Ruimte voor privaat initiatief vereist een level playing field Bezuinigen vraagt om transparante huurprijssystematiek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ruimte voor privaat initiatief vereist een level playing field Bezuinigen vraagt om transparante huurprijssystematiek"

Transcriptie

1 Onderstaand artikel is gepubliceerd in de Barometer Maatschappelijk Vastgoed (J. Veuger, 2013), pagina 149 ISBN Ruimte voor privaat initiatief vereist een level playing field Bezuinigen vraagt om transparante huurprijssystematiek Eltje de Klerk MSc MRE en Henk de Kok MRE Er is geen eenduidige huurprijssystematiek voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. De praktijk laat een bonte verzameling van verschillende methodieken zien. Logisch, want iedere gemeente kan het eigen beleid bepalen of er voor kiezen geen beleid te voeren. Maar ook bezwaarlijk, want het gaat ten koste van transparantie en een level playing field. Zeker nu bezuinigingen gemeenten dwingen meer aan de markt over te laten, is het de hoogste tijd om orde op zaken te stellen. Stad van Nederland, Het Nieuwe Instituut (foto: Mike Bink) Huidige situatie: grote verschillen in huurprijsbepaling Feit is dat de gemiddelde huur van gemeentelijke sport- en cultuuraccommodaties onder de kostprijs ligt, zo blijkt uit de uitkomsten van de IPD Benchmark Gemeentelijk Vastgoed. Via het vastgoed worden instellingen dus vaak indirect gesubsidieerd. Tegelijkertijd zijn er maatschappelijke instellingen die marktconform huren van marktpartijen. Daardoor is er een bepaalde mate van ongelijkheid tussen maatschappelijke instellingen. Het is in Nederland dan ook onmogelijk om gemeentelijke subsidies te vergelijken, vanwege de ongelijkheid in huisvestingssubsidie. Een groot handicap bij landelijke benchmarking. In de huidige situatie wordt de huurprijs van maatschappelijk vastgoed per gemeente anders vastgesteld: de ene gemeente vraagt een kostendekkende huurprijs, de andere een markthuur en weer een andere beleidshuur. Daarnaast zijn er gemeenten die verschillende methodieken naast elkaar hanteren. Ook binnen de richtlijnen van Besluit Begroting Verantwoording (BBV) op basis waarvan gemeenten hun begroting en verantwoordingstukken moeten opstellen is er ruimte voor het toepassen van deze verschillende methodieken.

2 Kostendekkende huur, een korte toelichting Wat is kostendekkende huur? Bij een kostendekkende huurprijssystematiek berekent de gemeente kapitaallasten (rente en afschrijving), zakelijke lasten (verzekeringen, belastingen e.d.) en een reservering (groot) onderhoud door aan de huurders. Er kan een huurverhogingssystematiek worden toegepast of er kan voor worden gekozen alleen de laatste twee soorten lasten jaarlijks te indexeren. De Kopgroep Maatschappelijk Vastgoed (in 2011 opgegaan in Bouwstenen voor Sociaal) pleitte enkele jaren geleden voor kostendekkende huur en gaf in 2008 de handreiking Zo rekenen we aan maatschappelijk vastgoed uit. In deze handreiking worden aanwijzingen gegeven hoe omgegaan zou moeten worden met de waardebepalende parameters, zoals restwaarde en exploitatie c.q. afschrijvingstermijn. Daarnaast kunnen de globale richtlijnen van het BBV worden gevolgd: exploitatietermijn van 40 jaar; niet afschrijven op de grond; investeringen in de opstal afschrijven tot restwaarde 0. Kanttekeningen: Wie dacht dat kostendekkende huur bij alle gemeenten op dezelfde wijze wordt berekend, moeten we teleurstellen. De ene gemeente berekent deze huur op basis van annuïtaire afschrijvingen, terwijl de andere gemeente lineair afschrijft. De jaarlijkse annuïteiten zijn ieder jaar gelijk. Bij gemeenten die er echter voor kiezen lineair af te schrijven, is de rentecomponent in de eerste jaren van de exploitatietermijn relatief hoog en in het laatste jaren relatief laag tot vrijwel nihil. Bij lineair afschrijven ontstaat hierdoor een onlogische verloop in de hoogte van de huur: in de beginjaren is de huur buitenproportioneel hoog en besteedt de gebruiker een onevenredig groot gedeelte van zijn (subsidie)budget aan huur. In de laatste jaren is de huur juist relatief laag. Daarom wordt dit euvel in de praktijk ook wel verholpen door het inzetten van een gemeentelijke egalisatiereserve. De gemeente moet natuurlijk wel de financiele middelen hebben voor het aanleggen van zo n reserve. Een voorbeeld dat het grote verschil laat zien tussen kostendekkende huur op basis van annuïtaire en van lineaire afschrijving: Object: gebouw met cultureel maatschappelijke functie van circa m 2 bruto Kostendekkende huur (annuïtair): 195 per bruto m. 2 p.j. exclusief btw Kostendekkende huur (lineair): aflopend van 240 naar 140 exclusief btw (respectievelijk in het eerste en het laatste jaar van de exploitatietermijn). Andere redenen dat kostendekkende huur niet altijd onderling vergelijkbaar is: - Het aftoppen van de onrendabele top (bijvoorbeeld door middel van eenmalige subsidies) verlaagt de kapitaallasten en daarmee de kostendekkende huur. - Het verschil in parameters waar gemeenten mee rekenen (interne rekenrente, restwaarde en exploitatietermijn). Bovendien blijkt de praktijk weerbarstig: hoewel veel gemeenten in beleidsstukken aangeven met een kostendekkende huur te werken, blijkt dit nog niet altijd voor de hele portefeuille te zijn doorgevoerd of dekt de huurprijs toch niet volledig de werkelijke lasten. Voordelen kostendekkende huur: - Optimale allocatie van middelen - Transparantie

3 Nadelen kostendekkende huur: - Een kostendekkende huur in combinatie met lineair afschrijven is complex. - Administratief is kostendekkende huur bewerkelijker dan werken met een vaste beleidshuur. - Bij (nieuwe) gemeentelijke panden komt het regelmatig voor dat de stichtingskosten hoog oplopen. De kostendekkende huur kan dan zeer hoog uitkomen, zeker als met een restwaarde voor de opstal van 0 is gerekend. Markthuur, een korte toelichting Wat is markthuur? Het geschatte bedrag waarvoor een object of ruimte binnen een object op de taxatiedatum verhuurd zou worden tussen een bereidwillige verhuurder en een bereidwillige huurder op passende huurvoorwaarden in een marktconforme transactie, na een behoorlijke marketing waarbij de partijen geïnformeerd, zorgvuldig en zonder dwang hebben gehandeld. (RICS, taxatiestandaarden). Een voorwaarde voor het bepalen van markthuur is een transparante markt waarin voldoende data beschikbaar is. Dit betreft bijvoorbeeld informatie van huurtransacties van vergelijkbare panden, waarmee via de comperatieve (vergelijkende) methode tot een vaststelling van de markthuur gekomen kan worden. Kanttekeningen: Ten aanzien van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is (nog) geen sprake van marktwerking en een (transparante) markt. Er zijn nog weinig private partijen actief op deze markt en informatie uit de gemeentelijke administratie biedt nog weinig houvast. Zo wordt de boekwaarde van gemeentelijke panden bepaald op basis van de richtlijnen van het BBV en staat los de marktwaarde. De verwachting is dat meer private eigenaren op de markt van maatschappelijk vastgoed actief worden, zodat er op termijn meer market evidence ontstaat. Het ontbreken van een transparante markt heeft tevens te maken met de één-op-één relatie tussen gemeente en gebruiker. Bijvoorbeeld: de gemeente bouwt een nieuw theater voor de enige gemeentelijke theaterinstelling. Dit mechanisme houdt marktwerking in de wereld van gemeentelijk vastgoed tegen. Verdere (regionale) ketenvorming in de maatschappelijke sector kan het aantal potentiële gebruikers van gemeentelijke panden doen toenemen. Ook het aanbesteden van maatschappelijke functies, zou kunnen bijdragen aan het vergroten van het aantal potentiële gebruikers en daarmee aan een grotere marktwerking. Dat het toepassen van markthuur reeds in de huidige situatie kan, laat een bijvoorbeeld uit de gemeente Nijmegen zien. De nieuwbouw van het filmhuis Lux in Nijmegen, onderdeel van de Mariënburg-ontwikkeling, leverde een zeer hoge kostendekkende huur op. In 2004 is de boekwaarde met 2,4 miljoen euro op basis van een taxatie afgewaardeerd en de kostendekkende huur is vervolgens verlaagd van ,- per jaar naar een kostendekkende huurprijs die overeenkomt met een markthuurprijs van ,- per jaar. (De Klerk, 2011, Professionaliseren gemeentelijk cultureel vastgoed, interview Sweens en Peters). Voordelen markthuur: - Gemeente en instellingen zijn niet tot elkaar veroordeeld. De eigenaar-verhuurder kan als de huidige huurder vertrekt of failliet gaat naar verwachting tegen dezelfde condities opnieuw verhuren. De huurder kan zich vrij bewegen op de markt.

4 Nadelen markthuur: - Het zal enige tijd duren voordat er voldoende market evidence beschikbaar is en er een (transparante en goed functionerende) markt voor maatschappelijk vastgoed ontstaat. - Gemeentelijk vastgoed bestaat voor een substantieel deel uit incourante panden, waarvan de markthuur in de meeste gevallen lastig te bepalen is. - Markthuur kan onder de kostprijs liggen. Er is dan sprake van indirecte subsidie. - Met het invoeren van markthuur zijn kosten voor taxaties gemoeid. Beleidshuur of maatschappelijke huur, een korte toelichting Wat is beleidshuur of maatschappelijke huur? Beleidshuur (ook wel maatschappelijke huur) is een huur die vastgesteld wordt vanuit beleidsmatig oogpunt. Meestal is de beleidshuur uitgedrukt in een vast bedrag per m 2 (bijvoorbeeld 100 per m 2 per jaar). Deze vaste huurprijs geldt voor alle panden die de gemeente aan maatschappelijke instellingen verhuurt. De huur kan echter ook bepaald worden op basis van een (van te voren bepaald) deel of percentage van de werkelijke kosten van de vastgoedexploitatie. Een voorbeeld hiervan is een gemeente die geen rentelasten en afschrijving doorbelast in de huur, maar wel de zakelijke lasten en een reservering voor groot onderhoud. Het gaat in dat geval dan niet om een beleidshuur die voor alle panden gelijk is. Kanttekeningen: De grote vraag is welke organisaties in aanmerking komen voor zo n maatschappelijke huur. In principe gesubsidieerde organisaties. Maar wat als er nu organisaties zijn die niet gesubsidieerd worden, niet commercieel zijn en een maatschappelijk doel dienen. In de praktijk gebeurt het dan al dat ook deze instellingen voor beleidshuur in aanmerking komen. Voordelen beleidshuur of maatschappelijke huur: - Bij een vaste beleidshuur: de huur van verschillende gebouwen is vergelijkbaar. Dit maakt het overzichtelijk voor de gemeente. Voor de instellingen is de huurprijs geen drempel om over te stappen van het ene naar het andere gemeentelijk pand. - Bij het doorberekenen van een deel van de werkelijke kosten: dit voorkomt het rondpompen van gemeentelijk geld. Nadelen of maatschappelijke huur: - Bij een vaste beleidshuur: er is geen optimale allocatie van middelen, doordat alle panden - ongeacht hun kwaliteit - gelijk geprijsd zijn. - Bij het doorberekenen van een deel van de werkelijke kosten: de huur ligt onder de werkelijke kostprijs. Er is daarmee sprake van intransparantie en indirecte subsidie. Ingrijpende bezuinigingen op functies, dwingt te kijken naar huurprijsbeleid Als we kijken naar mogelijke toekomstige ontwikkelingen, is het goed te realiseren dat gemeentelijk huurprijsbeleid niet op zichzelf staat: er is een verband met subsidiestromen in de diverse beleidsvelden. Immers, maatschappelijke organisaties die subsidie ontvangen gebruiken daarvan een deel voor de huisvestingslasten. En wanneer ze huren van de gemeente, bepaalt het gemeentelijk huurprijsbeleid die huisvestingslasten.

5 Momenteel vinden ingrijpende veranderingen plaats in de subsidiëring van de beleidsvelden en dit dwingt om ook te kijken naar de huurprijssystematiek. Gemeenten staan aan de vooravond van grote bezuinigingen. Het kabinet legt wettelijke taken op het brede terrein van werk, jeugdzorg en de zorg bij de gemeenten neer. De 18 miljard euro die gedecentraliseerd wordt, is onvoldoende om deze taken uit te voeren. Bovendien krimpen de inkomsten uit het Gemeentefonds, omdat het fonds gekoppeld is aan de groei of krimp van de netto rijksuitgaven. De druk op gemeentelijke budgetten neemt hierdoor zodanig toe, dat de bezuinigingen op autonome taken, zoals openbaar onderhoud, welzijn, sport en cultuur tot 40% zouden kunnen oplopen (Wijn en Van Oort, 2013, Decentralisatie verzorgingsstaat drijft cultuur in het nauw). Beleidsafdelingen van gemeenten buigen zich koortsachtig over de wijze waarop de bezuinigingen behaald zouden moeten worden, maar zeker is dat de sectoren welzijn, sport en cultuur zullen inkrimpen, waardoor leegstand van gemeentelijk vastgoed dreigt. Tegelijkertijd staan er nieuwe typen organisaties op: flexibele, ad hoc gesubsidieerde of ongesubsidieerde partijen en burgerinitiatieven die huisvesting nodig hebben. Als gemeenten hun vastgoed indirect blijven subsidiëren, ligt hierbij de discussie over staatssteun op de loer. Om deze discussie voor te zijn, zou overgegaan kunnen worden op markthuur voor gemeentelijk vastgoed. Het invoeren van markthuur voor gemeentelijk vastgoed zou het ontstaan van een level playing field stimuleren, waarin ook marktpartijen kunnen opereren. Stad van Nederland (toekomst), Het Nieuwe Instituut (foto: Mike Bink) Conclusie: via kostendekkende huur, naar markthuur Veel gemeenten wensen hun vastgoedtaken samen met andere partijen op te pakken, in plaats van zelf volledige verantwoordelijkheid te dragen, zo bleek tijdens de Conferentie Maatschappelijk Vastgoed van Elba Media dit jaar. Transparantie in subsidiestromen is daarvoor een voorwaarde. Want hoe kunnen marktpartijen een volwaardige rol spelen als gemeenten via indirecte subsidies de huur voor hun maatschappelijk vastgoed kunstmatig laag houden? Door subsidie uitsluitend via de beleidsafdeling te verstrekken en de huisvestingslasten per object

