Realistisch vooruit Managementletter 17 november 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Realistisch vooruit Managementletter 17 november 2011"

Transcriptie

1 Realistisch vooruit Managementletter 17 november 2011

2 Gemeente Eindhoven College van Burgemeester en Wethouders T.a.v. de heer A. Verbakel Postbus RB Eindhoven 17 november 2011 WO/e /LH/SvD Geacht College, Zoals afgesproken in het dienstverleningsplan ontvangt u hierbij onze managementletter Het eerste deel van onze interim-werkzaamheden in het kader van onze controle 2011 is afgerond. Bij de controlewerkzaamheden zijn tot dusver geen wezenlijke tekortkomingen geconstateerd die direct gevolgen hebben voor onze controleverklaring. Wij hebben geconstateerd dat er veel veranderingen en ontwikkelingen in gang zijn gezet om in te kunnen spelen op de toekomst. Daarbij merken wij op dat ondanks de vele inspanningen, de resultaten van deze veranderingen en ontwikkelingen nog niet zichtbaar zijn. Deze managementletter heeft dan ook als titel meegekregen realistisch vooruit. In deze managementletter omschrijven c.q. volgen wij een aantal belangrijke ontwikkelingen en geven wij de belangrijkste aandachtspunten over uw interne beheersing aan u mee om uw organisatie nog verder te versterken. Wij danken u hartelijk voor de medewerking van u en uw collega s tijdens de uitvoering van onze werkzaamheden. Hoogachtend, PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. W.J.J. Verdegaal-Ong RA T: PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Newtonlaan 205, 3584 BH Utrecht, Postbus 85096, 3508 AB Utrecht T: , F: , PwC is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK ), 14406), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding- de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden 4 2 Jaarrekeningcontrole Onze rol als uw accountant Wat is de impact tot op heden voor de jaarrekeningcontrole en controleverklaring? Onrechtmatigheden in Europese aanbestedingen geconstateerd, nieuwe procedure biedt uitkomst Welke bevindingen hebben alleen impact op uw interne beheersing? Verhuur gemeentelijke gebouwen heeft uw aandacht nodig Hit and run risicobetalingen Aandachtspunten subsidieverstrekking gesignaleerd Bevindingen voorgaand jaar opgepakt, effecten nog niet zichtbaar Opvolging IT-bevindingen onder handen Conclusie: uw interne beheersing is van voldoende niveau in het kader van de jaarrekeningcontrole 9 3 Onze visie op belangrijke thema s en ontwikkelingen Planning & Control: digitalisering, werken met indicatoren en een resultaatgerichte cultuur zijn de toekomst Koppel risicomanagement aan prestatiemanagement om bewustzijn vast te houden Ontwikkeling sturing en beheersing IT-infrastructuur en applicatielandschap Beveiligingsincidenten: passende maatregelen noodzakelijk Beheer informatiesystemen niet eenduidig belegd, handboek biedt uitkomst Sector control als het financieel geweten van gemeente Eindhoven Liquiditeitssturing verankeren in reguliere P&C Beheersing sector werk is effectief en kan mogelijk efficiënter 14 4 Doorkijk naar de jaarrekening Inleiding Voorzieningen cijfermatig onderbouwen in de jaarrekening Tijdige besluitvorming voor reservemutaties en looptijd noodzakelijk 16 A Prioriteitstelling bevindingen & aanbevelingen 17 A.1 Samenvatting follow-up aanbevelingen 17 A.2 Follow-up bevindingen A.3 Belangrijkste bevindingen 2011 inclusief prioriteit 27 B P&C Discussiedocument 30 C Classificatie prioriteiten en status aanbevelingen 31 PwC Pagina 3

4 1 Inleiding- de reikwijdte van onze controlewerkzaamheden Het doel van onze jaarrekeningcontrole is het vormen van een oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de jaarrekening als geheel, zoals bedoeld in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). Het is niet de doelstelling van een jaarrekeningcontrole zekerheid te verschaffen over de kwaliteit van de interne organisatie. Onze controle van de jaarrekening bestaat uit een combinatie van controlewerkzaamheden, waaronder risicoanalyse, cijferbeoordelingen, beoordeling van de administratieve procedures en het daarmee samenhangende systeem van internecontrolemaatregelen en gegevensgerichte controlewerkzaamheden in zodanige samenstelling en omvang als wij noodzakelijk achten voor het verkrijgen van eerdergenoemd oordeel. Naast het oordeel over de getrouwheid dienen wij bij de jaarrekening een oordeel te geven over de rechtmatigheid van de baten, de lasten en de balansmutaties die in de jaarrekening zijn verantwoord. Deze managementletter is gebaseerd op de interim-werkzaamheden ten behoeve van het onderzoek van de jaarrekening Dit onderzoek strekt zich niet verder uit dan noodzakelijk is om tot een oordeel te komen over de jaarrekening 2011 en is daarom niet primair gericht op het onderkennen van alle aandachtspunten in de administratieve organisatie en de interne beheersing, inclusief die procedures die zijn gericht op de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde informatiesystemen. Verder is onze jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht op het ontdekken van mogelijke onregelmatigheden, waaronder fraudes. Hadden wij een specifiek onderzoek ingesteld dan waren ons mogelijk aanvullende zaken ter kennis gekomen die wij zouden hebben gerapporteerd. In deze managementletter vindt u het verslag van onze interim-bevindingen en de bijbehorende aanbevelingen ten aanzien van de interne beheersing. De opgenomen aanbevelingen zijn in belangrijke mate gebaseerd op de uitgevoerde verbijzonderde interne controles tot en met juli/augustus en interviews gedurende onze interimcontrole. Wij hebben de door gemeente Eindhoven uitgevoerde internecontrolewerkzaamheden gereviewd en de opgestelde rapportages beoordeeld. In hoofdstuk 2 hebben wij de bevindingen ten aanzien van de interne beheersing opgenomen die direct voortvloeien uit onze beoordeling van de interne beheersing uit hoofde van de jaarrekeningcontrole. In hoofdstuk 3 geven wij onze mening c.q. visie over belangrijke thema s en ontwikkelingen die wij van groot belang vinden om uw organisatie toekomstbestendig en beheersbaar te maken. Daarnaast maken wij in hoofdstuk 4 een doorkijk naar de jaarrekeningcontrole. Er zullen de komende maanden en ook bij de eindejaarscontrole nog controlewerkzaamheden uitgevoerd worden. Indien hier nog relevante bevindingen uit voortvloeien, zullen wij dit in februari c.q. na afronding van de balanscontrole aan u en de directieraad (DR) rapporteren. De naar onze mening meest relevante bevindingen van de verbijzonderde interne controle hebben wij vertaald naar concernniveau en verwerkt in onze managementletter. Voor een nadere detaillering en de bevindingen per directie verwijzen wij u naar de afzonderlijke interne controlerapportages. Voor zover bestuurlijk relevant nemen wij onze bevindingen op in het rapport van bevindingen aan de gemeenteraad. Onze managementletter is uitsluitend opgesteld voor gebruik door de gemeente Eindhoven en is primair bedoeld voor u en de DR. U mag deze, zonder onze toestemming vooraf, niet aan derden verstrekken. Als gevolg hiervan accepteren wij geen aansprakelijkheid of verantwoordelijkheid tegenover enige andere persoon die dit verslag in handen of ter inzage krijgt. PwC Pagina 4

