De Marker Wadden als proeftuin

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Marker Wadden als proeftuin"

Transcriptie

1 De Marker Wadden als proeftuin Wat kunnen we leren van Marker Wadden? Ruurd Noordhuis

2 Markermeer: problematiek, oorzaken en remedie Problematiek: Slecht imago Markermeer Staat van Instandhouding Natura 2000 Onvoldoendes op KRW maatlatten Oorzaken: Kunstmatigheid; lage habitat diversiteit Kleibodem: slib productie zonder afvoer Lage productie t.o.v. heersende voedselrijkdom Remedie: Werken aan balans tussen waterkwaliteit, habitatdiversiteit, peilbeheer en connectiviteit

3 Problematiek: weinig variatie, veel slib

4 Ongelijke habitat verdeling over compartmenten IJsselmeer zand, geulen Ketelmeer Rivieraspecten 100% 80% 60% 40% 20% m m m ,5m -0,5- -0,2m -0,2-0m 0-0,2m 0% IJsselmeer Markermeer Borderlakes IJssel Markermeer klei, slib Veluwerandmeren ondiepten, planten

5 Oorsprong slib-problematiek: 3. Algen en slib vormen vlokken 2. Zwevend slib neemt toe, aandeel algen daalt 1. Verblijftijd neemt toe, minder doorspoeling 4. Weinig wind, weinig algen

6 Productie stokt bij volgende stap: filteraars Groei mosselen afgenomen

7 Van oorzaken naar maatregelen: Duurzaam (Toekomstbestendig) Ecologisch Systeem (met hogere productie) Waterkwaliteit Habitat Diversiteit Connectiviteit Hydrologische Dynamiek Nutrienten extern, nutrienten bodem, slib Land-water overgangen, ondiepten, slib gradienten Vistrek, verblijftijd Seizoensgebonden peil, op en afwaaiing, doorstroming Blocq van Kuffeler Marker Wadden TBES, ecologische dijkverbetering, Marker Wadden KRW Achteroevers (MW intern) Peilbesluit (MW locatiekeuze) Verwijderen slib Fixeren slib Nutrienten bodem Ondiepten Overgangen Luwte Nieuwe koppeling habitats Afstemming aanleg op peilregime en op/afwaaiing

8 Marker Wadden: Learning by doing

9 Leren van eerdere projecten: Ierst na 1.5 jaar

10 Leren van eerdere projecten: Kreupel

11 Marker Wadden: Nulmeting MW dec. 2015: P in sediment 0,3-0,6 g/kg Fe, S en Ca relatief hoog

12 Hamvraag: kan voedselproductie verbeteren

13 Vragen over schaal en opschaling van effecten

14 Monitoring als basis voor onderzoek.

15 Opties voor aanvulling; Remote Sensing? Spaceborne: Zwevend stof Noordzee (DINEOF bewerking MERIS beelden) Airborne: Zwevend stof Schelde (VITO)

16 Slib: dwijlen met de kraan open?

17 Daarnaast vele andere vragen: Kennis- en Innovatieprogramma Marker Wadden (KIMA) Meerjarig: Onafhankelijk onderzoek Schakel tussen fundamenteel onderzoek, valorisatie en monitoring Interdisciplinaire aanpak en meervoudige doelen Kennisdeling Uitnodigend, maar wel eigen tijd en/of geld meenemen

18 Thema s en doelen Toegepast Onderzoek MW Bouwen met slib en holoceen sediment Ecosysteem van waarde Adaptieve governance Doelbereik grootschalige land-water overgangen slibgradient Kostenefficientie aanlegmethodes beheer en onderhoud Meerwaarde verdienmodellen toepassing elders

19 Thema I - Bouwen met Slib Onderzoeksvragen Hoofdvraag: hoe kun je zo efficiënt en natuurlijk mogelijk met dun slib een bodem creëren met voldoende draagkracht waarop verdere (natuur)ontwikkeling kan plaatsvinden? Wat is de invloed van samenstelling van het bronmateriaal op de consolidatie en verdere (natuurlijke) ontwikkeling? Wat is de invloed van de wijze van storten (in één of in laagjes) op de consolidatie en verdere (natuurlijke) ontwikkeling? Wat is de invloed van de wijze van beheer (o.a. peilbeheer, vegetatiebeheer) op de consolidatie en verdere (natuurlijke) ontwikkeling?

20 Thema II Ecosysteem van Waarde Onderzoeksvragen Welke invloed hebben de MW op aantallen, voorkomen, overleving en voedselaanbod van vissen en vogels? Wat is het effect van veranderende slibprocessen (en daaraan gerelateerd zwevend stof gehalte) op het benthisch en pelagisch systeem Hoe vindt de ontwikkeling van de bodem- en waterkwaliteit in de verschillende habitats van de MW plaats in relatie tot kolonisatie en ontwikkeling van flora en fauna Wat is de invloed van de Marker Wadden als nieuwe habitat op en rondom Marker Wadden voor N2000 instandhoudingsdoelen en KRW doelen van het Markermeer?

