Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO 2013-2014"

Transcriptie

1 Informatiegids Haarlem Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO Een uitgave van Aob Compaz in opdracht van de kringen van schoondecanen in Kennemerland en Noord-Holland-Noord

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Speciaal 4 Natuur - Wiskunde - Informatica 5 Techniek 8 Gezondheidszorg 15 Orde en veiligheid 20 Economie 21 Gedrag en maatschappij 28 Taal en cultuur 32 Kunst en cultuur 36 Colofon De kringen van Schooldecanen in Kennemerland en Noord-Holland-Noord gebruiken deze gids om jaarlijks de behoefte aan oriënterende voorlichting te peilen bij met name hun vóór- examenklassers van de HAVO- en VWO- afdelingen. Voor de samenstelling van deze gids is dankbaar gebruik gemaakt van teksten die de voorlichtende instellingen hebben aangeleverd. Opdrachtgever: Redactie: Vormgeving: De Kringen van Schooldecanen in Kennemerland en Noord- Holland- Noord Maaike Mouwen, Bert Warners Dekkers van Gerwen Herziene uitgave- september 2013 Losse verkoopprijs 3,75 ex. BTW per stuk, zolang de voorraad strekt. Aob Compaz is niet aansprakelijk voor eventuele onjuistheden.

3 gids voor studie en opleiding na havo en vwo Inleiding Deze Gids voor Studie en Opleiding geeft een overzicht van de vervolgmogelijkheden aan universiteiten en hogescholen na HAVO en VWO. Opgenomen zijn de meeste propedeuse opleidingen die in de regio s Amsterdam, Haarlem en Alkmaar worden gegeven, aangevuld met enkele specifieke opleidingen van buiten de drie regio s. In samenspraak met de universiteiten en hogescholen is uitgezocht over welk cluster (cluster van) opleidingen oriënterende voorlichtingen te geven zijn. Betekenis profielaanduiding in tekst Als indicatie is steeds aangegeven welk profiel zonder meer toelating geeft tot de opleidingen die aan de orde komen in de voorlichting. Bij WO- studies betreft het het VWO- profiel, bij de HBO- opleidingen het HAVO- profiel. WO = wetenschappelijk onderwijs na vwo HBO = hoger beroepsonderwijs na havo of vwo De genoemde profielen zijn aangegeven door de opleidingen zelf en/of van de website overgenomen. Informeer ook zelf altijd naar profieleisen! Let op: bedenk goed dat je voor veel studies ook toelaatbaar bent met een ander profiel dat aangevuld is met een of twee vakken. Afhankelijk van de mate waarin voor een bepaalde voorlichting interesse is, wordt deze op één van de twee avonden of beide avonden gegeven. De opleidingen die vooral met de natuur - profielen toelaatbaar zijn (met nummer onder de 100) komen in principe op de eerste avond aan de orde. De maatschappij - profiel- opleidingen (boven de 100) op de tweede avond. De doorstroomprofielen N&T : Natuur en Techniek N&G : Natuur en Gezondheid E&M : Economie en Maatschappij C&M : Cultuur en Maatschappij De locaties van de voorlichtingen Achter de opleidingen staat vermeld op welke locatie de voorlichting wordt aangeboden: ALKMAAR - HAARLEM 3

4 speciaal op beide avonden 1 VOOR OUDERS: Studeren in het Hoger Onderwijs ALKMAAR - HAARLEM WO Speciaal voor ouders organiseren de Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool InHolland een voorlichtingsronde over studeren in het hoger onderwijs. Wat betekent het voor ouders als je kind gaat studeren? Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a.: de rol die ouders kunnen spelen bij het studiekeuzeproces van hun kind, het verschil tussen hbo en wo, de bachelormaster structuur, het bindend studieadvies en de studiefinanciering. 2 Bèta-gamma ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Bij Bèta-gamma leer je elementen combineren uit de natuurwetenschappen, sociale wetenschappen, economie en filosofie. Welke invloeden op onze hersenontwikkeling bepalen de kans op agressief en crimineel gedrag? Wat betekent dat voor de verantwoordelijkheid van de dader? Zijn robots inzetbaar in de verpleging en is dat wenselijk? Is onderzoek waarbij menselijke embryo s worden gebruikt moreel verwerpelijk? Je wil graag op een analytische en logische manier meerdere onderwerpen kunnen verbinden uit de exacte en sociale wetenschappen, economie en filosofie. Bij Bèta-gamma staat het interdisciplinair denken centraal. *met wisb en Nat 3 Brede Internationale Bachelors studie (engelstalig) ALKMAAR - HAARLEM WO Alle Het Amsterdam University College (AUC) is een gezamenlijke brede, selectieve, internationale honours bacheloropleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en de Universiteit van Amsterdam (UvA). Binnen dit interdisciplinaire programma kiezen de studenten een major in de bèta, gamma of alfa richting. Het AUC is opgezet vanuit het liberal arts and sciences-onderwijsmodel. Dit betekent dat studenten complexe vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken en wetenschappelijke disciplines bestuderen. Binnen het programma is er veel aandacht voor bètawetenschappen en het aanleren van wetenschappelijke vaardigheden. Het aanbod aan bètavakken is dan ook zeer uitgebreid. De studenten en docenten aan Amsterdam University College komen uit alle delen van de wereld. De opleiding is daarom Engelstalig. AUC-studenten wonen samen op een internationale campus in Amsterdam. Per jaar kunnen 300 studenten instromen. Tijdens de selectieprocedure wordt gekeken naar academische kwaliteiten, maar ook naar motivatie. De studie vraagt van de studenten immers veel inzet en betrokkenheid. 4 Future Planet Studies ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Bij Future Planet Studies draait het om de toekomst, en de grote uitdagingen van de komende eeuw: klimaat, energie, voedsel, water, en de kwaliteit van leven. Hoe ziet ons leven op aarde er op de korte en lange termijn uit? Kunnen we op dezelfde voet doorgaan als N&G E&M* C&M* nu? Welke consequenties hebben deze voor ons? En onze maatschappij? Kan klimaatverandering worden voorkomen? Kunnen we de Aarde op dezelfde manier blijven inrichten en gebruiken als de afgelopen 20 jaar? Bij Future Planet Studies gaan studenten aan de slag om oplossingen te bedenken voor deze uitdagingen waar we nu en in de toekomst voor staan. *met twee van de volgende vakken: Scheikunde, Natuurkunde,Economie, Biologie of Aardrijkskunde, wisa of wisb 5 Opleiding Docent 2e graad Voortgezet Onderwijs ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle* Met een opleiding tot leraar krijg je de mogelijkheid je te ontwikkelen tot een professional die een belangrijke bijdrage gaat leveren aan de ontwikkeling van kinderen. Op de opleiding krijg je een gevarieerd programma aangeboden waarbij veel aandacht is voor het vak en het leraarschap en waarbij je ook snel de schoolpraktijk zal leren kennen. *profieleisen per vak verschillend 4

5 natuur / wiskunde / informatica 6 Aarde en Economie ALKMAAR - HAARLEM WO Alle* Combineer twee wetenschappen en word specialist op het nemen van beslissingen over ingrepen in de ruimte. Hoe komen we in de toekomst aan drinkwater, duurzame energie, voldoende ruimte om veilig tegen overstromingen of tsunami s te kunnen wonen, hoe los je erosieproblematiek op, waar halen we delfstoffen vandaan? Deze studie is uniek, omdat je naast een gedegen kennis in aardse processen en omgang met schaarse middelen (economie) deze twee leert combineren in een aantal weken veldwerk per studiejaar. *met wisa of wisb 7 Aardwetenschappen HAARLEM WO N&T Bij Aardwetenschappen bestudeer je de aarde, in al zijn vormen! Het aardoppervlak (landschap, zand, water, veen, klei): de jonge geschiedenis van de aarde. Of juist de diepere en oudere ondergrond (gesteente, fossielen, vulkanen, aardbevingen). Je leert over hoe het vroeger was en wat dat ons kan vertellen over wat er kan gaan komen (klimaatverandering, de invloed van de mens, nieuwe bronnen van energie). * met Natuurkunde 8 Actuariële Wetenschappen HAARLEM WO ALLE * Een actuaris houdt zich bezig met de financiële vraagstukken van pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen. Het gaat steeds om de relatie tussen toevallige gebeurtenissen en financiële risico s. Kansberekeningen en informatica vormen het instrumentarium van een actuaris, gekoppeld aan kennis van economische, juridische en belastingtechnische grootheden, en met oog voor maatschappelijke aspecten. *met wisb 9 Business Analytics HAARLEM WO Alle* Business Analytics is is de combinatie van bedrijfseconom(etr)ie, wiskunde en informatica waarmee in het moderne bedrijfsleven kwantitatieve problemen worden aangepakt. De opleiding is uniek in Nederland en bereidt je onder meer voor op een carriere als data analist, volgens de Harvard Business Review en CNBC de meest sexy baan van de 21e eeuw. Bedrijven staan straks voor je in de rij! *met wisb 10 Diergeneeskunde ALKMAAR WO N&T* Wil je later werken als ambassadeur van het dier, zonder daarbij de eigenaar en de maatschappij uit het oog te verliezen? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelmethoden van ziekten? De opleiding richt zich vooral op mensen die later een dierenartspraktijk willen beginnen of een functie in de veterinaire volksgezondheid ambiëren. Maar het is ook een goede basis voor veterinaire functies in het bedrijfsleven en bij de overheid, of voor een loopbaan als wetenschappelijk onderzoeker. Bij diergeneeskunde leer je zelf problemen te herkennen en relevante informatie te verzamelen om tot een oplossing te komen. *met wisa of wisb, Scheikunde, Natuurkunde en Biologie 11 Dierwetenschappen HAARLEM WO C&M* E&M* Je hebt een voorliefde voor dieren en je bent geïnteresseerd in gezondheid en welzijn van dieren. Dieren gezond houden, daar gaat het om. Je bestudeert dieren die iets voor de mens te betekenen hebben, zoals voedselproductie (koeien, varkens), gezelschap (honden, katten), natuurbeheer (Schotse Hooglanders) recreatie of educatie (dierentuindieren, paarden). *met wisa of wisb en Scheikunde 5

