Sociaal-economische wetenschappen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Sociaal-economische wetenschappen"

Transcriptie

1 bacheloropleiding Sociaal-economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009

2 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen. A. Engelen J. Crab, Photo Alto, Photo Disc Deze brochure is met grote zorg samengesteld. Studieprogramma s veranderen echter voortdurend. Het is daarom mogelijk dat het aanbod van opleidingsonderdelen van de verschillende studierichtingen enigszins afwijkt van de informatie van deze brochure.

3 Inhoud 3 Voorwoord 5 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 6 Studentgerichtheid 6 Innoverende academische opleidingen 6 Infrastructuur 6 Vorming 7 Antwerpen 7 Over Sociaal-economische wetenschappen 8 Veel maatschappelijke thema s en problemen zijn 8 niet in vakjes onder te brengen Het bachelorprogramma Sociaal-economische wetenschappen 8 bestaat uit een vaste kern aan opleidingsonderdelen Er is veel ruimte voor persoonlijke invulling 8 Studieopbouw 10 BaMa-structuur 10 Studieopbouw bacheloropleiding 11 Studieopbouw masteropleiding 11 Verder studeren na je universitair diploma 11 Sociaal-economische wetenschappen, iets voor jou? 12 Sociaal-economische wetenschappen kies je vanuit een 12 grote belangstelling voor economie, mens en maatschappij Je wordt verwacht zelfstandig te kunnen werken 12 Hoe begin je eraan? 13 Welk diploma heb je nodig? 13 Introductieweek 13 Bachelor Sociaal-economische wetenschappen: studieprogramma 14 Bachelor eerste jaar 15 Bachelor tweede jaar 18 Bachelor derde jaar 22 Opleidingsonderdelen 24 Bachelor eerste jaar 24 Bachelor tweede en derde jaar 38 De master Sociaal-economische wetenschappen 40

4 4 Inhoud Onderwijs en examens 42 Onderwijs 42 Studiepunten 42 Semestersysteem - Examens 43 Internationaal 44 Studiebegeleiding 46 Overgang naar universitair onderwijs 46 Algemene studie- en studentenbegeleiding 46 Vakspecifieke begeleiding 47 Je kansen op de arbeidsmarkt 48 Je potentieel arbeidsterrein als afgestudeerde is zeer breed 48 Voortstuderen na Sociaal-economische wetenschappen 49 Specifieke lerarenopleiding 49 Master na Masteropleidingen 49 Hoe bereik je makkelijk de campussen? 50 Wegbeschrijving 50 Met de fiets 50 Met de bus of de tram 50 Met de trein 50 Met de auto 50 Plattegrond van de campussen 51 Stadscampus 51 Campus Groenenborger 52 Campus Middelheim 53 Campus Drie Eiken 54 Bijkomende informatie 55 Provinciale informatiedagen 55 Informatiedagen aan onze instelling 55 Brochures over andere opleidingen 55 Internet 55 Departement Studentgerichte Diensten 56 Faculteit Toegepaste Economische Wetenschappen 56

5 Voorwoord 5 Welkom bij de Universiteit Antwerpen. Je hebt je weg naar onze universiteit gevonden en je wenst wellicht wat meer informatie over onze instelling en de studierichtingen die wij bieden. Het boekje dat je nu ter hand neemt, brengt je al een hele stap vooruit in je keuzeproces. De Universiteit Antwerpen is een middelgrote universiteit met studenten. De bestaande opleidingen werden met ingang van het academiejaar omgevormd naar de bachelor- en masterstructuur. Vanaf zijn de masteropleidingen gestart die aansluiten op de academische bacheloropleidingen. Binnen de associatie wordt de samenwerking bevorderd met de Plantijnhogeschool, de Karel de Grote Hogeschool, de Artesis Hogeschool Antwerpen en de Hogere Zeevaartschool. Studeren aan de universiteit is het begin van een nieuwe periode in je leven. Belangrijk is dat je je goed voelt op de universiteit van je keuze en dat je je nadien goed voelt met je behaalde diploma. Daarom stelt de Universiteit Antwerpen alles in het werk om je studietijd aangenaam te maken en de kwaliteit van de opleiding op topniveau te houden. Onze opleidingen worden regelmatig bijgestuurd en aangepast aan de maatschappelijke evolutie. Als je naar één van onze informatiedagen komt, zal je merken dat het aangenaam is om aan de Universiteit Antwerpen te studeren. Zowel onze medewerkers als studenten zullen je er graag over vertellen en kijken alvast uit naar de kennismaking! Universiteit Antwerpen Prof. dr. Alain Verschoren Rector

6 6 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? Studentgerichtheid De Universiteit Antwerpen staat voor studentgerichtheid. Dit betekent onder andere dat je zoveel mogelijk college volgt in kleine groepen, hetgeen een vlotte interactie mogelijk maakt. De kleine afstand tussen studenten en het docentencorps zorgt ervoor dat je bij je profs terecht kan met allerlei vragen en problemen. De vlotte communicatie tussen docenten, assistenten en studenten wordt mee ondersteund door de digitale leeromgeving Blackboard; dit biedt ook nieuwe kansen voor een interactief onderwijssysteem. Studenten worden bovendien ook uitgenodigd om actief deel te nemen aan het beleid: in verschillende adviesorganen en raden zijn zij vertegenwoordigd. Tenslotte is de Universiteit Antwerpen bekend voor haar goede studentenbegeleiding en ondersteuning, waarbij wordt ingespeeld op de individuele noden van alle studenten. Innoverende academische opleidingen De Universiteit Antwerpen biedt innoverende academische opleidingen aan, waarbij de opleidingen zowel oog hebben voor theorie als voor praktijk. De opleidingen zijn stevig verankerd in sterk wetenschappelijk onderzoek, dat ook internationale faam geniet. De academische ivoren toren werd echter reeds lang geleden gesloopt: academici hechten veel belang aan een voortdurende uitwisseling met de steeds evoluerende samenleving. Bij je studie aan de Universiteit Antwerpen staat niet zozeer het memoriseren van feitenkennis centraal: je verwerft relevante kennis en vaardigheden die je nodig hebt om beroepsrelevante opdrachten en problemen op te lossen. De BaMa-structuur werd gezien als een kans tot vernieuwing en verbetering. Nieuwe opleidingen werden ingevoerd, keuzemogelijkheden binnen bestaande opleidingen verruimd. Infrastructuur Voor haar onderwijs beschikt de Universiteit Antwerpen over de meest moderne infrastructuur: goed uitgeruste les- en computerlokalen, laboratoria, bibliotheken en meerdere studielandschappen. In alle publieke ruimten (bibliotheken, cafetaria s, aula s) zijn er hotspots waar je draadloos kan surfen met je eigen laptop. De laatste jaren werd grootschalig geïnvesteerd in nieuwe gebouwen om het toenemend aantal studenten op te vangen en hen een aangename leeromgeving aan te bieden.

7 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 7 De Universiteit Antwerpen is een middelgrote universiteit, met studenten, verspreid over vier campussen en zeven faculteiten. De campussen Middelheim, Groenenborger en Drie Eiken liggen aan de stadsrand, in een groene omgeving. De campussen Middelheim en Groenenborger grenzen aan het openluchtmuseum voor Beeldhouwkunst Middelheim en het Nachtegalenpark. Studeer je op de campus Drie Eiken? Dan kan je volop genieten van de groene oase van Fort VI en de mooie vijvers rondom de campus. De Stadscampus, met zijn kern van prachtig gerenoveerde 16deeeuwse gebouwen, ligt in hartje Antwerpen. De opleiding Sociaal-economische wetenschappen is gesitueerd op de Stadscampus. Vorming De Universiteit Antwerpen wil niet alleen opleidingen aanbieden, maar ook een brede vorming. Ze wil jonge mensen laten opgroeien tot professionelen met een kritische ingesteldheid, een tolerante en constructieve houding. De Universiteit Antwerpen kiest resoluut voor pluralisme en verwelkomt diversiteit in haar curricula, personeel en studenten. Antwerpen Tenslotte kies je voor de stad Antwerpen. Studeren is meer dan met je neus in de boeken zitten. Wie in Antwerpen komt studeren, kiest voor een studentenstad. Antwerpen is, naast een universiteitsstad, een bruisende metropool met een uniek cultuurhistorisch aanbod, een wereldhaven, een overvloed aan cafés en restaurants, clubs, gezellige pleintjes, cultuur, architectuur, mode, sportinfrastructuur,... Kortom: een stad waarin Antwerpenaars, bezoekers en studenten graag wegzinken. Speciaal voor de lancering van de nieuwe huisstijl van de Universiteit Antwerpen, schreef Pieter Embrechts een lied U Aan het woord. In deze brochure vertellen wij graag over onze universiteit, daarna is het woord aan A!

