Uitgangspunten Inkoop Forensische Zorg Datum 1 juni 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitgangspunten Inkoop Forensische Zorg 2012. Datum 1 juni 2011"

Transcriptie

1 Uitgangspunten Inkoop Forensische Zorg 2012 Datum 1 juni 2011 Status Definitief

2

3 Colofon Afzendgegevens Dienst Justitiële Inrichtingen Directie Forensische Zorg Schedeldoekshaven EM Den Haag Postbus GC Den Haag T Auteurs Dienst Justitiële Inrichtingen Directie Forensische Zorg Pagina 3 van 38

4

5 Inhoud Colofon Inleiding Beleid en kaders voor de inkoop Doelstellingen en speerpunten forensische zorg Uitvoering van de speerpunten Programma s en projecten van het ministerie van V&J Inkoopkader Selectie op kwaliteit Regulier/licht contract Vraag en aanbod in de forensische zorg Forensisch zorgaanbod Analyse van de TBS-capaciteit Analyse van het klinische en ambulante zorgaanbod Analyse van de zorg aan gedetineerden Uitkomsten inkoop Forensische zorgvraag Aantal TBS-opleggingen Toeleidingen naar klinische zorg en verblijfszorg Toeleidingen naar Ambulante zorg en Verblijfszorg Informatie over zorg aan gedetineerden Informatie van zorgaanbieders over de zorginkoop Conclusies ten aanzien van aanbod en vraag forensische zorg TBS Klinische forensische zorg Ambulante forensische zorg: DB(B)C s & ZZP s DB(B)C s in Facturatie in DB(B)C s Inkoop in DB(B)C s DB(B)C s in Bevoorschotting ZZP s en extramurale AWBZ parameters Conclusies ten behoeve van de inkoop Ontwikkelingen in de forensische zorg Ontwikkelingen in de TBS Ontwikkelingen in de forensische zorg Ontwikkelingen in de zorg aan gedetineerden Ontwikkelingen in de ambulante justitiële verslavingszorg - 38 Pagina 5 van 38

6

7 1 Inleiding De Minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk voor alle forensische zorg in een strafrechtelijk kader. De inkoop van forensische zorg is daartoe belegd bij de directie Forensische Zorg (DForZo) van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). DJI is een agentschap van het ministerie van Veiligheid en Justitie (ministerie van V&J). Voor de zorginkoop 2012 is deze nota Uitgangspunten zorginkoop forensische zorg 2012 opgesteld. Met deze nota wordt inzicht gegeven in de overwegingen van de directie Forensische Zorg voor de zorginkoop van De overwegingen en de betekenis ervan worden uitgewerkt in de Handleiding inkoop forensische zorg 2012, de Handleiding planning & control voor forensisch psychiatrische centra, de Handleiding planning & control voor de twee rijks-forensisch psychiatrische centra en de Handleiding planning & control gevangeniswezen voor de penitentiair psychiatrische centra. Deze documenten, met uitzondering van de Handleiding planning & control gevangeniswezen, worden op 15 augustus 2011 gepubliceerd. Bij de totstandkoming van deze nota is gebruik gemaakt van bronnen, zoals de informatiesystemen van ketenpartners, bekostigingssystemen en kwalitatieve informatie van stakeholders. Ook informatie verstrekt door de zorgaanbieders is benut. De offertes voor forensische zorg 2011 hebben veel bruikbare informatie opgeleverd. Ook informatie uit de gesprekken met de koepelorganisaties en de marktconsultatie van mei 2011 bieden relevante informatie ter onderbouwing van de uitgangspunten voor de zorginkoop. DForZo subsidieert zorg en koopt zorg in bij verschillende marktsegmenten. In deze nota van uitgangspunten wordt de onderstaande indeling van segmenten gehanteerd met daarbij vermeld de basis voor de afspraken: Forensisch psychiatrische centra (FPC s) (subsidie en aanbestedingscontracten); klinische en ambulante forensische zorg (regulier/licht contract); zorg aan gedetineerden (inbesteding, reguliere contract en aanbesteding); ambulante justitiële verslavingszorg (aanbesteding). Deze indeling wordt in de verschillende hoofdstukken van deze nota gehanteerd. De afspraken die bij de inkoop van forensische zorg 2012 worden gemaakt, hebben alleen betrekking op de reguliere of lichte contracten. Afspraken in het kader van de aanbestedingen, inbesteding of subsidies zijn gemaakt voor een bepaalde periode en wijzigen niet bij de inkoop Na deze inleiding wordt in hoofdstuk twee ingegaan op de beleids- en inkoopkaders. In hoofdstuk drie worden het aanbod van- en de vraag naar forensische zorg geanalyseerd. Vervolgens wordt in hoofdstuk vier ingegaan op de bekostiging van de forensische zorg. In hoofdstuk vijf worden ontwikkelingen in de forensische zorg beschreven op basis waarvan de uitgangspunten voor de zorginkoop 2012 worden bepaald. Pagina 7 van 38

8

9 2 Beleid en kaders voor de inkoop Doelstellingen en speerpunten forensische zorg De doelstellingen van de inkoop forensische zorg 2012 door DForZo sluiten aan op de strategische beleidskaders van het ministerie van V&J. De algemene doelstelling van het ministerie van V&J is het verminderen van recidive. Ook heeft het kabinet in het regeerakkoord het voornemen opgenomen om de positie van slachtoffers te versterken. Daarnaast gelden voor het beleid ten aanzien van forensische zorg de volgende doelstellingen: 1 Voldoende zorgcapaciteit; 2 De juiste patiënt op het juiste bed; 3 Kwalitatief goede zorg gericht op de veiligheid van de samenleving; 4 Goede aansluiting met de reguliere zorg. Deze doelstellingen vormen sinds 2008 de basis voor de inkoop van forensische zorg. DForZo heeft deze doelstellingen vertaald naar speerpunten voor inkoop van forensische zorg. Voor 2012 gelden dezelfde speerpunten als in voorgaande jaren: 1 Recidivevermindering; 2 Ketensamenwerking tijdens de strafrechtelijk titel; 3 Continuïteit van zorg na de strafrechtelijke titel; 4 Kwaliteitsverbetering van de geboden zorg. Daarnaast wil DForZo in lijn met de ontwikkelingen in de reguliere GGZ het aanbod van ambulante forensische zorg vergroten. Als gevolg hiervan is het ambulante aanbod de afgelopen jaren sterk toegenomen 1. Bij de inkoop 2011 is op twee manieren de uitbreiding van ambulante zorg gestimuleerd. Ten eerste is daar waar sprake was van onderproductie op het klinische aanbod substitutie naar het ambulante aanbod toegepast. Ten tweede zijn de beschikbare groeimiddelen met name ingezet ter uitbreiding van het ambulante zorgaanbod. Voor de inkoop 2012 streeft DForZo naar verdere uitbreiding van de ambulante zorg. 2.2 Uitvoering van de speerpunten Recidivevermindering Het ministerie van V&J wil de recidive verminderen. Recidive tijdens en na behandeling is de uitkomstmaat voor de forensische zorg. Om de recidive-informatie beter te kunnen benutten voor de kwaliteit van zorg, wil DForZo tezamen met de zorgaanbieders en ketenpartners de informatievoorziening over recidive verbeteren. Voor de terugkoppeling van recidive na behandeling wordt, vergelijkbaar met de bestaande TBS-recidivemonitor, in samenwerking met het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van V&J een recidivemonitor ontwikkeld voor de gehele forensische zorg. Voor de terugkoppeling van recidive tijdens de behandeling wordt momenteel in kaart gebracht op welke wijze dergelijke informatie op casusniveau kan en mag worden teruggekoppeld aan zorgaanbieders. 1 Zie hoofdstuk 3 voor een nadere toelichting. Pagina 9 van 38

10 Ketensamenwerking tijdens de stafrechtelijke titel De ambulante zorg en verblijfsvoorzieningen zijn belangrijk voor de verbetering van de door- en uitstroom uit de instelling. Hiernaast spelen deze voorzieningen een belangrijke rol in de verbetering van de aansluiting van de zorg in strafrechtelijk kader op de reguliere zorg. In 2012 streeft de DForZo ernaar de rol van de aanbieders van ambulante zorg en verblijfsvoorzieningen te versterken en zo de door- en uitstroomresultaten te verbeteren. Hierbij kan de informatie-uitwisseling tussen verschillende ketenpartners bijdragen aan de verbetering van de doorstroom, uitstroom uit de instelling en het toezicht op de naleving van de voorwaarden. Continuïteit van zorg na de strafrechtelijke maatregel De overgang van zorg in strafrechtelijk kader en zorg tijdens detentie naar de reguliere zorg na afloop van de strafrechtelijk maatregel is van grote invloed op het terugdringen van recidive. Ook in 2012 streeft DForZo ernaar in samenwerking met ketenpartners de continuïteit van zorg te verbeteren. Met name de aansluiting van de forensische psychiatrische klinieken en -afdelingen op de reguliere geestelijke gezondheidszorg (GGZ) behoeft verbetering. Deze verbetering is een geleidelijk proces en richt zich enerzijds op het stelsel van de zorg en anderzijds op de uitvoering van de zorg waarbij de zorgaanbieders, zorgverzekeraars, het ministerie van V&J en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zijn betrokken. Kwaliteitsverbetering van de geboden zorg DForZo streeft naar constante verbetering van de kwaliteit van zorg. Zorginnovatie wordt ook in 2012 door DForZo gestimuleerd. In samenwerking met de brancheorganisaties en hun achterban wordt invulling gegeven aan de inzet van innovatiebudget ter verbetering van de kwaliteit van zorg. In de Handleiding inkoop forensische zorg 2012 wordt uitgewerkt op welke wijze DForZo in 2012 de kwaliteitsverbetering stimuleert. 2.3 Programma s en projecten van het ministerie van V&J Binnen het directoraat-generaal Preventie, Jeugd en Sancties worden diverse programma s en projecten uitgevoerd die van invloed zijn op de forensische zorg. In het onderstaande wordt ingegaan op het programma Modernisering Gevangeniswezen, het programma Veiligheidshuizen en het project Forensische Zorg. Programma Modernisering Gevangeniswezen Het programma Modernisering Gevangeniswezen draagt bij aan recidivevermindering door een effectieve, efficiënte en persoonsgerichte benadering van gedetineerden waardoor de kans op re-integratie wordt vergroot en de kans op detentieschade wordt verkleind. Zorg voor gedetineerden is een belangrijk aspect van de persoonsgerichte benadering. Dit betekent dat gedetineerden met een psychische stoornis en klinische zorgbehoefte in beginsel worden geplaatst in de GGZ. Indien dat niet mogelijk is, volgt plaatsing in een PPC. In de PPC s zijn de zorgplaatsen binnen het gevangeniswezen gecentraliseerd. Deze bevinden zich in Zwolle, Vught, Scheveningen, Amsterdam en Maastricht. Programma Veiligheidshuizen In de Veiligheidshuizen werken partners vanuit justitie, gemeenten, zorg- en hulpverlening samen om een geïntegreerde, persoonsgerichte aanpak vorm te geven voor complexe groepen, als veelplegers, huiselijk geweldplegers en gedetineerden. Gestreefd wordt naar Veiligheidshuizen met een regiofunctie, waar alle partners actief participeren zodat verbinding kan worden gelegd tussen straf, zorg, bestuur en civiel. Een effectieve interventie vereist tijdig een volledig beeld van de problematiek. Informatie-uitwisseling op een vroeg moment, op need-to- Pagina 10 van 38

11 know basis, is daarvoor van belang. Het programma Veiligheidshuizen streeft ernaar dat aanbieders van forensische zorg zijn aangesloten bij de Veiligheidshuizen en bijdragen aan de continuïteit van zorg en bijdragen aan het verkrijgen van een actueel en volledig beeld van de problematiek. Project Forensische Zorg Het vernieuwde stelsel van forensische zorg zal een wettelijke grondslag krijgen in de Wet forensische zorg. Als overbrugging is een Algemene Maatregel van Bestuur, het Interim Besluit Forensische Zorg, op 1 januari 2011 van kracht geworden. Dit besluit vormt voor DForZo en de zorgaanbieders het juridische kader voor de forensische zorg. De Tweede Kamer beslist over de behandeling van het wetsvoorstel. Dit kan ertoe leiden dat de datum van inwerkingtreding van de Wet forensische zorg 1 januari 2013 wordt. De subsidierelatie met de FPC s wordt tot de datum van inwerkingtreding van de Wfz voortgezet. In 2011 en 2012 wordt in samenwerking met de FPC s de voorbereidingen getroffen voor de overgang van een subsidierelatie naar een contractrelatie. 2.4 Inkoopkader Contracteerruimte In deze nota wordt het uitgangspunt gehanteerd dat in 2012 ruimte is voor de groei van forensische zorg. In de Handleiding inkoop forensische zorg 2012, die op 15 augustus 2011 verschijnt, worden de exacte omvang van de groeiruimte en de aangewezen groeisegmenten beschreven. Bekostigingssystematiek Voor de bekostiging van forensische zorg worden de DBBC 2 - en de ZZPsystematiek 3 gehanteerd. Het grootste deel van de forensische zorg wordt per 1 januari 2011 gedeclareerd via de DB(B)C s. Voor de beperkte groep cliënten die alleen begeleiding met verblijf ontvangen en voor verblijfszorg aan verstandelijke gehandicapten worden ZZP s gehanteerd. Voor de ambulante begeleiding blijven de extramurale NZa-parameters gelden, zoals deze ook in de AWBZ van toepassing zijn. Herschikking 2011 De herschikking van 2011 dient als uitgangspunt voor de NZa- en DB(B)C-offerte Voor aanvang van het herschikkingsproces worden de zorgaanbieders hierover nader geïnformeerd. Afrekensystematiek Evenals in 2011 wordt in 2012 in het kader van een doelmatige inzet van middelen afgerekend op basis van werkelijk geleverde productie. De laatst gemaakte budgetafspraak geldt hierbij als plafond. Deze afrekensystematiek geldt voor de inkoop van forensische zorg waaronder de zogenaamde pijplijncapaciteit 4. Voor aanbestedingscontracten worden afzonderlijke afspraken gemaakt. 2 Diagnose Behandel en Beveiligingscombinatie 3 Zorgzwaartepakket 4 Dit betreft nog te realiseren capaciteit op basis van een eerdere toelating van het ministerie van VWS. Pagina 11 van 38

12 2.4.1 Selectie op kwaliteit DForZo introduceerde vorig jaar het principe dat het garantiebudget werd verlaagd waarbij de vrijkomende middelen konden worden terugverdiend op basis van een aantal kwaliteitseisen. De toekenning van groei vond tevens plaats op basis van kwaliteitscriteria. DForZo ziet dit als een belangrijk instrument om invulling te geven aan de doelstellingen van forensische zorg en zorgaanbieders te stimuleren deze doelstellingen ten uitvoer te brengen bij het aanbod van forensische zorg. Voor de inkoop van forensische zorg in 2012 wordt bezien op welke wijze dit instrument opnieuw kan worden toegepast. De kwaliteitscriteria worden uitgewerkt in de Handleiding inkoop forensische zorg De effectiviteit en kwaliteit van zorg zijn primair bepalend voor de inkoop van forensische zorg. Sinds 2008 worden kwalitatieve criteria gehanteerd door DForZo. Op deze wijze heeft DForZo bij de toekenning van budget geselecteerd op kwaliteit. De gehanteerde criteria hebben betrekking op de administratie, verantwoording en eisen aan het zorgaanbod die aansluiten op de speerpunten van de zorginkoop. Naast het selecteren op kwaliteit streeft DForZo ernaar om te sturen op de kwaliteit van de forensische zorg. Dit krijgt vorm door de prestaties ten aanzien van de kwaliteitscriteria in het lopende jaar te beoordelen. Daarnaast stimuleert DForZo zorgaanbieders ten aanzien van professionele ontwikkeling en innovatie Regulier/licht contract In 2011 heeft DForZo met 13 FPC s 5 een bekostigingsrelatie. Daarnaast heeft DForZo met 97 zorginstellingen een inkoopcontract. Deze contracten zijn zeer divers in aard en omvang. DForZo houdt hiermee rekening door naast het reguliere contract ook een lichte contractsvorm aan te bieden voor organisaties met een budgetomvang tot De contractsvormen verschillen met name in de administratieve verantwoording. Net als in 2011 hanteert DForZo bij de zorginkoop een ander beoordelingskader voor lichte contractspartijen dan voor reguliere contractspartijen. Hierbij wordt opgemerkt dat de inhoudelijke speerpunten niet afwijken, echter wel de wijze waarop de zorgaanbieder wordt gevraagd in de offerte in te gaan op de speerpunten. DForZo sluit tevens declaratieovereenkomsten af. In de Handleiding inkoop forensische zorg 2012 worden de voorwaarden voor deze overeenkomst toegelicht. Bij de toeleiding naar zorgaanbieders bestaat als uitzondering de mogelijkheid justitiabelen naar niet door DForZo gecontracteerde zorgaanbieders toe te leiden. Dit zijn zogenaamde eenpitters. DForZo wilde dergelijke toeleidingen in 2011 verminderen. Op basis van de feitelijke toeleidingen in 2011 is de verwachting dat het aantal toeleidingen juist toeneemt. De toeleiding naar dergelijke zorgaanbieders is soms noodzakelijk, maar voor 2011 en 2012 streeft DForZo naar een absoluut minimum. DForZo benadrukt dat cliënten met een strafrechtelijke titel moeten worden toegeleid naar een gecontracteerde zorgaanbieder FPC s waarvan acht met een subsidierelatie. Een FPC heeft een tendercontract en vier FPK s hebben een inkoopcontract. Pagina 12 van 38

13 3 Vraag en aanbod in de forensische zorg Voor het bepalen van de aard en de omvang van de in te kopen zorg is het van belang de zorgvraag en het zorgaanbod te analyseren. Aan de hand van drie informatiebronnen worden in deze nota de uitgangspunten voor de inkoop van forensische zorg in 2012 onderbouwd: De trends en ontwikkelingen in het zorgaanbod worden inzichtelijk gemaakt aan de hand van een analyse van de inkoop- en realisatiegegevens van ; De trends en ontwikkelingen in de zorgvraag worden op basis van de gegevens van de verwijzers in het forensische veld in beeld gebracht. Het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP), de drie reclasseringsorganisaties (3RO) en het Gevangeniswezen is gevraagd deze ontwikkelingen en eventuele knelpunten in de forensische zorg aan te geven; De gecontracteerde zorgaanbieders hebben via een marktconsultatie informatie aangeleverd over de ontwikkelingen in de zorgvraag. In de marktconsultatie is gevraagd naar hun beeld ten aanzien van de forensische zorgvraag in relatie tot het bij hen gecontracteerde zorgaanbod. 3.1 Forensisch zorgaanbod In deze paragraaf is de analyse gemaakt van de cijfers van TBS met dwangverpleging, de inkoopgegevens voor de klinische en ambulante zorg en de zorg aan gedetineerden. Als laatste worden de belangrijkste ontwikkelingen in de realisatiecijfers voor het eerste kwartaal 2011 beschreven Analyse van de TBS-capaciteit Onderstaande tabellen tonen respectievelijk de gemiddelde productieafspraken met FPC s en de bezetting van de FPC-capaciteit. Gemiddelde productie afspraken FPC Tabel 1: Gemiddelde productie afspraken (bron: budgetbrieven) De gerealiseerde capaciteit is toegenomen van in 2007 naar in De gemiddelde productieafspraken zijn meegegroeid met de toegenomen capaciteit. In 2011 wordt echter een daling verwacht van de benodigde capaciteit waardoor de productieafspraken in 2011 onder het niveau van die in 2009 uitkomen. Bezetting FPC (ultimo september) Tabel 2: Totale bezetting FPC s (bron: Forensische zorg in getal) De werkelijke bezetting van 2007 tot september 2010 laat een stijgende lijn zien. De verwachting is dat de bezetting in 2010 ongeveer gelijk is aan de bezetting De werkelijke bezetting in 2010 wordt in juni 2011 bekend. Pagina 13 van 38

14 De TBS-capaciteit aanbesteed in Tender III loopt per 1 januari 2013 af. Door onder andere het dalende aantal TBS-opleggingen neemt de behoefte aan TBS-capaciteit af (zie paragraaf 3.2.1). Dit leidt ertoe dat de capaciteit in Tender III niet volledig opnieuw wordt uitgezet Analyse van het klinische en ambulante zorgaanbod Klinische zorg Het budget voor de klinische en de verblijfszorg is gegroeid van 89 miljoen euro in 2009 naar 112 miljoen euro in Het aantal bedden is in deze jaren toegenomen van 965 naar Grafiek 1 geeft de ontwikkeling weer van het aantal bedden dat door DForZo is ingekocht van 2009 tot en met Daarin is de totale groei waar te nemen en tevens de ontwikkeling per klinisch- en verblijfssegment RIBW (SGL)VG FPK FPA Reguliere GGZ Verslavingszorg Grafiek 1: Verdeling aantal bedden per segment Pagina 14 van 38

15 Grafiek 2 toont de omvang van de budgetafspraken en de realisatie op de klinischeen verblijfssegmenten Afspr 2009 Realis 09 Afspr 2010 Realis 10 Afspr VZ Reg GGZ FPA FPK SGLVG RIBW Grafiek 2: Afspraken versus realisatie per segment (in mln. euro s) In het onderstaande worden de ontwikkelingen, zoals weergegeven in de grafieken 1 en 2, beschreven voor de periode Verslavingszorg DForZo heeft tot en met 2010 jaarlijks meer capaciteit gecontracteerd in de klinische verslavingszorg. In 2010 bleef de realisatie op de productieafspraken achter en is de capaciteit neerwaarts bijgesteld voor de contracteerperiode Reguliere GGZ De reguliere GGZ is het kleinste klinische segment in budget en aantal bedden. De capaciteitsontwikkeling laat in jaren een redelijk constant beeld zien. Forensische Psychiatrische Afdelingen Het segment forensisch psychiatrische afdelingen (FPA s) omvat het grootste aantal klinische bedden. In dit segment heeft in 2010 en 2011 (met een uitloop naar 2012) uitbreiding plaatsgevonden door pijplijncapaciteit. Voor deze capaciteit is voor 2008 door het ministerie van VWS een toelating is afgegeven. Deze toelating is met de stelselwijziging in 2008 door het ministerie van V&J overgenomen. De uitbreiding door de realisatie van de tijdelijke (aanbestedings-) capaciteit voor zorg aan gedetineerden in de GGZ (aanbesteding forensische zorg aan gedetineerden (FZG)) is niet in bovenstaande gegevens opgenomen (zie paragraaf 3.1.3). Forensisch Psychiatrische Klinieken Van 2009 tot 2011 heeft uitbreiding plaatsgevonden van forensisch psychiatrische kliniek (FPK)-plaatsen. Dit betreft geen nieuwbouwcapaciteit, maar de omzetting van TBS-capaciteit naar reguliere FPK-capaciteit. In 2011 is nog capaciteitsuitbreiding voorzien door de realisatie van een forensische verslavingskliniek (FVK), tevens pijplijncapaciteit. Deze capaciteit is nog niet in de afspraken (grafiek 2) opgenomen. De FPK die in 2011 in het kader van de FZGcapaciteit wordt gerealiseerd, is niet in grafiek 2 opgenomen (zie paragraaf 3.1.3). Pagina 15 van 38

16 (Sterk Gedragsgestoord Licht)Verstandelijk Gehandicapten Op dit segment heeft een grote uitbreiding van de gecontracteerde capaciteit plaatsgevonden in de periode De uitbreiding bestaat uit het beschikbaar komen van eerder voorziene SGLVG+ capaciteit (pijplijncapaciteit). Om de doorstroom uit de SGLVG+ te bevorderen is binnen het VG-segment meer capaciteit gecontracteerd. VG-verblijf was in 2011 een groeisegment. Op basis van de beoordeling van de offertes is 190% van het daarvoor beschikbare (geoormerkte) budget toegekend. Deze overschrijding komt deels voort uit het toepassen van de fluctuatieregeling waarbij extra bedden zijn toegekend om meer flexibiliteit toe te kunnen staan bij, met name, de lichte contracten. Beschermde woonvormen Het segment regionale instellingen voor beschermd wonen (RIBW) is het grootste segment als het gaat om het aantal verblijfsplaatsen. Dit betreft verblijf zonder behandeling. Sinds 2009 is er sprake van een forse toename, zowel in afspraken als in realisatiecijfers. Ondanks een algehele toename in de realisatiecijfers is er jaarlijks sprake van onderbezetting ten opzichte van de afspraken. In 2011 heeft er met name op grond van spreiding en diversiteit in het aanbod uitbreiding plaatsgevonden. Aantal eerste opnames Als verdiepingslag van bovenstaande gegevens volgt in tabel 3 een overzicht van de ontwikkeling in het aantal eerste opnames Deze tabel toont dat een toename in het aantal eerste opnames heeft plaatsgevonden in de FPA s. Dit kan worden verklaard door enerzijds de toename van het aantal bedden en anderzijds door de toename van de turn-over op deze bedden. Dit laatste betekent dat patiënten meer dan in 2009 voor een relatief korte periode werden opgenomen. Aantal eerste opnames (afspraak realisatie) 2009 Afspraak Realisatie 2010 Afspraak Realisatie* 2011 Afspraak Verslavingszorg Reguliere GGZ FPK FPA Totaal Tabel 3: Eerste opnames * De realisatiecijfers 2010 zijn nog niet definitief vastgesteld. Pagina 16 van 38

17 Ambulante zorg Het budget voor de ambulante zorg in de reguliere contracten is van 2009 tot 2011 gegroeid van 33 miljoen naar 46 miljoen euro. Onderstaande grafiek laat deze budgettaire ontwikkeling per ambulant segment zien Reg GGZ VG amb VZ zorg Begeleiding Grafiek 3: Afspraken versus realisatie per segment (in mln. euro s) For GGZ Afspr 09 Real 09 Afspr 10 Real 10 Afspr 11 Op grond van bovenstaande gegevens wordt hieronder de ontwikkeling per ambulant segment voor de periode beschreven. Reguliere GGZ De reguliere GGZ is één van de kleinste ambulante segmenten die over de jaren heen min of meer van gelijke omvang is gebleven. In 2010 laat dit segment een kleine terugval zien in de realisatie. Om aan te sluiten op de groei in de forensische ambulante behandeling heeft in 2011 groei plaatsgevonden in de reguliere GGZ. Verstandelijk Gehandicaptenzorg De VG is het kleinste ambulante segment. Wel is het van belang aan te geven dat dit uitsluitend de parameters betreft die door de VG-instellingen worden geleverd. In de overige segmenten wordt ook zorg geleverd aan justitiabelen met een verstandelijke beperking. De VG was in 2011 een groeisegment, echter hier heeft een beperkte uitbreiding plaatsgevonden. Verslavingszorg Dit segment is tot en met 2010 vrijwel gelijk gebleven qua omvang. De groei die in 2011 is ontstaan, hangt samen met de afbouw van klinische capaciteit in de verslavingszorg en de substitutie daarvan naar ambulante zorg. Begeleiding Dit segment heeft betrekking op zowel begeleiding als de dagactiviteiten. De ontwikkeling in dit segment hangt samen met de groei in de beschermde woonvormen. Pagina 17 van 38

18 Forensische GGZ Dit is het grootste segment binnen de ambulante zorg in aantallen en in budget en heeft tevens de grootste ontwikkeling doorgemaakt in de periode Zowel in afspraken als in realisatie groeit dit segment nog steeds. Eerste inschrijvingen Aan de hand van het aantal eerste inschrijvingen in de ambulante zorg (zie tabel 4) kunnen bovenstaande gegevens nader worden bekeken. Het aantal eerste inschrijvingen van onderschrijft de groei in de ambulante zorg. De (nog niet definitief vastgestelde) realisatie in 2010 laat echter een kleine terugval zien. Alleen met instellingen in de reguliere GGZ, verslavingszorg en de forensische GGZ worden afspraken gemaakt over het aantal eerste inschrijvingen. Als gevolg hiervan is er geen beeld van het aantal eerste inschrijvingen in de VG-zorg. Aantal eerste inschrijvingen (afspraak realisatie) 2009 Afspraak Realisatie 2010 Afspraak Realisatie* 2011 Afspraak Regulier Verslavingszorg Forensische zorg Totaal Tabel 4: Aantal eerste inschrijvingen * De realisatiecijfers 2010 zijn nog niet definitief vastgesteld. Ambulante Justitiële Verslavingszorg Met de aanbesteding Ambulante Forensische Zorg voor justitiabelen met een comorbide problematiek waaronder verslavingszorg (aanbesteding JVZ), heeft DForZo met ingang van 2009 een gericht ambulant zorgaanbod ingekocht in 11 steden in Nederland. Deze zorg is een specifiek onderdeel binnen de gecontracteerde ambulante zorg. In 2010 heeft een uitbreiding plaatsgevonden met een tweede perceel in Den Haag. Het totaal beschikbare budget voor deze aanbesteding is in 2010 verdubbeld van 4 miljoen euro naar 8 miljoen euro. De aanbesteding JVZ heeft ondermeer als doel het aantal toeleidingen naar verslavingszorg in een voorwaardelijk strafrechtelijk kader te verhogen en heeft een looptijd tot 1 januari Analyse van de zorg aan gedetineerden In samenwerking met de Directie Gevangeniswezen (GW) van DJI koopt DForZo zorg in voor gedetineerden. Deze zorg heeft betrekking op de plaatsen in de PPC s, de ambulante zorg die daar wordt geleverd middels zogenaamde inbestedingscontracten, de ambulante zorg in de Penitentiaire Inrichtingen (PI s) alsmede de capaciteit voor gedetineerden in de GGZ. PPC DForZo koopt capaciteit in bij de PPC s. In 2009 ging het nog om 194 plaatsen, maar dit aantal is daarna aanzienlijk gestegen. Daarnaast heeft DForZo medio 2010 een inbesteding uitgezet voor de inkoop van ambulante zorg in vier PPC s (Vught, Haaglanden, Amsterdam en Zwolle). Met de PPC Overmaze zijn in een eerder Pagina 18 van 38

19 stadium afspraken gemaakt over de inkoop ambulante zorg. De zorg die in het kader van deze inbesteding is ingekocht loopt zeer uiteen. Het varieert van Liebermannmodules tot bijvoorbeeld achterwacht in de GGZ. In 2011 voert DForZo een nadere kwalitatieve analyse uit op deze inbesteding. Deze inbesteding loopt in 2011 af. De wijze waarop in 2012 invulling wordt gegeven aan de inkoop van ambulante zorg in de PPC s wordt beschreven in de Handleiding inkoop forensische zorg Ambulante zorg in de PI Zorg in de PI was een van de groeisegmenten voor De toegekende groei voor 2011 bedroeg Dit groeisegment kan in de realisatiecijfers niet separaat worden weergegeven, omdat deze productie is opgenomen in de andere ambulante segmenten. Voor 2012 zullen de zorgaanbieders die zorg leveren in de PI dit ook specifiek gaan vermelden in Repad, zodat de realisatie van de ingekochte zorg in de PI inzichtelijk wordt. Capaciteit zorg aan gedetineerden in de GGZ Beschikbare capaciteit FZG FPA -FZG FPK - FZG RIBW - FZG Totaal Tabel 5: Beschikbare FZG-capaciteit Met de aanbesteding Forensische zorg aan gedetineerden in de GGZ (FZG) is klinische- en verblijfscapaciteit gerealiseerd waar gedetineerden op grond van diverse forensische zorgtitels in de GGZ kunnen worden geplaatst en behandeld. In 2011 wordt de laatste uitbreiding van de capaciteit in het kader van deze aanbesteding gerealiseerd. De looptijd van deze aanbesteding is tot 1 januari Plaatsen en realisatie FZG 2011 Aantal plaatsen % realisatie FPA -FZG % RIBW - FZG 30 47% Tabel 6: Plaatsen en realisatie FZG In bovenstaande tabel staan de beschikbare FZG-capaciteit voor 2011 en de realisatiecijfers voor het eerste kwartaal van In het eerste kwartaal van 2011 was nog geen FZG-capaciteit in een FPK beschikbaar. Pagina 19 van 38

20 3.1.4 Uitkomsten inkoop 2011 De realisatiecijfers van het eerste kwartaal van 2011 laten een budgettaire onderproductie van 10% zien. Extrapolatie van deze gegevens voor het hele jaar laat een te verwachten realisatie zien van 93% op het klinische segment. Op het ambulante deel is een realisatie van 83% te verwachten. Hieronder volgt een toelichting op de realisatiecijfers van enkele noemenswaardige (sub-) segmenten. Klinische zorg en verblijfscapaciteit FPA s en FPK s laten vrij hoge realisatiecijfers zien in de verblijfsdagen, meer dan 90%. Bij de FPA s is zelfs sprake van overproductie. De realisatie van de RIBW s blijft achter bij de afspraken. Afgelopen jaren heeft uitbreiding op dit segment plaatsgevonden om aan spreiding- en diversiteitvraag te kunnen voldoen. In 2011 was VG-verblijf een groeisegment. In onderstaande tabel worden de realisatiepercentages van (SGL)VG-verblijf en behandeling separaat weergegeven. Realisatie afspraken VG 2011 in % Realisatie % VG Verblijf zonder behandeling VG Verblijf met behandeling SGLVG Verblijf SGLVG Behandeling 49 % 83 % 84 % 112% SGLVG+ Behandeling 64 % Totaal 78 % Tabel 7: Realisatie afspraken VG 2011 in procenten Ambulante zorg De realisatie van 83% op het ambulante segment is deels te verklaren door de benodigde opstarttijd die samenhangt met het realiseren van de substantiële groei op dit segment. De verwachting is dat de instroom in de volgende kwartalen toeneemt en de achterblijvende realisatiecijfers zullen worden ingelopen. De ambulante forensische GGZ kent met mere dan 90% het hoogste realisatiecijfer. In dit segment heeft in 2011 tevens een forse groei plaatsgevonden. De ambulante verslavingszorg is met 65% het segment met de laagste realisatiecijfers. 3.2 Forensische zorgvraag DForZo heeft een marktconsultatie uitgevoerd onder de zorgaanbieders en gegevens uitgevraagd bij de verwijzende instanties (3RO, NIFP en de PI s). Het doel hiervan was om meer feedback van alle betrokken partijen te krijgen over de mate waarin de ingekochte zorg aansluit bij de behoefte die de zorgaanbieders en verwijzers signaleren. Door deze gegevens te toetsen aan de gegevens met betrekking tot het aanbod van forensische zorg (paragraaf 3.1) kan een beeld worden gevormd over de passendheid van het beschikbare aanbod in kwalitatieve en kwantitatieve zin. Hiernaast zijn de zorgaanbieders en verwijzers bevraagd over de ontwikkeling van de vraag naar nieuwe zorginitiatieven. In deze paragraaf worden de belangrijkste uitkomsten beschreven. Pagina 20 van 38

21 3.2.1 Aantal TBS-opleggingen Het aantal opleggingen TBS met bevel tot verpleging is ten opzichte van 2006 gehalveerd, zie ook onderstaand overzicht (bron: DForZo in getal). Een substantiële daling in het aantal opleggingen is in 2008 ingezet en nadien nog verder versterkt. Aantal opleggingen tbs met bevel tot verpleging naar differentiatie Tbs met bevel tot verpleging Gemaximeerde tbs Tbs met voorw. omgezet in tbs m.b.t. verpleging Totaal Tabel 8: Aantal opleggingen (bron: DForZo in getal) De daling van het aantal opleggingen heeft nog niet geleid tot daling in de werkelijke bezetting, zie paragraaf TBS passanten Totaal aantal dagen wachttijd TBS-passanten Tabel 9: Gemiddelde dagen wachttijd TBS-passanten (bron: Forensische zorg in getal) Door de toename van de capaciteit, van plaatsen in 2006 naar in 2010, is de wachttijd tot plaatsing van alle passanten met de helft verlaagd. In 2006 bedroeg de wachttijd 359 dagen, in 2010 bedroeg deze 135 dagen. De lichte toename in 2008 is te verklaren doordat een groep zwakbegaafden moeilijk te plaatsen was. De capaciteitsuitbreiding heeft ertoe geleid dat het totaal aantal TBSpassanten substantieel is afgenomen van 129 in 2006 naar 19 in Het aantal opleggingen kan nog hoger uitvallen door het zogenoemde na-ijl - effect. Dit houdt in dat als gevolg van omzettingen van TBS met voorwaarden naar TBS met dwangverpleging het aantal opleggingen in voorgaande jaren naar boven bijgesteld kan worden. Pagina 21 van 38

22 Aantal TBS-passanten , ultimo jaar Tabel 10: Aantal TBS-passanten (bron: Forensische zorg in getal) Door de capaciteitsuitbreidingen in de TBS zijn het aantal passanten en de wachttijd tot plaatsing in de TBS sterk afgenomen. In de komende jaren zal het aantal passanten verder afnemen als gevolg van het dalend aantal opleggingen Toeleidingen naar klinische zorg en -verblijfszorg De gegevens over het aantal toeleidingen naar klinische zorg en verblijfszorg van het NIFP zijn afkomstig de interne systemen van het NIFP en uit IFZO. Door de ontwikkelingen in de implementatie van IFZO wordt de vastlegging in dit systeem vanaf december 2010 betrouwbaar geacht. Indicatiestellingen en plaatsingen Onderstaand wordt het aantal aanvragen tot indicatiestellingen die hebben geleid tot een plaatsingsverzoek weergegeven. Plaatsingsverzoeken indicerende instantie Q Prognose* NIFP Amsterdam NIFP Arnhem NIFP Assen/Leeuwarden/Groningen NIFP Den Bosch NIFP Den Haag/Rotterdam Totaal * Prognose op basis van Q Tabel 11: Plaatsingsverzoeken NIFP In het eerste kwartaal van 2011 treedt een aanzienlijke stijging van het aantal plaatsingsverzoeken op. Ten opzichte van het eerste kwartaal van 2010 is het aantal verdubbeld. Het NIFP geeft aan dat de stijging van het aantal aanvragen in het eerste kwartaal van 2011 samenhangt met de volgende factoren: De overheveling van de indicatiestelling voor klinische verslavingszorg van de reclassering naar het NIFP; Een toename in de opleggingen van bijzondere voorwaarden, ISD en art. 15 (zie tabel 12 strafrechtelijke titels); Een betere casefinding binnen het Gevangeniswezen; Een beter gebruik van het registratiesysteem. Pagina 22 van 38

23 Niet ieder plaatsingsverzoek leidt tot daadwerkelijke plaatsing in een klinische voorziening voor forensische zorg. De reden hiervoor is dat plaatsingsverzoeken kunnen worden afgewezen door instellingen. De meest voorkomende redenen zijn: Een afwijzing naar aanleiding van het intakegesprek; Er is (op dat moment) onvoldoende capaciteit om tot plaatsing te kunnen overgaan. Het aantal afgewezen plaatsingsverzoeken in het eerste kwartaal van 2011 is minder snel gegroeid dan in Het NIFP signaleert dat met name het aanbod voor de (SGL)VG-doelgroep beter lijkt aan te sluiten bij de vraag. Aandeel jeugdigen In het totaal aantal plaatsingsverzoeken vormt de groep jeugdigen een relatief grote groep. Het betreft jeugdigen tussen de 18 en 25 jaar die volgens het volwassenenstrafrecht zijn berecht. In 2010 betrof het 20% van alle plaatsingsverzoeken. Op basis van het eerste kwartaal van 2011 lijkt het aandeel van jeugdigen licht af te nemen tot 16%. In onderstaande tabel is voor 2011 het feitelijk aantal gerealiseerde plaatsingsverzoeken in het eerste kwartaal verwerkt. Het NIFP geeft aan dat er behoefte is aan meer inzicht in het aanbod voor deze doelgroep. Feitelijk aantal gerealiseerde plaatsingsverzoeken 2010 % totaal Q1 Prognose 2011 * % totaal 2011 Jonger dan 25 jaar % % 26 tot 65 jaar % % Ouder dan 65 jaar 12 1 % % Onbekend 4 0,33% Totaal % % * Prognose op basis van Q Tabel 12: Feitelijke aantal gerealiseerde plaatsingsverzoeken Pagina 23 van 38

24 Verdeling over strafrechtelijke titels In de verdeling over strafrechtelijke titels valt een verschuiving waar te nemen naar de voorwaardelijke straffen. Plaatsingsverzoeken prognose Titel - kort t/m Q Art. 37a jo. 37b Sr: TBS met dwangverpleging Art. 196/317 Sv: Plaatsing vanwege PJ rapportage subtotaal Art. 37jo 39 Sr Strafrechtelijke machtiging subtotaal Art. 14 Bvt: Overpl naar psy. zkh Art. 38a Sr: TBS met voorwaarden Art. 38g Sr: Voorwaard beeindiging van verpleging Art. 51 Bvt: TBS met proefverlof subtotaal Art. 14a Sr: Voorw veroordeling Art. 15a Sr: Voorw invrijheidsstelling met bijz. voorw Art. 38p Sr: Plts. voor stels. daders met voorw Art. 80 Sv: Schorsing voorl hechtenis met voorw Art. 167/244 Sv: Sepot met voorw subtotaal Art. 15 Pbw: Gevangenis naar psy. zkh Art. 38m Sr jo. art. 44 b t/m 44 q Pm: Plts. voor stels. daders Art. 43 Pbw: overbrenging uit gevangenis voor hulpverlening Polikl. verr. door GGZ subtotaal Voorgenomen ind. st subtotaal Art. 15 Pbw: Interne overplaatsing geen opgave subtotaal Totaal Tabel 13: Plaatsingsverzoeken per strafrechtelijke titel Ontwikkelingen in de vraag volgens het NIFP: Het NIFP signaleert een toenemende vraag naar hoger beveiligde capaciteit. Dit vertaalt zich naar een toename in de plaatsingsverzoeken bij FPK s. De voor 2011 geplande uitbreidingen van FPK-capaciteit zijn nog niet volledig gerealiseerd waardoor meer druk op de capaciteit in de FPA s en op de PPC s is ontstaan. Deze voorzieningen kunnen voldoende beveiligde overbruggingszorg bieden. Bovenstaande leidt volgend het NIFP tot een vraag naar capaciteit die flexibel inzetbaar te maken is. Een voorbeeld hiervan is vrijstaande capaciteit in de FPC s tijdelijk in te zetten voor FPK-zorg; De vraag naar zorg voor verstandelijk gehandicapten neemt nog steeds toe. De ingekochte capaciteit lijkt vooralsnog te voldoen. Er zijn geen lange wachttijden; In een aantal gevallen ervaart het NIFP als knelpunt dat de benodigde behandelduur niet altijd past bij de duur van de strafrechtelijke titel, waardoor Pagina 24 van 38

25 het lastig is de verblijfsduur, de juiste zorg en ook het aansluitend vervolgtraject in de reguliere GGZ op elkaar af te stemmen. Dit treedt vooral op bij patiënten met persoonlijkheidsstoornissen en bij veroordelingen van zedendelicten in combinatie met een verstandelijke beperking Toeleidingen naar ambulante zorg en verblijfszorg De informatie over de toeleiding naar ambulante en verblijfszorg is aangeleverd door de reclasseringsorganisaties Reclassering Nederland, Leger des Heils en Stichting Verslavingszorg GGZ (3RO). De aangeleverde informatie over het aantal zorgtoeleidingen betreft zowel toeleidingen naar forensische zorg als naar andere vormen van zorg. DForZo heeft op basis van deze informatie een inschatting gemaakt van het aantal toeleidingen dat betrekking heeft op forensische zorg. Dit wordt weergegeven in tabel 13. In de overgang van 2009 naar 2010 is door de invoering en registratie van Redesign Toezicht, en daarmee de splitsing van de taken toezicht en advies, een trendbreuk in de gegevens ontstaan. Daarnaast zijn in 2011 de adviestrajecten voor klinische verslavingszorg overgeheveld naar het NIFP waardoor minder verwijzingen door de reclasseringsorganisaties worden uitgevoerd. Om deze redenen wordt slechts het aantal toeleidingen in 2010 en het eerste kwartaal van 2011 weergegeven. De verdeling over de categorieën ambulant, klinisch en maatschappelijke opvang voor de toeleidingen zorg in het kader van Redesign Toezicht zijn niet uit het registratiesysteem van de reclassering te halen. Een vergelijking met voorgaande jaren is door deze wijzigingen en een andere methode van vastlegging bij de verwijzers daarom niet te maken. Tabel 13 toont het aantal toeleidingen na de invoering van Redesign Toezicht en begint derhalve in De verwachting is dat het aantal toeleidingen naar forensische zorg in 2011 toeneemt ten opzicht van Toeleidingen potentieel naar FZ Q1 Totaal toeleidingen zorg Advies Totaal toeleidingen zorg Redesign Toezicht Totaal toeleidingen zorg -/- medische zorg en klinische psychiatrische behandeling -/- klinische verslavingszorg (telt alleen in 2011 niet mee) (359) (174) (234) Totaal Tabel 14: Toeleidingen potentieel naar FZ Kanttekening bij de registratie van de verwijzingen is dat het vaak voorkomt dat een persoon meerdere vormen van zorg geïndiceerd krijgt. In tegenstelling tot voorgaande jaren worden nu alle toeleidingen naar zorg per persoon geregistreerd, waardoor administratief het aantal toeleidingen toeneemt. Pagina 25 van 38

26 In de praktijk leiden niet alle geregistreerde toeleidingen naar zorg tot een plaatsing. Redenen hiervoor zijn individuele omstandigheden van de cliënt of wachtlijsten. De 3RO verwachten dat de toeleidingen naar ambulante zorg en verblijfszorg toenemen en signaleert daarbij een duidelijk toenemende vraag naar capaciteit in beschermde woonvormen voor: 1 Mensen met een verstandelijke beperking; 2 Mensen met een verstandelijke beperking die gepaard gaat met gedragsproblematiek en zorgmijding; 3 Jeugd van 18 tot 21 jaar komend uit de jeugdpsychiatrie Informatie over zorg aan gedetineerden De informatie over zorg aan gedetineerden is aangeleverd door de PI s, de aanbieders van ambulante zorg in de PI en het bureau Selectie Functionarissen (BSF) van DJI. De onderstaande tabel 14 toont de plaatsingen in 2009 en 2010 vanuit het gevangeniswezen naar de GGZ uitgesplitst naar forensische zorgtitels. Plaatsingen naar GGZ Artikel Artikel 43.3 ISD Totaal Tabel 15: Plaatsingen naar GGZ Overall neemt het aantal plaatsingen naar de GGZ toe. Er is sprake van een grote toename van plaatsingen in het kader van de ISD-maatregel naar de GGZ en een kleinere toename van plaatsingen op grond van forensische zorgtitel artikel De plaatsingen in het kader van artikel 43.3 kennen een lichte afname. Zoals blijkt uit onderstaande tabel 15 wordt vanaf 2010 naast plaatsingen naar de GGZ inmiddels ook de steeds meer gebruik gemaakt van de mogelijkheid om gedetineerden of preventief gehechten in een PPC te plaatsen. Plaatsingen uit PI naar PPC Q1 Totaal Tabel 16: Plaatsingen uit PI naar PPC De aanbieders van ambulante forensische zorg in het GW geven aan dat: Administratief geen onderscheid wordt gemaakt tussen ambulante zorg en behandeling geleverd binnen of buiten de PI; Pagina 26 van 38

27 De mogelijkheid tot het leveren van gecontracteerde ambulante forensische zorg in een PI nog lang niet bij alle PI s voldoende bekend is, waardoor ook een zekere onderbenutting lijkt te blijven bestaan. Een aantal aanbieders meldt dat er verdere opbouw van afspraken met PI s plaatsvindt; De zorgaanbieders verwachten een toenemende vraag naar ambulante zorg in de PI. Met name wordt de behoefte aan meer expertise over verstandelijk gehandicapten genoemd; Informatie van zorgaanbieders over de zorginkoop 2011 Aan de zorgaanbieders is onder andere gevraagd of de resultaten van de zorginkoop 2011 hebben bijgedragen aan de oplossing van eerder gesignaleerde knelpunten, dan wel wensen in de afgelopen periode. Daarnaast is gevraagd wat de verwachtingen zijn ten aanzien van De zorginkoop 2011 heeft volgens de respondenten bijgedragen aan de oplossing van eerder gesignaleerde knelpunten en/of wensen. Opvallend is dat voor de meeste groeisegmenten die door DForZo waren benoemd voor 2011 de verwachting wordt uitgesproken dat meer groei nodig zal zijn. Dit geldt met name voor dagbesteding, ambulante behandeling (FACT), ambulante begeleiding, ambulante zorg in de PI, (SGL)VG en zorgboerderijen/ribw. De meeste aanbieders hebben daarbij aangegeven dat zij een dergelijke groei qua capaciteit aan kunnen. Een aantal knelpunten wordt door de zorgaanbieders nog veelvuldig geconstateerd: 1 De financieringsschotten veroorzaken problemen met betrekking tot wachtlijsten, doorzorg en nazorg. 2 Uitstroommogelijkheden voor VG-doelgroep worden nog als te beperkt ervaren. 3.3 Conclusies ten aanzien van aanbod en vraag forensische zorg In deze paragraaf wordt alleen ingegaan op de segmenten waar een significante ontwikkeling heeft plaatsgevonden TBS Uit het aantal TBS-opleggingen valt op te maken dat de planning van de TBScapaciteit in een nieuwe periode is aanbeland. De uitbreiding van de laatste jaren heeft er toe geleid dat het aantal passanten is afgenomen. Daarnaast zijn de TBSopleggingen afgenomen. Op grond van deze ontwikkelingen heeft DForZo geconcludeerd de capaciteit die vrijvalt met het aflopen van Tender III niet volledig opnieuw zal worden uitgezet. Daarbij buigt DForZo zich over het vraagstuk van het mogelijk (flexibel) kunnen inzetten van TBS-capaciteit voor overige forensische zorgtitels Klinische forensische zorg Er is een lichte stijging waar te nemen in de vraag naar klinische forensische zorg. Deze komt tevens tot uitdrukking in een toename van het aantal plaatsingsverzoeken van het NIFP. Hierbij is gecorrigeerd voor de toename die wordt verklaard door de overdracht van de indicatiestelling voor klinische verslavingszorg naar het NIFP. Verslavingszorg Het aanbod van klinische verslavingszorg is in 2010 sterk gestegen ten opzichte van In 2010 was er sprake van onderproductie en is op dit segment de capaciteit neerwaarts bijgesteld in De hiermee vrijgevallen middelen zijn door substitutie ingezet in de ambulante zorg. Pagina 27 van 38

28 FPA De FPA-capaciteit is de laatste jaren licht uitgebreid door pijplijncapaciteit. In dit segment heeft specifiek voor gedetineerden een grote uitbreiding plaatsgevonden. De realisatiecijfers van het eerste kwartaal 2011 laten een lichte overproductie zien. DForZo verwacht dat dit met de realisatie van nieuwe FPA-capaciteit eind 2011/begin 2012 en een betere toeleiding/spreiding van gedetineerden naar de FZG-capaciteit kan worden ondervangen in FPK De stijging van FPK-capaciteit is voornamelijk het gevolg van het omzetten van TBS-capaciteit naar FPK-capaciteit. Het NIFP signaleert een tekort aan FPKcapaciteit. Dit wordt ondersteund door de realisatiecijfers in het eerste kwartaal van 2011 waarbij een hoog bezettingspercentage is waar te nemen. Hierdoor wordt het (tijdig) plaatsen van justitiabelen wordt bemoeilijkt. In 2011 en 2012 wordt uitbreiding verwacht in dit segment met de realisatie van een FZG-FVK en een FVK (pijplijncapaciteit). DForZo bekijkt voor 2012 of deze uitbreiding tijdig en voldoende is. Mogelijk dat op dit segment een (tijdelijke) uitbreiding, aanvullend op reeds geplande capaciteit, zal gaan plaatsvinden in 2012 om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen en daarmee problemen in de strafrechtsketen te voorkomen. (SGL)VG In dit segment vindt een forse uitbreiding plaats als gevolg van de realisatie pijplijncapaciteit (SGLVG+) en uitbreiding van de VG-verblijfsplaatsen. Met het realiseren van de SGLVG+ capaciteit is het in het kader van de doorstroom van belang om voldoende capaciteit te realiseren op het gebied van (SGL)VG-verblijf al dan niet met behandeling. De verwijzers geven aan dat het plaatsen van justitiabelen met een VG-problematiek aandacht vraagt voor de inkoop 2012, ondanks het feit dat er geen grote knelpunten worden ervaren. RIBW De RIBW s worden gezien als een belangrijke uitstroomvoorziening van de forensische zorgketen. De beschermde woonvormen is het grootste segment als het gaat om het aantal verblijfsplaatsen. Dit betreft verblijf zonder behandeling. Er is sprake van een forse toename sinds 2009, zowel in afspraken als in realisatiecijfers. Er is echter jaarlijks sprake van onderbezetting. In 2011 heeft er met name op inhoudelijke gronden uitbreiding plaatsgevonden. Door de uitbreiding wordt bijgedragen aan de benodigde spreiding en diversiteit van het aanbod Ambulante forensische zorg De ambulante zorg is in de periode fors in omvang toegenomen. De verwachting is dat deze tendens de komende jaren zal worden doorgezet. Ambulante VG De ambulante VG-behandeling is ten opzichte van de andere ambulante segmenten bijzonder klein. Dit betreft alleen de ambulante zorg die door VG-aanbieders wordt geleverd. In overige segmenten wordt ook zorg geleverd aan justitiabelen met een verstandelijke beperking. VG-ambulant was in 2011 een groeisegment voor de inkoop De verwachting is dat op dit segment uitbreiding zal plaatsvinden. Ambulante verslavingszorg Dit segment is voor de inkoop 2011 als groeisegment aangewezen als onderdeel van de ambulantisering. Door afbouw van klinische (verslavingszorg-)capaciteit heeft op dit segment in 2011 een sterke groei plaatsgevonden. De realisatie in 2011 blijft vooralsnog achter ten opzichte van het beschikbare aanbod, maar de verwachting is dat dit in 2011 nog zal worden ingelopen. Pagina 28 van 38

Inkoop Forensische Zorg 2013. Informatiebijeenkomst

Inkoop Forensische Zorg 2013. Informatiebijeenkomst Inkoop Forensische Zorg 2013 Informatiebijeenkomst 6 september 2012 Inhoud presentatie 1. Korte schets FZ 2013 2. Offertetraject 3. Rol Nza 4. Belang van IFZO 5. Financiering/bekostiging 6. Gestelde vragen

Nadere informatie

DEEL I PRESENTATIE Marktconsultatie forensische zorg 8 juni 2017

DEEL I PRESENTATIE Marktconsultatie forensische zorg 8 juni 2017 DEEL I PRESENTATIE Marktconsultatie Forensische zorg Vergroten van de bekendheid met forensische zorg onder gemeenten 8 juni 2017 Agenda bijeenkomst 13.30 13.45 Introductie en kennismaking 13.45 14.00

Nadere informatie

Inkoopplan Forensische Zorg 2013. Datum 18 juni 2012

Inkoopplan Forensische Zorg 2013. Datum 18 juni 2012 Inkoopplan Forensische Zorg 2013 Datum 18 juni 2012 Colofon Afzendgegevens Dienst Justitiële Inrichtingen Directie Forensische Zorg Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag

Nadere informatie

Uitvoeringsregels Forensische Zorg DBBC s 2013

Uitvoeringsregels Forensische Zorg DBBC s 2013 Uitvoeringsregels Forensische Zorg DBBC s 2013 Versie 1.0 Datum 19 februari 2013 Status Vastgesteld Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Stafbureau Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag Postbus

Nadere informatie

AANWIJZING CONTROLEPROTOCOL PRODUCTIEVERANTWOORDINGEN FORENSISCHE ZORG 2011

AANWIJZING CONTROLEPROTOCOL PRODUCTIEVERANTWOORDINGEN FORENSISCHE ZORG 2011 1 AANWIJZING CONTROLEPROTOCOL PRODUCTIEVERANTWOORDINGEN FORENSISCHE ZORG 2011 Inhoud 1. Algemeen 2. Inhoud van het accountantsonderzoek 3. Controleverklaring 4. Forensische Zorgtitels (Strafrechtelijke

Nadere informatie

Zorginkoop 2016 17 september 2015

Zorginkoop 2016 17 september 2015 Zorginkoop 2016 17 september 2015 Inhoud 1. Inleiding + vooruitblik 2. Kaders forensische zorg 2016 3. Afschaffen herschikking en herijking 2016 4. Meerjarenbeleid en implicaties inkoopbeleid 2016 5. Inkoopbeleid

Nadere informatie

Uitgangspunten Zorginkoop Forensische Zorg 2011. Datum 18 juni 2010

Uitgangspunten Zorginkoop Forensische Zorg 2011. Datum 18 juni 2010 Uitgangspunten Zorginkoop Forensische Zorg 2011 Datum 18 juni 2010 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Dienst Justitiële Inrichtingen Directie Forensische Zorg Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag

Nadere informatie

Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen. Inspectiebericht Themaonderzoek

Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen. Inspectiebericht Themaonderzoek Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen Inspectiebericht Themaonderzoek Beveiliging Forensisch Psychiatrische Afdelingen Inspectiebericht Themaonderzoek September 2009 Inspectie voor de Sanctietoepassing

Nadere informatie

Aan: Zorgaanbieders DB(B)C Afzender: Projectorganisatie DB(B)C

Aan: Zorgaanbieders DB(B)C Afzender: Projectorganisatie DB(B)C Aan: Zorgaanbieders DB(B)C Afzender: Projectorganisatie DB(B)C Betreft: Wijzigingen Spelregels DB(B)C per 1 nuari 2011 Datum: 17 augustus 2010 1. Inleiding De Spelregels DB(B)C-registratie voor de forensische

Nadere informatie

Inkoop Forensische Zorg 2015

Inkoop Forensische Zorg 2015 Inkoop Forensische Zorg 2015 11 september 2014 Inhoud 1. Kaders forensische zorg 2. Inkoopbeleid 3. Nieuw initiatief 4. Inkoopproces en planning 5. Indicatiestelling en plaatsing Vragen 2 1. Kaders Forensische

Nadere informatie

Aanbieders forensische zorg. Datum 30 mei 2016 Onderwerp Procedure Incidentele Budgetophoging (IBO) Geachte heer/mevrouw,

Aanbieders forensische zorg. Datum 30 mei 2016 Onderwerp Procedure Incidentele Budgetophoging (IBO) Geachte heer/mevrouw, 1 > Retouradres Postbus 30132 2500 GC Den Haag Aanbieders forensische zorg Divisie Forensische Zorg en Justitiële Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag www.dji.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Datum 27 juni 2016 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport over forensische zorgtrajecten in het gevangeniswezen

Datum 27 juni 2016 Onderwerp Aanbieding onderzoeksrapport over forensische zorgtrajecten in het gevangeniswezen 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Meerjarenbeleid inkoop forensische zorg 2014-2017. Datum 16 augustus 2013

Meerjarenbeleid inkoop forensische zorg 2014-2017. Datum 16 augustus 2013 Meerjarenbeleid inkoop forensische zorg 2014-2017 Datum 16 augustus 2013 Colofon Afzendgegevens Dienst Justitiële Inrichtingen Directie Forensische Zorg Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 30132 2500

Nadere informatie

Uitvoeringsprotocol Forensische Zorg 2011

Uitvoeringsprotocol Forensische Zorg 2011 Uitvoeringsprotocol Forensische Zorg 2011 Praktische handreiking werkwijze 2011 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 Inleiding 7 Leeswijzer 9 Hoofdstuk 1. Forensische zorg 13 1.1 Wat is forensische zorg? 14

Nadere informatie

Inkoop Forensische Zorg 2011 Handleiding. Datum 16 augustus 2010

Inkoop Forensische Zorg 2011 Handleiding. Datum 16 augustus 2010 Inkoop Forensische Zorg 2011 Handleiding Datum 16 augustus 2010 Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag www.dji.nl Ons kenmerk

Nadere informatie

Forensische Zorg in getal 2008-2012. Mei 2013

Forensische Zorg in getal 2008-2012. Mei 2013 Dd Forensische Zorg in getal 2008-2012 Mei 2013 Colofon Directie Afdeling Afzendgegevens Contactpersoon Auteurs Directie Bestuursondersteuning Analyse, Strategie & Kennis Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Nadere informatie

Offerteaanvraag Forensische Zorg 2014. Datum 20 september 2013 Status Definitief

Offerteaanvraag Forensische Zorg 2014. Datum 20 september 2013 Status Definitief Offerteaanvraag Forensische Zorg 2014 Datum 20 september 2013 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Turfmarkt 147 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/FZ-0003

BELEIDSREGEL BR/FZ-0003 BELEIDSREGEL ZZP-TARIFERING EN TARIEVEN EXTRAMURALE PARAMETERS IN DE FORENSISCHE ZORG Ingevolge artikel 57 eerste lid onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) juncto artikel 6 van

Nadere informatie

Nieuwsbrief forensische zorg

Nieuwsbrief forensische zorg Nieuwsbrief forensische zorg Nummer 3, 26 september 2014 Inhoud Algemeen Overleg TBS d.d. 10 september 2014 Publicatie gids PI forensische psychiatrie 2015 Overdracht uitvoering plaatsingstaak van NIFP

Nadere informatie

De NZa gebruikt de genoemde gegevens om tijdens de transitieperiode het transitiebedrag per zorgaanbieder vast te stellen.

De NZa gebruikt de genoemde gegevens om tijdens de transitieperiode het transitiebedrag per zorgaanbieder vast te stellen. REGELING Regeling Verplichte aanlevering budget- en DBBC omzet Ingevolge artikel 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de navolgende regeling

Nadere informatie

Handleiding Financiering en Registratie 2013 Forensische Zorg. Datum 1 augustus 2012 Status

Handleiding Financiering en Registratie 2013 Forensische Zorg. Datum 1 augustus 2012 Status Handleiding Financiering en Registratie 2013 Forensische Zorg Datum 1 augustus 2012 Status Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Kwantitatieve en Financiële Analyse Schedeldoekshaven 101 2511

Nadere informatie

De vernieuwing van de forensische zorg in een strafrechtelijk kader Uitgangspunten, uitwerking en invoering

De vernieuwing van de forensische zorg in een strafrechtelijk kader Uitgangspunten, uitwerking en invoering De vernieuwing van de forensische zorg in een strafrechtelijk kader Uitgangspunten, uitwerking en invoering 1. Inleiding Dit document bevat in de eerste plaats een beschrijving van de wijze waarop de forensische

Nadere informatie

Productievoorstel justitiële FPC s 2017

Productievoorstel justitiële FPC s 2017 Productievoorstel justitiële FPC s 2017 Inkoop 2017 Datum 15 augustus 2016 Status definitief Colofon Afzendgegevens Divisie Forensische Zorg en Justitiële Jeugdinrichtingen (ForZo/JJI) Turfmarkt 147 2511

Nadere informatie

Marktscan en Beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2013

Marktscan en Beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2013 Marktscan en Beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2013 Weergave van de markt 2009-2012 september 2013 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding 13 1.1 Aanleiding 13 1.2 Totstandkoming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 30 597 Toekomst AWBZ Nr. 213 Ontvangen ter Griffie van de Tweede Kamer op 26 september 2011. Het besluit tot het doen van een aanwijzing kan niet

Nadere informatie

Marktscan Forensische zorg met strafrechtelijke titel

Marktscan Forensische zorg met strafrechtelijke titel Marktscan Forensische zorg met strafrechtelijke titel Weergave van de markt 2008-2012 juni 2012 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding 9 1.1 Aanleiding 9 1.2 Totstandkoming marktscan 9

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Ministerie van Justitie j1 Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Directie Sanctie- en Preventiebeleid Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Marktscan en beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2014

Marktscan en beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2014 Marktscan en beleidsbrief Forensische zorg in strafrechtelijk kader 2014 Weergave van de markt 2010-2013 januari 2015 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding 11 1.1 Totstandkoming marktscan

Nadere informatie

Inkoopplan 2016 Forensische Zorg. Datum 14 augustus 2015 Status definitief

Inkoopplan 2016 Forensische Zorg. Datum 14 augustus 2015 Status definitief Inkoopplan 2016 Forensische Zorg Datum 14 augustus 2015 Status definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Turfmarkt 147 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag www.dji.nl

Nadere informatie

4.1 Forensische zorg Zorg als bedoeld in artikel 2 van het Interimbesluit forensische zorg. 1

4.1 Forensische zorg Zorg als bedoeld in artikel 2 van het Interimbesluit forensische zorg. 1 REGELING Verplichte informatieverstrekking zorgaanbieders van forensische zorg Ingevolge artikel 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de navolgende

Nadere informatie

Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek. Contractduur : 1 januari december 2014 Onderwerp : Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek

Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek. Contractduur : 1 januari december 2014 Onderwerp : Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek Contractduur : 1 januari 2013-31 december 2014 Onderwerp : Overeenkomst Verdiepingsdiagnostiek De ondergetekenden: 1. De Staat der Nederlanden, Ministerie van Veiligheid

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer adres Kenmerk Directie Regulering /

Behandeld door Telefoonnummer  adres Kenmerk Directie Regulering / Ministerie van Veiligheid en Justitie De heer dr. K.H.D.M. Dijkhoff Postbus 20301 2500 EH S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer adres Kenmerk directie Zorgmarkten Care Care/AWBZ/11/10c 11D

Behandeld door Telefoonnummer  adres Kenmerk directie Zorgmarkten Care Care/AWBZ/11/10c 11D Aan de besturen van AWBZ-instellingen en de zorgkantoren Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl Behandeld door Telefoonnummer

Nadere informatie

Prestatie-indicatoren forensische psychiatrie verslagjaar 2013

Prestatie-indicatoren forensische psychiatrie verslagjaar 2013 Prestatie-indicatoren forensische psychiatrie verslagjaar 2013 Versie 1.0 Status: Vastgesteld Pagina 1 van 18 Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Turfmarkt 147 2511 DP Postbus 30132 Den Haag

Nadere informatie

Handboek. Forensische Zorg

Handboek. Forensische Zorg Handboek Forensische Zorg Handboek Forensische Zorg 2 Handboek Forensische Zorg Handboek Forensiche Zorg 3 Inhoudsopgave Deel 1 Hoofdstuk 1. Forensische Zorg 13 Hoofdstuk 2. Ketenproces forensische zorg

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 2, vierde lid, van het Besluit zorgaanspraken AWBZ;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 2, vierde lid, van het Besluit zorgaanspraken AWBZ; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26775 21 december 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 14 december 2012, Z-3145524,

Nadere informatie

Handleiding Financiering en Registratie 2014 Forensische Zorg. Datum 20 september 2013 Status Definitief

Handleiding Financiering en Registratie 2014 Forensische Zorg. Datum 20 september 2013 Status Definitief Handleiding Financiering en Registratie 2014 Forensische Zorg Datum 20 september 2013 Status Definitief DEFINITIEF Handleiding Financiering en Registratie 2014 20 september 2013 Colofon Afzendgegevens

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/FZ-0001

BELEIDSREGEL BR/FZ-0001 BELEIDSREGEL OVERGANG NAAR DBBC-BEKOSTIGING IN DE FORENSISCHE ZORG Ingevolge artikel 57 eerste lid onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) juncto artikel 6 van het Besluit uitbreiding

Nadere informatie

Offerteaanvraag 2016 Forensische Zorg. Datum 21 augustus 2015 Status Definitief

Offerteaanvraag 2016 Forensische Zorg. Datum 21 augustus 2015 Status Definitief Offerteaanvraag 2016 Forensische Zorg Datum 21 augustus 2015 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Turfmarkt 147 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw

BELEIDSREGEL AL/BR Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw BELEIDSREGEL Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Aanwijzing Controleprotocol Forensische Zorg 2011

Aanwijzing Controleprotocol Forensische Zorg 2011 Forensische Zorg 2011 Gefactureerde DB(B)C s 2011 en in 2011 afgesloten maar nog niet gefactureerde DB(B)C s Inhoud 1. Inleiding 2. Accountantsonderzoek 3. Procedures van onderzoeken 4. Inhoud van het

Nadere informatie

Invoering normatieve inventariscomponent (nic) in de forensische zorg

Invoering normatieve inventariscomponent (nic) in de forensische zorg BELEIDSREGEL Invoering normatieve inventariscomponent (nic) in de forensische zorg Ingevolge artikel 6 van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer Wet marktordening gezondheidszorg (Bub Wmg)

Nadere informatie

Forensische-zorgwijzer

Forensische-zorgwijzer Forensische-zorgwijzer Klinische zorg Verblijfszorg Ambulante zorg Stapelzorg Vrijheidsbenemende of vrijheidsbeperkende maatregelen. Geen vrijheidsbeperkende maatregelen. Verblijf, begeleiding en bescherming.

Nadere informatie

Nieuwsbrief forensische zorg Nr 4, oktober 2012

Nieuwsbrief forensische zorg Nr 4, oktober 2012 Nr 4, oktober 2012 Nieuwsbrief forensische zorg Nr 4, oktober 2012 Inhoud Voorwoord Convenant Ambulant fpt tussen GGZ Nederland en 3RO Festival Forensische Zorg Inkoop 2013 Voorwoord In deze editie van

Nadere informatie

Datum 8 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het bericht dat de politie steeds vaker te maken krijgt met verwarde en overspannen mensen

Datum 8 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het bericht dat de politie steeds vaker te maken krijgt met verwarde en overspannen mensen 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis. [ontwikkeld door Palier]

Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis. [ontwikkeld door Palier] Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis [ontwikkeld door Palier] Palier, enkele kenmerken Begonnen als Forensische & Intensieve zorg Parnassia (2004). Omvang nu 175 bedden nu 513 medewerkers

Nadere informatie

Forensische Zorg in getal

Forensische Zorg in getal ka DD Forensische Zorg in getal 2009-2013 Juli 2014 Colofon Directie Afdeling Afzendgegevens Contactpersoon Auteurs Bestuursondersteuning Analyse, Strategie & Kennis Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus

Nadere informatie

Evaluatie pilot zorgcontinuïteit

Evaluatie pilot zorgcontinuïteit Evaluatie pilot zorgcontinuïteit Ketensamenwerking in Rotterdam SAMENVATTING Significant B.V. Thorbeckelaan 91 3771 ED Barneveld T 0342 40 52 40 KvK 39081506 info@significant.nl www.significant.nl Ministerie

Nadere informatie

Nota van Inlichtingen. Handleiding Zorginkoop 2011

Nota van Inlichtingen. Handleiding Zorginkoop 2011 Nota van Inlichtingen Handleiding Zorginkoop 2011 1 Beoordelingskader Bij het beoordelingskader voor het ophogen van het startbudget wordt niet aangegeven hoe de aangeleverde informatie wordt beoordeeld

Nadere informatie

Frequently Asked Questions (FAQ) aan IFZ

Frequently Asked Questions (FAQ) aan IFZ Frequently Asked Questions (FAQ) aan IFZ Staat uw vraag er niet bij of heeft u aanvullende vragen? Neem dan contact met ons op. 1. Wie kan een indicatie aanvragen bij NIFP/IFZ? - De 3 Reclasseringsorganisaties

Nadere informatie

Offerteaanvraag 2015 Forensische Zorg. Datum 15 augustus 2014 Status Definitief

Offerteaanvraag 2015 Forensische Zorg. Datum 15 augustus 2014 Status Definitief Offerteaanvraag 2015 Forensische Zorg Datum 15 augustus 2014 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Turfmarkt 147 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag

Nadere informatie

Handboek. Forensische Zorg

Handboek. Forensische Zorg Handboek Forensische Zorg Editie 2, september 2013 Inhoudsopgave 1 Forensische zorg 10 1.1 Wat is forensische zorg? 11 1.2 Afbakening forensische zorg 13 1.3 Juridisch kader 14 2 Ketenprocessen forensische

Nadere informatie

Vernieuwing = Verbetering? De Wet Forensische Zorg naar aanleiding van het project Vernieuwing Forensische Zorg

Vernieuwing = Verbetering? De Wet Forensische Zorg naar aanleiding van het project Vernieuwing Forensische Zorg Vernieuwing = Verbetering? De Wet Forensische Zorg naar aanleiding van het project Vernieuwing Forensische Zorg Gerrianne José Leeuwis 1 juli 2011 Vernieuwing = Verbetering? De Wet Forensische Zorg naar

Nadere informatie

Haalbaarheidsstudie 2 Recidivemeting forensische zorg

Haalbaarheidsstudie 2 Recidivemeting forensische zorg Memorandum 2015-1 Haalbaarheidsstudie 2 Recidivemeting forensische zorg Nader onderzoek naar de ontwikkeling van een recidivemonitor voor de sector forensische zorg C. Boonmann B.S.J. Wartna C.E. Schapers

Nadere informatie

Forensische zorgtrajecten in het gevangeniswezen (samenvatting)

Forensische zorgtrajecten in het gevangeniswezen (samenvatting) Forensische zorgtrajecten in het gevangeniswezen (samenvatting) Onderzoek in zes penitentiaire inrichtingen naar signalering, indicatiestelling en plaatsing Willemijn Roorda Wendy Buysse SAMENVATTING Forensische

Nadere informatie

Forensische Zorg in getal 2010-2014

Forensische Zorg in getal 2010-2014 ka DD Forensische Zorg in getal 2010-2014 Mei 2015 Colofon Directie Afdeling Afzendgegevens Contactpersoon Auteurs Bestuursondersteuning Analyse, Strategie & Kennis Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus

Nadere informatie

Wachttijden. in ggz-instellingen. GGZ Nederland Amersfoort Publicatienummer: juni 2009

Wachttijden. in ggz-instellingen. GGZ Nederland Amersfoort Publicatienummer: juni 2009 Wachttijden in ggz-instellingen 2008 GGZ Nederland Amersfoort Publicatienummer: 2009-353 juni 2009 Inhoudsopgave 1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES...3 2 INVENTARISATIE WACHTLIJSTEN GGZ-INSTELLINGEN...4 2.1

Nadere informatie

Datum: 07-06-2010 Status: Definitief. Uitvoeringsregel Prestaties Zorgzwaartepakketten en ambulante begeleiding Forensische Zorg

Datum: 07-06-2010 Status: Definitief. Uitvoeringsregel Prestaties Zorgzwaartepakketten en ambulante begeleiding Forensische Zorg Datum: 07-06-2010 Status: Definitief Uitvoeringsregel Prestaties Zorgzwaartepakketten en ambulante begeleiding Forensische Zorg Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond... 3 3. Domein forensische

Nadere informatie

Perceelbeschrijving Beschermd wonen

Perceelbeschrijving Beschermd wonen Perceelbeschrijving Beschermd wonen Inhoud 1. Beschermd wonen... 3 1.1 Gevraagd product... 3 1.2 Eisen aan aanbieder... 4 1.3 Basisprotocol... 5 Pagina 2 van 5 1. Beschermd wonen 1.1 Gevraagd product De

Nadere informatie

Telefoonnummer

Telefoonnummer Zorgautoriteit Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2500 AJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 398 Vaststelling van een Wet forensische zorg en daarmee verband houdende wijzigingen in diverse andere wetten (Wet forensische zorg) Nr. 3

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Jeugd en Sanctietoepassing Turfmarkt 147 2511

Nadere informatie

Forensische Zorg. Inkoop 2014

Forensische Zorg. Inkoop 2014 Forensische Zorg Inkoop 2014 3 oktober 2013 Inhoud Korte schets forensische zorg Offerte traject Inkoopgesprekken DBBC offerte/ ZZP offerte Financiering/ bekostiging Nieuwe initiatieven/ nieuwe aanbieders

Nadere informatie

3. Afbakening prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ

3. Afbakening prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ REGELING Regeling Declaratiebepalingen prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ Ingevolge de artikelen 36, 37 en 38, tweede lid, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse

Nadere informatie

Inkoopplan 2015 Forensische Zorg. Datum 1 augustus 2014 Status Definitief

Inkoopplan 2015 Forensische Zorg. Datum 1 augustus 2014 Status Definitief Inkoopplan 2015 Forensische Zorg Datum 1 augustus 2014 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Turfmarkt 147 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag www.forensischezorg.nl

Nadere informatie

Handboek. Forensische Zorg

Handboek. Forensische Zorg Handboek Forensische Zorg Editie 2, september 2013 Inhoudsopgave 1 Forensische zorg 10 1.1 Wat is forensische zorg? 11 1.2 Afbakening forensische zorg 13 1.3 Juridisch kader 14 2 Ketenprocessen forensische

Nadere informatie

Datum 2 maart 2010 Onderwerp Kamervragen van het lid Van Velzen (SP) over de uitvoering van penitentiaire programma's

Datum 2 maart 2010 Onderwerp Kamervragen van het lid Van Velzen (SP) over de uitvoering van penitentiaire programma's > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Directie Sanctie-

Nadere informatie

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel Gehandicaptenzorg van AWBZ naar Jeugdwet Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de volledige jeugdzorg. Vanuit verschillende domeinen wordt dan de zorg voor kinderen en jongeren onder de 18

Nadere informatie

Regeling Declaratiebepalingen prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ, NR/FZ-002

Regeling Declaratiebepalingen prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ, NR/FZ-002 Regeling Declaratiebepalingen prestaties ZZP s en extramurale parameters FZ, Ingevolge de artikelen 36, 37 en 38, tweede lid, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Gezondheidszorgvisie DJI DJI

Gezondheidszorgvisie DJI DJI Gezondheidszorgvisie DJI DJI 2 / G E Z O N D H E I D S Z O R G V I S I E D J I Inleiding In het rapport Van Dinter (1995) [1] en het rapport Zorg achter tralies (augustus 1999) [2], zijn indertijd diverse

Nadere informatie

Rapport Monitor decentralisaties Federatie Opvang

Rapport Monitor decentralisaties Federatie Opvang Rapport Monitor decentralisaties Federatie Opvang Amersfoort, maart 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Respons en achtergrondkenmerken 3 Inkoop 4 Administratieve lasten en kwaliteitseisen 5 Gevolgen

Nadere informatie

Offerteaanvraag Forensische Zorg 2013. Datum 1 augustus 2012

Offerteaanvraag Forensische Zorg 2013. Datum 1 augustus 2012 Offerteaanvraag Forensische Zorg 2013 Datum 1 augustus 2012 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag Postbus 30132 2500 GC Den Haag www.dji.nl

Nadere informatie

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft met inachtneming van de paragrafen 4.2 en 4.4 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg),

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft met inachtneming van de paragrafen 4.2 en 4.4 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), TARIEFBESCHIKKING FORENSISCHE ZORG Kenmerk Datum vaststelling Datum inwerkingtreding TB/REG-17601-01 27 juni 2016 1 januari 2017 Volgnr. Geldig tot en met 01 31 december 2017 De Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

1. Afronding contracten aanbieders Jeugd Awbz binnen beschikbaar budget: inclusief innovatiebudget 2. De vier zijn Lijn 5, De Waerden, s

1. Afronding contracten aanbieders Jeugd Awbz binnen beschikbaar budget: inclusief innovatiebudget 2. De vier zijn Lijn 5, De Waerden, s 1 2 1. Afronding contracten aanbieders Jeugd Awbz binnen beschikbaar budget: 6.532.103 inclusief innovatiebudget 2. De vier zijn Lijn 5, De Waerden, s Heeren Loo en EsDeGe Reijgersdaal. Middelgrote en

Nadere informatie

Informatie Piet Roordakliniek. Tactus

Informatie Piet Roordakliniek. Tactus Informatie Tactus Behandelaanbod Forensische Verslavingskliniek De is een forensische verslavingskliniek en biedt behandeling aan cliënten die veelvuldig met justitie in aanraking zijn gekomen, langdurig

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 september 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 september 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Forensische zorg in getal Mei 2012

Forensische zorg in getal Mei 2012 Forensische zorg in getal 2007-2011 Mei 2012 Colofon Directie Afdeling Afzendgegevens Contactpersoon Directie Bestuursondersteuning Analyse, Strategie & Kennis Schedeldoekshaven 101 2511 EM Den Haag Postbus

Nadere informatie

Bronnen en methoden bij Marktscan Forensische zorg 2015

Bronnen en methoden bij Marktscan Forensische zorg 2015 Bronnen en methoden bij Marktscan Forensische zorg 2015 In deze bijlage beschrijft de NZa de belangrijkste gegevensbronnen. Ook geven wij bij enkele analyses een extra toelichting op de gebruikte methoden.

Nadere informatie

Nieuwsbrief forensische zorg Nr 3, juni 2012

Nieuwsbrief forensische zorg Nr 3, juni 2012 Nr 3, juni 2012 Nieuwsbrief forensische zorg Nr 3, juni 2012 Inhoud Voorwoord Inkoop 2013 5 jaar Festival Forensische Zorg Algemeen Overleg TBS Bijeenkomst Ifzo voor Forensische Zorgaanbieders Herschikking

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz

Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz Per 1 januari 2015 worden grote veranderingen in de zorg van kracht. De Hervorming Langdurige Zorg is één van de ingrijpendste veranderingen in het zorgstelsel

Nadere informatie

III. Rapportage Civiel (beslissingsdiagnostiek jeugd) 7. Rapportages civiel (bladzijde 26) 7.1 Jeugdigen 7.1.1 Productie 7.1.

III. Rapportage Civiel (beslissingsdiagnostiek jeugd) 7. Rapportages civiel (bladzijde 26) 7.1 Jeugdigen 7.1.1 Productie 7.1. Jaarcijfers NIFP 2014: Inhoud I. Zorg 1. Zorg Gevangeniswezen (bladzijde 2) 1.1 Productie 1.2 Populatie 2. Zorg Directie Bijzondere Voorzieningen (bladzijde 5) 2.1 Productie 2.2 Populatie II. Rapportage

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA-BR Knelpuntenprocedure Bijlage 8 bij circulaire Care/Wlz/15/07c

BELEIDSREGEL CA-BR Knelpuntenprocedure Bijlage 8 bij circulaire Care/Wlz/15/07c Bijlage 8 bij circulaire Care/Wlz/15/07c BELEIDSREGEL Knelpuntenprocedure 2016 Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Samenvatting evaluatie inkoop GBM

Samenvatting. 1 Samenvatting evaluatie inkoop GBM Samenvatting Aanleiding onderzoek Sinds 1 februari 2008 kan aan jeugdigen die een of meer strafbare feiten hebben gepleegd een 'gedragsbeïnvloedende maatregel' (GBM) worden opgelegd. Met de GBM zijn de

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/FZ-0010

BELEIDSREGEL BR/FZ-0010 BELEIDSREGEL PRESTATIES EN TARIEVEN ZZP S EN EXTRAMURALE PARAMETERS FORENSISCHE ZORG Ingevolge artikel 57 eerste lid onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) juncto artikel 6 van

Nadere informatie

Handleiding Financiering & Registratie 2015 Voor de Overige Forensische Zorg en Tbs-dwang voor nietjustitiële

Handleiding Financiering & Registratie 2015 Voor de Overige Forensische Zorg en Tbs-dwang voor nietjustitiële Handleiding Financiering & Registratie 2015 Voor de Overige Forensische Zorg en Tbs-dwang voor nietjustitiële FPC's Datum 22 augustus 2014 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische

Nadere informatie

AWBZ en Wlz: een vergelijking

AWBZ en Wlz: een vergelijking Trends in de indicatiestelling AWBZ en Wlz: een vergelijking Inleiding In deze factsheet presenteren we de meest opvallende trends in de indicatiebesluiten en in de aanspraak op zorg bij cliënten van 18

Nadere informatie

Marktconsultatie Forensische Zorg

Marktconsultatie Forensische Zorg Marktconsultatie Forensische Zorg Openbaar Ministerie 2016 Datum donderdag 24 november 2016 Status definitief Afzendgegevens Divisie Forensische Zorg en Justitiële Jeugdinrichtingen (ForZo/JJI) Turfmarkt

Nadere informatie

Transitiemodel voor gebudgetteerde zorgaanbieders van gespecialiseerde curatieve ggz Kenmerk

Transitiemodel voor gebudgetteerde zorgaanbieders van gespecialiseerde curatieve ggz Kenmerk Transitiemodel voor gebudgetteerde zorgaanbieders van gespecialiseerde curatieve ggz 2015-2017 Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg),

Nadere informatie

Datum 22 mei 2017 Onderwerp Beleidsreactie AEF rapport inzake passende zorg voor gevaarlijke patiënten

Datum 22 mei 2017 Onderwerp Beleidsreactie AEF rapport inzake passende zorg voor gevaarlijke patiënten > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Straffen en Beschermen Directie Sanctietoepassing

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 398 Vaststelling van een Wet forensische zorg en daarmee verband houdende wijzigingen in diverse andere wetten (Wet forensische zorg) A BRIEF

Nadere informatie

Bijlage bij Marktscan forensische zorg Bronnen en methoden

Bijlage bij Marktscan forensische zorg Bronnen en methoden Bijlage bij Marktscan forensische zorg 2016 Bronnen en methoden juli 2017 Inhoud 1. Algemeen 5 1.1 Analysemethode 5 1.2 Bronnen 5 1.2.1 De forensische zorg in vogelvlucht 8 1.2.2 Het forensische zorgaanbod

Nadere informatie

Marktanalyse 2015. Sector Gehandicaptenzorg Regio Zeeland

Marktanalyse 2015. Sector Gehandicaptenzorg Regio Zeeland Marktanalyse 2015 Sector Gehandicaptenzorg Regio Zeeland 31-03-2015 Marktanalyse Sector Gehandicaptenzorg CZ zorgkantoren heeft een marktanalyse opgesteld voor de sector Gehandicaptenzorg (GZ). Het zorgkantoor

Nadere informatie

Tabel saldi Inkoop en prognose per perceel (afgeronde bedragen) Inkoop Prognose Tekort

Tabel saldi Inkoop en prognose per perceel (afgeronde bedragen) Inkoop Prognose Tekort Memo Aan: de gemeenteraad van Leusden Cc: Van: College van Leusden Datum: 25 oktober 2017 Betreft : Tekort op begroting Sociaal Domein 2017 Met deze memo informeren wij u over de prognose van de uitgaven,

Nadere informatie

Planning & Control 2013 Handleiding Forensisch Psychiatrische Centra (Particuliere inrichtingen) Datum 1 augustus 2012

Planning & Control 2013 Handleiding Forensisch Psychiatrische Centra (Particuliere inrichtingen) Datum 1 augustus 2012 Planning & Control 2013 Handleiding Forensisch Psychiatrische Centra (Particuliere inrichtingen) Datum 1 Status Definitief Colofon Afzendgegevens Directie Forensische Zorg Zorginkoop Schedeldoekshaven

Nadere informatie

De NZa berekent de totale contracteerruimte voor 2014 met inachtneming van de volgende punten:

De NZa berekent de totale contracteerruimte voor 2014 met inachtneming van de volgende punten: > Retouradres Postbus 20350, 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Overzicht geprogrammeerde onderzoeken update april 2016

Overzicht geprogrammeerde onderzoeken update april 2016 Overzicht geprogrammeerde en update april 2016 Legenda Pijler Thema A Insluiten A1 Veilig & zorgvuldig insluiten A2 Detentielandschap A3 Inzet technologie B Herstellen B1 Meer voor slachtoffers C Voorkomen

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA Knelpuntenprocedure 2014

BELEIDSREGEL CA Knelpuntenprocedure 2014 BELEIDSREGEL Knelpuntenprocedure 2014 Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Geachte mevrouw Veldhuijzen van Zanten - Hyllner,

Geachte mevrouw Veldhuijzen van Zanten - Hyllner, 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport t.a.v. mw. M. Veldhuijzen van Zanten-Hyllner Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Schedeldoekshaven 131 2511

Nadere informatie