4. 1 HISTORIEK EMBO 36 4.l.2EMBC ,3FMB/ ORGANISATIE EN STRUCTUUR in

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "4. 1 HISTORIEK 36 4.1.1 EMBO 36 4.l.2EMBC 36 4.1,3FMB/ 36 4.2 ORGANISATIE EN STRUCTUUR 37. . in"

Transcriptie

1 S

2

3

4 . in 2 F1ISJ()RIE 2 2 OP( 75E15AI II 1-El 2TRU luiir. 10 z.3 AINEVH JE D( )ELS1EIUI3C VER ISELLLRES1 )MPLE/ V41.1 ERE S HET EEN( HARD [13 PPO( FAPV4A VAN ( EEN / S t LFP /(() ;iarrima /Wt SF5f t;1atn /t laqe nnroicpioqian1n a S 4 / Ci LH pi 7lTat1n 1 S Tnchn 2oi c 0 onm ikkelinqen S 2.6 WIJZE VAL J S/dAE F\JWE R KING 1 S 2.7 HEl CERN ALS OPIEIDIL JGSCENJ RUN CERIJB1JDG[T CERN PERSONEEL BIJDRAC,L VAN BIIGIE AAN HEl CERN VERTEGEE JWOORDIGING VAN BELGIE- IN DE CERN RAAD ADMINISIRATIEVE OPVOLGING VAN DE BELGISCHE BUDRAGI EN DEELNAME MN HETCERN DEELNAME VAN BLLGIE AAN DE ACHVIIEIIEN VAN HET CERN Bekpsche dec/name aan het onderzoek in CLRN Aandeel an de Be/gischo ondernemingen in do lovonngon aan het CERN Aandool van het Belgisch personeel in het CERN Belgisch aandod in het vormingsaanbod van het CERN CONLACIPLRSONEN BELGIE CONFACTADRESCERN ACHTERGROND ONDERZOEKSDOMEINEN COST STRUCTUREN COORDINATIE IN BEIGIE DEELNEMEN AAN EEN COST-ACTIE EEN NIEUWE COCI ACTIE VOORSTELLEN 32 3.! FINANCIERING VAN COS1ACHVITEITEN COST-COORDINATOR VLAANDEREN COSTSECREJARIAAI HISTORIEK EMBO 36 4.l.2EMBC ,3FMB/ ORGANISATIE EN STRUCTUUR 37

5 . 3/ C 4 25MB L W/ Cr1 rd sqr re rr t LMB( ce 5618! 38 4 HEI ECN. ([NERAL PRO PWVs,L LN HEI 500 BUD( ES 0 4 rqteroe/ sfp ( af rt (cm te wshp (ST, Cursussen en worko LMBOsop ce 3 S FMPObudqc DE ELNAME VAL 1 B[LC IE AAN MBO EMPE 4 5 BETRE KKE IHEID \AN BELG L Bij IIE EMBOGEN[ RAL FPOGRAMME RE TUPN VOOR 1311( N.r 5(5 /52 scsen 4 6 A( TIV1EITEN SAN HE EMBL Po LMPL ssp drjs rtrrr LM3L S ntfc Fr grarrrnes 43 30e T uitenpo r DEELNAME VAN BELC IE AAN LIE EMBL OPVOLGING VAN DE BELGIS( t E DEELNAME AAN HEL EMBL DOE R HEI LMBI BEGELEIDINGS( OMI L 4.9 BEIGISE H PERSONEEL AAN HET 5MB Aantal Be!9150 p nee! leden Aandeel vsn Ir t Bc(g sch pers ne / n het t tam persone sbestard van om Lastaten 4 0 CONTACTPERSOON BELGIL (ONTAC1ADRES HISTORIEK 50 DOE S ELLINGEN 50 WERKING 50 ESE 5E IENTIEIC PRuGRAPvW\ES 5 ESE SCIENTIEC NETWORKS 51 EUROPEAN RESEARCH CONEERENCES 52 ESEBUDGET 52 ORGAN SATIE EN STRU( TUUR 52 BELGISCH 10E LIDMAATSCHAP 54 CONTACTPERSOON VLAANDEREN 55 CON3ACTADRES ESE HISTORIEK DOELSTELLNGEN NSIRUMENIARIUM ORGANISATIE EN S1RUCTUUR L3UDGEI PERSONEEL 61 6./ BELGISCHE BijDRAGE AAN ESO VERTEGENWOORDIGING VAN BELGIE IN DE ESO RAAD EN DE ONDERSTEUNENDE CT4MITLS Al 6.9 OPVOLGING VAN DE BELGISCHE DEELNAME AAN 550 L OOR LIET NATIONAAL ESOCOMITE WETENSCEIAPPE jke PEFURN ECONOMISCE1E RETURN

6 / )DL[3 E P [ 130E / F ER N[I 4 (El 3 / 1 IISOFJEK O (ANS/ 11?STRJCTUUR. 4 VOORVV/APE EN VOOR DEELNAME 69 s ONSERU TIENSE 6 EXPO JA EGSE /0 / B (R )TIN( EN PERSOLJEL VAN ESRE.70 / 8 DE [NAt/E V/N BEIGE AAN ESRE 9 81 GISCH KR DIIE N BES FEMD VOC R 1 RE /1 /10 DUBBIE PRVEC / ESR1 RETURN VOOR BELGIE / S ON ACJPERSOON BE GE / ONJACIADRES ESRE / INLEIDING HSTORIEK VAN EUCIID /5 8 3 S TRUC 1UUR VAN HEE ONDERZOEKSPROGRAMMA /7 8 4 PRIN( IPES VAN HET ONDERZOEKSPROGRAMMA ORGANISATIE VAN HE ONDER7OEKSPROGRNvtMA MANAGEMENI PROCEDURES / /nleidin Besclirjvinq Samenvattcnde tabel 8 / RASEN VAN EEN RTP ONDEP7OEKSDOMEINEN EN PRO ECTEN 85 S 8 1. Suni nvuttv,tdv tubvl De Belgische deelname aan de Em lid Actuele belan 9stellin in Vlaanderen STAND VAN ZAKEN M,B,T. LIET SAMENWERK NGSAKKOORD TUSSEN [JET M NISTERIE VAN LANDSVERDEDIGING EN HET VLAAMS GEWEST Antecederiten Richtlijnen van de ministerpresident m.b.t. steun aan onderzoeksprajecten met een mo9cli/ke militaire affiniteit BjjKOMENDE OPMERKINGEN CONTACTPERSOON VOOR VLAANDEREN EI ICLID NATIONALE COORDINATOR (ENG) CONJAC ADRES WEAG RESEARCH CE1I (WRC) IN EIDING DE BElANGRijKSTE EUREKA KENMERKEN EUREKAPROJECTCRITERIA SIRUCTUUR VAN HET EUREKAPROGRAMMA EINANCIERINGSMOGEL[JKHEDEN BELGISCHE DEELNAME AAN EUREKA JESSI VOORDElEN VAN EUREKA 102

7 [EL JSN EUREKA NAH(NALE PROijEC T( OORE IN$TOR LE IONALE EUREKACGRP PONDEN r P [5 / NL EREN EURE!AO REIARIASI 1 s Ir).) (NTSTAA[ SAN HET IGBP ICSU DOE 51E ING IE BPONDERZOEYSDOMEINEN 51 LEE NH VAN ONE E RZOEKSPR EC1EN VOC R DEElNAME RO EN DOELSEEIL NO VAN HE BELCISCI 01 p1 OMJ 1 L 1 [DERALE IMPU SPPO( RAJvSMA LOBAL (1 IAN( [ (ONTA( TE ERSONEN B[[( IE GB 5 T EE REJARIAAT WIJDE EORE EROJE(JS. (14 ior Of HIS OREK... El 2 DOLLSEEILINC DELLNEMENDL LANDEN 11.4 EUMMPI[OOESJUDIES El 5 0 3/sAM BE URZENPROGRA(VVv ia 11 6 DEELNAME VAN BELGIE NATIONALE NAVO CUMM COOPDINATOP 11.8 NAVOCUMM(ON ACTADRES NLEIDNG RL BRIEK A E ROTE PROGP/WVvV S EN ERANSDISCIPL NARE PROjE( TEN Programma! Naar c m poimancnto vorming voor idoroan : Programma II Wetensc hop ten dienste van duurzao a ontwikkeling Pïogramma II! Culturele ontwikkeling: pat!imonlu en creatie Programma lv Communicatie en informatie Twee tiansdisciplinaiie pro/ectcn RUBRIEK B: DIENSEEN VOOR INEORMAJIE EN VERSPREIDING RUBRIEKC. PARTICIPAEIEPROGRAIAMA PROGRAMMA II VAN RUBRIEK A: WETENSCHAP IEN 0 ENSEE VAN DUUR7AME ONEWKKEING 11/ v pt giatî ina Ii 1 Cx t uitgar ig, tiar 5f0 t en ave niarnie int kr t mus )nmtwmkk( l/nug op het gebied van de natuurweter schappen Dee/prograrcnw fl.2. Vocruitgarmg transfcrt en deelname rm kennisontwikke/ing sp het 3obiod vorm do,ocma/e en humarm wotcrschoppen Delprogramma /1.3: Milieuwetenschappen en duurz sme ontwikkeling El Dvalpr oramrno II 4 Sociale en human watcns happ rm en sociale oniwmkkc ling UNh5COPartmcpatieprogramrra JNES(OBUDGET BELGISCHE BijDRAGE AAN UNESCO INSPRAAK VAN DE L DSTATEN Bij UITTEKENEN VAN HET UNES( O2ROGRAMMA DEELNAME VAN VLAAMSE ONDER/OEKSPLOEGEN AAN UNTSE 0 PPOCPAMMA S VIAAMS BU)GEE VOOR UNESCO CONTACTPERSOON VOOR VLAANDEREN UNESCO SEE REIARIAAT 123

8

9 De Vlaamse Raad voor Wetensc hapbelwd heeft i,n Commissie Federale en Internationale Samenwerking de opdracht gegeven om de Vlaamse betrokkenheid te analyseren bi 1 internati )nale onderzoeksorganisaties en onderzc eksprogrammas Eerder werden EUREKA (1989) EUC LID (1990), de kaderprogrammas von de Et ropest Unie (1991) en het ruimteonderioek in het kader van ESA (1993) doorgelic ht. In het huidige rapport komen, naast ecn actualisering m.b.t. FUCUD en EUREKA (de vorige advieien dateren van v6ér de oprichting van het IWI dat deze programma s voor Vlaanderen opvolgt respectievelijk medeopvolgt) volgende belangrijke internationale onder oks xganisatie 4 en onderioeksprogramma s aan bod: CERN C OST EMBC /E MBO/FMBL, ESF [50, LSRF, lgbf NAVO CUMM en UNLSCO De Europese onder7oeksprogramma s werden recent een iwoede maal onder de loupe genomc n (VRWB aanbeve ing var 14 sc pte rr ber 1995) Voor ae opvolgng van 4..jn aanbeveling beirefbr.ck de laa nse d-elnarn aan c t ruimteonderzoek in Eet tader van FSA heeft de VRWB einde 1995 een Technisch Comité v or Ruimtevaartondcrzoek (TC RV) opgeri ht Voorliggend syrtheseraoport ir7ak d in. ma io al ordcr7oeksorganisatic s steurt op d crk, 1 den ar le NS De ge;evc.n werden verzameld ondermeer via een aantal infornahe ror des Informahe werd ingcwonnen via verteg nwoo digers van het f derale en Vlaamse wetensc haps- en tec no iiebclcid. via dc edcn ar d 3egischc nationale comités opgericht vooi de ovo ging en coordinatic-.n Belgie van eer aantal van den interr ationale onde ioeksprogramrr a s/ organisaties, via de Belgische vertegenwoord gers in dc. Raden van Bestuur van een aantal internationale onderzoeksorganisaties, en via deelnemers aan date internationale ondertoeksprogramma s of gebruikers van de internationale onderzoeks faciliteiten afkomstig uit de Vlaamse univorsiteiten en onderzoeksinstellingen. Het VRWB-secretariaat hoeft eveneens de meest recente informatiebrochures en activiteitenverslagen von de betreffende internationale onderzoeksorganisaties opgevraagd en verwerkt. Het rapport bundelt zoveel mogelijk kwantitatieve en kwalitatieve gegevens omtrent deze internationale onderzooksorganisaties/ programma s en de Belg sche en i1aamse deelname hieraan Het kan gehanteerd worden als een soort van inforrratieve brochure, waarin de verschillende hoofdstukken waar mogelijk werden opgebouwd volgens volgend stramien historiek van de organisatie, doelstelling, deelnemende landen, organisatie en structuuç begroting, wetenschappelijke programma s, deelname van Belgie en, indien gegevens beschikbaaç van Vlaanderen (hnanciële bijdrage, wetenschappelijke en industriele return en aandeel in personeel), contactpersoon in Belgié en/of Vlaanderen, adres van de administratieve zetel van de organisatie

10

11 Het CERN werd bij intergouvernementele overeenkomst in rn het leven geroepen door 1 2 Europese landen, waaronder België met als doel een excellent onderzoekscentrum te vormen door de inspanningen op Europees niveau te bundelen (en daardoor de bram-drain te stoppenl op het gebied van de fysica van hoge-energiedeeltjes, Inmiddels is het aantal deelnemende landen uitgegroeid tot 19: Oostenrijk, België, Tsjechië, Denemarken, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, Italië, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Slowakije, Spanje, Zweden, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Daarnaast hebben Turkije, Israël, de Russische Federatie, de Commissïe van de Europese Gemeenschappen en de UNESCO de status van waarnemer. De administratieve zetel van het CERN is gevestigd in Zwitserland, nabij Genève. De CERN-laboratoria strekken zich uit langs weerszijden van de Frans Zwitserse grens (450 ha in Frankrijk, 110 ha in Zwitserlandl. De CERN-Raad neemt besluiten met betrekking tot de meest belangrijke aangelegenheden en komt gewoonlijk tweemaal per jaar bijeen. De Raad is samengesteld uit twee vertegenwoordigers per deelnemend land, die namens hun regeringen optreden, alsmede uit een aantal vertegenwoordigers van nietlidstaten die hier waarnemerssiatus hebben (zie hoger punt De Raad wordt door drie belangrijke comifés bijgestaarr: het Raadscomité dat, nog voor de Raad bijeenkomt, belangrijke vraagstukken of moeilijkheden bespreekt; het financieel comité dat speciaal bevoegd is voor budgettaire, contractuele en andere financiële kwesties; en het comité voor wetenschapsbeleid, dat de Raad over onderzoeksprogramma s en -opties van advies moet dienen. De algemene uitvoerende macht berust bij de directeur-generaal. Er zijn verscheidene directeurs, die verantwoordelijk zijn voor onderzoek, deeltjesversnellers, administratie en technische bijstand. Deze directeurs hebben nog een aantal afdelingen met hun eigen afdelingshoofden onder zich. Tenslotte zijn er dan nog de onderzoeksraad, de beheerraad en het comité voor permanent overleg.

12 werking van het heelal. eignschappcn van de kleinste bouwstenen van de materie, maar ook een esentiële bijdrage evert tot het krijgen van een beter inzicht in structuur en die niet aileen toelaat een diepere kennis te verwerven oven de structuur en de Ht CERN stelt zich tnt doel d sica van hnge-energiedeltjes te bevnrderen, Hier,oor ervult deze organisatie de volgende vier essentiële functies 4. De organisatie en ondersteuning van de internationale samenwerking op 2 r-ler onthaal en de coördinatie van de werkzaamheden van de 5. Het onderwijs aan en de vorming van jonge Fysici, informatici en ingenieurs Bovendien speelt CERN ook een voorname rol voor 3. De selectie, in samenwerking met afgevaardigden van de betrokken 6. De creatie en/of verbetering van technologieën in uiteenlopende 7. Met de verwezenlijking van de nieuwe LHC-opslagring, waartoe landen die dank zij CERN de gelegenheid krijgen om deel te nemen aan de conceptie, de bouw en het gebruik van complexe apparatuur alsmede aan domeinen zoals de cryogenie, supergeleiding, hoge vacua, microelektronica, informatica en de technologie van versnellers en domeinen van de Wetenschappen. wetenschappers lal dan niet behorend tot de lidstatenl die van het CERN verwezenhjbng van experimenten in dit onderzoeksdomein. gebruik maken. De conceptie, de bouw en uitbating van grote versnellers nodig voor de Europese universiteiten en instituten, van de experimenten uit te voeren met het gebied van elementaire deeltjes en aanverwante domeinen. behulp van zijn installaties. de uitwerking van groots opgevatte projecten die meestal op spitstechnologie steunen. d ienstverlen i ngssectoren. deeltjesdefectoren. Hierbij wordt een bijzondere aandacht geschonken aan de doorstroming vanuit en naar de industrie, de geneeskunde en de verwerven in een van de meest Fundamentele en vooruifstrevende zoals Japan, Rusland, Canada, de \/erenigde Staten en India belangrijke bijdragen zuilen leveren, zal Europa terug een centrale rol op wereidvlak

13 - de machrqe versnellers door ze te bestralen met vold )cnde onerqctisr he deelijes geprodi v oord door rcd non kor de subnucleaie struduur van de materie maar bestudeerd worden studie van de submk roo oprsd Jeeltje3slr rictuur van (ie rrrterie er var de fundamcnteh kra hten die do e )tr uctuur beheersen Voor diepgaande sis he erz zijn de struktuur van de materie te onderzoeken met een resolutie die een grootte- massamiddelpuntsenergie van 14 TaV. in deze omstandigheden zal het mogelijk In de LHC zullen protonen wisselssierkingen ondergaan bij een CERN van dezelfde grootte-orde als dat van eenmalig begroot maar wel over een tiental jaren binnen een jaarlijks budget studie van proton proton-botsingen met LHC, wordt op 7 tot 8 jaar geschat. De kostprijs bedraagt ongeveer 2,5 miljard Zwitserse frank. Deze wordt niet onerp en de constructie (inclusief R&D) van de zeer grote detectoren voor de voorzien. De ingebruikname is voorzien rond De tijd nodig voor het lange tunnel van het LE waarin reeds bij de bouw ervan een vrije ruimte werd (Tera Elektronvolt = ev). De LHC zal geïnstalleerd worden in de 27 km Collider), een machine voor proton-proton botsingen bij een energie van 14 1eV In december 1994 werd beslist tot de bouw van de LHC (Large Hadron bewegen. Deze collider-techniek maakt een aanzienlijke toename mogelijk van de energre voorhandig voor deeltjesproduktie. De LEP-versneller werkt volgens hetzelfde principe maar maakt gebruik van olektronen en positronen als antiprotonen, die zich beiden met dezelfde energie in tegengestelde richting nieuwe deeltjes te produceren. In weid de SPS omgevormd tot een bundeldeeltjes. In een eerste fase was de bundelenergie afgestemd op de bosonparen zal toelaten. circa 90 G&v wat de rechtstreekse produktie van geladen W± intermediaire produktie van Z -intermediaire bosonen, de neutrale quanta van het zwakke wisselwerkingsveld. Vanaf dit jaar zal de bundelenergie worden opgedreven tot opslagring waarin een bundel protonerr kan afgestuurd worden op een bundel van dewelke een protonbundel afgestuurd wordt op een stationair doel om aldus De P8 en SPS werden oorspronkelijk ai.s protonversnellers gebouwd met behulp maximale energie van 450 0eV (protonen en antiprotonon); maximale energie van 55 0eV per bundel, en met een omtrek van 27 km de rr axirnale energie van 28 0eV (giga of rniliard elektrouvolt) protonen; de PS(Proton-Synchrotron) versneller, in gehrui sinds en met een de SPS(Super-Proton Synchrotron)-versnoller, in gebruik sinds en met een LEP([arge Elektron Positron) collider, in gebruik sinds 1 989, met een Momenteel zrjn er drie basisvorsnollers in werking n het CERN grootste ter wereld. rnfrastru triur en de wefer schar D-liIC werksfeer V. Leren Vor(?rst Voor de D vl va E RN hstoat rr brnn n E uropo de o er appoafiur Jc

14 orde beter is dan deze die nu met de LEP bereikt wordt. De bouw van de LHC upslagring in het CERN opent uiterst belangrijke toekomstperspectieven voor de ysica van de elementaire deeltjes (studie van de aard van de elektrozwakke symrnetriebrekirig (bevestiging van het Higgs mecharusrne?) en de oorsprong van de massa van deeltjes ontdekking van supersymmetrische deeltjes, enz.)(zie ook verder punt 2 deze.4). Bij versnellers staan detectoren opgesteld voor de registratie van de deeltjes, geprndrzeerd in botsingen tussen elementaire deeltjes. Het huofddoel van het CERN is de studie van de ultieme dee(tjesstruktuur van de materie en van de krachten die daarmee gaan. Het wetenschappelijk programma van CERN is dus uiteraard fundamenteel gericht en van essentieel belang voor het begrip van een reeks processen die de evolutie van het heelal hebben gecontroleerd sinds zijn ontstaan tot op heden. Het CERN laboratorium speelt hierbr voor Europa een onontbeerlijke rol als ontwikkelingsen coördinatiecentrum van een van de belangrijkste domeinen van de wetenschap. gepaard zeer n grote trekken kan men het huidig wetenschappehjk programma ontwikkeld rondom de CERN-versnellers, als volgt samenvatten Crondige studie van de eigenschappen van de elektrozwakke alsmede van de sterke wisselwerkingen (jet hadronisatie van quarksl. Hierbij werden haast miljoen Z -gebeurtenissen gelijkmatig verdeeld over vier grote experimenten. Deze hebben o.a. toegelaten te tonen dat er slechts drie verschillende lichte neutrino soorten voorkomen in de natuur, elk met hun geassocieerde families van geladen leptonen en quarks. De grote nauwkeurigheid waarmede een reeks fysische grootheden konden worden gemeten hebben de schatting mogelijk gemaakt van soms zeer kleine maar inhoudelijk belangrijke correctietermen die strenge testen hebben opgeleverd van de geldigheid van het standaard model van de elektrozwakke en sterke wisselwerkingen. Onze kennis van de intrinsieke eigenschappen van Z -deeltjes, van t-leptonen en van hadronen met zware quarks werd hierbij sterk aangevuld en verbeterd. In de nabije toekomst zal de werking van LEP boven de W Wproduktiedrempel niet enkel de nauwkeurige meting toelaten van de eigenschappen van W-deeltjes, maar zal men tevens de rechtstreekse kunnen bestuderen en het massadomein voor de ontdekking van nieuwe deeltjes (Higgs, supersymmetrische deeltjes,...) aanzienlijk verbreden. aan Z WW-koppeling 20

15 - < O000 (t)- D 1 - CD m QD> 3 D 5 c co D _ 0 Cf cd0cj 3 5_0 0 DDQ - (0 D (0 D (0 D D (0 (0 (0 0_ 5 Dc, 0 D (0 0 (Q (0 D (0 (0 (5 0 o =(0 (0 D 0 D (0 S 0-S- 3 5 _(0D Nm k!1iih _ccicd -= C CD o 0 c5_3ood Q( DDD j ((_N (0 053_3 :D-CD 0 D <0 D(0 D 0c D D CD< Q5P,< 3QC0 S-< ; - - S- 3 > -8 - C) (t) D 0 (t)(0. 0 (DO 3 Ci. 3 (0(0 N0(0 S- (030 Q(t) < 0 P- 35_0 0 (DD ---o (5 0 0 D 0(00 O0-Q c S- (t) c5< 3 C 0- CD 0 Q ; D 3 (0 0)5_ 3 CD (0. 0- ci.,> < D (DCD3D<0, (t) 0 ( D 5 D 0 0_ (0 0-3 <00 (t) (0 00z0 fl (f C, (0 D - < r (0 )0 D X - 0 ooo ( N Ci. Ç 0 (t) D N 0 o D (t) D 0 D 5-3Ç zs (0 c S-;- D D (t) 3 0 (0 D D D(0 0- D 0O - D

16 Eind de ernber besloot de Raad van Bestuur van het CERN over te gaan - tjfvering alleen tot Europa beperkt. gebruikersgemeenschap is zeer internationaal van karakter en blijft lang niet langdurige verblijven de meest recente informatie kunnen vinden en bespreken sa menwerki ngsvor men neerkomt op een voltijds extra personeelsbestand van zo n De CERN is een uniek trefpunt voor theoretische fysici die er gedurende korte of met uitmuntcnde vakspecialisten. Dit leidt dikwijls tot Internationale Het CERN ontvangt 6000 r 7000 bezoekers per jaar, hetgeen gemiddeld gunstig beïnvloed, ook de algemene ontwikkeling van hard- en software computertechnoloqie zeer Toepassingen in de medische technologie), zeer snelle elektronische behandeld worden in de Fysica van de elementaire deeltjes hebben ongetwijfeld experimentele eisen die een voortdurende uitdaging vormen voor de Europese en controle van apparatuur. De enorme hoeveelheden die on- en off-line vooruitgcrng in uiteenlopende sectoren zoals hoog vacuüm technologie, super instrumentatie voor metingen, transmissie van gegevens en automatische sturing geleidende magneten en -versnellingscaviteiten, dradenkamers (met 0.0. technologie en industrie. De ontwikkeling van de appnrntrrurr vereist voor de werking van deeltjesversnellers en detectoren heeft bijgedragen tot de De experimentele studie van het oneindig kleine stelt uiterst complexe en zware en zou later met de LEP tot een ep-opslagring kunnen worden omgevormd. en botsingen mogelijk maken brj een massarniddelpuntsenergie van eV van Je massa s van de edmertaire deeltjas. De LHC zal uok de studie van run doorslaggevend belang zijn voor ons begrip van zeer Fundamentele supersymrneirische deeltjes. De ontdekking van dergelijke deeltjes zal van nieuwe fenomenen verwacht zoals de produktie van Higgs- en/of onderwerpen zoals de breking van de elektrozwakke symmetrie en de oorsprong In pioton-proton interacties hij 1 4 1eV zullen de elementaire partonen (quarks, TaV. bestaande LEF-tunnel, de Large Hadron Collider met een botsingsenergie van 1 4 tot de bouw van een nieuwe supergeleidende proton proton opslagring in de gluonc n) van de protonen inturageron met een energie ( 1 1eV bij dewelke men svmmetner van een reeks experimenten betreffende fundarnenteh

17 Zo waren er in 1993 cc k een natuurkundigen uit de Russischc. Federatie en Amerika. Amerikaanse lysic r Nobelprijswinnaars nemen deel aan twee van de vier LEP experimenten. In totaal /ijn 20 tot 25% van de gebruikers afkomstig uit niet lidstaten. Dit aantal zal zeer waarschijnlijk nog toenemen met de bouw van de LHC. Vandaar dat de CIRN-directie onderhandelingen is gestart over deelname van deze landen niet enl el aan de experimenten (zoals in het verleden), maar ook aan de bouw van de versnellers en aan het operationeel houden van de inhashuctuur. Op het experimenteel vlak worden experimenten voorgesteld en uitgevoerd in de volgende stappen: 1. Uitwerking van een voorstel door samenwerking van researchgroepen (waaronder eventueel een CERN-groep) die samen trachten de nodige materiële en menselijke middelen (bouw van detectoç bemanning van experimenten, enr.) te verenigen. 2. Publieke verdediging van het projekt en shenge screening door een gespecialiseerde wetenschappelijke commissie (waarvan de meeste leden niet tot het CERN-personeel behoren en gekozen worden wegens hun internationale faam in het beschouwde domein). 3. Indien het experiment aanvaard wordt zal men voor omvangrijke projecten (vb. LEP- en LHC- experimenten) een interne administratieve struktuur oprichten met Raad van Bestuur, Uitvoerend Bureau, gespecialiseerde commissies voor de behandeling van specifieke taken en experimentele resultaten. De relatieve verantwoordelijkheden van CERN en de deelnemende researchploegen worden vastgelegd in een Instrument of Understanding waarvan de naleving, met bijzondere aandacht voor financiële aspecten, nagegaan wordt door een Resources Review Board. Deze board werkt in rechtsheeks overleg met de betrokken nationale of regionale financieringsorganismen. De kosten voor het gebruik van de CERN-versnellers worden hierbij niet aangerekend aan groepen behorend tot de lidstaten. Wel worden de kosten verbonden aan het gebruik van de experimentele opstelling zelf, doorgerekend naar de deelnemende groepen. Bij de uitvoering van de experimenten levert CERN meestal gratis een belangrijke logistieke steun op alle niveaus (testbundels, gebruik laboratoria, administratie, lokalen voor vergaderingen en lezingen, bibliotheek en documentatie, ver blijfsmogelijkheden tegen speciale prijzen, enz.) De CERN organiseert op permanente basis conferenties, seminaries, discussieen werksessies, niet enkel in het domein van deeltjesfysica of aanverwante

18 i i domeinen z,al ver snellci s, maar oof in talr andere wetonsr happol Ee en technische disciplines. Hot CERN organiseert 7onercursussen waarbij elf jaar een stage van vee maanden wordt aangeboden aan een 200-tal studenten op voorstel van de faculteiten etens happen en toegepaste wetens happen van de Europese universiteiten Op hoger niveau organi3eert het CERN jaarlijks opleidingen in fysica irnfurniatica en versrieilers. Eén jaar op twee, zijn deze CERN opleidingen oof toegankelijk voor jonge sicj en ingenieurs uit Centraal en Oost-Europa. Maar de belangrijkste opleidingstaak van het CERN ligt bij het grote aantal onderzoekers longeveer 1 500) die er een doctoraat voorbereiden, er een postdoctoraal mandaat uitvoeren, of er een stage van 1 of 2 jaar lopen. Het CERN heeft ook een eigen levenwel beperkt) beurzenprograrnma en een programma voor wetensckappelijke attachés. Dankzij het Europese Human Capital and Mohili zijn de mogelijkheden meer uitgebreid. De globale begroting van het CERN voor 1995 bedroeg Zwitserse frank, dit is bijna 23 ml jard Belgische frank. De verdeling van het budget over de verschillende uitgavenposten is weergegeven in onderstaande tabel: Aard van de uitgavenpost Budget 1995 (in duizend Zwitserse frank) Personeel Materialen Energie Totaal (cxci. energie en en water) water Onderzoek Versnetlers en expermontete ruimtes Technsche ondersteuning Agemene administra tieve ondersteuning Schuldatlossingen An.de e Totaal

19 In bedroeg het aantal vaste personeelsleden 2991 De berekening van de bijdragen van de lidstaten is afhankelijk van hun netto nationaal produkt uitgewerkt in hun nationale munt. Deze waarden worden gegeven door de OESO. Evolutie van de Belgische bijdrage aan het CERN en von het Belgisch bijdragepercentage: JAAR In Zwitserse frank In Belgische frank Belgisch bijdragepercentage , ho Ondanks het feit dat de begroting van het CERN de laatste jaren zo goed als constant is gebleven, is de Belgische bijdrage aan het CERN de laatste jaren gevoelig gestegen. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan: al de verhoging van het Belgisch bijdragepercentage aan het CERN. Dit percentage is gelijk aan de verhouding van hei Belgisch netto nationaal inkomen tot de som van de netto nationale inkomens van de CERN leden. De netto inkomens worden bepaald door de OESO. Het Belgisch netto nationaal inkomen is de laatste jaren gestegen t.o.v. dat voor de andere CERN-leden; en in mindere mate aan: b) de stijging van de waarde van de Zwitserse frank t.o.v. die van de Belgische frank.

20 secretaris-generaal van het NFWO/FNRS, en door Prof. J. Lemer.na, VUB van het federale Ministerie van Economische Zaken Ir. Th. Van Renterghem, België wordt vertegenwoordigd in do CERN-Raad door de heer R evaux, CERN gebeurt door de Dienst Nucleaire Toepassingen van het Bestuur Energie De administratieve opvolging van de bijdrage en deelname van België aan het hoofdingenieur-directeur; behandelt dit dossier. georganiseerd in het raam van CERN. Experimentele onderzoeksploegen van do volgende Belgisc he universiteiten maken regelmatig gebruik van de infrastructuur van het CERN UIA VUB, ICU Leuven, RUG, UIB, UCI en UMH Tevens neemt IMEC deel aan R&D-uetiviteiten en waarvan sommige leden langdurige verblijven in het CERN hebben gemaakt. UIB, Uig, UMH) die regelmatig zeer vruchtbare contacten met hot CERN hebben Daarnaast zijn er ploegen van theoretische fysici (K.U. Leuven, VUB, RUG, UCI, verband met de experimentele verschijnselen fysici die de ultieme struktuur van de materie onderzoeken en een 20-tal fysici van Ongeveer 120 Belgische fysici gebruiken CERN waaronder een 40-tal Vlaamse aanverwante doeleinden; in totaal dus een 60-tal Vlamingen. De fysici worden de K.U. Leuven en de RUG die de installaties van CERN gebruiken voor de ontwikkeling en de toepassing van ijktheorieën die toelaten van de vier bijgestaan door een 40-tal Belgische technid. zwaartekracht) De aandacht gaat zowel naar formele en wiskundige aspecten fundamentele interacties te beschrijven (sterke, elekhomagnetische, iwakke en De activiteiten in de theorehsche deelijesfysica zijn momenteel vooral gericht op van deze theorieën als naar meer fenomenologische aspecten in re.htstreeks

21 onderlinge samenwerking, haast steeds in geslaagd om deel te nemen aan de domeinen van de fysica te kunnen onderzoeken. gaat men over tot een verdubbeling van de LEP-energie om aldus nieuwe Belgische en Vlanmse onderzonlcsplnegen zijn ei; gintendnels dank,ij standaardmodel van elektrozwakke en sterke wisselwerkingen. Momenteel gigantische cylindrische detector met een volume van ongeveer 1000 m3 DElPltexperimenten geleid tot de studie van elekhon-positron annihilaties in tevens geleid tot uiterst nauwkeurige testen van de geldigheid van het Momenteel nemen Belgische onderzoeksploegen deel aan de volgende elementaire bouwstenen van de materie kunnen preciseren. Ze hebben een inter mediair Z -boson. Door de7e studies heeft men het aantal - Het (quaiks, gluonen) structuur van nucleonen dankzij hun bestraling door leptonon DELPHI experiment bij de LEPversneller (e &-interacties bij 91 GeV): de frontale botsingen waarbij de energie vrijkomt nodig voor de schepping van wisselwerkingon in neutrinc>nucleon en in we-annihilaties (LEP-experimenten). verschillende analyses op de gegevens. Sedert hun start in 1989 hebben de zijn verantwoordelijk voor de algemene software van het experiment en doen muondetectoren ontworpen en gebouwd, onderhouden deze detectoren, groepen van de UIA, UIB, VUB en UMH hebben de voorwaartse groepeert een 50tal Europese en Amerikaanse instituten. DELPHI is een bestaande uit meerdere componenten, elk met een eigen specifieke taak. De DELPHI collaboratie werkzaam nabij de LEP-opslagring van het CERN experimenten betreffende de fysica van de elementaire deeltjes: (neutrino%, muonen) en naar algemene aspecten van elektrozwakke energetische sterke en zwakke wisselwerkingen, naar de studie van parton veivaleigenschappen van kortlevende deeltjes geproduceerd in hoog aandacht ging hierbij voornamelijk naar de studie van de produktie- en belangrijkste aspecten van het wetenschappelijk programma van CERN. Hun gegevens. het onderhoud van de apparatuur tot de opname en de finale analyse van de deeltjesdetectoren en de ge7amenhijke deelname aan experimenten gaande van onderlinge overeenkomsten ontwikkeld betreffendo R&D voor de aanbouw van groepen hebben trouwens in het kader van het NEWO (11KW) en CERN (IIHE), gevestigd op de campus van de VUB. Alle Belgische experimentele van de UIA in het raam van het Interuniversitair Instituut voor Hoge Eneigieën De experimentele groepen van de VUB cn 1e UIB werken nauw samen met die belangrijke consequenties voor de cosmologie. Dit ondeizot$ tratht deze fundamentele interactios te uriifk eren en heeft

Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS

Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS Op 4 juli 2012 presenteerde het ATLAS experiment een update van de actuele resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje. Dat gebeurde

Nadere informatie

Start van de Large Hadron Collider te CERN

Start van de Large Hadron Collider te CERN Start van de Large Hadron Collider te CERN Zoektocht voor een Belgische Nobelprijs in de fysica Belgische Persmap Korte samenvatting: Wetenschappers en ingenieurs uit alle hoeken van de wereld leggen de

Nadere informatie

Waarneming van een nieuw deeltje met massa 125 GeV

Waarneming van een nieuw deeltje met massa 125 GeV Waarneming van een nieuw deeltje met massa 125 GeV CMS Experiment, CERN 4 juli 2012 Samenvatting In een seminarie dat vandaag plaatsvond in het Europees Laboratorium voor Nucleair Onderzoek (CERN), en

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID ADVIES BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE INFORMATIE EN DE BEVORDERING VAN DE VLAAMSE PARTICIPATIE INZAKE DE EUROPESE R & D-PROGRAMMA S. VRWB-R/ADV- 15 16 november 1989.