8 8 Over Sociaal-economische wetenschappen Veel maatschappelijke thema s en problemen zijn niet in vakjes onder te brengen. Zo is werkloosheid bijvoorbeeld niet alleen een economisch probleem (met invloed op de begroting). Je kunt dit probleem ook vanuit een sociologische invalshoek bekijken (misschien blijkt werkloosheid samen te hangen met opleidingsniveau of leeftijd) of in een juridische context (de voorwaarden voor stempelgeld worden in wetten vastgelegd). Op dezelfde manier zou je beleidsdomeinen als onderwijs, immigratie, gezondheid en welzijn vanuit verschillende disciplines kunnen bestuderen. Sociaal-economische wetenschappen is een studie op het grensgebied van Sociologie en Economie. Deze veelzijdige opleiding is uniek in Vlaanderen. Je verwerft de kennis en vaardigheden die je nodig hebt om op beleidsniveau adviezen te geven of beslissingen te nemen. Door je wetenschappelijke achtergrond en je multidisciplinaire kennis hou je rekening met uiteenlopende aspecten van problemen, en kan je zowel met economisten en juristen als met sociologen en beleidsmakers samenwerken. De verschillende invalshoeken worden niet alleen parallel aangeboden, maar je krijgt ook inzicht in de verwevenheid van deze disciplines en in het spanningsveld tussen economische belangen en maatschappelijke doelstellingen. Het bachelorprogramma Sociaal-economische wetenschappen bestaat uit een vaste kern aan opleidingsonderdelen. Elke student krijgt een brede basisvorming. Naast economie, recht en menswetenschappen, staan een aantal talen (Frans, Engels, Duits of Spaans) en kwantitatieve vakken (met een stevig pakket wiskunde en statistiek) op het programma. Verder verzamel je de nodige kennis en kunde om onderzoek te leren opzetten, uitvoeren en evalueren, en om onderzoeksresultaten van collega s kritisch te analyseren. Er is veel ruimte voor persoonlijke invulling. Je kan - zolang je uit de verschillende opleidingsonderdelen voldoende vakken opneemt - je eigen studieprogramma samenstellen. Je krijgt de kans om je in één discipline meer te verdiepen door voor een bepaald zwaartepunt te kiezen vanaf het tweede bachelorjaar. Een zwaartepunt Economische en Sociale Wetenschappen ligt voor de hand. Verder is er een rechtstreekse overgang naar verschillende andere masteropleidingen mogelijk door een gerichte keuze van zwaartepunt. Ook in de bachelorproef in het tweede en derde jaar kan je je eigen accenten leggen.

9 Over Sociaal-economische wetenschappen 9 Sociaal-economische wetenschappen is een studie op het grensgebied van Sociologie en Economie.

10 10 Studieopbouw BaMa-structuur De opleidingsprogramma s van de universiteiten werden vanaf academiejaar omgevormd tot een drie jaar durende academische bacheloropleiding en een één- of meerjarige Master. De masteropleiding Sociaal economische wetenschappen is een éénjarige masteropleiding (60 sp). Belangrijk is dat het bachelordiploma, anders dan het vroegere kandidaatsdiploma, een einddiploma is. Met een academisch bachelordiploma in handen heb je dus zowel optimale kansen om een master aan te vangen, als goede perspectieven op de arbeidsmarkt.

11 Studieopbouw 11 Studieopbouw bacheloropleiding In de loop van de drie bachelorjaren kan je je algemene intellectuele vorming verbreden, en krijg je een stevige theoretische basis in verschillende sociaalwetenschappelijke vakgebieden enerzijds, en in bedrijfskunde en economie anderzijds. Je leert de noodzakelijke vaardigheden aan om onderzoek op te zetten, uit te voeren en te evalueren, en je leert op systematische wijze nadenken over uiteenlopende problemen die in de verschillende vakgebieden worden behandeld. In het eerste jaar staat een eerste kennismaking met het domein van de sociale wetenschappen en met economie op het programma. Zo ontdek je welke vakgebieden je het meest interesseren, en kan je in het tweede en derde jaar zelf een pakket van vakken samenstellen, toegespitst op meer specifieke onderwerpen. Studieopbouw masteropleiding Het diploma Bachelor Sociaal-economische wetenschappen geeft toegang tot de masteropleiding, waarin je je kennis verder kan uitdiepen. Het programma leidt tot het diploma Master in de Sociaal-economische wetenschappen. Verder studeren na je universitair diploma Verder studeren na je universitair diploma De verdere studie- en specialisatiemogelijkheden zijn: Specifieke lerarenopleiding Master na masteropleiding Doctoraatsopleiding Postacademische vorming

12 12 Sociaal-economische wetenschappen, iets voor jou? Sociaal-economische wetenschappen kies je vanuit een grote belangstelling voor economie, mens en maatschappij. Je wil ontdekken hoe de samenleving economisch en juridisch geordend is, op welke mechanismen deze ordening gebaseerd is, en welke belangengroepen welke rol spelen. Economische of juridische voorkennis is niet vereist. Voor wiskunde wordt voortgebouwd op de kennis die je bezit als je afstudeert van het Algemeen Secundair Onderwijs van 4 uur wiskunde. Vanaf juli kunnen de ingeschreven studenten gebruik maken van een volledig uitgewerkt zelfstudiepakket voor de opfrissing van wiskunde, beschikbaar op het elektronisch leerplatform van de Universiteit Antwerpen. Voor Engels en Frans wordt eveneens uitgegaan van het eindniveau van het Algemeen Secundair Onderwijs. Verder kunnen een sterk redeneervermogen, een goed geheugen, en de capaciteit om verbanden te leggen je slaagkansen verhogen. Gezien het gewicht van vakken als statistiek en onderzoeksmethoden doorheen de hele opleiding, zijn logisch inzicht en analytisch denken belangrijke vaardigheden. Je wordt verwacht zelfstandig te kunnen werken. Je moet zelf de leerstof het hele semester of jaar bijhouden, op tijd je vragen formuleren, papers schrijven, enz. Om de groepsopdrachten tot een goed einde te brengen, moet je in staat zijn om op een constructieve manier met je jaargenoten samen te werken. Zoals voor elke universitaire studie, zijn ook voor Sociaal-economische wetenschappen een goed doorzettingsvermogen en een positieve werkhouding vereist.

13 Hoe begin je eraan? 13 Welk diploma heb je nodig? Om te worden toegelaten tot de bachelorstudie Sociaal-economische wetenschappen, moet je in principe een diploma van het secundair onderwijs bezitten. Mensen zonder diploma secundair onderwijs kunnen ook op basis van elders verworven competenties (EVC) (vb: werkervaring) worden toegelaten tot een universitaire studie. Buitenlandse studenten moeten beschikken over een equivalent getuigschrift of over een diploma dat hen in eigen land toegang verleent tot een gelijkwaardige studierichting. Wie in het secundair onderwijs aan een niet- Nederlandstalige school les volgde, neemt deel aan de Universiteit Antwerpen-taaltest: een gestandaardiseerde test die je schriftelijke en mondelinge taalbeheersing van het Nederlands nagaat. Als je vragen hebt in verband met de toelatingsvoorwaarden, neem je best contact op met de dienst Studieadvies en Studentenbegeleiding. Introductieweek Tijdens de eerste week van het academiejaar worden de vakken van het eerste bachelorjaar uitvoerig ingeleid. Je krijgt een overzicht van de inhoud van elk vak, de verwachtingen van de docent, de examenvorm, en de begeleidingsmogelijkheden.

14 14 Bachelor Sociaal-economische wetenschappen: studieprogramma Het academiejaar bestaat uit twee semesters (van september tot januari en van februari tot juli). De lessen van bepaalde vakken worden soms in één semester gegroepeerd, zodat elk semester een eigen lessenrooster heeft. De laatste kolom met de studiepunten geeft een idee van de belasting die het vak binnen de totale opleiding vertegenwoordigt. De studiepunten geven een indicatie van de geschatte studielast per vak per week. In het berekenen van het totale examenresultaat wordt hiermee rekening gehouden. Een vak met een groot aantal studiepunten heeft een groter gewicht op de deliberatie. De hierna volgende tabellen beschrijven het keuzemenu voor de studenten Sociaal-economische wetenschappen. Bij elk vak staat vermeld uit welke opleiding het afkomstig is. Als eerstejaarsstudent kies je uit elk studiedomein minstens één vak en dien je een keuzepakket samen te stellen van in totaal 60 studiepunten. Toelichting bij de codes in de voorlaatste kolom: BK Bedrijfskunde CW Communicatiewetenschappen EB Economisch beleid FILOS Wijsbegeerte HIR Handelsingenieur HIB Handelsingenieur in de beleidsinformatica GESCH Geschiedenis PSW Politieke en sociale wetenschappen PW Politieke wetenschappen RECH Rechten TEW Toegepaste economische wetenschappen TL Taal- en letterkunde SW Sociologie

15 Bachelor eerste jaar: studieprogramma 15 Bachelor eerste jaar * opleiding jaar sp Kies per studiedomein één of twee vakken (1 x 6 studiepunten of 2 x 3 studiepunten): Sociologische analyse Sociologie en rechtssociologie RECH, 1 6 Inleiding tot de sociologie PSW, 1 6 Economische analyse Inleiding tot de algemene economie TEW, 1 6 Inleiding tot de algemene economie PSW, 1 6 Economie RECH, 1 6 Psychologie en antropologie Algemene en sociale psychologie PSW, 2 6 Antropologie GESCH, 1 6 Antropologie PSW, 3 6 Geschiedenis Sociale en politieke geschiedenis PSW, 1 6 Politieke en institutionele geschiedenis van België RECH, 1 6 Hedendaagse economische en politieke geschiedenis TEW, 3 6 Recht Inleiding tot het recht TEW, 1 6 Inleiding tot het recht en de publieke instellingen PSW, 1 6 Bronnen en beginselen van het recht RECH, 1 6 Filosofie en ethiek Inleiding tot de filosofie PSW, 1 6 Filosofie en wijsgerige antropologie RECH, 1 6

16 16 Bachelor eerste jaar: studieprogramma Kwantitatief redeneren (Wiskunde is verplicht; kies 6 sp Statistiek) Wiskunde met (bedrijfs)economische toepassingen TEW, 1 6 Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen I TEW, Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen II TEW, 1 3 Statistiek 1 PSW, 1 6 Bedrijfskunde Management en organisatie TEW, 1 BK 6 Accountancy TEW, 1 BK 6 Informatiesystemen TEW, 1 HIB 6 Vreemde taal (je moet op het einde van de BA voor minimum 2 talen niveau 2 behaald hebben) Zakelijk en economisch Engels 1 TEW, 1 3 Zakelijk en economisch Frans 1 TEW, 1 3 Zakelijk en economisch Duits 1 TEW, 1 3 Zakelijk en economisch Spaans 1 TEW, 1 3 * Onder voorbehoud van wijzigingen

17 Bachelor eerste jaar: studieprogramma 17 Na het mooi gespreide programma van het eerste jaar krijg je meer greep op de invulling van je rooster in het tweede en derde jaar. Je kiest zelf voor concentratie of spreiding en vult een zwaartepunt in. Toch is de keuzevrijheid niet onbeperkt omdat je ervoor moet zorgen dat je na drie jaar voldoende studiepunten hebt vergaard uit elk studiedomein. Volgende tabel geeft een overzicht. Studiedomein Te verzamelen studiepunten Totaal Eerste jaar Tweede en derde jaar Sociologische analyse Economische analyse Psychologie en antropologie Geschiedenis Recht Filosofie en ethiek Levensbeschouwelijke vraagstukken 3 3 Kwantitatief redeneren Bedrijfskunde Vreemde taal Keuzevakken Zwaartepunt Bachelorproef Totaal

18 18 Bachelor tweede jaar: studieprogramma Bachelor tweede jaar * opleiding jaar sp Per jaar dienen studenten een keuzepakket samen te stellen ter waarde van 60 studiepunten. Na jaar twee en drie moeten de vereiste studiepunten binnen elk domein gerealiseerd worden. 12 Bekijk ook de tabel van het eerste jaar, in beperkte mate kan je ook in het tweede jaar nog kiezen voor vakken die in de eerste jaar gedoceerd worden (maximaal 3) Sociologische analyse Sociologische auteurs (verplicht) PSW, 2 SW 6 Samenleving, feiten en problemen (verplicht) PSW, 1 SW 6 Sociologie van de sociale ruimte PSW, 3 SW 6 Cultuur- en mediatheorie PSW, 2 CW 6 Cultuursociologie PSW, 3 SW 6 Inleiding tot de communicatiewetenschap PSW, 1 6 Inleiding tot de politicologie PSW, 1 6 Theories of organizations PSW, 2 CW /SW 6 Social demography PSW, 3 SW 6 Economische analyse Micro-economie (verplicht) TEW, 2 6 Macro-economie (verplicht) TEW, 2 6 Inleiding tot de financiële markten I TEW, 1 3 Inleiding tot de financiële markten II TEW, 1 3 Internationale economie en Europese integratie TEW, 3 EB 6 Europese en internationale omgeving TEW, 1 BK 6 Beslissingsondersteunende methoden TEW, 2 BK/ EB/HIB 6

19 Bachelor tweede jaar: studieprogramma 19 Recht Onderneming en recht TEW, 2 BK 6 Sociaal recht RECH, 3 6 Recht van de Europese Unie RECH, 2 6 Kwantitatief redeneren Statistiek II PSW, 3 6 Bedrijfskunde Financiële rapportering en analyse TEW, 2 BK 6 Marketingbeleid TEW, 2 BK 6 HRM en arbeidsrecht TEW, 2 BK 6 Financieel management TEW, 3 BK 6 Management accounting en controle TEW, 3 BK 3 BA 1 vak studiedomein bedrijfskunde Vreemde taal Zakelijk en economisch Engels 2 TEW, 2 3 Zakelijk en economisch Frans 2 TEW, 2 3 Zakelijk en economisch Spaans 2 TEW, 2 3 Zakelijk en economisch Duits 2 TEW, 2 3 BA 1 vak studiedomein vreemde talen Zwaartepunt. Het zwaartepunt is bedoeld om de opleiding te verdiepen. Er zijn 4 zwaartepunten: Bedrijfskunde (studiedomein bedrijfskunde) Economie (studiedomein economische analyse) Sociologie (studiedomein sociologische analyse) Sociaal-economische wetenschappen (studiedomeinen sociologische analyse en economische analyse). Bachelorproef deel 1 Seminarie Economisch beleid TEW, 2 EB 6

20 20 Bachelor tweede jaar: studieprogramma Vrije keuze Beleidsinformatica TEW, 3 BK 6 Structuur en werking van de pers en de audiovisuele media PSW, 1 CW 6 Media, rhetoric and democracy PSW, 2 CW 6 Actuele problemen van de Belgische politiek PSW, 1 PW 6 Tweesprakencyclus UA 3 Sociale economie PSW, 3 SW 6 Inleiding tot de cultuurfilosofie PSW, 3 PW/SW 6 Sociale en politieke filosofie FILOS I 6 BA1 of BA2 vak uit de opleiding SEW Engels en Frans (geeft geen toegang tot TEWtalen Engels 2 en Frans 2 en kan niet voortgezet worden). PSW, 2 6 * Onder voorbehoud van wijzigingen

21 Bachelor tweede jaar: studieprogramma 21

22 22 Bachelor derde jaar: studieprogramma Bachelor derde jaar * Per jaar dienen studenten een keuzepakket samen te stellen ter waarde van 60 studiepunten. Bekijk ook de tabel van het eerste en tweede jaar, in beperkte mate kan je ook in het derde jaar nog kiezen voor vakken die in jaar 1 (maximaal 3) of in jaar 2 gedoceerd worden. opleiding jaar sp Na jaar 3 moeten de vereiste studiepunten binnen elk domein gerealiseerd worden. Sociologische analyse Arbeidssociologie PSW, 3 SW 6 Bestuurskunde PSW, 2 PW 6 Comparative politics PSW, 2 PW 6 Theorieën van de Internationale betrekkingen PSW, 2 PW 6 Sociology of inequalities PSW, 2 SW 6 BA2 vak uit het studiedomein sociologische analyse Economische analyse Markt en strategie TEW, 2 EB 6 Micro-economische beleidsanalyse TEW, 3 EB 6 Publieke economie en publieke financiën TEW, 3 EB 6 BA2 vak uit het studiedomein economische analyse Kwantitatief redeneren Inleiding tot de econometrie (met oefeningen) TEW, 3 EB 6 BA2 vak uit het studiedomein kwantitatief redeneren Bedrijfskunde Productiemanagement TEW, 3 BK 3 Logistiek en transport TEW, 3 BK 3

23 Bachelor derde jaar: studieprogramma 23 BA2 vak of BA1 vak uit het studiedomein bedrijfskunde Vreemde taal Zakelijk en economisch Engels 3 TEW, 3 3 Zakelijk en economisch Frans 3 TEW, 3 3 Zakelijk en economisch Spaans 3 TEW, 3 3 Zakelijk en economisch Duits 3 TEW, 3 3 BA 1 vak of BA 2 vak uit het studiedomein vreemde talen Bachelorproef deel 2 Seminarie topics van Sociaal en Economisch beleid PSW, 3 SW 6 Verbredende studiedomeinen Levensbeschouwing UA 3 Zwaartepunt: verderzetting keuze BA2 Vrije keuze Theorie van de visuele communicatie PSW, 2 CW 6 BA 1 vak of BA 2 vak uit de opleiding SEW PSW, 1 CW 6 * Onder voorbehoud van wijzigingen

24 24 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar In deze brochure laten we je kennis maken met de inhoud van de opleidingsonderdelen van de eerste bachelor. Op de website vind je meer uitgebreide informatie terug over de begin- en eindtermen, werkvormen, evaluatie, noodzakelijk en aanbevolen studiemateriaal. Bachelor eerste jaar SOCIOLOGISCHE ANALYSE Sociologie en rechtssociologie Het onderdeel sociologie als een wetenschap van de samenleving houdt in dat de sociologische concepten en denkrichtingen worden toegelicht. Het geheel van deze inzichten wordt toegepast op het recht. Daarbij komen de vragen naar het waarom van het bestaan van het recht (waarom is het zoals het is en waarom verandert het) en de invloed van het recht op de maatschappelijke structuren en op het gedrag, aan bod. Vertrekkende vanuit bepaalde maatschappelijke situaties wordt enerzijds bekeken welke rol zij spelen voor de totstandkoming van het recht en anderzijds bekeken hoe het recht als middel van sociale controle uitwerking heeft in (bepaalde aspecten van) de samenleving. De cursus wordt zo opgebouwd dat gestart wordt met de sociologie (met elementen van rechtssociologie) en de bestudering van de eigenheid van de sociologie: haar onderzoeksvoorwerp (de samenleving), haar activiteit, de diverse wetenschappelijke perspectieven ( paradigma s ) en haar methode. Daarnaast gaat de cursus in op de rechtssociologie als een bijzondere discipline, eerst algemeen (wat is rechtssociologie?), later aan de hand van de voor het recht relevante problemen en instituties. De kern van de rechtssociologie als empirische wetenschap is de analyse van de sociale genese van het recht aan de ene kant en de sociale werking van het recht aan de andere kant. Inleiding tot de Sociologie De cursus wil de student een eerste, grondige kennismaking geven met de sociologie, d.i. de wetenschap die het menselijk handelen in sociaal verband tracht te beschrijven en verklaren. Die kennismaking gebeurt in drie stappen.

25 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 25 Om te beginnen wordt het specifieke van de sociologische benaderingswijze duidelijk gemaakt door haar af te bakenen van de andere menswetenschappen en van meer speculatieve benaderingen van het menselijk handelen. Vervolgens wordt het sociologische basisinstrumentarium (vakbegrippen en analytische denkkaders) systematisch ontvouwd en overvloedig geïllustreerd. Tenslotte worden enkele belangrijke sociale problemen en sociologische deelgebieden verkend. ECONOMISCHE ANALYSE Inleiding tot de algemene economie Na een omschrijving van het economisch probleem en de methode van de economische wetenschap komen micro-economische onderwerpen aan bod: het marktmechanisme; het overheidsingrijpen in de markt; de studie van consumptiebeslissingen; het beschrijven van productieprocessen doormiddel van productie- en kostenfuncties; het gedrag van de producent onder alternatieve marktvormen. Verder volgen onderwerpen uit de macro-economie: macro-economische grootheden; economische groei en macro-economisch evenwicht; werkloosheid en inflatie; monetaire en budgettaire politiek. Het laatste deel is specifiek gewijd aan de internationale dimensie van de economie: internationale handel, betalingsbalans, wisselkoers en monetaire unie. Inleiding tot de Algemene Economie Het betreft een algemene inleiding tot de economie. De cursus bestaat uit 2 delen. Het eerste deel behandelt micro-economische thema s: het gedrag van de consument en de vraag naar goederen en diensten het gedrag van de ondernemer, productie, kosten en aanbod prijsvorming in de markt (competitie en monopolie) rol van de overheid Het tweede deel behandelt macro-economische thema s: nationale rekeningen en de economische kringloop goederen- en dienstenmarkt, geldmarkt en arbeidsmarkt rol van de overheid in het sturen van de economie internationale handel De cursus maakt gebruik van grafische en eenvoudige wiskundige modellen. De theorie wordt met behulp van toepassingen en oefeningen verdiept.

26 26 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar

27 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 27 Economie De cursus omvat vier delen: 1. Micro-economie: gedrag van gezinnen (consumptie, arbeidsaanbod, sparen); gedrag van ondernemingen (types ondernemingen en doelstellingen, technologie & kosten, aanbodgedrag, vraag naar productiefactoren); prijsvorming in de markt (competitie, monopolie, imperfecte competitie). 2. Studie van de rol van de overheid: functies, welvaartseconomie, belastingen & uitgaven. 3. Macro-economie: nationale rekeningen, bestedingen en economische activiteit, geldleer, budgettair & monetair beleid en economische groei. 4. Internationale economie: handel, economische integratie en ontwikkelingseconomie. PSYCHOLOGIE EN ANTROPOLOGIE Algemene en sociale psychologie Behandeld worden de voornaamste onderwerpen uit de algemene en uit de sociale psychologie. Uit de algemene psychologie komen aan bod: de methoden en het ontstaan van de psychologie als wetenschap en als beroep, de verschillende stromingen in de psychologie, perceptieprocessen, leerprocessen en motivatie. Specifiek voor de sociale psychologie worden behandeld: sociale kennis, sociale waarneming, zelfkennis, sociale beïnvloeding zoals conformisme en gehoorzaamheid, psychologische groepsprocessen. Doorheen de cursus is er ook aandacht voor de rol van cultuur, geslacht en evolutie in het menselijk gedrag. Antropologie In een eerste deel wordt een bondig overzicht geboden van belangrijke thema s uit de culturele en de biologische antropologie enerzijds, de psychologie anderzijds. In een tweede gedeelte worden de invloedrijkste mensbeelden uit de psychologische antropologie besproken, met name het (neo)behaviorisme, het holisme, de psychodynamische antropologie, de humanistische antropologie en de existentiële antropologie.

28 28 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar GESCHIEDENIS Sociale en politieke geschiedenis De cursus biedt inzicht in de kenmerken van de hedendaagse Westerse samenleving via de studie van de sociale en politieke ontwikkelingen in het verleden. Hoewel de lange negentiende en de twintigste eeuw een centrale plaats krijgen, wordt teruggegrepen naar de kenmerken van de samenleving tijdens het Ancien Regime om de studenten een breder en ruimer historisch perspectief te bieden. Er is ook bewust aandacht voor de levensbeschouwelijke, de economische en de institutionele aspecten van de samenleving die de sociale en politieke veranderingsprocessen mee stuurden. Bijzondere aandacht is er voor demografische ontwikkelingen (bevolkingsgroei, migraties, huwelijks- en gezinspatronen), sociale gelaagdheid en mobiliteit, sociale en politieke ongelijkheid, diversiteit in samenlevingsvormen en staatsstructuren, processen van groepsvorming, identiteit en bewustwording van sociale en politieke bewegingen en de relatie van de Westerse wereld tot andere beschavingen en culturen. In het hart van het verhaal staat het individu met zijn historisch gegroeide mensenrechten. Niet in de eerste plaats dit individu, maar de wijze waarop verschillende individuen met elkaar samenleven, vormt de kern van de cursus. Politieke en institutionele geschiedenis van België Het eerste deel, gedoceerd in het 1ste semester, behandelt de geschiedenis van de Lage Landen tot aan de Franse Revolutie. Voor de Middeleeuwen ligt de klemtoon op het graafschap Vlaanderen, nadien op de (Zuidelijke) Nederlanden. Het gaat daarbij om de evolutie van de buitenlandse en de binnenlandse politiek, met klemtoon op dit laatste. Meer concreet geschiedt de analyse vanuit de noties staatsvorming en bestuur. Daarbij wordt gepeild naar de oorsprong en de ontwikkeling van de constitutionele machtsverdeling (thans het grondwettelijke recht), van het administratief recht, het publieke strafrecht en het publieke procesrecht, als fundamenten van een zich ontwikkelende staatsstructuur, en ontstaan vanuit privaatrechtelijke concepten. Een rode draad door dat alles is de langzaam toenemende actieradius van de binnenlandse politiek. Tegelijk worden ook de rechtsbronnen van uit Ancien Régime bestudeerd, als instrument van het publiek recht: gewoonterecht, wetgeving, rechtspraak, rechtsleer (waaronder het Romeins recht en het canoniek recht).

29 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 29 Het tweede deel (2de semester) spitst zich toe op de politieke geschiedenis van het huidige België, vanaf de annexatie door Frankrijk in De invalshoek blijft institutioneel, met bijzondere aandacht voor de ontwikkeling van de verhouding tussen wetgevende en uitvoerende macht en voor de geschiedenis van de politieke partijen en hun programma. De institutionele evolutie hangt nauw samen met de steeds toenemende expansie van het domein van de binnenlandse politiek. Wat dat laatste betreft ligt de klemtoon op de ontwikkeling van het Belgische socio-economische model, op de levensbeschouwelijke evolutie en op de problematische Belgische communautaire verhoudingen met de daaruit voortvloeiende staatshervormingen. De analyse van de rechtsbronnen in deel 1 (Ancien Régime, zie hoger) wordt niet gecontinueerd in deel 2, daar ze voor de hedendaagse periode in andere cursussen wordt behandeld. Hedendaagse economische en politieke geschiedenis Beoogd wordt de studenten vertrouwd te maken met de hedendaagse en eigentijdse wereldgeschiedenis (overwegend 20ste eeuw). Dit gebeurt door de algemene lijnen van de historische evolutie tijdens die periode te belichten én ook door in capita selecta specifieke fenomenen en tendensen diepgaand te behandelen. Het accent wordt gelegd op de politieke en sociaal-economische evolutie van de regio s Europa, de Verenigde Staten en Oost- en Zuid- Oost-Azië. De cursus wil inzicht verschaffen zowel in de evolutie zelf als in de samenhang tussen de politieke en institutionele ontwikkeling enerzijds en de ruimere maatschappelijke, sociaal-economische veranderingen anderzijds. het gaat m.a.w. om inzicht in de diachronische en de synchronische verbanden. In een eerste hoofdstuk dat de studenten door middel van zelfstudie moeten aanvullen, verwerven zij inzicht in de politieke en sociaal-economische situatie in de wereld aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. Vervolgens zullen een aantal thema s aan bod komen, zoals o.m. de economische problematiek na de Eerste Wereldoorlog, de crisis van de jaren 1930 en de toenmalige politieke situatie, de politieke en sociaal-economische impact van de Tweede Wereldoorlog, het ontstaan en de verdere ontwikkeling van de Pax Americana na de Tweede Wereldoorlog, de Koude Oorlog, de Europese integratie, de golden sixties en de crisis vanaf de jaren 1970, de sterke opkomst van de Aziatische economieën in de jaren 1970 en 1980, de problematiek van de Derde Wereldlanden, de turbulente politieke evolutie in

30 30 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Centraal- en Oost-Europa tijdens de laatste decennia van de 20ste eeuw, de toenemende vervlechting van de nationale economieën en het fenomeen van en het debat over de zogenaamde globalisering. RECHT Inleiding tot het recht Enkele basisbegrippen van het recht en van de rechtsorde, het publiek recht en de bronnen van het recht, de gerechtelijke orde (en het verloop van een gerechtelijke procedure), het personen- en familierecht. Een inleiding tot het bewijsrecht; het goederen- en zakenrecht (en de zakelijke zekerheden); de verbintenissen en contracten; enkele bijzondere overeenkomsten; de onrechtmatige daad en de foutaansprakelijkheid. Enkele begrippen uit het handelsrecht: handelstussenpersonen, distributiecontracten en waardepapieren. Inleiding tot het recht en de publieke instellingen De cursus biedt in het eerste deel een kennismaking met het objectieve recht. Hij geeft een omschrijving van het recht als systeem en gaat vervolgens in op de verschillende bronnen van het recht: de wet, de rechtspraak, de rechtsleer, de gewoonte, de algemene rechtsbeginselen en de billijkheid. Specifieke aandacht gaat daarbij naar regels die de verhouding van de overheid met individuele personen beheersen: beginselen van behoorlijke regelgeving, van behoorlijk bestuur en van behoorlijke rechtsbedeling, en grondrechten.

31 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 31 Eveneens wordt de mens als rechtssubject besproken, met aandacht voor de verschillende soorten subjectieve rechten. Bijzondere aandacht wordt geschonken aan de wilsautonomie en contractvrijheid. De wisselwerking tussen samenleving en recht wordt besproken aan de hand van een topic uit het privaatrecht. In het tweede deel wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste principes die de Belgische staatsinrichting beheersen, van de publieke instellingen op nationaal en internationaal niveau en van de manier waarop politieke machtsverhoudingen hierin functioneren. De federale instellingen, de instellingen van de gemeenschappen en gewesten, de Europese Unie en de Verenigde Naties worden belicht. Bronnen en beginselen van het recht Deze cursus beoogt een inzicht te geven in het rechtssysteem. Het recht wordt geacht gericht te zijn op het tot stand brengen van een rechtszekere en rechtvaardige ordening van het samenleven van mensen, door het opleggen van regels, het toepassen en handhaven ervan. In de cursus wordt het benaderd vanuit een dubbele invalshoek: als een systeem van objectief recht en als een geheel van subjectieve rechten en verplichtingen. De verschillende bronnen van het recht - wetgeving, rechtspraak, rechtsleer, gewoonte, billijkheid en algemene rechtsbeginselen - worden onderzocht. De actoren van het rechtssysteem worden in kaart gebracht. De basisbeginselen van de verschillende rechtstakken worden besproken. De student wordt vertrouwd gemaakt met de bouwstenen van het rechtssysteem en maakt aldus ook kennis met de basisbegrippen van de juridische taal. FILOSOFIE EN ETHIEK Inleiding tot de filosofie De cursus behandelt de volgende grondthema s uit de hedendaagse filosofie: de vraag naar het goede leven en de normfundering, de rechtvaardige maatschappij, identiteit en cultuur, handelend zelf (subject) en bewustzijn, het lichaam-geest probleem, aard en grenzen van de kennis, wetenschap en evolutie, wetenschap en technologie, religie en zingeving. Deze thema s worden uitgewerkt, binnen een historisch overzicht van de grote tijdvakken in de ontwikkeling van de filosofie.

32 32 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Filosofie en wijsgerige antropologie De cursus geeft in een inleidend hoofdstuk een algemeen overzicht van de antwoorden die in de westerse wijsbegeerte zijn gegeven op de drie grote vragen rond de zgn. metafysische triniteit: mens-, wereld- en godsbeeld. Vervolgens wordt dit algemene overzicht geconcretiseerd aan de hand van een grondige kennismaking met de grote wijsgerige stromingen (en auteurs) van het westerse denken. De cursus is dan ook zowel historisch als thematisch opgebouwd. Verspreid over de vier grote tijdvakken (oudheid, middeleeuwen, moderne tijd, hedendaagse tijd) wordt nagegaan hoe de westerse mens gepoogd heeft een antwoord te formuleren op de drie grote wijsgerige vragen en hoe die antwoorden zijn denken en handelen hebben gestuurd. Daarbij wordt een evenwicht nagestreefd tussen enerzijds een kennismaking met technisch-filosofische kwesties en anderzijds een inzicht in de brede cultuurfilosofische achtergrond van de westerse beschaving. Diverse wijsgerige probleemgebieden (vragen uit de epistemologie, kosmologie, theodicee, ethiek, sociale en politieke filosofie...) komen aan bod. De klemtoon ligt echter op de wijsgerige antropologie als de studie van en de reflectie over de mens in de context van de hedendaagse cultuur. KWANTITATIEF REDENEREN Wiskunde met (bedrijfs)economische toepassingen Na een korte algemene inleiding besteden we voornamelijk aandacht aan drie grote onderwerpen: de analyse, integraalrekening en reeksen. Voor elk onderdeel herhalen we eerst de belangrijkste topics van de basisleerstof uit het S.O., waarna we deze thema s uitdiepen en verbreden, en toepassen op economische en bedrijfseconomische situaties. Het hoofdstuk Analyse behandelt zowel functies van één als meerdere veranderlijken, in het licht van onderzoek van extremen (een vrij belangrijk onderwerp in een faculteit toegepaste economische wetenschappen). Bij het hoofdstuk Integraalrekening besteden we aandacht aan enkelvoudige en meervoudige integralen, en aan onbepaalde en bepaalde integralen. In het hoofdstuk Reeksen tenslotte, staan we stil bij Taylorreeksen en machtreeksen. Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 1 De cursus start met een algemene inleiding over o.a. de zin van de statistiek, paradigma van de statistiek, het verzamelen en meten van data, meetschalen, soorten steekproeven en steekproeffouten. Ook het belang van

33 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 33 kansrekenen voor de statistische besluitvorming wordt belicht. Om gegevens samen te vatten, behandelen we in de beschrijvende statistiek de belangrijkste grafische en numerieke voorstellingen en de keuze van de meest correcte voorstelling. Na een kort overzicht van de kanstheorie volgt een studie van toevallige variabelen, met de belangrijkste discrete en continue verdelingen als voorbeelden. Tenslotte wordt de centrale limietstelling geïntroduceerd en wordt het gebruik van simulatie als probleemoplossende techniek geïllustreerd. De opbouw van de cursus gebeurt volledig aan de hand van (bedrijfs)economische toepassingen. Statistiek met (bedrijfs)economische toepassingen 2 Als inleiding tot de verklarende of inferentiële statistiek wordt het begrip schatter uitgelegd. De klemtoon ligt hierbij op de steekproefproportie, het steekproefgemiddelde en de steekproefvariantie. Voor elk van deze schatters wordt de steekproefverdeling afgeleid. Het belang van de centrale limietstelling wordt hierbij beklemtoond. De onderwerpen die hierna aan bod komen zijn het opstellen van betrouwbaarheidsintervallen en het toetsen van hypothesen. Na een algemene inleiding over toetsen worden de belangrijkste toetsen voor ligging, spreiding en verdeling behandeld, voor verschillende meetschalen en voor één, twee en meer dan twee populaties. De opbouw van de cursus gebeurt volledig aan de hand van (bedrijfs)economische toepassingen. Statistiek I Vooreerst wordt de statistiek gesitueerd binnen het terrein van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Daarna wordt nader ingegaan op de twee grote deelgebieden van de statistische analyse: descriptieve en verklarende statistiek. De descriptieve statistiek begint met de analyse van een variabele. Vervolgens worden relaties gelegd tussen twee en meer variabelen. Het gedeelte verklarende statistiek vangt aan met een introductie in de kansrekening en de theoretische verdelingen. De cursus wordt afgesloten met het maken van schattingen en het toetsen van hypothesen op basis van steekproefgegevens. BEDRIJFSKUNDE, WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE Management en organisatie De leerstof zit vervat in 3 delen die telkens bestaan uit diverse sub-delen of hoofdstukken.

34 34 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar Deel I kan beschouwd worden als een algemeen duidend en positionerend deel. Hoofdstuk 1 omschrijft of duidt het begrip organisatie en hoofdstuk 2 doet hetzelfde met het begrip management. Hoofdstuk 2 verduidelijkt eveneens het vakgebied management én positioneert het t.o.v. andere vakgebieden. Ten slotte behandelt hoofdstuk 3 de voornaamste managementperspectieven. Deel II behandelt de kern van het managementgebeuren of de zogenaamde managementcyclus. Deze cyclus bestaat traditioneel uit 4 functies: plannen, organiseren, leiding geven en controleren. Elk van deze functies komt uitvoering aan bod in een afzonderlijk hoofdstuk (4, 5, 6 en 7). Telkens staan we stil bij de volgende centrale vragen: wat is/impliceert de desbetreffende functie? Welke concrete activiteiten kunnen we binnen deze functie onderscheiden? Wat zijn de typische kenmerken en aandachtspunten van deze activiteit? Welke technieken en instrumenten kunnen hierbij gebruikt worden? In deel III staan we stil bij de verschillende deel vakgebieden of managementdomeinen binnen het algemeen vakgebied management. Enerzijds behandelen we enkele specialistische of functionele managementdomeinen (vb. aankoopmanagement, marketingmanagement, HRM, communicatiemanagement,... Anderzijds behandelen we enkele generalistische managementdomeinen (vb. strategisch management, cultuurmanagement,...). Telkens staan we stil bij de volgende centrale vragen: wat is de centrale focus van het managementdomein in kwestie? Welke concrete activiteiten kunnen we onderscheiden (vertrekkend vanuit de managementcyclus deel II)? Welke specifieke technieken en instrumenten kunnen we hierbij gebruiken? De leerstof vormt het voorwerp van een begeleid zelfstudietraject gebaseerd op een handboek en een begeleiding en/of ondersteuning via de digitale leeromgeving (Blackboard) en facultatieve (!) werkcolleges. De studenten kunnen inzake de begeleiding en/of ondersteuning een aantal keuzes maken waardoor er gedeeltelijk een geïndividualiseerd leertraject ontstaat. Doorheen het begeleide zelfstudietraject worden er verplicht te realiseren opdrachten voorzien, 4 in totaal. De opdrachten hebben tot doel om de in het theoretisch luik aangereikte inzichten te leren gebruiken als analysebril om op een meer gesystematiseerde, gerichte en wetenschappelijke wijze te kijken naar de complexe werkelijkheid van organisaties en het management van deze organisaties. Via de digitale leeromgeving (Blackboard) wordt elke opdracht gespecificeerd én door de student gerealiseerd. De vorm van de opdrachten loopt parallel met het examen. Zo bestaan de

35 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 35 opdrachten uit een mix van meerkeuzevragen en open vragen. In dat opzicht vormen ze naast een permanente evaluatie ook een goede voorbereiding op het examen. De opdrachten tellen onder de vorm van permanente evaluatie mee voor de uiteindelijke evaluatie van het vak. Ze bedragen 5 van de 20 punten. De behaalde score op 5 telt zowel mee voor de eerste als de tweede zittijd van een academiejaar. Het cijfer is uiteraard niet overdraagbaar indien de student het vak in een volgend academiejaar opnieuw moet afleggen. Accountancy Deze cursus introduceert de student in het proces dat leidt tot de opstelling van een jaarrekening. D.w.z. dat hij een inleiding krijgt op de techniek van het dubbel boekhouden en het openen en afsluiten van de boekhouding. Daarna wordt de aandacht toegespitst op de enkelvoudige jaarrekening. Het juridisch kader dat hierbij gevolgd wordt, is de Belgische wetgeving op de boekhouding en de jaarrekening van de industriële en handelsonderneming. De posten van de volledige jaarrekening zullen uitvoerig besproken worden, zodanig dat iedere student op zinvolle wijze de cijfergegevens achter iedere post kan interpreteren en weet via welk proces deze bedragen gegenereerd worden. Een door een onderneming gerapporteerd resultaat is immers geen exact objectief cijfer, maar een bedrag dat de uitkomst is van een reeks keuzes binnen een wettelijk kader. Informatiesystemen In het eerste deel van de cursus wordt de werking van de hardware besproken. Hierbij wordt ingegaan op de technologie gebruikt voor alle componenten van het moederbord (geheugen, processor, bus, poort,...) en van de randapparatuur (harde schijf, printer,...). Het tweede deel van de cursus behandelt de systeem- en toepassingssoftware. Hierbij wordt een inleiding gegeven op de werking van Windows en Linux besturingssystemen. Tevens wordt Excel meer gedetailleerd besproken als illustratie van toepassingssoftware. In het derde deel van de cursus worden computernetwerken behandeld. Vooral de hardware (modems, hubs, routers,...) en de software (protocollen) van moderne computernetwerken (Internet, ADSL, ISDN, draadloos,...) wordt uitgewerkt. Het vierde deel van de cursus behandelt het gegevensbeheer. In dit deel worden een aantal klassieke bestandsorganisaties besproken als inleiding op de behandeling van relationele databanken. Microsoft Access wordt gebruikt als illustratie van een eenvoudig databankpakket.

36 36 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar VAARDIGHEDEN EN VREEMDE TAAL Zakelijk en economisch Engels 1 Capita selecta uit Business Vocabulary in Use: Intermediate met als volgende thema s: Employment and Organizations Marketing Time Management Dealing with Stress Doing Business across Cultures Capita selecta uit de Engelse grammatica: Present, past and future tenses Continuous v. simple verb forms Relative pronouns The noun phrase Begrijpen van teksten uit de Engelstalige media in verband met bovengenoemde thema s; luisteroefeningen (o.a. interviews met bekende internationale business gurus, radio reportages over het leven op de werkvloer in een internetbedrijf); spreekoefeningen (bvb. class discussions, eenvoudige presentaties en business simulations); schrijfoefeningen (zakelijke s; summary writing); persoonlijke lectuur van een aantal krantenartikels over economische en actuele thema s. Zakelijk en economisch Frans 1 De cursus omvat: een herhaling van de grammatica (vnl. morfologie); zakelijke en economische terminologie; (de belangrijkste component) zakelijke communicatie in het Frans: luisteroefeningen en leesvaardigheid, actieve gesprekssituaties en discussies, redigeren van teksten (zakenbrieven, s, teksten die een opinie uitdrukken en verdedigen). Zakelijk en economisch Spaans 1 Grammatica: deze cursus legt de basis van de Spaanse grammatica, die wordt ingeoefend o.a. met computerondersteuning; Woordenschat: hoewel de nadruk valt op de algemene basiswoordenschat, wordt er ook een aanzet gegeven tot economisch taalgebruik aan de hand van enkele zakelijk georiënteerde thema s. De woordenschat

37 Opleidingsonderdelen bachelor eerste jaar 37 wordt actief ingeoefend door middel van communicatieve en functionele oefeningen (met aandacht voor de vier basisvaardigheden); Land -en cultuurkunde: er worden een aantal relevante aspecten aangebracht van de Spaanse samenleving; een lectuuropdracht sluit hierbij aan. Zakelijk en economisch Duits 1 Actieve kennis van de algemene en specifieke Duitse basiswoordenschat (500 hoogstfrequente woorden in hun frequentste collocaties). Actieve kennis van de grammaticale bouwstenen van de Duitse hoofdzin. Met concentrische opbouw van woord naar woordgroep, van woordgroep naar zin, van zin naar tekst. Begrijpen van en (geleid) spreken over teksten uit kwaliteitsmedia i.v.m. algemene of Duitstalige sociaal-economische realiteit. Een vijftal zakelijke gespreksvormen.

Sociaaleconomische Wetenschappen. bacheloropleiding

Sociaaleconomische Wetenschappen. bacheloropleiding Sociaaleconomische Wetenschappen bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur 4

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> bacheloropleiding 2010-2011 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Sociale, Culturele en Studentgerichte

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen bacheloropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 De opleiding sociaal-economische wetenschappen 6 Sociaal-economische

Nadere informatie

Sociaal-economische wetenschappen

Sociaal-economische wetenschappen masteropleiding Sociaal-economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 1 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten Ann

Nadere informatie

bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen

bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen bacheloropleiding Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste

Nadere informatie

vrijstellingen journalistiek 2014/2015

vrijstellingen journalistiek 2014/2015 vrijstellingen journalistiek De onderstaande tabel is een weergave van de vrijstellingen toegekend door de Toelatingscommissie voorbije academiejaren, in de opleiding JOURNALISTIEK. Studenten kregen enkel

Nadere informatie

Handelsingenieur in de beleidsinformatica

Handelsingenieur in de beleidsinformatica bacheloropleiding Handelsingenieur in de beleidsinformatica faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> bacheloropleiding 2010-2011 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Sociale, Culturele

Nadere informatie

Studierichtingen voor de derde graad

Studierichtingen voor de derde graad Studierichtingen voor de derde graad In de derde graad bestaan alle richtingen, behalve humane wetenschappen uit twee hoofddomeinen. Er wordt naast de algemene basis gekozen voor een pakket vakken dat

Nadere informatie

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico.

WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 25 3910 NEERPELT. Tel. +32 11 64 07 01 Fax +32 11 64 41 46. info@shn.be www.shn.be www.wico. STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD 0-0 WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.be www.shn.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel van het

Nadere informatie

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD

STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD STUDIERICHTINGEN DERDE GRAAD WICO Campus Sint-Hubertus Stationsstraat 5 90 NEERPELT Tel. + 6 07 0 Fax + 6 6 info@shn.wico.be www.shn.wico.be www.wico.be STUDEREN IN DE DERDE GRAAD VAN HET ASO Het doel

Nadere informatie

1 JOURNALISTIEK. Opleidingsonderdeel andere instelling

1 JOURNALISTIEK. Opleidingsonderdeel andere instelling Artesis Hogeschool (nu UA) Bachelor in de productontwikkeling Algemene economie 3 Economische inzichten Artesis Hogeschool (nu UA) Bachelor in de productontwikkeling Bedrijfseconomie 3 Economische inzichten

Nadere informatie

Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid. bacheloropleiding

Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid. bacheloropleiding Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen

Nadere informatie

Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen

Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen 2016-2017 BSc in de Toegepaste Economische Wetenschappen Algemene regel: studenten die niet slagen voor minstens 30 studiepunten binnen

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst HOGER INSTITUUT VOOR WIJSBEGEERTE Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst Combineer filosofie met een andere opleiding (rechten, sociologie, psychologie, geschiedenis ) Beste (toekomstige)

Nadere informatie

Overzicht inschrijvingsvereisten Communicatiewetenschappen 2015-2016

Overzicht inschrijvingsvereisten Communicatiewetenschappen 2015-2016 Overzicht inschrijvingsvereisten Communicatiewetenschappen 2015-2016 Bachelor of Science in de Communicatiewetenschappen (180 sp) Algemene regel: studenten die niet slagen voor minstens 30 studiepunten

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen

Programmawijzigingen Faculteit Sociale Wetenschappen 2014-2015 en overgangsmaatregelen BACHELOR IN DE COMMUNICATIEWETENSCHAPPEN (180 SP) Opgelet: De gehele structuur van de bacheloropleiding is gewijzigd. Voortaan bestaat de opleiding uit drie modules, nl. Discipline, Methode en Ontplooiing,

Nadere informatie

Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde. bacheloropleiding

Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde. bacheloropleiding Toegepaste Economische Wetenschappen: Bedrijfskunde bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen

Nadere informatie

bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen

bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen bacheloropleiding Handelsingenieur faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Toegepaste Economische Wetenschappen

Nadere informatie

masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen

masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen masteropleiding Organisatiebeleid faculteit toegepaste economische wetenschappen 2009 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten. Ann Engelen (kaft) An

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 Master in Organisatie en Management binnen de Universiteit Antwerpen...5 Over de master in Organisatie en Management...6 Wat maakt

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid

toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid toegepaste economische wetenschappen: Economisch beleid >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte

Nadere informatie

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6

Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4. TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Inhoud Voorwoord...3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...4 TEW: Economisch Beleid binnen de Universiteit Antwerpen...6 Over Toegepaste Economische Wetenschappen: Economisch Beleid...6 Doelgroep

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen - studenten gestart in

Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen - studenten gestart in Overzicht inschrijvingsvereisten Toegepaste Economische Wetenschappen - studenten gestart in 2015-2016 - BSc in de Toegepaste Economische Wetenschappen Dit is het programma dat gevolgd wordt door studenten

Nadere informatie

1ste Modeltraject (60 sp verplicht) CALI-ID Naam OO Sem SP Prerequisite Corequisite Bijkomende vereisten

1ste Modeltraject (60 sp verplicht) CALI-ID Naam OO Sem SP Prerequisite Corequisite Bijkomende vereisten Overzicht inschrijvingsvereisten Politieke Wetenschappen 2016-2017 voor studenten die in 13-14 (of eerder) in BA1 zijn gestart - uitdovend minortraject Bachelor of Science in de Politieke Wetenschappen

Nadere informatie

2014/2015. vrijstellingen communicatiemanagement

2014/2015. vrijstellingen communicatiemanagement vrijstellingen communicatiemanagement De onderstaande tabel is een weergave van de vrijstellingen toegekend door de Toelatingscommissie voorbije academiejaren, in de opleiding CM. De benamingen van de

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Sociaal economische wetenschappen. faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding

Sociaal economische wetenschappen. faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding Sociaal economische wetenschappen faculteit toegepaste economische wetenschappen deel 2 masteropleiding 2008 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php pagina 1 van 6 Departement en Artesis Hogeschool Antwerpen Bachelor in de industriã«le wetenschappe Bouwkunde 2009-2010 Statistiek (3stp) Arteveldehogeschool 2010-2011 Management (6stp) Arteveldehogeschool

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING. Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 2015-2016 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen Deel 2 (Opleidingsspecifiek deel): Bachelor Wijsbegeerte Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Organisatie en management. masteropleiding

Organisatie en management. masteropleiding Organisatie en management masteropleiding 2012 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Organisatie en management binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding organisatie en

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de Wat je zeker moet Weten: diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de studieduur 2 jaar =

Nadere informatie

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO

Sint-Jozefscollege: studierichtingen 3 de graad ASO Economie-Moderne Talen Economie Moderne Talen natuurwetenschappen 2 2 Duits 3 3 Engels 3 3 Frans 4 4 economie 5 5 wiskunde 3 3 In deze studierichting wordt inzicht in het economisch gebeuren gecombineerd

Nadere informatie

sociaal-economische wetenschappen

sociaal-economische wetenschappen sociaal-economische wetenschappen >> faculteit toegepaste economische wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement studentgerichte diensten en de faculteiten

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure Economie (2de en 3de graad ASO) Leerlingprofiel Je bent op zoek naar een studierichting die aansluit bij jouw interesses? Al eens nagedacht over de studierichting

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 1 Inleiding 3 2 Arteveldehogeschool 4 2.1 Bachelor in het bedrijfsmanagement 4 2.2 Bachelor in de grafische en digitale media

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php

http://www.kdgheb.be/vrijstellingen_v1/print_alle_aanvragen.php Page 1 of 23 Artesis Hogeschool Antwerpen Accountancy-Fiscaliteit 09-10 Basisprincipes fiscaliteit (3stp) 09-10 Personenbelasting (5stp) Artesis Hogeschool Antwerpen Accountancy-Fiscaliteit 09-10 Sociaal

Nadere informatie

Status: goedgekeurd. Karel de Grote-Hogeschool. Artesis Hogeschool Antwerpen Bachelor in het bedrijfsmanagement Financie- En Verzekeringswezen

Status: goedgekeurd. Karel de Grote-Hogeschool. Artesis Hogeschool Antwerpen Bachelor in het bedrijfsmanagement Financie- En Verzekeringswezen Departement Handels en Bedrijfskunde Artesis Hogeschool Antwerpen Bachelor in het bedrijfsmanagement Financie- En Verzekeringswezen 2012-2013 ICT (6stp) Artesis Hogeschool Antwerpen Bachelor in het bedrijfsmanagement

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 1 Inleiding 3 2 Arteveldehogeschool 4 2.1 Bachelor in het bedrijfsmanagement 4 2.2 Bachelor in de grafische en digitale media

Nadere informatie

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma

master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma MASTER IN DE toegepaste economische wetenschappen: HANDELSINGENIEUR IN DE WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica studieduur

Nadere informatie

Overzicht inschrijvingsvereisten Criminologie 2015-2016 voor studenten die voor 15-16 in BA1 zijn gestart.

Overzicht inschrijvingsvereisten Criminologie 2015-2016 voor studenten die voor 15-16 in BA1 zijn gestart. Overzicht inschrijvingsvereisten Criminologie 2015-2016 voor studenten die voor 15-16 in BA1 zijn gestart. Bachelor of Science in de Criminologische Wetenschappen (180 studiepunten) 1ste bachelorjaar -

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Veiligheidswetenschappen. masteropleiding

Veiligheidswetenschappen. masteropleiding Veiligheidswetenschappen masteropleiding 2012 Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Veiligheidswetenschappen binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding veiligheidswetenschappen

Nadere informatie

06-'07 bedrijfsmanagement, accountancy-fiscaliteit 1 Communicatievaardigheden Bedrijfsmanagement Bedrijfscommunicatie NIET!!!

06-'07 bedrijfsmanagement, accountancy-fiscaliteit 1 Communicatievaardigheden Bedrijfsmanagement Bedrijfscommunicatie NIET!!! ARTESIS 08-'09 Vastgoed 1 Recht 1 Bedrijfsmanagement recht en ondernemen ARTEVELDEHOGESCHOOL 07-'08 Bachelor in het communicatiemanagement 1 Inleiding multimedia Bedrijfsmanagement Pc-toepassingen 07-'08

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014

BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014 BACHELOR IN DE JOURNALISTIEK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2013-2014 1 Inleiding 2 2 Arteveldehogeschool Gent 3 2.1 Opleiding Communicatiemanagement 2.2 Opleiding Bedrijfsmanagement 3 Universiteit Gent 5

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

1 Communicatiemanagement

1 Communicatiemanagement sonderdeel AP Hogeschool Journalistiek Filosofie & Recht Actualiteit in perspectief AP Hogeschool Journalistiek Journalistieke context Communicatie essentials AP Hogeschool Hotelmanagement Sales en marketing

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR

BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR BACHELOR IN HET COMMUNICATIEMANAGEMENT VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2016-2017 1 Inleiding 2 2 Arteveldehogeschool 3 2.1 Bachelor in het bedrijfsmanagement 3 2.2 Bachelor in de grafische en digitale media

Nadere informatie

Handelsingenieur. bacheloropleiding

Handelsingenieur. bacheloropleiding Handelsingenieur bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur 4 Vorming 5 Antwerpen

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS

VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAKFICHE EXAMENCOMMISSIE SECUNDAIR ONDERWIJS VAK: GESCHIEDENIS Dit is een vakfiche voor alle studierichtingen 3 de graad bso. Let op: de inhoud van een vakfiche wordt jaarlijks aangepast. Deze vakfiche

Nadere informatie

Master in de seksuologie

Master in de seksuologie Master in de seksuologie Faculteit Geneeskunde Kiezen voor de opleiding seksuologie De seksuologie is een erg jonge wetenschap amper iets meer dan een eeuw oud, waarvan de ontwikkeling lang heeft geleden

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011

Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011 Onderwijs- en examenregeling geldig vanaf 1 september 2011 Opleidingsspecifiek deel Masteropleiding: Indian and Tibetan Studies Deze Onderwijs- en examenregeling is opgesteld overeenkomstig artikel 7.13

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding quiz. Specifieke vakken binnen HW VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN. Situering Humane Wetenschappen binnen SO

Inhoud. Inleiding quiz. Specifieke vakken binnen HW VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN. Situering Humane Wetenschappen binnen SO Inhoud VAKDIDACTIEK HUMANE WETENSCHAPPEN Inleiding quiz Situering HW binnen SO Specifieke vakken binnen HW Lessentabel Profiel leerlingen Vervolgopleidingen Jaarplan Ruben Delafontaine Inleiding quiz Surf

Nadere informatie

Politieke wetenschappen

Politieke wetenschappen bacheloropleiding Politieke wetenschappen faculteit politieke en sociale wetenschappen 2009 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Studentgerichte Diensten Politieke en Sociale Wetenschappen.

Nadere informatie

Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013

Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013 Overgangsregeling bachelor Economie en bedrijfseconomie 2013-2014 mei 2013 Met ingang van collegejaar 2013-2014 wordt voor alle jaren van de bacheloropleiding Economie en bedrijfseconomie een nieuw curriculum

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

HUMANE WETENSCHAPPEN S I N T - J A N S C O L L E G E. w w w. s j c - g e n t. b e

HUMANE WETENSCHAPPEN S I N T - J A N S C O L L E G E. w w w. s j c - g e n t. b e S I N T - J A N S C O L L E G E w w w. s j c - g e n t. b e Campus Heiveld Heiveldstraat 117 9040 Sint-Amandsberg Tel: 09 228 32 40 heiveld@sjc-gent.be Campus Visitatie Visitatiestraat 5 9040 Sint-Amandsberg

Nadere informatie

Sneller wijs Verkorte programma s in de wijsbegeerte

Sneller wijs Verkorte programma s in de wijsbegeerte HOGER INSTITUUT VOOR WIJSBEGEERTE Sneller wijs Verkorte programma s in de wijsbegeerte Filosofie als tweede studie Je hebt al een universitair diploma of een hogeschooldiploma behaald en je wil dieper

Nadere informatie

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP!

Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! Wie zijn wij? Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen: AP! 01/10/2013:!Artesis Hogeschool (autonome hogeschool)!!+ Plantijn Hogeschool (provinciale hogeschool)! 4 departementen + 2 schools of arts (conservatorium,

Nadere informatie

Master in het overheids - management en -beleid

Master in het overheids - management en -beleid Faculteit Sociale Wetenschappen Master in het overheids - management en -beleid Leg je grens op oneindig. Heb je een brede maatschappelijke interesse en oog voor politieke en bestuurlijke fenomenen? Ben

Nadere informatie

Status: goedgekeurd. HUB-Brussel Bachelor in gezondheidszorg Optiek & Optometrie 2012-2013 Filosofie, ethiek en RZL 1 (3stp) Karel de Grote-Hogeschool

Status: goedgekeurd. HUB-Brussel Bachelor in gezondheidszorg Optiek & Optometrie 2012-2013 Filosofie, ethiek en RZL 1 (3stp) Karel de Grote-Hogeschool Departement en HUB-Brussel Bachelor in gezondheidszorg Optiek & Optometrie 2012-2013 Filosofie, ethiek en RZL Lerarenopleiding Lager onderwijs 2012-2013 Religie, zingeving en levensbeschouwing Katholieke

Nadere informatie

SOCIOLOGIE FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN

SOCIOLOGIE FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN SOCIOLOGIE FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN PROGRAMMA WAT GA IK DE KOMENDE 45 MINUTEN VERTELLEN? 1. Waarom sociologie studeren (wat is sociologie?) 2. Waarom sociologie studeren aan de VU? 3. Hoe ziet

Nadere informatie

3de jaar Bachelor in de Handels wetenschappen. (modeltraject dagprogramma)

3de jaar Bachelor in de Handels wetenschappen. (modeltraject dagprogramma) 1ste jaar Bachelor in de Handelswetenschappen Algemeen boekhouden 7 Bank- en beurswezen 3 Burgerlijk recht 5 Mens en organisatie 4 Micro-economie voor ondernemers 7 Team & Taalproject 3 Academische vorming

Nadere informatie

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis

Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Eindkwalificaties van de bacheloropleiding Geschiedenis Afgestudeerden van de opleiding hebben de onderstaande eindkwalificaties bereikt: I. Kennis Basiskennis en inzicht: 1. kennis van en inzicht in het

Nadere informatie

BACHELOR IN SOCIAAL WERK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015

BACHELOR IN SOCIAAL WERK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 BACHELOR IN SOCIAAL WERK VRIJSTELLINGEN ACADEMIEJAAR 2014-2015 1 Inleiding 2 2 Instelling UGENT 3 2.1 Opleiding Criminologie 3 2.2 Opleiding Geschiedenis 3 2.3 Opleiding Pedagogische Wetenschappen 4 2.4

Nadere informatie

Competentie-invullingsmatrix

Competentie-invullingsmatrix Competentie-invullingsmatrix masterprf Master of Science in de wiskunde Academiejaar 2016-2017 Legende: W=didactische werkvormen E=evaluatievormen Competentie in één of meerdere wetenschappen Wetenschappelijke

Nadere informatie

Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. bacheloropleiding

Handelsingenieur in de Beleidsinformatica. bacheloropleiding Handelsingenieur in de Beleidsinformatica bacheloropleiding 2011 Inhoud 1 Voorwoord 3 Waarom aan de Universiteit Antwerpen studeren? 4 Studentgerichtheid 4 Innoverende academische opleidingen 4 Infrastructuur

Nadere informatie

organisatie en management

organisatie en management organisatie en management masteropleiding 2013 2013 uantwerpen.be Inhoud Welkom 3 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen? 4 Organisatie en management binnen de Universiteit Antwerpen 5 De opleiding

Nadere informatie

Nota. Generieke leerresultaten van FIIW. 1 Genese van het document

Nota. Generieke leerresultaten van FIIW. 1 Genese van het document GROEP WETENSCHAP & TECHNOLOGIE FACULTEIT INDUSTRIËLE INGENIEURSWETENSCHAPPEN W. DE CROYLAAN 6 BUS 2000 3001 HEVERLEE, BELGIË HEVERLEE 30 juli 2013 Nota Generieke leerresultaten van FIIW 1 Genese van het

Nadere informatie

politieke wetenschappen

politieke wetenschappen politieke wetenschappen >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> bacheloropleiding 2010-2011 2 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Departement Sociale, Culturele en Studentgerichte Diensten

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Academiejaar 2008-2009 Programmagids Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Filosofie - ethiek - recht 7.0 2 (OA) Filosofie 2.0 2 1282008 2 6 Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING

MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de rechten samenwerkingsverband tul (UHasselt en Universiteit Maastricht) en de KU Leuven afstudeerrichtingen

Nadere informatie

SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011

SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 SOCIOLOGIE >> faculteit politieke en sociale wetenschappen >> masteropleiding 2010-2011 Colofon Redactie Vormgeving Fotografie Dienst Studieinformatie en de faculteiten Ann Engelen (kaft) Ellen Willockx

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Studeren in Antwerpen Dat Antwerpen een bruisende stad is, hoeft geen betoog. De vele cafeetjes,

Nadere informatie

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen

Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen ANTWERPEN t Schakelprogramma: master in de handelswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Campus Carolus Antwerpen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België.

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure Klassieke Talen (2de en 3de graad ASO) Leerlingprofiel Je leest graag, je wil je taalvaardigheid versterken, en je hebt interesse in cultuur en maatschappij? Een

Nadere informatie

Inhoud Voorwoord...2. Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3. Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4. Over Sociologie...

Inhoud Voorwoord...2. Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3. Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4. Over Sociologie... . Inhoud Voorwoord...2 Waarom studeren aan de Universiteit Antwerpen?...3 Sociologie binnen de Universiteit Antwerpen...4 Over Sociologie...5 Doelgroep en toelatingsvoorwaarden...5 Loopbaanperspectieven...5

Nadere informatie

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015

Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING FFTR 2014-2015 Deel 2 Opleidingsspecifiek deel: Master Theologie Deze onderwijs- en examenregeling (OER-FFTR) treedt

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie