POSTERIEURE INSTABILITEIT VAN HET SCHOUDERGEWRICHT: RECIDIVERENDE POSTERIEURE SCHOUDERSUBLUXATIE Casusbespreking en literatuuroverzicht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "POSTERIEURE INSTABILITEIT VAN HET SCHOUDERGEWRICHT: RECIDIVERENDE POSTERIEURE SCHOUDERSUBLUXATIE Casusbespreking en literatuuroverzicht"

Transcriptie

1 Tijdschr. voor Geneeskunde, 60, nr. 17, 2004 POSTERIEURE INSTABILITEIT VAN HET SCHOUDERGEWRICHT: RECIDIVERENDE POSTERIEURE SCHOUDERSUBLUXATIE Casusbespreking en literatuuroverzicht P. VAN SEYMORTIER 1, 2, K. VERELLEN 1 CASUÏSTIEK Inleiding Het schoudergewricht of glenohumerale gewricht is gekenmerkt door een grote beweeglijkheid in de verschillende richtingen. Bij de werking van een gewricht dient rekening gehouden te worden met een belangrijke wisselwerking tussen de mobiliteit en de stabiliteit. Een toenemende mobiliteit impliceert namelijk een verminderde stabiliteit en omgekeerd. De stabiliteit van het glenohumerale gewricht berust voornamelijk op ligamentaire en musculaire structuren. Beenderige stabilisatie is vrijwel onbestaande, waardoor het glenohumerale gewricht bijzonder kwetsbaar is voor subluxaties en luxaties (1). Eerst zal een kort algemeen overzicht gegeven worden omtrent instabiliteit en ontwrichting van het glenohumerale gewricht. Nadien zal specifiek de problematiek van de posterieure instabiliteit van het glenohumerale gewricht worden belicht. Aangezien posterieure instabiliteit eerder zelden voorkomt, wordt deze problematiek vaak miskend en blijft ze aldus een uitdaging voor de clinicus. Ziektegeschiedenis Een rechtshandige patiënt wordt door de huisarts doorverwezen naar de consultatie Orthopedie vanwege spontane Samenvatting Het schoudergewricht of glenohumerale gewricht is gekenmerkt door een grote mobiliteit in ruil voor een beperkte stabiliteit. De stabiliteit van het schoudergewricht wordt gewaarborgd door ligamentaire, musculaire en in mindere mate beenderige structuren. Naarmate de stabiliteit van het schoudergewricht in het gedrang komt, wordt het gewricht kwetsbaarder voor subluxaties en luxaties. Instabiliteit van het schoudergewricht kan uni- of multidirectioneel zijn en wordt derhalve ingedeeld in anterieure, posterieure en inferieure instabiliteit. Bedoeling is om dieper in te gaan op de posterieure schouderinstabiliteit waarbij zowel de klinische presentatie, de diagnostiek als de behandelingsmodaliteiten zullen worden belicht. Posterieure schouderinstabiliteit is een zeldzame klinische entiteit die zich op verschillende manieren kan melden. Een posterieure schouderluxatie is een zeldzame, doch ernstige uiting van posterieure glenohumerale instabiliteit. De recidiverende posterieure schoudersubluxatie is de meest voorkomende klinische uiting. Een ziektegeschiedenis omtrent recidiverende posterieure schoudersubluxatie zal worden gebruikt als vertrekpunt voor dit artikel. 1 Dienst Orthopedie, Algemeen Ziekenhuis Jan Palfijn, Merksem. 2 Correspondentieadres: dr. P. Van Seymortier, Dienst Orthopedie, Algemeen Ziekenhuis Jan Palfijn, Lange Bremstraat 70, 2170 Merksem. last ter hoogte van de rechterschouder. De last is op dat ogenblik reeds gedurende een viertal weken aan de gang. In de anamnese kan geen trauma aangetoond worden. Het klachtenpatroon is van mechanische aard met pijn bij belasting. 1241

2 Nachtelijke pijn wordt niet aangegeven. Bij beweging ervaart de patiënt een duidelijk klikkend gevoel ter hoogte van de rechterschouder. Klinisch onderzoek toont een normale schoudermobiliteit in alle richtingen. Bij het testen van de stabiliteit kan een duidelijke posterieure schouderinstabiliteit uitgelokt worden door middel van de posterieure stresstest 1. Klinisch kan geen rotator-cuffletsel worden aangetoond. Als bijkomende onderzoeken worden een artrografie en een artrocomputertomografie uitgevoerd. Deze tonen een intacte rotator cuff. Ter hoogte van de anteromediale gewrichtsoppervlakte van de humeruskop wordt een permanente indeuking beschreven. Dit beeld wordt omschreven als een omgekeerd Hill-Sachs-letsel 2. Een Bankart-letsel 3 kan niet worden aangetoond. Een mobiliteitsonderzoek van de schouder onder algemene anesthesie toont een posterieure instabiliteit met subluxatie bij anterieure flexie, interne rotatie en adductie van de schouder. Bij het uitvoeren van dit manoeuvre is een duidelijke subluxatieklik voelbaar. Een diagnostische artroscopie van de schouder wordt uitgevoerd ter beoordeling van de instabiliteit van de posterieure structuren en van de uitgebreidheid van de impressiefractuur ter hoogte van de humeruskop. De ter hoogte van de anterieure zijde van het gewrichtsoppervlak van de humeruskop beschreven impressie bedraagt ongeveer 20% van de totale humeruskopoppervlakte. Het posterieure labrum is intact doch sterk uitgerafeld. Tijdens de ingreep kan geen laxiteit van het posterieure kapsel worden aangetoond. Tijdens de operatie wordt besloten om een conservatieve houding aan te nemen. De patiënt wordt verder conservatief behandeld door middel van tonificaties van de m. infraspinatus, de m. teres minor en de posterieure m. deltoideus. Bij verdere consultaties wordt de patiënt ingelicht over de operatieve behandelingsmodaliteiten, doch dit wordt door de patiënt nog niet in overweging genomen. 1 Bij de posterieure stresstest wordt op de humeruskop een posterieur gerichte druk uitgeoefend, terwijl de bovenarm in adductie, anterieure flexie en interne rotatie wordt gebracht. 2 Een Hill-Sachs-letsel is een posterolaterale compressiefractuur van de humeruskop veroorzaakt door een impressie van de humeruskop op de antero-inferieure glenoïdale rand. Dit letsel is kenmerkend voor een anterieure schouderluxatie. Een omgekeerd Hill-Sachs-letsel is een anteromediale compressiefractuur van de humeruskop veroorzaakt door een impressie op de posterieure glenoïdale rand. Dit letsel is kenmerkend voor een posterieure schouderluxatie. 3 Een Bankart-letsel is een scheur van het anterieure glenoïdale labrum in combinatie met een anterieur kapselletsel kenmerkend voor een anterieure schouderluxatie. Instabiliteit van het glenohumerale gewricht Instabiliteit van het glenohumerale gewricht is het gevolg van een gestoorde wisselwerking tussen de verschillende stabiliserende elementen. Deze omvatten zowel ligamentaire, musculaire als beenderige structuren. Een schouderinstabiliteit uit zich door het herhaaldelijk optreden van glenohumerale luxaties of subluxaties (1). Instabilteit van het schoudergewricht kan uni- of multidirectioneel zijn. Daarom dient het schoudergewricht bij het vermoeden van een instabiliteit in de verschillende richtingen getest te worden (1, 2). Een anterieure schouderinstabiliteit kan nagegaan worden door een naar anterieur gerichte druk uit te oefenen op de humeruskop met de bovenarm in exorotatie en abductie. Een posterieure schouderinstabiliteit wordt aangetoond door een posterieurwaarts gerichte druk uit te oefenen op de humeruskop met de bovenarm in voorwaartse abductie en interne rotatie. Een inferieure schouderinstabiliteit wordt opgespoord door het uitoefenen van een lengtetractie op een afhangende bovenarm. Dit leidt tot een verbreding van de subacromiale ruimte met het ontstaan van een welving ter hoogte van de huid juist distaal van de laterale rand van het acromion. Dit wordt omschreven als het sulcusteken en wijst meestal op een multidirectionele instabiliteit (1, 2). Luxatie van het glenohumerale gewricht Naargelang de verplaatsing van het caput humeri ten opzichte van de cavitas glenoidalis onderscheidt men verschillende vormen van schouderluxaties. De anterieure schouderluxatie is de meest voorkomende vorm (95% van de gevallen) waarbij het caput humeri zich meestal bevindt onder de processus coracoideus (1). De posterieure schouderluxatie is veel minder frequent (< 4% van de gevallen) en komt meestal voor in het kader van convulsies of uitgesproken trauma s. Klinisch presenteert de patiënt zich met een gefixeerde interne rotatie van de schouder. Zowel een actieve als een passieve externe rotatie zijn niet meer mogelijk. De contouren van de schouder zijn vaak 1242

3 onveranderd waardoor deze vorm van luxatie vaak miskend wordt (in 50 tot 80% van de gevallen). De klassieke voor- achterwaartse röntgenopname is vaak misleidend gezien de weinig gewijzigde osteoarticulaire verhoudingen. Bij het vermoeden van een posterieure schouderluxatie dient een bijkomende axiale en transthoracale opname gemaakt te worden. Net zoals bij een anterieure dislocatie dient ook hier een snelle reductie bekomen te worden (1-3). Classificatie Posterieure instabiliteit van het glenohumerale gewricht Posterieure instabiliteit van het glenohumerale gewricht is het gevolg van een gestoorde wisselwerking tussen de verschillende stabiliserende factoren en resulteert in een te ver doorgedreven posterieure translatie van de humeruskop ten opzichte van de cavitas glenoidalis (3). Bij de indeling van posterieure schouderinstabiliteit maakt men een onderscheid tussen een posterieure luxatie en een posterieure subluxatie (tabel 1). De posterieure luxatie van het glenohumerale gewricht is een zeldzame doch ernstige en vaak miskende klinische entiteit (4). De posterieure subluxatie is de meest voorkomende klinische entiteit en wordt ingedeeld naargelang het mechanisme van ontstaan. Dit kan zowel traumatisch als atraumatisch zijn (5). Atraumatische posterieure subluxatie van het glenohumerale gewricht wordt nogmaals ingedeeld naargelang de problematiek al dan niet door de patiënt kan worden uitgelokt. Het uitlokken van de posterieure subluxatie door de patiënt kan bewust of onopzettelijk zijn (3, 6). Opzettelijk of bewust uitlokken van de subluxatie komt voor in het kader van psychiatrische afwijkingen bij een overigens normaal schoudergewricht. Dit wordt vaak gezien bij adolescente meisjes met duidelijke psychiatrische problemen. Deze vorm berust op de mogelijkheid om door bewust onsamenhangende contracties van bepaalde spiergroepen het complexe mechanisme van agonisme en antagonisme van de schoudermusculatuur te verstoren, waardoor de schouder subluxeert (3, 4, 6, 7). Het onopzettelijk uitlokken van de subluxatie kadert niet in een psychiatrische afwijking, maar is het gevolg van een gecontroleerde spiercontractie of bepaalde positionering van de schouder (3, 4, 6). Klinische presentatie De gemiddelde leeftijd waarop de eerste symptomen worden waargenomen schommelt tussen 10 en 20 jaar. Naargelang het geraadpleegde werk schommelt de man-vrouwratio tussen 2:1 en 3:1 (8, 9). Bij ongeveer de helft van de patiënten zijn beide schouders getroffen. Unilaterale recidiverende posterieure instabiliteit berust hoofdzakelijk op een traumatische origine, daar waar bilaterale recidiverende posterieure instabiliteit hoofdzakelijk berust op een atraumatische origine (8). TABEL 1 Indeling van de posterieure instabiliteit van het glenohumerale gewricht (3) 1. Posterieure luxatie: acute luxatie: optredend binnen 6 weken na een trauma chronisch gefixeerde luxatie: optredend meer dan 6 weken na een trauma 2. Posterieure subluxatie: traumatische origine atraumatische origine: uitlokbaar door de patiënt ( voluntary ) opzettelijk conditie geassocieerd aan psychiatrische afwijkingen gevolg van onsamenhangende spiercontracties bij een overigens normaal glenohumeraal gewricht niet opzettelijk niet geassocieerd aan psychiatrische afwijkingen gevolg van gecontroleerde musculaire contractie of bepaalde positionering van de schouder niet uitlokbaar door de patiënt ( involuntary ) 1243

4 Recidiverende posterieure instabiliteit van het glenohumerale gewricht wordt door de patiënt vooral ervaren bij bepaalde sportieve activiteiten (zwemmen, tennis, gewichtheffen, werpsporten) en bij een bepaalde positionering van de schouder. Meestal is een elevatie van de arm voldoende om de schouder spontaan te laten subluxeren. Soms ervaart de patiënt spontane mechanische last ter hoogte van de getroffen schouder. Voornamelijk het buiten de wil van de patiënt om gebeuren van de posterieure subluxatie wordt als zeer verontrustend ervaren en is vaak de reden tot het zoeken van medische hulp (3). De meeste last ervaart de patiënt bij het uitoefenen van sportactiviteiten. Meestal wordt geen hinder ondervonden bij het uitoefenen van de dagdagelijkse activiteiten. Aanvankelijk zal de patiënt trachten om de uitlokkende (sport)activiteiten te vermijden. Naarmate de ernst van de pathologie toeneemt, zal de instabiliteit echter interfereren met het dagelijks leven van de patiënt. Op dat ogenblik dient actief medisch te worden ingegrepen (4). Diagnostiek De diagnose van een posterieure instabiliteit wordt gesteld op basis van een doorgedreven klinisch onderzoek en van een correcte interpretatie van de technische onderzoeken. Het klinisch onderzoek dient zich toe te leggen op enerzijds het aantonen van een gegeneraliseerde ligamentaire laxiteit en anderzijds een doorgedreven onderzoek van het schoudergewricht (tabel 2). Belangrijk bij het onderzoek van het schoudergewricht zijn de zogenaamde provocatietests. Deze omvatten de posterieure stresstest, de jerk test en de load-and-shift test. Bij de posterieure stresstest wordt een naar posterieur gerichte druk uitgeoefend op het caput humeri terwijl de bovenarm in adductie, anterieure flexie en interne rotatie wordt gebracht (10). Bij de jerktest wordt de bovenarm geabduceerd tot 90 en intern geroteerd. Bij de combinatie van een horizontale anterieure circumductie en een posterieurwaarts gerichte druk kan een duidelijk visuele subluxatie van de humeruskop worden aangetoond (3). Bij de load-and-shifttest wordt de humeruskop gecentreerd in het glenoïd terwijl anterieure en posterieure translatiebewegingen worden uitgevoerd. Bij deze test wordt de graad van translatie vergeleken tussen beide schouders. Een translatiebeweging tot 1 centimeter wordt als fysiologisch beschouwd (11). Posterieure instabiliteit is vaak geassocieerd met een duidelijke inferieure translatie. Inferieure schouderinstabiliteit wordt nagegaan door het uitoefenen van een lengtetractie op een afhangende bovenarm. Dit leidt tot een verbreding van de subacromiale ruimte met een inzakking van de huid juist distaal van de laterale rand van het acromion. Dit wordt omschreven als het sulcusteken en suggereert een multidirectionele instabiliteit (12). Technische diagnostische hulpmiddelen omvatten de verschillende radiologische modaliteiten. Standaardradiografieën van de schouder omvatten de anteroposterieure, profiel- en TABEL 2 Posterieure provocatietests (3) 1. Posterieure stresstest: Mediale boord van de scapula fixeren met één hand terwijl met de andere hand een naar posterieur gerichte druk wordt uitgevoerd op het caput humeri met de bovenarm in adductie, anterieure flexie en interne rotatie: unidirectionele posterieure instabiliteit: posterieure subluxatie treedt op bij anterieure flexie multidirectionele postero-inferieure instabiliteit: posterieure subluxatie treedt op bij 110 of meer anterieure flexie 2. Jerktest: Bovenarm in 90 abductie en interne rotatie. Mediale boord van de scapula fixeren met een hand. Horizontale anterieure circumductie in combinatie met naar posterieur gerichte druk op het caput humeri leidt tot een visuele subluxatie van de humeruskop. Horizontale posterieure circumductie leidt tot een zichtbare reductie van de humeruskop. 3. Load-and-shift test Mediale boord van de scapula fixeren met één hand, terwijl de andere hand de humeruskop fixeert en deze centreert in het glenoïd. Uitvoeren van anterieure en posterieure translatiebewegingen van de humeruskop aan de pathologische en de normale zijde. Een translatiebeweging tot 1 cm is toegestaan. 1244

5 axillaire opnamen. Erosies van het posterieure glenoïd kunnen wijzen op defecten van de posterieure glenoïdale rand als oorzaak van de posterieure instabiliteit. Omgekeerde Hill-Sachsletsels ter hoogte van het anteromediale gedeelte van de humeruskop wijzen op een mogelijke traumatische oorzaak van de instabiliteit (10). Computertomografie met artrografie is onder meer aangewezen voor het evalueren van glenoïdale erosies (10). Kernspintomografie (MRI) is vooral nuttig voor de beoordeling van de posterocapsulaire structuren (13). Bijkomend onderzoek kan bestaan uit het uitvoeren van een schouderonderzoek onder narcose en een eventueel aanvullende diagnostische schouderartroscopie (14). Behandelingsmodaliteiten De behandeling van een posterieure schouderinstabiliteit hangt af van de frequentie van optreden, de interferentie met de dagdagelijkse activiteit en de onderliggende oorzaak. Men moet een onderscheid maken tussen een conservatieve en een chirurgische therapie. Men kan opteren voor een conservatieve behandeling indien het gaat om een posterieure subluxatie die enkel optreedt bij sport- en belastende activiteiten. Bij de aanwezigheid van een opzettelijk uitlokbare component dient men zich eveneens te beperken tot een conservatieve behandeling. Het uitvoeren van een chirurgische interventie bij personen die opzettelijk een posterieure schoudersubluxatie uitlokken is een kunstfout (15). Indien de conservatieve behandeling niet aanslaat na 6 maanden of indien er een duidelijke interferentie bestaat van de posterieure subluxatie met de dagdagelijkse activiteiten, dient te worden overgegaan tot een chirurgische behandeling (16). Bij de conservatieve behandeling gaat men zich vooral richten op het bestrijden van de pijnklachten, het aanpassen van het activiteitenpatroon met het vermijden van de uitlokkende activiteiten, het herstellen van de schoudermobiliteit en het behandelen van eventuele psychiatrische aandoeningen (17). Een belangrijk onderdeel is de kinesitherapie met intensieve spierversterkende oefeningen van de periscapulaire en de rotator-cuffmusculatuur. Het betreft isometrische oefeningen van de volgende spiergroepen: de abductoren (m. deltoideus m. supraspinatus), de externe rotatoren (m. infraspinatus m. teres minor), de interne rotatoren (m. subscapularis) en de scapula-stabiliserende spieren (m. rhomboideus m. trapezius m. levator scapulae) (5, 6). De chirurgische behandeling is gericht op het mechanisch verhinderen van de posterieure translatie van de humeruskop ten opzichte van de cavitas glenoidalis. Verschillende chirurgische procedures worden beschreven: implantatie van een posterieur botblok, posterieure transpositie van de lange pees van de biceps, transpositie van de m. coracobrachialis en de m. subscapularis, rotationele osteotomie, capsulaire plicatie, osteotomie van de scapulanek (8, 9). Geen enkele van de bovengenoemde technieken geeft echter sluitende resultaten en vaak blijkt de operatieve interventie ontoereikend. Als oorzaak voor het chirurgisch falen worden verschillende redenen aangehaald: het dunne en zwakke posterieure gewrichtskapsel dat zich niet goed leent tot reconstructieve heelkunde, bijkomende anatomische afwijkingen die aanleiding geven tot een posterieure instabiliteit (18). Besluit De posterieure instabiliteit van de schouder is een zeldzame, doch vaak ernstige entiteit die zich meestal klinisch uit onder de vorm van een recidiverende posterieure schoudersubluxatie. Onderscheid dient gemaakt te worden naargelang de al dan niet traumatische oorsprong en het al dan niet opzettelijk uitlokken van de subluxatie. Gezien de zeldzaamheid van de aandoening vormt de diagnostiek vaak een uitdaging voor de clinicus. De diagnostiek berust op een doorgedreven klinisch onderzoek met specifieke provocatietests en het vakkundig aanwenden van technische onderzoeken. De behandeling is aanvankelijk conservatief en berust op het bestrijden van de pijnklachten, het aanpassen van het activiteitenpatroon met het vermijden van de uitlokkende activiteiten, het herstellen van de schoudermobiliteit en het behandelen van eventuele psychiatrische aandoeningen. Bij het falen van de 1245