6 kostendekkend door te belasten ontstaat transparantie en inzicht in de werkelijke kosten. Het invoeren van markthuur voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed, zou een bijdrage kunnen leveren aan het ontwikkelen van een level playing field. Op voorwaarde dat gemeenten de werkelijke kosten van het vastgoedtransparant in beeld brengen en er geen sprake meer is van verborgen subsidies. Voor veel gemeenten is het invoeren van markthuren nu nog een brug te ver, aangezien ze eerst nader inzicht moeten verwerven in de werkelijke kosten van de vastgoedexploitatie. Er is echter een groeiende groep gemeenten en marktpartijen die market evidence opbouwt. Het invoeren van markthuren en een level playing field voor gemeentelijk maatschappelijk vastgoed, waarin ook marktpartijen een volwaardige rol spelen, zien wij daarom als realistisch toekomstperspectief. En naast realistisch ook broodnodig, vanwege de terugtrekkende beweging van gemeentelijke overheden. Over de auteurs: Eltje de Klerk MSc MRE, heeft een eigen adviespraktijk (Alpha Adviseurs) en is senior adviseur bij BMC. Eltje de Klerk koppelt kennis van de hardware aan kennis van software. Ze geeft (strategisch) advies ten aanzien van gemeentelijk vastgoed (bezuinigingen op de vastgoedportefeuille, haalbaarheidsonderzoeken nieuwbouw, en optimaliseren van de exploitatie van gemeentelijk vastgoed) en publiceert hier regelmatig over. Henk de Kok MRE, asset manager commercieel vastgoed, Stadsontwikkeling gemeente Rotterdam. Henk de Kok ontwikkelt instrumenten voor het toepassen van een kostendekkende huur binnen de gemeente Rotterdam en onderzoekt het verdienpotentieel van de portefeuille commercieel vastgoed van de stad. De gemeente heeft besloten het rendement van dit vastgoed te optimaliseren en daarna op de markt te brengen. In 2011 schreef Henk de Kok een Master of Real Estatescriptie over de verdienmogelijkheden van commercieel gemeentelijk vastgoed. Eltje de Klerk en Henk de Kok deden tijdens hun MRE-studie aan de Amsterdam School of Real Estate ( ) onderzoek naar het professionaliseren van gemeentelijke vastgoedtaken en bundelen in dit artikel hun kennis van theorie en praktijk.

Huurwaardebepaling gemeente Tilburg. 9 april 2015 Marion Bakker

Huurwaardebepaling gemeente Tilburg. 9 april 2015 Marion Bakker Huurwaardebepaling gemeente Tilburg 9 april 2015 Marion Bakker Portefeuille team Gebouwen Ca. 186 permanente gebouwen Ca. 400.000 m² bruto vloeroppervlak Ca. 30 miljoen huurinkomsten per jaar Ca. 437 miljoen

Nadere informatie

Waardering van gemeentelijk Vastgoed

Waardering van gemeentelijk Vastgoed Waardering van gemeentelijk Vastgoed Dordrecht, 5 juni 2015 Sake van den Berg MSc MRICS RTsv RMT (RICS Registered Valuer) Wouter van den Wildenberg MSc 1 Inhoud Impressie voor gemeentelijk vastgoed actuele

Nadere informatie

BBV en Vastgoedmanagement. Bijeenkomst Vastgoedprofessionals te s-hertogenbosch, 14 oktober 2011 H. Philippens

BBV en Vastgoedmanagement. Bijeenkomst Vastgoedprofessionals te s-hertogenbosch, 14 oktober 2011 H. Philippens BBV en Vastgoedmanagement Bijeenkomst Vastgoedprofessionals te s-hertogenbosch, 14 oktober 2011 H. Philippens Besluit Begroting en Verantwoording Gemeentewet (art 186) bepaalt dat begroting, meerjarenraming

Nadere informatie

Menukaart kostprijsdekkende huur 3 december 2015

Menukaart kostprijsdekkende huur 3 december 2015 Menukaart kostprijsdekkende huur 3 december 2015 Henk Philippens (Almere) Harmen Meerbeek (Bergen op Zoom) Arthur van Loon (Utrecht) Wouter van den Wildenberg en Erik Vlaming (Fakton) Inhoud Het netwerk

Nadere informatie

Gemeentelijk eigendom

Gemeentelijk eigendom Gemeentelijk eigendom Startnotitie 'Aandacht voor verborgen subsidies, strategisch vastgoed en bezit vanuit een taak' Uitgangspunt startnotitie Binnen de gemeente Tiel is er tot op heden geen vastgesteld

Nadere informatie

Sturen op het gebruik van

Sturen op het gebruik van Sturen op het gebruik van maatschappelijk vastgoed Seminar Maatschappelijk Vastgoed ir. Wicher F. Schönau MMC Twynstra Gudde Krijtmolen d'admiraal, Amsterdam 24 juni 2014 Toekomst of verleden? Library

Nadere informatie

Prachtige panden, krimpende budgetten Nieuwe uitdagingen voor gemeenten en sector

Prachtige panden, krimpende budgetten Nieuwe uitdagingen voor gemeenten en sector Prachtige panden, krimpende budgetten Nieuwe uitdagingen voor gemeenten en sector Eltje de Klerk Opgaven ten aanzien van cultureel vastgoed vormen een nieuwe uitdaging voor gemeenten en de culturele sector.