21 Thema III Adaptieve Governance Onderzoeksvragen Hoe kan het beste worden omgegaan met verschillende partijen aan het stuur: het samen sturen van het project Markerwadden op basis van gelijkwaardigheid terwijl 1 overheid wel het eigendomsrecht behoud; Hoe kan de lange termijn uitvoering- en exploitatie (beheer en onderhoud) gaandeweg een technisch-ecologisch project worden gewaarborgd? Welke instrumenten en arrangementen zijn hiervoor te ontwikkelen? Welke maatregelen/functies/doelen kunnen het beste gecombineerd worden in technischecologische projecten elders in NL en daarbuiten? Welke verdienmodellen ondersteunen het beste de samenwerking en de mogelijke synergie tussen de samenwerkende partijen?

22 Wetenschappelijk Kennisprogramma MUD MUD: Multifunctional Use of Dredged sediment toegepast wetenschappelijk : 12 aio s en 3 postdoc s 6 universiteiten: TUD, UU, WUR, UT, RU, EUR parallel aan de thema s van het toegepaste onderzoeksprogramma 3 studiegebieden: Marker Wadden, Eems-Dollard, Nieuwe Waterweg Toepassingscases: Markerwadden, Haringvliet, Canada, Eems-Dollard Haven van Rotterdam Markerwadden

23 KIMA: Met vereende krachten

24 IJsselmeeracademie? Kerntaak 1: identificatie van kennisleemtes articuleren van onderzoeksvragen Kerntaak 2: bevorderen van samenhangende onderzoeksprogrammering (bijv. Waddenfonds; = 3 provincies) Kerntaak 3 bevorderen van informatievoorziening en kennisuitwisseling

25 Marker Wadden: Learning by doing Faciliteiten: veldstation, boot

26 Marker Wadden: Learning by doing

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water Samen werken aan waterkwaliteit Voor schoon, voldoende en veilig water D D Maatregelenkaart KRW E E N Z D E Leeuwarden Groningen E E W A IJSSELMEER Z Alkmaar KETELMEER ZWARTE WATER MARKER MEER NOORDZEEKANAAL

Nadere informatie

Levende Waterbouw. De natuur als ingenieur

Levende Waterbouw. De natuur als ingenieur Levende Waterbouw De natuur als ingenieur Bouwen met en voor de natuur Moderne techniek en natuur gaan heel goed samen. Dat toont winn met de proefprojecten van Biobouwers en Rijke Dijk. Onder de noemer

Nadere informatie

Peilbesluit IJsselmeergebied

Peilbesluit IJsselmeergebied Peilbesluit IJsselmeergebied Advies over reikwijdte en detailniveau van het milieueffectrapport 21 oktober/ rapportnummer 3035 1. Hoofdpunten van het MER Rijkswaterstaat heeft het voornemen voor het IJsselmeer

Nadere informatie

Programma naar een Rijke Waddenzee

Programma naar een Rijke Waddenzee Programma naar een Rijke Waddenzee n Symposium Waddenacademie Kees van Es Inhoud presentatie 1. Aanleiding, opdracht en context 2. De mosseltransitie in het kort Kennisvragen 3. Streefbeeld: Wijze van

Nadere informatie

Marktconsultatie Marker Wadden. Woensdag 6 februari 2013

Marktconsultatie Marker Wadden. Woensdag 6 februari 2013 Marktconsultatie Marker Wadden Woensdag 6 februari 2013 Toevoegen: - Filmpje ambitie - Basisgedachte Marker Wadden - Waar staan we nu Doel bijeenkomst Vertrouwen van financiers in Marker Wadden versterken

Nadere informatie

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats Vissen in het IJsselmeer Romke Kats Functies IJsselmeer Water Transport Recreatie Visserij Natuur Vissen in het IJsselmeer Historie Ecologie Voedselketen IJsselmeer algen, vissen, mosselen, waterplanten,

Nadere informatie

Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats. Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet

Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats. Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet Aanleiding Aanleg natuurvriendelijke oevers belangrijk in waterbeheer Bij aanleg mist vaak de relatie met de

Nadere informatie

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor : 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels

Nadere informatie

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling........................................................................................ H. Mulder, RIKZ, juni

Nadere informatie

Orientatieavond VBC-Veluwe 7 oktober 2010. Andre Nooteboom (heemraad)

Orientatieavond VBC-Veluwe 7 oktober 2010. Andre Nooteboom (heemraad) Orientatieavond VBC-Veluwe 7 oktober 2010 Andre Nooteboom (heemraad) Doelstellingen avond Elkaar meenemen in oprichtingsproces VBC-Veluwe Zorgen voor draagvlak en enthousiasme Kennis en informatie overdracht

Nadere informatie

Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust

Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Friese IJsselmeerkust december 2013 Contacten Chris Bakker, c.bakker@itfryskegea.nl, t. 0512-30 58 60 Bronnen -Projectplan de groeiende IJsselmeerkust van

Nadere informatie

Meervoudig ruimtegebruik op zee

Meervoudig ruimtegebruik op zee Windturbineparken en aquacultuur Theo Reijs, senior adviseur Kader Ontwerp Nationaal Waterplan (min V&W, coördinerend), en daarbinnen Ontwerp Beleidsnota Noordzee (dec 2008) afstemming tussen gebruikers

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013.

Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013. Verslag van de bijeenkomsten voor leden van Natuurmonumenten over het project Marker Wadden, in Hoorn op 17 januari en 21 februari 2013. Voorlichting en discussie over Marker Wadden De districtscommissie

Nadere informatie

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Victor N. de Jonge, november 2013 Het Eems estuarium vormt ecologisch gezien één groot geheel, maar dat

Nadere informatie

Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud

Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud Wat is buitengewoon onderhoud? Het buitengewoon onderhoud omvat het op de juiste afmetingen (breedte, diepte en helling van taluds) houden van een watergang.

Nadere informatie

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land

Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land Concept Ruimtelijk Perspectief Windenergie op Land 3 februari 2010 Inhoudsopgave 1. Aanleiding, doel en aanpak 2. Waar wél; concentratiegebieden 3. Waar niét: vrijwaringsgebieden i 4. Overig Nederland

Nadere informatie

veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers.

veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers. 1 veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers. verbeteren van chemische water kwaliteit verbeteren van de oever stabiliteit verbeteren van de ecologische kwaliteit 2 waarom aandacht voor NVO

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : CATEGORIE : A-STUK (Afdoeningsstuk) PORTEFEUILLEHOUDER : H.J. Pereboom AB 0 VERGADERING D.D. : 31 januari 2012 0 NUMMER : WS/ZOM/GVe/6946 OPSTELLER : ing. G. Verstoep, 0522-278621

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer

Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer 1 Programma Welkom door Douwe Hollenga, voorzitter van de stuurgroep - Wat is Natura 2000 - Waar staan we: wat is geweest en wat komt Toelichting

Nadere informatie

stedenbouwkundige / landschappelijke ontwikkeling met een gesaneerde vuilstort VERKEER PLANKAART WENSBEELD structuurschets d.d.

stedenbouwkundige / landschappelijke ontwikkeling met een gesaneerde vuilstort VERKEER PLANKAART WENSBEELD structuurschets d.d. PLANKAART WENSBEELD diverse opties auto entrees fiets- en wandelnetwerk informele landelijke wegen (karrespoor van asfalt) eenvoudige smalle fietspaden (zoals parallel aan Zuidereinde) - nb omwille van

Nadere informatie

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012)

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Presentatie voor het Burgerkomitee en bewoners Piet-Jan Westendorp (ecoloog, ACV) 29 november 2012 Inhoud Organisatie Beheer en monitoring natuurontwikkeling

Nadere informatie

Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond. griesberg

Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond. griesberg Herstel natuurlijk gebied Brunner Mond griesberg Welkom 2 RWS BEDRIJFSINFORMATIE Programma Dagprogramma Centrale presentaties, vragen (kort) Innovatiekeuken (tot de lunch) B2B (na de lunch) 3 RWS BEDRIJFSINFORMATIE

Nadere informatie

Naar een duurzaam beheer van het veenweidegebied. Piet-Jan Westendorp Aquatisch ecoloog Witteveen+Bos

Naar een duurzaam beheer van het veenweidegebied. Piet-Jan Westendorp Aquatisch ecoloog Witteveen+Bos Naar een duurzaam beheer van het veenweidegebied Piet-Jan Westendorp Aquatisch ecoloog Witteveen+Bos Inleiding Is een duurzaam beheer mogelijk? Nederland veenland Huidige toestand veenweidegebied Streefbeeld

Nadere informatie

Werkprogramma Waddenacademie. juli 2014 januari 2016

Werkprogramma Waddenacademie. juli 2014 januari 2016 Werkprogramma Waddenacademie juli 2014 januari 2016 Mei 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Werkprogramma juli 2014 januari 2016 Foto omslag: Robert-Jan Geerts 1. Inleiding De Waddenacademie

Nadere informatie

MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE

MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE MOSSELBANKEN IN DE WADDENZEE Functies - Wadden ecosysteem Filter feeders en waterkwaliteit; slib Biodepositie en stabiliteit van substraat; kustbescherming Morfologische landschappelijke eenheid in systeem

Nadere informatie

Naar een sedimentmanagementprogramma Waddenzeehavens 2015-2022

Naar een sedimentmanagementprogramma Waddenzeehavens 2015-2022 Programma Wadden zeehavens Bijeenkomst Naar een sedimentmanagementprogramma 2015-2022 17 februari 2015, 12.30-16.30 uur Agora 4, Leeuwarden Agenda en Context 17 februari 2014 Monique van den Dungen, Rick

Nadere informatie

Ontwikkelen met het natuurlijk systeem

Ontwikkelen met het natuurlijk systeem Ontwikkelen met het natuurlijk systeem EFRO project: Bouwen met de Natuur - Kennisvalorisatie EcoShape Spreker: Hans Groot Platform Bodembeheer 25 maart 2014 Agenda 1. Building with Nature: WHY, WHAT,

Nadere informatie

Wetenschappelijk eindadvies ANT-IJsselmeergebied

Wetenschappelijk eindadvies ANT-IJsselmeergebied Wetenschappelijk eindadvies ANT-IJsselmeergebied Vijf jaar studie naar kansen voor het ecosysteem van het IJsselmeer, Markermeer en IJmeer met het oog op de Natura-2000 doelen Wetenschappelijk eindadvies

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen in ecologie en draagkracht voor Tafeleend en Brilduiker in de Veluwerandmeren

Trends en ontwikkelingen in ecologie en draagkracht voor Tafeleend en Brilduiker in de Veluwerandmeren Trends en ontwikkelingen in ecologie en draagkracht voor Tafeleend en Brilduiker in de Veluwerandmeren Trends en ontwikkelingen in ecologie en draagkracht voor Tafeleend en Brilduiker in de Veluwerandmeren

Nadere informatie

zeehavens Wadden Building with Nature en Haven van Harlingen Waddenprommenade 1, Harlingen NAAR EEN RIJKE WADDENZEE

zeehavens Wadden Building with Nature en Haven van Harlingen Waddenprommenade 1, Harlingen NAAR EEN RIJKE WADDENZEE Programma Wadden zeehavens PROGRAMMA NAAR EEN RIJKE WADDENZEE en Werkatelier 12 december 2012 9.30-12.00 uur Waddenprommenade 1, Harlingen Agenda en Context 4 december 2012 Arjen Bosch Agenda 1. Context

Nadere informatie

Remote sensing in perspectief. Van kenniscyclus naar beleidscyclus. Roeland Allewijn. Rijksinstituut voor Kust en Zee

Remote sensing in perspectief. Van kenniscyclus naar beleidscyclus. Roeland Allewijn. Rijksinstituut voor Kust en Zee Remote sensing in perspectief Van kenniscyclus naar beleidscyclus Roeland Allewijn Rijksinstituut voor Kust en Zee Van jonge onderzoeker naar iets oudere manager De informatie- en kenniscyclus Van RS data

Nadere informatie

Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur?

Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur? Verzilting van zoete wateren: Verlies of winst voor de aquatische natuur? Ralf Verdonschot 26 juni 2014 ralf.verdonschot@wur.nl Inhoud 1. Wat maakt de levensgemeenschap van brakke wateren waardevol? 2.

Nadere informatie

Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen. Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen

Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen. Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen Biobouwers Het fundament onder kustecosystemen Tjisse van der Heide Radboud Universiteit Nijmegen & Rijksuniversiteit Groningen Een biobouwer is een organisme dat zijn omgeving sterk verandert Jones

Nadere informatie

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee

Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Kennis inventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Zeegrasherstel Waddenzee Januari 2014 Contacten Josje Fens, Fens@waddenvereniging.nl, t. 0517 493 663 Luca van Duren, Luca.vanDuren@deltares.nl, t. 088 3358

Nadere informatie

Dossiernummer: 23-10-2013 Projectnummer:

Dossiernummer: 23-10-2013 Projectnummer: Bijlagen bij verordening subsidies natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen 2014: 1. Inrichtingseisen natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen; 2. Richtlijnen voor natuurvriendelijk onderhoud.

Nadere informatie

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid Project ZON Hoofdvraag huidige droogte situatie (2010) gevolgen van de klimaatverandering (2050) zinvolle maatregelen Uitvoering gebied Regio-Oost aansturing vanuit RBO projectgroep Regionale afstemming

Nadere informatie

Raadsvergadering van 16 oktober 2012 Agendapunt 7. Voorstel over het baggeren van de jachthaven in 2013 Schiermonnikoog, 4 oktober 2012

Raadsvergadering van 16 oktober 2012 Agendapunt 7. Voorstel over het baggeren van de jachthaven in 2013 Schiermonnikoog, 4 oktober 2012 Raadsvergadering van 16 oktober 2012 Agendapunt 7 Onderwerp: Voorstel over het baggeren van de jachthaven in 2013 Schiermonnikoog, 4 oktober 2012 Aan de Gemeenteraad 1. Onderwerp Voorstel over het baggeren

Nadere informatie

Helder water door quaggamossel

Helder water door quaggamossel Helder water door quaggamossel Kansen en risico s Een nieuwe mosselsoort, de quaggamossel, heeft zich in een deel van de Rijnlandse wateren kunnen vestigen. De mossel filtert algen en zwevend stof uit

Nadere informatie

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water Natuurvriendelijke oevers Droge voeten, schoon water VOOR WIE IS DEZE FOLDER BESTEMD? Deze folder is bestemd voor eigenaren van oevers die in aanmerking komen om hun oever natuurvriendelijk in te richten.

Nadere informatie

Opzet eerste deel middag

Opzet eerste deel middag Watermiddag Opzet eerste deel middag 13.00 Opening van de middag door Lyda Dik Wat wordt gevraagd in het Natuurbeheerplan2016 13.15 Wat zijn blauwe diensten? Toelichting op de Catalogus Blauwe diensten,

Nadere informatie

Biodiversiteit in 2010

Biodiversiteit in 2010 Biodiversiteit in 2010 Wim Veraghtert Natuurpunt Educatie Graatakker 11 2300 Turnhout Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 2 Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 3 Genetische variatie

Nadere informatie

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Heeft u een perceel of grenst uw woning of bedrijf aan een watergang en wilt u uw oever veranderen in een natuurvriendelijke oever? Dan

Nadere informatie

Summary and samenvatting

Summary and samenvatting Samenvatting Dit proefschrift, met als titel Dik Water en Vloeibaar Zand Optische eigenschappen en methoden van remote sensing voor de extreem troebele Waddenzee onderzoekt in hoeverre data van het satelliet

Nadere informatie

Luwtemaatregel en verondieping Hoornse Hop

Luwtemaatregel en verondieping Hoornse Hop Luwtemaatregel en verondieping Informatiebijeenkomst Belangenorganisaties 16 februari 2016 Thijs Schuhmacher omgevingsmanager 2 RWS BEDRIJFSINFORMATIE WELKOM Programma: 13:30 14:00 Inloop 14:00 14:05 Welkom

Nadere informatie

Marker Wadden Sleutel voor een natuurrijk en toekomstbestendig Markermeer

Marker Wadden Sleutel voor een natuurrijk en toekomstbestendig Markermeer Marker Wadden Sleutel voor een natuurrijk en toekomstbestendig Markermeer Marker Wadden Sleutel voor een natuurrijk en toekomstbestendig Markermeer 13 juli 2012 Marker Wadden Sleutel voor een natuurrijk

Nadere informatie

VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM

VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM VERSLAG BELANGHEBBENDENSESSIE VBIJ IN AMSTERDAM IN HET KADER VAN HET PROJECT DE MEERWAARDE VAN BIODIVERSITEIT 6 oktober 2011 Verslag belanghebbendensessie VBIJ in Almere in het kader van het project De

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Afleiding biologische doelen voor vrijwel ongestoorde, sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen...

Afleiding biologische doelen voor vrijwel ongestoorde, sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen... BIJLAGE F Afleiding biologische doelen voor vrijwel ongestoorde, sterk veranderde en kunstmatige waterlichamen....................................................................... De milieudoelstellingen

Nadere informatie

Ecologische effecten van diverse peilregimes en mogelijke compenserende of mitigerende maatregelen

Ecologische effecten van diverse peilregimes en mogelijke compenserende of mitigerende maatregelen Voorverkenning lange termijn peilbeheer IJsselmeer Deskundigengroep ecologie & natuurwetgeving (definitief 15.02.2010) Ecologische effecten van diverse peilregimes en mogelijke compenserende of mitigerende

Nadere informatie

Op zoek naar het Porseleinhoen. Handreikingen voor inrichting en beheer

Op zoek naar het Porseleinhoen. Handreikingen voor inrichting en beheer Op zoek naar het Porseleinhoen Handreikingen voor inrichting en beheer Een duistere ontmoeting. Huidige Verspreiding (max per atlasblok, bron Sovon) Porseleinhoen A&W 31 januari 2015 Trend en aantal in

Nadere informatie

Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com IVM-VU. Water Insight (2005) BlueLeg Monitor(2012)

Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com IVM-VU. Water Insight (2005) BlueLeg Monitor(2012) WISP blauwalgen monitoring met remote sensing Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com Met enige illustraties uit: Blue-green catastrophe: NIOO PhD thesis by Stefan Simis en daaruit

Nadere informatie

Noordzeedagen. Kennis Beleid Beheer Wind op Zee

Noordzeedagen. Kennis Beleid Beheer Wind op Zee Noordzeedagen Kennis Beleid Beheer Wind op Zee Kader Ecologie en Cumulatie (KEC): cumulatieve effecten van offshore windparken op vogels, vleermuizen en zeezoogdieren in de zuidelijke Noordzee Maarten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 J Jaarverslag en slotwet Deltafonds 2014 Nr. 6 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 12 juni 2015 De vaste commissie voor Infrastructuur

Nadere informatie

STUREN MET WATER. over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden

STUREN MET WATER. over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden STUREN MET WATER over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden STUREN MET WATER Het ontwerp Sturen met water van het Veenweide Innovatiecentrum Zegveld (VIC) zet in op actief, dynamisch grondwaterbeheer

Nadere informatie

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Chris Westra (We@Sea) met dank aan Sander de Jong (Rijkswaterstaat Noordzee) Offshore windturbineparken in NL Ronde 1 2 windturbineparken operationeel

Nadere informatie

2014 1 EENENDERTIGSTE JAARGANG. Landschap THEMANUMMER MARKERMEER-IJMEER. Tijdschrift voor landschapsonderzoek. landschap.nl

2014 1 EENENDERTIGSTE JAARGANG. Landschap THEMANUMMER MARKERMEER-IJMEER. Tijdschrift voor landschapsonderzoek. landschap.nl 2014 1 EENENDERTIGSTE JAARGANG Landschap THEMANUMMER MARKERMEER-IJMEER Tijdschrift voor landschapsonderzoek landschap.nl LANDSCHAP tijdschrift voor landschapsonderzoek, biedt een platform voor wetenschappelijke

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

Actualisatie gegevens recreatievaart Bypass Kampen 2010-2015

Actualisatie gegevens recreatievaart Bypass Kampen 2010-2015 Actualisatie gegevens recreatievaart Bypass Kampen 2010-2015 -1- Lelystad, maart 2015 Opdrachtgever: Opgesteld door: Ministerie I&M Contactpersoon: Mevrouw P. van Schooten Bataviahaven 1, 8242 PR Lelystad

Nadere informatie

Ruim baan voor trekvissen

Ruim baan voor trekvissen Ruim baan voor trekvissen Ecologisch herstel Nieuwe Waterweg en Nieuwe Maas Nederland wil schoon oppervlaktewater waar vissen goed in gedijen. Dat geldt ook voor de Nieuwe Waterweg en de Nieuwe Maas, waarin

Nadere informatie

BIJLAGE Nadere toelichting op de projecten die meegaan in het Rijkscontract

BIJLAGE Nadere toelichting op de projecten die meegaan in het Rijkscontract BIJLAGE Nadere toelichting op de projecten die meegaan in het Rijkscontract Deze bijlage geeft een overzicht van de projecten waar DNA aan werkt. Op de website www.deafsluitdijk.nl is meer informatie te

Nadere informatie

Milieueffectrapport. ten behoeve van het bestemmingsplan Marker Wadden. Definitief. Gemeente Lelystad / Natuurmonumenten

Milieueffectrapport. ten behoeve van het bestemmingsplan Marker Wadden. Definitief. Gemeente Lelystad / Natuurmonumenten Milieueffectrapport ten behoeve van het bestemmingsplan Marker Wadden Definitief Gemeente Lelystad / Natuurmonumenten juni 2013 Milieueffectrapport ten behoeve van het bestemmingsplan Marker Wadden Definitief

Nadere informatie

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002 Zandhonger Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde 19 september 2002 Zandhonger, Gaat de Oosterschelde kopje onder? De Deltawerken veranderden de

Nadere informatie

gegevens applicatie medewerkers werkafspraken

gegevens applicatie medewerkers werkafspraken gegevens applicatie medewerkers werkafspraken Samenvatting Volgens en sturen gaat niet op de app maar om het gedachte goed Ontstaan vanuit de KRW Bestaat uit: kennis delen veld en kantoor; samen leren

Nadere informatie

De KNAW: 1.Geleerdenplatform. 1.Adviesorgaan van de overheid. 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten

De KNAW: 1.Geleerdenplatform. 1.Adviesorgaan van de overheid. 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten De KNAW: 1.Geleerdenplatform 1.Adviesorgaan van de overheid 1.Koepelorganisatie voor zo n 20 onderzoeksinstituten ! " # $ % # # $& # $ ' & #!$ % %' ' #"! " ( 30 Juli 2008: Waddenacademie opgericht (in

Nadere informatie

IJzersuppletie in Laagveenplassen

IJzersuppletie in Laagveenplassen IJzersuppletie in Laagveenplassen Van veelbelovend naar effectief Zo lang het duurt.. 1: Ontwikkeling van het idee IJzer in de bodem bindt fosfaat Zonder ijzer komt fosfaat vrij Fosfaat geeft algenbloei

Nadere informatie

Begrazing voor biodiversiteit

Begrazing voor biodiversiteit Begrazing voor biodiversiteit In terrestrische ecosystemen Chris Smit Community and Conservation Ecology University of Groningen 1 2 Begrazing in NL Hoofddoel Vergroten heterogeniteit en biodiversiteit

Nadere informatie

Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer)

Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer) Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer) 1 mei 1987 Aanvang metingen Gemiddelde etmaalwaarden Datum Afvoer kenmerkende waarden periode 27 jan 1988 120 Hoogste (periode 1988...1990) 14 Gemiddelde (periode

Nadere informatie

RECREATIE & NATUUR EN STARING ADVIES

RECREATIE & NATUUR EN STARING ADVIES RECREATIE & NATUUR EN STARING ADVIES In een groot deel van de Nederlandse bos- en natuurgebieden wordt veel gerecreëerd; op land, op het water en in de lucht. In de meeste gevallen kunnen de natuurfunctie

Nadere informatie

Kansen zien, kansen pakken

Kansen zien, kansen pakken Kansen zien, kansen pakken met dank aan: Roel Posthoorn, André Rijsdorp (Natuurmonumenten), Felix Wolf (TKI Deltatechnologie), Donné Slangen (Min. Infrastructuur & Milieu), Saskia van den Brink & Henk

Nadere informatie

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000 Rienk-Jan Bijlsma Onderwerpen Habitatkaart bossen Veluwe Kwaliteitsverbetering habitattypen bos Oppervlaktevergroting habitattypen bos Habitatkaart: typen en criteria

Nadere informatie

TIJDELIJKE NATUUR, PERMANENTE WINST. Zelf aan de slag met tijdelijke natuur

TIJDELIJKE NATUUR, PERMANENTE WINST. Zelf aan de slag met tijdelijke natuur 1 TIJDELIJKE NATUUR, PERMANENTE WINST Zelf aan de slag met tijdelijke natuur Versie 2-22 juni 2011 Illustraties: Jeroen Helmer 2 1. WAAROM TIJDELIJKE NATUUR? Verspreid over Nederland liggen tienduizenden

Nadere informatie

Integraal waterbeheer

Integraal waterbeheer lesdag onderwerp docent(en) Ochtend module 1: Waterkwantiteit & Middag module 2: Waterkwaliteit Lesdag 1 Ochtend - Integraal waterbeheer - Historisch perspectief - Modern waterbeheer, WB21 en KRW - Integrale

Nadere informatie

Definitie flexibel peil. Flexibel peil; van denken naar doen! Winnie Rip. Doel van het project. Inhoud

Definitie flexibel peil. Flexibel peil; van denken naar doen! Winnie Rip. Doel van het project. Inhoud Definitie flexibel peil flexibel peil is een peil dat zich op basis van neerslag en verdamping instelt: in de zomer op een laag peil in de winter op een hoog peil. Flexibel peil; van denken naar doen!

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

provinsje fryslân provincie fryslân b rj,

provinsje fryslân provincie fryslân b rj, - 1 Ons provinsje fryslân provincie fryslân b rj, postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 -t J Statenfractie Partij voor de Dieren T.a.v. mevrouw

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Midden Nederland Postbus 600 8200 AP Lelystad. Datum 25 maart 2015 Betreft Vergunning Ontgrondingenvergunning Marker Wadden

Rijkswaterstaat Midden Nederland Postbus 600 8200 AP Lelystad. Datum 25 maart 2015 Betreft Vergunning Ontgrondingenvergunning Marker Wadden > Retouradres Postbus 16191 2500 BD Utrecht Rijkswaterstaat Midden Nederland Postbus 600 8200 AP Lelystad Graadt van Roggenweg 500 Utrecht Postbus 16191 2500 BD Den Haag www.ilent.nl Contactpersoon Meld-

Nadere informatie

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN

VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN VIDEO-CONFERENCING IN DE NETWERKSCHOOL: ONDERZOEK EN AANBEVELINGEN 1 De Netwerkschool ROC Nijmegen onderzocht de toepassingsmogelijkheden van videoconferencing in de Netwerkschool. Er werd zowel marktonderzoek

Nadere informatie

Water en Natuur: Een mooi koppel!

Water en Natuur: Een mooi koppel! Water en Natuur: Een mooi koppel! Onderzoek naar de succesfactoren, belemmeringen en kansen voor het meekoppelen van water en natuur Tim van Hattum (Alterra Wageningen UR) Aanleiding Deltaprogramma gaat

Nadere informatie

Natuurwetgeving bij project Afsluitdijk. Sophie Lauwaars, 22 januari 2015

Natuurwetgeving bij project Afsluitdijk. Sophie Lauwaars, 22 januari 2015 Natuurwetgeving bij project Afsluitdijk Sophie Lauwaars, 22 januari 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Werkwijze 3. Passende beoordeling 3.1 Verstoring 3.2 Ontgraven tijdelijke toegangsgeulen 3.3 Stikstofdepositie

Nadere informatie

Slotbijeenkomst Deelnemers. IPIN Proeftuin Slim Net Lochem Paul Stolte, 12 juni 2015

Slotbijeenkomst Deelnemers. IPIN Proeftuin Slim Net Lochem Paul Stolte, 12 juni 2015 Slotbijeenkomst Deelnemers IPIN Proeftuin Slim Net Lochem Paul Stolte, 12 juni 2015 IPIN Project Proeftuin Innovatieprogramma Intelligente Netten (Min. van EZ) 2011-2014 IN4 energy Heel even mee terug

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN

rj) provinsje fryslân provincie fryslân Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN - 1 provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 rj) Partij voor de Dieren t.a.v. mevrouw R. van der Zanden Postbus 20120 8900

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Factsheet: NLGWSC0005 Grondwater in diepe zandlagen

Factsheet: NLGWSC0005 Grondwater in diepe zandlagen Factsheet: NLGWSC0005 -DISCLAIMER- De informatie die in deze factsheet wordt weergegeven is bijgewerkt tot en met 25 april 2014. Deze factsheet dient gezien te worden als een werkversie ten behoeve van

Nadere informatie

Ecosysteem IJsselmeergebied: nog altijd in ontwikkeling. Bewerking van hoofdlijnen plus synthese uit het rapport Ecologie in het IJsselmeergebied

Ecosysteem IJsselmeergebied: nog altijd in ontwikkeling. Bewerking van hoofdlijnen plus synthese uit het rapport Ecologie in het IJsselmeergebied Ecosysteem IJsselmeergebied: nog altijd in ontwikkeling Bewerking van hoofdlijnen plus synthese uit het rapport Ecologie in het IJsselmeergebied 2 Rijkswaterstaat Inhoud Voorwoord 5 Inleiding en leeswijzer

Nadere informatie

bron van leven en ontwikkeling

bron van leven en ontwikkeling Water bron van leven en ontwikkeling Water, evenwicht en diversiteit Nederland is een waterland. We hebben er veel van, zowel in de lucht (neerslag), aan de oppervlakte (meren en rivieren) als in de bodem

Nadere informatie

Verslag startsymposium Waddensleutels

Verslag startsymposium Waddensleutels Verslag startsymposium Waddensleutels Blokhuispoort Leeuwarden, woensdag 20 oktober De dagvoorzitter Wilfred Alblas (Regiodirecteur Noord Vereniging Natuurmonumenten) heet de ongeveer 50 aanwezigen van

Nadere informatie

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek 1 Projectbeschrijving 1.1 Wat wordt aangelegd of gewijzigd? Dit Projectplan gaat over het aanpassen van de Heelsumse beek vanaf de N225 tot aan de

Nadere informatie

Eerste fase Marker Wadden Inlichtingenbijeenkomst Selectiefase. 14 mei 2014 Stadzigt

Eerste fase Marker Wadden Inlichtingenbijeenkomst Selectiefase. 14 mei 2014 Stadzigt Eerste fase Marker Wadden Inlichtingenbijeenkomst Selectiefase 14 mei 2014 Stadzigt Programma (Ronald Bruin) Opening Introductie Projectambities Scope Eerste fase Marker Wadden Techniek en vergunningen

Nadere informatie

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. Versie 28 februari 2014 Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten voor infrastructuur (wegen en rioleringen)

Nadere informatie

Symbiont1.0. Tool voor biologische bodemkwaliteit. Daan Kuiper

Symbiont1.0. Tool voor biologische bodemkwaliteit. Daan Kuiper Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Symbiont1.0 Tool voor biologische bodemkwaliteit Daan Kuiper Biologische bodem

Nadere informatie

In de praktijk. Gé van den Eertwegh PEHM, Utrecht, 25 maart 2010

In de praktijk. Gé van den Eertwegh PEHM, Utrecht, 25 maart 2010 Gé van den Eertwegh PEHM, Utrecht, 25 maart 2010 Ich bin ein Waterschapper! Vorige werkgever: Waterschap Rivierenland Nu KWR teamleider Ecologie Ich war ein Waterschapper 2 Wie werkt er bij beherende instantie?

Nadere informatie

Kosteneffectief werken met natuur: Ecologische versus technologische oplossingen. Rolinde Demeyer 5 december 2013

Kosteneffectief werken met natuur: Ecologische versus technologische oplossingen. Rolinde Demeyer 5 december 2013 Kosteneffectief werken met natuur: Ecologische versus technologische oplossingen Rolinde Demeyer 5 december 2013 Kosteneffectief werken met natuur In welke gevallen kan een groene oplossing (= natuur die

Nadere informatie

Activiteitenplan 380 kv hoogspanningsstation Vijfhuizen

Activiteitenplan 380 kv hoogspanningsstation Vijfhuizen NOTITIE AAN Dienst Regelingen VAN Sara Zehenpfenning ONDERWERP Activiteitenplan 380 kv hoogspanningsstation Vijfhuizen TER BESLUITVORMING TER INFORMATIE Activiteitenplan 380 kv hoogspanningsstation Vijfhuizen

Nadere informatie

Dirk van der Cammen en Raoul van Lambalgen ILVO seminar 30 juni 2011, Oostende

Dirk van der Cammen en Raoul van Lambalgen ILVO seminar 30 juni 2011, Oostende Dirk van der Cammen en Raoul van Lambalgen ILVO seminar 30 juni 2011, Oostende Wie THV RENTEL Wat Ontwikkelen, bouwen en exploiteren van offshore energieparken voor de Belgische kust. Eens de zone is volgebouwd,

Nadere informatie

Ecologisch herstelplan De Vinkenslag

Ecologisch herstelplan De Vinkenslag Ecologisch herstelplan De Vinkenslag B-team Hilvarenbeek September 2010 Ecologisch herstelplan De Vinkenslag Auteur: Drs. Jordie Netten Initiatiefnemer: B-team Hilvarenbeek www.bteamhilvarenbeek.nl Partner:

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering BIODIVERSITEIT RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering DUURZAME ONTWIKKELING INTEGRAAL WATERBEHEER BIODIVERSITEIT Wat? Belang?

Nadere informatie

Anticiperend beheer op zee en in de Delta

Anticiperend beheer op zee en in de Delta Anticiperend beheer op zee en in de Delta Joris Geurts van Kessel Zee en Delta Aanpak koers Bron: ontwikkelde aanpak Peter van Rooy met RWS Update van eerder werk voor VenW, op basis van Gedachtegoed Rand

Nadere informatie

Verslag. Werkconferentie Monitoring Regiebureau Natura 2000. Dinsdag 13 oktober 2011 Stadskasteel Oudaen te Utrecht

Verslag. Werkconferentie Monitoring Regiebureau Natura 2000. Dinsdag 13 oktober 2011 Stadskasteel Oudaen te Utrecht Verslag Werkconferentie Monitoring Regiebureau Natura 000 Dinsdag 13 oktober 011 Stadskasteel Oudaen te Utrecht 1 1. 1.. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Welkom Anne Schmidt: Wat is monitoring

Nadere informatie

Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau vanuit het vakantiehuis A l'abri in Brisy

Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau vanuit het vakantiehuis A l'abri in Brisy Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau vanuit het vakantiehuis A l'abri in Brisy 1 Inhoudstafel I. Fauna II. Habitats III. Wildcraft & Oriëntatie IV. Kunstenaarshoek V. Outdoor Bijlage I: Activiteiten

Nadere informatie