6 12 Econometrie en Operationele research HAARLEM WO Alle* De bacheloropleiding Econometrie en Operationele Research beweegt zich inhoudelijk op het grensvlak van de wiskunde, informatica en economie. Tijdens de opleiding leer je modelmatig en probleemgericht denken en bouw je kennis van wiskunde en economie op. Dit betekent dat je gaat puzzelen met wiskundige problemen in een economische context. Met wiskundige modellen bestudeer je bijvoorbeeld bedrijfseconomische problemen. Door te programmeren weet je de problemen daadwerkelijk op te lossen en toe te passen in de praktijk. Als econometrist durf je dus een groot probleem aan te pakken, omdat je weet hoe je het kunt opdelen in hanteerbare deelproblemen. *met wisb 13 Computer Science/ Informatica ALKMAAR - HAARLEM WO Alle* Hoe garandeer je de privacy van thuisbankieren? Hoe werken online winkels? Wat komt er allemaal bij de ontwikkeling van een game kijken? Hoe kun je DNA-informatie opslaan in een database en hoe zorg je ervoor dat je in deze informatie slim kunt zoeken? Deze en vele andere vragen komen bij de opleiding Informatica naar voren. De IT-sector heeft een enorme vlucht genomen de afgelopen jaren. Het is een dynamisch vakgebied en heeft toepassingen in talloze andere richtingen (bijv. geneeskunde, biologie en economie). Een informaticastudent moet van vele markten thuis zijn. *met N&T toelaatbaar C&M, E&M of N&G met wiskunde B 14 Kunstmatige Intelligentie/ Lifestyle Informatics ALKMAAR - HAARLEM WO Alle* Binnen de opleiding Kunstmatige Intelligentie worden computers en programma s ontwikkeld, die mensen ondersteunen bij het nemen van beslissingen of het zelfstandig uitvoeren van taken waar intelligentie voor nodig is. Voorbeelden zijn vertaalprogramma s, programma s in spraakherkenning, software van spellen die zelfstandig denken, programma s die artsen, juristen of andere experts ondersteunen in het nemen van beslissingen of programma s die onderhandelingen voeren. Tijdens deze opleiding krijg je te maken met informatica, psychologie, taalkunde, filosofie, logica en wiskunde. *met N&T toelaatbaar met N&G, E&M of C&M met wisa of wisb 15 Milieuwetenschappen ALKMAAR WO N&T* Je hebt interesse in natuur, milieu en mensen. Het milieu is voortdurend in het nieuws: de ontwikkeling van duurzame energie, het verantwoord beheren van water, het omgaan met waardevolle natuurgebieden. Je gebruikt je natuurwetenschappelijke kennis en creativiteit om bij te dragen aan een beter leefmilieu. Daarbij neem je de sociale aspecten natuurlijk mee. *met Nat 16 Natuur- en sterrenkunde ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Ben jij nieuwsgierig naar verschillende verschijnselen om je heen? Wil je precies weten hoe de wereld in elkaar zit? Dan heb je een goede motivatie om Natuur- en sterrenkunde te gaan studeren.tijdens je studie houd je je bezig met vragen als: wat is donkere materie? Wat is energie? Wat is zwaartekracht? Kunnen we quantumcomputers bouwen? Hoe kun je fundamentele kennis inzetten om oplossingen te vinden voor andere fenomenen? * met wisb en Nat 17 Scheikunde ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Heb je wel eens bedacht hoe een wereld zonder scheikunde eruit zou zien? Leeg. Alles om je heen is immers opgebouwd uit moleculen. Bij scheikunde leer je moleculen te ontwerpen, te maken en te analyseren die bijdragen aan een duurzame en innovatieve wereld. Je leert in je studie hoe je de bouwstenen van fotosynthese maakt voor innovatieve zonnecellen, hoe je met lasers in een vroeg stadium kanker kunt ontdekken of hoe je materialen ontwikkelt voor de high-performance schaatspakken voor Sven Kramer. *met wisb, natuurkunde en scheikunde 18 Wiskunde ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Houd jij van puzzelen aan uitdagende problemen? Wil jij kijken naar de samenhang en structuur in de wereld achter getallen en formules? Dan heb je een goede motivatie om wiskunde te gaan studeren. Tijdens je studie houd je je bezig met vraagstukken als: waarom is het altijd op minstens één plek op aarde windstil? Hoe gebruik je priemgetallen om informatie veilig over het internet te versturen? Hoe kun je beurskoersen voorspellen en op de juiste manier je risico spreiden? Je leert de kern van de zaak helder en precies te vatten, om vervolgens te komen met een oplossingsstrategie. *met wisb 6

7 19 Bacheloropleiding Educatie en kennismanagement groene sector HAARLEM HBO Alle Stoas Wageningen leidt studenten op tot kennismanager in de groene sector en tot docent in het groene onderwijs. Er zijn elf studierichtingen: Agrotechniek, Bloemsierkunst, Groen Zorg en Onderwijs, Natuur & Communicatie, Paardenhouderij, Paardensport, Recreatie- & Gezelschapsdieren, Tuinbouw/Akkerbouw, Tuin & Landschap, Veehouderij en Voeding & Communicatie. 20 Hippische bedrijfskunde / Dier en Gezondheid / Toegepaste biologie ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Hippische bedrijfskunde: de paardensector is een commerciële sector die zich de laatste jaren enorm ontwikkelt. Dat biedt veel kansen voor gespecialiseerde hbo ers voor wie paarden meer zijn dan een hobby. Tijdens de major Hippische bedrijfskunde verdiep je je vanaf het eerste jaar in de paardensector. Daarnaast volg je bedrijfskundige vakken. Je wordt dus een bedrijfskundige met een specialisatie in de paardensector. Dier en Gezondheidszorg: iets met dieren, dat moet centraal staan in jouw toekomstige baan. Niet alleen het gezond maken van individuele dieren, maar het hele werkveld wil je kunnen overzien. Jij wilt werken aan het scheppen van randvoorwaarden waardoor alle dieren nu, maar ook in de toekomst, een dierwaardig bestaan leiden. Na afronding van deze major ben je expert op het gebied van dier- en kwaliteitszorg, dierenwelzijn en dierziekten, dier en management en ook dier en commercie. Toegepaste biologie: Mensen kunnen niet leven in een grijze wereld van beton en steen, er moet ook groen zijn. Maar hoe kan een klein drukbevolkt land toch een natuurlijk karakter hebben? Welke planten en dieren kunnen samenleven? Dit zijn vragen waarmee jij als student Toegepaste biologie aan de slag gaat. Je bent iemand die met één been in de natuur staat en met één been in de maatschappij. Na afloop van je studie kun je bijvoorbeeld aan het werk bij organisaties die zich bezig houden met natuurontwikkeling, ecologische adviesbureaus, de overheid en organisaties in het natuurbeheer. met N&T, N&G of E&M en VWO C&M toelaatbaar met HAVO C&M wia of wib N&G E&M 21 Life Sciences and Technology ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T N&G Wil jij iets voor mensen betekenen? Een nieuwe medicijn ontdekken tegen kanker of een superschone brandstof uitvinden waarmee ons milieu gespaard wordt? Feel the chemistry. Maar denk ook aan het ontwikkelen van een alcoholvrije whisky of werken op een boorplatvorm. Als je aanleg hebt voor exacte vakken, zit je goed bij Life Sciences and Technology. Je kunt kiezen uit de volgende studies: Biologie en medisch labaratoriumonderzoek, Biotechnologie, Chemie, Chemische technologie en Voedingsmiddelentechnologie. Deze studies worden gegeven op onze locatie in Leeuwarden. 22 Natuur, water en landschapsarchitectuur ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T In een klein land met veel inwoners is het passen en meten. We willen ongerepte natuur, we willen ruim wonen, een schone leefomgeving. We willen recreëren, maar ook economische groei, innovatie, industrie E&M** en meer woningen. Logisch dat we uiterst zorgvuldig moeten omgaan met de ruimte die er is. Bij Hogeschool VHL leer je rekening te houden met verschillende belangen. Dat je moet schipperen en lobbyen tussen idealisten en overheidsbeleid. Bij Hogeschool VHL vind en creeër je hierin je eigen weg! Je kunt kiezen uit de volgende studies: Land- en watermanagement, Bos- en natuurbeheer en Tuin- en landschapsinrichting. Deze studies worden gegeven op onze locatie in Velp. * met wis A of wisb, **met Scheikunde 22a Water, milieu en aardrijkskunde ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Dat het klimaat verandert, weten we allemaal. Deze veranderingen hebben grote gevolgen, voor zowel de biologie, de ecologie en ons dagelijks leven. Wat zijn de gevolgen en welke oplossingen kunnen er E&M** bedacht worden? Of het nu gaat om duurzame energiebronnen, technologische ontwikkelingen, klimaatafspraken, gebruik van water of de inrichting van het (Nederlandse) landelijke gebied. Bij Hogeschool VHL ga je proactief aan de slag met deze vraagstukken! Je kunt kiezen uit de volgende studies: Toegepaste Aardrijkskunde, Kust- en Zeemanagement en Milieukunde. Deze studies worden gegeven op onze locatie in Leeuwarden. * met wis A of wisb, **met Scheikunde 7