Nadere informatie

Sprekers van vandaag

Sprekers van vandaag Vastgoedbedrijf gemeente Almere De Praktijk Algemene Rekenkamer 6 september 2013 Sprekers van vandaag Annemarie van der Zee Henk Hoogland 1 Onderwerpen van vandaag Geschiedenis Vastgoedbedrijf Almere Opbouwen

Nadere informatie

ROZ Benchmark Gemeentelijk Vastgoed

ROZ Benchmark Gemeentelijk Vastgoed ROZ Benchmark Gemeentelijk Vastgoed Door de centralisering van het gemeentelijk vastgoed neemt de behoefte aan transparantie en professionalisering sterk toe. Een van de concrete initiatieven om de transparantie

Nadere informatie

Notitie huurprijzen gemeentelijk vastgoed

Notitie huurprijzen gemeentelijk vastgoed Notitie huurprijzen gemeentelijk vastgoed Gemeente Stichtse Vecht 1. Aanleiding Op 12 maart 2013 heeft het College van B&W de Vastgoedvisie Betaalbare Leefbaarheid vastgesteld. De gehanteerde uitgangspunten

Nadere informatie

*A * Memo. onderwerp Impliciete subsidies grond en vastgoed. kenmerk A datum 12/08/

*A * Memo. onderwerp Impliciete subsidies grond en vastgoed. kenmerk A datum 12/08/ Memo ** onderwerp afzender M. Langerak datum 12/08/2015 afdeling Ruimte kenmerk e-mail m.langerak@zuidplas.nl 1. Inleiding Impliciete of verkapte subsidieverlening komt onder meer tot stand als de gemeente

Nadere informatie

Vastgoedbedrijf Enschede

Vastgoedbedrijf Enschede Vastgoedbedrijf Enschede een praktijkcase Spreker Jan Kappers Datum 10-2-2012 Plaats Culemborg Facts & organisatie Aanleiding Werkwijze Ontwikkelingen Toekomst Enschede? > Grootste stad in provincie Overijssel

Nadere informatie

Kostprijsdekkende huur Gemeentelijk vastgoed 20/10/2012 1

Kostprijsdekkende huur Gemeentelijk vastgoed 20/10/2012 1 Kostprijsdekkende huur Gemeentelijk vastgoed 1 WELKOM Opening Utrecht: Arthur van Loon: adviseur vastgoedfinanciën portefeuillemanagement 2 Huur definities en begrippen Huurprijs: Wikipedia: De vergoeding

Nadere informatie

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed.

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed. Vastgoed Plan van Aanpak Plan van aanpak: Vastgoed Bestuurlijk L. van Rekom opdrachtgever L. Mourik opdrachtgever Naam projectleider L. van Hassel Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-

Nadere informatie

Financiële sturing. Bijeenkomst vastgoedprofessionals 's-hertogenbosch. Amersfoort 14 oktober 2011 Sidney Mac Gillavry

Financiële sturing. Bijeenkomst vastgoedprofessionals 's-hertogenbosch. Amersfoort 14 oktober 2011 Sidney Mac Gillavry Bijeenkomst vastgoedprofessionals 's-hertogenbosch Amersfoort 14 oktober 2011 Sidney Mac Gillavry Financiële sturing Inleidende vraag: Wat is beter om te hanteren: KPDH of markthuur? De vraag anders gesteld:

Nadere informatie

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: Opdrachtgever: Auteur: 27 mei 2014 Gemeente Maasdriel Wendie Hardeman en Edwin van de Voort Inleiding In de periode februari mei 2014 is door en

Nadere informatie

Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen

Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen Mogelijke onderwerpen voor het netwerk Vastgoedeconomen, fiscalisten en planeconomen BBV en afschrijvingen Het BBV kent verschillende onderwerpen. Eén van de onderwerpen heeft betrekking op de waardering

Nadere informatie

Jg. 48 / Nr. 2 / 2015 Vastgoedbeleid Enschede als voorbeeld? Jan Veuger. Wilminktheater & Muziekcentrum Enschede (fotograaf: Wilminktheater Enschede)

Jg. 48 / Nr. 2 / 2015 Vastgoedbeleid Enschede als voorbeeld? Jan Veuger. Wilminktheater & Muziekcentrum Enschede (fotograaf: Wilminktheater Enschede) Jg. 48 / Nr. 2 / 2015 Vastgoedbeleid Enschede als voorbeeld? P. 132 Jan Veuger Vastgoedbeleid Enschede als voorbeeld? Wilminktheater & Muziekcentrum Enschede (fotograaf: Wilminktheater Enschede) Jg. 48

Nadere informatie

Nota huurprijzen voor gemeentelijk vastgoedaccommodaties

Nota huurprijzen voor gemeentelijk vastgoedaccommodaties Nota huurprijzen voor gemeentelijk vastgoedaccommodaties Gemeente Velsen Directie Beheer & Ontwikkeling Afdeling Gebiedsontwikkeling Datum Vastgesteld door de gemeenteraad op Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding...

Nadere informatie

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden Whitepaper De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden bbn adviseurs 2014 bbn adviseurs www.bbn.nl info@bbn.nl Wet Markt en Overheid Per 1 juli 2014 gaat de wet Markt

Nadere informatie

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn Woningmarkt en corporatiesector Johan Conijn Ruimteconferentie PBL 21 mei 2013 Inhoud Woningmarktdebat Positie woningcorporatie Regeer- en woonakkoord DrieKamerModel 2 Woningmarkt Overmatige subsidiering

Nadere informatie

Een nieuw leven Zorgvastgoed.nl

Een nieuw leven Zorgvastgoed.nl Een nieuw leven Zorgvastgoed.nl 16 februari 2017 Inhoud De ontwikkelingen in de sector De sector in actie De praktijk De martkwaardering De transitie 2010 tot en met 2017 tot 2010 Kapitaalslasten methodiek

Nadere informatie

Vastgoed op afstand. Datum: 11 maart 2016

Vastgoed op afstand. Datum: 11 maart 2016 Vastgoed op afstand Datum: 11 maart 2016 Waarom dit onderzoek? Het vertrekpunt Wat komt er uit? Treasury aspecten Vragen en discussie Vastgoedbedrijf Enschede Waarom dit onderzoek? 3 Waarom dit onderzoek?

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders

Burgemeester en wethouders Burgemeester en wethouders Raadsvoorstel voor behandeling in oordeelvormende/besluitvormende vergadering Datum vergadering : in te vullen door griffie Zaaknummer: Onderwerp : Vastgoednota 2017 Agendapunt

Nadere informatie

Bijlage 1: Reactie op rapport Veronderstelde werkelijkheid, Conclusies en aanbevelingen betreffende het vastgoedbeleid van de gemeente Enschede.

