Vezelrijke voeding bij darmklachten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vezelrijke voeding bij darmklachten"

Transcriptie

1 Vezelrijke voeding bij darmklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0018

2 Inhoud blz. 1. Inleiding 2 2. Hoe werkt de spijsvertering 2 Diarree en verstoppingen 3 3. Voedingsvezels 3 Wat zijn voedingsvezels 3 Soorten voedingsvezels 4 Wat als uw voeding te weinig vezels bevat 4 Overloopdiarree 5 Hoeveel voedingsvezels zijn nodig? 5 4. Vezelrijke voeding alleen niet genoeg 5 Verdeling voeding over de dag 5 Vocht 6 Zorg voor voldoende lichaamsbeweging 6 5. Voorbeeld dagmenu 7 6. Heeft vezelrijke voeding direct resultaat? 9 7. Stoppende of laxerende voeding? Vezelproducten 10 Zemelen 11 Vezelpreparaten 11 Laxeermiddelen Vezeltabel Adviezen samengevat Voor meer informatie 15 Tot slot 15 1 van 16

3 1. Inleiding We raden u aan dat u in verband met uw darmklachten vezelrijke voeding gaat gebruiken. In deze folder leggen we uit waarom dit nodig is. Ook kunt u lezen hoe u uw voeding vezelrijk kunt maken en kunt u met behulp van de vezeltabel uitrekenen hoeveel voedingsvezels u eet. 2. Hoe werkt de spijsvertering De vertering van de voeding begint in de mond en gaat daarna verder in de maag en de dunne darm. De voedingsstoffen worden via de wand van de dunne darm opgenomen in het bloed. Het restant, een waterige brij van onverteerbare resten gaat door naar de dikke darm. In de dikke darm worden water en zouten aan de brij onttrokken. De ontlasting is dan ingedikt en kan worden opgeslagen in het laatste deel van de dikke darm, de endeldarm. Als de endeldarm vol is, krijgen we het signaal voor aandrang en moeten we naar het toilet (stoelgang). 2 van 16

4 Diarree en verstoppingen Het duurt gemiddeld 24 uur voordat de ontlasting de hele dikke darm is gepasseerd. Als dit veel sneller gaat, wordt er te weinig vocht aan de ontlasting onttrokken. U krijgt dan dunne ontlasting of diarree. Als de ontlasting te traag door de dikke darm gaat, wordt er te veel vocht aan de ontlasting onttrokken en kan verstopping (obstipatie) ontstaan. Diarree en verstoppingen kunnen ontstaan als gevolg van een darmaandoening of als bijwerking van medicijnen. In de meeste gevallen is de oorzaak echter een verkeerde leefstijl zoals te weinig beweging en roken. Ook een voeding met veel vet en weinig vezels kan zorgen voor diarree of verstoppingen. Om darmproblemen te voorkomen of te verminderen raden we u aan om vezelrijke voeding te gebruiken. 3. Voedingsvezels Wat zijn voedingsvezels Voedingsvezels komen alleen voor in plantaardige voedingsmiddelen. Het zijn stoffen die in de celwand van planten zitten, zoals bij groente, fruit en aardappelen. Bij het bewerken van voedingsmiddelen, zoals het malen van graan tot bloem en het pellen van rijst, worden de meeste vezels verwijderd. Witbrood en witte rijst bevatten daardoor minder vezels dan bruinbrood en zilvervliesrijst. Ook volkoren pasta s, volkoren macaroni en noten bevatten vezels. 3 van 16

5 Soorten voedingsvezels Er zijn twee soorten voedingsvezels: Oplosbare voedingsvezels Oplosbare vezels zitten vooral in groente, fruit en peulvruchten. De oplosbare vezels komen onverteerd in de dikke darm terecht waar de darmbacteriën ze bewerken. Hierbij komen stoffen vrij die de darmwerking stimuleren. Oplosbare vezels vertragen de maagontlediging, de passage door de dunne darm en de opname van voedingsstoffen. Door het eten van oplosbare vezels heeft u langer een vol gevoel. Onoplosbare voedingsvezels Onoplosbare vezels komen vooral voor in volkoren producten zoals bruin brood, volkorenbrood, volkorenpasta, muesli, havermout en andere graanproducten. Ook de onoplosbare voedingsvezels komen onverteerd in de dikke darm terecht. Ze werken als een soort spons en nemen veel vocht op. Hierdoor wordt een harde, droge ontlasting zacht en soepel. Dunne ontlasting wordt door de sponswerking juist ingedikt. Bij verstopping spelen zowel de oplosbare als de onoplosbare vezels een rol. Het is daarom belangrijk om beide soorten vezel in ongeveer gelijke hoeveelheden te gebruiken. Wat gebeurt er als uw voeding te weinig vezels bevat Door een tekort aan vezels in uw voeding blijven er in de darm weinig onverteerbare bestanddelen over. Door het ontbreken van een goede vulling en de prikkelende werking van de voedingsvezels worden de darmen onvoldoende gestimuleerd. Er wordt bovendien weinig vocht aangetrokken, waardoor een harde ontlasting kan ontstaan en uw stoelgang moeilijk wordt. 4 van 16

6 Overloopdiarree Als gevolg van een verstopping in de darm kan overloopdiarree ontstaan. Als u last heeft van ernstige verstopping, kunnen harde proppen ontlasting ontstaan in de darm. Achter de verstopping blijft ontlasting zitten dat kan gaan gisten, waardoor de ontlasting dun wordt. Dunne ontlasting kan langs de verstopping weglekken, waardoor het lijkt alsof u diarree heeft. Hoeveel voedingsvezels zijn nodig? Als richtlijn voor volwassen geldt 3040 gram voedingsvezels per dag of 1015 gram voedingsvezels meer dan u gewend bent. Voor kinderen van 13 jaar, 48 jaar en 913 jaar raden we aan respectievelijk 15 gram, 2025 gram en 2530 gram per dag aan vezelrijke voeding te gebruiken. 4. Vezelrijke voeding alleen niet genoeg Verdeling voeding over de dag Het is belangrijk dat u uw maaltijden goed over de dag verdeelt. Door een goede maaltijdverdeling heeft uw lichaam de kans om alle voedingsstoffen goed op te nemen. Na elke maaltijd worden uw darmen geprikkeld, waardoor aandrang ontstaat. Deze prikkeling is het sterkst na een goed ontbijt. Ook het gebruik van vezelrijke tussendoortjes kan een goede darmwerking bevorderen. Een goede maaltijdverdeling bestaat uit drie gevarieerde hoofdmaaltijden en drie tot vier tussendoortjes: Ontbijt, een goed ontbijt maakt de darmen wakker en stimuleert de spijsvertering. Vezelrijk tussendoortje Broodmaaltijd/ lunch Vezelrijk tussendoortje Warme maaltijd Vezelrijk tussendoortje 5 van 16

7 Vocht Bij een vezelrijke voeding is het ook belangrijk om extra vocht te drinken. Als de vezels niet voldoende vocht op kunnen nemen, kunnen ze averechts werken en juist verstopping veroorzaken. Normaal gesproken raden we aan om dagelijks ongeveer 1½ liter vocht te drinken. Bij een vezelverrijkte voeding raden we u aan om minstens 2 liter per dag te drinken. Dit betekent in de praktijk tien tot twaalf glazen of vijftien kopjes. Het beste is om ook het drinken goed over de dag te verdelen. Kinderen van 13 jaar drinken gemiddeld 0,75 liter tot 1 liter per dag. Bij een vezelverrijkte voeding raden we u aan hen minstens 1 liter vocht te laten drinken. Voor kinderen vanaf 4 jaar raden we bij vezelverrijkte voeding aan om minstens 1½ liter verspreid over de dag te drinken. Om te zien hoeveel u per dag drinkt is het handig om eens een dag lang te noteren hoeveel u drinkt. U kunt bijvoorbeeld met water in een maatbeker bijhouden wat u heeft gedronken. Op deze manier voorkomt u dat u de tel kwijt raakt met de hoeveelheid glazen. Probeer verschillende dranken te gebruiken om te voorkomen dat het drinken u gaat tegen staan. U kunt bijvoorbeeld warme, koude, zoete en hartige dranken met elkaar afwisselen. Zorg voor voldoende lichaamsbeweging Ook lichaamsbeweging draagt bij aan een goede stoelgang. Regelmatig korte tijd bewegen (30 minuten per dag) heeft meer effect dan één keer per week heel veel te bewegen. Neem bijvoorbeeld de trap in plaats van de lift of roltrap. Doe uw boodschappen als dat mogelijk is lopend of op de fiets. Ook kunt u uzelf aanwennen dagelijks een stuk te wandelen of te fietsen. 6 van 16

8 5. Voorbeeld dagmenu Om u een indruk te geven van hoe een dag eten en drinken met voldoende vezels en vocht er uit ziet, geven we u een voorbeeld van een dagmenu. Gram vezels Vocht in ml Ontbijt 1 glas lauw water sneden volkorenbrood met halvarine/margarine beleg naar keuze 4 1 glas (vers) vruchtensap met vruchtvlees 1 x thee/ koffie 125 In de loop van de morgen 2 x thee/ koffie plak ontbijtkoek 1 1 schaaltje geweekte zuidvruchten 8 Lunch 3 sneden volkoren brood met halvarine/ margarine beleg naar keuze 1 schaaltje rauwkost 1 1 beker melk of karnemelk x thee/ koffie van 16

9 In de loop van de middag 2 x thee/ koffie x fruit 3 1 x glas (vers) vruchtensap met vruchtvlees Warme maaltijd 4 opscheplepels groenten 6 3 stuks gekookte aardappel 6 1 portie vlees, vis of kip 1 portie jus 1 schaaltje yoghurt of vla met vers fruit In de loop van de avond 2 x thee/ koffie volkoren biscuitjes 2 1 x glas drinken 150 Totaal van 16

10 6. Heeft een vezelrijke voeding direct resultaat? Starten met een vezelrijke voeding heeft meestal niet direct resultaat. Het kan wel één tot twee weken of zelfs langer duren voordat uw darmen aan een vezelrijke voeding gewend zijn. Als u niet gewend bent aan het eten van veel vezels, dan kunt u in het begin last krijgen van winderigheid en krampen. Dit komt doordat de bacteriën in uw dikke darm bij het verwerken van vezels extra gas vormen. Dit wordt meestal na verloop van tijd minder. De klachten kunnen voorkomen worden door de hoeveelheid voedingsvezels geleidelijk uit te breiden. Ook kunnen bepaalde voedingsmiddelen extra klachten veroorzaken. Welke voedingsmiddelen dit zijn, verschilt van persoon tot persoon en hangt ook af van de hoeveelheid die ervan gegeten of gedronken wordt. Voedingsmiddelen die voor extra gasvorming kunnen zorgen zijn: onrijp fruit uien prei koolsoorten (behalve bloemkool, zuurkool, Chinese kool en broccoli) paprika peulvruchten producten die veel suiker of sorbitol (een zoetstof) bevatten spruiten koolzuurhoudende dranken bier Als deze producten bij u klachten veroorzaken, neem de producten dan in kleinere hoeveelheden of eet ze tijdelijk niet. Ook uw manier van eten kan aanleiding zijn voor extra gasvorming. Als u namelijk tijdens het eten veel lucht mee naar binnen hapt, kan dit winderigheid veroorzaken. Denk hierbij aan praten tijdens het eten en het kauwen van kauwgom. 9 van 16

11 7. Stoppende of laxerende voeding? Zogenaamde stoppende en laxerende voedingsmiddelen bestaan niet. Welke producten voor het gevoel stoppend werken is per persoon verschillend. Vaak wordt gedacht dat voedingsmiddelen als beschuit, witte rijst, witbrood en bananen 'stoppend' werken. Uit onderzoek is gebleken dat dit niet het geval is. Voedingsmiddelen met een bewezen laxerende werking zijn koffie en lijnzaad. Van alle andere producten is de laxerende werking niet bewezen. Wel is het zo dat producten met veel voedingsvezels de darm meer stimuleren en dus sneller ontlasting geven. Producten zoals beschuit en witbrood bevatten daarentegen weinig voedingsvezels. 8. Vezelproducten In sommige gevallen is het eten van vezelrijke voeding niet voldoende om uw problemen te verhelpen. Het kan dan nuttig zijn om tijdelijk extra vezels in de vorm van vezelproducten te nemen. Bekende vezelproducten zijn: All Bran Fibrex Lijnzaad Nutrigran Tarwekiemen Stimulance Zemelen Psyllium Bij deze producten is het belangrijk om veel te drinken. Neem liever geen vezeltabletten. Hierin zit naar verhouding weinig vezel, bovendien is de vezel fijn gemaakt. 10 van 16

12 Zemelen Om uw voeding vezelrijker te maken kunt u aan uw voeding zemelen toevoegen. Zemelen kunnen worden verwerkt in yoghurt, vla, appelmoes, karnemelk, omelet, spinazie of gehakt. Bij het gebruik van zemelen raden we u aan om per dag drie tot vier eetlepels zemelen te nemen. Dat is ongeveer één eetlepel per consumptie. Zemelen zijn te koop bij de supermarkt, drogist of reformwinkel. Vezelpreparaten Bij de apotheek en drogist zijn ook vezelpreparaten verkrijgbaar als medicijn. Neem deze niet op eigen initiatief, maar overleg hierover met uw arts of diëtist. Laxeermiddelen Gebruik geen laxeermiddelen zonder overleg met uw arts. Laxeermiddelen nemen namelijk nooit de oorzaak van de verstopping weg, ze lossen alleen tijdelijk de gevolgen op. Bij regelmatig gebruik van laxeermiddelen wennen uw darmen aan deze prikkel. Uw darmen worden lui en reageren niet meer op signalen van uw lichaam. Daardoor zal uw stoelgang nog moeilijker worden. 11 van 16

13 9. Vezeltabel Gebruik dagelijks een hoeveelheid van 3040 gram vezels of gebruik 1015 gram meer dan u tot nu toe gewend bent. Met behulp van de onderstaande tabel kunt u zelf uitrekenen hoeveel voedingsvezels u eet. Voedingsmiddel Hoeveelheid Gram vezels Broodmaaltijd Beschuit 1 stuk 0 Volkoren beschuit 1 stuk 1 Witbrood 1 snee 1 Bruinbrood 1 snee 2 Volkorenbrood 1 snee 2 Cream cracker 1 stuk 0 Licht knäckebröd 1 stuk 1 Vezelrijk knäckebröd 1 stuk 2 Ontbijtkoek 1 plak (25 gram) 1 Volkoren ontbijtkoek 1 plak (25 gram) 1 Licht roggebrood 1 snee 2 Donker roggebrood 1 snee 4 Krentenbrood 1 snee 1 Rijstwafel 1 stuk 0 Wit bolletje 1 stuk 1 Bruin bolletje 1 stuk 3 Broodbeleg Hazelnootpasta voor 1 snee brood 1 Jam voor 1 snee brood 0 Kokosbrood voor 1 snee brood 2 Pindakaas voor 1 snee brood 1 Kaas voor 1 snee brood 0 Vleeswaren voor 1 snee brood 0 12 van 16

14 Groente Gekookte groenten 1 opscheplepel (50 g) 1,5 Rauwkost 1schaaltje (50 g) 1 Fruit Appel 1 stuk (125 g) 3 Citrusfruit 1 stuk (125 g) 2,5 Bramen/ bessen/ 1 schaaltje (100 g) 8 frambozen Overig fruit 1 stuk 3 Gedroogde appels/ 100 g 9 peren/ krenten Gedroogde pruimen 100 g 20 Gedroogde vijgen 100 g 20 Tuttifrutti 100 g 12,5 Vruchtensap met vruchtvlees 150 ml 1 Aardappelen, rijst, pasta s Gekookte aardappelen 1 stuk (50 g) 2 Frites 1 opscheplepel (50 g) 2 Gekookte pasta 1 opscheplepel (50 g) 0,5 Gekookte volkorenpasta 1 opscheplepel (50 g) 2 Gekookte witte rijst 1 opscheplepel (50 g) 0,5 Gekookte zilvervliesrijst 1 opscheplepel (50 g) 1 Peulvruchten Gekookte bruine of witte bonen 1 opscheplepel (60 g) 7 Graanproducten Cornflakes 1 eetlepel 0 13 van 16

