatum: 2 november

Nadere informatie

LOI Hogeschool. Opleiding: HBO Toegepaste Psychologie, bachelor; Variant: deeltijd. Visitatiedata: 24 januari 2006 en 1 september 2006

LOI Hogeschool. Opleiding: HBO Toegepaste Psychologie, bachelor; Variant: deeltijd. Visitatiedata: 24 januari 2006 en 1 september 2006 LOI Hogeschool Opleiding: HBO Toegepaste Psychologie, bachelor; Variant: deeltijd Visitatiedata: 24 januari 2006 en 1 september 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, februari 2007 Inhoud 2/57

Nadere informatie

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006

Hogeschool Utrecht. Huidtherapie, hbo-bachelor. Farmakunde, hbo-bachelor. Visitatiedatum: 16 maart 2006 Hogeschool Utrecht Opleiding: Variant: Opleiding: Varianten: Huidtherapie, hbobachelor voltijd Farmakunde, hbobachelor voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 16 maart 2006 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool Zuyd, Sitard

Hogeschool Zuyd, Sitard Hogeschool Zuyd, Sitard Opleiding: MZD bachelor; deeltijd Croho: 34538 Opleiding: PBM, bachelor; voltijd Croho: 34125 Visitatiedatum: 14 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen, Groningen

Hanzehogeschool Groningen, Groningen Hanzehogeschool Groningen, Groningen Opleiding: Elektrotechniek; hbo-bachelor Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli 2008

Nadere informatie

Hogeschool van Amsterdam

Hogeschool van Amsterdam Hogeschool van Amsterdam Opleiding: Hogere kaderopleiding pedagogiek Niveau: HBO Master Croho: 5206 Variant: deeltijd Visitatiedatum: 28 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Financial Services Management HBO bachelor, locatie Arnhem Croho: 34414 Varianten: voltijd & deeltijd Visitatiedatum: 25 juni 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Management Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Communicatie, hbo bachelor Croho: 34405 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 10 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober 2007 2/63

Nadere informatie

Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool

Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool Bijlage 1: Toetsingskader opleidingsschool NVAO, 3 maart 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Definitie 5 3 Beoordelingskader 6 4 Werkwijze 12 pagina 2 1 Inleiding In de kwaliteitsagenda voor het opleiden van leraren

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Personeel en Arbeid, hbo-bachelor; Croho: 34609 Varianten: voltijd, deeltijd Visitatiedatum: 9 januari 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2008

Nadere informatie

LOI Hogeschool, Leiderdorp Toets Nieuwe Opleiding: HBO Logistiek en Economie Variant: deeltijd (afstandsonderwijs) Croho: 34436

LOI Hogeschool, Leiderdorp Toets Nieuwe Opleiding: HBO Logistiek en Economie Variant: deeltijd (afstandsonderwijs) Croho: 34436 LOI Hogeschool, Leiderdorp Toets Nieuwe Opleiding: HBO Logistiek en Economie Variant: deeltijd (afstandsonderwijs) Croho: 34436 Visitatiedatum: 10 juli 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen

Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen Toetsingskader Nieuwe om te vormen en nieuwe HBO5-opleidingen 20 september 2013 Inhoud 1 Opzet 3 2 Toetsingskader 4 2.1 Onderwerp 1: Programma/opleidingsprofiel 4 2.2 Onderwerp 2: Inzet van personeel 4

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland

Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Toelichting beoordelingskader bij beoordeling postinitiële wo-master opleidingen in Nederland Het is aan het beoordelingspanel om te bepalen of deze toelichting relevant is bij de beoordeling van de onderhavige

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology

Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Hogeschool INHOLLAND, School of Agriculture and Technology Opleiding: Luchtvaarttechnologie, bachelor Variant: voltijd Visitatiedata: 5 en 6 april 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, augustus

Nadere informatie

Hanzehogeschool, Groningen

Hanzehogeschool, Groningen Hanzehogeschool, Groningen Opleiding: Technische Informatica, hbo-bachelor Croho: 34475 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 15 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Master Managing Human Resources Locatie: Nijmegen Croho: 70026 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 17 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juli

Nadere informatie

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch

Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Avans Hogeschool, s-hertogenbosch Opleiding: Integrale veiligheid, hbo bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd

Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen, locatie Eindhoven Opleiding: Fiscale Economie, hbo bachelor Croho: 34409 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 5 februari 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, mei 2007