Nadere informatie

Zoektocht naar de elementaire bouwstenen van de natuur

Zoektocht naar de elementaire bouwstenen van de natuur Zoektocht naar de elementaire bouwstenen van de natuur Het atoom: hoe beter men keek hoe kleiner het leek Ivo van Vulpen CERN Mijn oude huis Anti-materie ATLAS detector Gebouw-40 globe 21 cctober, 2006

Nadere informatie

Zoektocht naar het Higgs deeltje. De Large Hadron Collider in actie. Stan Bentvelsen

Zoektocht naar het Higgs deeltje. De Large Hadron Collider in actie. Stan Bentvelsen Zoektocht naar het Higgs deeltje De Large Hadron Collider in actie Stan Bentvelsen KNAW Amsterdam - 11 januari 2011 1 Versnellen op CERN De versneller Large Hadron Collider sub- atomaire deeltjes botsen

Nadere informatie

Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005)

Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005) Eerste Snapshot: tussentijdse analyse van de Vlaamse deelname aan het Europese Zesde Kaderprogramma voor Onderzoek (7 november 2005) 1. Inleiding Deze snapshot is een momentopname die in een oogopslag

Nadere informatie

Meesterklas Deeltjesfysica. Universiteit Antwerpen

Meesterklas Deeltjesfysica. Universiteit Antwerpen Meesterklas Deeltjesfysica Universiteit Antwerpen Programma 9u45 10u00 11u00 11u15 11u45 12u00 13u00 15u00 15u30 17u00 Verwelkoming Deeltjesfysica Prof. Nick van Remortel Pauze Versnellers en Detectoren

Nadere informatie

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

HET PROJECT LARGE HADRON COLLIDER

HET PROJECT LARGE HADRON COLLIDER HET PROJECT LARGE HADRON COLLIDER LHC of Large Hadron Collider zal in de 21 ste eeuw voor een groot deel de natuurkunde van de elementaire deeltjes reviseren. Het voorbereidingswerk heeft meer dan 10 jaar

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/043 ADVIES NR 10/23 VAN 5 OKTOBER 2010, GEWIJZIGD OP 5 APRIL 2011, BETREFFENDE HET MEEDELEN VAN ANONIEME

Nadere informatie

Proloog. 1897 J.J.Thomson Ontdekking van het ELEKTRON

Proloog. 1897 J.J.Thomson Ontdekking van het ELEKTRON Proloog HEP: een jong onderzoeksdomein 1897 J.J.Thomson Ontdekking van het ELEKTRON Fundamenteel onderzoek met spin off o De meest elementaire bouwstenen van alle materie o De fundamentele krachten die

Nadere informatie

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS

Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Instructie aanvraag verblijfsvergunning voor deelname EVS Wanneer gebruiken? Deze instructie is alleen van nut indien u een aanvraag wilt indienen voor een jongere die langer dan 3 maanden in Nederland

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 juli 2006 (27.07) (OR. en) 12036/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0121 (AVC) CH 39 SOC 374 MI 157 ETS 16 SERVICES 35 ELARG 86 VOORSTEL van: de Europese Commissie

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 november 2005 (OR. fr) 13953/05 COSDP 737 PESC 940 COAFR 187 EUSEC-RDC 26 OC 775 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Gemeenschappelijk Optreden 2005/.../GBVB

Nadere informatie

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen

Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Overzicht van de behoeften aan wetenschappelijke en technologische beroepen 7 Juli 2010 Stéphane THYS Coördinator Opzet van de presentatie Studenten in wetenschappelijke

Nadere informatie

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir

~ :-.~? 'J~ ~ Vlaamse Regering. DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir I 'J~ ~ ~ :-.~? Vlaamse Regering DE VLAAMSE MINISTER VAN WEL2;IJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZI1ir Omzendbrief betreffende de toepassing van de Vlaamse zorgverzekering voor Belgisch sociaal verzekerden met:

Nadere informatie

CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en. Uniforme technische standaarden

CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en. Uniforme technische standaarden CENTRALE COMMISSIE VOOR DE RIJNVAART RV (14) 11 RV/G (14) 26 JWG (14) 22 14 februari 2014 Or. en fr/de/nl/en COMITÉ REGLEMENT VAN ONDERZOEK WERKGROEP REGLEMENT VAN ONDERZOEK GEMEENSCHAPPELIJKE WERKGROEP

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266 15 (1965) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1994 Nr. 266 A. TITEL Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben, met

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST. protocol nr. 161.463

SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST. protocol nr. 161.463 SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST protocol nr. 161.463 PROTOCOL HOUDENDE DE CONCLUSIES VAN DE ONDERHANDELINGEN VAN 30 JANUARI 2001 DIE GEVOERD WERDEN IN HET SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE

Nadere informatie

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1

Erasmus + 2015 2016. Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden. 10-12-2014 pag. 1 Erasmus + 2015 2016 Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden 10-12-2014 pag. 1 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO administratie door SAC 10-12-2014 pag. 2 Erasmus

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT Dit is een vereenvoudigde lijst met spijkerschrifttekens uit Mesopotamië. Deze lijst maakt het mogelijk de tijdens de workshop Graven om te Weten bestudeerde tablet te vertalen.

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Reglement Oproep van mei 2013 A) Ondernemingen die in aanmerking komen Elke onderneming die aan volgende voorwaarden voldoet, kan zich, met oog op de toepassing

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

De large hadron collider: Hoe zien de eerste botsingen eruit? Ivo van Vulpen

De large hadron collider: Hoe zien de eerste botsingen eruit? Ivo van Vulpen De large hadron collider: Hoe zien de eerste botsingen eruit? Ivo van Vulpen Het grootste en het kleinste volgens mijn dochter van 3 volgens haar vader Olifant Klein muisje Grootst Kleinst 10 +22 m 10-9

Nadere informatie

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be

De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers. http://economie.fgov.be De handel tussen België en de Verenigde Staten: enkele cijfers De goederenuitvoer naar de VS in 2014 De Belgische goederenuitvoer naar de VS bedroeg 19,18 miljard euro, een toename in lopende prijzen met

Nadere informatie

Ons bedrijf. Onze missie

Ons bedrijf. Onze missie Succesvolle partnerships tot stand brengen in de Europese Unie Ons bedrijf KomFort is een bedrijf gespecialiseerd in commerciële dienstverlening. We begeleiden u stap voor stap tijdens uw samenwerking

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

Waarvan is het heelal gemaakt? Hoe is het allemaal begonnen?

Waarvan is het heelal gemaakt? Hoe is het allemaal begonnen? Waarvan is het heelal gemaakt? Hoe is het allemaal begonnen? We leven op aarde, een kleine blauwgroene planeet, de derde van de zon en één van de naar schatting 400 miljard sterren van de Melkweg, één

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383. NOTA het secretariaat-generaal

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383. NOTA het secretariaat-generaal Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 april 2006 (24.04) (OR. en) PUBLIC 8478/06 LIMITE VISA 109 FRONT 80 COMIX 383 NOTA van: aan: vorig doc. Betreft: het secretariaat-generaal de Raad 8277/06

Nadere informatie

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys

BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys BRUSSEL Wat gebeurt daar? Peter N. Ruys INHOUD 1. Algemene kennis over de EU 2. Wat ging eraan vooraf 3. Structuur 4. Totstandkoming wetten De Europese Unie: 500 miljoen mensen 27 landen EU-landen Kandidaat-EU-landen

Nadere informatie

H2: Het standaardmodel

H2: Het standaardmodel H2: Het standaardmodel 2.1 12 Fundamentele materiedeeltjes De elementaire deeltjes worden in 2 groepen opgedeeld volgens spin (aantal keer dat een deeltje rond zijn eigen as draait), de fermionen zijn

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Officiële benaming: Vlaamse Bouwmeester Nationale identificatie: Postadres: Boudewijnlaan 30 bus 45 Plaats: Brussel Postcode: 1000

Officiële benaming: Vlaamse Bouwmeester Nationale identificatie: Postadres: Boudewijnlaan 30 bus 45 Plaats: Brussel Postcode: 1000 1/ 6 BE001 03/07/2015 - BDA nummer: 2015-517483 Standaardformulier 12 - NL Bulletin der Aanbestedingen Publicatieblad van de Federale Dienst e-procurement FOD P&O Wetstraat, 51 B-1040 Brussel +32 27905200

Nadere informatie

Lutgart De Buel 02/553.50.13 30.07.2002 Lutgart.debuel@azf.vlaanderen.be

Lutgart De Buel 02/553.50.13 30.07.2002 Lutgart.debuel@azf.vlaanderen.be Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Afdeling Statutaire Aangelegenheden Sectorcomité XVIII Vlaamse Gemeenschap en Vlaams Gewest Boudewijnlaan 30,1000 BRUSSEL Tel. (02)553 50 25 - Fax (02)553 51 06 E-mail:

Nadere informatie

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp

Drukkerij Van de Sande Ambachtshof 1, 2632 BB Nootdorp Dij V S Amcf, 2632 BB N Dij V S - SD - S Pi - Bc.l Hii - Iiw - H Cll - D Ec - Fmiliijf - Mw 200 Amcf - T mi - Omij - Gmlij cii Dllli Aciii - P P: w,, wii - P: iil,, i, l - Af P: ij, ill, w, c, zi Oz l

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers

Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers EUROPESE COMMISSIE - PERSBERICHT Erasmus voor iedereen: EU-financiering voor 5 miljoen burgers Brussel, 23 november 2011 - Tot 5 miljoen mensen, bijna tweemaal zo veel als nu, krijgen de kans om in het

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N. JAARGANG 1961 Nr. 155 31 (1946) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER N E D ERLAND E N JAARGANG 1961 Nr. 155 A. TITEL Protocol tot wijziging van de Overeenkomsten, Verdragen en Protocollen inzake verdovende middelen, gesloten

Nadere informatie

COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND,

COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND, COMMENTAAR BIJ DE OPROEP VAN DE ONDERWIJSMINISTERS AAN DE HOGER ONDERWIJS- EN ONDERZOEKSINSTELLINGEN IN DE REGIO'S BREMEN, NEDERLAND, NEDERSAKSEN, NOORDRIJN-WESTFALEN EN VLAANDEREN BETREFFENDE DE GRENSOVERSCHRIJDENDE

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) N 20 CORDROGUE 27 FISC 45 BUDGET 13 SAN 71 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 14 maart

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers ja Neemt de inkomensongelijkheid tussen arm en rijk toe? Toelichting: Een vaak gehanteerde maatstaf voor

Nadere informatie

DE EUROPESE GEMEENSCHAP, HET KONINKRIJK BELGIË, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE,

DE EUROPESE GEMEENSCHAP, HET KONINKRIJK BELGIË, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE, OVEREENKOMST BETREFFENDE DE DEELNAME VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK HONGARIJE, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, DE REPUBLIEK MALTA, DE

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange?

13/10/2014. Erasmus + Waarom exchange? Erasmus + 2015 2016 Erasmus+ 2015-2016 Erasmus + beleid door IRMO Mobiliteitsproject van de EU 2014 2020 en andere exchange mogelijkheden administratie door SAC 13-10-2014 pag. 1 13-10-2014 pag. 2 Waarom

Nadere informatie

De vragenlijst van de openbare raadpleging

De vragenlijst van de openbare raadpleging SAMENVATTING De vragenlijst van de openbare raadpleging Tussen april en juli 2015 heeft de Europese Commissie een openbare raadpleging gehouden over de vogel- en de habitatrichtlijn. Deze raadpleging maakte

Nadere informatie

Protocol gesloten tussen de DAV en het Instituut betreffende het promoten van elektronische facturatie

Protocol gesloten tussen de DAV en het Instituut betreffende het promoten van elektronische facturatie I\'StJIIJTOfS mlrfhll-w'tabus [I PES (GNSEllS FIHAUX ~,m IPCF BIBF ~ IBR - IRE Tussen Protocol gesloten tussen de DAV en het Instituut betreffende het promoten van elektronische facturatie Enerzijds, de

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement van het Comité voor het beheer van het merk INCERT

Huishoudelijk Reglement van het Comité voor het beheer van het merk INCERT Comité Electrotechnique Belge a.s.b.l. Belgisch Elektrotechnisch Comité v.z.w. Diamant Building Bd A. Reyerslaan, 80-1030 Bruxelles/Brussel Tel : 02/706 85 70 - Fax : 02/706 85 80 E-mail: paul.romanus@bec-ceb.be

Nadere informatie

SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST

SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST protocol nr. 170.504 PROTOCOL HOUDENDE DE CONCLUSIES VAN DE ONDERHANDELINGEN VAN 23 OKTOBER 2001 DIE GEVOERD WERDEN IN HET SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Higgs-deeltje. Peter Renaud Heideheeren. Inhoud

Higgs-deeltje. Peter Renaud Heideheeren. Inhoud Higgs-deeltje Peter Renaud Heideheeren Inhoud 1. Onze fysische werkelijkheid 2. Newton Einstein - Bohr 3. Kwantumveldentheorie 4. Higgs-deeltjes en Higgs-veld 3 oktober 2012 Heideheeren 2 1 Plato De dingen

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Nikhef Workshop. 3de-jaars bachelor NIKHEF/UvA. docenten: Dr. Ivo van Vulpen (ivov@nikhef.nl) Dr. Auke-Pieter Colijn (z37@nikhef.

Nikhef Workshop. 3de-jaars bachelor NIKHEF/UvA. docenten: Dr. Ivo van Vulpen (ivov@nikhef.nl) Dr. Auke-Pieter Colijn (z37@nikhef. 2009/1 viii Nikhef Workshop Black Holes in de LHC 3de-jaars bachelor NIKHEF/UvA docenten: Dr. Ivo van Vulpen (ivov@nikhef.nl) Dr. Auke-Pieter Colijn (z37@nikhef.nl) Dr. Marcel Vreeswijk (h73@nikhef.nl)

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP

CULTUURRAAD NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP 5 IV (19751976) Nr. 1 CULTUURRAAD VOOR DE NEDERLANDSE CULTUURGEMEENSCHAP ZITTING 19751976 ONTWERP VAN DECREET houdende aanpassing van de begroting van de Culturele Zaken van de Nederlandse Cultuurgemeenschap

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS

BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS BRAIN-be BELGIAN RESEARCH ACTION THROUGH INTERDISCIPLINARY NETWORKS Joint call for proposals: Extended Working Life and its Interaction with Health, Wellbeing and Beyond Richtlijnen voor Belgische deelnemers

Nadere informatie

verkrijgbaar via www.nmbs.be

verkrijgbaar via www.nmbs.be verkrijgbaar via www.nmbs.be Waar hang jij dit jaar uit? Wachten op de zon in Belgenland, op uitstap naar zee of de Ardennen? Of zoek je toch liever het avontuur op? Komt mooi uit, want met je eigen InterRail

Nadere informatie

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng

Uitleg Toerklas s e 1e traject 42e Nacht van Venlo 2009. Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng Pagina 1 van 14 Punt Goe d Fout Oms c hr i j vi ng 3 Z Al s u z ag dat de punt ac ht e r "SUCCES" e e n kl e i ne o was had u uw e e r s t e goe de c ont r ol e t e pakke n. Ooooooooo z i t dat z o!!!!!!

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Bizz Flex en Bizz Flex+

Bizz Flex en Bizz Flex+ Vorige tarieven Bizz Flex en Bizz Flex+ Bizz Fusion Bizz Happy Work en Max Bizz Mobile, Bizz Mobile+ en Bizz Mobile XL Bizz Mobile No Limit Bizz Mobile Team, Bizz Mobile Team+ en Bizz Mobile Team XL Bizz

Nadere informatie

Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse

Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse Statistieken 2013 97 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2013 gesteld op 46.000. In totaal zijn 4.314 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2013 alle lopers % uitval

Nadere informatie

Quantummechanica en Relativiteitsleer bij kosmische straling

Quantummechanica en Relativiteitsleer bij kosmische straling Quantummechanica en sleer bij kosmische straling Niek Schultheiss 1/19 Krachten en krachtdragers Op kerndeeltjes werkt de zwaartekracht. Op kerndeeltjes werkt de elektromagnetische kracht. Kernen kunnen

Nadere informatie

ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD. 24 juni 2004. Advies 88 24 juni 2004 1/7 ERC

ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD. 24 juni 2004. Advies 88 24 juni 2004 1/7 ERC ADVIES 88 EUROPESE ONDERZOEKSRAAD 24 juni 2004 Advies 88 24 juni 2004 1/7 Inhoud SITUERING... 3 DEBAT... 4 ADVIES... 5 Advies 88 24 juni 2004 2/7 Advies bij de oprichting van de Europese Onderzoeksraad

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

PROCEDURES BETREFFENDE DE VERWERVING DOOR HET EUROPEES PARLEMENT VAN PRIVEARCHIEVEN VAN LEDEN EN VOORMALIGE LEDEN

PROCEDURES BETREFFENDE DE VERWERVING DOOR HET EUROPEES PARLEMENT VAN PRIVEARCHIEVEN VAN LEDEN EN VOORMALIGE LEDEN 2.2.8. PROCEDURES BETREFFENDE DE VERWERVING DOOR HET EUROPEES PARLEMENT VAN PRIVEARCHIEVEN VAN LEDEN EN VOORMALIGE LEDEN BESLUIT VAN HET BUREAU VAN 10 MAART 2014 HET BUREAU VAN HET EUROPEES PARLEMENT,

Nadere informatie

Aanvraag verblijfsdocument duurzaam verblijf voor burgers van de Unie en hun familieleden

Aanvraag verblijfsdocument duurzaam verblijf voor burgers van de Unie en hun familieleden Aanvraag verblijfsdocument duurzaam verblijf voor burgers van de Unie en hun familieleden ABU / 06A Lees eerst deze pagina voordat u begint met invullen. Wie kan dit formulier gebruiken en waarvoor? Dit

Nadere informatie

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL

BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN. Vereniging Zonder Winstoogmerk. Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL BELGISCHE VERENIGING VAN FARMACEUTISCHE ARTSEN Vereniging Zonder Winstoogmerk Wedrennenlaan 5 bus B1 1050 BRUSSEL Naam STATUTEN Art. 1. De "Belgische Vereniging van Farmaceutische Artsen" (BEVEFA), in

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Zetel : Ministerie van Justitie Poelaertplein 3 Tel. : 02/504.66.21 tot 23 Fax : 02/504.70.00 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER O. ref. : 10

Nadere informatie

De wisselwerkingen tussen elementaire deeltjes worden experimenteel bestudeerd aan de hand van botsingen tussen deeltjes of het verval van deeltjes.

De wisselwerkingen tussen elementaire deeltjes worden experimenteel bestudeerd aan de hand van botsingen tussen deeltjes of het verval van deeltjes. De wisselwerkingen tussen elementaire deeltjes worden experimenteel bestudeerd aan de hand van botsingen tussen deeltjes of het verval van deeltjes. Deze wisselwerkingen geschieden via de kortstondige

Nadere informatie

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau Brussel, 01/06/2006 Meer informatie Michel aintrain Tel.: 02/507.74.57 ms@plan.be Kunstlaan 47-49 1000 Brussel Tel: +32 2 507.73.11 Fax: +32 2 507.73.73 E-mail: contact@plan.be http://www.plan.be... Het

Nadere informatie

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 9.8.2012 COM(2012) 449 final 2012/0217 (COD)C7-0215/12 Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de toekenning van tariefcontingenten voor

Nadere informatie

RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ. R S Z Kwartaal:2012-01

RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ. R S Z Kwartaal:2012-01 RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID OPENBARE INSTELLING VAN SOCIALE ZEKERHEID ADMINISTRATIEVE INSTRUCTIES RSZ R S Z Kwartaal:2012-01 Grensoverschrijdende tewerkstelling Inhoudstafel Beginselen...5 Geen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 55 BRIEF VAN

Nadere informatie

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING

SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING SYNTHESERAPPORT EVALUATIE WETENSCHAPPELIJKE OLYMPIADES SAMENVATTING Studiedienst en Prospectief Beleid 1 Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Vlaamse Overheid Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende de ondersteuning van het Nederlandstalige onderwijs in het buitenland

Voorstel van resolutie. betreffende de ondersteuning van het Nederlandstalige onderwijs in het buitenland stuk ingediend op 485 (2009-2010) Nr. 1 6 april 2010 (2009-2010) Voorstel van resolutie van de dames Irina De Knop, Marleen Vanderpoorten en Fientje Moerman en de heren Marino Keulen en Herman Schueremans

Nadere informatie

Stages in Europa. Erasmus+

Stages in Europa. Erasmus+ Stages in Europa Erasmus+ Inhoud presentatie Waarom? Financiering? Erasmus+ programma Stageplatform voor Vlaanderen: Reconfirm Hoe vind je een buitenlandse stage? Tips voor een succesvolle stage Sociaal

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1959 Nr. 163

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1959 Nr. 163 4.(1930) Nr. 1. TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1959 Nr. 163 A. TITEL Verdrag tot regeling van zekere wetsconflieten ten aanzien van wisselbrieven en orderbriefjes, met Protocol;

Nadere informatie

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid

In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid In Nederland veroordeeld, in eigen land de straf of maatregel ondergaan Informatie voor buitenlandse gedetineerden in Nederland over de mogelijkheid om de in Nederland opgelegde sanctie (verder) in eigen

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie