Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Olstk' '.~~(f~'. ArH~ Hr.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Olstk' '.~~(f~'. ArH~ Hr."

Transcriptie

1 Gemeente oisr - Wijhe ~. ~ I o 5 JUL! 2016 IJsselland I r:;."o.-.' C" r"il -!.,;I.! "...1",y:'_ '\;\r::~' Aan het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Olstk' '.~~(f~'. T.a.v.. C Akk erman cve: '_. _ ArH~ Hr. '... u P os tb us ' "INE':" _. ~:-."..... ''''._ 8130 AA OLST-WIJHE datum 1 juli 2016 kenmerk Osiris 79077/JdW / G loorkiesnummer onderwerp GGD-advies pluimveehouderij v.d. Weerd van Triest te Welsum Geacht College, De Maatschap van der Weerd van Triest heeft een aanvraag omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente voor het veranderen van de pluimveehouderij (veranderen van de stalsystemen en het totaal aantal dieren) aan de Erveweg 10 te Welsum. De gemeente Olst-Wijhe heeft de GGD gevraagd advies uit te brengen vanuit volksgezondheid over deze vergunningaanvraag. GGD IJsselland heeft kennis genomen van de vergunningaanvraag, het feitenrelaas en de nota van beantwoording van vragen over dit feitenrelaas door B&W. Ter voorbereiding van het advies heeft de GGD gesproken met omwonenden van Erveweg 10, met de ondernemer en zijn adviseur (telefonisch) en met een ambtelijke delegatie van de gemeente. In de bijlage vindt u het advies van GGD IJsselland. Voor meer informatie over dit GGD-advies kunt u contact opnemen met de heer J. de Wolf van het team milieu en gezondheid of met de artsen M&G, infectieziektebestrijding, D. van der Werf en S. de Jong. Hoogachtend, r Algemene Gezondheidszorg Bezoekadressen Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle Schurenstraat 8, 7413 RA Deventer Consultatiebureaus: zie onze website Contactgegevens T (038) F (038) E Centraal postadres Postbus 1453, 8001 BL Zwolle

2 IJsselland GGD-advies uitbreiding pluimveehouderij V.d. Weerd, Erveweg 10, Welsum Osirisnummer: 79077; dd. 30 juni Inleiding De Maatschap van der Weerd van Triest heeft een aanvraag omgevingsvergunning ingediend bij de gemeente voor het veranderen van de pluimveehouderij (veranderen van de stalsystemen en het totaal aantal dieren) aan de Erveweg 10 te Welsum. De gemeente Olst-Wijhe heeft de GGD gevraagd advies uit te brengen vanuit volksgezondheid over deze vergunningaanvraag. GGD IJsselland heeft kennis genomen van de vergunningaanvraag, het feitenrelaas en de nota van beantwoording van vragen over dit feitenrelaas door B&W. Ter voorbereiding van het advies heeft de GGD gesproken met omwonenden van Erveweg 10, met de ondernemer en zijn adviseur (telefonisch) en met een ambtelijke delegatie van de gemeente. 1.1 Adviesrol GGD Toetsing van een vergunningaanvraag op basis van wet- en regelgeving is een taak voor de gemeente zelf en/of de RUD. De GGD ziet het als haar taak om de gezondheid van burgers in Overijssel te beschermen door hier tijdig richting overheden advies over te geven. Ook op het gebied van milieu en gezondheid heeft de GGD een adviserende rol. Adviezen van de GGD op het gebied van de fysieke leefomgeving hebben hun grootste impact als dit in een zo vroeg mogelijk stadium van een proces kan plaatsvinden. Zoals in een op te stellen (omgevings)visie, in plannen en programma's. Bij de start van een traject om te komen tot een aanvraag voor een omgevingsvergunning kunnen bijvoorbeeld verschillende scenario's met de ondernemer en zijn adviseur worden besproken en bekeken op aspecten voor de volksgezondheid. Op het moment dat er een officiële aanvraag ligt, is het lastiger (maar niet onmogelijk) om met de ondernemer in gesprek te gaan over bijvoorbeeld vanuit gezondheid gewenste aanpassingen. Helaas heeft de gemeente de GGD niet in een eerder stadium om advies gevraagd. De GGD ziet het als haar verantwoordelijkheid om in haar advies zich niet te beperken tot de officiële vergunningaanvraag maar ook suggesties te doen voor aanpassingen van de plannen waardoor de gezondheid voor omwonenden (én dieren) beter is geborgd. 2. Gezondheid en veehouderij Bij het adviseren over deze onderwerpen maakt de GGD gebruik van de GGD-richtlijn geur en gezondheid onderdeel veehouderij en geur'. Ook maakt de GGD gebruik van het Informatieblad 'Intensieve veehouderij en gezondheid, update oktober 2011'. In dit lnforrnatieblad" hebben de GGD'en in Nederland gezamenlijk verwoord hoe zij gemeenten adviseren over de intensieve veehouderij in relatie tot gezondheid. menten_ en _pu bi icatieslw etenschappel ijk/rapporten/20 1 5/novem ber/geur _ en _gezondheid_ GGD _richtlijn_medische _m ilieukunde _ Onderdeel_ VeehouderiL en_geur _in_apart_rapp ort 2 a/zoonosen/pu blicaties/pu bi icatie/ informatiebladintensieve-veehouderij-en-gezondheid-update-2011