Nadere informatie

Fontys Hogescholen, Eindhoven

Fontys Hogescholen, Eindhoven Fontys Hogescholen, Eindhoven Opleiding: Technische Bedrijfskunde; hbo-bachelor Croho: 34421 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 24 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, oktober

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleiding: Pedagogiek hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden en Zwolle Croho: 35158 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 9 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Windesheim

Christelijke Hogeschool Windesheim Christelijke Hogeschool Windesheim Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor, croho: 34435 Locatie: Zwolle Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 16 april 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Hogeschool Rotterdam, Rotterdam Opleiding: Commerciële Economie, bachelor (incl. specialisatieprogramma SportMarketing & Management) Croho: 34402 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 16 mei

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Januari 2015 Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Sector: Schilderen en Onderhoud en Afbouw Vastgesteld door: Paritaire Commissie Onderhoud, Schilderen en Afbouw Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleidingen: Lerarenopleidingen Algemene Vakken; hbo-bachelor Locatie: Leeuwarden, Groningen Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedata: 8, 9 en 10 september 2009 Netherlands

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam, locatie Rotterdam

Hogeschool Rotterdam, locatie Rotterdam Hogeschool Rotterdam, locatie Rotterdam Toets Nieuwe Opleiding: Product Design, hbo-master Variant: duaal Visitatiedatum: 16 maart 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, april 2009 2/51 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland. Opleidingen: Informatica, bachelor Bedrijfskundige Informatica, bachelor Croho: en Varianten: voltijd

Hogeschool Zeeland. Opleidingen: Informatica, bachelor Bedrijfskundige Informatica, bachelor Croho: en Varianten: voltijd Hogeschool Zeeland Opleidingen: Informatica, bachelor Bedrijfskundige Informatica, bachelor Croho: 34404 en 34479 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 23 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

Hanzehogeschool Groningen

Hanzehogeschool Groningen Hanzehogeschool Groningen Opleiding: Master Physician Assistant Locatie: Groningen Croho: 49115 Varianten: duaal Visitatiedatum: 27 mei 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/57

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: HBO-Rechten, bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 39205 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 8 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht,

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Werktuigbouwkunde; hbobachelor Varianten: voltijd, duaal en deeltijd Visitatiedata: 27 en 28 oktober 2005 Aanvullende onderzoek aug./sept. 2006 Netherlands Quality

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam

Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Hogeschool INHOLLAND, Rotterdam Opleiding: Integrale Veiligheid, hbo-bachelor Croho: 39201 Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Visitatiedatum: 3 juni 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd

Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Hogeschool Zeeland, Vlissingen Opleiding: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (MWD), hbo-bachelor; Croho: 34616 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 12 september 2007 Netherlands Quality

Nadere informatie

Christelijke Hogeschool Nederland

Christelijke Hogeschool Nederland Christelijke Hogeschool Nederland Opleiding: Media en Entertainment Management hbo-bachelor, croho: 34952 Locatie: Leeuwarden Variant: Voltijd Visitatiedatum: 19 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Pedagogiek hbo-master Croho: 44113 Varianten: deeltijd. Visitatiedatum: 20 november 2009

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Pedagogiek hbo-master Croho: 44113 Varianten: deeltijd. Visitatiedatum: 20 november 2009 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Pedagogiek hbo-master Croho: 44113 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 20 november 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, maart 2010 2/61 NQA - visitatie Hogeschool

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Avans Hogeschool. Fotografie, hbo-master; Visitatiedatum: 18 mei 2006

Avans Hogeschool. Fotografie, hbo-master; Visitatiedatum: 18 mei 2006 Avans Hogeschool Opleiding: Variant: Fotografie, hbo-master; voltijd Visitatiedatum: 18 mei 2006 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2006 2 NQA - visitatie Avans Hogeschool, hbo-masteropleiding

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Locatie: Nijmegen Opleiding: Ergotherapie hbo bachelor Croho: 34574 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 31 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december 2007

Nadere informatie

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 (versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2501 CD The Hague

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie & Recht HBO-bachelor Croho: 34435 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 26 maart 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2009 2/55

Nadere informatie

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Hogeschool voor de Kunsten Utrecht Opleiding: Docent Beeldende Kunst & Vormgeving, hbo-bachelor; Croho: 39100 Varianten: voltijd en deeltijd Visitatiedatum: 11 september 2007 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Akkermans & Partners Hogeschool, Tilburg

Akkermans & Partners Hogeschool, Tilburg Akkermans & Partners Hogeschool, Tilburg Opleiding: HBO-Master Pensions & Life Assurance Croho: 70094 Varianten: deeltijd Visitatiedatum: 17 juni 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Opleidingen: HBO-bachelor; Integrale Veiligheid (voltijd en deeltijd), croho 39201 Hogere Europese Beroepen Opleiding (vt), croho 34419 Visitatiedatum: 26 en 27 september

Nadere informatie

Politieacademie Apeldoorn Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Master Leergang Tactisch Leidinggevende (TLL) Varianten: duaal in deeltijd

Politieacademie Apeldoorn Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Master Leergang Tactisch Leidinggevende (TLL) Varianten: duaal in deeltijd Politieacademie Apeldoorn Toets Nieuwe Opleiding Opleiding: Master Leergang Tactisch Leidinggevende (TLL) Varianten: duaal in deeltijd Visitatiedata: 28 en 29 september 2005 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007

Hogeschool Rotterdam. Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd. Visitatiedatum: 4 juni 2007 Hogeschool Rotterdam Opleiding: Vrijetijdsmanagement, hbo bachelor Croho: 34438 Varianten: voltijd Visitatiedatum: 4 juni 2007 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, november 2007 2/54 NQA - visitatie

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleidingen: Informatica en Technische Informatica; hbo-bachelor Locaties: Arnhem en Nijmegen Croho: 34479 (I) en 34476 (TI) Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum:

Nadere informatie

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd

Hogeschool Zeeland. Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Hogeschool Zeeland Opleiding: Management Economie en Recht hbo-bachelor Locatie: Vlissingen en Terneuzen Croho: 34435 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 28 mei 2009 Netherlands Quality Agency

Nadere informatie

ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen

ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen Opleidingen: Tolk en Vertaler Varianten: Deeltijd Visitatiedata: 6 en 7 april 2005 25 augustus 2005 NQA (Netherlands Quality Agency) Utrecht, september 2005 2 NQA

Nadere informatie

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 4 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 3 Procedure 6 pagina 2 1 Inleiding Instellingsbesturen kunnen voor opleidingen met kleinschalig,

Nadere informatie

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven

Fontys Hogescholen. Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Fontys Hogescholen Opleiding: Financial Services Management hbo bachelor Varianten: voltijd, deeltijd, duaal Croho: 34414 Locatie: Eindhoven Visitatiedatum: 8 mei 2007 Netherlands Quality Agency (NQA)

Nadere informatie

AVANS Hogeschool, Breda

AVANS Hogeschool, Breda AVANS Hogeschool, Breda Opleiding: Management, Economie en Recht; hbo-bachelor Croho: 34435 Varianten: voltijd/duaal Visitatiedatum: 24 september 2009 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, december

Nadere informatie

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006

Hogeschool INHOLLAND. Visitatiedatum: 8 november 2006 Hogeschool INHOLLAND Opleiding: Personeel en Arbeid, bachelor Varianten: voltijd/deeltijd/duaal Locaties: Alkmaar, Amsterdam, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en Utrecht. Visitatiedatum: 8 november 2006 Netherlands

Nadere informatie

Samenwerkingsverband MAGISTRUM, OCTAAF en NES OCOM

Samenwerkingsverband MAGISTRUM, OCTAAF en NES OCOM Samenwerkingsverband MAGISTRUM, OCTAAF en NES OCOM Opleiding: Variant: Master in Leadership in Education Deeltijd Visitatiedata: 18 november 2005, Vervolgvisitatie: 8 december 2006 Netherlands Quality

Nadere informatie

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER

BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER BEOORDELINGSKADER EN -PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BEDRIJFSOPLEIDINGEN TOURMANAGER 1. INLEIDING Het certificeringsonderzoek voor de aanbieders van opleidingen voor tourmanager heeft de vorm van

Nadere informatie

Fontys Hogeschool, Tilburg

Fontys Hogeschool, Tilburg Fontys Hogeschool, Tilburg Opleiding: Docent Drama, hbo bachelor; Croho: 34745 Variant: Voltijd Visitatiedatum: 10 april 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, juni 2008 2/54 NQA - visitatie Fontys

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide opleidingsbeoordeling van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791)

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide opleidingsbeoordeling van de NVAO (Stcrt. 2014, nr 36791) wao nederlands - ulaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende to t het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Actuarieel Analist van het Actuarieel Genootschap & Actuarieel

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie