Het onderwijs in de wolken Schets van de ontwikkelingen, de kansen en de aandachtspunten van cloudcomputing binnen het onderwijs.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het onderwijs in de wolken Schets van de ontwikkelingen, de kansen en de aandachtspunten van cloudcomputing binnen het onderwijs."

Transcriptie

1 Het onderwijs in de wolken Schets van de ontwikkelingen, de kansen en de aandachtspunten van cloudcomputing binnen het onderwijs. Individueel Paper Wilco te Winkel (251449) Master of Information Management-25 TiasNimbas Business School, Universiteit Tilburg April 2011

2 Het onderwijs in de wolken. Schets van de ontwikkelingen, de kansen en de aandachtspunten van cloudcomputing binnen het onderwijs. Table of Contents Samenvatting... 2 Wat is cloud computing?... 3 Wat kan het onderwijs met cloud computing?... 6 Wat zijn de nadelen van cloud computing?... 7 Impact van cloud computing op de IT organisatie Business case Referenties Samenvatting Cloudcomputing is een ingrijpende verandering in de wijze waarop ICT wordt aangeboden en afgenomen; software en diensten draaien niet meer op de computer van een gebruiker, maar ergens op het internet. Cloudcomputing groeit enorm omdat het wordt gezien als een innovatie die kan leiden tot sterke kostenreductie en verregaande flexibilisering van inzet van IT. De verwachting is dat het onderwijs tot de grootste industrieën behoord die zullen veranderen onder invloed cloud computing. Door de inzet van cloudcomputing krijgen instellingen ruimte (tijd en geld) om aandacht te geven aan de mogelijkheden van ICT in het onderwijsen leerproces. Bovendien kan het het leren en werken onafhankelijk worden van tijd, plaats en specifieke apparatuur (bijvoorbeeld PC, tablet, of telefoon). Een algemeen aandachtspunt rondom cloudcomputing is het gegeven dat het een jonge ontwikkeling is; het bevindt zich op de piek van de hype, vlak voor de fase van de verhalen waarin verteld zal worden over de tekortkomingen en teleurstellingen. Specifieke aandachtpunten betreffen in ieder geval veiligheid, privacy en koppelingen met andere systemen. De bekendheid van eindgebruikers (studenten, docenten en professionals) met cloudgebaseerde toepassingen zoals gmail of facebook zal de komende jaren sterk toenemen. Voor de interne IT organisatie is het van doorslaggevend belang om in te kunnen spelen op deze nieuwe vraag en te ontdekken hoe deze ontwikkelingen ingezet kunnen worden ten behoeve van een verbeterde bedrijfsvoering (flexibiliteit, efficiency en kosten). 2

3 Wat is cloud computing? Cloud computing is een ingrijpende verandering in de wijze waarop ICT wordt aangeboden en afgenomen; van individueel beheerde software, platforms en infrastructuur naar diensten die via het Internet te benaderen zijn en worden geleverd vanuit gecentraliseerde datacenters. Gebruikers hoeven software niet meer te installeren op hun computer voordat ze het gaan gebruiken. De software draait namelijk niet meer op de computer van de gebruiker maar ergens op het internet (SURF, 2010a). Een definitie van cloud computing is niet eenvoudig te geven omdat er nog volop gezocht wordt naar de scope en impact van deze ontwikkeling. Het National Institute of Standards and Technology benoemt vijf essentiële kenmerken van cloud computing (Mell & Grance, 2009): 1. On-demand self-service: een gebruiker kan, zonder tussenkomst van technische personeel, naar eigen behoefte computercapaciteit (bijv. rekencapaciteit of opslag) inzetten. 2. Broad network access: de diensten zijn benaderbaar via het internet via gestandaardiseerde protocollen die ondersteunt worden door een veelheid aan verschillende devices (bijv. laptops of smartphones). 3. Resource pooling of multi-tenancy: dezelfde resources (bijv. opslag, computer geheugen, bandbreedte) kunnen worden ingezet ter ondersteuning van meerdere, verschillende klanten. 4. Rapid elasticity: de schaal van de dienst kan (snel) meegroeien met de behoefte van de klant. 5. Measured service: de dienst wordt afgerekend op basis van het feitelijke gebruik ervan. In een poging om te komen tot een alomvattende hanteren Vaquero en zijn collega s (2009) de volgende definitie: Clouds are a large pool of easily usable and accessible virtualized resources (such as hardware, development platforms and/or services). These resources can be dynamically reconfigured to adjust to a variable scale, allowing for an optimum resource utilization. This pool of resources is typically exploited by a pay-per-use model in which guarantees are offered by the Infrastructure Provider by means of customized Service Level Agreements. De onderdelen die samenkomen in Cloud Computing zijn niet nieuw, maar gecombineerd genereren ze een belangwekkend emerging phenomenon (Plummer, Cearley & Smith, 2008). 3

4 Cloud computing groeit enorm omdat het wordt gezien als een innovatie die kan leiden tot sterke kostenreductie en verregaande flexibiliteit. Door functionaliteiten vanuit de cloud (of: het internet) te betrekken, hoeven instellingen minder software op de PC s te installeren en kunnen het aantal servers (en het daaraan gekoppelde beheer) in een instelling afnemen omdat applicaties, bestanden en databases, websites en mailvoorzieningen bij een leverancier van clouddiensten kunnen worden ondergebracht. Veel bestaande leveranciers maken de beweging van lokale installaties naar clouddiensten omdat het uitrollen en implementeren van nieuwe versies van de software veel eenvoudiger verloopt waardoor de leverancier kan besparen op ondersteunende staf en een aantrekkelijker product kan leveren aan zijn klant. Nieuwe leveranciers kiezen voor cloudoplossingen omdat ze direct een grote markt kunnen bedienen zonder dat er grote investeringen nodig zijn. De verwachting is dat 33% van de software wereldwijd vanuit de cloud wordt uitgeleverd en ondersteunt (KPMG, 2011). In figuur 1 is een overzicht van voordelen overgenomen zoals het World Economic Forum (2010) die ziet. Figuur 1. Voordelen van cloud computing (bron: WEF, 2010) 4

5 In aanvulling op het kostenvoordeel ziet het WEF (2010) ook een transformationeel effect van cloudcomputing op onderwijs, onderzoek, gezondheidszorg en industrie (zie figuur 2). Figuur 2. Invloed van cloudcomputing op verschillende industrieën (bron: WEF, 2010) De verschillende cloud-gebaseerde diensten laat zich groeperen in een drietal verschillende servicemodellen (SURF, 2010a): 1. Applicaties (of Software as a Service, of SaaS): dienstverlening via internet van kant-en-klare applicaties die direct door de eindgebruiker gebruikt kunnen worden. Het gaat hierbij om diensten zoals voorzieningen (bijv. Hotmail), office-achtige applicaties (bijv. Google Docs) maar ook om online sociale netwerken (bijv. Facebook). 2. Platform (of Platform as a Service, of PaaS): dienstverlening via internet waarin een softwareplatform beschikbaar wordt gesteld waarmee de eindgebruiker zelf diensten kan ontwikkelen. Het gaat hier bijvoorbeeld om de verschillende applicatiewinkels voor mobiele telefoons (bijv. Force.com of Windows Azure). 3. Infrastructuur (of Infrastructure as a Service, of IaaS): dienstverlening via internet waarin fundamentele computerresources wordt aangeboden, zoals rekenkracht, dataopslag of netwerk. De klant kan hier alle gewenste software installeren, van besturingssysteem (Windows, Linux, MacOS) tot applicaties die op deze besturingssystemen draaien. Een voorbeeld is Amazon s Simple Storage Service (Amazon S3) of Amazon s Elastic Computing Cloud (Amazon EC2). 5

6 Ook kunnen de verschillende clouddiensten onderscheiden worden op basis van het type beheer (Mell & Grance, 2009): 1. private cloud: de dienst is cloudgebaseerd maar alleen bestemd voor een specifieke organisatie of gebruiker. De dienst kan geleverd worden door een interne danwel externe service provider, de gebruiker kan voorwaarden stellen aan de dienst. 2. publieke cloud: een externe service provider levert standaarddiensten aan gebruikers. De gebruiker kan de dienst enigszins aanpassen aan eigen wensen maar heeft overwegend geen invloed op en controle over de wijze waarop het wordt aangeleverd. 3. hybride cloud: publieke en private clouds worden in technisch opzicht gecombineerd maar blijven qua beheer gescheiden. Kritieke applicaties worden vaak geleverd vanuit een private cloud, applicaties met een geringer veiligheidsrisico s worden vaak via een publieke cloud geleverd. 4. community cloud: de infrastructuur wordt opgezet en onderhouden door een aantal organisaties, ter ondersteuning van specifieke doelgroepen (communities) met gedeelde belangen zoals missie, veiligheid, of compliance (voldoen aan wet- en regelgeving). SURF heeft op dit moment in onderzoek of een community cloud voor het Nederlands hoger onderwijs opportuun is (SURF, 2011). Wat kan het onderwijs met cloud computing? Volgens SURF (2010a) is het onderwijs een belangrijke sector voor aanbieders van cloudservices omdat onderwijsinstellingen: * meestal beschikken over een flink aantal PC s met een goede internetverbinding * zeer vergelijkbare behoeften hebben * beperkte budgetten hebben om te investeren * gezamenlijk een enorme koopkrachtige vraag vormen * worden bevolkt door de kopers van morgen, de leerlingen die binnen enkele jaren op de arbeidsmarkt stromen Door de inzet van cloudcomputing krijgen instellingen weer ruimte (tijd en geld) om aandacht te geven aan de mogelijkheden van ICT in het onderwijs- en leerproces. Bovendien kan het het leren en werken onafhankelijk worden van tijd, plaats en specifieke apparatuur (bijvoorbeeld PC, tablet, of telefoon). Naast voorzieningen kunnen onderwijsinstellingen ook overwegen hun digitale leeromgeving, hun leermiddelenmanagement en studentinformatiesysteen te verplaatsen naar de cloud (KPMG, 2011). Naast kostenbesparingen kan het onderwijs daardoor sneller inspringen op de relevante innovaties die zich in de buitenwereld voordoen. 6

7 Volgens het World Economic Forum (2010) staat het onderwijs op de derde plaats van industrieën die de meeste impact zullen ondervinden van cloud computing (zie figuur 5). Figuur 5. Impact van cloud computing per industrie (WEF, 2010) Wat zijn de nadelen van cloud computing? Onderwijsinstellingen kunnen profiteren van de ontwikkelingen rondom cloud computing maar er zijn zeker ook nog een aantal aandachtspunten. Het meest algemene punt is de maturity van cloudcomputing. Cloudcomputing is een hele jonge ontwikkeling waar veel over gedacht, geschreven en beweerd wordt maar er moet nog veel lucht uit de cloud (SURF, 2011). Om dit punt te illustreren maakt Gartner van een hun zogenaamde Hype Cycle (zie figuur 3). In hun opvatting gaan alle technologische ontwikkeling door vijf verschillende fases heen voordat het gemeengoed wordt en een stabiele plek heeft gekregen temidden van andere technologieën (Fenn, 2010). 7