6 conservatieve behandeling en de bewezen afwezigheid van psychiatrische afwijkingen kan een heelkundige behandeling overwogen worden. Hierbij dient erop gewezen te worden dat geen enkele heelkundige techniek een sluitend resultaat biedt. Abstract Posterior shoulder instability: recurrent posterior shoulder subluxation Case report and literature review The shoulder or glenohumeral joint is known for its large range of motion. Biomechanical principles learn that an increase in joint motion results in a decrease of joint stability. Instability of the glenohumeral joint presents as recurrent luxation or subluxation of the joint. Posterior luxation of the glenohumeral joint is an uncommon but serious clinical manifestation of posterior shoulder instability. Posterior instability of the glenohumeral joint presents most commonly as a recurrent posterior subluxation. In this article we will define the posterior shoulder instability with its clinical presentation, diagnostic possibilities and treatment facilities. It starts with a case report of recurrent posterior shoulder subluxation. LITERATUUR 1. CLAESSENS H. Aandoeningen ter hoogte van het glenohumerale gewricht: schouderinstabiliteit. In: Van Der Linden AJ, Claessens H, eds. Leerboek orthopedie, 8ste ed. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 1995: MCMAHON PJ, MERRIKK KD, FRIEDMAN RJ, et al. Glenohumeral joint injuries: glenohumeral dislocations, anterior and posterior subluxation. In: Skinner HB, ed. Current diagnosis & treatment in orthopaedics, 2nd ed. New York: McGraw Hill, 2000: PETERSEN SA. Posterior shoulder instability. Orthop Clin North Am 2000; 31: HAWKINS RJ, KOPPERT G, JOHNSTON G. Recurrent posterior instability (subluxation) of the shoulder. J Bone Joint Surg Am 1984; 66: FRONEK J, WARREN R, BOWEN M. Posterior subluxation of the glenohumeral joint. J Bone Joint Surg Am 1989; 71: HELLER KD, FORST J, FORST R, COHEN B. Posterior dislocation of the shoulder: recommendations for a classification. Arch Orthop Trauma Surg 1994; 113: TIBONE JE, BRADLEY JP. The treatment of posterior subluxations in athletes. Clin Orthop 1993; 291: HELLER KD, FORST J, COHEN B, FORST R, et al. Atraumatic recurrent posterior shoulder subluxation: review of the literature and recommendations for treatment. Acta Orthop Belg 1995; 61: HAWKINS RH, HAWKINS RJ. Failed anterior reconstruction for shoulder instability. J Bone Joint Surg Br 1985; 67: BIGLIANI LU, POLLOCK RG, MCILVEEN SJ, ENDRIZZI DP, FLATOW EL. Shift of the posteroinferior aspect of the capsule for recurrent posterior glenohumeral instability. J Bone Joint Surg Am 1995; 77: HAWKINS RJ, SCHUTTE JP, JANDA DH, HUCKELL GH. Translation of the glenohumeral joint with the patient under anesthesia. J Shoulder Elbow Surg 1996; 5: NEER CS 2nd, FOSTER CR. Inferior capsular shift for involuntary inferior and multidirectional instability of the shoulder. A preliminary report. J Bone Joint Surg Am 1980; 62: IANNOTTI JP, ZLATKIN MB, ESTERHAI JL, KRESSEL HY, DALINKA MK, SPINDLER KP. Magnetic resonance imaging of the shoulder. Sensitivity, specificity and predictive value. J Bone Joint Surg Am 1991; 73: CASPARI RB, GEISSLER WB. Arthroscopic manifestations of shoulder subluxation and dislocation. Clin Orthop 1993; 291: ROWE CR, PIERCE DS, CLARK JG. Voluntary dislocation of the shoulder. A preliminary report on a clinical, electromyographic, and psychiatric study of twenty-six patients. J Bone Joint Surg Am 1973; 55: SURIN V, BLADER S, MARKHEDE G, SUNDHOLM K. Rotational osteotomy of the humerus for posterior instability of the shoulder. J Bone Joint Surg Am 1990; 72: KENNEDY K. Rehabilitation of the unstable shoulder. Oper Tech Sport Med 1993; 1: WIRTH MA, SELTZER DG, ROCKWOOD CA Jr. Recurrent posterior glenohumeral dislocation associated with increased retroversion of the glenoid. A case report. Clin Orthop 1994; 308:

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Dr. Hans Van der Bracht www.orthopedie-web.be Opbouw Anatomie Classificaties Anamnese / KO / beeldvorming Behandeling Anterieure Schouderluxatie Posterieure schouderinstabiliteit

Nadere informatie

Schouder instabiliteit

Schouder instabiliteit Schouder instabiliteit 16 maart 2011 SchouderWerkgroep Groene Hart Ron Onstenk Shoulder stabilizers 1. Statisch 2. Dynamisch Shoulder stabilizers 1. Statisch: - ossaal - capsulair --Labrum --GH ligamenten

Nadere informatie

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT.

OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT. OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT. Dr. Carl Dierickx, dienst orthopaedie Virga-Jesseziekenhuis, Stadsomvaart 11, 35OO Hasselt. Samenvatting : na een korte bespreking

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder INSTABILITEIT VAN DE SCHOUDER Inleiding De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de kop relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk

Nadere informatie

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64 SNT KLINISCHE TESTS Tests letsels rotator cuff (lag tests): dia s 2 9. Tests scapula diskinesie: dia s 10-14. (Klassieke) Tests bij impingement: dia s 15 28. Tests voor lengte dorsale kapsel: dia s 29

Nadere informatie

Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital

Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital Klinisch onderzoek van de schouder Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital Klinisch onderzoek van de schouder 12 stappen Stap 1: Anamnese

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch De schouder Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch DE Schouder? Aandoeningen Traumatologische afwijkingen fracturen Instabiliteit

Nadere informatie

Instabiliteit van de schouder

Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de bol relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden.

Nadere informatie

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel)

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel) Labrum scheuren Het schoudergewricht wordt gezien als een kop en kom gericht. De kom (cavitas glenoidalis) hiervan is zeer oppervlakkig en smal en bedekt slechts een derde van de kop (humeruskop). De kom

Nadere informatie

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Studie Universitair Ziekenhuis Antwerpen Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie Totaal 40 patiënten: 20 met hyaluronacidinfiltraties

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 9. Schouderrevalidatie R.D. Boekema, Sport Specifieke Bovenhandse technieken 1. Wind up 2. Early cocking 3. Late cocking 4. Acceleration 5. Deceleration 6. Follow

Nadere informatie

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal Rotator cuff impingement Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal introductie definitie impingement classificatie impingement diagnostiek

Nadere informatie

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Glenohumerale artropathie Luxatie Glenohumerale instabiliteit index Glenohumerale artropathie arthrose glenohumuraal Capsulair patroon Closed packed patroon delta prothese Frozen shoulder

Nadere informatie

De Schouder. Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie.

De Schouder. Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie. De Schouder Schouderartroscopie en de rotator-cuff. Artrose en breuken. Eenmalige of recidiverende luxatie. Schouder artroscopie. Behandeling van de schouder. Pagina 1 van 8 Schouderartroscopie en de rotator-cuff

Nadere informatie

Lichamelijk onderzoek

Lichamelijk onderzoek Hoofdstuk 3 Lichamelijk onderzoek Het lichamelijk onderzoek omvat de volgende onderdelen: -- inspectie in rust -- passief en actief uitgevoerd onderzoek naar de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom,

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen De schouder De schouder is een relatief complex gewricht. De vorm van het gewricht laat het toe om onze arm in alle richtingen te bewegen. Zolang alle componenten normaal functioneren kan de schouder perfect

Nadere informatie

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam)

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderklachten vormen een steeds groter aandeel van de klachten van het bewegingsapparaat. Deels wordt

Nadere informatie

Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie

Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie Dr. Peter Bollars Knie, Sport en schouder Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 Casus 1 Rotator Cuff Normale MRI Supraspinatus 2-12-2013

Nadere informatie

Kennis Quiz. SNN congres 2015

Kennis Quiz. SNN congres 2015 Schouder Netwerk en Nederland Kennis Quiz SNN congres 2015 De kennisquiz is live gescoord met behulp van het Voxvote software programma. De goede antwoorden zijn vet weergegeven. Over de uitslagen: geen

Nadere informatie

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem.

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem. (In-) Stabiliteit Inleiding Wat is instabiliteit? Instabiliteit van het schoudergewricht houdt in dat de weefsels in en rond de schouder niet in staat zijn de kop van de bovenarm op een juiste manier in

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte.

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte. SAMENVATTING Schouder pijn na een beroerte. Schouderpijn na een beroerte is een veelvoorkomend bijverschijnsel bij patiënten met een hemiplegie (halfzijdige verlamming) en het voorkomen ervan wordt geschat

Nadere informatie

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie,19e jrg 2001, no.6 (pp. 315 322)

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie,19e jrg 2001, no.6 (pp. 315 322) Auteur(s): Titel: A. Lagerberg De beperkte schouder. Functie-analyse van het art. humeri met behulp van een röntgenfoto Jaargang: 19 Jaartal: 2001 Nummer: 6 Oorspronkelijke paginanummers: 315-322 Deze

Nadere informatie

Schouderblessures bij bovenhandse sporten. Sportfysiotherapeut Merel Hoezen

Schouderblessures bij bovenhandse sporten. Sportfysiotherapeut Merel Hoezen Schouderblessures bij bovenhandse sporten Sportfysiotherapeut Merel Hoezen Keten zorg Casus 18 jarige talentvolle tennister 2 jaar langzaam progressieve schouderklachten Pijn achterzijde van de schouder

Nadere informatie

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar 2015, BLOK 2, door: Gerard Koel. SNT KLINISCHE TESTS Tests letsels rotator cuff (lag tests): dia s 3 11. Tests scapula / GH

Nadere informatie

REVALIDATIESCHEMA SCHOUDER

REVALIDATIESCHEMA SCHOUDER REVALIDATIESCHEMA SCHOUDER DECOMPRESSIE CUFF HECHTING BANKART EN LATARJET HECHTING SCHOUDERPROTHESE DOEL Goed functionerende, pijnvrije schouder via een schema volgens fases met vooropgestelde milestones

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

DE SCHOUDER van BINNEN naar BUITEN. Wietske Wind Thom van der Sloot

DE SCHOUDER van BINNEN naar BUITEN. Wietske Wind Thom van der Sloot DE SCHOUDER van BINNEN naar BUITEN Wietske Wind Thom van der Sloot WIE ZIJN WIJ WIETSKE WIND DOCENTE CIOS HEERENVEEN OPLEIDER SPORTMASSAGE/VERZORGING 1997 SPORTMASSEUR SINDS 1995 THOM vd SLOOT Ex DOCENT

Nadere informatie

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies R Corveleijn Orthopedisch Chirurg M. Supraspinatus M. Infraspinatus M. Subscapularis M. Teres minor Rotatorcuff Functie rotatorcuff Mobiliteit elevatie rotaties

Nadere informatie

Hoofdstuk 6. De Fysiotherapeutische behandeling bij de primaire frozen shoulder

Hoofdstuk 6. De Fysiotherapeutische behandeling bij de primaire frozen shoulder Hoofdstuk 6 De Fysiotherapeutische behandeling bij de primaire frozen shoulder Bij het ontwikkelen van de therapie voor patiënten met een frozen shoulder is uitgegaan van de hypothese dat bij de primaire

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker: Gerard Koel

Disclosure belangen spreker: Gerard Koel Disclosure belangen spreker: Gerard Koel (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

Chronische instabiliteit van de enkel

Chronische instabiliteit van de enkel Chronische instabiliteit van de enkel Een update Dr. Wim Jorissen, 24 maart 2012. Recidiverende enkeldistortio s Recidiverende enkeldistortio s met vaak een gevoel van instabiliteit Recidiverende enkeldistortio

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2011-2012 Skillslabteam : Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2012-2013 Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van den Abbeele Met

Nadere informatie

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal 3 Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal Dos Winkel Introductie Sporten waarbij men met maximale kracht een bal moet werpen of slaan,

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Najaar 2016, BLOK 2, door: Gerard Koel. SNT KLINISCHE TESTS Tests letsels rotator cuff (lag tests): dia s 3 11. Tests scapula / GH diskinesie:

Nadere informatie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie 1. Algemeen Sling: eerste 2 weken. Samenvatting van de prognose betreffende herstel van functies en activiteiten: Wanneer kan ik verwachten Werk onder Functionele

Nadere informatie

Rol van de scapula in normale schouderfunctie

Rol van de scapula in normale schouderfunctie Scapula disfuncties Rol van de scapula in normale schouderfunctie Stabiele basis bieden voor het glenohumerale gewricht Voldoende pro-en retractie geven bij ADL bewegingen Voldoende elevatie van acromion

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder 1 11-5-2015 Hoge School Leiden Dr. Leo. A.M. Elders Werk en KANS Tel: 06-55741585 E-mail: info@nvka.nl Inhoud presentatie Schouderklachten /SAPS Epidemiologie

Nadere informatie

Howest Departement Hiepso FROZEN SHOULDER, ROTATOR CUFF RUPTUUR, EN SCHOUDERPROTHESE: Tille Vanrobaeys EEN BLIK OP DE BEHANDELING

Howest Departement Hiepso FROZEN SHOULDER, ROTATOR CUFF RUPTUUR, EN SCHOUDERPROTHESE: Tille Vanrobaeys EEN BLIK OP DE BEHANDELING Howest Departement Hiepso FROZEN SHOULDER, ROTATOR CUFF RUPTUUR, EN SCHOUDERPROTHESE: EEN BLIK OP DE BEHANDELING Eindwerk aangeboden tot het behalen van de titel van Bachelor in de ergotherapie Onder begeleiding

Nadere informatie

Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts

Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts Van de Reyd Ellen, Vrije Universiteit Brussel Promotor: Prof. Dr. Nicole Pouliart, Vrije Universteit Brussel Co-promotor:

Nadere informatie

https://www.visiblebody.com/anatomy-and-physiology-apps/human-anatomy-atlas

https://www.visiblebody.com/anatomy-and-physiology-apps/human-anatomy-atlas Amstelveen, 29 april 2017 Beste collega s In juni gaan we met het schoudernetwerk weer naar de snijzaal. Om deze sessie goed voor te bereiden een kleine opfrissing van de anatomie middels deze mailronde.

Nadere informatie

4.3 Schouderletsel. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese

4.3 Schouderletsel. Specifiek lichamelijk onderzoek. Specifieke anamnese 08-Chirurgie 4.3 01-06-2005 09:50 Pagina 55 55 4.3 Schouderletsel K.W. Wendt Een 40-jarige man wordt door de ambulance het ziekenhuis binnengebracht. Hij is met zijn motor, met een snelheid van 60 km/uur

Nadere informatie

fig Verschillende proteoglycanen

fig Verschillende proteoglycanen fig. 1.16 Verschillende proteoglycanen Proteoglycanen stabiliseren in belangrijke mate het collagene bindweefsel door de negatieve sulfaatgroepen die zich binden aan de positief geladen collagene vezels

Nadere informatie

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER 1. INLEIDING De schouder is een relatief complex gewricht dat een zeer grote mobiliteit jammergenoeg combineert met een relatief gebrek aan stabiliteit.zolang alle componenten

Nadere informatie

Update schouderpathologie 2013

Update schouderpathologie 2013 Update schouderpathologie 2013 Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 Echografie: Sherpa van de eerste lijn Stefaan Verhamme Symposium orthopedie: update schouderchirurgie 2013 Anatomie Beenderige

Nadere informatie

Schouderdecompressie

Schouderdecompressie Schouderdecompressie Open schouder decompressie. Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. Uw klachten ontstaan door inklemming van een pees (supraspinatuspees)

Nadere informatie

Schouderprothese. De schouder

Schouderprothese. De schouder Schouderprothese De schouder De schouder is een van de meest beweeglijke gewrichten in ons lichaam. Het schoudergewricht verbindt de bovenarm met de romp. Het is een kogelgewricht waarbij de bol (humeruskop)

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Glenohumerale instabiliteit Auteur: Dr. J.D. Stenvers Onderwijscentrum NSA Groningen

Glenohumerale instabiliteit Auteur: Dr. J.D. Stenvers Onderwijscentrum NSA Groningen Glenohumerale instabiliteit Auteur: Dr. J.D. Stenvers Onderwijscentrum NSA Groningen 1 2 Relevante anatomie... 4 Caput humeri... 4 Cavitas glenoïdalis... Glenohumerale gewrichtskapsel... Glenohumerale

Nadere informatie

Bankart Repair. Orthopedie. Stabilisatie van de schouder. Schoudergewricht

Bankart Repair. Orthopedie. Stabilisatie van de schouder. Schoudergewricht Orthopedie Bankart Repair Stabilisatie van de schouder Inleiding Uw behandelend arts heeft naar aanleiding van uw klachten een schouder stabiliserende operatie (bankart repair) geadviseerd. U wordt hiervoor

Nadere informatie

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht Orthopedie Cuff Repair Operatie aan het schoudergewricht Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een operatie aan uw schoudergewricht. Uw behandelend arts en de orthopedie-consulent

Nadere informatie

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen

Patiënteninformatie locatie Blaricum. Schouderinstabiliteit. Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Patiënteninformatie locatie Blaricum Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Operatieve ingreep. Inleiding

Schouderprothese. Orthopedie. Operatieve ingreep. Inleiding Orthopedie Schouderprothese Operatieve ingreep Inleiding U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat er bij u een schouderoperatie gaat plaatsvinden. Tijdens deze ingreep wordt uw beschadigde

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel. Inhoud blok 5 : 1. Huiswerkopdracht dagdeel 2: - artikel Haahr: opereren of oefenen?

Nadere informatie

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek)

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder Orthopedie Schouderprothese Bij slijtage van de schouder kan het schoudergewricht worden vervangen door een prothese. Wat zijn de oorzaken van de klachten en welke soorten prothesen kunnen worden ingezet.

Nadere informatie

Handout SNT bijeenkomst

Handout SNT bijeenkomst Handout SNT bijeenkomst 01-06-2010. 1. VOORBEELD UIT CONCEPT RICHTLIJNEN. Fysiotherapeuten richtlijn 5: FT na artroscopische hechting van het voor-onderste deel van het labrum. 1. Algemeen Voor doelen

Nadere informatie

Theorie-examen anatomie 12 januari 2007

Theorie-examen anatomie 12 januari 2007 Theorie-examen anatomie 12 januari 2007 1. Welke uitspraak met betrekking tot spiercontracties is altijd juist? A. Bij concentrische contracties wordt de spanning in de spier kleiner. B. Bij excentrische

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Schoudersklachten: 1. Toelichting Deze verdiepingsmodule is gebaseerd op de NHG Standaard van oktober 2008 (tweede herziening). De anatomie van de schouder is globaal wel bekend bij de huisarts. Veelal

Nadere informatie

Behandeling van een onstabiele schouder. Orthopedie

Behandeling van een onstabiele schouder. Orthopedie Behandeling van een onstabiele schouder Orthopedie Welke letsels veroorzaken een onstabiele schouder? de schouder is enerzijds een zeer beweeglijk, maar tegelijk ook een onstabiel gewricht. Dit is te wijten

Nadere informatie

Schouder prothesiologie

Schouder prothesiologie Schouder prothesiologie 27 oktober 2010 Groene Hart SchouderWerkgroep Ron Onstenk Indicaties Omarthrosis Fractuur Cuffarthropathie Avasculaire necrosis Chronische luxatie Maligniteit Omarthrosis Primair

Nadere informatie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie Rotator Cuff Scheur De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk en zorgt ook

Nadere informatie

UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN

UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN UNIVERSITAIRE ZIEKENHUIZEN LEUVEN INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 KINESITHERAPEUTISCHE BEHANDELING NA EEN DISTENTIE ARTROGRAFIE... 2 KINESITHERAPEUTISCHE BEHANDELING NA EEN ARTROSCOPISCHE SUBACROMIALE

Nadere informatie

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht Orthopedie Schouderexploratie Ingreep aan de schouder Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat een schouderoperatie (schouderexploratie) wordt verricht. Tijdens deze ingreep wordt uw schouder

Nadere informatie

Inhoudsopgave Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 Doel... 2 Toepassingsgebied... 2 Werkwijze/ Uitvoering... 2

Inhoudsopgave Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 Doel... 2 Toepassingsgebied... 2 Werkwijze/ Uitvoering... 2 Inhoudsopgave 1. Titel Schouder, Protocol na bicepstenotomie... 2 2. Doel... 2 3. Toepassingsgebied... 2 4. Werkwijze/ Uitvoering... 2 4.1. Behandeling... 2 4.2. Controle/ Nazorg... 5 1. Titel Schouder,

Nadere informatie

Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review

Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review Auteur: Jos Vreeken Inleiding. Het subacromiaal Impingement Syndroom (SAIS) is de meest voorkomende

Nadere informatie

Impingement van de schouder

Impingement van de schouder Impingement van de schouder anatomie pathofysiologie diagnostiek behandeling conclusie Peer Poelmann Anatomie Ossaal Musculair Gewricht Anatomie Ossaal Musculair Gewricht posterieur zij aanzicht Anatomie

Nadere informatie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie Arthroscopische neerplastiek Orthopedie Inhoudsopgave Inleiding...4 De schouder...4 Behandeling...6 Diagnose en onderzoek...6 De operatie...7 Mogelijke complicatie...8 Anesthesie (verdoving)...9 De eerste

Nadere informatie

Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede.

Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede. Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 03-06-2014; F 1.09. 17:30 18:30 uur: ontvangst, mededelingen bestuur. 18:30 19:15 uur: Inhoud theorie;

Nadere informatie

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit: een primaire of gecombineerde stoornis?

Schouderinstabiliteit: een primaire of gecombineerde stoornis? Schouderinstabiliteit: een primaire of gecombineerde stoornis? Literatuurstudie naar de wijze van behandeling Eindscriptie door: Eveline Baas en Marie-Jeanne Nijdam Hogeschool van Amsterdam, faculteit

Nadere informatie

Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie

Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl/ Frozen shoulder

Nadere informatie

Schouderstabilisatie met de Latarjet procedure. Orthopedie

Schouderstabilisatie met de Latarjet procedure. Orthopedie Schouderstabilisatie met de Latarjet procedure Orthopedie Inleiding De behandelend arts heeft met u afgesproken dat u binnenkort een schouderoperatie zult ondergaan. De arts heeft u al informatie gegeven

Nadere informatie

FUNCTIESTORING VAN GEWRICHTEN

FUNCTIESTORING VAN GEWRICHTEN Functiestoring van gewrichten RSI: een pronatieprobleem FUNCTIESTORING VAN GEWRICHTEN EEN KWANTITATIEF VOORBEELD: DE ELLEBOOG MRC Ulna-Humerus MRC Radius-Humerus T = 330 U = 190 Hoek- uitslag 140 C = 180

Nadere informatie

Instabiele schouder. Orthopedie

Instabiele schouder. Orthopedie Instabiele schouder Orthopedie Inhoudsopgave Oorzaak...5 Klachten...5 Diagnose en onderzoek...5 De behandeling...6 Fysiotherapie...6 De operatie...6 Na de operatie...8 Complicaties...9 Contact... 10 3

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Patiënteninformatie Schouderinstabiliteit Informatie over een schouder uit de kom en de mogelijke behandelingen 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Bouw van de schouder 5 Mogelijke oorzaken

Nadere informatie

Fracturen en luxaties hand

Fracturen en luxaties hand Fracturen en luxaties hand phalanx fracturen hand veel voorkomende fracturen op EHBO indien verkeerde behandeling: aanzienlijk functieverlies kans op arbeidsongeschiktheid goede behandeling: anatomische

Nadere informatie

6. Van welk deel van de wervelkolom is de vertebra prominens een onderdeel? 7. Hoe wordt de binnenste laag van het gewrichtskapsel genoemd?

6. Van welk deel van de wervelkolom is de vertebra prominens een onderdeel? 7. Hoe wordt de binnenste laag van het gewrichtskapsel genoemd? Examen anatomie januari 2009 1. Wat kan gesteld worden van slow twitch spiervezels? A. Ze hebben een groot agonistisch vermogen. B. Ze hebben een groot anaeroob vermogen. C. Ze hebben een groot aeroob

Nadere informatie

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis klinisch beeld Neer 1983: arthrose ten gevolge van een massale cufflesie: cuff tear arthropathy

Nadere informatie

Doorbewegen van de schouder onder narcose. afdeling Fysiotherapie

Doorbewegen van de schouder onder narcose. afdeling Fysiotherapie 00 Doorbewegen van de schouder onder narcose afdeling Fysiotherapie 1 Wat is 'doorbewegen van de schouder onder narcose'? Doorbewegen van de schouder wil zeggen dat een gespecialiseerd fysiotherapeut,

Nadere informatie

Samenvatting en Beantwoording van de vragen. Frankrijk, in 1985, is een nieuw tijdperk ontstaan voor de behandeling van patiënten met een

Samenvatting en Beantwoording van de vragen. Frankrijk, in 1985, is een nieuw tijdperk ontstaan voor de behandeling van patiënten met een 1 Samenvatting en Beantwoording van de vragen Met de introductie van de Delta TM omgekeerde schouder prothese door Grammont uit Dijon, Frankrijk, in 1985, is een nieuw tijdperk ontstaan voor de behandeling

Nadere informatie

SCAPULOTHORACALE REVALIDATIE

SCAPULOTHORACALE REVALIDATIE Update schouderpathologie 2013 Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 SCAPULOTHORACALE REVALIDATIE Liesbeth Motmans Kinesitherapeute revalidatie Belangrijke taken scapula Stabiele basis vormen

Nadere informatie

Palpatie. De pijnlijke schouder: Klinisch onderzoek en infiltraties. Inspectie v. d. Schouder. Passieve R.O.M. Horizontale Adductie

Palpatie. De pijnlijke schouder: Klinisch onderzoek en infiltraties. Inspectie v. d. Schouder. Passieve R.O.M. Horizontale Adductie Hoe aanpakken als HA? De pijnlijke schouder: Klinisch onderzoek en infiltraties Dr. Carl Dierickx Dienst Orthopedie V.J.Z. Hasselt Klinisch onderzoek : SEE, MOVE, FEEL Infiltratie technieken : Theorie

Nadere informatie

Schouder uit de kom SUCCES!!!

Schouder uit de kom SUCCES!!! Schouder uit de kom Schouder uit de kom Deze folder is bedoeld voor mensen bij wie de schouder regelmatig uit de kom schiet. In feite is het de kop van de bovenarm die naar voren of naar achteren uit de

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol SL ligamentletsel v.1-04/2013 Het scapholunaire ligament (SL) kan geheel of gedeeltelijke scheuren bij een val op de uitgestrekte hand. Het kan een

Nadere informatie

Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden. Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier

Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden. Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier Symposium 12 juni 2010 Schouderarthroscopie Dr. Ruben JACOBS H.-Hartziekenhuis LIER Symposium 12 juni

Nadere informatie

Update schouderpathologie 2013

Update schouderpathologie 2013 Update schouderpathologie 2013 Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 Vanessa Vleugels Kinesitherapeut- revalidatie Pathologie RC RC is kwetsbaar voor peesletsels: a) overbelasting of overuse

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Wat is schouderinstabiliteit? 1 Hoe wordt schouderinstabiliteit veroorzaakt? 1 Symptomen 2 De diagnose 2 Waarom een operatie?

Nadere informatie

Validity of imaging in the diagnosis of Minor Shoulder Instability.

Validity of imaging in the diagnosis of Minor Shoulder Instability. FACULTEIT GENEESKUNDE EN FARMACIE Validity of imaging in the diagnosis of Minor Shoulder Instability. Thesis neergelegd voor het behalen van de graad van Master in de Geneeskunde Pieter Pierreux Academiejaar

Nadere informatie

De pijn is typisch gelokaliseerd aan de voorzijde van de schouder en straalt uit in de bicepsspier.

De pijn is typisch gelokaliseerd aan de voorzijde van de schouder en straalt uit in de bicepsspier. Biceps Tendinopathie Biceps tendinopathie is een ontsteking van de lange kop van de bicepsspier. Soms kan de pees ontstoken zijn na een val of een blessure, bijv. zware gewichten heffen, maar kan soms

Nadere informatie

Protocol Schouder instabiliteit. Juni 2011

Protocol Schouder instabiliteit. Juni 2011 Protocol Schouder instabiliteit Juni 2011 Inhoudsopgave Etiologie Rode vlaggen Anamnese en onderzoek Protocollen Discussie Etiologie 1. Trauma 2. Geleidelijke stretching van kapsel i.c.m. spierverzwakking

Nadere informatie

Putti-Plattoperatie voor schouderinstabiliteit. Poli Orthopedie

Putti-Plattoperatie voor schouderinstabiliteit. Poli Orthopedie 00 Putti-Plattoperatie voor schouderinstabiliteit Poli Orthopedie 1 U wordt binnenkort geopereerd aan de schouder in verband met schouderinstabiliteit (het herhaaldelijk uit de kom schieten van de schouder).

Nadere informatie

Kijkoperatie in de schouder Schouderinstabiliteit en geïrriteerde schouderpees

Kijkoperatie in de schouder Schouderinstabiliteit en geïrriteerde schouderpees Kijkoperatie in de schouder Schouderinstabiliteit en geïrriteerde schouderpees Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is arthroscopie? 1 Waarom een kijkoperatie? 1 Voor de opname 2

Nadere informatie