15 Cruesli 1 eetlepel 1 Muesli 1 eetlepel 1 Havermout 1 eetlepel 1 Zemelen 1 eetlepel 2 Hero s fruitontbijt 1 beker (200 ml) 4 Goedemorgen 1 beker (200 ml) 2 drinkontbijt Brinta 1 eetlepel 1 All Bran 1 eetlepel 2 Tussendoortjes Biscuitje 1 stuk (10 g) 0 Volkorenbiscuitje 1 stuk (10 g) 1 Kokosmacroon 1 stuk (50 g) 5 Mueslikoek 1 stuk (30 g) 1 Noten/ pinda s 1 eetlepel (20 g) 2 Chips 1 handje (10 g) Adviezen samengevat Sla het ontbijt niet over, maar begin met een goed ontbijt. Zorg voor een regelmatig eetpatroon: gebruik minimaal drie maaltijden verspreid over de dag en maximaal drie tot vier tussendoortjes. Neem rustig de tijd voor uw maaltijden en kauw goed. Zorg ervoor dat uw dagelijkse voeding voldoende voedingsvezels bevat (30 tot 40 gram). Het is hierbij belangrijk om beide soorten (oplosbare en onoplosbare) vezels in ongeveer gelijke hoeveelheden te gebruiken. Drink minimaal 1,5 tot 2 liter vocht per dag. Ga bij aandrang naar het toilet en neem desnoods een vaste tijd om rustig naar het toilet te gaan. Gebruik zonder toestemming van uw arts géén laxeermiddelen. Zorg als dat mogelijk is voor voldoende lichaamsbeweging. 14 van 16

16 11. Voor meer informatie De Nederlandse Maag Lever en Darm stichting Deze stichting geeft voorlichting via de telefoon, met folders en met specifieke informatie. Infolijn bereikbaar op werkdagen van tot uur, tel. (0900) of u kunt u vraag mailen naar Voedingscentrum Met vragen over gezonde voeding kunt u op werkdagen tussen 9.00 en uur bellen met tel. (070) Vraag een gratis brochure overzicht aan bij: Voedingscentrum, Postbus 85700, 2508 CK Den Haag, Tot slot Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, neem dan contact op met de afdeling Diëtetiek, tel. (078) Als u verhinderd bent voor uw afspraak, wilt u dit dan zo spoedig mogelijk laten weten? De vrijgekomen plaats kan dan voor een andere patiënt gebruikt worden. Uitsluitend voor het wijzigen van een afspraak bij de afdeling Diëtetiek, belt u ook voor alle locaties naar tel. (078) van 16

17 Om zelf bij te houden Ontbijt gram vezels ml vocht In de loop van de ochtend Lunch In de loop van de middag Warme maaltijd In de loop van de avond De maten van bekers en glazen zijn gemiddeld: 1 kopje = 125 ml 1 glas = 150 ml 1 beker = 200 ml 1 mok = 200 ml 1 longdrinkglas = 250 ml 1 soepkop = 250 ml 16 van 16

voedingsvezel verrijkt dieet

voedingsvezel verrijkt dieet voedingsvezel verrijkt dieet inhoudsopgave Waarom deze brochure Wat zijn voedingsvezels? Algemene adviezen Wat zijn vezelrijke voedingsmiddelen? Hoeveel voedingsvezel is per dag nodig? Vochtadvies Werken

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. Waarom deze brochure?...3 Wat zijn

Nadere informatie

VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING

VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING VOEDINGSVEZELVERRIJKTE VOEDING 1056 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de rol van voeding en leefstijl in de behandeling van obstipatie, diverticulosis (uitstulpingen in de darm) of van een

Nadere informatie

Advies bij vezelverrijkte voeding

Advies bij vezelverrijkte voeding Advies bij vezelverrijkte voeding Informatie voor patiënten F0180-1011 maart 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Advies voor een vezelverrijkte voeding

Advies voor een vezelverrijkte voeding Advies voor een vezelverrijkte voeding U heeft het advies gekregen om meer vezels in de voeding te gebruiken. Voedingsvezels komen alleen voor in plantaardige producten. In het ene product zitten meer

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij diarree / obstipatie Inleiding U heeft darmklachten, waarbij voeding een rol kan spelen. Uw diëtist heeft u al voedingsadviezen gegeven. In deze brochure kunt

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vocht verrijkt

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen

Voedingsvezelverrijkt dieet. Algemene richtlijnen Voedingsvezelverrijkt dieet Algemene richtlijnen 2 Waarom een voedingsvezelverrijkte voeding? Bij bepaalde darmaandoeningen zoals bijvoorbeeld bij obstipatie (verstopping, trage stoelgang), aambeien, divertikels

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding

Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Afdeling Diëtetiek Vezelrijke voeding Telefoonnummer: 0344 674285 De arts heeft een vezelrijke voeding geadviseerd in verband met obstipatie of andere darmklachten. Van belang voor een goede darmfunctie

Nadere informatie

Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding. Diëtetiek

Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding. Diëtetiek Richtlijnen voor een vocht- en vezelrijke voeding Diëtetiek 1 Voeding en vochtinname Voldoende vocht en een vezelrijke voeding is belangrijk voor een goede spijsvertering en werking van nieren en blaas.

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Inleiding Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij diarree / obstipatie Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij diarree / obstipatie Inleiding Een goed samengestelde voeding is bij darmklachten belangrijk. Uw diëtist heeft u al voedingsadviezen gegeven. In deze brochure

Nadere informatie

Vezelverrijkt dieetadvies. Diëtetiek

Vezelverrijkt dieetadvies. Diëtetiek Vezelverrijkt dieetadvies Diëtetiek Inleiding De arts heeft u doorverwezen naar de diëtist. Bij sommige aandoeningen van zowel de dunne als de dikke darm is het wenselijk het vezelgehalte van de voeding

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij darmklachten

Voedingsadviezen bij darmklachten Voedingsadviezen bij darmklachten Algemene leefregels: Zorg voor een volwaardige voeding met voldoende variatie Volg hierbij de Richtlijnen Goede Voeding. Eet regelmatig Sla geen maaltijden over maar gebruik

Nadere informatie

Vezels Elke dag D752-

Vezels Elke dag D752- Vezels Elke dag Wat zijn vezels? Vezels zijn stoffen uit planten. Ze zitten onder andere in groente, fruit en brood. Het maagdarmkanaal kan vezels niet verteren. Wat gebeurt er dan wel mee? Ze komen in