8 Figuur 3. Gartner s Hype Cycle. 1. Technology Trigger: een technologische doorbraak wordt publiek bekend gemaakt en opgepakt door de pers. De eerste bedrijfjes rondom de technologie verschijnen. Er is nog sprake van een hoge prijs voor een dienst die nog veel aanpassingen behoeft. Early adopters onderzoeken de toepassingsmogelijkheden. 2. Peak of Inflated Expectations: Er wordt lovend gesproken in de pers over de (oneindige) mogelijkheden van de dienst. De publicaties zijn enthousiast en staan vol (onrealistische) claims; de verwachtingen zijn hoog gespannen. De gebruikersgroep breidt zich uit verder dan alleen de early adopters. 3. Trough of Disillusionment: de teleurstellende verhalen beginnen zich op te stapelen, er is sprake van een afnemende waardering van de technologie. Het onderwerp raakt uit de gratie van de pers, de leveranciers van de dienst consolideren. Slechts 5% van de potentiele klantengroep heeft de dienst volledig geïntegreerd. Verbeterde versies van de dienst worden ontwikkeld. 4. Slope of Enlightenment: de meerwaarde en de (on)mogelijkheden van de dienst wordt beter ingeschat. De aanpassingen die vereist zijn om de dienst te kunnen gebruiken nemen af en het kan steeds meer out-of-the-box worden toegepast. 5. Plateau of Productivity: de technologie is stabieler geworden en het wordt breed geaccepteerd door de (technische) gemeenschap. Van het potentiële klantengroep gebruikt 20-30% het, een brede uitrol van de dienst is begonnen. Smith (2010) plaatst cloud computing op de piek van inflated expectations, dus vlak voor de fase van de teleurstellende verhalen en het verschuiven van de aandacht naar de volgende hype. Typisch voor zo n jonge ontwikkeling is ook dat iedereen iets anders 8

9 verstaat onder cloud computing. Het blijkt lastig om een eenduidige definitie te geven ondermeer omdat er een veelheid aan verschillende diensten die zich afficheren met de cloud. Smith (2010) beschrijft gedetailleerd de meest vermeldenswaardige cloudservices en gebruikt de Hype Cycle om een uitspraak te doen over de ontwikkelingsfase waarin het zich bevindt (zie figuur 4). Figuur 4. Cloudservices per fase van Gartner s Hype Cycle. In aanvulling op het algemene punt, zijn er nog een aantal specifieke aandachtspunten (Armbrust et al., 2009; World Economic Forum, 2010; KPMG, 2010, 2011). In dit paper wordt specifiek ingegaan op veiligheid, privacy en koppelingen met andere systemen. Volgens KPMG (2010) zijn veiligheidoverwegingen het grootste en meest genoemde struikelblok voor grootschalige inzet van cloud computing. Deze veiligheidoverwegingen hebben betrekking op (1) de externe opslag van data, (2) het delen van hardware met anderen (multi-tenancy), (3) afstemming van externe en interne veiligheidsprotocollen en (4) de afhankelijkheid van het internet. Door data extern op te slaan heeft een bedrijf minder fysieke controle over de eigen data en wordt het afhankelijk van de veiligheidsmaatregelen van de dienstenleverancier. Bovendien vallen data die opgeslagen zijn buiten de EU onder andere wetgeving waardoor privacybescherming anders opgevat kan worden (JOL, 1995). Het is zelfs zo dat data die opgeslagen is binnen de EU maar door amerikaanse bedrijven onder andere privacybepalingen vallen. Amerikaanse bedrijven vallen namelijk onder de Patriot Act waardoor ze de Amerikaanse 9

10 veiligheidsdiensten, binnen de wettelijke kaders, toegang moeten geven tot de data ongeacht waar de data zich fysiek bevinden (John Collins, Senior Global Trust Productmanager; SURF 2011). Het delen van hardware met anderen (multi-tenancy) is een essentieel onderdeel van cloud computing maar sluit ook een belangrijk veiligheidsrisico in. Onvoldoende scheiding van data van verschillende klanten kan resulteren in vervuiling van data. Bovendien kan gebrekkige toegangscontrole ervoor zorgen dat individuen toegang krijgen tot data waarvoor ze niet geautoriseerd zijn. Ook worden cloud leveranciers interessante partijen om in te breken omdat zij de data van veel andere partijen beheren. Het afstemmen van de interne veiligheidsmaatregelen en requirements met de maatregelen van de dienstenleverancier verloopt moeizaam. Onder andere door een (bewust) gebrekkige transparantie en verschillen in opvattingen over de vereiste beveiligingsniveau s. Dit kan met name een probleem opleveren wanneer er voldaan moet worden aan nationale auditvereisten. Ondanks dat de afhankelijkheid van het internet niet vaak wordt genoemd als aandachtspunt, zijn aansprakelijkheid en eigenaarschap van het netwerk slecht belegd. Bovendien is het een slecht beveiligd netwerk, zeker in relatie tot de economische waarde van het netwerk. Velen ervaren het internet als een gegeven, toch kwam de stabiliteit ervan meerdere malen aan het wankelen. In 2002 werden negen van de dertien rootservers die de ruggengraat van het internet verzorgen uitgeschakeld tijdens een zogenaamde DOS-aanval. Tijdens de aanval werden vanaf duizenden (mogelijk gekaapte) pc's miljarden malafide datapakketten naar de rootservers verstuurd. Daarna gebeurde dit nog eens in 2007 waardoor er twee van de dertien rootservers bezweken (ICANN, 2007). Naast veiligheidsoverwegingen wordt privacy van (persoons)gegevens vaak als tweede belangrijke struikelblok genoemd. Met het gebruik van online applicaties worden verantwoordelijkheden omtrent data en persoonsgegevens diffuser (SURF, 2010b). Vaak is er sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid maar in sommige gevallen kan de verantwoordelijkheid verschuiven naar de dienstenleverancier, de Cloud Service Provider (in juridisch termen de CCSP). De feitelijke levering van diensten vindt plaats vanaf servers die al dan niet aan de CCSP toebehoren en die zich al dan niet op dezelfde fysieke plaats bevinden als de CCSP vandaar dat het nodig is om nog een verdere verfijning aan te brengen en Applicatie Servers (AS) en Storage Servers (SS). De juridische positie van de verschillende partijen kan verschillen per Cloud Service. Desondanks zijn er een drietal basismodellen beschikbaar die de juridische posities tussen verschillende partijen kunnen verhelderen. 10