3 De belangrijkste risico's voor de volksgezondheid bij pluimveehouderijen zijn: Blootstelling aan fijn stof Blootstelling aan endotoxinen Blootstelling aan ziektekiemen (zoönosen) Geurhinder Geluidhinder. Voor de blootstelling aan fijn stof en voor geur- en geluidhinder zijn wettelijke normen. Dit betekent echter niet dat daarmee de volksgezondheid voldoende is beschermd. Op basis van een GGD-onderzoek in Brabant hanteert de GGD scherpere normen voor geur (zie noot 1) die naar verwachting beter aansluiten bij de werkelijk ervaren geurhinder rondom veehouderijen. Niet voor alle risico's en blootstelling aan stoffen zijn wettelijke normen vastgesteld. Bij het beoordelen van een vergunningaanvraag maakt de GGD gebruik van het eerder genoemde Informatieblad (zie noot 2) en actuele wetenschappelijke onderzoeksresultaten (zoals de resultaten van het VGOonderzoek; zie hfst. 3). Ook aspecten als betrokkenheid omwonenden, afstand tot burgerwoningen, hoeveelheid klachten over het bedrijf, overtredingen van de vergunning en hygiëne op het bedrijf spelen een rol bij het uiteindelijke advies. Ter voorkoming van risico's voor de volksgezondheid en hinder adviseert de GGD om geen veehouderijen te realiseren op een afstand van minder dan 250 m. van het emissiepunt van het bedrijf (zie noot 2). Bij deze vergunningaanvraag ligt de dichtstbijzijnde burgerwoning (Ervenweg giga) op minder dan 60 m. van het bedrijf en op zo'n 140 m. van het dichtstbijzijnde emissiepunt van het bedrijf. 2.1 IPPC-richtlijn Vanwege een aanvraag voor meer dan legkippen valt deze aanvraag onder de IPPC-richtlijn. Op grond van deze richtlijn dient bij vergunningverlening een zo hoog mogelijk niveau van bescherming voor het gehele milieu te worden bereikt. De GGD is er niet geheel van overtuigd dat de huidige aanvraag hier aan voldoet. In de aanvraag is volgens de GGD onvoldoende gemotiveerd dat de voorgestane stalsystemen het zo laag mogelijke niveau van bescherming van het milieu (inc!. gezondheid) waarborgen. Het werken met een gesloten systeem (zonder buitenuitloop) in combinatie met luchtwassers'' garandeert een hoger beschermingsniveau voor infectieziekten en geeft meer garantie op een zo laag mogelijke emissie van fijn stof, geur en endotoxinen. De GGD is zich er van bewust dat deze luchtwassers om een adequaat onderhoudscontract vragen vanwege het verstopt kunnen raken van het waterpakket en vervuiling van het waswater. Daarnaast gebruiken de luchtwassers veel energie. 2.2 Fijn stof Blootstelling aan fijn stof van agrarische bedrijven kan effect hebben op de gezondheid en met name op de luchtwegen. Voor de gezondheid voor omwonenden zijn lagere emissies en meer maatregelen dan de minimale (milieu)eisen gewenst. In de vergunningaanvraag is aangegeven dat de fijn stofconcentratie op de dichtstbijzijnde burgerwoningen ruim voldoet aan de grenswaarde voor fijn stof en het toegestane aantal overschrijdingsdagen. Er is sprake van een geringe verhoging van de achtergrondwaarde van fijn stof in de omgeving van het bedrijf. Vanwege de complexheid van de te realiseren luchtafzuiging in combinatie met diffuse emissie via onder meer het windbreekgaas en de buitenuitloop kan de GGD onvoldoende beoordelen of de berekeningen correct zijn uitgevoerd en of deze de werkelijke emissie zo dicht mogelijk benaderen. 2.3 Endotoxinen Fijn stof bevat onder meer celresten van bacteriën, endotoxinen. In het advies van de Gezondheidsraad van 30 november 2012 doet de Raad het voorstelom voor endotoxinen een gezondheidskundige advieswaarde van 30 EU/m3 te hanteren voor de algemene bevolking. In het kabinetsstandpunt van 14 juni 2013 zegt de staatssecretaris van I&M toe deze advieswaarde nader uit te werken. Zolang deze advieswaarde nog niet is uitgewerkt, is er voor de gemeenten nog geen bruikbare norm met vastgelegde criteria in wet- en regelgeving waarop zij een aanvraag kunnen toetsen. Er zijn wel aanwijzingen dat blootstelling aan endotoxinen ook bij omwonenden van agrarische bedrijven gezondheidseffecten zoals longontsteking kunnen veroorzaken. 3 Er zijn aanvragen bekend van pluimveehouderijen met leghennen in Nederland waarbij het luchtwassysteem BWL V3 wordt toegepast.

4 Elk streven van de ondernemer om de emissie van endotoxinen te verlagen wordt door de GGD van harte ondersteund vanwege een mogelijke vermindering van de effecten op de gezondheid. 2.4 Geur In het kader van de vergunningaanvraag zijn geurberekeningen uitgevoerd voor het bepalen van de voorgrondbelasting. De voorgrondbelasting naar het dichtstbijzijnde geurgevoelig object is berekend op 8,2 OUE/m3. Dit voldoet aan het wettelijke geurnorm van 14 OUE/m3 in een concentratiegebied. De GGD hanteert voor zowel een concentratie- als een niet-concentratiegebied een norm van 6 OUE/m3 omdat deze norm naar verwachting meer aansluit bij de werkelijk ervaren geurhinder. De GGD mist berekeningen van de achtergrondbelasting geur in het betreffende gebied. Ook is niet duidelijk in hoeverre de geur veroorzaakt door de buitenuitloop in de berekeningen is meegenomen. Vanwege de complexheid van de te realiseren ventilatiesystemen in combinatie met diffuse emissie via onder meer het windbreekgaas en de buitenuitloop kan de GGD onvoldoende beoordelen of de berekeningen correct zijn uitgevoerd en de werkelijke emissie zo dicht mogelijk benaderen. Ondanks het feit dat de voorgrondbelasting voldoet aan de wettelijke norm kan er toch op deze en eventuele andere locaties geurhinder zijn, zowel door de voorgrond- als de achtergrondbelasting. De GGD vraagt de gemeente om zich hiervan bewust te zijn en bij eventuele klachten deze serieus te nemen. In overleg met het pluimveebedrijf kan dan gezocht worden naar oplossingen om de geurhinder te laten verminderen. 2.5 Geluid In het Akoestisch onderzoek wordt geconcludeerd dat de uitgevoerde geluidsberekeningen laten zien dat het langtijdgemiddelde geluidniveau voldoet op de beoordelingspunten aan de grenswaarden. GGD IJsselland concludeert dat de berekende grenswaarden voor de dagperiode voor de locatie Erveweg g/ga te Welsum net voldoen aan de grenswaarden. Daarnaast wordt geconcludeerd dat, indien er kippen worden aan- of afgevoerd, er overschrijdingen plaatsvinden van het langtijdgemiddelde geluidsniveau en indirecte hinder (3x per jaar). Dit kan betekenen dat reeds bij geringe afwijkingen in het functioneren van het pluimveebedrijf de grenswaarden worden overschreden. Dit hoeft niet direct te betekenen dat er op de betreffende locatie geluidhinder zal worden ervaren. Geluidhinder wordt mede bepaald door hoe bewoners de aanwezigheid van dit bedrijf ervaren en waarderen. Het is voor de gemeente wel een extra aandachtspunt bij mogelijke klachten van omwonenden over geluidhinder van het pluimveebedrijf. Verder zou overwogen kunnen worden de omwonenden te informeren over de data van aan- en afvoer van kippen. Goede communicatie kan bijdragen aan het verminderen van de daadwerkelijk ervaren hinder. 2.6 Risico's op Infectieziekten In de omgeving van intensieve veehouderijbedrijven kunnen verhoogde risico's optreden op infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan (zoönosen). Voor zoönosen als aviaire influenza (vogelgriep), vee gerelateerde MRSA, papagaaienziekte en campylobacter (darminfectie) zijn onvoldoende gegevens beschikbaar over het risico in relatie tot de afstand tot veehouderijen, het bedrijfstype en de bedrijfsgrootte. Waarschijnlijk zullen emissiereducerende maatregelen voor fijn stof een gunstig effect hebben op de verspreiding van micro-organismen en daarmee ook op eventuele (opkomende) ziekmakende microorganismen. Ook het bedrijfsmanagement kan mogelijk effect hebben op verspreiding naar de omgeving. Risico's voor de volksgezondheid kunnen onder meer worden voorkomen door het nemen van extra (hygiëne)maatregelen. De GGD geeft de gemeente daarom in overweging om in afstemming met het bedrijf in de omgevingsvergunning extra (hygiëne)voorschriften op te nemen (zie bijlage 1). Veehouders en dierenartsen komen veelvuldig in contact met (zieke) landbouwhuisdieren en/of gezelschapsdieren en kunnen op die manier een zoönose oplopen. Dit kan door direct contact met besmette dieren, via inademing van stofdeeltjes met ziekteverwekkers in de stalof via contact met besmet dierlijk materiaal zoals abortusmateriaal of mest. Wonen in pluimveerijk gebied is een risico gebleken voor infecties met Cempytobecier" via zogenaamde aerosolen in lucht. 4 Friesema et ai., Poultry Culling and Campylobacteriosis Reduction among Humans, the Netherlands

5 Voor risicogroepen als baby's en ouderen, zwangeren en mensen met een verminderde weerstand kan een infectie met de campylobacterbacterie of een salmonella bacterie leiden tot ernstige darmklachten, uitdroging, infecties op andere plaatsen in het lichaam en bij uitzondering tot overlijden. In de vergunningaanvraag zou volgens de GGD explicieter verwoord moeten worden welke vaccinaties de legkippen krijgen en welke beheersmaatregelen genomen worden op de verschillende infectieziekten zoals salmonella, vogelgriep (zie hfst. 2.7), campylobacter. 2.7 Vogelgriep Een belangrijk risico bij de pluimveehouderij zijn de vogelgriepvirussen die de vogelgriep (Aviaire influenza(ai)) kunnen veroorzaken en dan met name in bedrijven met een buitenuitloop. In het RIVMrapport /2012 'Infectierisico's van de veehouderij voor omwonenden' 5 wordt geconcludeerd dat pluimveehouderijen met uitloop een elf keer zo hoog risico lopen op een laagpathogene besmetting met het vogelgriepvirus. Mutatie tot hoogpathogene vogelgriep geeft het risico dat een menging met het griepvirus bij mensen kan leiden tot een dodelijk griepvirus dat makkelijk van mens op mens overdraagbaar is. Monitoring en snelle ruiming van kippen met een laag en hoogpathogene vogelgriep zijn landelijk maatregelen om dit te voorkomen. Het voorkomen van contact van watervogels met pluimvee is daarom zeer belangrijk. Het pluimveebedrijf aan de Erveweg heeft al stallen met uitloop. Ook in de aanvraag voor een nieuw te bouwen stal met leghennen is sprake van een uitloop. De GGD is hier geen voorstander van vanwege het veel hogere risico op de verspreiding van virussen door onder meer (de uitwerpselen van) watervogels en steltlopers. Het betreffende bedrijf ligt dichtbij een uiterwaardengebied en in de omgeving van een te realiseren natuurgebied in het kader van het project IJsselweide ('Ruimte voor de rivier'). Dit betekent een verdere verhoging van het risico van infectieziekten. In hoofdstuk 8 van de bijlage bij de vergunningaanvraag (d.d. 21 maart 2016) wordt niet ingegaan op de hierboven beschreven risico's voor vogelgriep. De GGD vindt dit een essentiële omissie in de aanvraag. Het bedrijf dient vanwege deze verhoogde risico's afdoende maatregelen te nemen om verspreiding van de vogelgriepvirussen zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken. In de aanvraag wordt zelfs gesproken over het feit dat de buitenuitloop deels over de inrit van de veehouderij is gesitueerd. Dit is in het kader van bovengenoemde risico's een ongewenste situatie! Om de risico's voor infectieziekten zo veel mogelijk te beperken zou aan de volgende maatregelen kunnen worden gedacht: Het geheelomheinen /omrasteren van de uitloop (dus ook aan de bovenzijde) zodat wilde vogels zich niet kunnen mengen met de hennen. De bovenzijde van het omrasterde gebied afsluiten met een dak zodat vogelpoep van overvliegende watervogels niet tussen de kippen terecht kan komen. Scherpe controles op het voorkomen van de vogelgriep en het direct melden van ziektegevallen, daling in eierproductie of waterinname volgens de landelijke regelgeving bij de bevoegde instanties. Bomen planten op uitloopterrein binnen 100 meter van de schuur. Dit beperkt de mogelijkheid van wilde vogels om op het uitloopterrein te landen. Mest alleen in een gesloten schuur opslaan. Adequate huisvesting en bedrijfsvoering en monitoring door bedrijf en gemeente (zie hiervoor Bijlage 1). 3. Onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden Het onderzoek naar veehouderij en gezondheid van omwonenden (VGO) 6 is een grootschalig onderzoek waarbij onderzoekers van het RIVM, IRAS, NIVEL en WUR proberen te achterhalen wat de relatie is tussen veehouderijen en de gezondheid van de mensen die daar omheen wonen. De onderzoekers doen onder meer luchtmetingen om te zien welke stoffen van veehouderijen in de lucht terecht komen, hoe ver deze zich verspreiden en waar omwonenden aan blootgesteld worden. 5 ehouderij voor omwonenden 6 IV eehouderij_ en _gezond heid/o nderzoek _ veehouderij_ en _gezond h eid_omwonenden_ VGO

6 De resultaten van het VGO-onderzoek komen naar verwachting begin juli 2016 beschikbaar. GGD IJsselland adviseert de gemeente om, als de resultaten zijn gepubliceerd, hier meteen kennis van te nemen. De GGD is graag bereid de gemeente te adviseren over wat de resultaten betekenen voor het gemeentelijk beleid en in het bijzonder voor de vergunningverlening aan het pluimveebedrijf van Van de Weerd van Triest. 4. Monitoring en evaluatie De GGD adviseert de gemeente om een monitorings- en evaluatieprogramma op te stellen waarin wordt aangegeven hoe de gemeente gaat controleren of het bedrijf zich aan de omgevingsvergunning houdt. Daarbij dienen ook eventuele klachten van omwonenden betrokken te worden. 5. Samenvattend GGD-advies Gezien het recente verleden van dit bedrijf (zie hiervoor het feitenrelaas van de gemeente Olst-Wijhe) en het feit dat er een burgerwoning op zo'n 140 rn. van het emissiepunt van het bedrijf ligt, is er volgens de GGD extra reden om het maximale te vragen van het bedrijf als het gaat over de bescherming van de gezondheid van omwonenden en het voorkomen van risico's zoals de vogelgriep (streven naar zo laag mogelijke emissies en zo laag mogelijke risico's op infectieziekten). In de aanvraag wordt niet ingegaan op de risico's voor vogelgriep en welke maatregelen het bedrijf gaat nemen om de infectierisico's te voorkomen of te verkleinen. Denk daarbij aan zo veel mogelijk omheinen van de uitloop en het weren van wilde vogels. De GGD adviseert de gemeente om het bedrijf te verplichten deze ontbrekende informatie en maatregelen alsnog aan te leveren. Daarbij geeft de GGD de gemeente in overweging om in afstemming met het bedrijf in de omgevingsvergunning extra (hygiëne)voorschriften op te nemen ter voorkoming van infectieziekten. GGD IJsselland is geen voorstander van het realiseren van een pluimveehouderij met buitenuitloop en vooral niet in een gebied waar veel watervogels voorkomen. De GGD vindt de keuze voor uitloop en warmtewisselaars in de aanvraag onvoldoende onderbouwd, mede in het licht van de IPPC-richtlijn. De aanvraag zou volgens de GGD een veel bredere onderbouwing moeten hebben voor het gekozen stalsysteem en hoe er gestreefd is naar een zo groot mogelijke reductie van de emissie van fijn stof, ammoniak en geur (Alara-principe). De GGD adviseert de gemeente om het bedrijf te vragen of en op welke wijze de effecten van de buitenuitloop (fijn stof, geluid en geur) in de berekeningen zijn meegenomen. Er is tot nu toe helaas geen overeenstemming bereikt tussen het bedrijf en de omwonenden over de vergunningaanvraag. De GGD adviseert de gemeente om de ondernemer en de omwonenden te stimuleren om met elkaar in gesprek te blijven en zo mogelijk tot gezamenlijke afspraken te komen ter voorkoming van hinder en gezondheidsklachten. Verder verzoekt de GGD de gemeente om aan de ondernemer en aan de omwonenden duidelijk te maken op welke wijze de gemeente gaat toetsten of de ondernemer zich houdt aan de t.z.t. verleende omgevingsvergunning.

7 Bijlage 1 Checklist gezondheidskundige aanbevelingen GGD Bron: Informatieblad Intensieve veehouderij en çerondheid. update 2011 Kenmerk Huisvesting Bedrijfsvoerinq Monitoring Aanbeveling Zoveel mogelijk gesloten bedrijfsvoering om insleep tegen te gaan Geen varkens en pluimvee op één locatie of op aangrenzende bedrijven Binnenhuisvesting van de dieren, zoals het realiseren van een 'wintergarten' Indien vrije uitloop dan maatregelen nemen zoals het plaatsen van bomen om wilde vogels tegen te gaan en/of het realiseren van een afdak over b.v. de eerste 15 meter Effectieve plaagdierbestrijding (overleg hierover met ongediertebestrijdinqsdienst) Professionele expertise bij stalontwerp Aandacht voor klimaatbeheersing Fijnstofconcentratie naar buiten verminderen (minder dieren per stalunit, ander luchtwassvsteern) Handhaving op inzet luchtwassers Vaste relatie veehouder en dierenarts Microbiologische eisen aan dier en voer Voer zonder toevoeging van antibiotica Hygiëne en/of IKB-voorschriften volgen Monitoring infectieziekten en vaccinaties Minimaal gebruik antibiotica Kennis vergroten over risico's van onder meer infectieziekten Monitoring dieren en personeel op specifieke zoönosen, zoals vogelgriep, salmonella, campylobacter

8

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 13 januari 2015 Wat ga ik vertellen? Gezondheid & veehouderij Mogelijkheden om gezondheid mee te wegen in de discussie veehouderij Casus

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015 Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 20 oktober 2015 Danielle van Oudheusden Arts M&G, Infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid

Intensieve veehouderij en gezondheid Intensieve veehouderij en gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 3 december 2015 Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Samenwerkingsverband GGD en Brabant/Zeeland Arts, toxicologen, milieugezondheidkundigen,

Nadere informatie

Veehouderij en gezondheid omwonenden

Veehouderij en gezondheid omwonenden Veehouderij en gezondheid omwonenden Hebben veehouderijen effect op de gezondheid van mensen die in de omgeving wonen? Dat was de centrale vraag in het onderzoek VGO. In deze brochure vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Memo. Vragen gemeenteraadsfractie Partij voor de Dieren. aan

Memo. Vragen gemeenteraadsfractie Partij voor de Dieren. aan Memo aan onderwerp van directie afdeling telefoon datum Raadsfractie Partij voor de Dieren Vragen Partij voor de Dieren n.a.v. Regionaal risicoprofiel De burgemeester mo Veiligheid en wijken 0182-588725

Nadere informatie

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Programma 20.00 uur inloop 20.15 uur welkom door wethouder Martens presentaties van Fred Stouthart (OZOB) en Renske Nijdam (GGD) over geur, fijnstof

Nadere informatie

Veehouderij en volksgezondheid

Veehouderij en volksgezondheid Veehouderij en volksgezondheid Stand van zaken wetgeving en jurisprudentie Peter Bokelaar Inleiding Gezondheidseffecten veehouderij nog steeds een actueel thema. Q-koorts uitbraak in 2008/2009: bewustwording

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009

Intensieve veehouderij en gezondheid. Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Intensieve veehouderij en gezondheid Henk Jans, arts MG/chemicus Renske Nijdam 15 juni 2009 Inhoud presentatie Actualiteit Componenten Beleving Kansen en bedreigingen Onderzoeksvoorstel Actualiteit Handtekeningenactie

Nadere informatie

Intensieve veehouderij en. hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus

Intensieve veehouderij en. hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus Intensieve veehouderij en gezondheid hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus 14 februari 2012 Historie 1997/98: varkenspest: virus

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE RAAD: VERGADERING d.d. 27 sept 2016 NR.: RI

VOORSTEL AAN DE RAAD: VERGADERING d.d. 27 sept 2016 NR.: RI VOORSTEL AAN DE RAAD: VERGADERING d.d. 27 sept 2016 NR.: RI-16-00186 Onderwerp: RIVM rapport "Veehouderij en gezondheid omwonenden" Agendapunt 14. Voorstel: Raadsvoorstelnummer 2016-45 1. Kennis te nemen

Nadere informatie

Zijn omwonenden veehouderij vaker ziek?

Zijn omwonenden veehouderij vaker ziek? Zijn omwonenden veehouderij vaker ziek? Zijn de omwonenden van veehouderijen vaker ziek? En wat zijn dan hun klachten? Dat is in een notendop de vraag die een groep onderzoekers heeft beantwoord. En daar

Nadere informatie

Samenvatting. Waaraan kunnen mensen die in de buurt van veehouderijen wonen worden blootgesteld?

Samenvatting. Waaraan kunnen mensen die in de buurt van veehouderijen wonen worden blootgesteld? Samenvatting Maatschappelijk is er de laatste jaren veel ongerustheid over de intensieve veehouderij in ons land. Diverse elementen zijn daarbij in het spel: dierwelzijn, duurzaamheid, leefbaarheid, landschapskwaliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 28 973 Toekomst van de intensieve veehouderij Nr. 137 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan

Nadere informatie

Met deze brief willen de GGD en in Noord-Brabant u informeren over nieuwe inzichten in het dossier geurhinder van veehouderijen.

Met deze brief willen de GGD en in Noord-Brabant u informeren over nieuwe inzichten in het dossier geurhinder van veehouderijen. Aan de wethouders Volksgezondheid en wethouders Milieu van de gemeenten in Noord-Brabant Kenmerk: UIT-15033471 Z-14016606 Datum: 10 maart 2015 Behandeld door: L. Geelen E-mail: l.geelen@ggd-bureaugmv.nl

Nadere informatie

Omgevingsvergunning OV

Omgevingsvergunning OV Omgevingsvergunning OV 20130168 Aanvraag Op 06 december 2013 is een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het veranderen van een varkenshouderij (OBM) op het adres Hennesweg 41 te Ospel.

Nadere informatie

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 In deze ledenbrief informatie over het indienen van zienswijzen tegen de Geurgebiedsvisie

Nadere informatie

Veehouderij en geur. geurgebiedsvisie en geurverordening Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden

Veehouderij en geur. geurgebiedsvisie en geurverordening Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden Veehouderij en geur geurgebiedsvisie en geurverordening 2015 Brede Dialoog 20 oktober 2015 Heusden Geursituatie 2015 Overbelaste locaties Heusden Ommel Concentratie Intensieve veehouderij ten zuiden van

Nadere informatie

Stand van zaken duurzaam veehouderijbeleid. 5 november 2013

Stand van zaken duurzaam veehouderijbeleid. 5 november 2013 Stand van zaken duurzaam veehouderijbeleid 5 november 2013 Inhoud Rijksoverheid provincie Noord Brabant Beleid Oirschot Toetsingsinstrument gezondheid bij veehouderijen Beleid rijksoverheid Dierrechten/mestoverschot

Nadere informatie

Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit

Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit Toelichting berekening ISL3a t.a.v. luchtkwaliteit d.d. 22 december 2015 Initiatiefnemer Maatschap H. en E. Brink Halerweg 1 9433 TE ZWIGGELTE In lucht zitten, hoe schoon ook, altijd kleine, vaste en vloeibare

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Status: Besluitvormend. Agendapunt: 13. Datum: 12 augustus 2014. Decosnummer: 226. E. m.borkent@dalfsen.nl T.

Raadsvoorstel. Status: Besluitvormend. Agendapunt: 13. Datum: 12 augustus 2014. Decosnummer: 226. E. m.borkent@dalfsen.nl T. Raadsvoorstel Status: Besluitvormend Agendapunt: 13 Onderwerp: Geurverordening Datum: 12 augustus 2014 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer: 226 Informant: Marco Borkent E. m.borkent@dalfsen.nl

Nadere informatie

Vermeerderingsbedrijf Exterkate, Slaghekkeweg 18 te Bentelo

Vermeerderingsbedrijf Exterkate, Slaghekkeweg 18 te Bentelo Vermeerderingsbedrijf Exterkate, Slaghekkeweg 18 te Bentelo Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 10 september 2013 / rapportnummer 2819 28 1. Oordeel over het MER Vermeerderingsbedrijf Exterkate

Nadere informatie

Omgevingsvergunning OV 20140031

Omgevingsvergunning OV 20140031 Omgevingsvergunning OV 20140031 Aanvraag Op 28 februari 2014 is een aanvraag voor een omgevingsvergunning ontvangen voor het veranderen van een paardenhouderij (inclusief camping) op het adres Grasdijk

Nadere informatie

Informatieblad. Intensieve veehouderij en gezondheid

Informatieblad. Intensieve veehouderij en gezondheid Informatieblad Intensieve veehouderij en gezondheid Drs. R. Nijdam, milieugezondheidkundige, Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland Drs. S. van Dam, gezondheidkundige team Infectieziektebestrijding,

Nadere informatie

Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011

Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011 Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011 GGD Nederland-werkgroep intensieve veehouderij en gezondheid Drs. R. Nijdam, adviseur milieu en gezondheid, Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Volksgezondheid en veehouderij

Volksgezondheid en veehouderij Volksgezondheid en veehouderij Ammoniak, geur Emissies intensieve veehouderij Fijn stof (PM10, PM2,5) 75-80% door menselijk handelen, rest is van natuurlijke oorsprong Zeezout, bodemstof, verkeersemissies,

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang en gezondheid

Agrarische kinderopvang en gezondheid Agrarische kinderopvang en gezondheid GGD en in Nederland krijgen regelmatig vragen van gemeenten over de gezondheidsaspecten bij situering van een agrarische kinderopvang in het buitengebied. In dit beleidsadvies

Nadere informatie

22 Gezondheid en de intensieve veehouderij

22 Gezondheid en de intensieve veehouderij BIJLAGE 22 Gezondheid en de intensieve veehouderij Inleiding In dit hoofdstuk is informatie opgenomen aangaande de lopende onderzoeken en huidige inzichten met betrekking tot de relatie tussen intensieve

Nadere informatie

Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen. Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht

Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen. Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht MER bijeenkomst Utrecht 2013 Gezondheidsrisico s en effecten

Nadere informatie

INGEKOMEN GEMEENTE BERGEIJK 3 OKT Afd Kopie aan

INGEKOMEN GEMEENTE BERGEIJK 3 OKT Afd Kopie aan 16IK003394 College van B&W (verzendlijst) Afd Kopie aan INGEKOMEN GEMEENTE BERGEIJK 3 OKT. 2016... t Brabantlaan 1 Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Telefoon (073) 681 28 12 Fax (073) 614 11 15 info@brabant.nl

Nadere informatie

ZLTO Advies Ir. Jos Commissaris Senior Adviseur ROMB. ZLTO Advies Ing. Jenny Geelen Bedrijfsadviseur pluimveehouderij

ZLTO Advies Ir. Jos Commissaris Senior Adviseur ROMB. ZLTO Advies Ing. Jenny Geelen Bedrijfsadviseur pluimveehouderij ZLTO Advies Ir. Jos Commissaris Senior Adviseur ROMB ZLTO Advies Ing. Jenny Geelen Bedrijfsadviseur pluimveehouderij Agenda Milieu en bedrijfseconomische aspecten bij de bedrijfsontwikkeling in de leghennenhouderij

Nadere informatie

Feitenrelaas Erveweg 10. Datum : 16 maart 2016 Betreft : Update feitenrelaas Erveweg 10 Registratienr. : Inleiding en aanleiding

Feitenrelaas Erveweg 10. Datum : 16 maart 2016 Betreft : Update feitenrelaas Erveweg 10 Registratienr. : Inleiding en aanleiding Feitenrelaas Erveweg 10 Datum : 16 maart 2016 Betreft : Update feitenrelaas Erveweg 10 Registratienr. : 15.023493 1. Inleiding en aanleiding Aan de Erveweg 10 te Welsum is de pluimveehouderij van de heer

Nadere informatie

Memo. In afbeelding 1 is de herontwikkelingslocatie globaal aangegeven. EGD-190613-RM000888

Memo. In afbeelding 1 is de herontwikkelingslocatie globaal aangegeven. EGD-190613-RM000888 Aan E. Douma Van P. van der Sande & T. Breugel Projectnummer RM000888 Kenmerk EGD-190613 Onderwerp impact inpassing herontw. prov. weg 24 vwbt lucht en geluid Datum 1 oktober 2013 Inleiding In onderhavige

Nadere informatie

De Marke III te Hengevelde

De Marke III te Hengevelde Onderzoek geurhinder veehouderijbedrijven De Marke III te Hengevelde Gemeente Hof van Twente Datum: 26 november 2013 Projectnummer: 120218 Auteur: Projectleider: Project: SAB Postbus 479 Projectnummer:

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: N. Lemlijn Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Boeren met buren Advies gezondheidsraad NR. 008 Steller: E. Paree Datum: 5 december 2012 Nr.: RIB-NL-1237 In september

Nadere informatie

Kadastrale ligging: Mestbassins: Gem. Coevorden, Dalen Sectie H nr. 485

Kadastrale ligging: Mestbassins: Gem. Coevorden, Dalen Sectie H nr. 485 Bijlage 1: Overwegingen m.b.t. art. 2.1 lid 1 onder e Wabo (milieu) Bijlage behorende bij de omgevingsvergunning: Nummer: 20110227/129546 Bedrijfsgegevens Naam: Mts IJken Adres: Middendorp 17 Plaats: Wachtum

Nadere informatie

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Achtergrond informatie Insleep en verspreiding milde variant vogelgriep Insleep en verspreiding

Nadere informatie

Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen

Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen Maart 2013 T. Fast R. Nijdam Colofon: Dit rapport is opgesteld voor het geven van handvaten om gezondheid mee te nemen in planvorming en

Nadere informatie

Resultaten VGO en gerelateerde studies: inzichten in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht

Resultaten VGO en gerelateerde studies: inzichten in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht Resultaten VGO en gerelateerde studies: inzichten in de relatie veehouderij en gezondheid? Dick Heederik IRAS Universiteit Utrecht VGO studie Geen aanwijzingen voor meer ziekte door zoönoseverwekkers of

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Uw kind gaat (mogelijk) naar een agrarische kinderopvang. Wist u dat deze vorm van kinderopvang veel voordelen met zich meebrengt? In een

Nadere informatie

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN Startnotitie GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN DIALOOG VISIE - MAATREGELEN INFORMATIE VOOR DE WORKSHOP OP 10 SEPTEMBER 2013 BEOORDELINGSKADER GEZONDHEID EN MILIEU Inge van den Broek, GGD bureau Gezondheid,

Nadere informatie

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014 Mestverwerking MACE in Landhorst Henk Jans, arts MG, MMK Introductie Rol van de GGD: toelichting op risico s mestverwerkingsbedrijf MACE nav vragen van werkgroep MACE en andere betrokkenen, besproken tijdens

Nadere informatie

Aanleiding Adviesvraag Beoordeling

Aanleiding Adviesvraag Beoordeling Betreft : Advies luchtkwaliteit bp agrarische enclave en Speuld Ermelo Locatie : Garderenseweg 135, De Beek 75 en Garderensweg 155 in Ermelo Bevoegd gezag: gemeente Ermelo Ons kenmerk : Z-15-00811 Uw kenmerk

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Directoraat-Generaal Milieu en Internationaal; Directie Duurzaamheid

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Directoraat-Generaal Milieu en Internationaal; Directie Duurzaamheid STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35929 31 december 2013 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 13 december 2013, nr. IENM/BSK-2013/297853,

Nadere informatie

Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma

Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma Nota van Antwoord Kabinetsstandpunt Verlengen Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) Reactie van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu op de inspraakreacties Datum: september

Nadere informatie

Een veehouderij breidt uit

Een veehouderij breidt uit Een veehouderij breidt uit CASUS 4 april 2013 Annelies Uijtdewilligen Wat gaan we doen U krijgt een situatie beschreven, zoals deze op uw bureau kan komen. U denkt na: wat ga ik doen. Dan max. 3 minuten

Nadere informatie

Eventuele voettekst. Tekening wordt aangeleverd. De melding bevat geen tekening. Hoe lost u dit op? Is er een OBM nodig?

Eventuele voettekst. Tekening wordt aangeleverd. De melding bevat geen tekening. Hoe lost u dit op? Is er een OBM nodig? Wat gaan we doen U krijgt een situatie beschreven, zoals deze op uw bureau kan komen. Een veehouderij breidt uit RWS Leefomgeving Kenniscentrum InfoMil Edwin Cornelissen U denkt na: wat ga ik doen. Dan

Nadere informatie

ADVIES REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU VOOR HET MILIEUEFFECTRAPPORT (MER) BETREFFENDE HET PLUIMVEEBEDRIJF AAN DE BARNEVELDSEWEG 21A EN 21C IN LUNTEREN

ADVIES REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU VOOR HET MILIEUEFFECTRAPPORT (MER) BETREFFENDE HET PLUIMVEEBEDRIJF AAN DE BARNEVELDSEWEG 21A EN 21C IN LUNTEREN ADVIES REIKWIJDTE EN DETAILNIVEAU VOOR HET MILIEUEFFECTRAPPORT (MER) BETREFFENDE HET PLUIMVEEBEDRIJF AAN DE BARNEVELDSEWEG 21A EN 21C IN LUNTEREN Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Het advies...4 3. Wet-

Nadere informatie

4.3. Fijn stof en NO 2

4.3. Fijn stof en NO 2 geurgevoelige objecten in het buitengebied, die volgens de Wgv beschermd moeten worden, is dus 8,0 Ou en voor geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom is deze 2,0 Ou. De geuremissie van het bedrijf

Nadere informatie

Programma. Activiteitenbesluit. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw) Inhoud. Landbouwbedrijven in het Activiteitenbesluit

Programma. Activiteitenbesluit. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw) Inhoud. Landbouwbedrijven in het Activiteitenbesluit 14 maart 2013 Programma Activiteitenbesluit Agrarische activiteiten 10.00 Activiteitenbesluit agrarische activiteiten 11.30 Pauze 11.45 Agrarische lozingen 12.45 Lunch 13.15 Glastuinbouw 14.15 Pauze 14.30

Nadere informatie

Onderzoek luchtkwaliteit. Elsendorpseweg 99, Elsendorp

Onderzoek luchtkwaliteit. Elsendorpseweg 99, Elsendorp Onderzoek luchtkwaliteit Elsendorpseweg 99, Elsendorp Van Dun Advies BV Dorpsstraat 54 5113 TE Ulicoten T 013-519 9458 Postel 8 5711 ET Someren T 0493 745 015 E info@vandunadvies.nl I www.vandunadvies.nl

Nadere informatie

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept)

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Advies B E Z O E K A D R E S Hanzeplein 120 Aan Van Datum Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Onderwerp GGD-advies melkrundveehouderij

Nadere informatie

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Monique Meijerink Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Krantenkoppen liegen er niet om Bewoners eisen recht op schone lucht Niks aan de hand, gewoon deuren en ramen dicht Megastal bedreiging voor

Nadere informatie

Geachte heer Landeweerd,

Geachte heer Landeweerd, I'@I+'" Gelderland-M idden Omgevingsdienst De Vallei T.a.v. de heer H. Landeweerd Postbus 9024 6710 HM EDE Datum 15 juni 2016 Uw kenmerk Ons kenmerk 160615-0003 Contactpersoon Chris Zwerver Telefoonnummer

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

Papegaaienziekte. (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren

Papegaaienziekte. (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren Papegaaienziekte (Psittacose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor vogelhouders en -handelaren Papegaaienziekte bij dieren De bacterie Chlamydia psittaci veroorzaakt papegaaienziekte

Nadere informatie

Beoordelingsrapport milieuonderdelen Verordening ruimte 2014 en Brabantse Zorgvuldigheidsscore Galgestraat 6 te Teteringen

Beoordelingsrapport milieuonderdelen Verordening ruimte 2014 en Brabantse Zorgvuldigheidsscore Galgestraat 6 te Teteringen Beoordelingsrapport milieuonderdelen Verordening ruimte 2014 en Brabantse Zorgvuldigheidsscore Galgestraat 6 te Teteringen Aan: gemeente Breda Van: Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant Datum: 11 maart

Nadere informatie

*2015U06289* 2015U Ontwerp-beschikking Weigering Omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) Dossiernummer

*2015U06289* 2015U Ontwerp-beschikking Weigering Omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) Dossiernummer *2015U06289* 2015U06289 Ontwerp-beschikking Weigering Omgevingsvergunning (uitgebreide procedure) Dossiernummer 2015-0190 Aanvraag Op 25 maart 2015 hebben wij een aanvraag voor een omgevingsvergunning

Nadere informatie

Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine toetsingskader 1.0

Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine toetsingskader 1.0 Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine toetsingskader 1.0 Ondersteuningsteam Veehouderij en Volksgezondheid 25 november 2016 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Uitkomsten gezondheidsonderzoeken

Nadere informatie

ONTWERP VERORDENING GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ GEMEENTE OOSTERHOUT 2016

ONTWERP VERORDENING GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ GEMEENTE OOSTERHOUT 2016 ONTWERP VERORDENING GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ GEMEENTE OOSTERHOUT 206 Gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d. PM Gelet op artikel 6, derde lid, en artikel 8 van de Wet geurhinder en veehouderij,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 28 807 Vogelpestcrisis (Aviaire influenza) Nr. 180 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet?

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Samenvatting Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Griep (influenza) wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Omdat het virus steeds verandert, bouwen mensen geen weerstand op die hen een leven lang

Nadere informatie

LOG Montfort - Maria Hoop

LOG Montfort - Maria Hoop LOG Montfort - Maria Hoop Notitie Milieuruimte Definitief Gemeenten Roerdalen en Echt-Susteren Grontmij Nederland B.V. Eindhoven, 8 januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 1.1 Aanleiding... 4 1.2

Nadere informatie

Zeugenhouderij De Jong te Lunteren, gemeente Ede

Zeugenhouderij De Jong te Lunteren, gemeente Ede Zeugenhouderij De Jong te Lunteren, gemeente Ede Toetsingsadvies over het milieueffectrapport en de aanvulling daarop 5 juli 2011 / rapportnummer 2080 49 1. Oordeel over het MER en de aanvulling daarop

Nadere informatie

RECENTE EVOLUTIES IN HET VLAAMSE GEURBELEID

RECENTE EVOLUTIES IN HET VLAAMSE GEURBELEID RECENTE EVOLUTIES IN HET VLAAMSE GEURBELEID Bijdrage van LNE afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid VEMIS platform BELEID, 19 juni 2012 Topics 1. IMPACT 2. MER RL-BOEK Lucht actualisatie

Nadere informatie

Grubbenvorst, Betreft: Wat gebeurd er na de besluitvorming betreffende het burgerinitiatief van Behoud de Parel?

Grubbenvorst, Betreft: Wat gebeurd er na de besluitvorming betreffende het burgerinitiatief van Behoud de Parel? Aan de gemeenteraad van de gemeente Horst aan de Maas Postbus 6005 5960 AA Horst Grubbenvorst, 26-8- 11 Betreft: Wat gebeurd er na de besluitvorming betreffende het burgerinitiatief van Behoud de Parel?

Nadere informatie

Openbare bijeenkomst over Asvam met gedeputeerde Yves de Boer en wethouder Nicole Lemlijn

Openbare bijeenkomst over Asvam met gedeputeerde Yves de Boer en wethouder Nicole Lemlijn LEDENBRIEF Vereniging Stopdestank Deurne nummer 17 januari 2013 Stopdestank organiseert Openbare bijeenkomst over Asvam met gedeputeerde Yves de Boer en wethouder Nicole Lemlijn WOENSDAG 23 JANUARI 2013

Nadere informatie

Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit. Paul Bodden Hekkelman Advocaten N.V.

Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit. Paul Bodden Hekkelman Advocaten N.V. Agrarische inrichtingen en het Activiteitenbesluit Paul Bodden Hekkelman Advocaten N.V. VMR Praktijkdag 26 november 2015 Afbakening Agrarische inrichtingen: Glastuinbouwbedrijven Open teelt (bijv. akkerbouw

Nadere informatie

L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der

L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der 0 L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1.... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der Provinçie Markt 1 1 681 1 CG Arnhem telefoonnummer

Nadere informatie

Onderzoek naar blootstelling aan endotoxinen in de agrarische sectoren van teelt, be- en verwerking en handel

Onderzoek naar blootstelling aan endotoxinen in de agrarische sectoren van teelt, be- en verwerking en handel Onderzoek naar blootstelling aan endotoxinen in de agrarische sectoren van teelt, be- en verwerking en handel drs. Suzanne Spaan ir. Inge Wouters dr. ir. Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences

Nadere informatie

Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding

Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding Hoe kan ik mijn bedrijf slim uitbreiden? Ondernemersdag intensief 18 november 2014 Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding Door : Jos Commissaris Adviseur Omgeving ZLTO Kern van het komende uur: Wat heb je als

Nadere informatie

Milieu inventarisatie afdeling Milieu ten behoeve van plan- en projectadvisering. Datum: 4 november 2009

Milieu inventarisatie afdeling Milieu ten behoeve van plan- en projectadvisering. Datum: 4 november 2009 Factsheet Milieu inventarisatie afdeling Milieu ten behoeve van plan- en projectadvisering. Datum: 4 november 2009 Algemene gegevens. Naam bedrijf D. de Bruin Adres Uddelerveen 79 te Uddel Inrichtingnummer

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector STOF: het sluimerende gevaar in de agrarische sector Stof komt overal voor, iedereen komt er dagelijks

Nadere informatie

NOTITIE GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ MFC LANGESTRAAT 36 TE HEEREWAARDEN GEMEENTE MAASDRIEL

NOTITIE GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ MFC LANGESTRAAT 36 TE HEEREWAARDEN GEMEENTE MAASDRIEL NOTITIE GEURHINDER EN VEEHOUDERIJ MFC LANGESTRAAT 36 TE HEEREWAARDEN GEMEENTE MAASDRIEL Notitie geurhinder en veehouderij MFC Langestraat 36 te Heerewaarden in de gemeente Maasdriel Opdrachtgever Gemeente

Nadere informatie

IIII min in ui mil. nieuwkoop G13." 576. raadsvoorstel. Ruimtelijke Ontwikkeling à Grondbedrijf

IIII min in ui mil. nieuwkoop G13. 576. raadsvoorstel. Ruimtelijke Ontwikkeling à Grondbedrijf Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders IIII min in ui mil G13." 576 nieuwkoop raadsvoorstel portefeuillehouder Q Veninga opgesteld door Registratienummer college besluit 13.23576 Ruimtelijke

Nadere informatie

Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO)

Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) Waarom dit onderzoek? Sinds enkele jaren staat de gezondheid van mensen die in de buurt van veehouderijen wonen in de belangstelling. Discussies over

Nadere informatie

Het zal je buurman maar zijn!

Het zal je buurman maar zijn! Het zal je buurman maar zijn! Emissies van kleine bedrijven en gezondheidsklachten in de nabije omgeving D.H.J. (Rik) van de Weerdt, arts/toxicoloog Medisch milieukundige Team Milieu & Gezondheid GGD Hulpverlening

Nadere informatie

CONCEPT regels Verordening ruimte 2014 naar aanleiding van de dialoog Brabants mestbeleid

CONCEPT regels Verordening ruimte 2014 naar aanleiding van de dialoog Brabants mestbeleid Bijlage 2 Bij statenmededeling Brabants Mestbeleid d.d. 15 november 2016 CONCEPT regels Verordening ruimte 2014 naar aanleiding van de dialoog Brabants mestbeleid 1. Definities Hokdierenhouderij Het houden

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL (via commissie) BIJ ZAAKNUMMER: AST/2016/010201

RAADSVOORSTEL (via commissie) BIJ ZAAKNUMMER: AST/2016/010201 RAADSVOORSTEL (via commissie) BIJ ZAAKNUMMER: AST/2016/010201 COMMISSIE Ruimte op 14 juni 2016 AGENDANUMMER: 4 Onderwerp: Bijlage(n): Vergadering van: Agendanummer: p.h.: Geurverordening en gebiedsvisie

Nadere informatie

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis. Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015

Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis. Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015 Actualisatie gemeentelijke geurverordening gemeente Sint Anthonis Informatieve bijeenkomst gemeenteraad maandag 14 september 2015 Rode draad van deze toelichting In dit overleg focus op actualisatie gemeentelijke

Nadere informatie

Kernpunten advies Gezondheidsraad (november 2012)

Kernpunten advies Gezondheidsraad (november 2012) Samenvatting kabinetsstandpunt inzake omvang intensieve veehouderij en schaalgrootte d.d. 14 juni 2013 met commentaar ten aanzien van de vraag welke invloed en betekenis het heeft in relatie tot concrete

Nadere informatie

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Inleiding U krijgt deze informatie omdat er door het tankmelkonderzoek Q-koorts is vastgesteld op uw bedrijf of omdat

Nadere informatie

Welke termijnen en data worden gehanteerd voor het indienen van zienswijzen, bezwaarschriften, etc? Zie hierboven.

Welke termijnen en data worden gehanteerd voor het indienen van zienswijzen, bezwaarschriften, etc? Zie hierboven. Vragen & antwoorden met betrekking tot het EMK terrein Datum: 7 december 2015 Op 12 oktober van dit jaar hebben bewoners die zitting hebben in de Klankbordgroep EMK terrein in een email een aantal vragen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18729 18 oktober 2011 Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 3 oktober 2011, nr. DP2011054569,

Nadere informatie

Aanvullend toetsingsinstrument. Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij

Aanvullend toetsingsinstrument. Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij Aanvullend toetsingsinstrument Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij Tilburg, september 2013 Drs. R. Nijdam, adviseur milieu en gezondheid, Bureau Gezondheid, Milieu &

Nadere informatie

G G D n o t i t i e : Gemeente Berkelland

G G D n o t i t i e : Gemeente Berkelland G G D n o t i t i e Aan T.a.v. Van : Gemeente Berkelland : Astrid Holl : Team MMK GGD Tel. nr. : 088-443 3016 Datum : 10 januari 2013 v3 Kopie : Onderwerp: Advies GGD uitbreidingsplan Varkenshouderij Grolseweg

Nadere informatie

Beschikking maatwerkvoorschriften

Beschikking maatwerkvoorschriften Wet milieubeheer Beschikking maatwerkvoorschriften Inrichtingdrijver : Kuehne + Nagel Logistics B.V. Activiteiten van de inrichting : 2e fase maatwerk Locatie : Lippestraat 15 te Zwolle Datum beschikking

Nadere informatie

Inhoud. Activiteitenbesluit agrarische activiteiten. Landbouwinrichtingen type B. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw)

Inhoud. Activiteitenbesluit agrarische activiteiten. Landbouwinrichtingen type B. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw) Inhoud Activiteitenbesluit agrarische activiteiten RWS Leefomgeving Kenniscentrum InfoMil Frences van de Ven Introductie Landbouwinrichtingen type B en C Veehouderijen: OBM, melding, ammoniak & geur Agrarische

Nadere informatie

Instrumentenkoffer urgentiegebieden veehouderij

Instrumentenkoffer urgentiegebieden veehouderij Instrumentenkoffer urgentiegebieden veehouderij (Versie 1: 3 juni 2014) Inleiding Voor u ligt de eerste versie van de notitie Instrumentenkoffer urgentiegebieden veehouderij. Wij hebben geprobeerd om de

Nadere informatie

Verslag avond met omwonenden en aanvrager legkippenbedrijf Westerveldweg Datum: 18 december 2014 20.00 uur Het Roode Hert, Dalfsen

Verslag avond met omwonenden en aanvrager legkippenbedrijf Westerveldweg Datum: 18 december 2014 20.00 uur Het Roode Hert, Dalfsen Verslag avond met omwonenden en aanvrager legkippenbedrijf Westerveldweg Datum: 18 december 2014 20.00 uur Het Roode Hert, Dalfsen Aanwezig: Omwonenden en belangstellenden rond het geplande legkippenbedrijf

Nadere informatie

Verklaring van geen bedenkingen van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant

Verklaring van geen bedenkingen van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Verklaring van geen bedenkingen van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant Op het op 30 december 2015 door ons ontvangen verzoek om een verklaring van geen bedenkingen in het kader van de Natuurbeschermingswet

Nadere informatie

Quick Scan Wet geurhinder en veehouderij

Quick Scan Wet geurhinder en veehouderij Quick Scan Wet geurhinder en veehouderij Bouwplanlocaties Eindseweg Utrechtse Heuvelrug, Overberg Milieudienst Zuidoost-Utrecht Juli 2009 UHR01011/ 3392 opgesteld door beoordeeld door FVe EGr akkoord INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Vermeerderaar in de. En wat komt er nog aan: Wat staat er komend jaar te gebeuren: veranderende wereld van de wet- en regelgeving.

Vermeerderaar in de. En wat komt er nog aan: Wat staat er komend jaar te gebeuren: veranderende wereld van de wet- en regelgeving. Vermeerderaar in de veranderende wereld van de wet- en regelgeving Wim Hoeve Hoeve Advies BV 0522-291635 06-53610995 20-11-2013 Wat staat er komend jaar te gebeuren: Introductie PAS programmatische aanpak

Nadere informatie

Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden

Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden Inhoud 1. Aanleiding 2. Risicoschatting 3. Resultaten 4. Conclusie Gezondheidsrisico 5. Aanbevelingen PFOA emissies Dordrecht 5 april 2016 1. Aanleiding voor

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Derde gedeeltelijke intrekking Aanhoudingsbesluit Wet geurhinder en veehouderij Registratienummer: 00543740 Op voorstel B&W d.d.: 7 juli 2015 Datum vergadering:

Nadere informatie

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld.

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld. Achtergrondinformatie voor achterbanberaad milieubeleid regio Eemsdelta Het milieubeleid omvat veel onderwerpen. Teveel om in één keer allemaal te behandelen. Op basis van onze ervaringen in de regio en

Nadere informatie

1 Sommige fragmenten zijn door de opsteller van dit stuk vetgedrukt of onderstreept voor extra attentie.

1 Sommige fragmenten zijn door de opsteller van dit stuk vetgedrukt of onderstreept voor extra attentie. Eindconclusie inzake gezondheidsrisico's rond uitbreidingen intensieve veehouderijen aan De Rysloane 10 te Harkema (De Klein) en aan de Skieppedrifte 6 te Drogeham (Broos). 12 maart 2013 Op 13 december

Nadere informatie

geodesie landschapsarchitectuur civiele techniek

geodesie landschapsarchitectuur civiele techniek Advies geodesie landschapsarchitectuur civiele techniek Betreft Onderzoek naar de milieuhygiënische belemmeringen vanuit aanwezige inrichtingenen op de uitbreiding van de Beekse Bergen. Ons kenmerk ARC041

Nadere informatie