5 2 Jaarrekeningcontrole 2.1 Onze rol als uw accountant De raad heeft ons de opdracht tot controle van de jaarrekening gegeven. Wij steunen bij de controle van de jaarrekening zoveel mogelijk op de interne beheersmaatregelen van de gemeente Eindhoven. Uw afdeling internal control controleert deze interne beheersmaatregelen inclusief de IT-beheersmaatregelen van de belangrijkste financiële stromen van alle sectoren uitgezonderd de sector control. Wij beoordelen of de werkzaamheden door de afdeling internal control conform de gemaakte afspraken zijn uitgevoerd en voldoende basis vormen voor onze jaarrekeningcontrole. Op deze manier voorkomen wij dubbele controles en extra belasting van uw ambtelijke organisatie. Voor de sector control controleren wij de belangrijkste financiële stromen zonder voorbereiding door de internal controlafdeling omdat de afdeling onderdeel uitmaakt van control en niet volledig onafhankelijk controlewerkzaamheden kan uitvoeren. De rolverdeling is hieronder in een controlepiramide weergegeven vanaf de controlerende functie van de Raad. De rekenkamer is in dit geheel buiten beschouwing gelaten. Figuur 1: Piramide rollen jaarrekeningcontrole In dit hoofdstuk zullen wij de status van de werkzaamheden van de afdeling internal control en van ons als externe accountant als ook onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing weergeven voor de belangrijkste financiële processen in het kader van de jaarrekeningcontrole. Detailbevindingen zijn opgenomen in de rapportages van de afdeling internal control. Status van de internecontrolewerkzaamheden De afdeling internal control controleert op de sector control na alle processen. De afdeling heeft qua aanpak een sterke groei laten zien in vergelijking tot voorgaand jaar. De afdeling internal control heeft met ons een risico- gerichte controle-aanpak opgezet waarbij processen met lager risico cyclisch gecontroleerd worden. Op dit moment zijn veel meer processen gecontroleerd en afgerond in vergelijking met voorgaand jaar. De controle over het eerste halfjaar is nagenoeg afgerond. De controles over het tweede halfjaar worden nu gestart. De verbijzonderde interne controle is naar onze mening klaar voor een volgende stap in de doorontwikkeling van de interne controlefunctie. Dit houdt in een tijdige tussentijdse controle op kwartaal basis van processen zodanig dat bijsturing door de sectoren en de directie mogelijk is. PwC Pagina 5

6 Hieronder geven wij u een overzicht van de status van de werkzaamheden. Onder handen betekent dat er nog resterende controlewerkzaamheden ten aanzien van de werking van beheersmaatregelen door de afdeling internal control uitgevoerd moeten worden en vervolgens controle door PwC moeten plaatsvinden. Afgerond: er zijn geen bevindingen geïdentificeerd in het kader van de jaarrekeningcontrole - Salarisverwerking (P&O). - Legesheffing (VTH). - Beheer verbonden partijen (Control en diverse sectoren). - Planning & Control procedures (Control). - Juridische zaken (Interne dienstverlening). - Verhuur en kaartverkoop sportaccommodaties (S&B). - Treasury activiteiten (Instrumentarium). - Verstrekkingen van levensonderhoud, re-integratie en inburgering (Werk). - Belastingheffing (PUZA). - Kasprocedures (AIHD). - Mutatie crediteuren stamgegevens (AIHD). - Zorg en inkomen (Z&I). - Doorbelastingen (Instrumentarium, opzet van de procedures). Afgerond: er zijn enkele nieuwe aandachtspunten geïdentificeerd - Europese aanbestedingen (AIHD en sectoren). - Verhuur van gemeentelijke gebouwen (Grond en Vastgoed). - Betalingsverkeer (AIHD). - Subsidiestromen (diverse sectoren). Aan de bovenstaande geïdentificeerde bevindingen wordt in dit hoofdstuk verdere aandacht besteed. Opgeleverd door internal control ten tijde van de interim-controle, nog te reviewen door PwC - Onderhoudsvoorzieningen (Grond en Vastgoed). - Memoriaalboekingen (AIHD), nog conclusies te trekken samen met internal control. Onder handen, nog op te leveren door internal control - Inhuur derden Nétive toegangsrechten (P&O). - Onderwijshuisvesting (Grond en Vastgoed), de uitkomsten van het rekenkameronderzoek worden in eerste instantie afgewacht. - Aan- en verkopen gronden (Grond en Vastgoed, deadline 30 november 2011). - Totstandkoming Meerjarenperspectief Grondbedrijf (Grond en Vastgoed, deadline 30 november 2011). Op basis van de werkzaamheden uitgevoerd door de afdeling internal control waarvan wij kennis hebben genomen en onze eigen controlewerkzaamheden kunnen wij concluderen dat de interne beheersing voldoende is, maar met een bevinding die direct verband houdt met onze jaarrekeningcontrole en controleverklaring. De overige drie bevindingen hebben impact op uw interne beheersing. Wij geven de impact van de bevindingen tot op heden weer in onderstaande paragrafen. PwC Pagina 6

7 2.2 Wat is de impact tot op heden voor de jaarrekeningcontrole en controleverklaring? Onrechtmatigheden in Europese aanbestedingen geconstateerd, nieuwe procedure biedt uitkomst In het kader van de jaarrekeningcontrole toetsen wij of gemeente Eindhoven voldoet aan de Europese aanbestedingsregels. Op basis van een steekproef van 59 dossiers ad circa 34 miljoen op de inkopen over het eerste halfjaar van 2011 is geconstateerd dat er voor (1,5%) onrechtmatig is ingekocht. Dit betreft inkopen op contracten die voor 2011 zijn afgesloten binnen de sectoren Werk, zorg & inkomen, Grond & Vastgoed en Realisatie & Beheer. In 2011 geldt een nieuwe procedure waarbij de inkopende sectoren bij inkopen groter dan de centrale inkoopafdeling verplicht dienen te raadplegen. De inkopen waarbij onrechtmatigheden zijn geconstateerd zijn nog niet onderhevig geweest aan deze nieuwe procedure. Deze nieuwe procedure draagt naar onze mening bij aan het voorkomen van onrechtmatige inkopen en het effect zal in volgende jaren meetbaar zijn. De impact is een onrechtmatigheid van Aangezien het een steekproef over het eerste halfjaar betreft, kunnen wij het totale effect voor de jaarrekening nog niet in schatten. Een nadere analyse over het tweede halfjaar is noodzakelijk om de totale impact te bepalen. 2.3 Welke bevindingen hebben alleen impact op uw interne beheersing? Verhuur gemeentelijke gebouwen heeft uw aandacht nodig De verhuuradministratie van gemeentelijke gebouwen in Planon geeft voor 52 locaties onvoldoende inzicht in de contractvoorwaarden met de huurders. Daarnaast bevat de verhuuradministratie verschillen met de financiële administratie door boekingsverschillen tussen Planon en Decade. De betekenis van boekingsverschillen komt voort uit de aansluiting tussen de verhuuropbrengsten in Decade en de verhuuropbrengsten in Planon. De verhuuropbrengsten volgens Decade zijn hoger dan de opbrengst volgens de contracten in Planon. Een aantal boekingen in Decade hebben geen betrekking op een verhuuropbrengst. Wij adviseren u de verschillende nader te analyseren en de boekingen te corrigeren zodat er een zuivere aansluiting bestaat tussen Decade en Planon. Daarnaast is ons opgevallen dat een aantal objecten verhuurd worden om niet of tegen een gering bedrag en hiervoor is een verklaring gevraagd. De door de afdelingen verstrekte verklaringen zijn door ons gevalideerd en hierbij is het volgende geconstateerd: Voor een veertiental vrijetijdsaccommodaties overgenomen van de Lumensgroep per 1 januari 2008 is vastgesteld dat huuropbrengsten op basis van de begroting van de Lumensgroep worden voldaan. De Lumensgroep is een door de gemeente gesubsidieerde instelling. Wij hebben vernomen dat de huur- en subsidiestromen door het bestuur nogmaals onder de loep worden genomen. Voor de overige contracten vindt geen of beperkte facturering plaats. Wij bevelen u aan om gemaakte afspraken omtrent een verhuurcontract zichtbaar te onderbouwen in Planon waardoor het risico op een onvolledige opbrengstverantwoording wordt gemitigeerd. Het verbeterde inzicht in (verhuur)contracten leidt verder tot tijdige acties en/of bijsturing. Wij bevelen u aan de contractadministratie door te lichten en contracten te updaten. PwC Pagina 7

8 2.3.2 Hit and run risicobetalingen De afdeling internal control heeft de werking van de controlautorisatie van betalingen behorend tot de sector AIHD gecontroleerd. Wij hebben geconstateerd dat het betaalbestand door de medewerker bevoegd tot het plaatsen van de eerste autorisatie kan worden gemuteerd. Het risico bestaat dat na de autorisatie van betaallijsten nog (ongeautoriseerde) wijzigingen in de betaalbestanden kunnen plaatsvinden. Er zijn echter bij de uitgevoerde steekproef op de betalingen geen verschillen geïdentificeerd in de hash totals. Wij bevelen aan het technisch onmogelijk te maken de betaalbestanden buiten het systeem te kunnen muteren. Is dit niet mogelijk dan adviseren wij dat bij autorisatie van de betalingen en door afdeling internal control achteraf een aansluiting wordt gemaakt tussen het hash-totaal van de bankrekeningnummers op de verzamelopdracht en op de betaallijst Aandachtspunten subsidieverstrekking gesignaleerd Uit de internecontrolewerkzaamheden is gebleken dat sanctiebeleid op subsidies niet consequent nageleefd wordt. Daarnaast is in een steekproef naar voren gekomen dat voor wederkerende subsidies in 4 van de 25 gecontroleerde dossiers de voorschotbetaling aan de beschikking vooraf is gegaan. In principe geldt de richtlijn zonder besluit geen betaling. Normaal gesproken wordt dit tot uitdrukking gebracht in de vorm van een beschikking. In 3 van de 4 geconstateerde afwijkingen hebben wij vastgesteld dat de subsidie reeds in de begroting afzonderlijk is vermeld en daarmee goedgekeurd. Wij adviseren enkel te bevoorschotten op basis van een beschikking en na te gaan of het mogelijk is de bevoorschotting te blokkeren in de subsidie-applicatie ISA4All voordat de beschikking afgerond is. 2.4 Bevindingen voorgaand jaar opgepakt, effecten nog niet zichtbaar Naast de controlewerkzaamheden 2011 hebben wij aandacht besteed aan de opvolging van de openstaande bevindingen uit Uit de controlewerkzaamheden van internal control komen de volgende wederkerende bevindingen naar voren. Kostendeclaraties vinden via formulieren bij AIHD buiten Key2 plaats en autorisatie is niet in alle gevallen conform mandaat. De autorisatie van inkoopfacturen is niet in alle gevallen onderbouwd met prestatiedocumenten waaruit blijkt dat de dienst heeft plaatsgevonden. In bijlage 1A is de status van onze aanbevelingen uit 2010 op dit moment weergegeven. Een aantal initiatieven zijn gestart om hieraan opvolging te geven. Het is echter nog te vroeg om een conclusie te verbinden aan het effect van deze initiatieven. In de interne beheersing is dit voor 2011 over het algemeen nog niet zichtbaar. Wij adviseren u de voortgang van de initiatieven door internal control gedurende het jaar te monitoren. 2.5 Opvolging IT-bevindingen onder handen Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in 2010 de opzet en het bestaan van de algemene ICTbeheersmaatregelen beoordeeld. Wij hebben dit uitgevoerd voor de systemen relevant voor de jaarrekeningcontrole van Gemeente Eindhoven, te weten GWS4all (sociale zaken), (personeelsadministratie) en Decade (financiële administratie). Hierbij hebben wij gekeken naar de volgende domeinen: program change & development; access to programs & data; computer operations. Uitgangspunt voor ons was de nulmeting IT-audit die in 2009/2010 is uitgevoerd door Sector Control van Gemeente Eindhoven. PwC Pagina 8

9 Op basis van deze werkzaamheden hebben wij in 2010 de detail bevindingen IT aan u gerapporteerd. Voor de jaarrekeningcontrole 2011 van Gemeente Eindhoven hebben wij deze bevindingen geüpdatet. Hiervoor hebben wij gesproken met medewerkers van de Sector I&B, alsmede Sector Control en hebben wij documentatie beoordeeld. In de tabel in bijlage 1a is de huidige status weergegeven van de in 2010 gerapporteerde ITbevindingen. Voor de beheersmaatregelen en procedures die zijn gericht op de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde informatiesystemen zullen wij in een later stadium nog testwerkzaamheden uitvoeren om het bestaan van deze maatregelen vast te stellen. Tevens dienen wij nog een aantal documenten te ontvangen en te beoordelen. 2.6 Conclusie: uw interne beheersing is van voldoende niveau in het kader van de jaarrekeningcontrole In 2010 hebben wij geconcludeerd dat uw interne beheersing van voldoende niveau is in het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben in onze managementletters van voorgaand jaar een heel aantal aanbevelingen opgenomen waarvan wij vinden dat u deze als organisatie dient op te pakken om naar een beter beheerste organisatie te komen. Op dit moment is de status van uw interne beheersing nagenoeg onveranderd. Er zijn voldoende initiatieven genomen verdere verbeteringen door te voeren, echter zijn de resultaten nog niet meetbaar. U moet keuzes maken en prioriteiten stellen, zo gaat u realistisch vooruit. De verbijzonderde interne controle is naar onze mening klaar voor een volgende stap in de doorontwikkeling van de interne controlefunctie. Dit houdt in tussentijdse controle op kwartaalbasis van processen gedurende het gehele jaar waarbij periodiek afstemming plaatsvindt met de sectoren en directie over de bevindingen. Hiermee worden aandachtsgebieden tijdig gesignaleerd en is bijsturing mogelijk. Daarnaast kan internal control een belangrijke bijdrage leveren aan het tussentijds monitoren van de voortgang van initiatieven voor verdere verbetering van de interne beheersing. PwC Pagina 9

10 3 Onze visie op belangrijke thema s en ontwikkelingen Wij denken met u mee op belangrijke thema s en ontwikkelingen vanuit onze natuurlijke adviesfunctie die raakvlakken hebben met de jaarrekeningcontrole. Deze onderwerpen hebben geen direct verband met onze jaarrekeningcontrole en daarbij behorende controleverklaring. Echter deze thema s vinden wij van groot belang om uw organisatie toekomstbestendig en beheersbaar te maken. Derhalve nemen wij de ontwikkelingen over deze onderwerpen op vanuit onze natuurlijke adviesfunctie en zijn van mening dat dit noodzakelijke aanbevelingen bevat om uw organisatie verder te versterken. 3.1 Planning & Control: digitalisering, werken met indicatoren en een resultaatgerichte cultuur zijn de toekomst Op het gebied van planning en control (P&C) is gemeente Eindhoven bezig met verdere verbeteringen. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: Het ontwikkelen van een visiedocument voor de cyclische instrumenten. Het doel van dit document is in kaart brengen welke instrumenten noodzakelijk zijn en waaraan deze instrumenten dienen te voldoen om te komen tot effectieve sturings-, beheers- en verantwoordingsinstrumenten. Het inperken van de verantwoordingsdocumenten zoals de concernrekening waarbij het doel is concreter en bondiger. Het samen analyseren is geëvalueerd. Hieruit komt naar voren dat aanscherping nodig is om verdere kwaliteit en uniformering te bewerkstelligen. In onze managementletter 2010 hebben we aan de hand van het huis van P&C uw P&C-cyclus nader geanalyseerd. PwC heeft een tweetal workshops verzorgd in de accountantscommissie om samen met de raadsleden te peilen hoe de toekomst van de P&C-cyclus van gemeente Eindhoven eruitziet. Wij hebben een discussiedocument opgesteld waarin wij de hierboven genoemde sporen samen vertaald hebben in een ontwikkelrichting voor de gemeente Eindhoven. Wij hebben de leden van de accountantscommissie gevraagd een stip op de horizon uit te werken waar de P&C-cyclus naartoe gaat voor gemeente Eindhoven, dit is hierna figuurlijk weergegeven. PwC Pagina 10

11 Figuur 2: Ontwikkelproces P&C Bij quick wins denken wij aan de volgende voorbeelden: Kort en krachtige vastlegging. Communicatie over het proces (welke beleidsstukken komen eraan?). Jaarstukken beperken tot concernverslag en bijlagen. Beleidsvisies/nota s niet meer opnemen als resultaat. Samenvoegen begrotingswijzigingen. Hoofdboodschap van de verschillende teksten verwerken in de titels. Kerncijfers en indicatoren goed met de Raad afstemmen (begroting 2012). Voor de overige drie sporen hebben wij het discussiedocument in bijlage C opgenomen. Met de accountantscommissie is de afspraak gemaakt dat de wethouder financiën in het kader van het gemeentelijke programma verbeterplan P&C onze aanbevelingen tegen het licht zal houden. De voorzitter van de accountantscommissie en de wethouder zullen vervolgens samen bezien welk voorstel zij de accountantscommissie zullen voorleggen. 3.2 Koppel risicomanagement aan prestatiemanagement om bewustzijn vast te houden In navolging op de nota strategisch risicomanagement zijn er bij diverse sectoren workshops gehouden, presentaties gegeven en is er ondersteuning geboden bij diverse risicomanagement sessies. Het onderling bespreken en afwegen van risico s en maatregelen wordt als positief ervaren. De eerste stappen in het vergroten van het risicobewustzijn zijn hiermee gezet. Echter is ook gebleken dat ondanks het enthousiasme na een workshop het erg lastig blijkt om het risicobewustzijn vast te houden. In onze visie is risicomanagement geen losstaand element binnen de bedrijfsvoering maar dient het een onderdeel te zijn van de dagelijkse gang van zaken. Verankering in de reguliere P&C-cyclus is hierbij een vereiste. Onze ervaring leert dat het helpt om risicomanagement te koppelen aan prestatie- management.. Het koppelen van doelstellingen, prestaties en risico s heeft een positieve uitwerking op het risicobewust. PwC Pagina 11

12 Binnen de huidige P&C-cyclus van de gemeente Eindhoven bieden de managementcontracten een uitgelezen mogelijkheid om een dergelijk koppeling te realiseren. Wij geven u in overweging de volgende waterval te hanteren bij het formuleren van doelstellingen in de managementcontracten: Waar moet de sector in uitblinken om de strategische doelstellingen te realiseren? (Succesfactor) Hoe weten wij of wij hier inderdaad in uitblinken? (KPI). Hoe goed willen wij hierin zijn? (Target). Welke initiatieven moeten wij ontplooien om deze targets te behalen? (Initiatieven). Hoeveel willen wij investeren om deze targets te halen? (Budget). Wat zou deze KSF in de weg kunnen staan? (Risico s). Wat zijn indicatoren (kans, impact) die duiden op verandering en omvang van het risico? (KRI). Welke initiatieven moeten wij ontplooien om deze risico s te mitigeren? Hoeveel willen we investeren om dit risico te beperken? (Budget). In de tussentijdse evaluaties kan vervolgens worden ingegaan om de geleverde prestaties en beheersing van de daaraan gekoppelde risico s. 3.3 Ontwikkeling sturing en beheersing IT-infrastructuur en applicatielandschap De inzet van IT-toepassingen vormt een belangrijke schakel in de bedrijfsvoering van Gemeente Eindhoven. De beheersing van de informatievoorziening vormt daarmee een integraal onderdeel van de beheersing van de organisatie en wordt bepaald door: de kwaliteit van de informatiesystemen, geprogrammeerde controles binnen systemen en gebruikerscontroles; de beheersing van de IT-infrastructuur, waarop de systemen draaien; de beheersing van IT-risico s; de beheersing van IT-(veranderings)trajecten Beveiligingsincidenten: passende maatregelen noodzakelijk Hoe belangrijk de beheersing van IT voor Gemeente Eindhoven is, is onder meer gebleken tijdens de beveiligingsincidenten die zich zeer recentelijk hebben voorgedaan. Zo werd in de media genoemd dat: gegevens van ruim dertigduizend WMO-cliënten van de gemeente twee maanden lang op internet hebben gestaan; diverse websites van de gemeente niet voldoende beveiligd zijn, waaronder de digitale gemeentelijke Belastingbalie. Op dit moment is de gemeente druk met het analyseren van de incidenten, het opstellen van een plan van aanpak en het nemen van passende maatregelen. Zo loopt er een inventarisatie die inzicht moet verschaffen in alle sites die een sector in beheer en of in ontwikkeling heeft zodat de Sector I&B alle aanwezige sites kent en deze ook onder de gewenste beheersing kan laten vallen. In het kader van onze natuurlijke adviesfunctie hebben wij, met behulp van door PwC ontwikkelde tooling, snel een eerste indruk kunnen krijgen van een overzicht (niet limitatief) van websites die bij het domein eindhoven.nl horen (zogenoemde subdomeinen/subsites). Hierbij valt op dat er gebruik wordt gemaakt van verouderde software die bekende beveiligingsproblemen bevat (dit betreft Tomcat versie ). Voorts lijken een aantal van deze subsites ogenschijnlijk qua naamgeving dezelfde functie te hebben (voor remote toegang). Verder is er een subsite bij die lijkt op een testomgeving, waar in de regel vaak wat minder goed naar beveiliging wordt gekeken. Door bovenstaande feiten is het risico op ongeautoriseerde toegang of openbaring van gegevens vergroot. Wij adviseren u om alle gemeente-sites aan een quickscan te onderwerpen om na te gaan of er geen grote problemen aanwezig zijn. Wij merken op dat wij geen integrale security scan van uw IT-omgeving hebben uitgevoerd en dat dit een momentopname is naar de laatste stand der techniek, door technologische ontwikkelingen kunnen risico's anders gaan wegen en/of achterhaald raken. PwC Pagina 12

13 3.3.2 Beheer informatiesystemen niet eenduidig belegd, handboek biedt uitkomst Tijdens onze werkzaamheden in het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij onder meer vastgesteld dat taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor het beheer van informatiesystemen op dit moment niet eenduidig belegd zijn. Zo is de sector I&B verantwoordelijk voor het technisch beheer van de applicaties Decade, GWS4all en Het functioneel beheer van GWS4all valt sinds kort ook onder de verantwoordelijkheid van de sector I&B. Voor de applicaties en Decade is het functioneel beheer belegd bij de betreffende sector. Gemeente Eindhoven kent geen proces- en systeemeigenaren. Hierdoor is het niet duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. De sector I&B heeft de eerste stappen gezet door handboeken op te (gaan) stellen voor technisch beheer, applicatiebeheer en functioneel beheer. Gemeente Eindhoven is voornemens om in 2012 deze werkwijze te implementeren in de organisatie en wil meetbaar gaan maken in hoeverre procedures nageleefd worden. Als dit voornemen wordt doorgezet, zal er meer duidelijkheid komen over de verschillende vormen van beheer en zullen er ook meer handvaten zijn om bijvoorbeeld het wijzigingsbeheer beter in te richten. Wij onderschrijven deze stappen en adviseren u om ook een overzicht op te stellen hoe taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden voor IT zijn belegd en dit overzicht breed binnen de organisatie te communiceren. Daarnaast adviseren wij om hier gemeentebreed afspraken over te maken en niet sectorspecifiek. 3.4 Sector control als het financieel geweten van gemeente Eindhoven In de begroting 2012 geeft uw initiatieven weer om de sector Control te ontvlechten. De sector control bevat naast de verbijzonderde interne controle ook een contollersfunctie en een aantal administratieve functies. Wat valt ons op aan de huidige situatie rondom control in relatie tot de administratie bij de gemeente Eindhoven? Functievermenging tussen de DR en concern control. Er is geen afzonderlijke concerncontroller. Deze functie is belegd bij één van de directieleden. De gedeconcentreerde adviseurs (lijncontrollers) worden aangestuurd door de controllers in de huidige sector control om uniform werken te stimuleren en het leervermogen van de gedeconcentreerde adviseurs te vergroten. De gedeconcentreerde adviseurs hebben door de vele concern brede vraagstukken minder tijd beschikbaar voor control in de lijn zoals het samen analyseren. De sector control omvat ook een aantal administratieve onderdelen zoals registraties rondom reserves, investeringskredieten. De verbijzonderde interne controle is onderdeel van de sector control. Om het risico op zelfcontrole binnen de sector control te mitigeren, worden er geen interne controles uitgevoerd op de administratieve taken binnen de sector control. De administratie is onderdeel van de sector Interne Dienstverlening en volledig dienstbaar aan de overige sectoren. M.a.w. zij voeren uit wat door de andere sectoren wordt opgelegd. Wij zijn met u in gesprek en ondersteunen c.q. adviseren u bij het vinden van een passende oplossing. 3.5 Liquiditeitssturing verankeren in reguliere P&C Verslechterde economische omstandigheden en tegenvallende resultaten uit het grondbedrijf leiden anno 2011 tot een verscherpte aandacht voor de liquiditeitspositie. Het kasgeldlimiet wordt meer dan eens (na afstemming met de Provincie Noord-Brabant) overschreden en sinds lange tijd heeft de Gemeente Eindhoven langlopende financieringen voor eigen gebruik aangetrokken: de liquiditeitspositie lijkt zich structureel in zwaar weer te bevinden. Een intern onderzoek naar de liquiditeitspositie heeft geleid tot een adviesrapport waarin is aangegeven wat het nut is van een goede liquiditeitsprognose, wat daarvoor nodig is en wat voor maatregelen hiervoor getroffen moeten worden binnen de Gemeente Eindhoven. PwC Pagina 13

Accountantsverslag 2012

Accountantsverslag 2012 pwc I Accountantsverslag 2012 Permar Energiek B.V. 24 mei 2013 pwc Permar Energiek B.V. T.a.v. de Raad van Commissarissen en de Directie Horaplantsoen 2 6717LT Ede 24 mei 2013 Referentie: 31024B74/DvB/e0291532/zm

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013

Gemeente Doetinchem. Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 Clientserviceplan voor het boekjaar 2013 oktober 2013 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Controleopdracht 4 2.1 Opdracht 4 2.2 Materialiteit en tolerantie 5 2.3 Fraude 6 3. Planning 6 3.1 Inleiding 6 3.2 Algemene

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3

1. Inleiding 2 1.1. De opdracht die u ons hebt verstrekt 2 1.2. Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd 3 1.3. Frauderisico-analyse en beheersing 3 Aan het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn t.a.v. de heer B. Groeneveld Postbus 1098 8001 BB ZWOLLE drs. M.C. van Kleef RA Accountantsverslag

Nadere informatie

Datum Behandeld door Ons kenmerk 3 juni 2008 drs. A.P.W.M. Scheepers RA 81027-103744- 385490/HD/mj

Datum Behandeld door Ons kenmerk 3 juni 2008 drs. A.P.W.M. Scheepers RA 81027-103744- 385490/HD/mj Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Tel: (040) 2345000 Fax: (040) 2345014 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Helmond t.a.v. de raadsgriffie/secretaris

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER.

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth

Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth Wie bewaakt mijn geld? Financiële controle en risicobeheersing binnen de gemeente Nuth De taak van de raad onder het dualisme Kaders stellen (WMO, Jeugdwet, handhaving) Budgetteren (begroting) Lokale wetgeving

Nadere informatie

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Investeringen en kredieten 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2 2. Structureel / incidenteel 2 3. Opdrachtgever 2 4. Opdrachtnemer 2 5. Relevante wet- en regelgeving 2 6.

Nadere informatie

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Treasury 2014 Gemeente Lingewaard 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6. Rapportage 4 7.

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

De volgende stap. Bestuursletter. voor gemeente Velsen. 21 november 2012

De volgende stap. Bestuursletter. voor gemeente Velsen. 21 november 2012 De volgende stap Bestuursletter voor gemeente Velsen 21 november 2012 Ontleend aan onze managementletter 2012, gedateerd 21 november 2012 Gemeente Velsen T.a.v. het college van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

3 e Voortgangsrapportage dienst

3 e Voortgangsrapportage dienst 3 e Voortgangsrapportage dienst Inleiding De dienst OCW heeft een plan van aanpak verbetering kwaliteit jaarrekening opgesteld. Over de uitvoering van dit plan van aanpak is twee maal eerder via voortgangsrapportages

Nadere informatie

Bent u klaar voor de interimcontrole

Bent u klaar voor de interimcontrole Bent u klaar voor de interimcontrole van uw accountant? BMC levert aan opdrachtgevers in de hele publieke sector verschillende diensten en producten die met (verbijzonderde) interne controle te maken hebben.

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Pagina 1 van 5 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTS- CONTROLE OP DE JAARREKENINGEN 2011 TOT EN MET 2014 VAN DE GEMEENTE BOXTEL Artikel 1 Te hanteren goedkeuringstolerantie De in het hierna opgenomen schema

Nadere informatie

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt

Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt Voorstel voor bestuur Vergaderdatum 6 juli 2016 Onderwerp Rapportage verbijzonderde interne controle 2015 Agendapunt 5 b Kenmerk B2016/u1320 Portefeuillehouder W. Stegeman Opsteller/indiener M.J. Donker

Nadere informatie

Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard

Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard Deelplan IC ICT-omgeving 2015 Gemeente Lingewaard Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6.

Nadere informatie

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014.

Deloitte. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland. Rapport van bevindingen voor het boekjaar eindigend op 31 december 2014. Deloitte Accountants B.V. Park Veidzigt 25 4336 DR Middelburg Postbus 7056 4330 GB Middelburg Nederland Tel: 088 288 2888 Fax 088 288 9895 www.deloitte.n1 Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland

Nadere informatie

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014

De10itte. Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers. Accountantsverslag voor het boekjaar eindigend op 31 december 2013. 20 maart 2014 De10itte. Deloitte Accountants B.V. Meander 551 6825 MD Am hem Postbus 30265 6803 AG Am hem Nederland Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9777 www. deloitte.nl Erfgoedcentru m Achterhoek en Liemers Accountantsverslag

Nadere informatie

Verbeterplan Suwinet

Verbeterplan Suwinet Verbeterplan Suwinet Inhoudsopgave 1. Aanleiding... 3 2. Verbeterpunten Suwinet... 4 2.1 Informatiebeveiligingsbeleid... 4 2.2 Uitdragen van het beleid... 4 2.3 Functiescheiding... 4 2.4 Security Officer...

Nadere informatie

Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel

Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel Plan van Aanpak Verbijzonderde Interne controle 2010-2013 Gemeente Zaltbommel Inleiding en doelstelling Plan van Aanpak Interne controle Rechtmatigheid De visie en missie van de organisatie is : Bestuurders

Nadere informatie

Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem. Woudrichem 22 september 2015 Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde

Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem. Woudrichem 22 september 2015 Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem Woudrichem Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde Aanscherping vereisten accountantscontrole: ontwikkelingen vanaf 2014 Meer focus op IT-omgeving

Nadere informatie

Norm 1.3 Beveiligingsplan

Norm 1.3 Beveiligingsplan Beantwoording vragen zelftest Suwinet oktober 2014 Norm 1.3 Beveiligingsplan De Inspectie SZW beschrijft norm 1.3 als volgt: De gemeente heeft een formeel vastgesteld beveiligingsbeleid en -plan. Het Beveiligingsplan

Nadere informatie

Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP)

Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP) Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP) Concerncontrol, augustus 2013 Het is eind 2011 vastgesteld door het college. In het COP is een drietal onderzoeken benoemd, te weten: Begraafrechten

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2014 Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN

Nadere informatie

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011

Intern controleplan gemeente Venray. Boekjaar 2011 Intern controleplan gemeente Venray Boekjaar 2011 Een onderzoeksplan om verder in control te komen Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2011DEF Pagina 1 van

Nadere informatie

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast)

Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Provinciale Normenkader Rechtmatigheid 2015(aangepast) Inleiding Met ingang van 2004 moeten alle provinciale jaarrekeningen worden voorzien van een accountantsverklaring met betrekking tot de financiële

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000

Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 Controleprotocol subsidies gemeente Alkmaar voor verantwoording subsidies > 250.000 1 Algemeen Op grond van de Kaderverordening Subsidieverstrekking van de gemeente Alkmaar kunnen subsidies worden verstrekt.

Nadere informatie

Controleprotocol jaarrekening 2016

Controleprotocol jaarrekening 2016 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wettelijk kader 3 1.2 Doel 4 2. Accountantscontrole 5 2.1 Controle getrouwheid en rechtmatigheid in het algemeen 5 2.2 Controle rechtmatigheid in het bijzonder 5 2.3 Controletoleranties

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Controleprotocol Gemeente Loon op Zand

Controleprotocol Gemeente Loon op Zand Controleprotocol 2016 Gemeente Loon op Zand Financien & Belastingen Oktober 2016 1. Inleiding De gemeente Loon op Zand geeft ieder jaar opdracht om de accountantscontrole als bedoeld in artikel 213 GW

Nadere informatie

Slagvaardig partnerschap

Slagvaardig partnerschap Slagvaardig partnerschap Gemeente Purmerend Concept-cliënt service Plan 2010 27 September 2010 Opdracht In de overeenkomst van dienstverlening die is afgesloten tussen de gemeente Purmerend en zijn de

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL. voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2010 van de gemeente Leeuwarderadeel

CONTROLEPROTOCOL. voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2010 van de gemeente Leeuwarderadeel CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2010 van de gemeente Leeuwarderadeel Middelen Februari 2011 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Doelstelling...3 1.2 Wettelijk kader...3 2.

Nadere informatie

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Wijk bij Duurstede, 6 maart 2012 Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Memo Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Aan: Leden van de

Nadere informatie

Bevinding Risico Aanbeveling Maatregelen

Bevinding Risico Aanbeveling Maatregelen Follow up managementletter Deloitte 2015 Bevinding Risico Aanbeveling Maatregelen Onderhoudsvoorzieningen Project onderhoudsvoorzieningen is afgerond. In de laatste In 2015 is een projectgroep week van

Nadere informatie

Algemene toelichting Intern controleplan 2012

Algemene toelichting Intern controleplan 2012 Algemene toelichting Intern controleplan 2012 Inhoudsopgave: 1. Algemeen 3 2. Uitgangspunten interne controleplan 2012 3 2.1 Waarom een intern controleplan? 3 2.2 Controleaanpak 3 2.3 Uitvoering van de

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015

Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord. Accountantsverslag 2014 april 2015 Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg Noord Accountantsverslag 2014 april 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Aard en reikwijdte van de werkzaamheden 3. Bevindingen naar aanleiding van de eindejaarscontrole

Nadere informatie

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan:

Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015. Kopie aan: 0^=> \d ju^va.' lot's OLJ&rje^oeUi naarcs 150014156 Gemeente Lelystad Ingekomen 16 JUN 2015 Kopie aan: Orteliuslaan 982 3528 BD Utrecht Postbus 3180 3502 GD Utrecht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL. voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2015 van de gemeente Leeuwarderadeel

CONTROLEPROTOCOL. voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2015 van de gemeente Leeuwarderadeel CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2015 van de gemeente Leeuwarderadeel Cluster Financiën januari 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Doelstelling... 3 1.2 Wettelijk kader...

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders Aan de gemeenteraad Datum 17 mei 2011 Contactpersoon V. van der Heide Ons kenmerk DIV-2011-8785 Doorkiesnummer 5165212 Onderwerp Reactie verslag van bevindingen externe accountant

Nadere informatie

Veranderende omgeving*

Veranderende omgeving* Veranderende omgeving* Provincie Noord-Brabant Client Service Plan 2009 juli 2009 *connectedthinking PwC Inhoud Opdracht Uw verwachtingen en wensen Specifieke regelgeving en ontwikkeling daarin Bijzondere

Nadere informatie

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.

Nadere informatie

Kader aanbesteding accountantscontrole. Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013

Kader aanbesteding accountantscontrole. Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013 Kader aanbesteding accountantscontrole Rekeningencommissie gemeenteraad Hilversum September 2013 Introductie Met ingang van boekjaar 2008 is Ernst & Young Accountants door een benoemingscommissie uit de

Nadere informatie

De notitie verantwoording Wet Werk en Bijstand 2004 geeft hiervoor de kaders weer.

De notitie verantwoording Wet Werk en Bijstand 2004 geeft hiervoor de kaders weer. Voorstel aan de Raad Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 9 juni 2004 / 102/2004 Onderwerp Notitie verantwoording Wet Werk en Bijstand 2004 Programma / Programmanummer Inkomen / 3230 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten.

Steekproefomvang Omvang van de steekproef in 2010: Gehele financiële boekhouding met betrekking tot de fractiebudgetten. INTERNE CONTROLE FRACTIEBUDGETTEN GEMEENTE COEVORDEN PROCESEIGENAAR: Bert Kunnen 1. Doel en aanpak controle Doel onderzoek Het doel van de controle is om vast te stellen dat de verstrekte fractiebudgetten

Nadere informatie

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen.

Hierbij doen wij u onze controleverklaring d.d... mei 2012 bij de jaarrekening 2011 van uw gemeente toekomen. Deloitte Accountants B.V. Amerikalaan 110 6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9904 www.deloitte.nl Aan de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld

Nadere informatie

Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde

Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde Controleprotocol Werkorganisatie Duivenvoorde Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doelstelling... 3 3. Wettelijk kader... 3 4. Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid en rechtmatigheid)... 3 4.1

Nadere informatie

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking)

Hellendoom. Aan de raad. III II III IIII IIII III III II (code voor postverwerking) Punt 11. : Controleprotocol jaarrekeningen G 6 m 6 6 R T 6 2011 tot en met 2014 _- sa. Hellendoom Aan de raad Samenvatting: De accountant geeft bij de jaarrekening een controleverklaring af waarin zowel

Nadere informatie

Controleprotocol jaarrekening gemeente Heerenveen

Controleprotocol jaarrekening gemeente Heerenveen gemeente Heerenveen Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Wettelijk kader... 3 1.2 Doel... 4 2 Accountantscontrole... 5 2.1 Controle getrouwheid en rechtmatigheid in het algemeen... 5 2.2 Controle rechtmatigheid

Nadere informatie

Controleprotocol jaarrekening gemeente Heerenveen

Controleprotocol jaarrekening gemeente Heerenveen gemeente Heerenveen Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Wettelijk kader... 3 1.2 Doel... 4 2 Accountantscontrole... 5 2.1 Controle getrouwheid en rechtmatigheid in het algemeen... 5 2.2 Controle rechtmatigheid

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 2: Interne controle in het Sociaal Domein 15 september 2016 Programma Voorstellen en verwachtingen Interne beheersing en interne controle Relatie met de externe accountant Belangrijkste

Nadere informatie

Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012

Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012 Audit Inkoop- en aanbestedingsproces 2012 Aan: MT Van: Rianne van der Veen Datum: 5 juni 2013 Status: Defintief 1.0 Proceseigenaar/afdelingsmanager: Ron Zwart Inleiding en doelstelling Inleiding Deze rapportage

Nadere informatie

9728 ĮT Groningen 1400 AG Bussum 06-52894085 sietse@hofsteengezeeman.nl www.hofsteengezeeman.nl

9728 ĮT Groningen 1400 AG Bussum 06-52894085 sietse@hofsteengezeeman.nl www.hofsteengezeeman.nl HOFSTEENGE ZEEMAN accountante S adviseurs Aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Gooi en Vechtstreek t.a.v. de heer R.W.M. van der Haagen en mevrouw F. van der Giessen L a a

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Gemeente Velsen

Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik. Gemeente Velsen Beleidsnota Misbruik en Oneigenlijk gebruik Gemeente Velsen 2 Inhoudsopgave Inleiding blz. 4 Definities blz. 5 Kader gemeente Velsen blz. 7 Beleidsuitgangspunten blz. 7 Aandachtspunten voor de uitvoering

Nadere informatie

Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Memoriaalboekingen 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave 1. Aanleiding 2 2. Structureel / incidenteel 2 3. Opdrachtgever 2 4. Opdrachtnemer 2 5. Relevante wet- en regelgeving 2 6. Rapportage

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Onderwerp: Risicomanagement Reg.nr. : 12.0693 B&W verg. : 19 juni 2012 : 1) Status In het licht van de actieve informatieplicht informeren wij U over de stand van zaken met betrekking

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPZET VERVOLGONDERZOEK OP EIGEN KRACHT

ONDERZOEKSOPZET VERVOLGONDERZOEK OP EIGEN KRACHT Vervolgonderzoek Op eigen kracht over de voorwaarden voor een doeltreffend en doelmatig functioneren van Sociale Wijkzorgteams Januari 2016 1 AANLEIDING Op 16 oktober 2015 publiceerde de Rekenkamer Den

Nadere informatie

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid

Controle protocol. 1 Doelstelling. 2 Eisen en aanwijzingen. 3 Toleranties en gewenste zekerheid Controle protocol 1 Doelstelling Het CZ Fonds moet voldoen aan de eisen van het convenant vastgelegd in 1998 tussen Zorgverzekeraars Nederland en de overheid van de Besteding Reserves Voormalige Vrijwillige

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v.

Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. AB Jeugdhulp Rijnmond 23 april 2015 bijlage 1 bij agp 11 Kadernota accountantscontrole jaarrekening Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond 2015 e.v. 1 1. Inleiding ln het Besluit Accountantscontrole

Nadere informatie

Gedeputeerde Staten. Aan de leden van Provinciale Staten. Inhoudelijke reactie op de boardletter Geachte Statenleden,

Gedeputeerde Staten. Aan de leden van Provinciale Staten. Inhoudelijke reactie op de boardletter Geachte Statenleden, Gedeputeerde Staten Contact T 070-441 8688 ram.vander.sande@pzh.nl Postadres Provinciehuis Postbus 90602 2509 LP Den Haag T 070-441 66 11 www.zuid-holland.nl Aan de leden van Provinciale Staten Datum Uw

Nadere informatie

Actiepunt: Uit: Producten Start Afronding Project/ Wie? Status per 01 juni 2006

Actiepunt: Uit: Producten Start Afronding Project/ Wie? Status per 01 juni 2006 Missie, visie, kernwaarden, Vaststellen visie en Augustus Januari mijlpaal 1 missie De notitie Visie, missie & Strategie is door de raad op 29-09 05 vastgesteld. De notitie is op basis van gesprekken in

Nadere informatie

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid Gemeente IJsselstein INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMENE UITGANGSPUNTEN CONTROLE... 4 3. GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES...

Nadere informatie

Interne controleplan gemeente Venray

Interne controleplan gemeente Venray Interne controleplan 2010 gemeente Venray Nicole Peeters Trifunovski en Henk Mijnster, adviseurs AO/IC gemeente Venray ICP 2010DEF2 Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave 1. Aanleiding... 3 2. Doelstelling... 3

Nadere informatie

Deloitte Ernst & Young PwC

Deloitte Ernst & Young PwC Raadsvoorstel Raadsagenda : 24 september 2009 Agenda nr. : 1 Onderwerp: Aanbesteding accountant 2009-2012 Voorgestelde beslissing: 1. Ernst & Young aan te stellen als accountant vanaf het boekjaar 2009,

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 1: Risicogestuurde interne controle 15 september 2016 Programma Inleiding Risicomanagement Interne beheersing Relatie met de externe accountant Van interne controle naar beheersing

Nadere informatie

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording

Advies commissie BBV aan ministerie van BZK mei 2013. Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Van een rechtmatigheidsoordeel naar een rechtmatigheidsverantwoording Samenvatting Mede op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de commissie BBV een onderzoek

Nadere informatie

Bevindingen en aanbevelingen bij de jaarverantwoording 2009

Bevindingen en aanbevelingen bij de jaarverantwoording 2009 Bezoekadres Osdorpplein 1000 1068 TG Amsterdam Postbus 90460 1006 BL Amsterdam Telefoon 020 518 0800 Fax 020 619 9426 www.osdorp.amsterdam.nl Retouradres: SDO, Postbus 90460, 1006 BL Amsterdam Aan de Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Deelplan IC Begrotingsbeheer- en wijzigingen Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Begrotingsbeheer- en wijzigingen Gemeente Lingewaard Deelplan IC Begrotingsbeheer- en wijzigingen 2014 Gemeente Lingewaard Inhoudsopgave Inhoud 1. Aanleiding... 2 2. Structureel / incidenteel... 2 3. Opdrachtgever... 2 4. Opdrachtnemer... 2 5. Relevante

Nadere informatie

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort

Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol subsidies gemeente Amersfoort Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de gemeente Amersfoort gesubsidieerde organisaties November 2014 # 4174019 Algemeen Op grond van de

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude

Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van de gemeente Zoeterwoude Publicatiedatum: 10-06-2015 Nummer gemeenteblad: 0554 Vastgestelde verordening - Financiële verordening gemeente Zoeterwoude Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân.

Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Verordening controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van Wetterskip Fryslân. Het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân besluit, gelet op artikel 109 van de

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN DB 3 DECEMBER 2015 RM 2015-535832881 VOORDRACHT ALGEMEEN BESTUUR RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Onderwerp : Normenkader Rechtmatigheid 2015 Kenmerk : RM 2015-535832881 Bijlagen : -1- Besluitdatum : 24 september

Nadere informatie

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013 Toezicht op Financiën Wim Touw 17 april 2013 Agenda OMGEVING FINANCIEEL MANAGEMENT SOFT CONTROLS DE ROL VAN DE ACCOUNTANT SPECIFIEKE VRAGEN 1 OMGEVING 2 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta

Document:13IT Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta Document:13IT021860 Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van het Waterschap Brabantse Delta vanaf jaarrekening 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Doelstelling...3

Nadere informatie

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1 Directie Bestuur & Organisatie Directie Algemeen Aan de Commissie AB Korte Nieuwstraat 6 65 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 9 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 905 6500

Nadere informatie

De 101tte. VERTROUWELIJK. Opdracht. Voorziening Suytkade in de jaarrekening 2013

De 101tte. VERTROUWELIJK. Opdracht. Voorziening Suytkade in de jaarrekening 2013 De 101tte. Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Lindhoven Tel: (088) 288 2888 Fax: (088) 288 9839 wwwdeloittenl VERTROUWELIJK Aan het college van burgemeester

Nadere informatie

Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA

Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA Afspraken tussen raad, college en organisatie bij (grote) ruimtelijke gemeentelijke projecten S.Reijmer, 2 maart 2016, TA 1. Inleiding De raad heeft in de vergadering van februari 2014 het college de opdracht

Nadere informatie

Planning en Control cyclus

Planning en Control cyclus Planning en Control cyclus Planning Perspectiefnota Begroting Control Jaarrekening Najaarsnota Jaarrekening Afsluiting van een jaar Inzicht in realisatie van begroting Antwoord op de vragen: Hebben we

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : Auditcommissie AB CATEGORIE : A-STUK (Afdoeningsstuk) VERGADERING D.D. : 30 september 2014 NUMMER : SEC//AKS/PvL/8375 OPSTELLER : P. van der Loo, 0522-276709

Nadere informatie

Behandeld door drs. M. Bruinsma RA

Behandeld door drs. M. Bruinsma RA r Stichting OPO Borger-Odoorn Hoofdstraat 32 9531 AG BORGER Datum 14 juni 2013 Behandeld door drs. M. Bruinsma RA Kenmerk 8095/MB/RA/GV CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur

Nadere informatie

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014 FUNCTIEDOCUMENT CONTEXT De afdeling Planning & Control richt zich op de effectieve en efficiënte uitvoering van planning & controlcyclus governance, financiering & treasury en risicomanagement. De medewerker

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

Inleiding. Hoofdvraag van het onderzoek was:

Inleiding. Hoofdvraag van het onderzoek was: Inleiding Misbruik en oneigenlijk gebruik van het Persoonsgebonden budget (PGB), een onderdeel van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) vormt voor gemeenten, zo blijkt uit verschillende onderzoeken,

Nadere informatie

Plan van aanpak Aanbesteding Accountantscontrole

Plan van aanpak Aanbesteding Accountantscontrole Plan van aanpak Aanbesteding Accountantscontrole Bij de aanbesteding van de accountantsdienstverlening zijn de volgende zaken van belang, die voorafgaand aan de eerste externe procedurestap helemaal helder

Nadere informatie

Besluit van Provinciale Staten

Besluit van Provinciale Staten Besluit van Provinciale Staten Vergaderdatum December 2015 Nummer 6856 Onderwerp Besluit controleverordening Provincie Zuid-Holland 2015 1 Besluit Provinciale Staten van Zuid-Holland, overwegende dat -

Nadere informatie

CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013

CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 Behoort bij raadsbesluit nr., d.d. 19 december 2013 CONTROLEOPDRACHT VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2013 1. Inleiding Bij uw besluit van 3 maart 2011 is aan PricewaterhouseCoopers Accountants

Nadere informatie

REGELING BUDGETBEHEER VAN DE GEMEENTE UITGEEST

REGELING BUDGETBEHEER VAN DE GEMEENTE UITGEEST REGELING BUDGETBEHEER VAN DE GEMEENTE UITGEEST Vastgesteld bij besluit van het College van Burgemeester en Wethouders d.d.15 mei 2007, nummer B.2007 0574, gepubliceerd 7 juni 2007, in werking getreden

Nadere informatie