11 1. Basismodel. In dit model gaat de eindgebruiker zelf een overeenkomst aan met de CCSP. Middels expliciete instemming stemt de gebruiker in met de voorwaarden van de dienstverlener. Gebruikers bepalen zelf wat zij wel en niet doen binnen de Clouddienst, natuurlijk binnen de grenzen van de overeenkomst van de CCSP Instellingsmodel. In dit model sluit de onderwijsinstelling een overeenkomst met de Service Provider, waarna de dienst vervolgens aangeboden wordt aan de eindgebruikers. De eindgebruikers werken direct op de servers van de Service Provider; de onderwijsinstelling is zelf niet betrokken of verantwoordelijk voor de operationele dienstverlening. De gebruiker is in dit model dus niet de enige die bepaalt welke gegevens worden uitgewisseld of hoe de dienst er uit ziet, de onderwijsinstelling zit daar tussen. 3. Federatiemodel. In dit model wordt gebruik gemaakt van een federated identity infrastructuur die op nationaal niveau is ingeregeld door SURFnet. In dit model loopt de identificatie en authenticatie van de gebruiker via de SURFfederatie, die vervolgens de relevante informatie doorsluist naar de Service Provider om deze het juiste user-account te laten selecteren. SURFfederatie en Entree zijn vervolgens niet bij de dienstverlening betrokken. Afhankelijk van het gekozen model, kunnen verschillende rechtspersonen juridisch verantwoordelijk zijn voor de verwerking van persoonsgegevens. De verwerking van gegevens kan op verschillende landen plaatsvinden. Gegevens kunnen op verschillende plaatsen in de wereld worden opgeslagen. Dit betekent dat de verwerking en de gegevens dus mogelijk onderworpen zijn aan verschillende juridische regimes. Als laatste struikelblok voor grootschalige adoptie van cloud services, wordt integratie met bestaande systemen genoemd. Waar voorheen softwareleveranciers verantwoordelijk waren voor een goede gegevensuitwisseling binnen hun softwaresuite (bijvoorbeeld mail en kalender), ligt dat met cloud computing anders. Voor elke functionaliteit kan in principe gekozen worden voor de leverancier die de beste oplossing, prijs of voorwaarden biedt. Dat betekent dat de afnemer, veel meer dan voorheen, geconfronteerd kan gaan worden met de beheerslast van een los 1 De lezer wordt verwezen naar een kritisch gebruikersonderzoek dat recentelijk is vrijgegeven door Bright (2011) waarin misstanden door gerenomeerde bedrijven als Facebook, Google, Microsoft, Apple, en Foursquare beschreven worden. De bedrijven kregen respectievelijk een 3, 4, 3, 4 en een 3 als rapportcijfer als het gaat om het beschermen van persoonsgegeven van hun klanten. Vaak blijkt het verhandelen van deze gegevens juist onderdeel van het verdienmodel te zijn en reden waarom de dienst voor de eindgebruiker gratis is. 11

12 geslagen applicatielandschap. Dit kan zich uiten in verschillende niveau s van dienstverlening, performance en betrouwbaarheid per applicatie. Maar ook in het zelfstandig moeten gaan voorzien in vele typen koppelingen tussen de applicaties, combinaties van applicaties en hardware, platformen of suites. Plummer en Kenny (2009) verwachten dat dit dusdanige vormen aan kan nemen dat zij anticiperen op de opkomst van zogenaamde cloudmakelaars. Een makelaar kan een persoon of bedrijf zijn, maar kan ook een model of een stuk technologie zijn. Zij onderscheiden drie soorten makelaars: 1. Cloud Service Intermediation levert een dienst bovenop een bestaande clouddienst. Het kan bijvoorbeeld de toegang tot de cloud regelen via identiteits- en toegangsbeheer. Deze diensten kunnen op 3 verschillende plekken gerealiseerd worden; bij de leverancier, bij de consument, of in de cloud als een zelfstandige service 2. Cloud Service Aggregation combineert verschillende diensten, inclusief eventuele dataintegratie, procesbeheer, dataverkeer en beveiliging, in 1 samengestelde dienst. Plummer en Kenney spreken de verwachting uit dat dit de toekomstige applicaties zullen gaan worden; (unieke) applicaties die als samengesteld pakket geleverd worden aan de klant. 3. Cloud Service Arbitrage lijkt op de cloud service aggregation maar waar deze kiest voor 1 pakket per functionaliteit, is het bij een cloud service arbitrage gebruikelijk om verschillende software pakketten met dezelfde functionaliteit te leveren om zodoende mogelijkheden van vendor lock-in zoveel mogelijk tegen te gaan, bijvoorbeeld 3 verschillende mailpakketten. Een arbiter selecteert de diensten die samen worden gebracht door een aggregator. Via arbitrageservices kan een aggregator flexibel kiezen uit het aanbod van verschillende clouddienstenleveranciers en op die manier voordelen behalen voor de klant. Impact van cloud computing op de IT organisatie De bekendheid van eindgebruikers (studenten, docenten en professionals) met cloudgebaseerde toepassingen zal de komende jaren sterk toenemen, waardoor de verwachtingen van de interne IT organisatie zal veranderen (KPMG, 2011). Voor de interne IT organisatie is het van doorslaggevend belang om hun eigen positie te herbezien en zowel in te spelen op deze verwachtingen als er profijt uit te kunnen halen. 12