Bijlage 1: Reactie op rapport Veronderstelde werkelijkheid, Conclusies en aanbevelingen betreffende het vastgoedbeleid van de gemeente Enschede. Bijlage 1: Reactie op rapport Veronderstelde werkelijkheid, Conclusies en aanbevelingen betreffende het vastgoedbeleid van de gemeente Enschede. Reikwijdte onderzoek In haar onderzoek heeft de Rekenkamer

Nadere informatie

Visie op Vastgoed Gemeente Gorinchem

Visie op Vastgoed Gemeente Gorinchem Visie op Vastgoed Gemeente Gorinchem 2013-2018 Versie 11 september 2013 Afdeling Financiën Team Vastgoed en Belastingen Behandeld door college: 27 augustus 2013 Beleidskaders vastgesteld door raad: PM

Nadere informatie

dec Training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Kijk voor meer info op Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed

dec Training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Kijk voor meer info op  Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed dec 2017 Driedaagse training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Trainingsdagen: 6, 13 en 20 december 2017 Tijden: 09.30 uur 20.00 uur Locatie: Mercure Hotel Amersfoort Centre, Amersfoort Training

Nadere informatie

21 september 2010 Corr.nr , FZ Nummer 28/2010 Zaaknr

21 september 2010 Corr.nr , FZ Nummer 28/2010 Zaaknr 21 september 2010 Corr.nr. 2010-51.197, FZ Nummer 28/2010 Zaaknr. 277311 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen betreffende de afkoop van het huurcontract met het ABP betreffende

Nadere informatie

Gemeentelijk Vastgoed Meer inzicht in beheer gemeentelijk vastgoed

Gemeentelijk Vastgoed Meer inzicht in beheer gemeentelijk vastgoed Gemeentelijk Vastgoed Meer inzicht in beheer gemeentelijk vastgoed Professioneel beheer creëert maatschappelijke en financiële meerwaarde 2011 Meer inzicht in beheer gemeentelijk vastgoed Beleid en kenmerken

Nadere informatie

NOTITIE 1. AANLEIDING EN DOEL VAN DE NOTITIE

NOTITIE 1. AANLEIDING EN DOEL VAN DE NOTITIE NOTITIE Project: Advies huurprijs Opdrachtgever: Gemeente Nuth Ter attentie van: de heer J. Sluijsmans Datum: 14 maart 2017 Kenmerk: 20170314 Notitie huurprijs Parallelstraat 41 Nuth Opgesteld door: ir.

Nadere informatie

juni Training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Kijk voor meer info op Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed

juni Training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Kijk voor meer info op  Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed juni 2017 Driedaagse training Integraal sturen op gemeentelijk vastgoed Trainingsdagen: 8, 15 en 22 juni 2017 Tijden: 09.30 uur 20.00 uur Locatie: Mercure Hotel Amersfoort Centre, Amersfoort Training Integraal

Nadere informatie

Rendements Analyse voor Vastgoed Portefeuilles

Rendements Analyse voor Vastgoed Portefeuilles Rendements Analyse voor Vastgoed Portefeuilles Portefeuilleanalyse en Objectanalyse Direct Rendement per Object trademark Vastgoed drs. Ernst RADEMA MSc Real Estate Finance 020 67 37 937 RADEMA@tRADEMArk-Vastgoed.nl

Nadere informatie

Gemeentelijk vastgoed

Gemeentelijk vastgoed Gemeentelijk vastgoed VvG najaarscongres, 13 november 2013 ir. Marten Middendorp MRE managing partner Maatschappelijk vastgoed bij gemeenten van oudsher aanzienlijke portefeuille zeer divers monofunctioneel

Nadere informatie

BIJLAGE 1: Overzicht economische activiteiten AFWEGINGEN / GEVOLG. ACTIVITEIT BETREFT GEBRUIKERS BEOORDELING Wet Markt en Overheid Exploitatie

BIJLAGE 1: Overzicht economische activiteiten AFWEGINGEN / GEVOLG. ACTIVITEIT BETREFT GEBRUIKERS BEOORDELING Wet Markt en Overheid Exploitatie BIJLAGE 1: Overzicht economische activiteiten Exploitatie Sportverenigingen sportaccommodaties en particulieren Verhuur en in gebruik geven van sporthal en -zalen en een zwembad Dit zijn economische Kosten:

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Zaaknummer : 61265 Datum : 10 juni 2014 Programma : Alle programma's Blad : 1 van 5 Cluster : Bestuur Portefeuillehouder: dhr. H.C.V. Veldhuijsen

Nadere informatie

Broersvest 95-A Schiedam

Broersvest 95-A Schiedam Broersvest 95-A Schiedam (verhuurd beleggingsobject) Vraagprijs: 69.500 k.k. MAARTENMakelaardij T 010 818 14 87 E herjan@maartenmakelaardij.nl Burgemeester Hoffmanplein 51 M 06 107 00 365 I www.maartenmakelaardij.nl

Nadere informatie

Nota gronduitgifte en grondprijzen. Inleiding

Nota gronduitgifte en grondprijzen. Inleiding Inleiding Deze nota is bedoeld om het beleid rondom de uitgifte van grond en opstallen en de prijsbepaling daarvan vast te leggen. Dit is een uitwerking van de nota Grondbeleid die in 2006 door uw raad

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442

Raadsstuk. Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442 Raadsstuk Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442 1. Inleiding De gemeenteraad heeft middelen gereserveerd voor de bouw van een multifunctionele badmintonhal

Nadere informatie

als profit-centre Ervaringen in Helmond Door: Johan Brands Afdelingsmanager Grondzaken Gemeente Helmond 1 juni 2010

als profit-centre Ervaringen in Helmond Door: Johan Brands Afdelingsmanager Grondzaken Gemeente Helmond 1 juni 2010 Gemeentelijke vastgoedorganisatie als profit-centre Ervaringen in Helmond Door: Johan Brands Afdelingsmanager Grondzaken Gemeente Helmond 1 juni 2010 2 Gemeentelijke gebouwen Ongeveer 140.000 m2 te exploiteren

Nadere informatie

Gemeentelijk vastgoed als nieuwe beleggingscategorie? Congres Barometer Maatschappelijk Vastgoed 8 oktober 2014

Gemeentelijk vastgoed als nieuwe beleggingscategorie? Congres Barometer Maatschappelijk Vastgoed 8 oktober 2014 Gemeentelijk vastgoed als nieuwe beleggingscategorie? Congres Barometer Maatschappelijk Vastgoed 8 oktober 2014 S Een initiatief van: Eltje de Klerk MSc MRE Drs. Cor Worms RBA Ontwerp van het onderzoek

Nadere informatie

Paragraaf vastgoed Inleiding 2013: eerste jaar CVDH Omvang van de portefeuille

Paragraaf vastgoed Inleiding 2013: eerste jaar CVDH Omvang van de portefeuille Paragraaf vastgoed Inleiding De gemeente bezit veel en divers vastgoed. Onze vastgoedportefeuille varieert van welzijnsaccommodaties, sportfaciliteiten, kantoorgebouwen, schoolgebouwen, theaters, parkeergarages,

Nadere informatie

College VU Amsterdam. Taxeren van kantoren. drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545

College VU Amsterdam. Taxeren van kantoren. drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545 College VU Amsterdam Taxeren van kantoren drs. E.F. Halter MRICS ehalter@dtz.nl 030 252 4545 1 Taxeren 2 1. Theorie 2. Praktijk 1. Theorie 3 1. Theorie 1a. Theorie Wat is waarde? 4 1b. Doel 1c. Waardebegrip