8 techniek 23 Civiele Techniek / Technische Aardwetenschappen ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Civiele Techniek: Van megatunnels tot hoogbouw, van (zee)waterkring tot drinkwatervoorziening en van grote infrastructurele projecten tot computermodellen voor een optimale doorstroming van verkeer, het komt allemaal aan bod bij Civiele Techniek. Centraal staat de fysieke leefomgeving: gebouwen, wegen, water en infrastructuur. Projecten als de 2e Maasvlakte, de Zandmotor, de Noord-Zuidlijn of de nieuwe openbaarvervoerterminals in Utrecht, Arnhem en Rotterdam zijn één brok civiele techniek. En wat dacht je van irrigatievoorzieningen in ontwikkelingslanden of aardbevingsbestendige wolkenkrabbers? Duurzaam bouwen aan de omgeving van de toekomst door technische kennis te combineren met creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid in zowel Nederland als daarbuiten, is je werkterrein als civiel ingenieur. Technische Aardwetenschappen: Van oliewinning tot gasopslag, van seismologisch onderzoek tot satellietmetingen en van ondergronds bouwen tot het winnen van zeldzame grondstoffen, je leert er alles over bij Technische Aardwetenschappen. Deze kleinschalige opleiding is uniek vanwege de combinatie van geologie en techniek en de goede interactie tussen praktijk en theorie. Je doet veldwerk, gaat op excursies en leert probleemoplossend werken in een internationale omgeving. Bijvoorbeeld aan maatschappelijk relevante onderwerpen als de toekomst van onze grondstoffen of aardwarmte als nieuwe warmtebron. Je krijgt veel wis- en natuurkunde, maar ook een flinke dosis avontuur. *met wisb en natuurkunde 24 Electrical Engineering HAARLEM WO N&T Duurzame energie, mobiele netwerken of geavanceerde medische apparatuur? Zonder Electrical Engineers kan dat niet ontworpen worden. Electrical Engineering is een vakgebied dat razendsnel verandert. Electrical Engineers ontwerpen en ontwikkelen electronica en energiesystemen, bijvoorbeeld voor computers, robots en elektrische auto s en ook voor duurzame energie als zonnecellen en windenergie. Je krijgt wiskunde, natuurkunde en leert alles over schakelingen en meettechniek. Elk half jaar werk je aan een project, waarin je het geleerde toepast, bijvoorbeeld om een chip te maken of een robot te besturen. De kennis en vaardigheden die je opdoet bij Electrical Engineering, kun je direct toepassen in de praktijk: onze studenten zijn populair bij de TU Delft studententeams die raketten, auto s (Nuna), robots en boten ontwerpen, omdat overal energie en elektronica nodig is. *met wisb en natuurkunde 25 Industrieel Ontwerpen ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Als industrieel ontwerper ontwerp je producten die mensen intensief en dagelijks gebruiken. Naast het ontwerpen van nieuwe producten, houd je je ook bezig met het verbeteren van bestaande producten door bijvoorbeeld nieuwe materialen en vormen toe te passen. Natuurlijk houd je hierbij rekening met de wensen van de gebruiker én met de mogelijkheden van de fabrikant. Als je Industrieel Ontwerpen gaat studeren wordt er tijdens je studie al een groot gedeelte van de tijd besteed aan het ontwerpproces en het ontwerpen zelf. Tegelijk ontwikkel je een veelzijdig pakket aan theoretische en praktische kennis, waardoor je na je studie breed inzetbaar bent. Na je studie kan je terecht komen bij zelfstandige designbureaus, maar ook grote bedrijven zijn vaak op zoek naar industrieel ontwerpers. Bijvoorbeeld op de afdeling productontwikkeling of marketing. Hierbij kan je denken aan functies zoals ontwerper, productmanager, productontwikkelaar, brandspecialist, marketingmanager of hoofd afdeling productveiligheid. * met wisb 8

9 26 Life Science & Technology ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Onderzoek naar de levende cel van micro-organismen, planten, dieren en mensen voor het ontwikkelen van betere geneesmiddelen, betere behandelingsmethoden van ziekten, enzymen voor de ontwikkeling van betere voedingsmiddelen en een schonere industrie. *met wisb en natuurkunde 27 Lucht- en Ruimtevaarttechniek ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Deze internationaal georiënteerde studie richt zich op ontwikkeling, ontwerp en toepassing van luchtvaart-, ruimtevaart- en aardobservatietechniek. De vele, complexe aspecten die daarbij komen kijken, geven deze studie een breed maar tegelijkertijd diepgaand karakter. Tijdens je studie maak je veelvuldig gebruik van de uitgebreide faciliteiten. Afgestudeerde ingenieurs zijn veelgevraagd op de (internationale) arbeidsmarkt, zowel binnen (30%) maar ook buiten (70%) de Lucht- en Ruimtevaartindustrie. *met wisb 28 Luchtverkeersleider ALKMAAR - HAARLEM WO Take control! Overweeg een carrière als luchtverkeersleider. Een afwisselende baan, waarbij geen dag hetzelfde is. De interne opleiding tot luchtverkeersleider is op HBO-niveau, duurt ongeveer vier jaar en wordt volledig voor je betaald. Sterker nog, vanaf dag één van de opleiding ontvang je salaris, dat gedurende je opleidingsperiode gestaag oploopt. De selectie en opleiding zijn pittig, maar kom je erdoor, dan wacht je een wereldbaan. VWO- diploma of een HBO- propedeuse, met een voldoende voor wiskunde 29 Maritieme Techniek HAARLEM WO N&T Scheepvaart is onmisbaar, net als goed opgeleide maritiem ingenieurs. Natuurlijk heeft Maritieme Techniek alles met scheepsbouw te maken. Een groot schip is bijna een klein dorp en je leert een schip ontwerpen met alle voorzieningen die nodig zijn. Maar een maritiem ingenieur heeft veel meer in de vingers. Boorplatforms, rederijen, vaarroutes, verzekeringen, olie- en gastransport, offshore-installaties, pijp- en kabelleggers en zwaar transport: het is allemaal Maritieme Techniek. Gedurende de opleiding zijn wis- en natuurkunde vakken de basis en doe je kennis op bij vakken als hydromechanica, materiaalkunde, stromingsleer en sterkteleer. *met wisb en natuurkunde 30 Molecular Science & Technology ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Energie en voeding voor de hele wereldbevolking. Schone en zuinige auto s. Goedkope medicijnen. Efficiënte procesindustrie. Slimme reacties met nieuwe katalysatoren. Bij MST combineer je diepgaand onderzoek en praktische toepassing. Moleculen staan centraal. *met wisb en natuurkunde 31 Science, Business & Innovation HAARLEM WO N&T SBI bestaat uit een combinatie van natuurwetenschappelijke, sociaalwetenschappelijke en bedrijfskundige vakken. Tijdens je bachelor leer je hoe je ontdekkingen die bijvoorbeeld in laboratoria worden gedaan, kunt beoordelen op marktwaarde en maatschappelijk nut. Ook leer je hoe je dit soort natuurwetenschappelijke uitvindingen het beste kunt verkopen. *met wisb en natuurkunde 32 Technische Bedrijfskunde (Twente) ALKMAAR - HAARLEM WO Alle* Als technisch bedrijfskundige combineer je kennis uit de vakgebieden bedrijfskunde en techniek. Je gebruikt modellen en technieken om systematisch sterke en zwakke plekken van een bedrijf bloot te leggen en werkt naar verbeterslagen. Zo maak je bedrijfsprocessen efficiënter, verbeter je kwaliteit, maximaliseer je winst, minimaliseer je risico s en verbeter je de concurrentiepositie. Ook leer je de voorgestelde veranderingen door te voeren door te kijken naar de gevolgen voor de organisatie, het personeel, de financiën en de marktpositie. De opleiding richt zich op diverse sectoren, met name op de industrie, transportsector, zorgsector, banken- en verzekeraars. Door uitstekende contacten met het bedrijfsleven werk je tijdens projecten en afstudeerstages aan actuele problemen van bekende bedrijven uit deze sectoren. *met wisa of wisb 9

10 32a Atlas University College ALKMAAR - HAARLEM WO De Academy of Technology and Liberal Arts & Sciences (ATLAS) is een interdisciplinair University College voor topstudenten die bruggen kunnen bouwen tussen sociale en technische wetenschap. De wereldwijde problemen van morgen vragen om een nieuw soort ingenieur: een generalist die kennis van technologische innovaties kan combineren met een gedragswetenschappelijke benadering, om oplossingen te ontwikkelen die kunnen worden ingezet in diverse sociale, culturele en politieke situaties. Dit volledig Engelstalige programma is thematisch opgezet rondom de wereldwijde uitdagingen van vandaag en morgen. Je leert originele oplossingen bedenken die de wereld een stukje beter maken. Vast onderdeel van je curriculum is een personal pursuit dat zich richt op het ontwikkelen van een persoonlijke interesse zoals muziek, sport, een vreemde taal of een buitenlandstage. Om succesvol te zijn bij ATLAS moet je beschikken over een brede interesse, ambitie en lef. Je wordt gedreven door technologische ontwikkelingen, maar bent ook sociaal betrokken. Je wilt een stevige basis ontwikkelen als ingenieur en sociaal wetenschapper, maar wilt ook werken aan je creativiteit, flexibiliteit, leiderschaps- en communicatievaardigheden om een academische all-rounder te worden. 33 Technische bestuurskunde HAARLEM WO Bij Technische Bestuurskunde houd je je bezig met complexe technische vraagstukken in de maatschappij. Je verdiept je in problemen waarbij meerdere partijen met tegengestelde belangen betrokken zijn, zoals bedrijven, overheden en belangengroepen. Hoe zorgen we voor een schone, betrouwbare en betaalbare energievoorziening? Hoe kunnen we ambulancepersoneel bij ongelukken beter van informatie voorzien? Hoe kan de Tweede Maasvlakte het beste ingericht worden (en wat is eigenlijk het beste?)? Bij dit soort problemen speelt niet alleen de techniek een rol, maar zijn ook economische, juridische of maatschappelijk aspecten van invloed. Je leert je kennis uit verschillende vakgebieden te gebruiken om tot een oplossing te komen waarin alle betrokken partijen zich kunnen vinden. Er zijn vier technologiespecialisaties: Bouwen & Ruimtelijke ontwikkeling, Energie & Industrie, Informatie & Communicatie en Transport & Logistiek. Na deze opleiding kun je werken in het bedrijfsleven of bij de overheid als adviseur, projectleider, analist of beleidsmedewerker. 34 Technische informatica HAARLEM WO De game die je nu speelt, is volgend jaar al weer verouderd. Ontwikkelingen in de informatica gaan immers razendsnel. Bouw mee aan die ontwikkelingen: gebruik je verbeelding! Games, smartphones en navigatiesystemen, dat is duidelijk: daar zit software in. Maar denk ook eens aan auto s, beveiliging, medische diagnose en de bevoorrading van de supermarkt. Ingenieurs Technische Informatica ontwerpen en ontwikkelen software hiervoor. Je leert daarom wiskunde, logisch nadenken en programmeren in verschillende programmeertalen. Je ontwerpt software waarmee de gebruiker goed kan werken of spelen. Dit gaat verder dan alleen computers: van geluid tot medische zorg en van grafische interfaces tot kunstmatige intelligentie. Elk half jaar werk je met enkele medestudenten aan een project, bijvoorbeeld: ontwikkel een programma voor een webwinkel of ontwerp een intelligente bot in een computer game. Veel van onze studenten starten tijdens of na hun studie een eigen bedrijf in bijvoorbeeld apps of games. 35 Technische natuurkunde HAARLEM WO Technische Natuurkunde: het begrijpen en toepassen van fysische verschijnselen. Hoe werken dingen nu echt? Dat is je uitdaging! TN biedt vele minoren (zoals materials science, life science, toegepaste wiskunde, sterrenkunde, computerkunde). Je toekomst ligt in de wetenschap of technische ontwikkeling en in niet-technische vraagstukken in bedrijfsleven, onderwijs, consultancy en overheid. 36 Bachelor College Technische Universiteit Eindhoven ALKMAAR - HAARLEM WO N&T N&G Techniek studeren aan de Technische Universiteit Eindhoven betekent studeren in het technologisch hart van Nederland. De TU/e bundelt haar bacheloronderwijs in het TU/e Bachelor College. Als student van het Bachelor College krijg je de ruimte om zelf je studie samen te stellen op basis van je interessegebieden en ambities. Je kunt kiezen voor interessante combinaties tussen technische en niet- technische vakgebieden. Kortom, je leert wat jij wilt weten. Bovendien biedt het TU/e Bachelor College je de mogelijkheid om na een verkeerde studiekeuze in het eerste jaar over te stappen met relatief weinig vertraging. Omgeven worden door datgene wat je bezighoudt, biedt tenslotte mogelijkheden. Maar ook een kleine campus, persoonlijke studiebegeleiding, de notebook, internationalisering en ontwerpgericht onderwijs (praktijkgericht projectonderwijs) dragen bij aan een compleet studieprogramma. 10