13 Infrastructure as a Service (IaaS) Binnen de universitaire context is in ieder geval een herpositionering te verwachten van de interne IT organisatie op het gebied van data-opslag. IT professionals hechten sterk aan het gevoel van controle dat ze krijgen door deze voorzieningen zelf te beheren en aan te bieden. Het belang van data blijft echter voortdurend sterk groeien; vanaf 1990 groeit het volume data elke 4 jaar met een factor 10 (Masoud Nikravesh, Directeur CITRIS; SURF 2011). Bovendien neemt de complexiteit van het beheer van datacenters toe. Door data-opslag te verplaatsen naar de cloud kan personeel vrijkomen die ingezet kan worden op kernactiviteiten. Taken die overgeheveld kunnen worden naar de serviceprovider zijn het voorzien in up-to-date veiligheidsgerelateerde hardware en software, het monitoren en upgraden van de hardware infrastructuur en het archiveren van data. De omslag naar cloudservices zorgt er bovendien voor dat de storagevoorzieningen voortdurend past bij de behoefte van de instelling en eenvoudiger piekbelasting opgevangen kan worden door het inkopen van (tijdelijk) extra capaciteit. Het kan bovendien voorzien in een forse kostenreductie. Armbrust en collega s (2009) schatten dat cloudservices 5 tot 7 keer kosten-effectiever zijn dan traditionele datacentra. Ook is er een omslag van het financieringsmodel van een CAPEX (kosten ten gevolge van aanschaf van voorzieningen) naar een OPEX model (kosten op basis van gebruik van voorzieningen), hetgeen gunstiger is vanuit een cashflow perspectief. Platform as a Service (PaaS) Op dit moment wordt softwareontwikkeling ondersteunt door een zogenaamde OTAP-omgeving. De afkorting OTAP staat voor Ontwikkeling Test Acceptatie en Productie. Een programma wordt ontwikkeld in de Ontwikkelomgeving. Als de programmeur denkt klaar te zijn wordt het gekopieerd naar de Testomgeving. Daar kan gecontroleerd worden of het programma of component naar behoren werkt en of het goed kan communiceren met zijn omgeving. Als het goed is bevonden wordt het gekopieerd naar de Acceptatieomgeving waar een klant in kan beoordelen of aan zijn eisen en specificaties is voldaan. Indien de klant het programma of component goedkeurt wordt het gekopieerd naar de Productieomgeving waar het gebruikt kan worden door alle gebruikers van het systeem. Voor grote of kritische omgevingen is nog wel eens een vijfde omgeving aanwezig: Maintenance. Dit is een omgeving die identiek is aan de productie omgeving, beschikbaar voor applicatiebeheer. In deze omgeving kunnen calamiteiten worden uitgezocht en (bijbehorende) urgente oplossingen getest. Het opzetten en onderhouden van deze verschillende omgevingen is duur en kent lange looptijden. Door 13

14 gebruik te maken van PaaS-oplossingen kan een geïntegreerde hardware en software omgeving worden afgenomen. Bovendien krijgen ontwikkelaars de mogelijkheid om snel te ontwikkelen door gebruik te maken van Application Programming Interfaces (APIs) die hen op gestandaardiseerde wijze toegang geven tot de databases die door bestaande SaaS-oplossingen worden gebruikt. Software as a Service (PaaS) De verkoop en distributie van software verloopt nu veelal nog via de aanschaf van licenties (per gebruiker of campusbreed) en het implementeren van de software op de PC van een medewerker danwel op een server van de universiteit. SaaS is software die als een online dienst wordt aangeboden. De gebruiker hoeft de software niet aan te schaffen, maar sluit een contract af voor een vast bedrag per maand voor het gebruik. De SaaS provider zorgt voor installatie, onderhoud en beheer, de gebruiker benadert de software over het internet bij de SaaS provider. Aanschaf van dure licenties en bijkomende hoge implementatiekosten wordt vermeden. De software wordt met SaaS ineens toegankelijk voor een breed publiek. Business case Cloudcomputing maken nieuwe business- en IT-methodes mogelijk door toepassingen, infrastructuur en businessprocessen te standaardiseren waardoor ze hogere efficiëntieniveaus kunnen realiseren en nieuwe services kunnen leveren. Tegelijkertijd is het zo dat weinig bedrijven de business case sluitend krijgen (Tan, 2010). Voornaamste reden is dat het bedrijven nog volop in ontwikkeling als het gaat om hun verdien- en verbruiksmodellen, dit geldt zowel aan de zijde van de dienstenleveranciers als voor de dienstenafnemers. Tan (2010) stelt daarom voor te ontdekken op welke manier cloud computing een plek kan krijgen in de instelling om zodoende een beter gevoel te krijgen voor de potentie, de kosten en de baten die deze ontwikkeling met zicht meebrengt. 14

15 Referenties Armbrust, M., Fox, A., Griffith, R., Joseph, A.D., Katz, A.D., Konwinski, A., Lee, G., Patterson, D.A., Rabkin, A., Zaharia, M. (2009) Above the Clouds: A Berkeley View of Cloud Computing. Technical Report EECS , EECS Department, University of California, Berkeley. Gedownload op 22 april 2011, via Bright (2011). Accept or decline crowd-sourcing. Gedownload op 25 april 2011, via https://www.bright.nl/files/brght39_accept.pdf Fenn, J. (2010) Understanding Gartner's Hype Cycles, Gartner, 9 July 2010, G ICANN (2007). Factsheet. Root server attack on 6 february Gedownload op 22 april 2011, via 08mar07.pdf JOL (1995/281) Richtlijn 95/46/EG van het europees parlement en de raak betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens, Publikatieblad van de Europese Gemeenschap, 1 (281/31), KPMG (2010). From Hype to Future. KPMG s 2010 Cloud Computing Survey. Gedownload op 22 april 2011, via https://www.kpmg.com/nl/nl/issuesandinsights/articlespublica tions/documents/pdf/it%20performance/from_hype_to_futur e.pdf KPMG (2011). The Cloud. Changing the Business Ecosystem. Gedownload op 17 april 2011, via ship/the_cloud_changing_the_business_ecosystem.pdf Mell, P., & Grance, T. (2009). The NIST Definition of Cloud Computing. Gedownload op 22 april 2011, via Plummer, D.C., & Kenney, L.F. (2009) Three Types of Cloud Brokerages Will Enhance Cloud Services. Gartner, 11 May 2009, G Plummer, D.C., Cearley, D.W., & Smith, D.M. (2008) Cloud Computing Confusion Leads to Opportunity. Gartner, 19 June 2008, G SURF (2010a). Cloud computing in het onderwijs. Minder zorg om techniek, meer profijt van ICT. Gedownload op 7 april 2011, via ud_mmbase /publicatiecloudcomputing_webversie.pdf 15

16 SURF (2010b) De wolk in het onderwijs. Privacy aspecten bij cloud computing services. Gedownload op 7 april 2011, via ud_mmbase /de_wolk_in_het_onderwijs_feb2011.pdf SURF (2011) The Daily Cloud. Verslag van Studiereis Cloud Computing georganiseerd door SURFfoundation. Smith, D.M. (2010). Hype Cycle for Cloud Computing, Gartner, 27 July 2010, G Tan, S. (2010) Vendor Focus for IBM Global Services: Consulting Services for Cloud Computing. Gartner, 22 February 2010, G Vaquero, L.M., Rodero-Merino, L., Caceres, J., & Lindner, M. (2009). A break in the clouds: towards a cloud definition. ACM SIGCOMM Computer Communication Review, 39(1), World Economic Forum (2010) Exploring the Future of Cloud Computing: Riding the Next Wave of Technology-Driven Transformation. Gedownload op 22 april 2011, via ng_report_2010.pdf 16

IAM en Cloud Computing

IAM en Cloud Computing IAM en Cloud Computing Cloud café 14 Februari 2013 W: http://www.identitynext.eu T: @identitynext www.everett.nl www.everett.nl Agenda 1. Introductie 2. IAM 3. Cloud 4. IAM en Cloud 5. Uitdagingen 6. Tips

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper

Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Hoe kunt u profiteren van de cloud? Whitepaper Auteur: Roy Scholten Datum: woensdag 16 september, 2015 Versie: 1.1 Hoe u kunt profiteren van de Cloud Met de komst van moderne technieken en de opmars van

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Webinar Unizo Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be January 20 th, 2012 Agenda Agenda: Wat is nu precies Cloud Computing? Voordelen & Nadelen Hoe ga ik naar de Cloud? Belgacom Cloud

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE

Blackboard. Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE Blackboard Managed Hosting SURF Cloud Vendordag Jan Willem van der Zalm Director EMEA, Blackboard Managed Hosting DATE 2 Agenda SURF Cloud strategie Blackboard Managed Hosting & Private Cloud Blackboard

Nadere informatie

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Welkom! Xpert in virtualization technology Kenniscentrum op gebied van virtualisatie: VMware, Citrix, Linux Microsoft... LPI Approved Training Partner Guru

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD?

PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? North Trade Building Noorderlaan 133/8 B-2030 Antwerpen T +32 (0) 3 275 01 60 F +32 (0) 3 275 01 69 www.nucleus.be PUBLIEKE, PRIVATE OF HYBRIDE CLOUD? HOE MAAK IK DE KEUZE? NUCLEUS Hosting Solution Builder

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

Misvattingen. Voor testen verandert er niks

Misvattingen. Voor testen verandert er niks De Cloud? Misvattingen De zoveelste hype. Waait wel over! Hebben we al, doen we al jaren met succes Wij gaan toch niet public In-house veel veiliger Ver van mijn bed show, een rekencentrumfeestje Voor

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services.

BeCloud. Belgacom. Cloud. Services. Cloud Computing Steven Dewinter Steven.Dewinter@belgacom.be February 13 th, 2012 Cloud computing is niet nieuw. Het is een evolutie, geen revolutie! Personal Computer, Tekstverwerker, Rekenblad, MS DOS,..

Nadere informatie

Zarafa Email en Agenda

Zarafa Email en Agenda Pagina 1 van 6 Zarafa Email en Agenda Altijd en overal kunnen beschikken over je email, een up-to-date agenda en al je contactpersonen? Direct een mailtje terug kunnen sturen? Een nieuwe afspraak kunnen

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Gegevensbescherming & IT

Gegevensbescherming & IT Gegevensbescherming & IT Sil Kingma 2 november 2011 Gustav Mahlerplein 2 1082 MA Amsterdam Postbus 75510 1070 AM Amsterdam The Netherlands 36-38 Cornhill 6th Floor London EC3V 3ND United Kingdom T +31

Nadere informatie

EXIN Cloud Computing Foundation

EXIN Cloud Computing Foundation Voorbeeldexamen EXIN Cloud Computing Foundation Editie maart 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix

Trends in de Campusinfrastuctuur. In samenwerking met Stratix Trends in de Campusinfrastuctuur In samenwerking met Stratix Agenda Workshop Trends in Campusinfrastructuur 30-4-2015 Agenda Introductie: SURFnet Automated Networks IaaS en SaaS Wireless Privacy en Security

Nadere informatie

Vervang uw verouderde hardware

Vervang uw verouderde hardware Whitepaper Vervang uw verouderde hardware Dedicated of Cloud? Alles over virtualisatie. Wat is het, hoe werkt het en wat zijn de voordelen? INHOUD» Wat is virtualisatie?» Wat is een Virtual Server?» Besparen

Nadere informatie

Cloud. BSA The Software Alliance

Cloud. BSA The Software Alliance Cloud Steeds meer bedrijven omarmen het werken in de cloud. Maar wat betekent dit voor bedrijven, hun werknemers en het managen van de softwarelicenties? Dit e-book behandelt dergelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services

Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services Factsheet CLOUD MANAGEMENT Managed Services CLOUD MANAGEMENT Managed Services Met Cloud Management beheren we uw cloud-omgeving en ontzorgen we u 24x7. De ontwikkelingen binnen cloud computing volgen elkaar

Nadere informatie

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda:

Cloud Computing. Broodje IT: Cloud Computing. Agenda: Broodje IT: Cloud Computing Agenda: Welkomstwoord door Jan Mudde Breedband Drechtsteden door Wico Lunch Cloud Computing door William Geluk Cloud Computing Agenda Opening (Jan Mudde) Breedband Drechtsteden