Nadere informatie

Adviesgroepen: Wat doen wij bbn adviseurs. Integraal advies Strategie > realisatie Full service Diverse specialisten Verstand van financiën

Adviesgroepen: Wat doen wij bbn adviseurs. Integraal advies Strategie > realisatie Full service Diverse specialisten Verstand van financiën Adviesgroepen: Wat doen wij bbn adviseurs Integraal advies Strategie > realisatie Full service Diverse specialisten Verstand van financiën Gebruikers van VastgoedMaps Voorzieningen en Vastgoed bij de gemeente

Nadere informatie

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1 Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed 19 april 2012 pagina 1 Strategie van Ymere Missie Ymere werkt als maatschappelijke onderneming aan wijken met perspectief, waar bewoners willen

Nadere informatie

Datum: Betreft: Hoorzitting / rondetafelgesprek Evaluatie verhuurderheffing. Algemene reactie CPB op evaluatie verhuurderheffing

Datum: Betreft: Hoorzitting / rondetafelgesprek Evaluatie verhuurderheffing. Algemene reactie CPB op evaluatie verhuurderheffing CPB Notitie Aan: Commissie Wonen en Rijksdienst Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon Johannes Hers Datum: 29-06-2016 Betreft: Hoorzitting

Nadere informatie

Vijf conclusies over idealen

Vijf conclusies over idealen Vijf conclusies over idealen Vastgoedbeleid gemeente Enschede 2001-2013 Martin Stijnenbosch, Annette Tjeerdsma en Jan Veuger De Rekenkamer van de gemeente Enschede heeft het lectoraat Maatschappelijk Vastgoed

Nadere informatie

Woningbeheer vanuit de doelstelling

Woningbeheer vanuit de doelstelling d Woningbeheer vanuit de doelstelling Werkcongres Halveer je beheer? Efficiënt en effectief woningbeheer in een nieuwe tijd Karin E. de Graaf, directeur-bestuurder Delft, 6 juni 2013 1 Vraagje Is de (beheer)doelstelling

Nadere informatie

Vastgoeddata woningcorporaties beperkt

Vastgoeddata woningcorporaties beperkt IV WONINGCORPORATIES Vastgoeddata woningcorporaties beperkt Geen inzicht in effectiviteit maatschappelijke doelen Jan Veuger Minister Blok van Wonen heeft de woningcorporaties gevraagd met een plan van

Nadere informatie

Raadsvoorstel Aanvullend krediet Renovatie van de LocHal

Raadsvoorstel Aanvullend krediet Renovatie van de LocHal 161125-01-VGB-04 Raadsvoorstel Aanvullend krediet LocHal_crdv 1 Raadsvoorstel Aanvullend krediet Renovatie van de LocHal Aanleiding Op 15 december 2014 heeft de gemeenteraad ingestemd met de renovatie

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1083956 Datum:19juni 2013 Behandeld door: C.F.J.Mens Afdeling/Team: RO-Beleid Onderwerp: gewijzigd raadsvoorstel: krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat

Nadere informatie

VASTGOED MET RENDEMENT. Heldere uitgangspunten voor de praktijk van vastgoed

VASTGOED MET RENDEMENT. Heldere uitgangspunten voor de praktijk van vastgoed VASTGOED MET RENDEMENT Heldere uitgangspunten voor de praktijk van vastgoed Inhoudsopgave Inleiding... 3 Algemene uitgangspunten... 5 Verhuur... 7 Beheer en onderhoud... 8 Wijzigingen in de vastgoedportefeuille...

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200479 420138 / 420138. J.W. Hofman T.H. Timmers. Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor). 08 Inwoners en bestuur

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL 11G200479 420138 / 420138. J.W. Hofman T.H. Timmers. Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor). 08 Inwoners en bestuur SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 11G200479 420138 / 420138 J.W. Hofman T.H. Timmers PF Mu ONDERWERP AGENDANUMMER Lease kantoorgebouw Hazenweg (stadskantoor).

Nadere informatie

Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Duiventil.

Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Duiventil. Onderwerp: Krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat 20. Subsidie in de huisvestingskosten Samenvatting: Voorgesteld wordt om een krediet beschikbaar te stellen van 325.000,- voor de aankoop van de benedenverdieping

Nadere informatie

Denken in Kansen 40+ club s-hertogenbosch 3 februari 2014

Denken in Kansen 40+ club s-hertogenbosch 3 februari 2014 Denken in Kansen 40+ club s-hertogenbosch 3 februari 2014 NV Monumenten Fonds Brabant Introductie NV Monumenten Fonds Brabant - Missie: NV Monumenten Fonds Brabant wil professioneel en risicodragend bijdragen

Nadere informatie

Grondwaarde advies maatschappelijke voorzieningen en zendmasten

Grondwaarde advies maatschappelijke voorzieningen en zendmasten Grondwaarde advies maatschappelijke voorzieningen en zendmasten Gemeente Oss TaxatieCie Oss 25 april 2016 Grondwaarde advies maatschappelijke voorzieningen en zendmasten 2 Opdrachtgever : Gemeente Oss

Nadere informatie

Hoofdstraat 215-B SCHIEDAM

Hoofdstraat 215-B SCHIEDAM Hoofdstraat 215-B SCHIEDAM (verhuurd beleggingsobject) Vraagprijs: 87.500 k.k. MAARTENMakelaardij T 010 818 14 87 E herjan@maartenmakelaardij.nl Burgemeester Hoffmanplein 51 M 06 107 00 365 I www.maartenmakelaardij.nl

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders de raad der gemeente EDE Behandelend ambtenaar W. de Bruin Tel.nr. (0318) 68 02 77 Verzameling Raadsstukken registratienummer sector datum: 2013/32 749226 GZ 1 mei 2013 Cie.

Nadere informatie

9. Financiele aspecten

9. Financiele aspecten 9. Financiele aspecten ANNEXUM 9.1 Rendement Het beleid van het Fonds en de Beheerder is gericht op het behalen van een optimale opbrengst uit de verhuur en de verkoop van de vastgoedportefeuille. De kansen

Nadere informatie

Visie op vastgoed. Baerte de Brey 31 mei 2012

Visie op vastgoed. Baerte de Brey 31 mei 2012 Visie op vastgoed Baerte de Brey 31 mei 2012 Inhoud 1. Inhoud 2. Structuurvisie 3. Vastgoed categorieën 4. Analyse 5. Waardevol vastgoed 6. Transparante relaties 7. Vragen & verbeteringen 8. Stellingen

Nadere informatie

Economisch waarderen vastgoed PT FINANCE 16 MEI 2017 SUSANNE OVERES

Economisch waarderen vastgoed PT FINANCE 16 MEI 2017 SUSANNE OVERES Economisch waarderen vastgoed PT FINANCE 16 MEI 2017 SUSANNE OVERES Real economic value? AGENDA Aanleiding: waarom bestaat er behoefte aan een economische waarde van vastgoed Wat is economische waarde?

Nadere informatie

Wethouder van Financiën en Stadsbeheer

Wethouder van Financiën en Stadsbeheer Wethouder van Financiën en Stadsbeheer Sander Dekker Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag De voorzitter van de Commissie Bestuur De voorzitter van de Commissie Ruimte Uw brief

Nadere informatie

Huur maatschappelijk vastgoed Lansingerland. Huurbeleid en huurtarieven. Projectnummer 8296 Datum 25 augustus 2014

Huur maatschappelijk vastgoed Lansingerland. Huurbeleid en huurtarieven. Projectnummer 8296 Datum 25 augustus 2014 Huur maatschappelijk vastgoed Lansingerland Huurbeleid en huurtarieven Projectnummer 8296 Datum 25 augustus 2014 Rapportnummer 001 Opgesteld door de heer ir. H.J. Molenaar en de heer ir. R.M.J. Wolvekamp

Nadere informatie

Advies BAC Huisvesting t.b.v. de repressieve huisvesting

Advies BAC Huisvesting t.b.v. de repressieve huisvesting Advies BAC Huisvesting t.b.v. de repressieve huisvesting Advies van de BAC Huisvesting t.a.v. voorlopige keuzes voor de definitief door te rekenen variant voor het huisvestingsbeleid van de VRU Op basis

Nadere informatie

NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA INVESTERINGEN, WAARDERINGEN EN AFSCHRIJVINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

Fakton. Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement. Solving complex real estate challenges

Fakton. Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement. Solving complex real estate challenges Fakton Solving complex real estate challenges Financial Engineering in de Praktijk Asset Management: sturen op verdienvermogen, waarde en rendement Wim Weide, Partner Fakton 1 Relevante context / ontwikkelingen

Nadere informatie

Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED

Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED Netwerk Financiële Experts gemeentelijk vastgoed Bouwstenen voor Sociaal Menukaart voor een kostprijsdekkende huur van

Nadere informatie

HUURVERHOGINGSBELEID GELIBERALISEERDE WONINGEN 2016-2019

HUURVERHOGINGSBELEID GELIBERALISEERDE WONINGEN 2016-2019 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Wettelijk kader... 2 3. Vorig beleid... 2 4. Aanvullend beleid: huurverhogingsbeleid geliberaliseerde huurwoningen... 2 4.1 Uitwerking... 2 4.2 Afbakening beleid... 3 5. Slotbepalingen...

Nadere informatie

*U * *U *

*U * *U * *U16.13416* *U16.13416* De leden van de Gemeenteraad Postbus 1 2650 AA BERKEL EN RODENRIJS Afdeling Financiën Postbus 1 2650 AA Berkel en Rodenrijs Nadere informatie Rosemarijn Stevens Telefoon 14 010

Nadere informatie

Organisatie en Huisvesting. Organisatie en Ontwikkeling. Vastgoed en Financiering. Huurbeleid voor scholen. Inhoud. Inleiding

Organisatie en Huisvesting. Organisatie en Ontwikkeling. Vastgoed en Financiering. Huurbeleid voor scholen. Inhoud. Inleiding Huurbeleid voor scholen 29 maart 2012 Karin Soldaat Inhoud Inleiding Huur en medegebruik door kinderopvang Wettelijk kader verhuur en medegebruik Hoogte huurtarief Belangrijke aspecten huurbeleid 2 Wie

Nadere informatie

Concept-Raadsvoorstel huurwaardebepaling maatschappelijk vastgoed

Concept-Raadsvoorstel huurwaardebepaling maatschappelijk vastgoed Concept-Raadsvoorstel huurwaardebepaling maatschappelijk vastgoed Aanleiding De gemeenteraad heeft in het kader van de programmabegroting 2013 het college de opdracht gegeven te komen met een aanpak met

Nadere informatie

Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance

Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance Het middensegment in de huursector De ontbrekende schakel Johan Conijn, ASRE/UvA, Ortec Finance Datum 11 mei 2011 Het middensegment Wat verstaan we onder het middensegment in de huursector? - verhuurders:

Nadere informatie

Bijlage F Voorwaarden en tarieven gebruik van schoolgebouwen door derden

Bijlage F Voorwaarden en tarieven gebruik van schoolgebouwen door derden Bijlage F Voorwaarden en tarieven gebruik van schoolgebouwen door derden 1. Wettelijk kader In de meeste gevallen is het schoolbestuur eigenaar van het schoolgebouw en het omliggende terrein. Het schoolbestuur

Nadere informatie

STICHTING TENNISPARK NEDERHORST (STN)

STICHTING TENNISPARK NEDERHORST (STN) STICHTING TENNISPARK NEDERHORST (STN) opgericht 18 mei 2015 op verzoek gemeente Wijdemeren i.v.m. mogelijkheid btw verrekening op investering bestuur STN: Ton Bol voorzitter, Marius Knijff plv. voorzitter,

Nadere informatie

De waarde van marktwaarde

De waarde van marktwaarde De waarde van marktwaarde Een nieuwe uitdaging voor de (meeste) corporaties 27 mei 2015 Maria Molenaar Voorzitter RvB Woonstad Rotterdam Bestuurslid Aedes Inhoud Aanleiding: de nieuwe woningwet De corporatiesector

Nadere informatie

de taxateur en duurzaamheid

de taxateur en duurzaamheid de taxateur en duurzaamheid Stichting TEGoVA Netherlands waarborgt op transparante en uniforme wijze de kwaliteit van het taxatie vak en de harmonisering van taxatiestandaarden volgens de European Valuation

Nadere informatie

Inzicht Meeting Overheid Maatschappelijk vastgoed & integraal accomodatiebeleid. November 2011, ing. Jan Veuger MRE FRICS

Inzicht Meeting Overheid Maatschappelijk vastgoed & integraal accomodatiebeleid. November 2011, ing. Jan Veuger MRE FRICS Inzicht Meeting Overheid Maatschappelijk vastgoed & integraal accomodatiebeleid November 2011, ing. Jan Veuger MRE FRICS Programma in drie delen: 1. De context en huidige ontwikkelingen 2. De inhoud en

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

30 oktober 2014 Albert Abee

30 oktober 2014 Albert Abee Raadsvoorstel *BR1400244* *BR1400244* Datum Raad Portefeuillehouder 30 oktober 2014 Albert Abee Registratienummer BR1400244 Preventief toezicht van toepassing Nee Onderwerp Vastgoedbeleid Gevraagde beslissing

Nadere informatie

Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED

Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED Wat kost dat? MENUKAART VOOR EEN KOSTPRIJSDEKKENDE HUUR VAN GEMEENTELIJK VASTGOED Netwerk Financiële Experts gemeentelijk vastgoed Bouwstenen voor Sociaal Menukaart voor een kostprijsdekkende huur van

Nadere informatie

Hoe in de toekomst om te gaan met sociaal ondernemers als huurder van gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed?

Hoe in de toekomst om te gaan met sociaal ondernemers als huurder van gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed? Hoe in de toekomst om te gaan met sociaal ondernemers als huurder van gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed? 1. Context In het Coalitieakkoord Utrecht maken we samen hecht de gemeente Utrecht veel waarde

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Investeringskrediet Cultuurcentrum Registratienummer: 00541936 Op voorstel B&W d.d.: 9 juni 2015 Datum vergadering: 7 juli 2015 Portefeuillehouder: N.G.J. Lemlijn

Nadere informatie

Grip op accommodatie beheer. een gezonde instelling. advies - begeleiding - software

Grip op accommodatie beheer. een gezonde instelling. advies - begeleiding - software Grip op accommodatie beheer een gezonde instelling advies - begeleiding - software Maurits Jansen, manager Vastgoed & ICT bij de zorginstelling Abrona Abrona is een christelijke organisatie die is gespecialiseerd

Nadere informatie

Registratienummer: ID Behorende bij: - raadsvoorstel RVO d.d. 29 maart raadsbesluit nr. RB d.d.

Registratienummer: ID Behorende bij: - raadsvoorstel RVO d.d. 29 maart raadsbesluit nr. RB d.d. N A - Registratienummer: ID 11.01795 Behorende bij: - raadsvoorstel RVO 11.0107 d.d. 29 maart 2011 - raadsbesluit nr. RB 11.0088 d.d. 16 N A 011- Inhoud I. Inleiding... 3 II. Huidige portefeuille... 5

Nadere informatie

Aan de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden

Aan de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden Made, 16 januari 2002 Commissievergadering d.d. 31 januari 2002 Aan de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden Agendapunt: Onderwerp: woon-zorg-sportcentrum Lage Zwaluwe Toelichting: Bijgaand treft

Nadere informatie

Gemeente Postbus 200 T: 14 0180 F: (0180) 51 60 40 Krimpen. RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN İJSSEL

Gemeente Postbus 200 T: 14 0180 F: (0180) 51 60 40 Krimpen. RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN İJSSEL RAADSINFORMATIEBRIEF De leden van de raad Postbus 200 2920 AE KRIMPEN AAN DEN İJSSEL Datum: 30-10-2014 Zaaknummer: Afdeling: Contactpersoon: Uw brief van: Onderwerp: Ruimte Toekomst gemeentelijke voorzieningen

Nadere informatie

Marktpresentatie IPD Benchmark Gemeentelijk Vastgoed

Marktpresentatie IPD Benchmark Gemeentelijk Vastgoed Marktpresentatie IPD Benchmark Gemeentelijk Vastgoed 26 juni 2014, The Colour Kitchen Utrecht Resultaten IPD Benchmark Gemeentelijk Vastgoed 2013 Paul Konings, Vice President IPD Gemeentelijk vastgoed:

Nadere informatie

Barometer Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed 2014

Barometer Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed 2014 ALLE GEMEENTEN RESPONS I GEMEENTEN Barometer Gemeentelijk Maatschappelijk Vastgoed 2014 Gemeenten in beweging Annette Tjeerdsma en Jan Veuger 1 Dit artikel bevat de resultaten van het onderzoek Barometer

Nadere informatie

Wilt u continu verbeteren én besparen?

Wilt u continu verbeteren én besparen? Wilt u continu verbeteren én besparen? RORE staat voor Return on Real Estate; continu verbeteren en besparen mét uw vastgoedportefeuille. Middels de RORE-raamovereenkomst wordt afgesproken dat wij risicodragend,

Nadere informatie

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0 Concept Door Pirovano Planeconomie en Grondbeleid In opdracht van de Gemeente Bergen 12 januari 2013 Hoofdstuk: Doel en uitgangspunten INHOUD 1 Doel en uitgangspunten... 3 1.1 Doel van dit rapport... 3

Nadere informatie

De wereld van de zorg en haar NHC s voor MKW. Bram Baselmans senior adviseur

De wereld van de zorg en haar NHC s voor MKW. Bram Baselmans senior adviseur De NHC s en Woningcorporaties De wereld van de zorg en haar NHC s voor MKW Bram Baselmans senior adviseur Bram Baselmans Bouwkunde TU Eindhoven Vastgoedmanagement AAG vanaf 2002 Financiële vraagstukken

Nadere informatie

Presentatie beheermodellen voor verenigingen. Sportparken

Presentatie beheermodellen voor verenigingen. Sportparken Presentatie beheermodellen voor verenigingen Sportparken Inhoud Dagvoorzitter Opening, welkom, doel, agenda SO Vastgoed Het waarom van de invoering kostendekkende huur. - Hoe is de kostendekkende huur

Nadere informatie

Onderdeel Risico Kans op risico Maatregelen Schade worst case Kans x schade Conclusie risico

Onderdeel Risico Kans op risico Maatregelen Schade worst case Kans x schade Conclusie risico Bijlage b: : risicoanalyse r nieuwbouw MFA/BHS Bij de raadsbehandeling van de informatie omtrent de mogelijkheden om het MFA/BHS nieuw te bouwen heeft de raad gevraagd om een risicoanalyse op de beoogde

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Asset management Business case: Ipse de Bruggen Roeland Brouns Ipse de Bruggen Bastiaan Roon - Fakton. 22 maart 2012

Asset management Business case: Ipse de Bruggen Roeland Brouns Ipse de Bruggen Bastiaan Roon - Fakton. 22 maart 2012 Asset management Business case: Ipse de Bruggen Roeland Brouns Ipse de Bruggen Bastiaan Roon - Fakton 22 maart 2012 Inhoud Inleiding Ipse de Bruggen en Fakton De noodzaak van professioneel assetmanagement

Nadere informatie

Trendbreuk in rijksuitgaven

Trendbreuk in rijksuitgaven 94 Boekman 95 Sociaal-liberaal cultuurbeleid Dossier cijfers Trendbreuk in rijksuitgaven kunst en cultuur Bastiaan Vinkenburg Dit artikel gaat over geld dat het rijk besteedt aan kunst en cultuur. Is dat

Nadere informatie

Wijziging waardering vastgoed in het MKB. Per boekjaar 2016

Wijziging waardering vastgoed in het MKB. Per boekjaar 2016 Wijziging waardering vastgoed in het MKB Per boekjaar 2016 2017 Koninklijke NBA Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in

Nadere informatie

Vastgoed & Financiering. Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen

Vastgoed & Financiering. Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen Vastgoed & Financiering Bouwen zonder geld, kansen voor gemeenten en schoolbesturen Bouwen zonder geld Veel maatschappelijke organisaties hebben te maken met verouderde huisvesting en te hoge exploitatiekosten.

Nadere informatie

Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs

Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs 14-5-2013 Memo Aan Plaats, datum Zwolle, 13 mei 2013 Onderwerp Exploitatiemodel De Trefkoele+ Ons kenmerk Behandeld door Martijn

Nadere informatie