11 37 Technische wiskunde HAARLEM WO N&T Wondgenezing versnellen, filedruk verminderen en het begrijpen van de financiële crisis. Wiskundige modellen spelen een grote rol in fysische, technische en maatschappelijke verschijnselen. Wiskunde is de taal van de techniek en haar toepassingen. Technisch wiskundigen maken modellen die de werkelijkheid zo goed mogelijk beschrijven. Dit kan in de financiële of medische wereld zijn, maar ook in de logistiek of bij fabricageprocessen. Maar om dit te kunnen moet eerst veel nieuwe wiskunde geleerd worden, zoals kansrekening, optimalisering en numerieke methoden (complexe berekeningen). Ook de theoretische (fundamentele) die hieraan ten grondslag ligt, ontbreekt niet. Je probeert regels af te leiden, waarvan je zeker weet dat ze altijd geldig zijn. Je leert de werkelijkheid na te bootsen en ingewikkelde problemen te ontrafelen. Je sluit je studie af met een bacheloreindproject, waarin je aan een wiskundig en praktijkgericht probleem werkt, bijvoorbeeld het modelleren van celdeformatie en celmigratie: toepassing op het immuunsysteem *met wisb. 38 Werktuigbouwkunde ALKMAAR - HAARLEM WO N&T De instrumenten voor chirurgen en tandartsen, auto s, protheses, luchthavens in zee, nucleaire centrales, complete productie en assemblagelijnen en robotarmen in de ruimte; werktuigbouwkunde zie je echt overal. Een werktuigbouwkundige is dan ook een onmisbare schakel voor het bedenken, ontwerpen van nieuwe technologieën en toekomstgerichte oplossingen. Een brede technische kennis is hiervoor onmisbaar. Gedurende de opleiding zijn wis- en natuurkunde vakken de basis. Werktuigbouwkundigen van de TU Delft zijn zeer gewild. *met wisb en natuurkunde 39 Aviation Studies ALKMAAR - HAARLEM HBO Aviation Studies leert je om op diverse terreinen binnen de luchtvaart te gaan werken. Of het nu gaat om de (technische) processen rondom het vliegen of de faciliteiten op een luchthaven. Gedurende de opleiding kun je je specialiseren in diverse richtingen: - Aviation Engineering: richt zich op de technische kant van het vliegen - Aviation Security & Technology: gaat over luchthavenbeveiliging - Aviation Logistics: richt zich op de logistieke processen in de luchtvaart - Aviation Management: gericht op management in de luchtvaart - Flight: combinatie met opleiding tot verkeersvlieger - Air traffic Management: combinatie met opleiding tot luchtverkeersleider 40 Bewegingstechnologie ALKMAAR HBO N&T N&G Bij Bewegingstechnologie weet je dat geen mens gelijk is. Toch werken mensen vaak met werktuigen en omgevingen die niet op persoonlijke bouw en bewegingen zijn ontworpen. Het is vaak nodig om techniek aan te passen aan het bewegingsapparaat. Een bewegingstechnoloog zoekt dus naar flexibel toepasbare oplossingen. Met N&G en N&T zondermeer toelaatbaar, met E&M en C&M is wis verplicht. 41 Bouwkunde / Civiele techniek ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Bouwkunde: Heb je een passie voor vormgeving en techniek en ben je geinteresseerd in hoe al die bijzondere bouwwerken zoals bijv. het filmmuseum EYE tot stand zijn gekomen? Dan is de opleiding Bouwkunde iets voor jou! Je leert o.a. ontwerpen, (CAD)tekenen, berekenen, organiseren en communiceren met betrekking tot de gebouwde omgeving. Bij de opleiding Bouwkunde ligt het ontwerpen, uitwerken en uitvoeren van de toekomstige leef-, woon- en werkomgeving in binnen- en buitenland in jouw handen. Civiele Techniek: De opleiding leidt je op tot ingenieur in het brede werkveld van weg- en waterbouw. Belangrijke problemen als files of de gevolgen van zeewaterstijging vragen om oplossingen die te vinden zijn in de Civiele Techniek. In deze opleiding leer je o.a. construeren in staal, beton en grond en doe je kennis op over diverse materialen en hun toepassingen. Dit alles om een vielige en aangename leefomgeving te creëren. Een bijzonder civiel project is bijv. het aanwinnen van land zoals bij de Palmeilanden in Dubai. Het werken met windenergie, in de offshore of ontwikkelingsprojecten in derde wereldlanden behoort ook tot de mogelijkheden. * met natuurkunde of natuur, leven & technologie in profiel 11

12 42 E- Technology (Elektrotechniek) ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T N&G De wereld van E- Technology wordt steeds belangrijker en complexer. Om ons heen bevinden zich honderden technologische systemen. Het openbare leven kan niet zonder geavanceerde en veilige communicatie- en wegsignaleringssystemen of elektriciteitsvoorziening. Bedrijven kunnen niet zonder elektronische klimaatbeheersings- en beveiligingssystemen. En wij kunnen niet zonder onze gsm, mp3-speler, televisie en magnetron. Straks zijn er nieuwe creatieve technologische oplossingen nodig, bijvoorbeeld voor telewerken of voor schone energie. Dit wordt allemaal bedacht door elektrotechnische ingenieurs. 43 HBO- automotive (autotechniek) ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T N&G Automotive is een opleiding waarbij je leert hoe werktuigbouwkunde, elektrotechniek en informatica samen gaan in het toepassingsdomein. Moderne auto s zijn complexe systemen die ingenieus aan elkaar gekoppeld worden. Milieu speelt een belangrijke rol en dat uit zich in de vergaande invulling van elektronica binnen voertuigconcepten. De opleiding is niet gelimiteerd tot de technologie van auto s. Elke vorm van vervoer maakt een onderdeel uit van de opleiding (bussen, trams, motoren, scooters, elektrische voertuigen, waterstof, etc). De eerste jaren zijn algemeen vormend, de hogere jaren zorgen voor specialisatie die de student zelf kiest, op die manier specialiseert hij of zij zich in die domeinen die hem of haar liggen. Uiteraard hebben alle drie de hogescholen die deze opleiding verzorgen, hun eigen raceteams en kun je met projectwerk tijdens het eerste en tweede jaar al goed werken aan je toekomst als automotive engineer: teamwerk, multidisciplinair denken. 45 Informatica, Technische Informatica, Business IT & Management ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Heb je een grote passie voor multimedia en internettechnologie? Mobiele applicaties? De opleiding Informatica heeft een brede focus, is creatief en technisch georiënteerd én gericht op internettechnologie en webdesign. Jij zorgt ervoor dat computers doen wat ze moeten doen. Daarnaast leer je hoe je de aspecten van informatica kunt inzetten, bijvoorbeeld op het gebied van e-business, games en e-commerce. Wil je zelf programma s schrijven en systemen maken? Lijkt het je interessant om apparaten als robots en koelkasten te programmeren? Dan biedt de opleiding Technische Informatica (TI) je een goede uitdaging. Bij deze opleiding bedenk en ontwerp je de nieuwste ICT-technieken en toepassingen. Je leert de weg te vinden tussen de hardware en de software. Wil je mensen in organisaties optimaal laten samenwerken door IT op de juiste plaatsen in te zetten? Bedenk je graag creatieve oplossingen, maar sta je tegelijkertijd met beide benen in de praktijk? Dan biedt de opleiding Business IT & Management je de kans dat er om je geknokt gaat worden. Na deze opleiding bedenk en ontwerp je in samenwerking met werknemers een werkomgeving die optimaal wordt ondersteund door IT. Je werk is dienstverlenend en ondersteunend, maar ook coördinerend en aansturend. De nadruk ligt op analyse, ontwikkeling en invoering van ICT in bedrijfsprocessen. 46 Life Sciences & Chemistry opleidingen ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Opleiding tot hoger laboratoriummedewerker (analist / ingenieur), waarmee je werkzaam kunt zijn in laboratoria van ziekenhuizen, gezondheidsdiensten, procesindustrie, wetenschappelijke instituten, research centra, kleine en grote bedrijven als bij olieraffinaderijen, chemische of farmaceutische industrie, levensmiddelenindustrie, zaadveredeling, waterzuivering en ingenieursbureaus. De drie Inholland opleidingen kennen een eerste gemeenschappelijk studiejaar. Vanaf het 2e studiejaar volgt chemie zijn eigen weg, BML en biotechnologie gaan door met een 2e gemeenschapplijk jaar. Aan het eind van dat 2e jaar kies je definitief voor BML of biotechnologie. Binnen BML kun je dan weer kiezen voor medische diagnostiek of bioresearch. Ook binnen biotechnologie kun je een accent leggen op groene - (agri), rode (medisch) of witte (industrieel/biobased) biotechnologie. 47 KLM Flight Academy ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T N&G Het beroep van verkeersvlieger is een combinatie van vliegtechnische en managementvaardigheden. Vijf maal per jaar start een nieuwe opleiding tot verkeersvlieger. De KLM Flight Academy is een door de EASA/ JAA erkend opleidingsinstituut en afgestudeerden maken carrière bij toonaangevende luchtvaartmaatschappijen in binnen- en buitenland. Na 10 maanden theorie start de praktijkopleiding in de Verenigde Staten. Na terugkomst in Nederland wordt de opleiding afgesloten met het afronden van de praktijkopleiding en het uitreiken van een Europees brevet. 12

13 48 Luchtvaarttechnologie ALKMAAR HBO N&T De studie Luchtvaarttechnologie is gericht op de techniek van de lucht- en ruimtevaart. Je leert vliegtuigen ontwerpen en construeren. Daarbij krijg je te maken met technische perfectie, veiligheid en economische doelmatigheid. Deze aspecten kunnen met elkaar botsen. Je doet onderzoek en verricht tests en simulaties, bijvoorbeeld op het gebied van aërodynamica, materiaalkunde, constructies en systeemkunde. *met Natuurkunde of met Natuur, Leven en Technologie in het pakket 49 Hogere Zeevaartschool/ opleiding Maritiem Officier ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Tijdens de opleiding Maritiem Officier leer je om zelfstandig aan boord van zeeschepen te functioneren en om een schip in bedrijf te houden en te exploiteren (d.w.z. het vervoeren van goederen of personen met het schip). Het is jouw verantwoordelijkheid dat het schip met zijn lading en bemanning veilig en snel op de plaats van bestemming komt. Je loopt wacht op de brug van het schip, zorgt voor lading en/of passagiers en bent verantwoordelijk voor de technische installaties. Na de opleiding is het uiteraard de bedoeling dat je gaat varen. Ook word je tijdens de opleiding voorbereid op een eventuele latere carrière aan de wal. *met Natuurkunde of met Natuur, Leven en Technologie in het pakket 50 Stedenbouw, Logistiek en Mobiliteit ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T* De Academie voor stedenbouw, logistiek en mobiliteit van NHTV Breda bundelt drie vakgebieden en vier hbo-bacheloropleidingen: Ruimtelijke ordening en planologie (met variant Urban Design), Mobiliteit, Logistiek E&M* en economie en Logistiek en technische vervoerskunde. De opleidingen mobiliteit en logistiek worden ook in het Engels aangeboden. Ruimtelijke ordening en planologie (Nederlandstalig) Na deze hbo-bacheloropleiding van NHTV Breda kun je aan de slag als planoloog of stedenbouwkundig ontwerper in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld bij een adviesbureau, en in de non-profitsector. Andere voorbeelden van functies zijn: medewerker stadsontwikkeling, juridisch medewerker ruimtelijke ordening en stedenbouwkundig medewerker. Je kunt ook kiezen voor de creatieve variant Urban Design, waarin veel aandacht wordt besteed aan ontwerpen. De variant Urban Design resulteert in het bachelordiploma Ruimtelijke ordening en planologie. Mobiliteit (Nederlandstalig of Engelstalig) Als verkeerskundige verbeter jij bereikbaarheid, verkeersveiligheid en vervoer. Je ontwikkelt ook nieuwe vervoersmogelijkheden. Als afgestudeerde van deze hbo-bacheloropleiding van NHTV Breda kun je bijvoorbeeld aan de slag als projectleider of consultant mobiliteit, beleidsmedewerker verkeer en vervoer en verkeersplanoloog. Logistiek en economie (Nederlandstalig of Engelstalig) Logistiek en technische vervoerskunde (Nederlandstalig of Engelstalig) In de economische logistieke hbo-bacheloropleiding van NHTV Breda is er vooral aandacht voor financiële aspecten en marketing. De technische hbo-bacheloropleiding van NHTV Breda richt zich meer op ICT en opslag, transport en handling van goederen. Als logisticus kun je onder meer aan het werk bij (inter-)nationale adviesbureaus, transportbedrijven, multinationals, vervoersmaatschappijen, evenementenbureaus en zorginstellingen. *profieleisen verschillen per opleiding 51 Technische Bedrijfskunde ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Deze opleiding combineert kennis van productieprocessen met organisatiekunde. Naast het verkrijgen van inzicht in productieprocessen, logistiek, ICT en kwaliteit, volg je vakken als marketing, economie en recht. N&G E&M Als technisch bedrijfskundige ben je in staat om allerlei bedrijfsprocessen op het gebied van o.a. productie, logistiek, kwaliteit, marketing en ICT op elkaar af te stemmen en te verbeteren. Na het afstuderen kun je aan de slag als adviseur, productiesysteemontwerper, verkoper of kwaliteitsmanager bij productiebedrijven, bij de overheid of organisatieadviesbureaus. 13

14 52 Engineering, Design and Innovation (ED&I) en Werktuigbouwkunde ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T ED&I/ Werktuigbouwkunde is een opleiding voor technische creatievelingen die graag onderzoeken, ontwerpen en berekenen. En die hun ontwerpen vervolgens realiteit willen zien worden. Je leert innovatief, technisch en functioneel ontwerpen, ontwikkelt nieuwe producten en productieprocessen en verbetert bestaande. Duizenden bedrijven maken de meest fascinerende producten: lopende banden, wenteltrappen, cacaobonen-pelmachines en kermisattracties. Vindingen die ons leven veiliger, leuker en comfortabeler maken. ED&I heeft een afstudeerrichting Product Design, waarbij je wordt opgeleid tot vormgever van consumentenproducten. Van fitnessapparaat tot de verpakking van een parfumflesje en van fluitketel tot fietsband. *met wisb en natuurkunde 14

15 gezondheidszorg 54 Bewegingswetenschappen ALKMAAR - HAARLEM WO N&T* * Bij bewegingswetenschappen wordt het menselijk bewegen vanuit verschillende invalshoeken bestudeerd. Bijv.: hoe moet je tillen? Hoe worden spieren gestuurd? Wat is de beste rolstoel? Wat is de beste zwemtechniek? Je kunt onderzoeker, adviseur en docent worden. *met biologie, **met natuurkunde 55 Biologie ALKMAAR - HAARLEM WO N&T* N&G Biologie houdt zich bezig met levensprocessen. Die worden onderzocht op moleculair niveau, in individuele organismen en in levensgemeenschappen. De verkregen kennis wordt bijvoorbeeld gebruikt voor milieubeheer of verbetering van onze gezondheid. Van de afgestudeerden wordt 40% onderzoeker, maar er zijn ook mogelijkheden in onderwijs en adviserende of voorlichtende organisaties. Een greep uit de beroepen: beleidsmedewerker, laboratoriumonderzoeker, wetenschapsjournalist, toxicoloog. *met biologie 56 Biomedische Wetenschappen ALKMAAR - HAARLEM WO N&T* * De opleiding richt zich op de biologie van de gezonde en de zieke mens. Je leert wetenschappelijk onderzoek doen naar het ontstaan en verloop van ziektes en naar de mogelijkheden tot ingrijpen daarin. Je kijkt hierbij naar alle organisatieniveaus: van het moleculaire niveau tot het niveau van humane populaties. Je carrièremogelijkheden zijn uitgebreid: niet alleen in het onderzoek maar ook in het bedrijfsleven, gezondheidsinstellingen, farmaceutische industrie of voorlichtingsorganisaties. * met biologie / ** met natuurkunde 57 Biotechnologie HAARLEM WO N&T N&G Bij de BSc opleiding Biotechnologie leer je om biologische en technische processen te doorgronden en toepasbaar te maken op industrieel niveau. Deze breed georiënteerde opleiding strekt zich uit van het modificeren van DNA (gentechnologie), tot het werken met bacteriën (microbiologie) en het ontwerpen van industriële installaties (procestechnologie). Het is de kunst om deze vakgebieden met elkaar in contact te laten komen. Het studeren van deze veelzijdige opleiding vormt een ontdekkingsreis langs de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van wetenschap en techniek. 58 Farmaceutische Wetenschappen ALKMAAR - HAARLEM WO N&T Wist jij dat er voor 60% van de ziektes nog geen geneesmiddel bestaat? Het ontdekken en ontwikkelen van nieuwe medicijnen, daar gaat het over bij Farmaceutische wetenschappen. Je stelt vragen als: waarom krijgt de ene persoon wel kanker en de andere niet? Welke processen in het lichaam zijn daarbij betrokken? En kan ik een molecuul ontwerpen en maken die deze processen kan remmen? De studie is een combinatie van scheikunde, biologie en medische vakken. Na je afstuderen kom je in aanmerking voor verschillende functies in de farmaceutische industrie, onderzoeksinstellingen, kwaliteitsbureaus en de overheid. *met Natuurkunde 15

16 59 Farmacie HAARLEM WO N&T Heb je belangstelling voor geneesmiddelen? En voor ziekte en gezondheid? Vind je biologie en scheikunde leuke vakken? Kom dan eens kijken bij farmacie, want in deze opleiding staan zowel het geneesmiddel als de patiënt centraal. Je leert onder andere hoe geneesmiddelen werken, hoe je patiënten met geneesmiddelen kunt behandelen en hoe je geneesmiddelen kunt bereiden en toedienen. Ook krijg je inzicht in het onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen. De opleiding tot apotheker duurt zes jaar. De meesten werken in een openbare apotheek ( de apotheek om de hoek ), een ziekenhuisapotheek of in de farmaceutische industrie. Maar je kunt ook onderzoek gaan doen, het onderwijs in of bijvoorbeeld bij inspectiediensten van de overheid gaan werken. *met Natuurkunde 60 Geneeskunde ALKMAAR - HAARLEM WO N&T* De opleiding geneeskunde leidt op tot basisarts. De opleiding kent een bachelorfase van 3 jaar en een masterfase van eveneens 3 jaar. Beide fases worden afgesloten met een examen. Vanaf jaar één staan de patiënt en praktijk centraal. In de bachelorfase volg je (klinische) colleges, practica en werkgroepen en loop je korte stages. De masterfase bestaat voor het grootste gedeelte uit coschappen. Je gaat, na een intensieve voorbereiding, volop meedraaien in de patiëntenzorg. *met Biologie en Natuurkunde 61 Gezondheid en Leven ALKMAAR - HAARLEM WO N&T* N&G Bij Gezondheid en leven staat de gezondheid van de mens centraal. Je leert over de bouw en werking van het gezonde lichaam. En je kijkt wat er in dat lichaam gebeurt als het ziek wordt. Dit doe je op het niveau van de cellen, eiwitten, organen en weefsels. Maar er is meer. Naast de biomedische kijk op gezondheid, leer je ook hoe het gedrag van mensen en de omgeving gezondheid beïnvloeden. Waarom gedragen mensen zich ongezond? Is de buurt waar je opgroeit van invloed op je gezondheid? Hoe kan de overheid inspelen op de gezondheid van mensen en wat zijn gevolgen van veranderingen in het milieu op onze gezondheid? *met Biologie 62 Gezondheidswetenschappen HAARLEM WO Alle* Bij Gezondheidswetenschappen bestudeer je de gezondheid van groepen mensen in de maatschappij. Veel gezondheidsproblemen en risico s gelden namelijk niet voor één enkele persoon, maar voor velen. We lopen allemaal in meer of mindere mate risico om een ziekte te krijgen, bijvoorbeeld huidkanker of hart- en vaatziekten. Als gezondheidswetenschapper bekijk je gezondheidsproblemen vanuit verschillende invalshoeken en draag je creatieve oplossingen aan voor complexe vraagstukken. De oplossingen die jij bedenkt, komen te goede aan mensen in de (internationale) samenleving. *Biologie aanbevolen 63 Human Health and Life Sciences ALKMAAR WO Alle* Denk jij er aan om iets in de gezondheid te gaan studeren? Je weet waarschijnlijk wel wat de studies Geneeskunde en Tandheelkunde inhouden. Maar welke gezondheidsopleidingen zijn er nog meer? In deze voorlichting gaan we in op 5 gezondheidsopleidingen van de VU en lichten de overeenkomsten en verschillen tudden deze studies toe. De opleidingen die aan bod komen zijn: Gezondheidswetenschappen, Biomedische Wetenschappen, Gezondheid & Leven, Farmaceutische Wetenschappen en Medische Natuurwetenschappen. *verschilt per opleiding 64 Medische informatiekunde HAARLEM WO Alle* Medische informatiekunde is het verbeteren van zorg aan de hand van informatiekundige oplossingen. Dit t.b.v. het besturen, beheersen en functioneren van de gezondheidszorg in al haar facetten. Het is een medisch georiënteerde studie, waarin technieken uit de informatica en informatiekunde worden toegepast bij het oplossen van medische problemen. *met wisa en Natuurkunde 65 Medische natuurwetenschappen HAARLEM WO N&T* In de opleiding Medische natuurwetenschappen leer je exacte kennis toe te passen op medische problemen. Hoe zorg je ervoor dat artsen zo snel mogelijk een juiste diagnose kunnen stellen? Hoe maak je de werking van hersenen zichtbaar? En hoe help je patiënten om zo min mogelijk bijwerkingen van een behandeling te ondervinden? Bij het oplossen van dit soort medische problemen kijk je verder dan de bestaande methoden en technieken.na afronding van je opleiding heb je geleerd met behulp van exacte vakken (scheikunde, natuurkunde en wiskunde) oplossingen te vinden voor medische vraagstukken en ben je erg gewild op de arbeidsmarkt. met Natuurkunde +wisb 16

17 66 Psychobiologie ALKMAAR - HAARLEM WO N&T** De psychobioloog zoekt naar de biologische achtergrond van psychologische processen. Hiermee kan raadselachtig, menselijk gedrag misschien verklaard worden. Ook kan er gericht gezocht worden naar behandelingen voor stoornissen als autisme, schizofrenie of de ziekte van Alzheimer. Bij de bachelor Psychobiologie leer je hoe een gezond mens in elkaar steekt, hoe het zenuwstelsel en de hersenen zijn opgebouwd en hoe menselijk gedrag ontstaat. Tijdens de opleiding doe je een stevige basiskennis biologie op en je leert ook over scheikunde, wiskunde en natuurkunde. Veel afgestudeerden komen terecht in het onderzoek, maar je kunt ook gaan werken in het bedrijfsleven, het onderwijs of de communicatie. *met Natuurkunde ** met Biologie 67 Tandheelkunde ALKMAAR WO N&T* In de bachelorfase ligt de nadruk op wetenschappelijke vorming en het bouwen van een stevig wetenschappelijk fundament. Daarnaast wordt een begin gemaakt met het behandelen van patiënten. Na de eerste drie cursusjaren behaal je het Bachelor of Science-diploma. Daarna volgt de masterfase waarin veel patiënten worden behandeld onder toezicht van docenten, in een setting die de echte tandheelkundige praktijk heel dicht benadert. Na drie jaar kun je het Master of Science-diploma behalen, waarna je je als tandarts kunt laten registreren. * met Biologie en Natuurkunde in het profiel 68 Technische bedrijfskunde Eindhoven HAARLEM WO Alle* Technisch bedrijfskundigen willen de productie van een bedrijf verhogen, de kwaliteit verbeteren en de processen stroomlijnen. Kortom: de organisatie beter laten functioneren. Bij Technische Bedrijfskunde in Eindhoven leer je integrale analyses van bedrijfsprocessen maken. Van productieprocessen waarbij je de goederenstroom volgt van grondstof tot eindproduct, van productontwikkelingsprocessen, van informatieprocessen, of bijvoorbeeld van personele processen waarbij je de inzet van mensen onder de loep neemt. Je maakt hierbij gebruik van kennis op het gebied van o.a. logistiek, economie, organisatiekunde, informatiesystemen, kwaliteit en arbeids- en organisatiepsychologie, ondersteund door je kennis van wiskunde en je vaardigheden wat betreft onderzoeken en ontwerpen. Meteen vanaf het eerste jaar worden hoorcolleges afgewisseld met werkcolleges, groepswerk en opdrachten. Je werkt dus al direct samen met je medestudenten aan een project. Na je afstuderen kun je in een breed beroepenveld aan de slag omdat je veelzijdig bent opgeleid en je met verschillende specialisten kunt samenwerken. Denk aan allerlei management- of adviesfuncties waarin organisatorische en technische processen een rol spelen. Voorbeelden van functies zijn: logistiek planner, manager ICT, technisch bedrijfskundig adviseur, organisatieadviseur, kwaliteitsmedewerker of projectleider productvernieuwing. * met wisb 69 Voeding en Gezondheid ALKMAAR - HAARLEM WO N&T N&G Je verdiept je in het verband tussen voeding en gezondheid. Tijdens je opleiding komen alle aspecten van de menselijke voeding aan de orde. Vragen waarmee je je bezighoudt: wat doet je eetpatroon met je lichaam? Wat gebeurt er dan? Hoe komt onze voedingskeuze tot stand? Wat vinden mensen lekker? En welke invloed heeft dit op je gezondheid? 70 Bioinformatica ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Biologie is leuk, maar de hele dag op een laboratorium lijkt je niks? Bioinformatici laten hun computer het zware werk doen! Daarmee onderzoeken we hoe kanker werkt, ontrafelen we het DNA van planten en N&G E&M dieren en helpen we onderzoekers betere medicijnen te maken. Hoe laat je een computer automatisch een diagnose stellen? Heb je je wel eens afgevraagd wat caffeine met je lichaam doet? Hoe ziet een eiwit er nou echt uit? Ontdek het vanuit je luie stoel met bioinformatica. 71 Ergotherapie ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Voor sommige mensen zijn de eenvoudigste handelingen een enorme opgave, bijvoorbeeld na een periode van ziekte of na een ongeluk. Tijdens de opleiding Ergotherapie leer je hoe je mensen kunt begeleiden en adviseren bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen. Je adviseert mensen en organisaties over mogelijkheden, hulpmiddelen en aanpassingen in hun werk- en woonomgeving. Of je adviseert scholen over de manier waarop kinderen met een beperking mee kunnen doen. 17

18 72 Food, Commerce & Technology HAARLEM HBO Alle* Wil jij de nieuwe smaak ijs voor Ben & Jerry s bedenken en ontwikkelen? Of liever de verpakking ontwerpen? De opleiding Food Commerce & Technology gaat over het bedenken, ontwikkelen en het vermarkten van voeding(sconcepten). Binnen de opleiding leer je over ondernemerschap, consumentengedrag, marketing, gezondheid, zintuiglijke waarnemingen en chemie. *met wisa of wisb 73 Fysiotherapie ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Als fysiotherapeut werk je met je hoofd en met je handen. Hierbij maak je vaak gebruik van hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld krukken. Je hebt een hoop kennis over de motoriek -het bewegen- van het menselijk lichaam, maar je hebt ook oog voor wie je patiënt is. Je kunt mensen vaak veel verder helpen, maar dat betekent soms ook: helpen aanvaarden dat hun mogelijkheden beperkt zijn. Fysiotherapie is mensenwerk. 75 Medische Beeldvormende en Radiotherapeutische Techniek ALKMAAR - HAARLEM HBO N&T Ben je geïnteresseerd in techniek? Lijkt het je ook leuk om met mensen te werken? En wil je werken in N&G de gezondheidszorg? Dan is de bacheloropleiding Medisch Beeldvormende & Radiotherapeutische Technieken (MBRT) iets voor jou. In deze opleiding vind je namelijk een boeiende combinatie van deze drie C&M* E&M* aspecten. De opleiding MBRT leidt op voor een paramedische-technisch beroep in de high tech healthcare. De kern van je werk is het voorbereiden en uitvoeren van medisch beeldvormende onderzoeken met behulp van straling, ultrageluid en magnetische velden en behandeling van kankerpatiënten met behulp van straling. Dit komt uitgebreid naar voren in de opleiding. Voorbeelden van vakken op de opleiding zijn: anatomie, fysiologie, stralingsfysica, beeldbewerking, beeldherkenning, insteltechnieken. Als je het bachelor diploma MBRT op zak hebt kun je werken op de afdelingen medische beeldvorming (radiologie, echografie en nucleaire geneeskunde) of bestraling (radiotherapie). Je bent dan een medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige. *met Biologie 77 Oefentherapie-Mensendieck ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Als je het leuk en belangrijk vindt om mensen te helpen om gezond en met plezier te bewegen, is Oefentherapie Mensendieck voor jou een goede keuze. Je helpt je patiënten om een balans te vinden bij lichaamsbewegingen die ze willen en kunnen maken. Je leert mensen omgaan met hun klachten en begeleidt ze bij het bewegen in hun woon- en werkomgeving. 78 Operatieassistent en Anesthesiemedewerker ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle De Operatieassistent assisteert de chirurg. Dat betekent dat je naast het begeleiden, informeren en verzorgen van een patiënt rondom de operatie de drie volgende kerntaken uitvoert: Omlopen: je vormt de schakel tussen het steriele en onsteriele werkveld. Instrumenteren: je geeft de juiste instrumenten en benodigdheden aan de medisch specialist. Hierbij is het noodzakelijk dat je vooruit kunt denken/kijken naar wat later nodig is. Assisteren: het helpen van de medisch specialist door bijvoorbeeld het operatiegebied goed in zicht te brengen. Je weet wat de behandeling inhoudt en welke complicaties daarbij kunnen optreden. Je bent een echte doener, die in staat is deze kennis bij je handelen te gebruiken. De Anesthesiemedewerker bereidt de patiënt voor op de operatie en assisteert de anesthesioloog bij het geven van anesthesie. Begeleiding van de patiënt is een essentieel onderdeel van je werk. Als je deze richting kiest, heb je een belangrijke taak bij het bewaken van de verschillende lichaamsfuncties van de patiënt rondom en gedurende de operatie. Alleen in Haarlem: de Radiodiagnostisch laborant verricht zelfstandig röntgenonderzoeken op de afdeling radiologie en andere afdelingen binnen het ziekenhuis, zoals spoedeisende hulp, de operatiekamers en verpleegafdelingen. Ook assisteer je de radioloog bij verschillende onderzoeken. Je bent meestal verantwoordelijk voor de begeleiding van de patiënt en voor de kwaliteit van de vervaardigde beelden. 18

19 79 Sport en Bewegen ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Hou jij van sporten, ben je bezig met je gezondheid en lijkt het je leuk om ook anderen in beweging te krijgen? Spreekt de afwisseling van theorie en praktijk je aan? Dan is de opleiding Sport en Bewegen - Lifestyle en Gezondheid van Hogeschool Inholland echt iets voor jou! In de brede, praktijkgerichte bacheloropleiding Sport en Bewegen staan beweging en gezondheid centraal. Je leert kinderen en volwassenen te begeleiden op het gebied van sport en gezondheid. Hoe motiveer je mensen bijvoorbeeld om gezond te blijven? Je verdiept je in hoe je iemand met een beperking kunt laten sporten of hoe je zorgt dat mensen op de werkvloer meer gaan bewegen. Bij de opleiding Sport en Bewegen start je direct met het behandelen van praktijkvraagstukken. Je krijgt colleges, trainingen en projecten onder andere op het gebied van anatomie, gezondheidsvoorlichting en sportmanagement. Na je opleiding Sport & Bewegen kun je aan de slag als beweeg- en leefstijladviseur, sport- en bewegingsconsulent, sportmanager en bewegingsdeskundige. Dankzij het brede karakter van de opleiding kun je bij diverse instellingen en bedrijven gaan werken. Met je diploma Sport & Bewegen (Bachelor of Health) kun je werken in de sectoren gezondheidszorg, sport en recreatie, overheid en bedrijfssport. 80 Verloskunde HAARLEM HBO Alle* Op zoek naar een uitdagende medische opleiding? Ben jij geïnteressred in mensen maar ook in wetenschap? Misschien is de opleiding tot verloskundige wel iets voor jou! Vanaf september 2014 verzorgt de Academie Verloskunde Amsterdam Groningen een geheel vernieuwde opleiding tot verloskundige. Een opleiding waarin je een medische basiskennis krijgt aangeboden, maar waar ook aandacht is voor persoonlijke groei. Naast de theorie en praktische vaardigheden wordt er in de opleiding vanaf het begin ook gewerkt aan het ontwikkelen van academische vaardigheden. De verloskundige verleent vandaag de dag zorg aan haar cliënten in samenwerking met andere professionals in de geboortezorg. Het samenwerken met andere professionals neemt dan ook een belangrijke plaats in tijdens de opleiding. Tevens biedt de vernieuwde opleiding een honoursprogramma op WO- niveau naast de minoren die gelden als premaster. Hiermee kunnen studenten, naast de HBO bachelor Verloskunde, hun master Verloskunde als binnen vijf jaar behalen. De studie met ruimte voor excellentie zal mede hierom ook aantrekkelijk zijn voor studenten met een VWO vooropleiding. *met wisa of wisb en Scheikunde en Biologie 81 Verpleegkunde ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle De HBO-V opgeleide verpleegkundige kan overal binnen de gezondheidszorg werkzaam zijn waar verpleegkundige zorg wordt verleend, zoals in het algemeen ziekenhuis, de psychiatrie, zorg voor verstandelijk gehandicapten of de thuiszorg. In de opleiding wordt aangesloten bij de beroepswerkelijkheid. Naast het aanleren van beroepsvaardigheden en persoonlijke ontwikkeling, moet je veel leren over de bouw en het functioneren van het menselijk lichaam in gezondheid en bij ziekte. 82 Voeding en diëtetiek ALKMAAR - HAARLEM HBO Alle Bij de opleiding Voeding is het mogelijk om je interesses op het gebied van voeding en diëtetiek naar eigen smaak te combineren. Wordt het media, commercie, management, kwaliteit, lifestyle, voorlichting of patiënten? Kom zelf de veelzijdigheid van de opleiding Voeding proeven. 19

20 orde en veiligheid SECURITY 83 Integrale Veiligheid ALKMAAR HBO Alle Vliegtuigen die neerstorten, brand in discotheken, kinderporno, terrorismedreiging op Schiphol. Gebeurtenissen waarbij de veiligheid ernstig in het gedrang komt. Ben jij geïnteresseerd in maatschappelijke ontwikkelingen en wil je een bijdrage leveren aan een veiligere samenleving? Kun je strategisch denken en durf je knopen door te hakken? Dan is de opleiding Integrale Veiligheid iets voor jou! 84 Koninklijk Instituut voor de Marine ALKMAAR - HAARLEM Alle Met zowel een HAVO- als een VWO-diploma biedt de Koninklijke Marine je een aantal mogelijkheden. Afhankelijk van je vakkenpakket kun je met HAVO solliciteren voor een baan als officiervlieger, marinier, of bij de zeedienst. Met VWO heb je ook nog de mogelijkheid om officier van de technische, elektrotechnische of logistieke dienst te worden. Met je VWO-diploma volg je een wetenschappelijke opleiding. 85 Koninklijke Landmacht / Koninklijke Militaire Academie ALKMAAR - HAARLEM Alle Het werken bij een organisatie als de Koninklijke Landmacht is wel iets anders dan werken in een normale van negen tot vijf baan. Het leven als militair is namelijk afwisselend, avontuurlijk, vaak veeleisend en soms ook lichamelijk zwaar. Voorlichting over officier voor HAVO en VWO. 86 Koninklijke Luchtmacht ALKMAAR - HAARLEM Alle Met een HAVO- of VWO-diploma kun je bij de Koninklijke Luchtmacht officier worden. Afhankelijk van je profiel kun je kiezen voor functies zoals vlieger, gevechtsleider, verkeersleider, bij techniek of operatiën. Je begint altijd met een opleiding aan de Militaire Academie in Breda. 87 Koninklijke Marechaussee ALKMAAR Alle De Koninklijke Marechaussee is een politieorganisatie met een militaire status. Er is de wachtmeester (algemeen opsporingsambtenaar) voor de HAVO/VWO leerlingen en er is de officiersfunctie voor de VWO leerlingen. Wiskunde verplicht. 20

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel natuur en gezondheid EM: profiel

Nadere informatie

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht Economie en Recht Bedrijfskunde Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Wageningen University 238 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam 2.204 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Maastricht University**

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Instroommogelijkheden met ATHENEUM-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Actuariële wetenschappen Ja Wis B Nee Nee 2. Bedrijfseconomie Ja Ja Ja Wis A 3. Bedrijfskunde Ja Ja Ja Wis A 4.

Nadere informatie

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden 1. In deze bijlage wordt verstaan

Nadere informatie

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations Bijlage C Lijst van dere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs. Deze eisen gelden voor 4 vwo, dus voor leerlingen die instromen in het wo vaf 2010 en vallen onder de nieuwe tweede fase.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36310 27 december 2013 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 december 2013, nr.

Nadere informatie

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor)

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor) Overzicht opleidingsrichtingen Universiteit (bachelor) Zorg en welzijn: Iets voor jou? Werken in zorg en welzijn... méér dan alleen witte jassen. Wat kun je allemaal worden? In de werkvelden van zorg of

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456 20 juli 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015, nr. HO&S/755131, houdende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456-n1 26 januari 2016 Rectificatie: Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015,

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007. Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: * : toegangsrecht # : geen toegangsrecht ( ) : keuze uit de tussen haakjes vermelde vakken. Eén van de vakken is voldoende. Een vakaanduiding

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage C (Behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage A Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2006, nr. HO/BL/2006/8595,

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage C (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015 DECANAAT INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO 7 januari 2015 Doel van deze presentatie De decanen: W. Bardoul - decaan M. Aarts - stagiaire decanaat Informatie over de profielen Het keuzetraject Traject

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy en Controlling 2. Actuariële wetenschappen Ja Wi B Nee Nee 3. Algemene economie 4. Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad Profielkeuze in 3 Atheneum Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad 1 De vakken in het Gemeenschappelijk Deel : Deze vakken krijgen alle leerlingen Nederlands Engels Duits of Frans Maatschappijleer

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage A (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept Aardwetenschappen Accountancy en Controlling Acheologie Actuariele wetenschappen Agrotechnologie Algemene cultuurwetenschappen KUN OUNL Algemene Economie Algemene Gezondheidswetenschappen Algemene Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie Bijlage C Bijlage bij de voorlichtingspublicatie Nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs bij nieuwe voprofielen 2007 van 13 september 2006, kenmerk HO/BL-2006/33802 Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden.

Nadere informatie

UNIVERSITEIT. Studeren aan de 2012 / 2013. Overzicht bacheloropleidingen. Legenda

UNIVERSITEIT. Studeren aan de 2012 / 2013. Overzicht bacheloropleidingen. Legenda Studeren aan de UNIVERSITEIT 2012 / 2013 Overzicht bacheloropleidingen Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding voltijd

Nadere informatie

engineering BacHeloroPleIdIng voltijd 2016-2017

engineering BacHeloroPleIdIng voltijd 2016-2017 engineering BacHeloroPleIdIng voltijd 2016-2017 leerroutes: elektrotechniek, engineering, design and InnovatIon, ProdUct design en technische BedrIjFsKUnde creating tomorrow Engineering In het eerste deel

Nadere informatie

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Oriëntatiejaar Life Sciences

Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Oriëntatiejaar Life Sciences Joan Wellink (studieadviseur) Voor wie is het oriëntatiejaar? Wat is het oriëntatiejaar? Wat heb je nodig? Hoe en wat studeer je? Wat kun je er

Nadere informatie

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen

Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Studeren in Nijmegen Biomedische wetenschappen Is biomedische wetenschappen studeren in Nijmegen misschien iets voor jou? Ik wil relevant zijn: bijdragen aan de gezondheid van mensen Gezondheidszorg heeft

Nadere informatie

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele AMN College Testdatum 23 april 2014 Naam Status Getest pagina 1 Menstype In de onderstaande weergave zie je jouw score per menstype. De score is berekend ten opzichte van andere leerlingen, die een profiel

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs; Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 2011, nr. DL/299780 houdende wijziging van de Regeling verwantschapstabel educatieve minor De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur

Nadere informatie

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde

Where innovation starts. Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde Where innovation starts Vakken eerste jaar major Technische Bedrijfskunde TU/e Bachelor College De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) bundelt haar bacheloronderwijs in het Bachelor College. Als student

Nadere informatie

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes www.qompas.nl Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze september 2015-december 2015 Surrounded by Talent Havo-jongens: Top-50 studies op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m

Nadere informatie

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma

INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma INSTITUUT VOOR INTERDISCIPLINAIRE STUDIES bacheloropleiding Bèta-gamma Intakeformulier 1. Persoonsgegevens Naam Adres Postcode & plaats Telefoon E-mail adres Geboortedatum Svp invullen, uitprinten en terugsturen

Nadere informatie

AviAtion Logistics 2011-2012

AviAtion Logistics 2011-2012 AviAtion Logistics 2011-2012 T TECHNIEK Aviation Logistics 2011-2012 Aviation Logistics: Slimme organisatie op de grond en in de lucht. De luchtvaart is een dynamische wereld. Het op vluchtschema laten

Nadere informatie

Februari 2014 Versie 1.1

Februari 2014 Versie 1.1 www.qompas.nl Februari 2014 Versie 1.1 Interesse/competentieprofiel van de Artistieke Bèta Surrounded by Talent 0Inleiding Een uitdaging voor veel specialistische opleidingen is om in beeld te komen bij

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

TW Salarisonderzoek 2012. 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers

TW Salarisonderzoek 2012. 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers 9 november 2012 Sijmen Philips, directeur Beta Publishers Wat is het en reden: Uniek onderzoek onder ingenieurs: Beloning & Beleving Tevredenheid Samenwerking tussen Berenschot, KIVI NIRIA en Technisch

Nadere informatie

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden 1 Onderwijs 14 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; totaal 140 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; algemeen 14003 Pedagogisch-didactische studies 14006 Leraar

Nadere informatie

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad

Profielkeuze in 3 Atheneum. Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad Profielkeuze in 3 Atheneum Profielen en opleidingen Keuzeproces in de 3 e klas Tijdpad 1 2 Programma Inleiding Lieke Tromp, Teamleider Korte pauze Profielkeuze Jan Out, Decaan Vragen 3 De overgang van

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo. Betaonderwijs

Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo. Betaonderwijs Christelijke Scholengemeenschap - gymnasium, atheneum, havo en vmbo Betaonderwijs 'Als je doet wat je altijd gedaan hebt, krijg je wat je altijd kreeg' Albert Einstein Wat is betaonderwijs? De bètarichting

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

Faculteit Techniek, Bestuur en Management. Bacheloropleiding. Technische Bestuurskunde

Faculteit Techniek, Bestuur en Management. Bacheloropleiding. Technische Bestuurskunde Faculteit Techniek, Bestuur en Management Bacheloropleiding Technische Bestuurskunde Technische Bestuurskunde: techniek met beleid Heb je belangstelling voor techniek? En voor hoe je die techniek succesvol

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen 1 - Onderwijs 14 - Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde 142 - Pedagogische studies en onderwijskunde 14203 - Pedagogiek 14206 - Onderwijskunde 14209 - Overige pedagogische studies

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College Havo-3, wat dan.? Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College WO WO HBO HBO VWO 6 MBO Havo 5 VWO 5 *niet zonder meer mogelijk! TL 4 Havo 4 TL 3 Havo 3 Toekomstplan opstellen Wie ben ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

Studie-interessetest (SIT)

Studie-interessetest (SIT) Studie-interessetest (SIT) Student 21 TalentFocus Student 1. Inleiding In dit rapport staan de studie(s) vermeld die het meest op jouw interesses aansluiten. Het rapport is gebaseerd op de antwoorden die

Nadere informatie

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK CREaTINg TOmORROw 2013 2014 TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE Hva TECHNIEK HVA TECHNIEK TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE 2013-2014 Technische Bedrijfskunde: méér dan bedrijfskunde, méér dan techniek Bij de opleiding Technische

Nadere informatie

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG //

// IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN ROBOTS IN DE ZORG // Bachelor College PSYCHOLOGY & TECHNOLOGY* * Deze major is formeel onderdeel van de bacheloropleiding Technische Innovatiewetenschappen

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy 2. Bedrijfseconomie Ja Ec Ja Ec 3. Bedrijfskundige informatica Ja Ja Ja Ja 4. Bestuurskunde/

Nadere informatie

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ VWO-WO BIJLAGE 3(a) Zonder meer. Literatuurwetenschap Toegepaste Commuinicatiewetenschappen Media en Cultuur Uniformberoepen: leger, politie, e.d. Algemene Cultuurwetenschappen

Nadere informatie

Talen en wetenschappen

Talen en wetenschappen Talen en Grieks- Industriële Latijn-moderne talen Latijn- Moderne talen-wiskunde Wetenschappen-wiskunde Techniek- Studieaanbod derde graad 1 Grieks Aardrijkskunde 1 2 Esthetica 1 0 Grieks 4 4 Biologie 2 1

Nadere informatie

TI 6-12. Middenkader engineering

TI 6-12. Middenkader engineering TI 6-12 ineering Middenkader engineering Middenkader engineering Schooljaar 2013-2014 Techniek & Informatica Techniek Kies voor de opleiding middenkader engineering iddenkader engineering Middenkad Kun

Nadere informatie

// IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER //

// IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER // TU/e Bachelor College Instroom 2014-2015 // IK DROOM VAN EEN INNOVATIEF, EFFECTIEF MIDDEL TEGEN KANKER // Bachelor College MEDISCHE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE* * Deze major is formeel onderdeel van de

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1b, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1b, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13500 1 september 2010 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 13 augustus 2010, nr.

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek Academie voor LO Kunstzinnige Therapie Accountancy Lerarenopleiding VO (afh. Van vakrichting) Accountancy & Agribusiness Logopedie Archeologie Maatschappelijk

Nadere informatie

Inleiding. Korte pauze Profielkeuze

Inleiding. Korte pauze Profielkeuze 1 Programma Inleiding Lieke Tromp, Teamleider Korte pauze Profielkeuze Jan Out, Decaan Vragen 2 De overgang van 3 naar 4 3 Waar zitten de verschillen? Nieuwe vakken (anw/won, ckv, maat, wis ABCD,..) Werken

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met HAVO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy Nee Nee Ja Ec + Wi A 2. Bedrijfseconomie Ja Nee Ja Ec + Wi A 3. Bedrijfskundige informatica

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route!

wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! wellantcollege ll De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Ben jij dit? ' Ik kan de theoretische leerweg aan, maar ik wil ook graag iets doen met gezond

Nadere informatie

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf

Nadere informatie

1. Instroom met HAVO diploma

1. Instroom met HAVO diploma Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 HAVO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen

De Gemengde Leerweg. wellantcollege ll. Informatie voor leerkrachten basisscholen wellantcollege ll Informatie voor leerkrachten basisscholen De Gemengde Leerweg De theoretische leerweg met een praktische inslag. Een succesvolle route! Wellant vmbo 2 De leerwegen op een rijtje Het vmbo

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

Interdisciplinair. Economie

Interdisciplinair. Economie Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding in voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in voltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in deeltijd Opleiding

Nadere informatie

Interdisciplinair. Economie

Interdisciplinair. Economie Legenda Opleiding in voltijd Opleiding in voltijd en deeltijd Opleiding in voltijd en deeltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in voltijd met duaal als mogelijkheid Opleiding in deeltijd Opleiding

Nadere informatie

Faculteit Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen. Bacheloropleiding. Maritieme Techniek

Faculteit Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen. Bacheloropleiding. Maritieme Techniek Faculteit Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek en Technische Materiaalwetenschappen Bacheloropleiding Maritieme Techniek Veel meer schepen bouwen Binnenvaartschepen, mammoettankers en containerschepen

Nadere informatie