Nadere informatie

Vezelrijke voeding. diëtetiek

Vezelrijke voeding. diëtetiek 5..7 Vezelrijke voeding Inleiding Vezelrijke voeding is van belang, omdat dit voor een goede darmwerking zorgt. Meestal is het voldoende om met een verstandige keuze van voedingsmiddelen het vezelgehalte

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet

Voedingsvezelverrijkt dieet Voedingsvezelverrijkt dieet U heeft het advies gekregen om een voedingsvezelverrijkt dieet te volgen. In deze brochure staan algemene richtlijnen voor dit dieet. Voedingsvezelverrijkt dieet Van uw behandelend

Nadere informatie

Om dagelijks een goede darmwerking en een gezonde ontlasting te hebben, neemt u best volgende punten in acht:

Om dagelijks een goede darmwerking en een gezonde ontlasting te hebben, neemt u best volgende punten in acht: Inhoud 1. Gebruik voeding rijk aan vezels... 2 2. Vermijd levensmiddelen die een stoppende werking hebben... 2 3. Voldoende drinken... 3 4. Voldoende lichaamsbeweging... 3 5. Neem nooit laxeer- of purgeermiddelen...

Nadere informatie

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma

Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Dieetadviezen voor mensen met een colostoma Naam : Datum : Specialist : Diëtist : Telefoonnummer : o (0223) 69 69 16 o (0223) 69 69 27 o (0223) 69 62 81 o (0223) 69 63 29 1 Inhoud pag. 1. Inleiding...

Nadere informatie

Darmproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Darmproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Darmproblemen Uw stoelgang gaat niet zoals u wilt, bijvoorbeeld omdat u last hebt van obstipatie (verstopping) of diarree. Dit probleem kan worden veroorzaakt door problemen met uw darmen, zoals divertikels

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind

Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Voedingsvezelverrijkt dieet voor uw kind Afdeling dietetiek mca.nl Inhoudsopgave Hoe werkt de spijsvertering? 3 Wat is obstipatie? 4 Welke klachten ontstaan er bij obstipatie? 4 Wat zijn vezels? 4 Voorbeelddagmenu

Nadere informatie

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet

Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Adviezen voor een voedingsvezelverrijkt en vochtverrijkt dieet Tekst: Nicole Broekman, diëtist Datum: FEBRUARI 2010 Heeft u wijzigingen of aanvullingen op deze folder? Dan kunt u contact opnemen met de

Nadere informatie

Richtlijnen samenstellen voedingsvezelverrijkte voeding

Richtlijnen samenstellen voedingsvezelverrijkte voeding Richtlijnen samenstellen voedingsvezelverrijkte voeding Inleiding Deze richtlijnen voor het samenstellen van een voedingsvezelverrijkte voeding zijn bedoeld voor mensen die risico lopen op problemen met

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek

Voedingsadvies bij een colostoma. Diëtetiek Voedingsadvies bij een colostoma Diëtetiek 1 2 Inleiding Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colon). Na het aanleggen van een colostoma is het volgen van een speciaal dieet niet

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij darmklachten

Leefstijladviezen bij darmklachten Leefstijladviezen bij darmklachten Deze folder geeft informatie over darmklachten, de oorzaak ervan en wat ertegen te doen is. Het is belangrijk om de informatie aandachtig door te lezen want het geeft

Nadere informatie

Voedingsadviezen. voor kinderen met verstopping (obstipatie) Dietetiek

Voedingsadviezen. voor kinderen met verstopping (obstipatie) Dietetiek Dietetiek Voedingsadviezen voor kinderen met verstopping (obstipatie) Inleiding De voedingsgewoonten in de Westerse wereld zijn de laatste eeuw duidelijk veranderd. Het suikergebruik is verdubbeld, we

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie

Dieetadviezen bij een vezelverrijkte voeding. Diëtetiek

Dieetadviezen bij een vezelverrijkte voeding. Diëtetiek Dieetadviezen bij een vezelverrijkte voeding Diëtetiek 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave pagina 2 Uw gegevens. 2 Inleiding 3 Obstipatie 4 Diarree 4 Divertikels.. 3 Wat zijn voedingsvezels?... 4 Adviezen 4

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen

Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen Kindergeneeskunde Voedingsadvies bij obstipatie bij kinderen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Drink- en voedingsadviezen... 3 Vezels... 3 Vocht... 4 Gasvorming... 5 Tips... 6 Wat heeft uw kind dagelijks

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Vezelverrijkt Voedingsadvies

Afdeling Diëtetiek. Vezelverrijkt Voedingsadvies Afdeling Diëtetiek Vezelverrijkt Voedingsadvies Diaconessenhuis Leiden Algemeen U heeft het advies gekregen om een vezelverrijkte voeding te gaan gebruiken. U kunt deze folder onder meer gebruiken als

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Gezonde Voeding bij Prikkelbare Darm Syndroom

Afdeling Diëtetiek. Gezonde Voeding bij Prikkelbare Darm Syndroom Afdeling Diëtetiek Gezonde Voeding bij Prikkelbare Darm Syndroom Algemeen U heeft het advies gekregen om uw voedingspatroon aan te passen in verband met lichamelijke klachten bij het Prikkelbare Darm Syndroom.

Nadere informatie

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang

Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Leefstijladviezen Voor een goede stoelgang Afdeling algemene chirurgie In deze folder vindt u informatie over een gezonde leefstijl om een goede stoelgang te bevorderen. Gezonde vezelrijke voeding Voedingsvezels

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Diëtetiek Voedingsadvies bij peuterdiarree www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl DIE009 / Voedingsadvies bij peuterdiarree / 29-09-2014 2 Voedingsadvies

Nadere informatie

Het voedingsvezelverrijkte dieet

Het voedingsvezelverrijkte dieet VOEDING & DIEET Het voedingsvezelverrijkte dieet ADVIES Het voedingsvezelverrijkte dieet Voedingsvezel is een voedingsstof die nodig is voor een goede darmwerking. Door het vezelgehalte van de voeding

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Vezelverrijkt Voedingsadvies bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa

Afdeling Diëtetiek. Vezelverrijkt Voedingsadvies bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Afdeling Diëtetiek Vezelverrijkt Voedingsadvies bij de ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa Algemeen U heeft het advies gekregen om een vezelverrijkte voeding te gaan gebruiken. U kunt deze folder onder

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een colostoma

Voedingsadvies bij een colostoma Voedingsadvies bij een colostoma Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2013 pavo 1099 Inleiding U heeft een colostoma gekregen. U hoeft hiervoor geen speciaal dieet te gebruiken. Wel kan de voeding die

Nadere informatie

Voeding en Parkinson

Voeding en Parkinson Voeding en Parkinson Versie mei 2017 Inleiding Bij de ziekte van Parkinson kan het eten en drinken op den duur moeizamer gaan. Er kunnen klachten ontstaan zoals verminderde eetlust, kauw- en slikproblemen,

Nadere informatie

Adviezen voor vezelrijke voeding

Adviezen voor vezelrijke voeding Adviezen voor vezelrijke voeding Afdeling diëtetiek Bij problemen met de stoelgang wordt een vezelrijke voeding geadviseerd. De problemen kunnen worden veroorzaakt door: Obstipatie (= verstopping) Dit

Nadere informatie

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Laxerende voeding Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341 mensen zorgen voor mensen Contactgegevens dieetafdeling: Sarah Timmers: 011 826 043 Evelien Truijen: 011 826 057 2 Titel Laxerende voeding:

Nadere informatie

Divertikels. Afdeling Diëtetiek

Divertikels. Afdeling Diëtetiek Divertikels Afdeling Diëtetiek Voedingsadvies bij divertikels Deze informatie is bedoeld als ondersteuning van het consult door een diëtist. De informatie in deze folder kan een persoonlijk dieetadvies

Nadere informatie

Adviezen voor een vezelrijke voeding

Adviezen voor een vezelrijke voeding Adviezen voor een vezelrijke voeding U heeft het advies gekregen om een voedingsvezelrijke voeding te gebruiken. In deze folder staan algemene richtlijnen. Voedings worden ook wel kortweg genoemd. Voedingsvezel

Nadere informatie

H. 278374.0115. Ademtest

H. 278374.0115. Ademtest H. 278374.0115 Ademtest Inleiding U bent bij uw arts geweest met maag- en/of darmklachten. Het kan zijn dat deze klachten veroorzaakt worden door een moeizame vertering van bepaalde suikers in uw darmen.

Nadere informatie

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

H2-ademtest. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl H2-ademtest Informatie voor patiënten F0793-3105 juni 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat. Als een vrouw deze

Nadere informatie

Darmproblemen bij acute buikpijn

Darmproblemen bij acute buikpijn Darmproblemen bij acute buikpijn U bent voor onderzoek op de spoedeisende hulp geweest omdat u buikklachten heeft. De arts heet bij u geen acute oorzaak kunnen vaststellen. De klachten kunnen vele oorzaken

Nadere informatie

Vernauwing in de darm bij dikke darmkanker Dieetadviezen.

Vernauwing in de darm bij dikke darmkanker Dieetadviezen. Vernauwing in de darm bij dikke darmkanker Dieetadviezen www.nwz.nl Inhoud Dieetadviezen 3 Wat kunt u wél gewoon eten en drinken? 6 Uw vragen 6 2 Bij dikke darmkanker kan een vernauwing in de dikke darm

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Voeding ter voorbereiding op uw darmoperatie

Voeding ter voorbereiding op uw darmoperatie Voeding ter voorbereiding op uw darmoperatie 2 Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan uw darmen. Het is beter als uw darm voor de operatie niet vol harde ontlasting zit. Ook kan er sprake zijn van

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Voeding

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Voeding Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Voeding Inhoudsopgave Inleiding 4 Gezonde voeding 5 Voeding en gebruik van Levodopa 5 Volle maag 5 Obstipatie 5 Eten van eiwitten 6 Adviezen bij het innemen van Levodopa

Nadere informatie

voedingsvezel- ZorgSaam

voedingsvezel- ZorgSaam voedingsvezel- bij verrijkte diabetes voeding mellitus ZorgSaam 1 Inleiding Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen, die alleen in plantaardige producten voorkomen. Graanproducten, groente, fruit,

Nadere informatie

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN?

Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Dietisten Geldrop Februari 2016 PRIKKELBARE DARM, KAN DE DIETIST U HELPEN? Inhoud Klachten Beïnvloeding van Darmen Leefadviezen Voedingsadviezen, vezels, vocht Feiten en fabels Gasvorming Vezels: 30-40

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer. Diëtetiek

Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer. Diëtetiek Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Voedingsadviezen bij een tekort aan ijzer IJzer is een mineraal dat voorkomt in

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes DIETETIEK Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Bij de behandeling van zwangerschapsdiabetes hoort een voedingsadvies. Vaak zijn maar een paar aanpassingen nodig in de voeding om nadelige gezondheidsgevolgen

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij obstipatie

Voedingsadviezen bij obstipatie Voedingsadviezen bij obstipatie In deze folder vindt u informatie over de oorzaken en behandeling van obstipatie. Verder leest u hoe dit toe te passen is in het dagelijks leven. Inhoud Wat is obstipatie?

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

De poepfabriek Tips en adviezen bij verstopping

De poepfabriek Tips en adviezen bij verstopping De poepfabriek Tips en adviezen bij verstopping PIPO-poli voor kinderen met plas- en poepproblemen Vrouw Moeder Kind-centrum Inleiding Uw kind heeft last van obstipatie (verstopping) en is daarvoor onder

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een maagresectie

Voedingsadviezen na een maagresectie Voedingsadviezen na een maagresectie Afdeling diëtetiek U heeft een maagoperatie ondergaan. Hierbij is (een gedeelte van) uw maag weggenomen. Door deze ingreep is uw spijsverteringskanaal veranderd. Deze

Nadere informatie

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum Voeding bij zwangerschaps diabetes Diabetes Gravidarum Universitair Medisch Centrum Groningen Zwangerschapsdiabetes is een vorm van suikerziekte die kan optreden tijdens de zwangerschap. Deze brochure

Nadere informatie

Voedingsadvies bij peuterdiarree

Voedingsadvies bij peuterdiarree Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Inleiding Peuterdiarree is een lastig en vervelend probleem waar peuters (en hun ouders/verzorgers) mee te maken kunnen krijgen. De voeding van uw kind kan hiermee te maken

Nadere informatie

Incontinentie voor ontlasting

Incontinentie voor ontlasting FYSIOTHERAPIE Incontinentie voor ontlasting ADVIES Incontinentie voor ontlasting Incontinentie voor ontlasting (fecale incontinentie) houdt in dat iemand ongewild ontlasting verliest. We zeggen ook wel

Nadere informatie

Voedingsadvies bij ijzertekort

Voedingsadvies bij ijzertekort Voedingsadvies bij ijzertekort Wat doet ijzer in het lichaam IJzer is een bestanddeel van het bloed. Het zit in de kleurstof van de rode bloedlichaampjes, het hemoglobine. Dit hemoglobine neemt de zuurstof

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

Voorbereiding darmonderzoek

Voorbereiding darmonderzoek Voorbereiding darmonderzoek Laxeren met Moviprep en Bisacodyl Waarom deze folder? U krijgt in overleg met uw arts binnenkort een darmonderzoek. Uw darmen moeten voor dit onderzoek helemaal schoon zijn.

Nadere informatie

Voedingsvezelverrijkte voeding

Voedingsvezelverrijkte voeding Voedingsvezelverrijkte voeding Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen, die alleen in plantaardige producten voorkomen. Graanproducten, groente, fruit, aardappelen, peulvruchten en noten bevatten

Nadere informatie

Dieetadviezen bij een vezelverrijkte voeding

Dieetadviezen bij een vezelverrijkte voeding Patiënteninformatie Dieetadviezen bij een verrijkte voeding Inleiding Voldoende s in de voeding zorgen voor een goede darmwerking en stoelgang. Klachten als obstipatie en diarree kunnen o.a. optreden wanneer

Nadere informatie

Voeding bij divertikels en diverticulitis

Voeding bij divertikels en diverticulitis Voeding bij divertikels en diverticulitis Overzicht gegevens Naam Geboortedatum Datum Diëtist Behandelend arts Telefonisch spreekuur 0492 59 55 60 maandag tot en met vrijdag van 08.15 10.00 uur Divertikels

Nadere informatie

CT ONDERZOEK VAN DE DIKKE DARM (COLONOGRAFIE) FRANCISCUS VLIETLAND

CT ONDERZOEK VAN DE DIKKE DARM (COLONOGRAFIE) FRANCISCUS VLIETLAND CT ONDERZOEK VAN DE DIKKE DARM (COLONOGRAFIE) FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U heeft een afspraak gemaakt voor een CT-colonografie. CT is de afkorting van computertomograaf. Dit is een apparaat dat met

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen

Energie en eiwitverrijkte. voor kinderen Energie en eiwitverrijkte voeding voor kinderen Inleiding Als uw kind ziek is, verbruikt het lichaam van uw kind meer energie en voedingsstoffen in vergelijking met een gezond kind. Ook kan een ziekte

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

Kaliumverrijkt voedingsadvies

Kaliumverrijkt voedingsadvies Kaliumverrijkt voedingsadvies Wat doet kalium in het lichaam? Kalium heeft een belangrijke rol bij de bloeddruk en het doorgeven van prikkels naar het zenuwstelsel. Het zorgt tevens voor het samentrekken

Nadere informatie

WATERSTOF- na een hernia-operatie. bacteriele overgroei. ZorgSaam

WATERSTOF- na een hernia-operatie. bacteriele overgroei. ZorgSaam WATERSTOF- ADEMTEST adviezen na een hernia-operatie bacteriele overgroei ZorgSaam 1 2 Waterstof-ademtest bacteriele overgroei Het vermoeden bestaat dat de oorzaak van uw klachten te wijten is aan een overgroei

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Diëtetiek. Vezelrijke voeding. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Vezelrijke voeding. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Een gezonde voeding bevat voldoende vezels. Voedingsvezel is de verzamelnaam voor de onverteerbare bestanddelen van de voeding. Ze komen alleen voor in plantaardige voedingsmiddelen.

Nadere informatie

Darmreiniging. 2 onderzoeken op 1 dag

Darmreiniging. 2 onderzoeken op 1 dag Darmreiniging 2 onderzoeken op 1 dag 2 U krijgt dit advies omdat het van belang is dat uw darmen schoon zijn. Alleen dan kan de arts het onderzoek goed uitvoeren. Vezelbeperkt dieet Drie dagen voor het

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie

Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie Voedingsrichtlijnen bij constipatie Pediatrie Inhoudsopgave 1 Constipatie of verstopping?... 3 2 Oorzaken... 3 3 Richtlijnen voor een goede stoelgang... 4 4 Vezels... 6 5 Producten met probiotica of probiotica...

Nadere informatie

Waterstofademtest Radboud universitair medisch centrum

Waterstofademtest Radboud universitair medisch centrum Waterstofademtest In overleg met uw behandelend arts hebt u besloten tot een waterstofademtest. Dit onderzoek vindt plaats op de Functieafdeling Maag Darm Lever van het Radboudumc. In deze folder leest

Nadere informatie

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet?

Wanneer té dik? Wat is gezonde voeding en wat niet? Wanneer té dik? Iedereen weet dat je gezond moet eten om te leren, te sporten en gezond volwassen te worden. Sommige jongeren worden echter te dik. Dit kan een probleem zijn als je moeite hebt met sporten,

Nadere informatie

Dunne darmpassage. (volgens Sellink) Patiënteninformatie. Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek

Dunne darmpassage. (volgens Sellink) Patiënteninformatie. Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek Patiënteninformatie Dunne darmpassage (volgens Sellink) Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Doel 4 Afspraak 4 Voorbereiding

Nadere informatie

Glucose Tolerantie Test (GTT)

Glucose Tolerantie Test (GTT) Glucose Tolerantie Test (GTT) Klinisch Chemisch Laboratorium Op verzoek van uw arts wordt bij u een glucose tolerantie test (GTT) uitgevoerd. Met deze test wordt onderzocht hoe uw lichaam reageert op een

Nadere informatie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie

BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie BUIKPIJN, DARMKRAMPEN EN DIARREE na radiotherapie Uw darmen zijn erg gevoelig voor straling en ze raken gemakkelijk geïrriteerd. Daardoor kunt u last krijgen

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij colostoma

Voedingsadviezen bij colostoma Voedingsadviezen bij colostoma afdeling diëtetiek U bent geopereerd en er is een colostoma (kunstmatige darmuitgang) aangelegd. Door deze ingreep is er in uw spijsverteringskanaal het een en ander veranderd.

Nadere informatie

WATERSTOF- na een hernia-operatie LACTOSE-INTOLERANTIE. ZorgSaam

WATERSTOF- na een hernia-operatie LACTOSE-INTOLERANTIE. ZorgSaam WATERSTOF- ADEMTEST adviezen na een hernia-operatie LACTOSE-INTOLERANTIE ZorgSaam 1 2 Waterstof-ademtest lactose intolerantie De werking van de test De waterstof-ademtest is een onderzoek waarmee lactoseintolerantie

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Zwangerschapsdiabetes en voeding Afdeling diëtetiek Zwangerschapsdiabetes wordt ook wel diabetes gravidarum genoemd en is een tijdelijke vorm van diabetes (suikerziekte). Meestal wordt zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek

Het bijhouden van een diabetes-eetdagboek tijdens de sensor. Diëtetiek Het bijhouden van een diabeteseetdagboek tijdens de sensor Diëtetiek Inleiding Mensen met diabetes kunnen hun glucosewaarden op verschillende manieren onder controle houden. Sommigen doen dat met een zorgvuldig

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Dieetbehandeling bij darmklachten

Dieetbehandeling bij darmklachten Dieetbehandeling bij darmklachten Dieetbehandeling voor: Naam: Geboortedatum: Datum van afgifte: Naam diëtist: Telefoonnummer diëtist: Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. De spijsvertering

Nadere informatie

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma

Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma Voedingsadviezen voor patiënten met een colostoma In deze folder vindt u adviezen over de voeding bij een colostoma. Een colostoma is een kunstmatige uitgang van de dikke darm op de buik. Deze is aangelegd

Nadere informatie

Voedingsadvies bij een ileostoma

Voedingsadvies bij een ileostoma Voedingsadvies bij een ileostoma Albert Schweitzer ziekenhuis oktober 2013 pavo 1098 Inleiding U heeft een ileostoma gekregen. Een ileostoma is een stoma aangesloten op de dunne darm. De dikke darm zorgt

Nadere informatie

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening.

een bepaalde ziekte, zoals een darmontsteking, het prikkelbare darmsyndroom (IBS), diabetes of een kwaadaardige aandoening. Verstopping Regelmatig ontlasting hebben, is voor veel mensen een teken van goede gezondheid. De regelmaat verschilt van mens tot mens: de een heeft drie keer per dag ontlasting, de ander drie keer per

Nadere informatie

Voedingsadvies bij obstipatie

Voedingsadvies bij obstipatie Afdeling: Diëtetiek Onderwerp: 1 Hoe ontstaat obstipatie? Er zijn heel veel mensen die last hebben van obstipatie (moeilijke stoelgang of verstopping). Van obstipatie wordt gesproken wanneer men minder

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij obstipatie

Voedingsadviezen bij obstipatie Voedingsadviezen bij obstipatie In deze folder vindt u informatie over de oorzaken en behandeling van obstipatie. Verder leest u hoe dit toe te passen is in het dagelijks leven. Inhoud Wat is obstipatie?

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

Verstopping bij kinderen

Verstopping bij kinderen Verstopping bij kinderen VERSTOPPING BIJ KINDEREN Bij uw kind is verstopping (obstipatie) vastgesteld. Verstopping is het vasthouden van teveel ontlasting. Bij ongeveer 25% van de kinderen komt de ontlasting

Nadere informatie

IJZERVERRIJKTE VOEDING

IJZERVERRIJKTE VOEDING IJZERVERRIJKTE VOEDING 278 Inleiding We weten het allemaal van Popeye: van ijzer wordt een mens sterk. IJzer is een stof die een belangrijke functie in het lichaam vervult. Het is een bestanddeel van hemoglobine,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Dunne darmpassage. Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek terTER_

Patiënteninformatie. Dunne darmpassage. Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek terTER_ Patiënteninformatie Dunne darmpassage Informatie over het doel, de voorbereiding en de werkwijze bij het onderzoek 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Doel 4 Afspraak 4 Voorbereiding 5 Het onderzoek

Nadere informatie

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL

Verstopping VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL Verstopping WAT IS VERSTOPPING WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WANNEER KUNT U BETER NAAR UW HUISARTS GAAN VRIJ VERKRIJGBARE MEDICIJNEN VRAAG OVER UW MEDICIJNEN! WWW.APOTHEEK.NL VERSTOPPING

Nadere informatie