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011

Cloudsourcing onder Architectuur. Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Cloudsourcing onder Architectuur Martin van den Berg Serviceline Manager Architectuur Sogeti Nederland 13 oktober 2011 Architectuur en de Cloud 1. Heb je architectuur harder nodig als je services uit de

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert

Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert Cloud Computing: Met HPC in de wolken Ron Trompert Wat is Cloud computing Voorbeelden Cloud Soorten Cloud SaaS (Software as a Service) Software die als een dienst wordt aangeboden, bijv. google calendar,

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Netconnex is opgericht in 2004 (Gezeteld in Belgie maar het hoofd datacenter gelegen in Nederland [omgeving Amsterdam]). Zeer gestaag groeiende onderneming

Nadere informatie

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot

BCM en de Cloud. CSA-nl 10 april 2012 André Koot BCM en de Cloud CSA-nl 10 april 2012 André Koot info@i3advies.nl Twitter: @meneer Agenda Cloud Risico's Maatregelen 1. Cloud Cloud omnipresent Wereldwijd alle grote aanbieders Volop management aandacht

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen

IaaS als basis voor maatwerkoplossingen 1 IaaS als basis voor maatwerkoplossingen De specialisten van Fundaments: uw logische partner INHOUD Vooraf Terugblik Cloud De rol van de IaaS Provider IaaS maatwerkoplossingen in het onderwijs Conclusie

Nadere informatie

Cloud computing: een kans voor scholen

Cloud computing: een kans voor scholen Cloud computing: een kans voor scholen Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Dit artikel is verschenen in Vives d.d. april 2011 Mail lezen via Hotmail, rekeningen betalen via een internetbankierapplicatie

Nadere informatie

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater.

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater. Janjoris van der Lei Gedelegeerd bestuurder LCP nv E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater Start Overzicht probleem Deel oplossingen Toekomstige oplossingen Wat doen

Nadere informatie

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten:

PRIVACY EN CLOUD. Knelpunten: PRIVACY EN CLOUD Knelpunten: Wat is cloud? Soorten clouddiensten en de verschillen Wie is de verantwoordelijke? Wie heeft de beveiligingsverplichting? Is een bewerkersovereenkomst nodig? Waar staan de

Nadere informatie

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY

MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY MASTERCLASS MOBILE DEVICE SECURITY CLOUD COMPUTING, SMARTPHONES, EN SECURITY Hans Breukhoven BlinkLane Consulting 18 September 2012 2 Wie ben ik? Partner bij BlinkLane Consulting Interim IT-manager & adviseur

Nadere informatie

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA

MKB in de Cloud. Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA MKB in de Cloud Prof. dr. J.P.J. (Hans) Verkruijsse RE RA Even inventariseren Wie van u zit er in de cloud? Met hoeveel applicaties denkt u? 0 5 6 10 11 15 16 20 20 en meer Even inventariseren Waar maakt

Nadere informatie

Green Community Cloud voor Onderwijs en Onderzoek

Green Community Cloud voor Onderwijs en Onderzoek Green Community Cloud voor Onderwijs en Onderzoek Ir. Eric Heemskerk Vancis BV SARA en Vancis SARA BV heeft een nationale rol als Supercomputer en e-science Support Center voor Onderwijs en Wetenschap.

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD

TO CLOUD OR NOT TO CLOUD TO CLOUD OR NOT TO CLOUD DE VOOR- EN NADELEN VAN DIGITALE FACTUURVERWERKING IN DE CLOUD Organisatie Easy Systems B.V. Telefoon +31 (0)318 648 748 E-mail info@easysystems.nl Website www.easysystems.nl Auteur

Nadere informatie

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services CLOUD CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie.

Nadere informatie

zorgeloos werken in de cloud

zorgeloos werken in de cloud metacom cloud functionele mogelijkheden zorgeloos werken in de cloud vanmeijel.nl bouwen kan simpeler Metacom is één van de meest bedrijfskritische applicaties binnen uw organisatie. De beschikbaarheid,

Nadere informatie

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen Geef uw onderneming vleugels Met de soepele werkprocessen van Dutchict Cloud Online functionaliteiten Managed Cloud Online functio U wilt uw documenten overal kunnen beheren en delen. Maar applicaties

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud!

UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! NU GRATIS OFFICE 365 VOOR STICHTINGEN & NGO S met ANBI of SBBI status UNO CLOUD OPLOSSINGEN Moeiteloos en veilig samenwerken & communiceren in de Cloud! Zij gingen u voor UNO Flex geeft mij letterlijk

Nadere informatie

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact Veldwerk Doel van de Exact MKB Cloud Barometer Hoeveel waarde haalt het MKB uit de cloud? Hoe kunnen

Nadere informatie

Cloud computing in het MKB

Cloud computing in het MKB HvA Cloud computing in het MKB Hoe kan SaaS als onderdeel van cloud computing bijdragen aan een beter Nederlands middenen kleinbedrijf? Auteur: Kevin Mans Student nummer: 500674770 Inlever datum: 8-4-2013

Nadere informatie

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen

Cloud, cloud, cloud. Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen Cloud, cloud, cloud Wolfgang Ververgaert Wiljan Oomen 1 Wat kunt u verwachten? Definitie van Cloud computing Welke modellen van Cloud Computing zijn er? Welke varianten zijn er dan? Waarom naar een Cloud

Nadere informatie

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden

owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden owncloud centraliseren, synchroniseren & delen van bestanden official Solution Partner of owncloud Jouw bestanden in de cloud Thuiswerken, mobiel werken en flexwerken neemt binnen organisaties steeds grotere

Nadere informatie

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011

Privacy en cloud computing. OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Privacy en cloud computing OCLC Contactdag 4 oktober 2011 Agenda - Wat is cloud computing? - Gevolgen voor verwerking data - Juridische implicaties 1 Wat is cloud computing? - Kenmerken: - On-demand self-service

Nadere informatie

Variability in Multi-tenant SaaS Applications:

Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Gastcollege voor het vak Product Software Jaap Kabbedijk, MSc. Universiteit Utrecht, Nederland 1 Wat gaan we behandelen? Introductie Uitleg ontwikkeling SaaS

Nadere informatie

Hoe stuur ik de Cloud?! Wat moeten we regelen voor een goede samenwerking

Hoe stuur ik de Cloud?! Wat moeten we regelen voor een goede samenwerking Hoe stuur ik de Cloud?! Wat moeten we regelen voor een goede samenwerking SaMBO-ICT september 2012 Agenda Wat verstaan we onder het begrip cloud? Welke vormen van cloud zijn er ook alweer? Wat zijn de

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking

agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking agenda Wat is cloud? Stellingen toekomstvisie MBOcloud Hoe kan het eruit gaan zien? Programma MBOcloud Peiling samenwerking Cloud? Cloud computing refers to on-demand network access to a shared pool of

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services

Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ed Holtzer Algemeen Manager Ictivity Managed Services Ruim 25 jaar ervaring Meerdere functies bij diverse IT- en adviesorganisaties Voorheen freelancer als (business) consultant, projectleider en programmamanager

Nadere informatie

Bijzondere ICT voor bijzondere zorg

Bijzondere ICT voor bijzondere zorg Bijzondere ICT voor bijzondere zorg Agenda Over Profila Zorg Gezondheidszorg in beweging ICT requirements Profila Zorg Biedt cloud computing de oplossing? Migratie Effecten en besparingen Leerpunten Toekomst

Nadere informatie

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision

Werkplekvisie. Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision Werkplekvisie Hans van Zonneveld Senior Consultant Winvision De essentie De gebruiker centraal Verschillende doelgroepen Verschillende toepassingen Verschillende locaties Het beschikbaar

Nadere informatie

Werkplek Online Iedereen de zekerheid van een flexibele, veilige en toekomstvaste werkplek

Werkplek Online Iedereen de zekerheid van een flexibele, veilige en toekomstvaste werkplek Werkplek Online Iedereen de zekerheid van een flexibele, veilige en toekomstvaste werkplek U wilt maximale vrijheid in het inrichten van uw werkplek, zonder kopzorgen, maar wel betrouwbaar en veilig. Met

Nadere informatie

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7

Virtueel of Fysiek. Uitdagingen bij migratie naar Windows 7 Het jaar 2011/2012 staat voor veel organisaties in het teken van Windows 7. De overstap van Windows XP naar Windows 7 lijkt in eerste instantie eenvoudig te zijn maar blijkt in de praktijk toch complex.

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk

Dataportabiliteit. Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Dataportabiliteit Auteur: Miranda van Elswijk en Willem-Jan van Elk Cloud computing is een recente ontwikkeling die het mogelijk maakt om complexe ICTfunctionaliteit als dienst via het internet af te nemen.

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud

Whitepaper Hybride Cloud Whitepaper it starts here Whitepaper Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Wat is de cloud?...4 2.1 Typen clouds...4 2.2 Cloud service modellen...5 2.3 Uitdagingen voor de IT-professional...6 2.4 De gewijzigde

Nadere informatie

Vergroening Kennisnet Cloud

Vergroening Kennisnet Cloud Vergroening Kennisnet Cloud Have your cake and eat it too Dirk Linden 30 januari 2014 Inleiding / Aanleiding Aanbesteding Kennisnet Housing en Hosting 2013 Nieuwbouw aangegrepen door Vancis en Kennisnet

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

BackupAgent Cloud Backup

BackupAgent Cloud Backup Vergroot uw toegevoegde waarde met een dienst voor veilige cloud backup en recovery Version 1.0 Disclaimer This document is compiled with the greatest possible care. However, errors might have been introduced

Nadere informatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie

Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Werken zonder zorgen met uw ICT bij u op locatie Naast de mogelijkheden om uw programmatuur en gegevens bij Drie-O via Evy 2.0 in de cloud te hosten hebt u ook de mogelijkheid om uw ICT omgeving bij u

Nadere informatie

DigiNotar certificaten

DigiNotar certificaten DigiNotar certificaten Onlangs is duidelijk geworden dat er digitaal is ingebroken bij het bedrijf Diginotar. Daarmee worden alle DigiNotar certificaten niet meer als veilig geaccepteerd. Certificaten

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services

Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services Factsheet CLOUD MIGRATIE Managed Services CLOUD MIGRATIE Managed Services We regelen een snelle en zorgeloze overstap naar een flexibele, veilige en stabiele cloud-omgeving. Een succesvol digitaal platform

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie RAM Mobile Data Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Nadere informatie

Alfresco Document Management

Alfresco Document Management Pagina 1 van 6 Alfresco Document Management Efficiënter kunnen (samen)werken, altijd en overal kunnen beschikken over de benodigde informatie en geen zorgen hoeven maken over IT en back-up? Lagere kosten

Nadere informatie

IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients

IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients Persbericht IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients Igel beschouwt cloud computing als een kernelement in een nieuwe golf van outsourcing, een golf waarvan vooral het MKB zal gaan

Nadere informatie

Onderzoeksbureau GBNED Cloud computing en pakketselectie. Door Gerard Bottemanne, GBNED. 29-11-2012 ICT Financials

Onderzoeksbureau GBNED Cloud computing en pakketselectie. Door Gerard Bottemanne, GBNED. 29-11-2012 ICT Financials Door Gerard Bottemanne, GBNED 29-11-2012 ICT Financials Soort pakket Stand alone > Best of Breed Losstaand (beste) financieel administratiesysteem Attentiepunten: - Meer leveranciers (systeembeheer) -

Nadere informatie

Hoe veilig is de cloud?

Hoe veilig is de cloud? Hoe veilig is de cloud? Auteur: Miranda van Elswijk en Jan-Willem van Elk Steeds meer softwarediensten zijn altijd en overal beschikbaar via internet. Deze diensten worden cloud services genoemd. Onderwijs-

Nadere informatie